:yfgLo lgsfo lgjf{rgsf] cfly{s lgb]{lzsf– @)^@ o:tf] 5
lgjf{rg cfof]u P]g @)$& sf] bkmf @% n] lbPsf] clwsf/ k|of]u u/L lgjf{rg cfof]un] ;f]xL P]gsf] bkmf !@ / bkmf !$ sf] k|of]hgsf] nflu / :yfgLo lgsfo cGtu{t dxfgu/kflnsf, pkdxfg/kflnsf / gu/kflnsfsf] lgjf{rg ;+rfng ug{sf] nflu cfjZos kg]{ vr{ ;DaGwL Joj:yf ug{ of] lgb]{lzsf agfPsf] 5 .
kl/R5]b–!
k|f/lDes
!= ;+lIfKt gfd / k|f/DeM -!_ o; lgb]{lzsfsf] gfd :yfgLo lgsfo lgjf{rg -dxfgu/kflnsf÷pkdxfgu/kflnsf÷gu/kflnsf_ cfly{s lgb]{lzsf @)^@ /x]sf] 5 . -@_ of] lgb]{lzsf t'?Gt k|f/De x'g]5 .
@= kl/efiffM ljifo jf k|;+un] csf]{ cy{ gnfu]df o; lgb]{lzsfdf
-s_ lgjf{rg eGgfn] :yfgLo lgsfo -lgjf{rg sfo{ljlw_ P]g, @)$* sf] bkmf @ -u_ adf]lhd :yfgLo lgsfo cGtu{t dxfgu/kflnsf, pkdxfgu/kflnsf / gu/kflnsfsf] lgjf{rg jf pk lgjf{rg ;Demg'k5{ .
-v_ lgjf{rg clws[t eGgfn] :yfgLo lgsfo -lgjf{rg sfo{ljlw_ P]g, @)$* sf] bkmf $ sf] pk bkmf -!_ adf]lhd lgjf{rg cfof]un] dxfgu/kflnsf, pk dxfgu/kflnsf / gu/kflnsfsf] lgjf{rgsf] nflu lgo'lQm u/]sf] lgjf{rg clws[t ;Demg'k5{ .
-u_ dtbfg clws[t / ;xfos dtbfg clws[t eGgfn] :yfgLo lgsfo -lgjf{rg sfo{ljlw_ P]g, @)$* sf] bkmf & adf]lhd dxfgu/kflnsf pk dxfgu/kflnsf / gu/kflnsfsf] lgjf{rgdf dtbfg u/fpg lgo'Qm u/]sf] dtbfg clws[t / ;xfos dtbfg clws[t ;Demg'k5{ .
kl/R5]b @
sfof{no :yfkgf / vftf ;+rfng
#= sfof{no :yfkgM– -!_ lgjf{rg clws[tn] ;Dej eP ;Dd cfk'm lgjf{rg clws[t /x]sf] lhNnfsf] lhNnf lgjf{rg sfof{nodf lgjf{rg clws[tsf] sfof{nosf] :yfkgf ug'{kg]{5 .
-@_ pk bkmf -!_ adf]lhdsf] sfof{nodf lgjf{rg clws[tn] lgjf{rg ;DaGwL sfo{df ;xof]usf] nflu lgDglnlvt b/aGbLdf ga9\g] u/L lhNnf lgjf{rg sfof{nosf ;a} sd{rf/Lx? >L % sf] ;/sf/sf] :yfgLo sfof{nox?af6 sfhdf NofO{ a9Ldf tLg dlxgf ;Ddsf] nflu sfddf nufpg ;Sg]5 .
-s_ ;xfos lgjf{rg clws[t lhNnf lgjf{rg clwsf/L /fVg] – !
-v_ /fhkqf+lst txsf] ;xfos lgjf{rg clws[t !
-u_ lhNnf lgjf{rg sfof{nosf] gfoa ;'Aaf a9Ldf –#
-3_ lhNnf lgjf{rg sfof{nosf] n]vfkfn jf ;x n]vfkfn !
-ª_ lhNnf lgjf{rg sfof{nosf] sDKo"6/ ck/]6/ –!
-r_ df]6/sf] 8«fOe/ –!
-5_ lgjf{rg sfof{nosf] lkog –@
-h_ km\ofS; ;+rfns -/f=k=cg+=_ – !
-em_ lgjf{rg clws[tsf] ;'/Iff uf8{–!
-#_ PseGbf a9L gu/kflnsf ePsf lhNnfdf k|To]s gu/kflnsfsf] nflu /f=k= t[tLo >]0fLsf] zf=c= !, /f=k=cg= k|yd >]0fLsf] vl/bf/ ! hgf yk /fVg ;lsg]5 .
-$_ pkbkmf -@_ adf]lhdsf lgjf{rg clws[t, lgjf{rg clws[tsf] c+u/Ifs, 8«fOe/ / lhNnf / lgjf{rg sfof{nosf ;a} sd{rf/Lsf] sfh cjlw tLg dlxgfdf ga9\g] u/L lgjf{rg ;DkGg ePsf] ldltn] #% lbg;Dd sfhdf /xg] 5g / cGosf] nflu xflh/ ePb]lv lgjf{rg ;DkGg gx'~h]n sfh cjlw /xg]5 .
-%_ pkbkmf -!_ adf]lhdsf] sfof{nosf] nflu cfjZos kmlg{r/ tyf ef}lts ;fwg Pj+ ;fdu|L >L % sf] ;/sf/sf :yfgLo sfof{no Pj+ ;+3 ;+:yfgx?af6 k|fKt u/L lng'kg]{5 .
$= a}+sdf vftf vf]Ng]M -!_ lgjf{rg clws[tn] lgjf{rg clws[tsf] sfof{nosf] gfddf :yfgLo a}+sdf ;fwf/0f tkm{sf] c:yfoL vftf vf]Ng'kg]{5 / ;f] vftfdf pkbkmf -@_ adf]lhd lgsf;f ePsf] /sd hDdf ug'{kg]{5 .
-@_ lgjf{rgsf] sfo{ ;+rfng ug{ lgjf{rg cfof]usf] cfb]z adf]lhd :yfgLo sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{noaf6 lgjf{rg clws[tsf] sfof{nosf] gfddf /sd lgsf;f x'g]5 .
%= vftf ;+rfng ug]{ M lgjf{rg clws[t jf lghn] clVtof/L lbPsf] clws[t / ;DalGwt lhNnf lgjf{rg sfof{nosf] n]vfkfn jf ;x n]vfkfnsf] ;+o'Qm x:tfIf/n] bkmf $ sf] pk bkmf -!_ adf]lhdsf] vftf ;+rfng ug'{kg]{5 / ;f] vftf ;+rfng ubf{ k|rlnt sfg"g adf]lhdsf] /Lt ;d]t k'¥ofpg'kg]{5 .
kl/R5]b – #
lgjf{rg sfo{sf] nflu vr{ ;DaGwL Joj:yf
^= 3/ Joj:yfM lgjf{rg clws[tn] bkmf # sf] pkbkmf -!_ adf]lhd sfof{nosf] nflu lhNnf lgjf{rg sfof{nosf] ejg k|of]u ug'{kg]{5 / ;f] sfof{no ejgn] gk'u ePdf glhs} /x]sf] >L % sf] ;/sf/ jf ;+3 ;+:yfg jf gu/kflnsf ;d]tsf] :jfldTj ePsf] ejg jf sf]7fx? k|fKt ug'{kg]{5 .
&= sfof{no ;DaGwL vr{M– -!_ lgjf{rg clws[tn] cfkm\gf] sfof{nodf lgjf{rg;Fu ;DalGwt b}lgs sfo{ ;+rfngsf] nflu cfjZos kg]{ d;nGbsf] ;fdfg, x'nfs vr{ / kmf]6f]skL ;d]tsf] nflu lgjf{rgsf] cjlwdf ? %))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
-@_ PseGbf a9L gu/kflnsf ePsf lgjf{rg sfof{non] k|To]s yk gu/kflnsfsf] nflu yk ? !))) vr{ ug{ ;Sg]5 .
-#_ k|To]s lhNnf lgjf{rg sfof{nox?df lgjf{rg ;DaGwL ultljlw hfgsf/L u/fpg ;"rgf kf6L{ /fVg ? %)) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
*= ;+rf/ tyf lah'nL vr{M -!_ lgjf{rg ;DaGwL sfdsf] ;Gbe{df cfsfzjf0fL tyf ;+rf/ dx;'nsf] nflu lgjf{rgsf] cjlwdf ? %))) ;Dd vr{ ug{ ;lsg]5 .
-@_ lgjf{rg clws[tsf] sfof{nodf lah'nL h8fg ePsf] cj:yfdf lah'nLsf] dx;'nsf] nflu lgjf{rgsf] cjlwdf ? #))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
(= OGwg vr{M– -!_ lgjf{rg clws[tn] lgjf{rgsf] ;Gbe{df cfkm\gf] lhNnfleq df]6/åf/f e|d0f u/]df OGwgsf] nlfu dxfgu/kflnsfdf lgjf{rgsf] cjlwdf a9Ldf ? !),)) pk dxfgu/kflnsfdf ? ())) t/fO{sf gu/kflnsfdf ? *))) / kxf8sf gu/kflnsfdf ? &))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
-@_ Ps eGbf a9L gu/kflnsf ePsf lhNnfx?n] k|To]ssf] nflu yk ? !%))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
!)= cGo OGwg vr{M lgjf{rg sfof{non] dl§t]n jf d}galQ cflb k|of]u ug'{kg]{ cj:yf k/]df lgjf{rg cjlwe/sf] nflu ? !))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
!!= ljljw vr{M -!_ lgjf{rg clws[tn] cltly ;Tsf/ jf lrofkfgsf] nflu lgjf{rgsf] cjlwdf dxfgu/kflnsfdf ? %))) pk dxfgu/kflnsfdf ? $%)) / gu/kflnsfdf ? $))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
-@_ PseGbf a9L gu/kflnsf ePsf lhNnfx?n] k|To]ssf] nflu yk ? !))) ;Dd vr{ ug{ ;Sg]5 .
!@= b}lgs eQfM -!_ lgjf{rgsf] sfdsf] ;Gbe{df lgjf{rg clws[tsf] sfof{nosf sd{rf/Lx? cfkm\gf] lhNnfleq e|d0f ubf{ >L % sf] ;/sf/sf] cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnL, @)%^ adf]lhd k"/f b}lgs eQf kfOg]5 .
-@_ pk bkmf -!_ adf]lhd e|d0f ubf{ lgjf{rg clws[t;Fu e|d0f ug]{ lgjf{rg clws[tsf] Pshgf ;xfos sd{rf/L / 8«fOe/ ;d]tn] pk bkmf -!_ adf]lhdsf] b}lgs eQf kfpg]5g\ .
!#= e|d0f eQfM k|To]s a8fsf] lg/LIf0fsf] qmddf e|d0f ug'{kbf{ cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgdfojnL, @)%^ adf]lhd e|d0f eQf kfOg]5 .
!$= k|lzIf0f vr{M dtbfg s]Gb|df v6\g] dtbfg clws[t / ;xfos dtbfg clws[tnfO{ lbOg] @ lbgsf] dtbfg ;DaGwL k|lzIf0fdf lgDg adf]lhd vr{ ug{ ;lsg]5 .
!= d;nGb jfkt k|lt;xefuL ? #) b'O{ lbgsf] nflu .
@= vfhf vr{ jfkt k|lt ;xefuL ? %) k|ltlbg .
#= k|lzIfsx?nfO{ k|ltlbg k|ltJolQm ? %)) df ga9\g] u/L k|lzIf0f vr{ e'QmfgL lbg ;lsg]5 . t/ k|lzIf0f vr{ jfkt ? %))) eGbf a9L vr{ n]Vg ;lsg] 5}g .
$= k|lzIfsx?df lgjf{rg clws[t, lhNnf lgjf{rg clwsf/L, k|x/L k|d'v / ;DalGwt ljifosf] lj1 ;d]t x'g ;Sg]5g .
!%= dtu0ftf vr{M -!_ dtu0fgf ug]{ sfddf vl6Psf sd{rf/Lx?nfO{ vfgf / vfhf vr{ jfkt k|ltJolQm k|ltl;km\6 ? @)) lbg'kg]{5 .
-@_ dtu0fgf ubf{ dxfgu/kflnsf, pk dxfgu/kflnsf / gu/kflnsfsf] k|To]s j8fsf] nflu a9Ldf qmdzM !*, !% / !@ hgf sd{rf/L dtu0fgfsf] sfo{df v6fpg ;lsg]5 .
-#_ ;fwf/0ftof * 306fnfO{ ! l;km\6 dfGg' kg]{5 .
!^= lgjf{rg eQf M -!_ bkmf # sf] pk bkmf -!_ adf]lhdsf] sfof{nodf sfo{/t lgjf{rg clws[t tyf sd{rf/Lx?n] sfof{nosf] ;doeGbf a9L ;do / ;fj{hlgs ljbfsf] lbgdf ;d]t sfd ug'{kg]{ x'Fbf lghx?n] b]xfo adf]lhd lgjf{rg eQf kfpg]5g\ M
-s_ lgjf{rg clws[tsf] kbdf lgo'lQm ePsf] ldltb]lv lgjf{rg clws[tn] vfOkfO{ cfPsf] tnasf] ^) k|ltzt /sd k|ltdlxgf kfpg]5g\ .
-v_ bkmf # sf] pk bkmf -@_ / -#_ adf]lhdsf] sd{rf/Lx? dWo] lgjf{rg sfof{nosf sd{rf/L afx]s lgjf{rg clws[tsf] sfof{nodf vl6g] cGo sd{rf/Lx?n] ;f]xL bkmfsf] pk bkmf -!_ adf]lhdsf] sfof{nodf xflh/ ePsf] lbgb]lv vfO{kfO{ cfPsf] tnasf] ^) k|ltzt /sd k|ltdlxgf lgjf{rg eQf kfpg]5g\ .
-u_ lgjf{rg clws[tsf] sfof{no / dtkq Pj+ dtk]l6sf /fv]sf] 7fpFdf ;'/Iffsf] nflu vl6Psf % hgf;Dd ;'/IffsdL{nfO{ lghx?n] sfd u/]sf] lbgsf] k|ltlbg ? !)) sf b/n] eQf jfktsf] /sd lbOg]5 .
-@_ pk bkmf -!_ sf] v08 -s_ / -v_ adf]lhdsf] lgjf{rg eQf lghx?nfO{ lgo'Qm jf sfhdf xflh/ ePsf] ldltb]lv lgjf{rg clws[tsf] sfof{no sfod /x]sf] cjlw;Dd a9Ldf # dlxgfsf] nflu dfq x'g]5 .
!&= 3'DtL 6f]nL -!_ dtbfgsf] ;dodf dtbfg s]Gb|sf] /]vb]v / cfsl:ds ;xof]usf] nflu vl6Psf] 3'DtL 6f]nLsf 6f]nL k|d'vn] cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjn, @)%^ sf] cg';"rL !* df pNn]lvt b}lgs eQfsf] b/sf] bf]Aa/sf b/n] @ lbgsf] b}lgs eQf kfpg]5 . ;f] eQf lgh ;b/d'sfd leq jf /ft latfpg gkg]{ u/L vl6Psf] cj:yfdf klg kfpg]5 .
-@_ pkbkmf -!_ adf]lhdsf] 3'DtL 6f]nLn] e|d0f ug{ k|of]u u/]sf] ;jf/L ;fwgsf] OGwgsf] nflu ? #))) -tLg xhf/_ ;Dd lgjf{rg clws[tx?n] vr{ ug{ ;Sg]5 .
kl/R5]b– $
dtbfg s]Gb|sf] nflu vr{ ;DaGwL Joj:yf
!*= b}lgs eQf M -!_ lgjf{rg clws[tn] dtbfg s]Gb|df vl6Psf dtbfg clws[t, ;xfos dtbfg clws[t, ;xfos sd{rf/L / lkognfO{ pkbkmf -@_ adf]lhdsf] b}lgs eQf vr{ n]vL e'QmfgL lbg'kg]{5 .
-@_ dtbfg clws[tn] b]xfo adf]lhdsf lbgx?sf] b}lgs eQf kfpg]5M
-s_ lgjf{rg clws[tsf] sfof{nodf pkl:yt ePsf] Ps lbg
-v_ tflnd cjlw b'O{ lbg
-u_ tof/L Dofb Ps lbg
-3_ lgjf{rg clws[tsf] sfof{no /x]sf] 7fpF lhNnfsf] ;b/d'sfd b]lv dtbfg s]Gb|;Dd hfg / dtbfg s]Gb|b]lv lhNnfsf] ;b/d'sfd;Dd kmls{g] lbgsf] k|ltlbg $ sf];sf] b/n] x'g] lbgsf] b}lgs tyf e|d0f eQf kfpg] t/ ;jf/L ;fwg rNg] 7fpFdf e|d0f vr{ dfq kfpg]5 .
-ª_ dtbfg s]Gb|df a:g] cjlwsf] lbg .
-#_ dtbfg clws[tsf] ;fy hfg] lghsf ;xfos sd{rf/L / lkogn] pk bkmf -@_ sf] v08 -s_, -u_, -3_ / -ª_ adf]lhd b}lgs eQf kfpg]5 .
-$_ ;f]xL lhNnf cGtu{tsf] sfof{nosf] sd{rf/L dtbfg s]Gb|df vl6Pdf lghn] cfkm\gf] sfof{nob]lv ;b/d'sfd;Dd hfg / ;b/d'sfdb]lv cfkm\gf] sfof{no;Dd kmls{g] lbgsf] / pkbkmf -@_ sf] v08 -s_ -v_ / -u_ adf]lhdsf] b}lgs eQf cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnL @)%^ df tf]lsPsf] b}lgs eQf b/ cg';f/ dfq kfpg]5 .
-%_ pkbkmf -@_ sf] v08 -3_ / -ª_ sf] k|of]hgsf] nflu cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnL, @)%^ sf] cg';"rL !* df pNn]v u/]sf] b}lgs eQfsf] b/n] bf]Aa/ b}lgs eQf dfq kfpg]5 . ;f] b}lgs eQf ;b/d'sfd jf /ft latfpg gkg]{ u/L v6fO{Pdf klg kfpg]5 . sf7df8f} pkTosf / lhNnf ;b/d'sfd afx]s cGo gu/kflnsfdf vl6g] sd{rf/Lx?n] cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnL, @)%^ sf] cg';"rL !* -s_ df pNn]lvt b/af6 xf]6njf; vr{ kfpg]5 . t/ vl6Ps} gu/kflnsf leq /x]sf sfof{nodf sfo{/t sd{rf/Lx? / ;f]xL gu/kflnsf leq :yfoL 3/jf; ePsf sd{rf/Lx?n] xf]6njf; ;'ljwf kfpg]5}gg\ .
-^_ >L % sf] ;/sf/sf] :jfldTj k|fKt jf :jzfl;t ;+:yfsf sd{rf/Lx?n] bkmf !* sf] -%_ adf]lhd kfpg] ;'ljwf eGbf a9L kfpg] ePdf a9L x'g] hlt /sd cfk'm sfo{/t ;+:yfaf6} bfjL u/L bf]xf]/f] gx'g] u/L lng afwf kg]{ 5}g .
-&_ pk bkmf -%_ adf]lhd b}lgs eQf kfpg] sd{rf/Lx?n] 5'§} b'u{d :yfg eQf kfpg] 5}gg\ .
!(= e|d0f eQfM -!_ lgjf{rg clws[tn] dtbfg s]Gb|df vl6Psf] dtbfg clws[t, ;xfos sd{rf/L / lkognfO{ cfly{s k|zf;g ;DaGwL lgodfjnL, @)%^ adf]lhd e|d0f eQf vr{ n]vL e'QmfgL lbg'kg]{5 .
-@_ lhNnfsf] ;b/d'sfd;Dd hfFbf / cfpFbf k|rlnt lgod cg';f/ e|d0f eQf kfpg] ;f]xL lhNnf cGtu{tsf] sfof{nosf] sd{rf/L dtbfg s]Gb|df vl6Pdf lghn] cfkm\gf] sfof{nob]lv ;b/d'sfd;Dd hfg / ;b/d'sfdb]lv cfkm\gf] sfof{no;Dd kms{bf pk bkmf -!_ adf]lhd e|d0f eQf kfpg]5 .
@)= alQsf] vr{M lgjf{rg clws[tn] dtbfg s]Gb|df alQ afNgsf] nflu -nflN6g, lah'nLsf] lrd, dl§t]n, d}galQ cflb vl/b ug{ ;d]t_ k|To]s dtbfg s]Gb|sf] nflu ? %)) sf b/n] k|To]s dtbfg clws[tnfO{ Psd'i7 /sd lbg'kg]{5 .
@!= 9'jfgL vr{M lgjf{rg clws[tn] lgjf{rg clws[tsf] sfof{noaf6 lgwf{l/t dtbfg s]Gb|;Dd / dtbfg s]Gb|af6 lgjf{rg clws[tsf] sfof{no;Dd dtk]l6sf tyf cGo lgjf{rg ;fdfg 9'jfgL jfkt k|To]s dtbfg s]Gb|sf] nflu ? $)) dtbfg clws[tnfO{ lbg'kg]{5 .
@@= dtbfg s]Gb|sf] lgdf{0f vr{M lgjf{rg clws[tn] :yfgLo lgsfo lgjf{rg lgb]{lzsf adf]lhdsf] dtbfg s]Gb|sf] lgdf{0f ug{ k|To]s dtbfg s]Gb|sf] nflu ? !))) sf] b/n] x'g] /sd dtbfg clws[tnfO{ lbg'kg]{5 .
@#= :jo+;]jssf] vfgf vr{M lgjf{rg clws[tn] :yfgLo lgsfo lgjf{rg lgb]{lzsf adf]lhdsf] :jo+ ;]jssf] vfgf vr{sf] nflu k|ltJolQm ? @)) sf] b/n] Ps lbgsf] vfgf vr{sf] /sd Psd'i7 dtbfg clws[tnfO{ lbg'kg]{5 .
@$= cltly ;Tsf/ vr{M lgjf{rg clws[tn] k|To]s dtbfg s]Gb|sf] clws[tnfO{ cltly ;Tsf/ jfkt Psd'i7 ? %)) pknAw u/fpg'kg]{5 .
@%= aLn e/kfO{ k]z ug'{ gkg]{M dtbfg clws[tn] bkmf !*, !(, @), @!, @@, @#, / @$ adf]lhdsf] vr{sf] aLn e/kfO{ k]z ug'{kg]{5}g .
@^= vr{ n]vL e'QmfgL lbg] M -!_ lgjf{rg clws[tn] o; kl/R5]b cGtu{tsf] /sd lx;fa u/L dtbfg clws[tnfO{ lgh vl6Psf] cj:yfdf g} cg';"rL ! adf]lhdsf] lg=cf=kmf=g+= ! adf]lhdsf] e/kfO{ u/fO{ vr{ n]vL e'QmfgL lbg'kg]{5 .
-@_ dtbfg clws[tn] pk bkmf -!_ adf]lhdsf] /sd e'QmfgL ln+bf lg=cf=kmf=g+= ! adf]lhdsf] e/kfO{ lgjf{rg clws[tnfO{ lbg'kg]{5 .
kl/R5]b –%
ljljw Joj:yf
@&= vr{ ug{ aGb]hM lgjf{rg lglj{/f]w ePsf] cj:yfdf bkmf @), @!, @@, @#, / @$ cGtu{tsf] /sd vr{ ug{ kfOg]5}g / ;f] /sd lkmtf{ ug'{kg]{5 . o;/L lkmtf{ ul/Psf] /sdsf] lgod adf]lhd >]:tf /fvL lgjf{rg clws[tsf] sfof{nosf] vftfdf a}+sdf hDdf ug'{kg]{5 .
@*= a9L vr{ ug{ k"j{:jLs[lt rflxg]M lgjf{rg clws[tn] o; cfly{s lgb]{lzsfdf tf]lsPsf] /sdn] gk'Ug] eO{ a9L vr{ ug'{kg]{ cj:yfdf k/]df ;f]sf] sf/0f v'nfO{ lgjf{rg cfof]usf] k"j{:jLs[lt lnO{ dfq vr{ ug'{kg]{5 .
@(= lgjf{rg clws[t hjfkmb]xL x'g]M lgjf{rgsf] sfo{ ;+rfng ug{ lgsf;f ePsf] /sd vr{ ug]{ / n]vf k/LIf0faf6 b]vfOPsf] a]?h' km5\of}{6 ug]{ ;Dk"0f{ hjfkmb]xL lgjf{rg clws[tsf] g} x'g]5 .
#)= >]:tf tof/ ug]{ M ah]6 l;6, vr{sf] kmfF6jf/L, dfu kmf/fd, vl/b cfb]z, bflvnf l/kf]6{, a}+s gubL lstfa d=n]=k=sf] :jLs[t kmf/fd adf]lhd >]:tf /fVg'kg]{5 .
#!= vr{sf] aL/ e/kfO{ / kmfF6jf/L /fVg]M lgjf{rg clws[tn] k|To]s aLn e/kfO{ / kmfF6jf/L k|dfl0ft u/L ;DalGwt >]:tfdf clgjfo{ ?kn] ;+nUg u/L /fVg'kg]{5 .
#@= kmfF6jf/L tof/ ug]{ / cf=n]=k= u/fpg] M -!_ lgjf{rg clws[tn] lgjf{rgsf] sfd ;dfKt ePsf] !% lbgleq bkmf #) adf]lhdsf] >]:tf / o; lgb]{lzsfdf tf]lsPsf] cg';"rL g+= @ adf]lhdsf] kmfF6jf/L tof/L ug'{kg]{5 .
-@_ pkbkmf -!_ adf]lhdsf] >]:tf gu/kflnsfsf] lgjf{rg ;dfKt ePsf] #) lbgleq} :yfgLo sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{noaf6 cfGtl/s n]vfk/LIf0f u/fpg'kg]{5 .
##= d=n]=k= u/fpg] M -!_ lgjf{rg clws[tn] :yfgLo sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{noaf6 >]tf cfGtl/s n]vfk/LIf0f ePkl5 pQm >]:tfx? dxfn]vf k/LIfssf] ljefuaf6 clGtd n]vf k/LIf0f u/fpg' kg]{5 .
#$= a]?h' km5\of}{6 ug]{M lgjf{rg clws[tn] n]vf k/LIf0faf6 cf}NofOPsf] k]ZsL Pj+ a]?h'sf] ;DaGwdf c;'n ug'{kg]{ eP c;'n ;d]t u/L a]?h' km5\of}{6 ug'{kg]{5 . a]?h' km5\of}{6 ug]{ ;DaGwdf s'g} :ki6Ls/0fsf] cfjZostf b]lvPdf ;f] :ki6Ls/0f ;d]t lgjf{rg cfof]udf k7fpg'kg]{5 .
#%= /sd lkmtf{ ug]{M -!_ lgjf{rg clws[tn] :yfgLo sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{noaf6 lgsf;f ePsf] /sd afFsL ePdf ;f]xL sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{nodf lkmtf{ k7fpg'kg]{5 .
#^= cfb]z lng]M of] lgb]{lzsf adf]lhd vr{ ug'{kbf{ s'g} Joxf]/f c:ki6 eO{ sfof{Gjogdf sl7gfO{ ePdf lgjf{rg cfof]uaf6 :ki6 cfb]z lnO{ vr{ ug{ ;lsg]5 .
#&= cGo vr{ ubf{ cfb]z lng]M o; cfly{s lgb]{lzsfdf pNn]v gu/]sf] cGo sfddf vr{ ug'{kg]{ ePdf lgjf{rg cfof]usf] cfb]z k|fKt ul/;s]kl5 dfq vr{ ug{ ;lsg]5 .
#*= lgjf{rg clws[tsf] pQ/bfloTjM lgjf{rg clws[tn] o; cfly{s lgb]{lzsfdf pNn]v eP cg';f/ /Lt k'¥ofO{ vr{ ug'{kg]{ pQ/bfloTj jxg ug'{kg]{5 . cfly{s lgb]{lzsfsf] pNn+3g u/L vr{ u/]sf] b]lvPdf To:tf] vr{ ug]{ clVtof/L k|fKt clws[taf6 k|rlnt sfg"g adf]lhd ;f] /sd c;'n pk/ ul/g]5 .
#(= /sd ;fk6L lng] / ;f]wegf{ ug]{ M -!_ lgjf{rg clws[tn] o; cfly{s lgb]{lzsf adf]lhd vr{ ubf{ lgsf;f k|fKt ePsf] /sd gk'u eO{ tTsfn vr{ ug'{kg]{ dgfl;a sf/0f ePdf ;DalGwt lhNnfsf] h'g;'s} sfof{noaf6 gk'u /sd ;fk6L lnO{ sfd rnfpg] ;Sg]5 .
-@_ pkbkmf -!_ adf]lhd ;fk6L lnPsf] cj:yfdf ;fk6 lnP adf]lhdsf] /sd lgjf{rg cfof]uaf6 t'?Gt lgsf;f lng'kg]{5 / ;f] /sd lgsf;f ePkl5 t'?Gt ;f]wegf{ ug'{kg]{5 .
$)= /fh:j vftfdf /sd bflvnf ug]{M lgjf{rg clws[tn] >L % sf] ;/sf/nfO{ /fh:jsf] ?kdf k|fKt x'g] b]xfosf] /sd ;l~rt sf]ifdf bflvnf u/L d=n]=k=kmf=g+= ( sf ;fy} t];|f]k|lt ef}r/ sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{nodf / bf];|f]k|lt ef}r/ tyf ljj/0f cfGtl/s n]vf k/LIf0f u/fO{ k|dfl0ft cfly{s ljj/0f;lxt cfof]udf k7fpg'kg]{5 .
-!_ w/f}6L hkmtsf] /sd !–!–)^–@) g+= vftfdf .
-@_ lgjf{rg ;DaGwL P]g, lod, lgb]{lzsf, dtbftf gfdfjnL laqmLsf] /sd !–!–!)–@# g+= vftfdf .
-#_ cfof]uaf6 k7fOPsf gfdfjnL lhG;L vftfdf cfDbfgL afFwL vr{ n]Vg'kg]{, dtbftf gfdfjnL laqmL jfktsf] /sd pkbkmf -@_ adf]lhd /fh:j vftfdf hDdf ug'{kg]{5 .
$!= pDd]bjf/sf] vr{ cg'udg / n]vfk/LIf0f sfo{M -!_ lgjf{rg cfrf/;+lxtf sfof{Gjog ug]{ ;DaGwdf cfrf/;+lxtf cg';f/ k]z x'g] pDd]bjf/sf] vr{sf] n]vfk/LIf0f k|of]hgsf] nflu ;DalGwt lhNnfsf] sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{no k|d'vnfO{ tf]lsPsf] 5 .
-@_ sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{no k|d'vn] lgjf{rg ;DkGg ePsf] !% lbgleq pDd]bjf/sf] vr{sf] n]vf k/LIf0f k|ltj]bg lgjf{rg sfof{nodf a'emfpg'kg]{5 .
-#_ n]vfk/LIf0f sfo{ ;Dkfbg u/] jfkt ;DalGwt sf]if tyf n]vf lgoGqs sfof{no k|d'vnfO{ Psd'i7 ? $))) / Ps eGbf a9L gu/kflnsf ePdf yk k|To]s gu/kflnsfsf] nflu ? !))) yk u/L lgjf{rg clws[tsf] sfof{noaf6 pknAw u/fpg'kg]{5 .
$@= pkrf/ vr{ -!_ dtbfg s]Gb|df vl6Psf h'g;'s} txsf sd{rf/Lx? dtbfgsf] qmddf k|fs[lts jf x'nbËf jf tf]8kmf]8 jf cfsl:ds ?kdf uDeL/ rf]6k6saf6 tTsfn k|efljt eO{ pkrf/ ug'{k/]df c:ktfn egf{ eO{ pkrf/ ubf{+ nfu]sf] dgfl;a vr{ cfof]un] Joxf]g]{5 t/ pQm vr{ /sd ;f]wegf{ dfu ubf{ lgDg ;b:ox? ePsf] ;ldltaf6 l;kmfl/; ePsf] x'g'kg]{5 .
;ldltsf] Joj:yfM
-s_ lgjf{rg clws[t jf lghn] v6fPsf] clws[t k|ltlgw
-v_ lhNnf lgjf{rg clwsf/L
-u_ lhNnf :jf:Yo k|d'v
-3_ lhNnf k|x/L sfof{no k|d'v
-@_ lhNnf:t/df pkrf/ x'g g;s]df l56f] ;fwgåf/f ;'ljwfo'Qm c:ktfndf nuL pkrf/ ul/g]5 . To:tf] dgfl;a dflkmssf] vr{ cfof]un] Joxf]g]{5 .
$#= aLdf Joj:yfM lgjf{rg sfo{df vl6g] ;a} sd{rf/Lx?sf] bf]xf]/f] gkg]{ u/L aLdfsf] Joj:yf ul/g]5 .
$$= vf/]hLM cfly{s lgb]{lzsf -:yfgLo lgsfo lgjf{rg_ @)%# vf/]h ul/Psf] 5 .
dtbftf hfu/0f ;DaGwdf s]xL s'/f
kl/R5]b –!
k|hftGq
!= k|hftGq eg]sf] s] xf] <
b]zsf] zf;g Joj:yf k|ToIf ?kdf hgtf :jo+ ;l/s x'g] sfo{nfO{ k|hftGq elgG5 . ;a} hgtf ;/sf/df ;xeflu eO{ b]zsf] zf;g Joj:yf rnfpg ;Dej x'Fb}g . b]zsf] zf;g Joj:yf ;+rfng ug{sf nflu hgtfn] ljZjf; u/]sf] JolQmnfO{ lgjf{rgsf] dfWodaf6 r'g]/ ;/sf/df k7fpg] ub{5g . k|hftGqdf ;/sf/ hgtfk|lt pQ/bfoL x'G5 . ;/sf/n] hgtfsf] rfxgf cg';f/ sfd u/L hgtfsf] lrQ a'emfpg'kb{5 . o;/L lrQ a'emfpg g;Sg] hgk|ltlglwnfO{ hgtfn] csf]{ lgjf{rgdf x/fpg ;S5g . To;sf] ;§f csf]{ hgk|ltlglw r'g]/ k7fpg ;Sb5g .
k|hftflGqs Joj:yfdf hgtf clwsf/ ;DkGg x'G5g . hgk|ltlglwåf/f g} ;/sf/ agfOG5 . ;/sf/ hgtfk|lt k"0f{?kdf pQ/bfoL x'g'k5{ . hgk|ltlglwsf] 5gf}6sf] nflu ;do ;dodf lgjf{rg eO/xg' kb{5 .
@= k|hftGqdf gful/snfO{ s] s] clwsf/ x'G5 <
k|hftGqdf gful/snfO{ b]xfosf clwsf/x? x'G5gM
-s_ ;a} gful/s sfg"gsf] b[li6df ;dfg x'G5g\ .
-v_ ;a} gful/snfO{ dgdf nfu]sf] s'/f af]Ng], n]Vg] / dg gk/]sf] s'/fsf] zflGtk"j{s lj/f]w ug]{ :jtGqtf x'G5,
-u_ cfk'mnfO{ dgk/]sf] k]zf, /f]huf/ / Joj;fo ug]{ :jtGqtf x'G5 .
-3_ ;+3 ;+:yf vf]Ng] / ;+ul7t x'g] :jtGqtf x'G5,
-ª_ cfkm\gf] hflt, efiff, wd{ / ;+:s[lt dfGg kfpg] clwsf/ x'G5 .
-r_ cGofo, cTofrf/, lyrf]ldrf] / zf]if0fsf] lj/f]w ug{ kfpg] clwsf/ x'G5 .
-5_ cfk'mnfO{ dgk/]sf] /fhg}lts bndf nfUg kfpg] clwsf/ x'G5 .
-h_ lgjf{rgdf cfk'mn] /f]h]sf] /fhg}lts bnsf] jf :jtGq pDd]bjf/nfO{ dtbfg ug]{ / cfkm} pDd]bjf/ x'g kfpg] clwsf/ x'G5 .
-em_ ;/sf/, /fhg}lts bn / hgk|ltlglwx?n] b]z, ;dfh / hgtfsf] nflu s:tf] sfd ul//x]sf 5g eg]/ hfGg a'em\g kfpg] clwsf/ x'G5 ;fy} v/fa sfd u/]sf /x]5g eg] To;sf] cfnf]rgf ug]{ clwsf/ x'G5 .
-`_ cfkm\gf] b]z, ufpF / ;dfhsf] ljsf; lgdf{0fsf] sfo{df ;xefuL x'g kfpg] clwsf/ x'G5 .
#= k|hftGqdf gful//sf] e"ldsf s:tf] x'g'kb{5 <
k|hftGqdf gful//sf] e"ldsf b]xfo adf]lhd x'g'kb{5 .
-s_ ;+ljwfg, P]g, / sfg"gsf] OdfGbf/Ltfsf ;fy kfngf ug'{kb{5 .
-v_ c?sf] clwsf/df c;/ gkg]{ u/L cfkm\gf] clwsf/sf] k|of]u ug'{ kb{5 .
-u_ ;/sf/, /fhg}lts bn / hgk|ltlglwn] s:tf] sfd ul//x]sf 5g\ eg]/ rf;f] /flv/xg' kb{5 . b]z ufpF, ;dfh / hgtfsf] nflu clxt x'g] sfd ug{ nfu]sf] b]lvof] eg] /rgfTds lj/f]w jf cfnf]rgf ul/xfNg'kb{5 . /fd|f] sfd u/]sf] s'/fdf ;xof]u klg ug'{kb{5 .
-3_ cfkm\gf] b]z, ufpF ;dfhsf] ljsf; ug{ cu|;/ x'g'kb{5 .
-ª_ s;}nfO{ klg cGofo, cTofrf/, zf]if0f, lyrf]ldrf] ug'{x'Fb}g / c?nfO{ klg ug{ lbg'x'Fb}g .
-r_ lgjf{rgdf OdfGbf/, rl/qjfg, g}ltsjfg, :jR5 5lj ePsf], /fd|f] cfr/0f ePsf], e|i6frf/ gug]{, b]z, ufpF ;dfhsf] ljsf; ug{ ;Sg] vfnsf] of]Uo pDd]bjf/nfO{ dt lbg'kb{5 . cfkmg\f] dt lbg] clwsf/sf] b'?kof]u ug{ x'Fb}g .
-5_ zflGtk"0f{ tl/sfn] :jR5, :jtGq / lgikIf lgjf{rg u/fpg ;xof]u ug'{kb{5 .
-h_ /fhg}lts bn / hgk|ltlglwx?n] lgjf{rgdf u/]sf jfrfx? k"/f u/]gg\ eg] To;sf] cfnf]rgf ul/xfNg'kb{5 .
$= ax'bnLo Joj:yf eg]sf] s] xf] <
ax'bnLo Joj:yfdf b'O{ jf b'O{ eGbf a9L /fhg}lts bnx? x'G5 . hgk|ltlglwx? hgtfåf/f g} r'lgG5g . ax'dt k|fKt bnn] g} ;/sf/ agfpg kfpF5 . ;+;bdf ;/sf/sf sfd sf/jfxLsf] va/bf/L ug{ ljkIfL bnsf] ;d]t Joj:yf x'G5 . /fhg}lts bnx?sf] cf cfkm\gf] ljwfg / 3f]if0ffkq x'G5 . /fhg}lts bnn] ljwfg / 3f]if0ffkq cg';f/ sfd u/]sf 5g 5}gg\ eGg] d'Nof+sg hgtfn] ug{ kfpF5g . To:tf s'/fx? ePsf] Joj:yf g} ax'bnLo Joj:yf xf] .
%= k|hftGqdf lgjf{rgsf] cfjZostf lsg kb{5 <
lgjf{rg g} k|hftGqsf] hu xf] . k|hftGqdf hgtfn] cfkm\gf] zf;g cfkm} ub{5g . ;/sf/ s;/L agfpg] / rnfpg] eGg] lhDd]jf/L hgtfs} xf] . ;/sf/ rnfpg] sfd ;Dk"0f{ hgtfn] ;f]em} ug{ ;Dej x'Fb}g . ;+ljwfgn] g} hgk|ltlglwåf/f zf;g Joj:yf rnfpg] clwsf/ lbPsf] 5 . ;/sf/ rnfpg] hgk|ltlglwsf] 5gf}6 ug{ lgjf{rgsf] cfjZostf kb{5 . lgjf{rg s} dfWodaf6 hgtfn] ;/sf/sf] sfd sf/jfxL d'Nof+sg ug]}{ cj;/ k|fKt ub{5g . olb b]zdf ;do ;dodf lgjf{rg clgjfo{ gx'g] xf] eg] ;/sf/df /x]sf hgk|ltlglwx? lg/+s'z / cg'Q/bfoL aGg ;S5g . lgjf{rgn] hgtfnfO{ cfkm\gf] hgk|ltlglwsf] sfd sf/jfxLaf/] d'Nof+sg ug]{ cj;/ k|bfg ub{5 . hgk|ltlglwnfO{ hgtfk|lt hjfkmb]xL agfO{ /fVg lgjf{rgsf] cfjZostf k5{ .
^= xfd|f] b]zdf s:tf] k|sf/sf] zf;g Joj:yf 5 <
g]kfnL hgtfnfO{ g} /fHo zlQmsf] >f]t agfOPsf] 5 . g]kfndf ;+j}wflgs /fhtGq, ax'bnLo k|hftGq, ;+;bLo zf;g k|0ffnL, :jtGq Gofokflnsf, cfwf/e"t dfgj clwsf/ / jflnu dtflwsf/sf] cfwf/df g]kfnL hgtfsf] Jofks ;xefuLtf /x]sf] zf;g Joj:yf 5 .
&= g]kfnL hgtf b]zsf] zf;g Joj:yfdf s;/L ;xefuL x'G5g <
g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& n] g]kfndf ax'bnLo k|hftGqsf] :yfkgf u/]sf] 5 . ;+ljwfgn] g]kfnL hgtfnfO{ g} ;fj{ef}d;Qf ;DkGg agfPsf] 5 . cyf{t g]kfnL hgtf ;j]{;jf{ ePsf 5g . wgL, u/La, lzlIft, clzlIft, dlxnf, k'?if, hflt, hghflt tyf ljleGg wdf{anDaL ;a}nfO{ zf;g Joj:yfdf ;xefuL x'g] ;dfg clwsf/ /xG5 . Pp6f gful/s b]xfo adf]lhdsf] sfddf efu lnP/ g]kfnsf] zf;g Joj:yfdf ;xefuL x'g;Sb5 .
-s_ hgk|ltlglw r'Gg dtbftf eO{ dtbfg u/]/,
-v_ lgjf{rgdf cfkm} pDd]bjf/ ag]/
-u_ ;/sf/sf] sfd sf/jfxLdf ;/ ;Nnfx lbP/ jf ;xof]u u/]/
-3_ ;/sf/n] u/]sf] sfd sf/jfxLdf lrQ ga'em]df ;f] af/] cfnf]rgf tyf zflGtk"0f{ 9+un] lj/f]w u/]/ .
-ª_ ljsf; lgdf{0fsf] sfo{df ;xefuL eP/ .
*= g]kfnL hgtf cfkm}n] k|ToIf dtbfg ug]{ lgjf{rgx? s'g s'g x'g\ <
g]kfnL hgtf cfkm}n] k|ToIf dtbfg ug]{ lgjf{rgx? lgDg adf]lhd 5gM
-s_ k|ltlglw ;ef ;b:osf nflu x'g] lgjf{rg
-v_ ufpF ljsf; ;ldlt tyf gu/kflnsfsf kbflwsf/Lx?sf nflu x'g] lgjf{rg .
(= g]kfndf ;/sf/sf] u7g s;/L x'G5 <
g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& n] ;+;bLo k|hftGqsf] Joj:yf u/]sf] 5 . ;+;bgdf b'O{j6f ;bg x'G5g . dflyNnf] ;bgnfO{ /fli6«o ;ef / tNnf] ;bgnfO{ k|ltlglw;ef elgG5 . k|ltlglw ;efdf s"n @)% hgf ;b:o x'G5g . oL ;b:ox? r'Gg] r'gfjnfO{ g} cfd lgjf{rg elgG5 . ;fdfGotofM k|To]s kfFr jif{df cfd lgjf{rg x'g] Joj:yf 5 . s'g} sf/0fjz k|ltlglw;ef lj36g ePdf cfdlgjf{rg cl3 klg x'g;S5 . o:tf] lgjf{rgnfO{ dWofjlw lgjf{rg elgG5 . dWofjlw lgjf{rgdf ljhoL ePsf ;f+;b ;b:ox?sf] kbfjlw klg kfFr} jif{sf] x'G5 . lgjf{rgdf h'g bnn] ax'dt k|fKt ub{5, ;f]xL bnn] ;/sf/ agfpF5 . s'g} klg bnn] :ki6 ax'dt gkfPsf] cj:yfdf ldnLh'nL ;/sf/ agfpg] k|of; x'G5 . o;/L ldnLh'nL ;/sf/ aGg g;s]df k|ltlglw ;efdf ;a}eGbf a9L ;b:o ;+Vof ePsf] bnn] cNkdtsf] ;/sf/ u7g ub{5 .
kl/R5]b @
/fhg}lts bn
!)= /fhg}lts bn eg]sf] s] xf] <
;dfg /fhg}lts ljrf/wf/f, ;f]rfO{, p2]Zo / sfo{qmd ePsf JolQmx? ldn]/ b]zsf] zf;g Joj:yf / b]zsf] ljsf; sfo{df ;xefuL x'g] p2]Zon] agfPsf] ;+3;+:yf jf ;+u7gnfO{ g} /fhg}lts bn elgG5 . /fhg}lts bnnfO{ /fhg}lts kf6L{ jf /fhg}lts ;+u7g klg elgG5 .
!!= /fhg}lts bnsf ljz]iftfx? s] s] x'g\ <
/fhg}lts bnsf] ljz]iftf b]xfo adf]lhd x'G5 M
-s_ k|To]s /fhg}lts bnsf] cfkm\gf] 5'§} ljrf/wf/f, p2]Zo, ;f]rfO{ / sfo{qmd x'G5 .
-v_ /fhg}lts bnn] cfkm\gf] gLlt, p2]Zo tyf sfo{qmd hgtf ;dIf k]z u/]/ ;f] gLlt p2]Zo tyf sfo{qmd k|lt hgtfsf] ;dy{g h'6fpg] k|oTg ub{5 .
-u_ /fhg}lts bnn] b]z / hgtfsf kL/dsf{ ;d:ofx? ;dfwfg ug]{ k|oTg ub{5 .
-3_ /fhg}lts bnn] r'gfjdf cfkm\gf] bnsf] tkm{af6 pDd]bjf/ p7fO{ ;kmntf xfl;n u/L ;/sf/df hfg] / cfkm\gf] gLlt tyf sfo{qmd sfof{Gjog ug]{ p2]Zo /fVb5 .
-ª_ /fhg}lts bnn] r'gfjdf ax'dt k|fKt u/]sf gLlt / sfo{qmd agfO{ sfof{Gjog ug]{ / ax'dt k|fKt gu/]df ljkIfL bnsf] ?kdf ;/sf/sf] sfd sf/jfxL l7s 5 5}g eGg] x]/L cfjZostf cg';f/ cfnf]rgf ug]{ ub{5 .
!@= ax'bnLo k|hftGqdf /fhg}lts bn lsg cfjZos x'G5 <
ax'bnLo k|hftGqdf b]xfosf sf/0fn] ubf{ /fhg}lts bn cfjZos x'G5M
-s_ bnLo cfwf/df lgjf{rg x'g] / ax'dt k|fKt /fhg}lts bnn] g} ;/sf/ agfpg] ePsfn],
-v_ ;/sf/sf] sfd sf/jfxL /fd|f] 5, 5}g eg]/ x]g]{ / hgtfnfO{ hfgsf/L lbg] sfd klg ljkIfdf a:g] /fhg}lts bns} ePsf]n] .
-u_ /fhg}lts bns} dfWodaf6 hgtfsf ljleGg ljrf/ O{R5f, cfsf+IffnfO{ ;d]6]/ ;f]xL cg';f/ zf;g ;~rfng ug{ k|efjsf/L x'g] ePsf]n],
-3_ /fhg}lts bnsf] dfWodaf6 hg;xeflutf h'6fpg ;lhnf] x'g] ePsf]n],
-ª_ /fhg}lts bnsf] dfWodaf6 hgtfsf] kL/dsf{, ;d:of, cfjZostf, O{R5f, cfsf+Iff ;'emfa;DaGwL s'/fx? ;/sf/df k'¥ofpg / ;/sf/sf] sfd sf/jfxLsf] hfgsf/L hgtfdf k'¥ofpg k|efjsf/L x'g] ePsf]n],
!#= ax'bnLo k|hftGqdf /fhg}lts bnsf] e"ldsf s:tf] x'g'kb{5 <
ax'bnLo k|hftGqdf /fhg}lts bnsf] e"ldsf b]xfo adf]lhd x'g'kb{5M
-s_ b]z / hgtfk|lt lhDd]jf/ x'g'kb{5 . hgtfsf] O{R5f, cfsf+Iff / cfjZostfnfO{ /fd|f];Fu a'emL ;f]xL cg';f/ sfd ug'{kb{5 . hgtfnfO{ 9fF6\g, 5Ng / e'm6f] cfZjf;g lbg' x'Fb}g .
-v_ ;+ljwfg, P]g, sfg"gsf] ;w} kfngf / ;Ddfg ug'{kb{5 . hgtfx?nfO{ klg ;+ljwfg, P]g, sfg"gsf] kfngf ug{ ;r]t agfpg] sfo{qmd ;~rfng ug'{kb{5 .
-u_ hgtfnfO{ cfkm\gf] bnsf] gLlt, p2]Zo / sfo{qmdsf] :ki6 hfgsf/L lbO{ kf/bzL{ x'g'kb{5 .
-3_ hgtfsf] xs clwsf/sf] /Iff ug]{ sfd ug'{kb{5 . s;}n] s;}nfO{ cGofo cTofrf/ / zf]if0f ug{ lbg' x'Fb}g .
-ª_ hgtfn] rfx] cg';f/sf] ljsf;sf] sfd ug{ ;/sf/ / :yfgLo lgsfonfO{ ;xof]u ug'{kb{5 . ;/sf/n] b]z / hgtfnfO{ clxn] x'g] sfd u/]df lj/f]w ug'{kb{5 .
-r_ hgtfnfO{ ;r]t agfpg] / ljsf; lgdf{0fsf] sfo{df hg;xeflutf h'6fpg] sfd ug'{kb{5 . hgtfdf Pstf, d]nldnfk, ;xof]u, ;dembf/L a9fpg kxn ug'{kb{5 . zflGt ;'/Iff ug{ ;/sf/nfO{ ;xof]u ug'{kb{5 .
-5_ xTof, lx+;f, cft+s x'g] sfd ug'{ x'Fb}g . xTof, lx+;f / cft+s ug{ hgtfnfO{ e8\sfpg' x'Fb}g . lj/f]w ug'{k/]df zflGtk"0f{ ?kdf ug'{ kb{5 .
-h_ lgjf{rg gePsf] a]nfdf klg hgtf ;dIf uO{ ;d:ofx? s] s] 5g\ eg]/ a'em\g'kb{5 .
-em_ e|i6frf/ ug'{ x'Fb}g . e|i6frf/LnfO{ sf/jfxL ug{ ;xof]u ug'{ kb{5 .
-`_ cfkm\gf] 3f]if0ffkqdf jfrf u/]sf sfdx? k'/f ug'{ kb{5 .
-6_ r'gfjdf wfFwnL ug'{ x'Fb}g . xf] xNnf czflGt dRrfP/ r'gfj lhTg] k|of; ug'{ x'Fb}g . lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] kfngf ug'{kb{5 . c;n sfd u/L hgtfsf] dg lht]/ r'gfj lhTg] k|of; ug'{kb{5 . :jtGq / lgikIf lgjf{rg u/fpg ;xof]u ug'{kb{5 . lgjf{rgdf c;n JolQmnfO{ dfq pDd]bjf/ agfpg' kb{5 .
!$= s:tf] JolQmnfO{ c;n JolQm dfGg] <
b]xfosf u'0f ePsf] JolQmnfO{ c;n dfGg ;lsG5M
-s_ O{dfGbf/, g}ltsjfg, rl/qjfg / :jR5 5lj ePsf],
-v_ e|i6frf/ gug]{, nf]e nfnr gug]{,
-u_ hgtfsf] ;d:of / cfjZostf s] xf] eg]/ hfGg / a'em\g ;Sg] .
-3_ ufpF 7fpFsf] ljsf; ug{ ;Sg] / hgtfsf] ;'vb'vdf ;fy lbg ;Sg],
-ª_ b]z / ;dfhsf] nflu /fd|f] sfd u/f} eGg] efjgf ePsf],
-r_ JolQmut :jfy{eGbf dfly p7]/ sfd ug{;Sg],
-5_ lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] kfngf ug]{, ck/flws sfd gug]{ .
!%= g]kfndf /fhg}lts bn ;DaGwdf s:tf] Joj:yf 5 <
g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& n] ;+ljwfgsf] ljk/Lt gx'g] u/L ;a} gful/snfO{ /fhg}lts bn vf]Ng] / s'g} klg /fhg}lts bnsf] ;b:o x'g kfpg] :jtGqtf k|bfg u/]sf] 5 . Pp6} dfq /fhg}lts bn vf]Ng] jf Ps} lsl;dsf] ljrf/wf/f ePsf JolQmn] dfq lgjf{rg jf b]zsf] /fhg}lts k|0ffnLdf efu lng] Joj:yf ug{nfO{ /f]s nufPsf] 5 . o:t} u/L wd{ ;Dk|bfo, hft hflt jf If]lqotfsf cfwf/df vf]lnPsf] /fhg}lts bnn] dfGotf gkfpg] Joj:yf u/]sf] 5 . /fhg}lts bnsf] btf{, ;b:otf, /fhg]lts bnn] ug{ x'g] / gx'g] sfdx?sf ;DaGwdf Joj:yf ug{ ;+;bn] /fhg}lts bn;DaGwL P]g, @)%* agfPsf] 5 . /fhg}lts bnsf] btf{ lgjf{rg cfof]un] ub{5 .
!^= /fhg}lts bnn] ug{ gx'g] sfdx? s] s] x'g <
/fhg}lts bnn] b]xfosf sfdx? ug{ u/fpg x'Fb}g
-s_ g]kfn clw/fHosf] ;fj{ef}d;Qf jf v08tfdf k|lts"n k|efj kfg]{ sfd,
-v_ g]kfn clw/fHosf ljleGg hft hflt jf ;Dk|bfox?sf aLrsf] ; ;DaGwdf vnn kfg]{ sfd,
-u_ lx+;fTds sfo{ ug{ b'?T;fxg ug]{ sfd,
-3_ ;fj{hlgs g}ltstfsf] k|lts"n x'g] sfd,
-ª_ s'g} wd{, ;Dk|bfo, hft hflt jf If]qsf JolQmnfO{ dfq ;b:otf k|bfg ug]{ sfd,
-r_ lgjf{rg cfof]un] ;do ;dodf hf/L u/]sf] cfrf/;+lxtf pNn+3g ug]{ sfd,
-5_ g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& ljk/Lt x'g] sfd,
-h_ cGt/f{li6«o ;+3;+:yf / ljb]zL ;/sf/, JolQm tyf ;+3;+:yfaf6 cg'bfg jf rGbf lng] sfd,
-em_ ;fj{hlgs zflGt / Joj:yfdf vnn kg]{ u/L xftxltof/ / lj:kmf]6s kbfy{ lnP/ k|bz{g ug]{ sfd,
-`_ k|rlnt sfg"g adf]lhd ug{ gx'g] s'g} sfd .
!&= s:tf] JolQm /fhg}lts bnsf] ;b:o x'g kfpFb}g <
b]xfosf JolQm /fhg}lts bnsf] ;b:o x'g kfpFb}gM
-s_ u}x| g]kfnL gful/s,
-v_ ;f]x| jif{ pd]/ k'/f gePsf] JolQm,
-u_ g}lts ktg b]lvg] kmf}Hbf/L d'2fdf s}bsf] ;hfo x'g] ck/fw u/] jfkt bf]ifL 7xl/O{ b'O{ jif{ jf ;f] eGbf a9L s}bsf] ;hfo kfO{ ;f] ;hfo ef]uL;s]sf] ldltn] ^ jif{ e'Qmfg gu/]sf] JolQm,
-3_ >L % sf] ;/sf/sf] jf >L % sf] ;/sf/sf] :jfldTj jf lgoGq0fdf /x]sf] :jzfl;t ;+:yfdf jxfnjfnf sd{rf/L .
!*= /fhg}lts bnn] s] slt /sd s;/L cfh{g u/]sf] 5 tyf s] slt /sd s;/L / sxfF sxfF vr{ u/]sf] 5 eg]/ s;/L yfxf kfpg] <
k|To]s /fhg}lts bnn] cfk'mn] u/]sf] cfDbfgL / vr{sf] ljj/0f clgjfo{ ?kdf /fVg] / To;sf] n]vfk/LIf0f u/fO{ lgjf{rg cfof]udf k]z ug'{k5{ . ;f] cfDbfgL vr{sf] k|ltj]bg k|To]s cfly{s jif{ ;dfKt ePsf] ldltn] ^ dlxgfleq ;fj{hlgs ug'{k5{ . pQm ;fj{hlgs u/]sf] ljj/0faf6} /fhg}lts bnn] s] slt / sd cfh{g u/]sf] /x]5 / s] slt /sd s;/L / sxfF sxfF vr{ u/]sf] /x]5 eg]/ yfxf kfpg ;lsG5 .
!(= /fhg}lts bnsf] ;DaGwdf gful/ssf] e"ldsf s:tf] x'g'kb{5 <
/fhg}lts bnsf] ;DaGwdf gful/ssf] e"ldsf b]xfo adf]lhd x'g'kb{5
-s_ /fhg}lts bnn] ug'{kg]{ sfdx? u/]sf] 5, 5}g, / ug'{ gkg]{ sfdx? u/]sf] 5 ls eg]/ ;w} ;r]t /xg'kb{5 .
-v_ /fhg}lts bnsf] gLlt tyf sfo{qmd s:tf] 5 eg]/ yfxf kfpg'k5{ . /fhg}lts bnn] gLlt tyf sfo{qmddf jfrf u/]sf] sfdx? s] slt k'/f u/]sf 5g eg]/ hdfgsf/L lnO/xg' kb{5, k'/f u/]sf] /x]g5 eg] ;f] cg';f/ ug{nfO{ bafa lbg'kb{5 . k'/f ug{ g;s]df :j:Yo cfnf]rgf ug'{kb{5 / r'gfjsf] a]nfdf ;f] s'/f ljrf/ u/]/ dfq dt lbg'kb{5 .
-u_ /fhg}lts bnnfO{ b]z, ufpF / ;dfhsf] ljsf; ug{, hgtfsf] ;d:of ;dfwfg ug{, hgtfsf] xs clwsf/sf] ;+/If0f ug{, e|i6frf/ lgoGq0f ug{ / ;'zf;g ug{ bafa lbg'kb{5 .
-3_ lgjf{rgdf c;n JolQmnfO{ dfq pDd]bjf/ agfpg bafj lbg'kb{5 . pDd]bjf/ ePsf JolQmsf] cfr/0f, Jojxf/, u'0f s:tf] 5 eg]/ ljrf/ ug]{ tyf 5nkmn ug]{ ug'{kb{5 .
-ª_ /fhg}lts bnsf] cfDbfgLsf] >f]t / vr{sf] cf}lrTosf] af/]df hfgsf/L lng'kb{5 .
-r_ /fhg}lts bnsf ;b:o, pDd]bjf/ hgk|ltlglwx?sf] rfn rng cfr/0f Jojxf/af/] rf;f] /fVg'kb{5 . e|i6frf/ u/]sf] cyjf c:jfefljs ?kdf ;DklQ sdfPsf] b]lvPdf ph'/ ug{ 8/fpg x'Fb}g .
-5_ /fhg}lts bnn] cfrf/;+lxtfsf] kfngf u5{ ub}{g eg]/ rgfvf] eO/xg'kb{5 .
-h_ ;/sf/df / ljkIfdf /xg] bnn] cfkm\gf] bfloTj k"/f gu/]df k"/f ug{ bafa lbg'kb{5 .
-em_ b]z, ;dfh / hgtfsf] clxn] x'g] sfd ug]{, hgtnfO{ 9fF6\g], 5Ng], e'mSofpg], e'm6f] cfZjf;g lbg], e|i6frf/ ug]{, e|i6frf/L / ck/fwL;Fu rGbf lng], e|i6rf/LnfO{ ;xof]u ug]{, sfg"gsf] kfngf gug]{, kIfkft ug]{ tyf lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] kfngf gug]{ /fhg}lts bnnfO{ slxNo} klg ;xof]u / ;dy{g ug'{x'Fb}g .
kl/R5]b #
lgjf{rg
@)= lgjf{rg eg]sf] s] xf] <
lgjf{rg k|hftGqsf] cfTdf xf] . hgOR5fsf] ;xL k|ltlglwTj u/fpgnfO{ lgjf{rg :jR5, :jtGq / lgikIf x'g' cfjZos 5 . lgjf{rg :jR5, :jtGq / lgikIf x'g dtbftfn] s'g} 8/, qf; tyf k|nf]egdf gk/L lgle{s eP/ dtbfg ug{ kfpg'k5{ . dtu0fgf klg ;'/lIft / lgikIf 9+uaf6 x'g'kb{5 . o;/L hgtfn] jf:tjdf kTofPsf] JolQmnfO{ 5gf}6 ug'{ g} lgjf{rgsf] ;xL cy{ xf] .
@!= lgjf{rgsf] d"Nof+sg ug]{ cfwf/x? s] s] x'g <
lgjf{rgsf] d'Nof+sg b]xfosf cfwf/df ug{ ;lsG5M
-s_ lgjf{rg ;DalGw sfg"g ;a} bn tyf pDd]bjf/sf] lgldQ ;dfg tyf Gofof]lrt x'g'k5{ .
-v_ of]Uotf k'u]sf ;a} gful/snfO{ dtbftf gfdfjnLdf gfd btf{ ug]{ cj;/ lbOg' k5{ .
-u_ ;a} /fhg}lts bn tyf pDd]bjf/n] lgle{s / ;'/lIft eP/ k|rf/ k|;f/ ug{ kfpg'k5{ .
-3_ ;a} /fhg}lts bnn] ;/sf/L ;+rf/ dfWodaf6 k|rf/ ug]{ ;dfg cj;/ kfpg'k5{ .
-ª_ ;/sf/L >f]t / ;fwgsf] b'?kof]u u/L s'g} bn jf pDd]bjf/nfO{ lhtfpg] k|of; ul/g' x'Fb}g .
-r_ ;a} dtbftfn] :jtGq ?kdf dtbfg s]Gb|df hfg / uf]Ko dtbfg ug{ kfpg'k5{ .
-5_ dtbftfnfO{ ;a} pDd]bjf/ / dtbfgsf] tl/sfaf/]df cfjZos hfgsf/L x'g'kb{5 .
-h_ dtbfg / dtu0fgf k|lqmo kf/bzL{ x'g'k5{ .
-em_ :yfgLo tyf cGt/f{li6«o ko{j]If0f 6f]nLnfO{ dtbfg tyf dtu0fgf x]g]{ cj;/ lbg'k5{ .
-`_ ;/sf/sf] e"ldsf t6:y / ;xof]ufTds x'g'k5{ .
@@= lgjf{rgdf dtbftfx? af6 v]Ng' kg]{ e"ldsf .
lgjf{rgdf dtbftfaf6 lgDg n]lvP adf]lhd ;xof]u x'g'k5{
-s_ dtbfg ug]{ lbg ;doleq} dtbfg s]Gb|df nfOg nfu]/ .
-v_ dtbfg s]Gb|df zflGtk"j{s cfkm\gf] kfnf]df dtbfg u/]/ .
-u_ s;}n] csf{sf] gfdaf6 dt v;fNg cfPsf] b]v]df ;f] af/] ;DalGwt clws[t jf JolQmnfO{ hfgsf/L u/fP/ .
-3_ dtbfg ljyf]Ng s'g} if8oGq x'g nfu]sf] yfxf kfPdf ;f] af/] lgjf{rg clws[t tyf ;'/IffsdL{nfO{ hfgsf/L u/fP/ .
-ª_ lgjf{rg ko{j]If0f 6f]nLnfO{ cfk'mn] ;s]sf] ;xof]u k'¥ofP/ .
-r_ lgjf{rgdf vl6Psf sd{rf/L tyf ;'/IffsdL{nfO{ cfjZos ;xof]u k'¥ofP/ .
-5_ lgjf{rgdf hf]/h'n'd tyf k};f vr{ u/L dtbfgdf c;/ kfg{ vf]Hg]x?nfO{ cfk'mn] ;s];Dd k|ltsf/ u/]/ .
-h_ nfO{gdf a;]sf dtbftfnfO{ s;}sf] lgldQ ef]6 lbg jf glbg bafa glbP/ .
-em_ lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] pNn+3g ug]{ / lgjf{rg ck/fw ug]{nfO{ sf/jfxL ug{ ;xof]u k'¥ofP/ .
kl/R5]b $
dtbftf / dtflwsf/
@#= dtbftf lsg ug]{ <
lgDg sf/0fn] dtbfg ug{ cfjZos 5M
-s_ k|hftflGqs zf;g Joj:yfdf ;xefuL x'g gful/sx?n] dtbfg ug{ h?/L x'G5 .
-v_ dtbfg ug'{ xfd|f] clws/f dfq geP/ st{Jo klg xf] .
-u_ dtbfg u/]/ xfdLn] cfkm\gf] hgk|ltlglw /f]Hg ;S5f} .
-3_ xfdL ;a}n] dtbfg u¥of} eg] xfdLn] rfx]sf] ufpF 7fpFsf] ljsf; ug{ ;Sg] of]Uo JolQmn] r'gfj lhTg ;S5 .
-ª_ xfdLn] dtbfg u/]gf} eg] xfd|f] gfdaf6 c?n] dt v;fNg] ;+efjgf x'G5 . ;fy} xfdLn] dg gk/fPsf JolQmn] r'gfj lhtL b]znfO{ xfgL k'¥ofpg ;S5 .
-r_ r'gfjsf] dfWodaf6 g} ;/sf/nfO{ xfdL k|lt hjfkmb]xL agfpg ;S5f} .
@$= dtbftfsf clwsf/x? s] s] x'g\ <
dtbftfsf clwsf/x? lgDg adf]lhd 5g\M
-s_ dtbftfnfO{ s;}n] yfxf gkfpg] u/L uf]Ko dtbfg ug]{ clwsf/ 5 .
-v_ dtbftfnfO{ cfk'mn] rfx]sf] pDd]bjf/nfO{ dtbfg ug]{ clwsf/ 5 .
-u_ dtbftfnfO{ zflGtk"0f{ jftfj/0fdf :jtGq eO{ dtbfg ug]{ clwsf/ 5 .
-3_ dtbftfnfO{ /fhg}lts bn / pDd]bjf/sf] 3f]if0ffkq tyf sfo{qmdaf/] hfgsf/L k|fKt ug]{ clwsf/ 5 .
-ª_ dtbftfnfO{ /fhg}lts bn / hgk|ltlglwx?sf] sfd sf/jfxLaf/] hfgsf/L k|fKt ug]{ xs 5 .
@%= dtbftfn] s] s:tf st{Jox? k'/f ug'{kb{5M <
dtbftfn] b]xfosf st{Jox? k"/f ug'{kb{5
-s_ dtbftfn] cfkm\gf] dt jf dtkq s;}nfO{ k};f jf s]xL nfe lnO{ a]Rg' x'Fb}g .
-v_ dtbftfn] cfk'mn] k|fKt u/]sf] dtkq RofTg jf gi ug{ x'Fb}g .
-u_ dtbftfn] s;}sf] 8/, wDsL jf nf]e nfnrdf k/L dtbfg ug'{ x'Fb}g .
-3_ dtbftfn] hgtfsf] kL/dsf{, ;d:of, cfjZostf a'em\g] b]z, ufpF / ;dfhsf] ljsf; ug{;Sg], OdfGbf/, g}ltsjfg, e|i6frf/ gug]{ tyf /fd|f] rfnrng ePsf] c;n / of]Uo pDd]bjf/nfO{ dt lbg' kb{5 .
-ª_ Pp6f dtbftfn] csf]{ dtbftfnfO{ s'g} pDd]bjf/sf] kIf jf ljkIfdf dtbfg ug{ gug{ bafa lbg' x'Fb}g .
-r_ dtbftfn] Pp6f r'gfjdf Ps k6s eGbf a9L dtbfg ug'{ x'Fb}g . Psk6s eGbf a9L dtbfg u/]sf] kfOPdf sfg'gL sf/jfxL x'G5 .
@^= dtflwsf/ eg]sf] s] xf] <
dtbftfn] cfk'mn] /f]h]sf] pDd]bjf/nfO{ dtbfg ug{ kfpg] clwsf/nfO{ dtflwsf/ elgG5 .
@&= s:tf] JolQmnfO{ dtbftf elgG5 <
-s_ ;fdfGo cy{df dt lbg kfpg] JolQmnfO{ dtbftf elgG5 . r'gfjsf] ;Gbe{df dtbftf eGgfn] dtbftf gfdfjnLdf gfd ePsf] JolQm a'lemG5 .
-v_ dtbftf kl/rokq nfu" ePsf lgjf{rg If]qdf eg] dtbftf eGgfn] clGtd dtbftf gfdfjnLdf gfd ePsf] / dtbftf kl/rkq lnPsf] JolQm a'lemG5 .
@*= dtbftf gfdfjnL eg]sf] s] xf] <
r'gfjsf] a]nf dtbfg ug{sf] nflu lgjf{rg cfof]uåf/f tof/ ul/Psf] dtbfg ug{ kfpg] JolQmsf] gfd, afa' jf kltsf] gfd, pd]/, 7]ufgf, lnË pNn]v ePsf] ljj/0fnfO{ dtbftf gfdfjnL elgG5 .
@(= dtbftf x'gnfO{ s:tf] of]Uotf rflxG5 <
dtbftf x'gnfO{ b]xfosf] of]Uotf rflxG5M
-s_ g]kfnL gful/s x'g'kb{5,
-v_ !* jif{ pd]/ k"/f ePsf] x'g'kb{5
-u_ ;DalGwt lgjf{rg If]qdf :yfoL?kdf a;f]af; ePsf] x'g'kb{5 .
-3_ dfgl;s?kn] ljlIfKt gePsf] x'g'kb{5
-ª_ lgjf{rg -ck/fw / ;hfo_ P]g, @)$& adf]lhd s}bsf] ;hfo ef]lu/x]sf] jf To:tf] ck/fwdf Ps jif{ jf ;f] eGbf a9Ls}bsf] ;hfo kfPsf] cj:yfdf To:tf] s}bsf] ;hfo ef]lu;s]sf] ldltn] Ps jif{sf] ;do lalt;s]sf] x'g'kb{5 .
#)= dtbftf x'g of]Uotf k'u]sf JolQmn] c? s] s] ug'{kb{5 <
dflysf] of]Uotf ePsf JolQmn] dtbftf gfdfjnLdf gfd btf{ u/fpg'kb{5 . dtbftf kl/rokq nfu" ePsf lgjf{rg If]qdf dtbftf kl/rokq ;d]t lng'kb{5 . clg dfq To:tf JolQmn] dtbfg ug{ kfpF5 .
#!= dtbftf gfdfjnLdf gfd btf{ u/fpg s] s] ug'{ kb{5 <
dtbftf gfdfjnLdf gfd btf{ u/fpg k|To]s jif{sf] j}zfv dlxgfdf cfkm\gf] ufpF ljsf; ;ldltsf] sfof{no jf gu/kflnsfsf] j8f sfof{nodf ;Dks{ /fVg'kb{5 .
#@= dtbftf kl/ro kq lng s] ug'{kb{5 <
cfkm\gf] If]qdf kl/rkokqsf] nflu kmf]6f] lvRg cfPsf] 6f]nL;Fu ;Dks{ /fvL kmf]6f] lvrfpg' kb{5 . To;kl5 kl/rokq ljt/0f ug{ cfPsf] 6f]nL;Fu ;Dks{ /fvL dtbftf kl/rokq lng'kb{5 .
kl/R5]b %
dtbfg
##= dtbfg ug]{ ldlt s;/L yfxf kfpg] <
lgjf{rg clws[tsf] sfof{no, lhNnf lgjf{rg sfof{no tyf dtbfg s]Gb|df vl6Psf sd{rf/L;Fu ;f]wk'5 u/]df dtbfg ug]{ ldlt yfxf kfpg ;lsG5 . /]l8of], 6]lnlehg, kqklqsfsf] dfWodaf6 klg dtbfg ug]{ ldlt yfxf kfpg ;lsG5 . o:t} :yfgLo lgsfosf kbflwsf/L tyf sd{rf/Lx?, /fhg}lts bnsf sfo{stf{ tyf pDd]bjf/x?, ;dfh;]jL, a'l4hLjL, lzIfs / lzlIfsf;Fu ;Dks{ /fv]df klg dtbfg ug]{ ldlt yfxf kfpg ;lsG5 .
#$= dtbfg ug{nfO{ sxfF hfg'kb{5 <
dtbfg ug{nfO{ dtbfg x'g] ;doleq} cfkm\gf] gfd ePsf] dtbfg s]Gb|df hfg'kb{5 .
#%= s] h'g;'s} dtbfg s]Gb|df dtbfg ug{ kfOG5 <
h'g;'s} dtbfg s]Gb|df dtbfg ug{ kfOb}g . cfkm\gf] gfd ePsf] dtbfg s]Gb|df dfq dtbfg ug{ kfOG5 .
#^= cfk'mn] dtbfg ug{ kfpg] dtbfg s]Gb| s'g xf] eg]/ s;/L yfxf kfpg] <
dtbfg u/fpg cfPsf sd{rf/Lx?, /fhg}lts bnsf sfo{stf{, pDd]bjf/, ;dfh;]jL, dlxnf sfo{stf{, lzIfs, a'l4hLjL, uflj;sf kbflwsf/L tyf sd{rf/Lx?;Fu ;f]wk'5 u/]/ cfkm\gf] dtbfg s]Gb| yfxf kfpg ;lsG5 .
#&= dtbfg s]Gb|df uP/ s;/L dtbfg ug]{ <
dtbfg s]Gb|df uP/ dtbfg ubf{ lgDg s'/fx?df Wofg k'¥ofpg' kb{5M
-s_ dtbfg ug]{ ;do leq} dtbfg s]Gb|df k'Ug'kb{5 .
-v_ dtbftf kl/rokq nfu" ePsf] lgjf{rg If]qdf dtbftf kl/rokq klg ;fydf nfg' kb{5 .
-u_ dtbftf kl/rokq nfu" gePsf] lgjf{rg If]q eP, eP;Dd gful/stfsf] k|df0fkq jf cfk'mnfO{ lrgfpg] cGo s'g} sfuhft ;fydf nfg' eP /fd|f] x'G5 .
-3_ dtbfg s]Gb|df k'u]/ cfkm\gf] j8fsf] dtbftfsf] nfOgdf pleg' kb{5 .
-ª_ dtbftf kl/rokq nfu" ePsf] lgjf{rg If]qdf kl/rokq klg b]vfpg'kb{5 . dtbftf kl/rokq lagf dtbfg ug{ kfOb}g .
-r_ cfk'mnfO{ lbPsf] dtkqsf] k'5f/df dtbfg clws[tn] ;xL u/]sf] 5 5}g /fd|/L x]g'{ kb{5 . ;xL gu/]sf] eP ;xL ug{ nufpg' kb{5 .
-5_ dtbfg ug]{ 7fpFdf uO{ cfk'mn] /f]h]sf] pDd]bjf/sf] lgjf{rg lrGx ePsf] dt;+s]t ug]{ sf]7f leq kg]{ u/L :jl:ts 5fk nufpg' kb{5 . clg dtkqnfO{ k6\ofP/ dtk]l6sfleq v;fNg'kb{5 .
#*= lgjf{rg lrGx eg]sf] s] xf] <
lgjf{rgdf pDd]bjf/nfO{ lrgfpg dtkqdf /flvg] lrGxnfO{ lgjf{rg lrGx elgG5 . o;nfO{ af]nLrfnLsf] efiffdf r'gfj lrGx klg elgG5 .
#(= dtkq eg]sf] s] xf] <
dtbfg s]Gb|df dtbfg ug{ dtbftfnfO{ lbOg] ljz]if k|sf/sf] sfuhnfO{ dtkq elgG5 . dtkqdf pDd]bjf/x?sf] r'gfj lrGx 5flkPsf] x'G5 .
$)= dtkqdf 5fk s;/L nufpg] <
dtkqdf :jl:ts 5fk nufpg' kb{5 . cf}7fsf] 5fk nufpg' x'Fb}g .
$!= dtbfg ug{ lbPsf] dtkqnfO{ dtk]l6sfdf gv;fO{ dtbfg s]Gb| aflx/ n}hfg' x'G5 ls x'Fb}g <
dtbfg ug{ lbPsf] dtkqnfO{ dtk]l6sfdf v;fNg' kb{5 . aflx/ n}hfg x'Fb}g .
$@= cfFvf gb]Vg] jf To:t} czQm JolQmn] s;/L dtbfg ug{ ;S5g\ <
cfFvf gb]Vg] jf To:t} c;Qm JolQmn] dtbfg clws[tnfO{ dtbfg ug]{ uf]Ko sf]7fdf cfk'm;Fu} nuL dtkqdf cfk'mn] /f]h]sf] pDd]bjf/sf] lgjf{rg lrGx ePsf] sf]7fdf dt;+s]t ug{ nufO{ dtbfg ug{ ;S5g .
$#= s:tf] cj:yfdf dtkq ab/ x'G5 <
dtkq lgDg cj:yfdf ab/ x'G5
-s_ ;DalGwt dtbfg clws[tsf] ;xL5fk gePsf],
-v_ :jl:ts 5fk gnufO{ c? s'g} 5fk jf lrGx nufOPsf],
-u_ :jl:ts 5fk ga'lemg] u/L nufOPsf]
-3_ pDd]bjf/sf] lgjf{rg lrGx /x]sf] sf]7fdf afx]s cGoq 5fk nufOPsf],
-ª_ dtbfg clws[tnfO{ dtkq lkmtf{ lbPdf,
-r_ s'g pDd]bjf/sf] nflu dt lbPsf] xf] ;f] 5'6\ofpg g;Sg] u/L 5fk nufOPsf],
-5_ rflxg] eGbf a9L sf]7fx?df 5fk nufPdf,
-h_ Pp6f dtbfg s]Gb|df lnPsf] dtkq csf]{ dtbfg s]Gb|df v;flnPdf,
-em_ hfnL dtkq,
-`_ dtkqleq ?k}ofF, sfuh jf cGo s'g} j:t' /fv]sf] .
$$= dtkq ab/ eof] eg] s] x'G5 <
dtkq ab/ ePdf /2 eO{ u0fgf gx'g] x'Fbf cfk'mn] lbPsf] dt cfk'mn] /f]h]sf] pDd]bjf/n] kfpFb}g . o:tf] cj:yfdf cfk'mn] /f]h]sf] pDd]bjf/n] xfg{ ;Sb5 . cfkm\gf] dtflwsf/sf] ;b'kof]u x'Fb}g . t;y{ dtkq ab/ x'g] u/L dtbfg ug'{ x'Fb}g .
kl/R5]b ^
lgjf{rg cfof]u
$%= lgjf{rg cfof]u eg]sf] s] xf] <
lgjf{rg cfof]u eg]sf] ;+;b tyf :yfgLo lgsfox?sf] r'gfj u/fpg] lgsfo xf] . of] :jtGq x'G5 . o;nfO{ ;+ljwfgn] g} Joj:yf u/]sf] 5 .
$^= lgjf{rg cfof]un] s] s] sfd ub{5 <
lgjf{rg cfof]un] d'Vo?kdf lgDg sfo{ ub{5 .
-s_ ;+;b / :yfgLo lgsfosf] lgjf{rg u/fpFb5 .
-v_ dtbftf gfdfjnL tof/ u/fpFb5 .
-u_ dtbftf kl/rokq ljt/0f ug]{ Joj:yf ldnfpFb5 .
-3_ lgjf{rgsf] nflu /fhg}lts bn btf{ ug]{ sfd ub{5 .
-ª_ lgjf{rg /fd|/L ;DkGg ug{ cfjZos kg]{ lgod tyf lgb]{lzsf agfpg] sfd ub{5 . -r_ lgjf{rg ;DaGwL tflnd lbg] / hgr]tgf a9fpg] sfd ub{5 .
$&= lhNnf lgjf{rg sfof{no eg]sf] s:tf] sfof{no xf] <
lhNnf lgjf{rg sfof{no eg]sf] lgjf{rg ;DalGw sfddf lgjf{rg cfof]unfO{ ;xof]u ug]{ lhNnf:t/Lo sfof{no xf] .
$*= lhNnf lgjf{rg sfof{non] s] s] sfd ub{5 <
lhNnf lgjf{rg sfof{non] b]xfosf] sfd ub{5M-s_ lgjf{rg cfof]unfO{ lgjf{rgsf] sfddf ;xof]u k'¥ofpFb5 . -v_ dtbftfsf] gfd ;+sng / cWofjlws ;DaGwL sfd ub{5 . -u_ lgjf{rg cfof]usf] lhNn:t/Lo k|ltlglwsf] ?kdf sfd ub{5 .
$(= lhNnf lgjf{rg sfof{no gePsf lhNnfx?df lgjf{rg ;DaGwL hfgsf/L sxfFaf6 kfpg ;lsG5 <
lhNnf lgjf{rg sfof{no :yfkgf eO{ g;s]sf lhNnfx?df lhNnf k|zf;g sfof{nodf /x]sf] lgjf{rg zfvfaf6 lgjf{rg ;DaGwL hfgsf/L kfpg ;lsG5 .
–lgjf{rg cfof]u