 |
| |
| Kathmandu,
Jestha 03, 2063. |
|
/fhfsf clwsf/ s6f}tL ug{ hgbafa
sf7df8f}+ . k6sk6s hgclwsf/dfly wfjf af]Nb} lg/+s'z aGg] /fhfsf ;Dk"0f{ clwsf/ s6f}tL ug{ /fhgLlts bnx¿dfly tLj| bafa kl//x]sf] 5 . ;f]daf/} x'g] ck]Iff ul/Psf] …k|ltlglw;efsf] 3f]if0ffkqÚ 3f]if0ff x'g l9nfO ePkl5 …/ft /x] cu|fv knfp“5Ú eGb} l56f] 3f]if0ff ug{ ;j{q dfu ul/Psf] 5 .
;ft bnsf] sfo{bndf 3f]if0ffkqn] clGtd ¿k kfP klg zLif{:y g]tfx¿sf] a}7sdf To;af/] ljjfb ePsf] lyof] . k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt z]/axfb'/ b]pjfn] abL{lagfsf /fhfnfO{ k/d;]gflwklt agfpg'kg]{ dfu /fv]sf] k|rf/df cfPkl5 lxhf] lbgel/ pxf“sf lj?4 b]ze/ gf/fafhL / lj/f]w k|bz{g ePsf 5g\ . b]pjflj/f]wL hgcfqmf]z tLj| ag]kl5 lxhf] dxf/fhuGhl:yt kf6L{ sfof{nodf ug]{ elgPsf] k|hftflGqs sf+u|];sf] ;+;bLo bnsf] a}7s cfh laxfg l;+xb/af/d} a:g] u/L ;/]sf] 5 eg] sLlt{k'/Dff cfof]lht ;efnfO{ ;Daf]wg ug]{ b]pjfsf] sfo{qmd /2 ePsf] 5 . uf]+ua', sn+sL, sfnLdf6L, lqk'/]Zj/, yfkfynLnufotsf If]qdf pxf“sf] cleJolQmnfO{ lnP/ gf/fafhL ul/Psf] lyof] . yfkfynLdf rf/ ;/sf/L uf8L hnfOPsf] 5 . k|bz{gdf kl/jt{gsfdL hgtf;“u k|ltufdLx¿sf] 3';k}7 x'g;Sg]tkm{ ;ts{tf ckgfpg'kg]{ atfOPsf] 5 .
t/, ;efklt b]pjfn] eg] cfkm"n] ;j{bnLo a}7sdf To:tf] csNkgLo cleJolQm glbPsf] atfpg'ePsf] 5 . pxf“n] cfk\mgf] rl/qxTof ug{ s'k|rf/ ul/Psf] bfaL ub}{ hgtfn] /fhf x6fpg] lg0f{o u/]sf] lbg cfkm" ;aeGbf v';L x'g] hfgsf/L lbg'ePsf] 5 . lxh} a;]sf] ;f] kf6L{sf] s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7sn] b]pjfn] /fhfnfO{ an k'Ug] u/L s'g} cleJolQm glbPsf] bfaL ub}{ skf]nslNkt k|rf/ ePsf]df v]b k|s6 u/]sf] 5 .
k|ltlglw;efdf ;f]daf/ 3f]if0ff gcfpg'df k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] sdhf]/L /x]sf]df ;xofqL bnx¿n] cfnf]rgf u/]sf 5g\ . ;f]daf/ laxfg ;DkGg zLif{:y g]tfx¿sf] a}7sdf sf]O/fnfn] dlGqkl/ifb\n] k"0f{tf k|fKt u/]kl5 dfq} ug]{ atfpg'ePkl5 3f]if0ff /f]lsPsf] lyof] . k|wfg;]gfklt Kof/h+u yfkfn] sf]O/fnfnfO{ e]6]kl5 pxf“sf] dgl:yltdf kl/jt{g cfPsf] cfz+sf ul/Psf] 5 . t/, sf]O/fnf :jo+n] eg] dlGqkl/ifb\n] k"0f{ cfsf/ u|x0f u/]kl5 dfq dlGqkl/ifb\sf] a}7sn] kfl/t u/]/ k|ltlglw;efdf hfg] atfpg'ePsf] lyof] .
Pdfn]sf] cfklQ
;Qf ;fem]bf/ g]skf -Pdfn]_ n] k|ltlglw;efdf 3f]if0ffkq k|:t't ug{ l9nfO ePsf]df cfklQ k|s6 u/]sf] 5 . lxhf] a;]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sdf g]tfx¿n] To;k|lt s8f cfklQ k|s6 ug'{ePsf] lyof] . ;|f]tsf cg';f/, 3f]if0ffdf cgfjZos l9nfO u/]/ ;/sf/n] hgcfqmf]z a9fPsf]df g]tfx¿n] lrGtf k|s6 u/]sf lyP . hgefjgf / cfGbf]ngsf] dd{nfO{ ;dod} a'em\g g;lsPdf yk cfnf]lrt x'g'kg]{ s'/f p7]kl5 dxf;lrj g]kfnn] tTsfn} cfkm\gf] kf6L{sf] wf/0ff /fVg k|wfgdGqL sf]O/fnf;“u ;do dfUg'ePsf] lyof] .
k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df Pdfn] / sf+u|];sf g]tfx¿aLr ;f“em emG8} 8]9 306f s'/fsfgL ePsf] lyof] . s'/fsfgLsf qmddf Pdfn] g]tfx¿n] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ 3f]if0ff cljnDa ug{ cfu|x u/]kl5 sf]O/fnfn] s'g} xfntdf klg laxLaf/ gs6\g] hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . …k|ltlglw;efsf] laxLaf/sf] a}7sdf h;/L klg 3f]if0ffkq k|:t't u5'{Ú– sf]O/fnfsf] egfO p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof]– …To;cl3 g} ;a} s'/f ldN5 .Ú jftf{df Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn;lxt pkk|wfgdGqL s]kL cf]nL, ;+;bLo bnsf pkg]tf e/tdf]xg clwsf/L, :yfoL ;ldlt ;b:ox¿ cd[ts'df/ af]x/f, jfdb]j uf}td / O{Zj/ kf]v/]n ;xefuL x'g'x'GYof] eg] sf+u|];sf tkm{af6 k|wfgdGqL sf]O/fnfsf ;fy dxfdGqL /fdrGb| kf}8]n, u[xdGqL s'i0fk|;fb l;6f}nfnufot x'g'x'GYof] .
lxhf] ;DkGg Pdfn]sf] :yfoL ;ldltsf] a}7sdf ;b:ox¿n] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn;“u 3f]if0ffkq hf/L gx'gfsf] sf/0f ;f]w]sf lyP . a}7sn] hgcfGbf]ngsf pknlAwnfO{ ;+:yfut ug{ l9nfO ug{ gx'g]df hf]8 lbPsf] 5 . …hgcfGbf]ngsf pknlAwx¿nfO{ ;+:yfut ug]{ sfo{nfO{ s'g} klg axfgfdf l9nfO ul/g'x'“b}gÚ– a}7skl5 s]Gb|Lo ;lrjfnosf ;lrj cd[ts'df/ af]x/fåf/f hf/L lj1lKtdf pNn]v 5–…g]kfnL hgtfn] s]xL ;docl3 zflGtk"0f{ ;+o'Qm hgcfGbf]ngåf/f ;+ljwfg;efdfkm{t cfkm"n] /f]h]sf] zf;g Joj:yf :yflkt ug]{ pTs6 clenf;f k|s6 u/]sf] tYonfO{ Wofgdf /fVb} hgcfGbf]ngsf pknlAwx¿nfO{ gof“ prfOaf6 ;Daf]wg u/L ;+:yfut ug{ k|ltlglw;efsf] a}7saf6 P]ltxfl;s dxŒjsf] 3f]if0ff ug]{ ;Gbe{df ul/Psf] l9nfOk|lt a}7ssf] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 .Ú
ef]ln;Dd ;a} 6'+uf] nfUg]
k|ltlglw;efdf k|:t't ul/g] 3f]if0ffkqsf] d:of}bfsf] clGtd ¿k sfo{bnn] lbO;s] klg To;df yk kl/dfh{g x'g] ;|f]tn] atfPsf] 5 . …To;df /x]sf hgclwsf/df s'g} s6f}tL x'“b}gÚ– ;|f]tsf] egfO 5– …t/, Toxf“ /x]sf c:ki6tf x6fpg / yk hgclwsf/sf] Uof/]G6L ug{ s]xL s'/f cem} ylkG5g\ .Ú k"0f{ nf]stGqsf lbzfdf P]ltxfl;s ;fljt x'g] ;f] 3f]if0ffaf/] ;a} bnn] cfGtl/s 5nkmn / tof/L k'/f ul/;s]sf 5g\ .
cfGbf]ng/t ;ft bndWo] 5 bn ;xefuL /xg] ;+o'Qm ;/sf/n] ef]ln ck/fGx tLg ah]cufl8 g} k"0f{ cfsf/ lnO;Sg] yfxf ePsf] 5 . k|hftflGqs sf+u|];n] gfd lbPdf cfh ;f“em;Ddd} dlGqkl/ifb\ 3f]if0ff x'g;Sg] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
dlGqkl/ifb\n] k"0f{ cfsf/ u|x0f ugf{;fy a:g] k|yd a}7sn] k|ltlglw;efdf k|:t't ul/g] 3f]if0ffkq / dfcf]jfbL;“usf] jftf{ 6f]nL Ps;fy 3f]if0ff ug]{ yfxf ePsf] 5 . /fhgLlts 3f]if0ff;“u} k|wfgdGqLn] jftf{ 6f]nLsf] gfd klg laxLaf/ k|ltlglw;efdf k|:t't ug'{x'g] a'lemPsf] 5 . Pdfn]n] kf6L{af6 k|ltlglw /fv]/ jftf{ sld6L agfpg k|:tfj u/] klg k|wfgdGqL sf]O/fnfn] eg] clxn]nfO{ dlGqkl/ifb\leq}af6 ;ldlt agfpg] / kl5sf] jftf{sf nflu pRr:t/Lo ;ldlt agfpg] k|:tfj ug'{ePsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . clxn] ;DejtM u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfsf] ;+of]hsTjdf jftf{ 6f]nL u7g x'g]5 .
gful/s ;dfhsf] bafa
k|ltlglw;efaf6 /fhgLlts 3f]if0ff ug{ l9nfO ePsf]df gful/s ;dfhsf cu'jfx¿n] cfklQ hgfPsf 5g\ . pgLx¿n] d+unaf/ ;f“em Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnnfO{ e]6L cljnDa To:tf] 3f]if0ff ug]{ Joj:yf ldnfpg dfu u/]sf lyP .
pgLx¿n] cgfjZos l9nfO u/]/ k|ltufdL zlQmnfO{ v]Ng] 7fp“ lbPsf]df lj/f]w ub}{ To;sf] sf/0f dfu u/]sf lyP . 8f= b]j]Gb|/fh kf08], nId0fk|;fb cof{n, kb\d/Tg t'nfw/nufotsf cu'jfx¿n] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ bafa glbg] xf] eg] /fhgLlts kl/jt{g ;+:yfut x'g g;Sg] hfgsf/L lb+b} To;sf nflu dxf;lrj g]kfnnfO{ cg'/f]w u/]sf lyP . t'n;L lu/L, ;lRrtzdz]/ /f0ff, e/ts]z/ l;+xh:tf hgcfGbf]ng bafpg ;lqmo e"ldsf v]Ng]x¿dfly s'g} sf/afxL gePsf]df pgLx¿n] dxf;lrj g]kfnsf] Wofgfsif{0f u/fPsf lyP .
P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf] andf :yflkt ;+;bdfkm{t /fhfsf ;Dk"0f{ clwsf/x¿ s6f}tL ug'{kg]{ cfjfh tLj| alg/x]sf a]nf To:tf] lg0f{o ug{ ;/sf/nfO{ k"0f{ hgan k|fKt ePsf] 5 . Oltxf;df lj/n} kfOg] o:tf] hg;xof]u, ;dy{g / ;fy jt{dfg ;/sf/n] kfPsf] 5 . d'n'ssf ;a} /fhgLlts bn, ;+3;+:yf / gful/ssf] ce"tk"j{ ;dy{g kfPsf a]nf klg lg0f{o ug{df l9nfO u/]df ;/sf/n] P]ltxfl;s cj;/ u'dfpg] l6Kk0fL x'g yfn]sf] 5 . hgtfsf] kIfdf cfjfh gp7fP/ v'§f sdfPdf ;a} g]tfx¿sf] xljut clxn] z]/axfb'/ b]pjfsf] em}+ x'g] cj:yfnfO{ ;a}n] dgg ug'{ h?/L 5 .
bdgsf/Lx¿ h]ndf, k|wfg;]gfkltdfly lgu/fgL
sf7df8f}+ . ;/sf/n] lg/+s'ztflj/f]wL cfGbf]ngdfly bdg ug]{ /fhfsf kf“r dGqLnfO{ lu/km\tf/ / gf} ;'/Iff clwsf/LnfO{ lgnDag u/]kl5 ;a}sf cf“vf k|wfg;]gfklt Kof/h+u yfkfdfly ;f]lemPsf 5g\ . pgLdfly sf/afxL ug{ ;/sf/n] v'§f sdfPsf] eGb} cljnDa sf/afxLsf] dfu tLj| ag]sf] 5 .
cfGbf]ngdfly g[z+; bdgsf of]hgfsf/ zfxL u[xdGqL sdn yfkf, k//fi6«dGqL /d]zgfy kf08], :yfgLo ljsf;dGqL 6+s 9sfn, ;~rf/ /fHodGqL >Lifzdz]/ /f0ff / :jf:Yo ;xfosdGqL gLIozdz]/ /f0ff uPsf] z'qmaf/ lu/km\tf/Ldf k/]sf lyP . pgLx¿n] cfGbf]ng bafpg ;/sf/L sf]ifsf] b'?kof]ub]lv lelhnfGt] kl/rfng;Ddsf hglj/f]wL xs{t u/]sf lyP . bdgsf/Lsf] klxrfg / sf/afxLsf] l;kmfl/; ug{ k"j{GofofwLz s[i0fh+u /fodfemLsf] cWoIftfdf ul7t hf“ema'em cfof]usf] l;kmfl/;df pgLx¿nfO{ lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] . af“sL zfxL dGqLx¿nfO{ klg pkTosf 5f8\g gldNg] u/L lgu/fgLdf /fv]sf] atfOPsf] 5 .
z'qmaf/} ;/sf/n] g]kfn k|x/L, ;z:q k|x/L / /fli6«o cg';Gwfgsf k|d'vnufotsf clwsf/LnfO{ lgnDag u/] klg cfof]uåf/f sf/afxLsf] l;kmfl/; ul/Psf k|wfg;]gfklt yfkfdfly eg] clxn];Dd s'g} sf/afxL ePsf] 5}g . dlGqkl/ifb\n] yfkfdflysf] sf/afxLsf] 6'+uf] nufpg] lhDdf ;'/Iff kl/ifb\nfO{ lbPkl5 pgLdfly sf/afxL gx'g] cfz+sf a9]sf] 5 . ;'/Iff kl/ifb\df k|wfgdGqL, /IffdGqL / k|wfg;]gfklt /xg] Joj:yf 5 . clxn] /Iff dGqfnosf] sfo{ef/ klg k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf :jod\n] ;Dxfn]sf sf/0f pxf“ / k|wfg;]gfklt yfkf dfq kl/ifb\df x'g'x'G5 . ;]gfklt yfkf :jod\dfly k|Zg p7]sfn] o; k|Zgdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] lg0f{o g} ;'/Iff kl/ifb\sf] lg0f{o x'g] cj:yf 5 . dlGqkl/ifb\n] tLg ;'/Iff lgsfosf k|d'v / bf];|f] txsf k|d'vnfO{ ;d]t lgnDag ul/;Sbf ;]gfkltnfO{ pGd'lQm lbPsf] h:tf] b]lvg'n] k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] lgotdfly k|Zg p7\g yfn]sf] 5 . ;xofqL bnsf g]tfx¿n] o;af/] sf]O/fnf;dIf cfkm\gf] c;Gt'li6 /flv;s]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, o; ljifodf sf]O/fnfn] :ki6 hjfkm glbP/ …a'em\b}5'Ú eGg] ug'{ePsf] 5 . ;]gfklt yfkf /yL ?Sdfª\ut s6'jfnsf ;fy zlgaf/ k|wfgdGqL lgjf; k'Ug'ePsf] lyof] . Toxf“ s] s'/f eof] eGg] gv'nfOP klg hfg'cl3 k|wfg;]gfkltn] kf“r} k[tgf k|d'vnfO{ hfgsf/L u/fPsf] yfxf ePsf] 5 .
k|x/L dxflg/LIfs ZofdeQm yfkfdfly sf/afxL x'“bf sfodd'sfo dxflg/LIfs x'g kfpg] cfz u/]sf cltl/Qm dxflg/LIfs /fh]Gb|axfb'/ l;+x;d]t sf/afxLdf k/]kl5 t];|f] gDa/df /x]sf cf]dljqmd /f0ff sfodd'sfo dxflg/LIfs ag]sf 5g\ . /f0ff sfodd'sfo dxflg/LIfs ag]kl5 km]l/ ;]jfdf axfn x'g b'j} hgfnfO{ g}lts ;+s6 k/]sf] yfxf ePsf] 5 . zfxL ;/sf/åf/f a9'jf ul/Psf cltl/Qm dxflg/LIfs s[i0f a:g]t / ¿k;fu/ df]Qmfg klg lgnDagdf k/]sf 5g\ .
;z:q k|x/L ansf dxflg/LIfs ;xjL/ yfkf / jl/i7tfqmddf bf];|f]df /x]sf /lj/fh yfkf lgnlDat ePkl5 jf;'b]j cf]nL sfodd'sfod dxflg/LIfs ag]sf 5g\ . k|ToIf bdgdf plqPsf P;P;kL b'h{s'df/ /fO{ / dfwj yfkf klg lgnlDat ePsf 5g\ eg] /fli6«o cg';Gwfg k|d'v b]jL/fd zdf{ klg lgnDagdf k/]sf 5g\ .
)$^ sf] hgcfGbf]ngsf bf]ifLdfly sf/afxL ug{ ul7t dlNns cfof]usf] l;kmfl/; sfof{Gjog gu/]sfn] k|ltufdLx¿ l5§} ;NanfPsf] cfjfh p7]kl5 o;k6s eg] ;/sf/ ck/fwLx¿nfO{ 5'6 glbg] kIfdf b]lvPsf] 5 . t/, k|df0f n'sfpg ;Sg] kof{Kt cfwf/ x'“bfx'“b} klg ;]gfk|d'vdfly s'g} sf/afxL ug{ g;Sg'n] ;/sf/sf] Ifdtfdfly g} k|Zg p7]sf] 5 . hgkb / ;z:q k|x/L k|d'vsf] sdfG8;d]t ;]gfklt yfkfn] ;Dxfn]sf] tYo b'lgof“af6 6f9f 5}g .
;lRrtzdz]/ / e/ts]z/nfO{ 5'6 †
hgtfdfly bdgsf] kIfdf v'nf jsfnt ug]{ k"j{k|wfg;]gfklt ;lRrtzdz]/ /f0ff / hg]{n e/ts]z/ l;+xdfly s'g} sf/afxL gx'“bf yk cfz+sf plAhPsf] 5 . pgLx¿ b'j} hgfn] /fhfsf] lg/+s'z zf;gsf] v'nf jsfnt ub}{ hgcfGbf]ng bafpg'kg]{ ljrf/ /fVb} cfPsf lyP . pgLx¿nfO{ klg lgoGq0fdf lng] xf] eg] bdgsf w]/} of]hgfx¿ yfxf x'g ;Sg] ck]Iff ul/Psf] 5 . t/, ;/sf/n] o;tkm{ Wofg glbPsf] b]Vbf km]l/ klg bdgsf/Lx¿n] 5'6 kfpg] cfz+sf a9]sf] 5 .
3f]if0ffkqsf] k|:tfljt d:of}bf
sf7df8f}+ . k|ltlglw;efn] kfl/t ug]{ elgPsf] ax'rlr{t 3f]if0ffsf] d:of}bfnfO{ cfOtaf/ g} ;ft bnsf] sfo{bnn] clGtd ¿k lbPsf] lyof] . g]kfnsf] /fhgLlts Oltxf;d} ;aeGbf dxŒjk"0f{ …hg3f]if0ffÚ sf] ¿kdf kfl/t ug{ k|:tfljt pQm 3f]if0ff ;f]daf/ k|ltlglw;efn] kfl/t ug]{ sfo{qmd lyof] . t/, zLif{ g]tfx¿sf] a}7sn] ;f]daf/ 3f]if0ff ug]{ pQm sfo{qmd k/ ;f¥of] . h;sf sf/0f /fhwfgLdf a]Un} hgcfqmf]z b]vf k/]sf] 5 . k|:t't 5, k|:tfljt 3f]if0ffsf] ljj/0f M
Joj:yflksfsf ;DaGwdf
g]kfnsf] Joj:yflksf;DaGwL ;Dk"0f{ clwsf/ k|ltlglw;efåf/f k|of]u ul/g]5 . sfg'g lgdf{0f ug]{ k|lqmof k|ltlglw;efn] lgwf{/0f u/]adf]lhd x'g]5 .
;+ljwfg;efsf] dfu{df cl3 a9\g] k|lqmof k|ltlglw;efn] cfjZostfcg';f/ lgwf{/0f ug]{5 .
k|ltlglw;efsf] clwj]zgsf] cfx\jfg / cGTo b]xfoadf]lhd x'g]5 M
-s_ k|wfgdGqLaf6 clwj]zgsf] cfx\jfg x'g]5 / k|wfgdGqLsf] l;kmfl/;df ;efd'vaf6 clwj]zgsf] ;dfkg ul/g]5 .
-v_ k|ltlglw;efsf] clwj]zg rfn" g/x]sf] jf a}7s :ylut ePsf] cj:yfdf clwj]zg jf a}7s af]nfpg jf~5gLo 5 egL k|ltlglw;efsf] ;Dk"0f{ ;+Vofsf] Psrf}yfO{ ;b:ox¿n] ;efd'v;dIf ;dfj]bg u/]df ;efd'vn] To:tf] clwj]zg jf a}7s !% lbgleq a:g] u/L ldlt / ;do tf]Sg'kg]{5 .
k|ltlglw;efn] k|ltlglw;ef lgodfjnL :jod\ agfO{ nfu" ug]{5 .
sfo{sfl/0fLsf ;DaGwdf
g]kfn /fHosf] ;Dk"0f{ sfo{sfl/0fL clwsf/ dlGqkl/ifb\df lglxt /xg]5 . >L % sf] ;/sf/nfO{ ca pk|fGt g]kfn ;/sf/ elgg]5 .
bnx¿sf] l;kmfl/;df k|ltlglw;ef ;b:o g/x]sf JolQm klg dlGqkl/ifb\df dgf]gLt x'g ;Sg]5g\ .
g]kfn /fHosf] dlGqkl/ifb\ k|ltlglw;efk|lt pQ/bfoL x'g]5 . dlGqkl/ifb\ / dGqLx¿ ;fd"lxs ¿kdf / cfkm\gf] dGqfnosf] sfdsf nflu JolQmut ¿kdf ;d]t k|ltlglw;efk|lt pQ/bfoL x'g]5g\ . k|zf;g, ;]gf, k|x/Lnufotsf ;Dk"0f{ sfo{sf/L c+ux¿ k|ltlglw;efk|lt pQ/bfoL ;/sf/sf] dftxt /xg]5g\ .
;/sf/sf] sfo{ljefhg / sfo{ ;Dkfbg lgodfjnL dlGqkl/ifb\af6 kfl/t eO{ k|ltlglw;efdf k|:t't ul/g]5 .
;]gfsf ;DaGwdf
…zfxL g]kfnL ;]gfÚ sf] gfd kl/jt{g u/L …g]kfnL ;]gfÚ ul/g]5 .
;]gf kl/rfng;DaGwL ;'/Iff kl/ifb\sf] ljBdfg Joj:yf vf/]h ul/Psf] 5 . g]kfnL ;]gfsf] u7g, lgoGq0f, k|of]u / kl/rfng dlGqkl/ifb\n] ug]{5 .
g]kfnL ;]gfsf] k|wfg;]gfkltsf] lgo'lQm dlGqkl/ifb\n] ug]{5 .
;]gfsf] k/dflwklt;DaGwL ljBdfg Joj:yf vf/]h ul/Psf] 5 .
;]gf kl/rfng;DaGwL dlGqkl/ifb\sf] lg0f{o #) lbgleq k|ltlglw;efn] tf]s]sf] ;ldltdf k|:t't eO{ cg'df]bg x'g'kg]{5 .
g]kfnL ;]gfsf] ;+u7g ;dfj]zL / /fli6«o :j¿ksf] x'g]5 .
/fhkl/ifb\sf ;DaGwdf
/fhkl/ifb\sf] ljBdfg Joj:yf vf/]h ul/Psf] 5 . To;n] ub}{ cfPsf cfjZos sfd k|ltlglw;efn] Joj:yf u/]adf]lhd x'g]5 .
/fhb/af/ ;DaGwdf
/fhu2L pQ/flwsf/;DaGwL sfg'g agfpg], ;+zf]wg ug]{ / vf/]h ug]{ clwsf/ k|ltlglw;efdf /xg]5 .
>L % sf] vr{ / ;'ljwf k|ltlglw;efsf] lg0f{oadf]lhd x'g]5 .
>L % sf] lghL ;DklQ / cfodfly sfg'gadf]lhd s/ nfUg]5 .
>L % af6 eP–u/]sf sfdx¿sf af/]df k|ltlglw;ef / cbfntdf k|Zg p7fpg ;lsg]5 .
ljBdfg /fhk|;fb ;]jfsf] Joj:yf vf/]h u/L /fhb/af/df lghfdtL ;]jfaf6 cfjZos sd{rf/Lx¿ v6fpg] Joj:yf ul/g]5 / ljBdfg /fhk|;fb ;]jfsf sd{rf/Lx¿sf] xsdf cfjZos Joj:yf ul/g]5 .
/fhb/af/sf] ;'/Iff k|aGw dlGqkl/ifb\n] Joj:yf u/]adf]lhd x'g]5 .
g]kfn wd{lg/k]If /fHo x'g]5 .
xfn k|rngdf /x]sf] /fli6«o ufgnfO{ j}slNks Joj:yf u/L x6fOg]5 .
ljljw
-s_ tf]lsPsf ;fj{hlgs kb wf/0f ug]{ kbflwsf/Lx¿n] k|ltlglw;efaf6 tf]lsPsf] 9f“rfdf tf]lsPsf] zky lng]5g\ . zky lng OGsf/ ug]{ kbflwsf/L kbd'Qm x'g]5g\ .
-v_ o; 3f]if0ff;“u aflemPsf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg )$& / cGo sfg'gsf Joj:yfx¿ aflemPsf] xb;Dd cdfGo x'g]5g\ .
-u_ of] 3f]if0ffsf] sfof{Gjogdf cfOkg]{ s'g} klg afwf Jojwfg k|ltlglw;ef :jod\n] lg0f{o u/L cg's"n ug{ ;Sg]5 .
-3_ pk/f]Qm v08 -v_ / -u_ sf] k|of]hgsf nflu k|ltlglw;efdf Ps ;ldlt /xg]5 .
/fhd's'6 kIfw/ sf]–sf] <
sf7df8f}+ . /fhfjfbLx¿n] /fli6«o 9's'6Ldf s;/L n'6 dRrfP < cy{dGqLåf/f k|ltlglw;efdf k|:t't :j]tkqn] b]vfPsf] 5 . t/, pQm :j]tkqdf s]xL ;fKtflxs klqsfx¿nfO{ /fhfsf] zf;gdf lbOPsf] /sd pNn]v 5}g . /fhd's'6 kIfw/ lsQfsf kqsf/x¿nfO{ /fli6«o 9's'6Laf6 7"nf] wg/flz lbO{ *% ;fKtflxs, ;flxlTos / ;GWofsfnLg klqsfx¿nfO{ zfxL;Qfsf] kIfdf n]Vg nufOPsf] lyof] . t/, To;/L nfe p7fpg] /fhd's'6 kIfw/x¿sf] gfd ;"rgf ljefun] n'sfp“b} cfPsf] 5 .
slyt Psåf/ gLltcg'¿k ;"rgf ljefudf clws[tåo ef]h/fh l3ld/], c~hgs'df/ ld> / gf;' jL/axfb'/ /fptnfO{ x'nfs ;]jfaf6 sfhdf nuL sfd nufOPsf] lyof] . h;sf] xtf{stf{ h;'bf vfsL k|wfg lyOg\ . pgn] )$* ;fndf kqsf/ k|sfznfn >]i7nfO{ 9's'6Ldf * nfv ?lkof“ 7uL u/]sf] ;dfrf/ ;f“emsf] ;dfrf/kq b}lgsn] 5fk]sf] lyof] . …k|sfznfn >]i7sf] lgwg / pgsf] cw'/f] ;kgfÚ zLif{sdf 5flkPsf] n]vkl5 cfkm\gf] e08fkmf]/ gxf];\ eg]/ pgn] pQm b}lgsnfO{ g]kfn 6]lnsdsf] lj1fkg 5fKg pknAw u/fPsf] yfxf ePsf] 5 . o;/L /fhfsf s[kfkfqx¿n] cfkm\gf] cfnf]rgf /f]Sg;d]t …Psåf/ lj1fkgÚ sf] b'?kof]u u/]sf] yfxf ePsf] 5 . k|fKt hfgsf/Lcg';f/ Psåf/sf] gfddf zfxL;Qfåf/f nfeflGjt ^) kqklqsf o;k|sf/ /x]sf 5g\ M
hgefjgf, >L ¿k/]vf, rrf{, uf]/vf PS;k]|;, o'u;+jfb, lkk'N; l/Eo', lbJobz{g, :k6nfO6, /fi6«jf0fL, hgwf/0ff, hgd~r, gj/;, 5x/f, lgikIf, ;fKtflxs cfjfh, /fli6«o ;dtf, vfgtnf;, k'ghf{u/0f, g]kfn Go"h, lxGb", w/x/f 6fOD;, /x:o, hg;Qf, ;f“emsf] ;dfrf/kq, hfgsf/L, k|lt:kwf{, g]kfn Go"h, 36gfrqm, ljZj cfjfh, gj :jtGqtf, g]kfne"ld, gof“ ls/0f, lbJo rIf', k|ltkq, /fli6«o ky, b]zk]|d, gof“ls/0f, lbJo rIf', o'u cf:yf, lrq0f, ck{0f, e"ldsf, k|a4{g, km"naf/L, gjzlQm, uf]nd]r, dWofGx b}lgs, Ph]G8f, sf7df8f}+ 6'8], hgk|xf/ .
;flxlTos M cleJolQm, rDks, ;'uGw, jlgtf, zAb ;+of]hg, au/, pGgog, /rgf, ;fyL, sf}lzsL .
Zj]tkqdf bh{ gfdx¿
cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxtn] h]7 ! sf] k|ltlglw;efdf …cy{tGqsf] jt{dfg cj:yf;DaGwL Zj]tkq–)^#Ú k|:t't ug'{eof] . h;df lgDgfg';f/ gfd / /sd pNn]v 5 M
/fli6«o kqsf/ dxf;+3 h;f]bf k|wfg–^ nfv ^$ xhf/ % ;o, /fli6«o kqsf/ dxf;+3 -lg/f]w/fh kf08]_ !) nfv, g]kfn s]a'n 6]lnlehg ;+3 -xl/z/0f nfld5fg]_ @ nfv, /fli6«o kqsf/ dxf;+3 sf7df8f}+ -o1 9sfn_ @) xhf/, l/kf]6{; Sna -Clif wdnf_ @) xhf/, ;flxlTos kqsf/ ;+3 -/fw]Zofd n]sfnL_ @ nfv, /fli6«o k]|; Sna g]kfn -/fds[i0f sdf{rfo{_ @) xhf/, cfly{s tyf ;fdflhs ;r]tgfsf nflu ;+rf/ -cf]h:jL uf}td_ #) xhf/, ;Dkfbs ;dfh g]kfn -b]j]Gb| uf}td_ ! nfv *) xhf/, ;Dkfbs ;dfh g]kfn -uf]ljGb ljof]uL_ ! nfv @% xhf/, ;~rf/ ;d"x g]kfn -/fdxl/ rf}nfufO{+_ @% xhf/, g]kfn a'l4hLjL ;Dks{ Pjd\ ljrf/ d~r ->Ls[i0f kf}8]n_ % xhf/ / cfd;~rf/ sfo{bn @ nfv %& xhf/ ( ;o (( ?lkof“ ;"rgf tyf ;~rf/ dGqfnoaf6 cfly{s ;xfotf tyf Psåf/ lj1fkgafktsf] /sd kfpg] JolQm / ;+:yf /x]sf 5g\ .
sflGtk'/ klAns];g / cfKsf xfp;af6 lg:sg] afx]ssf a|f]8l;6 b}lgsx¿ zfxL;Qfsf] l;wf vfP/ ehg u/fpg h'6]sf] tYo klg Zj]tkqn] b]vfPsf] 5 . h;cg';f/ uf]vf{kqn] ^! nfv $$ xhf/, g]kfn ;dfrf/kqn] #% nfv %# xhf/, /fhwfgL b}lgsn] & nfv ** xhf/ / lxdfno 6fOD;n] $ nfv *$ xhf/ ?lkof“sf] nfe k|fKt u/]sf] b]lvPsf] 5 . tL klqsfx¿ zfxL;Qfsf] kIfdf …Jofj;flosÚ eP/ nfUg'sf] /x:o;d]t phfu/ ePsf] 5 .
;lxbnfO{ l;+ufg]{ /x/
sf7df8f}+ . snfsf/ k'0f{ jg]dn] nf]stflGqs ;lxbx¿nfO{ l;+ufg]{ wf]sf] /fv]sf 5g\ . ;/sf/n] nf]stflGqs ;lxbx¿sf] ;fd"lxs ;flns agfpg lhDdf lbPdf lagfkfl/>lds agfpg] 3f]if0ff pgn] u/]sf 5g\ .
ljut !% jif{b]lv wft' / l;d]G6sf] ;flns agfpg ;lqmo jg]dnfO{ /fhtGqlj?4sf] n8fO“df zxfbt k|fKt ug]{ ;lxbx¿sf] ;flns agfP/ cfkm\gf] snf b]vfpg] Pp6} /x/ 5 . …k};f eGg] ;w}“ sdfOof], slxNo} k'u]g, ;lxbk|lt s]xL ug]{ OR5f 5 .Ú– efjL of]hgf ;'gfp“b} a'waf/;“u jg]dn] eg] .
sf7df8f}+sf] af}4df /x]sf] c/lgsf]sf] ;flns agfPsf jg]dn] ;lxbsf] ;flns agfpgsf nflu cfkm\gf] ;d"xsf ;ft hgf snfsf/x¿ ;d]t tof/ /x]sf] atfP . ;'Gb/k'/, df]/ª 3/ eO{ xfn sf7df8f}+sf] skgdf a:b} cfPsf jg]dn] clxn];Dd wft' / l;d]G6sf u/L @@ eGbf a9L ;flnsx¿ lgdf{0f ul/;s]sf 5g\ . nvgpl:yt cf6{ sn]haf6 …kmfOg cf6{Ú df :gfts jg]d /fd|f snfsf/sf] k+lQmdf k5{g\ .
…lgM:jfy{ efjgfn] ;lxbn] hLjgs} cfx'lt lbP, ;/sf/n] ;lxb kfs{ agfP/ ;flns agfpg}k5{ .Ú– ;/sf/nfO{ cfu|x ub}{ jg]d eG5g\– …dnfO{ cj;/ lbOof];\, ;lxb / pgLx¿sf kl/jf/k|lt d]/f] snf ;dk{0f ug{ rfxG5' .Ú bL3{sfn;Dd l6Sg] u'0f:t/o'Qm ;flns agfpg] ;f]rdf 5g\ jg]d . ;lxbx¿sf] of]ubfgsf] :d/0fnfO{ tfhf agfO/fVg nfdf] ;do;Dd l6Sg] wft'sf] cw{sbsf ;flns agfpg'kg]{ pgsf] wf/0ff 5 .
dbgsf] ;Demgf / hahsf] k'gd{"Nof+sg
O{Zj/ kf]v/]n
hgg]tf dbg e08f/Lsf] t]x|f}+ :d[lt lbj;sf cj;/df pxf“sf j}rfl/s of]ubfgsf] ljz]if ¿kdf pNn]v ug}}{k5{ . zfxL;Qfn] kqmfp u/L /fhlj/fh h]ndf /x“bf dbgsf Ps ;xsdL{ g]tf O{Zj/ kf]v/]nn] afx|f}+ :d[lt lbj;sf] lbg )^@ h]7 # ut] of] cfn]v tof/ ug'{ePsf] lyof] . k|:t't 5– dbgsf j}rfl/s of]ubfgsf k'gd{"Nof+sg M
dbg e08f/L ef}lts ¿kn] g} xfdLl;t labf x'g'ePsf] !@ jif{ k"/f eof] . !@ jif{nfO{ lbJo afx| jif{ klg elgG5 . ;du| ;dfh ljsf;sf qmddf !@ jif{ vf; s]xL xf]Og t/ Pp6f /fhgLlts kf6L{ tyf Pp6f dflg;sf] hLjgdf !@ jif{n] w]/} 7"nf] dxŒj /fV5 . !@ jif{ pTyfg / ktgsf] Pp6f o'u aGg ;S5 . g]skf -Pdfn]_ tyf o;sf ;a} g]tf–sfo{stf{n] Joltt ePsf oL !@ jif{nfO{ kms]{/ x]g'{kg]{ cfjZostf 5 . !@ jif{ k"/f ePsf] cyf{t\ dbg e08f/Ll;t xfdL ;a} ;w“} ;w“} cnu ePsf] !@ jif{ k'Ubfsf] h]7 # ut] xfd|f] cfTd;dLIffsf] lbg aGg'kb{5 .
s'g} klg ;d:ofnfO{ dfq xf]Og, o'uLg 36gfx¿nfO{ åGåfTds ef}ltsjfbL ljZn]if0f k4ltåf/f a'‰g], ljZn]if0f ug]{ / lgisif{df k'Ug] k|oTg ug'{x'GYof], dbg e08f/L . pxf“sf] oxL Ifdtfn] kl5Nnf lbgx¿df pxf“nfO{ cfddflg;x¿sf aLr …s/]:d]l6sÚ JolQmTjsf ¿kdf kl/lrt u/fO/x]sf] lyof] . kf6L{leq gLlt–lgdf{0fsf] txdf dxŒjk"0f{ e"ldsf v]Ng ;Sg] ePkl5 pxf“sf] Tof] ljz]iftf qmdzM ;a}n] :jLsf/ ug{ ;Sg] lx;fan] cufl8 cfO/x]sf] lyof] . cfGbf]ngleqsf ;d:of / /fhgLlts kl/l:yltdf b]vfk/]sf k|j[lQ / k|;+ux¿nfO{ ;xL lsl;dn] lrlGxt ug]{ / To:tf hl6ntfsf aLrdf lbzfaf]w ug{ ;Sg] Ifdtf pNn]vgLo ¿kdf k|blz{t x'“b} uPsf] lyof], pxf“df . kf6L{sf] g]t[TjbfoL txdf /x]sf xfdLx¿n] e"ldut sfnsf] clns kl5Nnf] ;dob]lv pxf“sf] Tof] IfdtfnfO{ b]Vg yfn]sf lyof}+ . b]Vbfb]Vb} kf6L{sf] kf]ln6Jo'/f] / dxf;lrjsf] lhDd]jf/Ldf k'Ubf ;j{:jLsfo{ / cem ckl/xfo{ aGb} hfg'ePsf] lyof] dbg e08f/L . To;a]nf pxf“nfO{ kf6L{sf tL 7fp“df k'¥ofpg xfdL ;a} xtfl/O/x]sf lyof}+ . cem d]/f] JolQmut cg'e"ltsf] s'/f] ug]{ xf] eg] t kf6L{ / cfGbf]ngnfO{ c;/ kb}{g eGg] Ps lsl;dsf] 9'Sssf] dgl:ylt ag]sf] lyof] . dbgk|ltsf] of] e/f];fefj PsfPs ljsl;t ePsf] lyPg, )#% ;fpg @ ut] ePsf] klxnf] e]6b]lv )%) j}zfv #) ut] pxf“ sf:sL–kf]v/fsf] sfo{qmddf hf“b} ubf{ ePsf] 5nkmn;Dd ;+u|lxt x'“b} u/]sf] cg'e"lt lyof] . k|yd e]6b]lv pxf“sf] hLjgsf] clGtd ;do;Dd ;“u}, cem cToGt glhs /x]/ h'g lsl;dn] sfd ug]{ ;'of]u k¥of], Tof] d]/f nflu dxŒjk"0f{ sfnv08 klg /x\of] .
hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] k|ltkfbg ul//x“bf / o;sf] k|jQmfsf ¿kdf ;fj{hlgs x'“bf dbg e08f/Ln] kf6L{sf], /fHosf] / ;dfhsf] k|hftfGqLs/0fsf] ckl/xfo{ cfjZostfnfO{ ljz]if hf]8 lbO/xg'ePsf] lyof] . pxf“n] ;fdflhs d'lQmsf nflu tL If]qdf k|hftfGqLs/0f cfjZos 7fGg'ePsf] lyof] . ;f]leot ;+3 / k"jL{ o'/f]ksf d'n'sx¿af6 ;dfhjfbsf] ktg h;/L ePsf] lyof], of] ljifonfO{ dbgn] cfºgf] dxŒjk"0f{ cWoogsf] If]q agfpg'ePsf] lyof] . tL d'n'sx¿df ;dfhjfbL zf;g Joj:yf s;/L 9Ng k'u] < ;]gf / xftxltof/ sd gePsf], nueu b'O{ s/f]8 ;b:ox¿ ePsf] sDo'lg:6 kf6L{ / &) jif{ k'lu;s]sf] ;f]leot ;dfhjfbL zf;g Joj:yf s;/L ;dfKt x'g k'Uof] < dbg e08f/Lh:tf cWo]tfsf nflu of] ljifo cToGt dxŒjk"0f{ cWoogsf] If]q aGof] . oxL ljifodflysf] cWoognfO{ ulx¥ofpg] qmddf pxf“n] bz{gzf:qsf] cWoognfO{ klg ljlzi6 ;d:ofdf cfwfl/t eP/ ug{ yfNg'eof] . åGå ;fj{ef}d 5, Tof] k|s[ltdf dfq geP/ ;dfhdf klg x'G5 eg] To;nfO{ ljlw;Ddt lsl;dn] k|s6 x'g lsg glbg] < x/]s j:t'df åGå 5, ;dfhdf ax'ntf 5 eg] ;dfhjfbL zf;g k|0ffnLdf o;nfO{ k|s6 x'g lsg glbg] < ;dfhleqsf] ax'ntfnfO{ :jLsf/ ul/G5 eg] ;dfhjfbL zf;g k|0ffnL lsg PsbnLo < Toxf“ klg åGån] k|s6 x'g j}wflgstf kfpg'k5{ . ;dfhjfbL zf;g Joj:yfdf klg hgtfsf cfnf]rgf / lj/f]wx¿nfO{ k|s6 x'g lbg'k5{ . hgtfaf6 k|fKt x'g] o:tf :jfefljs s'/fx¿nfO{ /f]Sg sf]l;; ubf{ g} zf;g Joj:yfdf gf]s/zfxLsf] af]njfnf x'gk'U5 . dbg e08f/Ln] ;f]leot ;dfhjfbk|ltsf] cfnf]rgfTds ljZn]if0f ug]{ qmddf bfz{lgs lx;fan] g} s]xL lgisif{ lgsfNg'ePsf] lyof] . log} lgisif{n] g} hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] k|ltkfbgdf bfz{lgs–;}4flGts cfwf/ lbPsf lyP . of] g]kfnsf] sDo'lg:6 cfGbf]ngdf gjLg ljrf/ t lyof] . ;fy}, cGt/f{li6«o sDo'lg:6 cfGbf]gnsf nflu Pp6f dxŒjk"0f{ cg'ej klg lyof] . ljZjdf 3l6/x]sf cg]s o'uLg 36gfx¿nfO{ klg åGåfTds ef}ltsjfbL b[li6sf]0fsf cfwf/df ul/Psf] ljZn]if0faf6 pxf“n] of] dxŒjk"0f{ sfd ug{ ;Sg'ePsf] lyof] . ;dfhdf, /fhgLlts Joj:yfleq åGånfO{ k|s6 ug]{ jf k|s6 x'g] j}wflgs Joj:yf x'g'k5{, o;f] u/]/ dfq ;dfhn], /fhgLlts Joj:yfn] kl/kSjtf k|fKt ug{ ;S5 eGg] pxf“sf] 7x/ lyof] . j}wflgs 9+un] åGånfO{ k|s6 x'g glbg' eg]sf] sfnfGt/df lj:kmf]6 jf ljb|f]xnfO{ lgDTofpg' xf] eGg] s'/f dbg e08f/Lsf] lgisif{ lyof] .
d'n'ssf] k|hftflGqs cfGbf]ngsf] ;Gbe{df dbg e08f/Ln] k|wfg cGt/lj/f]wsf] ljifodf :ki6 ljZn]if0fnfO{ cl3 ;fg'{eof] . ;fdGtjfbsf] k|ltlglw ;+:yf, lg/+s'ztfsf] afxs / d'n'sleq k|hftflGqs cEof;nfO{ kl/kSj aGg} glbg] ;+:yf eg]sf] /fhtGq xf] . k|hftflGqs cfGbf]ngsf afxsx¿n] of] ;+:yfsf ;DaGwdf e|ddf kg}{ gx'g], of]l;tsf] ;DaGw–;Dks{sf sf/0f cndndf kg}{ gx'g] / o;}nfO{ k|xf/sf] k|d'v lg;fgf agfpg'kg]{ s'/fnfO{ pxf“n] :ki6l;t /fVg'eof] . g]kfndf /fhtGqsf] ;DaGwdf P]ltxfl;s ljj]rgfsf cfwf/df dbg e08f/L of] lgisif{df k'Ug'ePsf] lyof] .
k|hftflGqs cfGbf]ngnfO{ ;kmn agfpg ;+o'Qm df]rf{ lgdf{0fdf dbg e08f/Ln] g]kfnsf] sDo'lg:6 cfGbf]ngdf /x“b} cfPsf h8;"qjfbL, k/Dk/fjfbL wª\wªLnfO{ tf]8\b} P]ltxfl;s ;fxl;stfsf ;fy cl3 a9\g rfxg'eof] . lg/+s'ztfsf lj?4 g]kfnL sf+u]|;l;t /fhgLlts ;+o'Qm df]rf{sf] cfjZostfnfO{ pxf“n] cf}+Nofpg' eof] . )$^ sf] cfGbf]ngkl5 klg k5fl/Psf k|ltlqmofjfbLx¿ p7\g ;S5g\, To;}n] /fhgLlts ;+o'Qm df]rf{nfO{ sfod /fVb} cufl8 a9\g'k5{ eGg] 7f]; k|:tfj pxf“n] cl3 ;fg'{eof] . t/, g]kfnL sf+u]|;sf] cx+tfsf sf/0f To;a]nf Tof] k|:tfjn] ;fsf/ x'g ;s]g . dbgn] h] cfz+sf ug'{ePsf] lyof]– ;doqmddf, clxn] cfP/ ;xL ;fljt ePsf] 5 . g]kfnsf] k|hftflGqs cEof;nfO{ cl3 a9\g glbg] if8\oGqsf] ;|f]tsf ¿kdf xd]zf /fhtGq /lxcfPsf] s'/f af/af/ k|s6 ePsf] 5 .
cfh d'n'ssf] k|hftGqn] h]–h:tf 3ft–k|lt3ft ;x“b} h;/L b'3{6gfu|:t x'g'k/]sf] 5, hgtfsf] ax'bnLo hgjfbn] d"Nof+sgsf] dfu ul//x]sf] 5 . vf;u/L hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] sfof{Gjogdf sfo{gLlts ;d:ofx¿ b]lvPsf 5g\ . cfh Jojxf/df b]lvPsf oL ;d:ofx¿sf] ;}4flGts / Jofjxfl/s ;dfwfg vf]Hg' Pdfn]sf] g]t[TjbfoL k+lQmsf] ul/xfNg'kg]{ sfd xf] .
hahsf] sfof{Gjogdf cyf{t\ sfo{gLlts ;d:ofx¿sf ;DaGwdf kf“rf}+ /fli6«o dxflwj]zgsf] xnaf6 of] sfo{qmd kfl/t eO/x]s} a]nf klg s]xL k|Zgx¿ p7]sf x'g\ . /fhgLlts cfu|x–k"jf{u|xsf s'/fx¿nfO{ Psl5gnfO{ la;{g] xf] eg]– kf“rf}+ /fli6«o dxflwj]zgsf] a]nf p7fOPsf sltko ljifonfO{ log} ;d:ofdf s]lGb|t x'g vf]h]sf] ¿kdf lng' cfjZos 5 . t/, To;a]nf dxflwj]zgsf] ;Dd'v ;'? ePsf jf ul/Psf ljjfbx¿df k|s6 ePsf] c:j:ytfsf sf/0f p7fOPsf sltko ljifox¿nfO{ ;sf/fTds ¿kdf lng] l:ylt ag]g . ;fob To;a]nf tL ;a} ljifonfO{ ;Daf]wg ug{ Tolt ;Dej lyPg . dxflwj]zgs} xnaf6 cfd;xefuLx¿n] ;d]t hahsf] sfo{gLlts k|of]usf ;DaGwdf s]xL dxŒjk"0f{ ljifox¿ -;d:ofx¿_ p7fPsf lyP . dxflwj]zgnfO{ g]t[Tj ul//xg'ePsf dbg e08f/Ln] ;doqmddf 5nkmn ub}{ lg?k0f ug'{kg]{ ljifo 7fGg'ePsf] lyof], ;fob . sDo'lg:6 kf6L{, /fHo / l;Ëf] ;dfhnfO{ g} k|hftfGqLs/0f ug]{ p2]Zosf ;fy cufl8 ;fl/Psf] qmflGtsf/L j}1flgs ljrf/sf] sfof{Gjogsf If]qdf b]vfkg]{ ;a} ;d:ofaf/] 5nkmn ug{ / lgisif{df k'Ug ;fob ;do kl/kSj alg;s]sf] lyPg . t/, hahsf] sfo{gLlts k|of]usf qmddf b]vfkg]{ ;d:ofx¿sf] ;}4flGts / Jofjxfl/s lgsf; g]skf -Pdfn]_ n] vf]Hg}k5{ eGg] ljz]if cfu|x lyof]– dxflwj]zgsf] xndf .
hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf d"n k|ltkfbs / k|d'v JofVoftf dbg e08f/Ln] sfo{gLltsf] sfof{Gjogsf qmddf b]vfkg]{ ;}4flGts / Jofjxfl/s ;d:ofdfly /fd|/L Wofg s]lGb|t ug{ kfpg'ePg . ;d:of s]lGb|t eP/ 5nkmn ug]{ / ;dfwfgsf nflu kxn / k|oTg ug{ kfpg'ePg . cToGt pHHjn ;Defjgf af]s]sf] kl/jt{g¿kL cleofgsf] dxfgfossf] cfºgf 3lgi7 ;xof]4f hLj/fh cfl>t;lxt if8\oGqk"0f{ tl/sfn] hLjgnLnf ;dfKt kfl/of] . dbgsf] c;fdlos tyf b'Mvb cj;fgn] Pdfn]leq b]vfk/]sf] hfHjNodfg kyk|bz{s tyf g]tfsf] cGTo dfq ePsf] lyPg, hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ sfof{Gjog ubf{ cfOkg]{ ;d:ofsf] gLltut ;dfwfg lbg ;Sg] To;sf k|ltkfbs / JofVoftfsf] cefj klg x'g k'u]sf] lyof] . cToGt gof“ kl/l:yltsf] ;fdgf ug'{kg]{ cj:yf / sDo'lg:6 cfGbf]ngleq :yflkt ul/Psf] gof“ l;4fGtsf] s'zntfk"0f{ sfof{Gjog dbgkl5sf] Pdfn] g]t[Tjsf nflu sd 7"nf] r'gf}tL lyPg .
g]skf -Pdfn]_ sf] dbg e08f/Lkl5sf] g]t[Tjn] )%! ;fnsf] dWofjlw lgjf{rg / To;kl5 cfºg} g]t[Tjsf] cNkdtsf] ;/sf/ ;~rfng u?Gh]n Tolt vf; ;d:ofnfO{ em]Ng' k/]g . hahsf] ;}4flGts k|sfz / efjgfTds ans} cfwf/df klg w]/} s'/f 7Ls7Ls} ePsf lyP . hahsf] sfo{gLlts k|of]ul;t uf“l;P/ cfPsf ;d:ofx¿ Tolt hl6n ¿kdf k|s6 eOxfn]sf lyPgg\ . t/, To;kl5 ;Qfdf k'Ug] -;/sf/ agfpg]_ / ;Qf u7aGwgsf k|lqmofdf g]skf -Pdfn]_ g/fd|/L km:b} hfg yfNof] . o;} qmddf Pdfn]n] cfºgf] ;}4flGts–/fhgLlts /+u;d]t km]b}{ cufl8 a9\g yfn]sf] cf/f]k;d]t nfUg yfNof] . o;}a]nf, hah Jojxf/df hf“bf b]vfkg]{ ;d:ofx¿sf] lg/fs/0f -;}4flGts lg/fs/0f_ Pdfn] g]t[Tjn] ug{ g;s]sf] cg'ej ;a}lt/ x'“b} uPsf] b]lvg yfNof] . hgtfsf] ax'bnLo hgjfbn] sDo'lg:6 kf6L{nfO{ vf]kLsf] b]jtf geP/ cfdhgtfsf] rf;f]sf]–;/f]sf/sf] ljifo agfpg] /fhgLlts dfGotf cufl8 ;f/]sf] lyof] . of] eg]sf] ca sDo'lg:6 kf6L{n] cfºgf] ;f+u7lgs hLjgleqsf ljifo dfq xf]Og, hg:t/df p7]sf ;/f]sf/sf ;jfnx¿df ;d]t ;fdgf ug]{ Ifdtf ljsf; ug}{k5{ eGg] xf] . of] Ifdtfsf ;fy sDo'lg:6 kf6L{ vf]kLsf] b]jtf geP/ cfdhgtfsf] ;/f]sf/sf] ljifo aGg'k5{ elgPsf] lyof] .
sDo'lg:6 kf6L{n] cfk"mnfO{ x/]s 7fp“df k|lt:kwL{ agfpg}kg]{ s'/f hahn] :jLsf/ u/]sf] dxŒjk"0f{ ljifo xf] . k|lt:kwL{ aGg] clg k|lt:kwf{df >]i7tf xfl;n ug]{ s'/fnfO{ cfTd;ft ul/Psf] xf] . ;+;bLo ;+3if{df >]i7tf xfl;n ug]{ s'/fsf] dxŒjk"0f{ kf6L{–r'gfjdf ax'dt NofP/ ;/sf/ agfpg ;Sg] x'g' klg xf] . t/, ;+;bLo ;+3if{df ;xefuL eP/ Toxf“ >]i7tf xfl;n ug'{ cyf{t\ ax'dt Nofpg' / ;/sf/ agfpg'kg]{ ljifol;t uf“l;P/ cGo s'/fx¿af/] /fd|/L ;f]lrPg . ;+;bLo ;+3if{df kf6L{sf] ;xeflutfl;t clgjfo{ ¿kdf uf“l;P/ cfpg] cGo ljleGg kIfx¿nfO{ lgoldt agfpg] s'/fdf Wofg k'¥ofpg ;lsPg . h:tf] ;+;bLo ;+3if{df efu ln+bf ;xeflutfsf] dfkb08 s] x'g] < ls ;a}, hf]–hf] ;Dej x'G5– ;xefuL x'g]– ;w“} ;xefuL eO/xg] < kf6L{ g]t[Tjdf /x]sf -x/]s txsf_ k|foM ;a} ljleGg txsf lgjf{rgx¿df ;xefuL x'g] xf] eg] -o;nfO{ lgoldt ug]{ s'g} cfz Joj:yf gul/g] xf] eg]_ kf6L{sf c¿ kmf“6l;t ;DalGwt sfdx¿sf] cj:yf s] x'g] < o:tf] cj:yfdf, hg;+3if{df ;xeflutf / Toxf“ g]t[Tj k|bfg ug]{ s'/fsf] cj:yf s] x'g] < s;n] tL 7fp“df g]t[Tj k|bfg ug]{ < b]lvPsf jf :yflkt ePsf Ifdtf / of]Uotf ePsfx¿ …>]i7tfÚ xfl;n ug'{kg]{ ;+;bLo kmf“6df hfg] xf] eg] kf6L{sf cGo sfd -;}4flGts–j}rfl/s sfd, ;f+u7lgs sfd, hg;+u7gx¿ kl/rfng ug]{ sfd tyf kf6L{leqsf cGo Joj:yfksLo sfdx¿_ s;n] ug]{ < 5f]6} ;dosf] cEof;n] s] b]vfof] eg] dfly pNn]v ul/Pnufotsf ofjt\ ljifodf kf6L{sf] Jojxf/d} /fd|/L Wofg gk'Ug] xf] eg] ;+;bLo lgjf{rgsf] ;]/f]km]/f]df l;Ëf] kf6L{n] kml;/xg'kg]{ jf To;af6 lg:sg} g;Sg] ;d:ofdf kg'{sf] csf]{ s'g} ljsNk kf6L{sf cufl8 /x]g . of] l:yltn] l;Ëf] kf6L{ ;+oGq g/fd|/L k|efljt x'g k'Uof] . of] l:ylt hahsf] sfo{gLlts k|of]usf qmddf b]vfk/]sf] ;d:of xf], h;nfO{ Jojl:yt lsl;dn] xn ug}{kg]{ x'GYof] -h'g clxn];Dd klg x'g;s]sf] 5}g_ .
o;;“u} ;+;bLo kmf“6df sfd ubf{sf ;'v;'ljwf jf ;x'lnotnfO{ s;/L lgoldt ug]{ < of] lgoldt ug]{ sfd klg /fd|/L x'g ;s]g . of] 5f]6} cjlwdf, o; ljifonfO{ /fd|/L lgoldt gugf{n] kf6L{leq juL{o lje]bs} l:ylt t gegf}+ t/ x'g]–gx'g], ;DkGgtf / ljkGgtfsf] l:ylt eg] aGb} u/]sf] b]lv+b} u/]sf] t xf] lg † cg's"ntfdf /Dg] / k|lts"ntfdf af“Rg'kg]{ afWofTds l:ylt l;hg{f x'“b} uPsf] b]lv+b} uPsf] t xf] lg † of] ;d:of klg o;aLr kf6L{df /fd|/L ;Daf]wg x'g ;s]g .
;+;bLo ;+3if{df k|lt:kwf{sf] s'/fl;t uf“l;P/ cfpg], h:tf] cg]s lsl;dsf ;fwg–;|f]tx¿sf] kl/rfngdf a''h'{jfx¿l;t k|lt:kwf{ ubf{ s] ug{ x'g] / s] ug{ gx'g]h:tf ljifox¿ klg /fd|/L /]vf+lst x'g ;s]gg\ . lgjf{rgdf a'h'{jfx¿l;t ug]{ cg]s lsl;dsf wf“wnL, u'08fubL{, k};fsf] k|of]ul;t s;/L h'‰g] < xfd|f] ;+u7gsf] an / hgk|ltjfbsf] s'/f klg gsf/fTds ¿kdf k|efljt aGb} uPsf] s'/f xfdL ;a}n] b]Vb} cfPsf 5f}+ . xfdLn] hahsf] qmflGtsf/L ljrf/cg';f/ ;+;bLo ;+3if{df ;xefuL eO/x“bf tL ljifox¿sf] hjfkm vf]Hg} kYof]{ . /fd|/L ePg . a? xfdLx¿ ghflg“bf] lsl;dn] h:tfnfO{ t:t} ug]{ lsl;dn] cufl8 a9\of}+ . cufl8 a9\b} uof}+ .
xfd|f] ;+;bLo cEof;df …lhTg]nfO{ l6s6 lbg]Ú k|d'v -/ emG8} Ps dfq_ dfkb08 aGgk'Uof] . o;f] gubf{ r'gfj xfl/g] / ;+;bLo ;+3if{df …>]i7tfÚ k|blz{t x'g g;Sg] dfgl;stf :yflkt x'“b} uof] . ljrf/df …l6ls/xg]Ú s'/f uf}0f aGg] vt/fdf k¥of] . oL ;a} s'/fn] kf6L{leq u}/;j{xf/f juL{o -u}/>dhLjL juL{o_ rl/qx¿sf] af]njfnf aGb} hfg' :jefljs lyof] . ToxL b]lvof] klg .
olta]nf hgtfsf] ax'bnLo hgjfbnfO{ k|of]u ul//x]sf Pdfn]x¿n] o;sf] d"Nof+sg ug'{kg]{ a]nf ePsf] 5 . o;sf] d"Nof+sgsf] s'/f ubf{ o;aLr xfdLn] sfo{gLlts k|of]usf ;Gbe{df b]vfk/]sf ;d:ofx¿df cwfl/t eP/ ug'{k5{ . xfdLl;t, o;aLr Jojxf/df b]vfk/]sf ljljw ;d:ofx¿nfO{ j}rfl/s–;}4flGts ;Daf]wg x'g g;s]sf] s'/fdf s]lGb|t x'g' cfjZos 5 . olta]nf hgtfsf] ax'bnLo hgjfbsf] k|sfzdf cl3 a9\g vf]lh/x]sf] Pdfn] k+lQmn] o;sf] k|of]usf qmddf b]vfk/]sf ;d:ofx¿sf] ;}4flGts / Jofjxfl/s ;dfwfgsf] vf]hL ug}{k5{ . oxL g} dbg e08f/Lk|lt ;Rrf >4f~hnL x'g]5 .
# h]7, @)^@
/fhlj/fh If]qLo k|x/L sfof{nosf] aGbL sf]7f
pkg]tfdf clwsf/L, k|d'v ;r]tsdf kf08]
sf7df8f}+ . ;Qf ;fem]bf/ g]skf -Pdfn]_ n] ;+;bLo lhDd]jf/Ldf x]/km]/ u/]sf] 5 . d+unaf/ ;DkGg :yfoL ;ldltsf] a}7sn] ;+;bLo bnsf] pkg]tfdf e/tdf]xg clwsf/L / k|d'v ;r]tsdf dx]Gb|axfb'/ kf08]nfO{ lhDd]jf/L lbPsf] 5 .
o;cl3sf pkg]tf s]kL cf]nL kf6L{sf] g]t[Tj ub}{ ;+o'Qm ;/sf/df pkk|wfgdGqL ag]kl5 k"j{pkk|wfgdGqL clwsf/LnfO{ pkg]tfsf] lhDd]jf/L lbPsf] hgfOPsf] 5 . clwsf/L Pdfn] ;+;bLo bnsf] k|d'v ;r]ts x'g'x'GYof] . cf]nLn] ;DxfNb} cfpg'ePsf] ;+;bLo ljefusf] lhDdf kf6L{n] uPsf] ;ftf g} :yfoL ;ldlt ;b:o clwsf/LnfO{ lbPsf] lyof] . clwsf/L pk]gtf lgo'Qm x'g'ePkl5 l/Qm /x]sf] k|d'v ;r]ts kbdf j}slNks s]Gb|Lo ;b:o kf08] rog x'g'ePsf] xf] . ;f] kf6L{sf] ;r]tsdf k/z'/fd d]3L u'?ª x'g'x'G5 .
kf6L{n] lbPsf] lhDd]jf/L Odfgbf/Lk"j{s k"/f ug]{ atfp“b} ;+;bLo bnsf pkg]tf clwsf/Ln] eGg'eof]– …d]/f] %% jif]{ /fhgLlts hLjgdf d}n] ;w}+ kf6L{sf] lhDd]jf/LnfO{ Odfgbf/Lk"j{s axg u/]sf] 5' . clxn] klg ug]{5' .Ú Pdfn] ;+;bLo bnsf] g]tfsf] lhDd]jf/L kf6L{ dxf;lrj g]kfnn] ;Dxfln/xg'ePsf] 5 .
;+;b\df uhasf] ;dfj]zLs/0f †
sf7df8f}+ . /fhgLltdf ;dfj]zLs/0fsf] d'2f rsf]{ ¿kdf pl7/x]sf a]nf To;sf] ;sf/fTds tl:a/ ;+;b\df b]lvPsf] 5 . ;fj{ef}d;Qf;DkGg hgtfsf] ;jf]{Rr lgsfo ;+;b\sf] dflyNnf] txdf hghflt, dw];L / blnt ;d'bfosf] dfq} k|ltlglwTj /xg'nfO{ ;'vb 7flgPsf] 5 .
gjlgjf{lrt ;efd'v ;'jf; g]Djfªn] hghflt ;d'bfosf] klg k|ltlglwTj ug'{x'G5 . ;jf]{Rr kbdf k'Ug]x¿dWo] lnDa" ;d'bfosf g]Djfªn] sLlt{dfg sfod ug'{ePsf] 5 . o;cl3 g} k|ltlglw;efsf pk;efd'v /lx/xg'ePsL lrqn]vf ofbjn] cfwf cfsfz cf]u6\g] dlxnfsf] dfq k|ltlglwTj ug'{x'Gg, x]lkPsf] 7flgg] l;+uf] dw];sf] ;d]t k|ltlglwTj ug'{x'G5 . To;}u/L, /fli6«o;efsf pkfWoIf /fdk|Lt kf;jfg klg dw];L If]qsf] x'g'sf ;fy} lk5l8Psf] blnt ;d'bfosf JolQmTj x'g'x'G5 . :yfoL ;+oGqsf ¿kdf sfo{/t sd{rf/L If]qaf6 klg pxf“x¿n] hghflt k|d'v g} kfpg'ePsf] 5 . ;+;b\sf dxf;lrj ;"o{ls/0f u'?ª o;nfO{ /dfOnf] ;+of]u dfGg'x'G5 . …c“, o;kfln ;f““Rr} To:t} eP5Ú– pxf“sf] k|ltlqmof 5 .
‘hgdf]rf{sf] lg0f{o cj}wflgs
sf7df8f}+ . g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_ sf dxfdGqL df]xgljqmd l;+xn] hgdf]rf{, g]kfnsf] s]Gb|Lo tby{ ;ldltsf] cfsl:ds a}7ssf lg0f{ox¿nfO{ cj}wflgs 7x/ ub}{ vf/]h ug'{ePsf] 5 .
pxf“n] Ps jQmJodfkm{t :ki6 ug'{ePsf] 5– …j}wflgs df]rf{sf] s]Gb|Lo tby{ ;ldltn] kf6L{sf] :jLs[t /fhgLlts nfOg, sfo{k|0ffnL, cg'zf;g jf Pstfsf] v'nf ¿kn] g} pNn+3g u/]/ sfd ug{ yfn]sf] / To;sf] ;Dk"0f{ sfo{k|0ffnL cj}wflgs x'g uPsf 5g\ .Ú
l;+xn] cufl8 cf}+Nofpg'ePsf] 5–…hgdf]rf{ g]kfnsf ;a} s]Gb|Lo lgsfox¿, s]Gb|Lo tby{ ;ldlt, ;lrjfno jf sfof{nonfO{ s]Gb|Lo kf6L{sf] j}wflgs df]rf{sf ¿kdf sfd ug]{ s'g} clwsf/ x'g]5}g .Ú
ax'dtn] ;/sf/df hfg] lg0f{o u/]sf]df c;xdlt hgfp“b} kqsf/ ;Dd]ng ug'{ePsf s]Gb|Lo ;lrjfno ;b:o l8nf/fd cfrfo{nfO{ ;fwf/0f ;b:oaf6 tyf dgf]h e§ / uf]ljGbl;+x yfkfnfO{ s]Gb|Lo ;ldltaf6 lgnDag ug]{ sf/afxL u/]sf] hgdf]rf{, g]kfnsf] lg0f{o :jtM lg:s[o x'g] l;+xsf] bfaL 5 . pxf“n] atfpg'ePsf] 5– …To; k|sf/sf] l:yltdfly t'?Gt lgoGq0f ug'{ cfjZos x'g uPsf] 5 .Ú
dfcf]jfbLdf rGbfsf] wGbf
sf7df8f}+ . ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j} kIfaf6 o'4lj/fd eO{ jftf{ k|lqmofsf] u[xsfo{ eO/x]sf a]nf g]skf -dfcf]jfbL_ n] b]ze/ rGbf ;+sng cleofg tLj| kf/]sf] 5 .
b'j} kIfaf6 o'4lj/fd eO{ dfcf]jfbLdfly nfUb} cfPsf] cft+ssf/Lsf] laNnf / /]8sg{/ gf]l6; x6fPkl5 dfcf]jfbL sfo{stf{x¿ v'nf ¿kdf rGbf ;+sngdf h'6]sf 5g\ . rGbfs} qmddf dfcf]jfbLn] ci6gf/fo0f lkSr;{ k|flnsf /fdjL/ dfgGw/;“u !) nfv ?lkof“ lbg kqfrf/ u/]sf 5g\ . o:tf kqfrf/ /fhwfgLdf Jofks ¿kdf ePsf] kfOPsf] 5 .
dfcf]jfbL ljz]if s]Gb|Lo sdfG8sf OGrfh{ cgGtåf/f x:tfIfl/t rGbfsf] kqdf nf]stflGqs cfGbf]ngsf nflu cfly{s ;xof]u ug{ cfu|x ul/Psf] 5 . cgGtåf/f k]|l;t kqdf elgPsf] 5– …k'gM /fhgLlts / kmf}hL x:tIf]ksf] tfnd]n;lxt cfGbf]ng pTsif{df k'¥ofpg tkfO{+af6 o;k6s !) nfv pknAw u/fpg] ck]Iff ul/Psf] 5 .Ú
o'4sf] kL8fn] /GylgPsf hgtf km]l/ dfcf]jfbL rGbfaf6 k|tfl8t x'g yfn]sf 5g\ . hg;fwf/0f / ljleGg k];f, Joj;fodf ;+nUgx¿n] dfcf]jfbLnfO{ rGbfsf] wGbf 5f8]/ jftf{ k|lqmofsf nflu Odfgbf/Lsf ;fy cu|;/ /xg cfu|x u/]sf 5g\ .
dfcf]jfbLn] ga'em]sf] s] xf] eg] ev{/} ;DkGg hgqmflGtsf lglDt bnx¿n] s'g} k|sf/sf] rGbf / ;xof]u p7fpg hf]/–hah{:tL u/]sf lyPgg\ . dfcf]jfbLsf sfo{stf{{ / hgd'lQm ;]gfsf] hLljsf p;sf] cfkm\gf] lhDd]jf/L xf] . zflGt k|lqmof cl3 al9/x]sf avt ev{/ zfxL ;/sf/sf] bdgdf h]n / oftgf ;x]/ l/xf ePsf /fhgLlts sfo{stf{ Pjd\ hg;fwf/0fnfO{ ;tfpg vf]Hg] dfcf]jfbL /j}ofsf] ;j{q lgGbf / eT;{gf ul/Psf] 5 . /fdjL/ dfgGw/ :jod\ lg/+s'z x's'dL /fhtGqlj?4 ;+3if{sf] d}bfgdf pq]/ h]naf6 l/xf ePsf g]skf -Pdfn]_ sf7df8f}+ lhNnf sld6Lsf ;b:o x'g'x'G5 .
v'nfd~raf6 va/bf/L
sf7df8f}+ . k|ultzLn cf/If0f / nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf nflu g]kfn pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhn] va/bf/L ;ef ug]{ ePsf] 5 .
cfp“bf] h]7 * ut] ;f]daf/ lbgsf] !! ah] v'nfd~rdf x'g] va/bf/L ;efsf] k|d'v cltly g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn /xg'x'g]5 . ;efnfO{ g]kfnL sf+u]|;sf dxfdGqL /fdrGb| kf}8]n, g]kfnL sf+u]|; k|hftflGqssf k|bLk lu/L, g]dlskfsf gf/fo0fdfg ljh'S5], hgdf]rf{sf lrqaxfb'/ s];L, jfddf]rf{sf ;LkL d}gfnL, ;b\efjgf cfgGbLb]jLsf dxf;lrj x[bo]z lqkf7Lnufotsf jQmfn] ;Daf]wg ug'{x'g]5 .
hgcfGbf]ng bafpg] zfxL;Qfsf of]hgfsf/, xTof/f / d08n]nfO{ h]n xfn]/ sf/afxL u/fpg /fhfsf] cs"t ;DklQ /fli6«os/0f ug{, /fhkl/ifb\ vf/]h u/fpg ;/sf/nfO{ bafa lbgsf nflu ;efsf] cfof]hgf ul/Psf] pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhn] hgfPsf] 5 . ;dfhdf cg';f/, 5'jf5"t k|yfsf] cGTo, /fHosf] k'gM;+/rgfdf blnt ;dfj]zLs/0f, ul/aLsf] /]vfd'lg k/]sf dlxnf, dw];L, ckfª\u / b'u{d If]qsf afl;GbfnfO{ plrt Joj:yf ldnfpg bafa lbg klg va/bf/L ;ef cfof]hgf ul/Psf] xf] .
dfcf]jfbL;“u jftf{ u/L cljnDa cGtl/d ;/sf/ u7g ug{ / b]znfO{ wd{lg/k]If /fi6« 3f]if0ff u/fpg ;/sf/nfO{ bafa lbg] pQm va/bf/L ;efdf ;xefuL x'g tdfd pkTosfaf;L hg;d'bfodf cfu|x ul/Psf] 5 . ;efdf /fhgLlts bnsf g]tfx¿sf ;fy} gful/s cfGbf]ngsf cu'jf, blnt g]tf / rlr{t snfsf/sf] klg pkl:ylt /xg] atfOPsf] 5 .
;b/d'sfdd} v'nf
?s'd . o'4lj/fdsf] cj:yfdf dfcf]jfbL cfkm\gf] pb\ud:yn ?s'dsf] ;b/d'sfddf v'n]cfd 3'dlkm/ ug{ yfn]sf 5g\ .
ufp“3/df ;Lldt /x“b} cfPsf dfcf]jfbLx¿ clxn] ;x/ahf/df ;ef, ;Dd]ng / k|rf/–k|;f/df Jo:t /x]sf 5g\ . ?s'd ;b/sf'd d';Lsf]6d} dfcf]jfbLn] cfkm\gf] …du/ft :jfoQ u0ftflGqs kl/ifb\, qmflGtsf/L lhNnf hg;Dks{ sfof{no vf]n]sf 5g\ . dfcf]jfbL hg;/sf/ ?s'dsf k|d'v z/0f af“7f, lhNnf ;]qm]6/L cfef;, clgnnufotsf lhNnf:t/Lo g]tfx¿ oltv]/ ;b/d'sfddf v'nf a:b} cfPsf 5g\ .
dfcf]jfbL g]tf / k|d'v lhNnf clwsf/L Pp6} d~rsf] cGtlqm{ofdf ;d]t ;xefuL ePsf 5g\ . g]skf -Pdfn]_ sf] kf“rf}+ lhNnf clwj]zgdf dfcf]jfbL ;]q]m6/L cfef;n] z'esfdgf k7fPsf lyP . o;}aLr, ;b/sf'd vn+ufdf /x]sf] du/ft :jfoQ u0ftflGqs kl/ifb\sf] af]8{ x6fpg Toxf“l:yt zfxL g]kfnL ;]gfn] bafa lbO/x]sf] a'lemPsf] 5 .
dfcf]jfbLn] ;Nofgsf] zLtnkf6Ldf klg cfkm\gf] ;Dks{ sfof{no vf]n]/ v'nf /fhgLlts ultljlw ul//x]sf] yfxf ePsf] 5 . dWoklZrdsf k|d'v ;x/ g]kfnuGh, bfªnufotsf :yfgx¿df dfcf]jfbLx¿ v'nf ¿kd} lx“88'n / ;ef ug{ ;lqmo /x]sf] atfOPsf] 5 .
ufp“df /x“b} cfPsf dfcf]jfbLx¿ ;x/ k;]sfn] ufp“ zfGt /x]sf] :yfgLo afl;Gbfsf] egfO 5 .
dfcf]jfbL s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] ;efx¿ ug]{ 3f]if0ff ub}{ jQmfx¿;d]t tf]ls;s]sf] 5 . h;df hgd'lQm ;]gfsf l8lehg sdfG8/x¿nufotsf dxŒjk"0f{ g]tfx¿;d]t 5g\ . o;/L 3f]lift jQmfx¿df dft[sf ofbj, lxtdfg zfSo, uf]kfn ls/f“tL, rGb vgfn, clUgk|;fb ;fksf]6f, b]j]Gb| kf}8]n, g]qljqmd rGb, kDkmf e';fn, hgfb{g zdf{, gf/fo0fk|;fb zdf{, n]v/fh e§, /fd sfsL{ / v8\uaxfb'/ ljZjsdf{ /x]sf 5g\ .
uhasf] ;dfj]zLs/0f †
sf7df8f}+ . /fhgLltdf ;dfj]zLs/0fsf] d'2f rsf]{ ¿kdf pl7/x]sf a]nf To;sf] ;sf/fTds tl:a/ ;+;b\df b]lvPsf] 5 . ;fj{ef}d;Qf;DkGg hgtfsf] ;jf]{Rr lgsfo ;+;b\sf] dflyNnf] txdf hghflt, dw];L / blnt ;d'bfosf] dfq} k|ltlglwTj /xg'nfO{ ;'vb 7flgPsf] 5 .
gjlgjf{lrt ;efd'v ;'jf; g]Djfªn] hghflt ;d'bfosf] klg k|ltlglwTj ug'{x'G5 . ;jf]{Rr kbdf k'Ug]x¿dWo] lnDa" ;d'bfosf g]Djfªn] sLlt{dfg sfod ug'{ePsf] 5 . o;cl3 g} k|ltlglw;efsf pk;efd'v /lx/xg'ePsL lrqn]vf ofbjn] cfwf cfsfz cf]u6\g] dlxnfsf] dfq k|ltlglwTj ug'{x'Gg, x]lkPsf] 7flgg] l;+uf] dw];sf] ;d]t k|ltlglwTj ug'{x'G5 . To;}u/L, /fli6«o;efsf pkfWoIf /fdk|Lt kf;jfg klg
dw];L If]qsf] x'g'sf ;fy} lk5l8Psf] blnt ;d'bfosf JolQmTj x'g'x'G5 . :yfoL ;+oGqsf ¿kdf sfo{/t sd{rf/L If]qaf6 klg pxf“x¿n] hghflt k|d'v g} kfpg'ePsf] 5 . ;+;b\sf dxf;lrj ;"o{ls/0f u'?ª o;nfO{ /dfOnf] ;+of]u dfGg'x'G5 . …c“, o;kfln ;f““Rr} To:t} eP5Ú– pxf“sf] k|ltlqmof 5 .
tLg ;|i6f k'/:s[t
sf7df8f}+ . kfl/thft :d[lt s]Gb|n] ;flxTo, snf / ;+:s[ltsf If]qdf of]ubfg k'¥ofPsf tLg ;|i6fnfO{ k'/:s[t u/]sf] 5 .
?;L ;f+:s[lts s]Gb|df cfof]lht :d[lt ;efdf …kfl/hft ;+3if{zLn gf/L k'/:sf/Ú zfGtf dfgjL, kfl/hft snf k'/:sf/ h]jL 6'x'/] / …kfl/hft l;h{g k'/:sf/Ú xl/uf]ljGb n'O{+6]nnfO{ k|bfg ul/of] . pxf“x¿nfO{ slj a'4 ;fodLn] k'/:s[t ug'{ePsf] lyof] .
s]Gb|sf cWoIf ;'sGof jfOjfsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf k|ultzLn ;flxTo / ;+uLtsf x:tLx¿ /fd]z, /fog / h]aL 6'x'/]nufotsfn] uLt k|:t't ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf pkk|fWofks s[i0fk|;fb l3ld/], 8f= a]~h' zdf{ / 8f= dx]z df:s]n] kfl/hftaf/] cfkm\gf wf/0ffx¿ /fVg'ePsf] lyof] .
!% cf}+ kfl/hft :d[lt lbj;sf cj;/df ;flxTo ;bg /fdlx6L / clegj ;flxTo ;dfhn] ;+o'Qm ¿kdf :d[lt ;ef u/] . ;flxTo ;bgdf cWoIf jl/i7 ;flxTosf/ /d]z ljsnsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf k|ultzLn ;flxTosf/ Zofdk|;fb zdf{åf/f lnlvt uLlt;+u|x …d]/f uLtx¿, ltd|f :j/x¿Ú sf] nf]sfk{0f ul/of] .
sfo{qmddf k|f= uf]kLs[i0f zdf{, /fdk|;fb 1jfnL, x]dgfy kf}8]n, ljb'/ rfln;], cld/ yfkf, uf]ljGb l3ld/]nufotsfn] kfl/hftsf] of]ubfg / ljdf]lrt s[ltaf/]df rrf{ ug'{ePsf] lyof] .
u'?s'ndf ;|i6fx¿sf] e]nf
sf7df8f}+ . u'?s'ndf cfOtaf/ nf]stflGqs ;|i6fx¿ hDdf eP/ cfkm\gf] bfloTjsf af/]df v'n]/ 5nkmn u/] . nf]stGq :yfkgfsf nflu pNn]Vo of]ubfg lbPsf ;|i6fx¿nfO{ nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf nflu cfkm\gf] e"ldsf vf]Hg sfo{qmdsf] cfof]hgf u/]sf lyP .
pkl:yt ;|i6fx¿n] nf]stflGqs u0ftGq :yfkgfsf nflu ;flxlTos ax;sf] z[+vnf hf/L /fVg] atfP . ;+ljwfg;ef gx'Gh]n kl/jt{gsf nflu ;|i6fx¿ lg/Gt/ cfGbf]lnt /lx/xg] k|lta4tf bf]xf]¥ofP . clwsf/ k|flKtsf nflu ;|i6fx¿sf] sf“wdf lhDd]jf/L cfPsf] atfp“b} ;|i6fx¿n] l;h{gfsf dfWodaf6 kl/jt{g vf]Hg'kg]{df hf]8 lbP .
k|ultzLn n]vs ;+3n] …nf]stflGqs u0ftGq k|flKtsf nflu ;|i6fsf] bfloTjÚ ljifos ljrf/ uf]i7Ldf jl/i7 ;flxTosf/x¿sf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . ;f] cj;/df s[i0f kxf8L, k|bLk 1jfnL, j}/fuL sfOnf, ;'wf lqkf7L, xl/uf]ljGb n'O{+6]n, dx]z df:s], cfx'lt, huLbzrGb| e08f/Lnufotsf ;|i6fx¿n] cfkm\gf] bfloTjk|lt ;hu /xg'kg]{ atfP .
;lxb pd]zrGb| yfkfsf] gfddf a;]{lg k'/:sf/
sf7df8f}+ . hgcfGbf]ngsf cd/ ;lxb pd]zrGb| yfkfsf] :d[ltnfO{ tfhf agfpg] p2]Zon] pxf“sf] hGd:ynaf6 sf7df8f}+ cfO{ a;]sf Ko"7fgLx¿n] gof“ kxn ;'?jft u/]sf 5g\ .
Ko"7fg–sf7df8f}+ ;]jf ;dfhsf] kxndf x/]s jif{ k|j]lzsf k/LIffdf Ko"7fg lhNnfdf ;jf]{Ts[i6 x'g] ljBfyL{nfO{ …pd]zrGb| yfkf :d[lt k'/:sf/Ú k|bfg ul/g] ePsf] 5 . pQm k'/:sf/ Joj:yfkgsf] sfd ;]jf ;dfhn] ug]{ ePsf] 5 .
;dfhsf cWoIf 8f= uf]ljGb/fh kf]v/]nn] ;f] k|of]hgsf nflu ;xof]u k'¥ofpg tdfd Ko"7fgL bfh'efO, lbbLalxgLx¿;“u cg'/f]w ug'{ePsf] 5 . ;xof]u ug{ rfxg] dxfg'efjx¿n] /fli6«o jfl0fHo a}+s yfkfynLdf /x]sf] vftf gDa/ !&&)$ df /sd hDdf ug{ ;Sg] Joj:yf ldnfOPsf] ;d]t pxf“n] hgfpg'eof] .
Ko"7fgsf] a/f}nf uflj; dnfjfªdf hlGdg'ePsf pd]zrGb| yfkfn] )^@ df3 @^ ut] bfªsf] 3f]/fxLdf ;]gfsf] uf]nL nfuL d[To'j/0f ug'{ePsf] lyof] .
;]jf ;dfhn] zlgaf/ cfof]hgf u/]sf] cGtlqm{ofdf k|d'v cltly gj/fh ;'j]bL, jQmfx¿ jL/axfb'/ l;+x, nLnfdl0f kf]v/]n, v]d/fh kl08t, d'lQmk|;fb zdf{, ;'zLnf zdf{, hgcfGbf]ngsf 3fOt]x¿ u0f]z kf]v/]n, lvdfgl;+x /fodfemLnufotsf jQmfx¿n] cf–cfkm\gf] dGtJo /fVg'ePsf] lyof] . 8f= lrGtfdl0f kf]v/]nsf] :jfut, 5lj ;'j]bLsf] ;~rfng / ;ljtf kl08tn] wGojfb 1fkg ug'{ePsf] ;f] sfo{qmdsf] ;efkltTj cWoIf kf]v/]nn] ug'{ePsf] lyof] .
cfuhgLdf rf} +tL; 3/ hn], /fxt ;+sng hf/L
sf7df8f}+ . Ko"7fgsf] ;f/L ufp“df )^@ r}t @@ ut] ePsf] cfuhgL kLl8tx¿sf] ;xof]ufy{ Ko"7fg–sf7df8f}+ ;]jf ;dfhsf] kxndf /fxt ;+sng eO/x]sf] 5 .
;dfhsf cWoIf 8f= uf]ljGb/fh kf]v/]nn] /fxt pknAw u/fpg rfxg] ;a}nfO{ yfkfynL OlGhlgol/Ë SofDk; jf cfkm\gf] df]afOn (*%!)(&^)! df ;Dks{ /fVg cg'/f]w ug'{ePsf] 5 . ;]jf ;dfhn] uPsf] zlgaf/ cfof]hgf u/]sf] …hgcfGbf]ngdf Ko"7fgLx¿sf] e"ldsf M Ps ;dLIffÚ sfo{qmddf ;xefuLx¿af6 ;f/Lsf cfuhgLkLl8tx¿sf nflu @% xhf/ ?lkof“ gub ;+sng ePsf] / l5§} kLl8tx¿nfO{ pknAw u/fOg] df08jL o'jf ;dfhsf sdn sfnfyf]sLn] a'waf/nfO{ atfpg'eof] .
/fi6«JofkL cfdx8tfnsf] k"j{;GWofdf ePsf] cfuhgLdf pQm ufp“sf #$ 3/–uf]7 hn]sf], s/f]8f}+sf] wgdfn gi6 ePsf] / ufp“n]x¿ k"0f{ ljrNnLdf k/]sf] hgfOPsf] 5 . lg/Gt/ !( lbg cfdx8tfn rn]sfn] tTsfn /fxt k'¥ofpg] sfd x'g g;s]sf] atfOPsf] 5 . ;/sf/n] pQm 36gfaf/] tTsfn hfgsf/L lnO{ /fxt pknAw u/fpg'kg]{ /fhwfgLjf;L Ko"7fgLx¿n] dfu u/]sf 5g\\ .
e]/Lsf] k|lzIf0f ;DkGg
sf7df8f}+ . g]skf -Pdfn]_ e]/L–sf7df8f}+ ;Dks{ d~rn] uPsf] zlgaf/ k|lzIf0f sfo{qmd ;DkGg u/]sf] 5 . Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o o'j/fh 1jfnLn] sfo{stf{nfO{ k|lzIf0f lbg'ePsf] lyof] .
d~rsf cWoIf k+shl;+x /f7f}/sf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf s]Gb|Lo ;Dks{ ljefu ;lrj 8f= eLid clwsf/L, lgjf{rg ljefu ;b:o >Ld0f uf}td, k|rf/ ljefu ;b:o lji0f' l/hfn, ;f+;båo g/axfb'/ xdfn / /Tgk|;fb zdf{, k|/fo';+3sf s]Gb|Lo ;b:o lg/h cfrfo{ / Pdfn] ;'v]{tsf ;b:o rqmkfl0f zdf{n] af]Ng'ePsf] lyof] . sfo{qmddf ;xefuLnfO{ :jfut z'e]R5f uf}tdn] ug'{ePsf] lyof] eg] ;~rfng ;lrj 8Da/axfb'/ l;+xn] ug'{ePsf] lyof] .
alb{ofdf lhNnf ;Dd]ng
sf7df8f}+ . k|hftflGqs o'jf ;+3 g]kfn alb{ofsf] kf“rf}+ lhNnf ;Dd]ng u'nl/ofdf ;DkGg eof] . …o'jfx¿sf] rfxgf, u0ftGqsf] :yfkgfÚ eGg] d"n gf/fsf ;fy ;DkGg ;Dd]ngsf] pb\3f6g g]skf -Pdfn]_ e]/L c~rn ;lrj nId0f 1jfnLn] ug'{ePsf] lyof] .
;Dd]ngdf k|/fo';+3sf s]Gb|Lo sfof{no ;lrj lg/h cfrfo{, Pdfn] alb{ofsf ;lrj Zofd 9sfn, clvn g]kfn ls;fg ;+3sf k]|d a:ofn, cg]d;+3sf zf]ef 1jfnL, cg]/f:jljo'sf jfdb]j 1jfnLnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
;Dd]ngn] !( ;b:oLo lhNnf sld6L u7g u/]sf] 5 . h;sf] cWoIfdf ;'Gb/dfg >]i7, pkfWoIfdf lxSdt 9sfn, ;lrjdf gf/fo0f ;'j]bL, ;x;lrjdf lgw'nfn rfkfufO{+ / sf]iffWoIfdf gLns07 a/fn /xg'ePsf] 5 . ;f] cj;/df nf]stflGqs ;lxb ofdnfn nfld5fg]sf] kl/jf/nfO{ ;Ddfg;d]t ul/Psf] lyof] . o;}u/L, k|/fo';+3sf] gu/e]nf g]kfnuGhdf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfn] /fhs'df/ yfkfsf] ;+of]hsTjdf ;ft ;b:oLo gu/ ;Dd]ng cfof]hs sld6L u7g u/]sf] 5 . o:t}, sf]xnk'/df klg o'jf e]nf ;DkGg ePsf] hgfOPsf] 5 .
wflbªdf cu'jf e]nf
wflbª . g]skf -Pdfn]_ lhNnf sld6L wflbªn] zlgaf/ wflbªdf a[xt\ cu'jf sfo{stf{ e]nf ;DkGg u¥of] . sfo{stf{x¿sf] pNn]Vo ;xeflutf /x]sf] lyof] .
pQm cj;/df Pdfn] :yfoL sld6Lsf ;b:o emngfy vgfnn] jt{dfg kl/l:ylt / kf6L{sf] efjL sfo{qmdsf af/]df k|:6\ofpg'ePsf] lyof] . sfo{stf{ e]nfdf s]Gb|Lo cg'zf;g lg/LIf0f sld6Lsf ;lrj u+ufnfn t'nfw/, lhNnf sld6L ;b:o v]d nf]xgL, s[i0f cof{n, hfg'sf l;+v8f / wflbª–sf7df8f}+ ;Dks{ d~rsf cWoIf x]/Da/fh s“8]nn] klg af]Ng'ePsf] lyof] .
ljut kf“r jif{otfs} ;a}eGbf 7"nf] pQm sfo{stf{ e]nf kf6L{sf lhNnf sld6L ;lrj u'¿k|;fb a'nf{sf]6Lsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] lyof] . g]skf -Pdfn]_ wflbªsf] lhNnf sld6L a}7sn] …;+ljwfg;efsf] lgjf{rg / nf]stflGqs u0ftGqÚ sf] kIfdf hgdt cleofg ;~rfng ug]{ ePsf] 5 . pQm cleofgsf qmddf ;a} uflj;df sfo{stf{ e]nfsf] cfof]hgf ul/g] atfOPsf] 5 . lhNnfsf k|d'v s]Gb|x¿df a[xt\ hg;ef ug]{ ;lrj u'? a'nf{sf]6Ln] hgfpg'eof] . pxf“sf cg';f/, h]7 % ut] wfs]{, h]7 ^ ut] dn]v', & ut] w}/]gL, h]7 ( ut] d}bL, !@ ut] ;Nofg6f/, h]7 !# ut] km'nvs{, !$ ut] lsGtfªkm]bL, !^ ut] e¥ofªe'?ª / @) ut] ;b/d'sfddf hg;efx¿ x'g]5g\ .
;~rfl/sfdf gof“ g]t[Tj
sf7df8f}+ . dlxnf ;~rf/sdL{sf] ;femf ;+:yf ;~rfl/sf ;d"xsf] t];|f] dxflwj]zgn] gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 . ;d"xn] …;dfgtfsf nflu ;~rf/Ú eGg] d"n gf/f cufl8 ;f/]sf] lyof] .
clwj]zgf6 alatf a:g]tsf] g]t[Tjdf gof“ sfo{;ldlt 5flgPsf] 5 . h;df pkfWoIfdf sdnf k/fh'nL, dxf;lrjdf lgd{nf zdf{, ;lrjdf ;'lrqf >]i7 / sf]iffWoIfdf o;f]bf ltlD;gf lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 eg] ;b:ox¿df ljdnf t'Dv]jf, zf/bf l;njfn, lgh{nf sIfklt, cldsf /fhynf, gLt' kl08t / k|1f l3ld/] /xg'ePsf] 5 .
?s'd Pdfn]df gGbnfn
?s'd . g]skf -Pdfn]_ ?s'dsf] ;lrjdf gGbnfn zdf{ 5flgg'ePsf] 5 . uPsf] j}zfv #! ut] Pdfn] :yfoL ;ldlt ;b:o s]zj a8fnåf/f pb\3fl6t ;f] clwj]zgn] v]ddfg v8\sfnfO{ pk;lrj rog u/]sf] 5 .
lhNnf sld6Lsf] ;b:odf tLyf{ uf}td, 7u]Gb|k|sfz k'/L, 6Lsf/fd pkfWofo, s]zj zfx, gf/fo0f zfx, eLpdfg 3tL{, gGb/fd b]jsf]6f, ;tdfg k'g, l8NnLaxfb'/ s];L, 6f]kaxfb'/ cf]nL, b]jL cf]nL, xl/k|;fb zdf{, dfwj uf}td, Clif/fd h};L, lbnf/fd zdf{,dgaxfb'/ s];L, zzL/fd lji6, d:taxfb'/ ;dfn / anaxfb'/ s];L 5flgg'ePsf] 5 eg] j}slNks ;b:odf k|jL0f g]kfn, ;'/h kl/of/, cfzf :j0ff{sf/, bLkf/fd pkfWofo / u0f]z v8\sf lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 .
Pdfn] ?s'dsf tTsfnLg ;lrj z]/axfb'/ s];Lsf] ;efkltTjdf ;DkGg pb\3f6g ;df/f]xdf Pdfn] /fKtL c~rn OGrfh{ k|sfz Hjfnf, ;f+;b tLyf{ uf}td, k|d'v lhNnf clwsf/L anaxfb'/ dNnnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
;+ljwfg;efaf/] uf]i7L
g]kfn a'l4hLjL kl/ifb\ / x/Kn];åf/f cfof]lht …zflGtk"0f{ hgcfGbf]ng / ;+ljwfg;efÚ ljifos uf]i7Ldf Pdfn] g]tf s]zj a8fnn] %% jif]{ Oltxf;df zflGtk"0f{ cfGbf]ngn] ;kmntf k|fKt u/]sf] t/ lkmlnlkG;, >Ln+sf, adf{, yfONofG8h:tf b]zdf ;kmntf k|fKt gu/]sf] rrf{ ub}{ zflGtk"0f{ cfGbf]ngs} andf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g] atfpg'eof] . pxf“n] casf] nf]stGq ;dfj]zL ;xeflutfd"ns x'g'kg]{df hf]8 lb+b} a8fnn] cfkm\gf] kf6L{n] )$& ;fndf @& a'“b] c;xdlt /fVbf PlSng'k/] klg clxn] ;a} To;}df cfPsf] atfpg'eof] .
SofDk; k|d'v ljZjgfy 1jfnLsf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf dfcf]jfbLsf lhNnf hg;/sf/ k|d'v z?0f jf7f, Pdfn] g]tf v]ddfg v8\sfnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] .
|