About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
 
 
;dfrf/
 
gof“ ;/sf/n] k|sflzt u/]sf k'/fgf ;/sf/sf sfo{

s]bf/ ;'j]bL

hgcfGbf]ng rln/x]sf] lat]sf] @)^@ ;fn zf;sLo ¿kdf ;a}lt/ c;kmn ePsf] jif{ xf] . vf;u/L k//fi6« t ;a}n] b]Vg] a'em\g] u/L c;kmntfsf] pbfx/0fLo If]q g} xf], t/ kl/jt{gkl5sf] ;/sf/n] eg] of] sfnv08 k//fi6« If]qdf ;a}eGbf a9L pknlAwsf] jif{ dfg]sf] /x]5 . gof“ ;/sf/sf] k//fi6« dGqfnon] lat]sf] Tof] jif{ s] s:tf pknlAwk"0f{ sfo{ eP egL æljleGg /fi6«x¿;“u s"6g}lts ;DaGw a9\g uO{ c;+vLo ;xof]usf If]qx¿df a[l4 eO{ låkIfLo ;DaGw cem ;'b[9 x'“b} uPsf], ljb]zL nufgL a9\g uO{ g]kfnsf] cfly{s ljsf;df 6]jf k'Ug] b]lvPsf], ;+o'Qm nufgLsf If]qx¿sf] klxrfg eO{ låkIfLo nufgLdf j[l4 ePsf]Æ h:tf lgisif{ lgsfn]/ hgcfGbf]ngkl5sf] ;/sf/n] To;nfO{ k|sfzgdf ;d]t NofPsf] 5 . pQm ljj/0f k9\bf gof“ ;/sf/n] k'/fgf] ;/sf/sf ljkmntfx¿nfO{ ;f]e}m 9fs5f]k u/]/ lsg o:tf] ljj/0f ;fj{hlgs u¥of] xf]nf eGg] k|Zg p7\5 . k//fi6« If]qdf gof“ ;/sf/n] hgcfGbf]ngcl3sf] k'/fgf] ;/sf/n] u/]sf pknlAwk"0f{ sfd egL ;fj{hlgs u/]sf !@! a'“bfsf ljj/0f hfgsf/L / /]s8{sf nflu ;d]t oxf“ k|:t't ul/Psf] 5 .

!= ef/tsf] gof“ lbNnLdf g]kfn ef/t ;Ldf;DaGwL Survey Officials Meeting [SOM] cu:t @(–#!, @))% df / To;kl5 g]kfn ef/t ;Ldf;DaGwL ;+o'Qm k|fljlws ;ldlt Joint Technical Committee [JTC] sf] @& cf}+ a}7s ;]K6]Da/ !–@, @))% df ;DkGg ePsf] / pQm b'j} j}7sx¿df o; dGqfnosf k|ltlglwn] efu lng'sf ;fy} ;f] ;DaGwdf ;dGjofTds sfo{ u/]sf] .

@= ef/tsf] b]x/fb"gdf gf]e]Da/ @( b]lv l8;]Da/ !, @))% ;Dd g]kfn–ef/t Survey Officals Meeting ;DkGg ePsf] / ;f] a}7sdf o; dGqfnosf k|ltlglwn] efu lng'sf ;fy} o;;DaGwL ;dGjofTds sfo{ ul/Psf] .

#= >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/af6 a+unfb]zsf] 9fsfdf ef/tsf k|wfgdGqL 8f= dgdf]xg l;+xnfO{ !# gf]e]Da/ @))% df bz{g e]6 jS; ePsf] .

$= g]kfn ef/t ;Ldf;DaGwL Joint Working Group sf] a}7s hgj/L ! b]lv &, @))^ ;Dd dx]Gb|gu/÷jgjf;f / jL/u~hdf ;DkGg ePsf / ;f] a}7sdf o; dGqfnosf k|ltlglwn] efu lng'sf ;fy} o;;DaGwL ;dGjofTds sfo{ ul/Psf] .

%= zfxL g]kfnL dxfjfl0fHo b"tfjf;, sf]nsftfn] r]nLj]6L cf];f/k;f/ tyf a]rlavglj¿4 ;+o'Qm sfo{qmd, dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfno / dfOtL g]kfnsf] ;xof]udf ut h'nfO !$, @))% sf lbg sf]nsftfdf Cross Border Trafficking in Women and Girls of Nepal< Realities and Remedies ljifos ;]ldgf/ cfof]hgf u/]sf] / pQm ;]ldgf/af6 lg:s]sf lgisif{x¿nfO{ ;dfj]z u/L Ps k':ts k|sflzt ug{ pqm dxfjfl0fHo b"tfjf;af6 :jLs[lt dfu ePsf]df :jLs[lt lbOPsf] .

^= oxL clk|n %, @))^ df ;dfKt x'g nfu]sf] g]kfn ef/t kf/jxg ;lGw csf]{ ;ft jif{ cyf{t\ ;g\ @)!# ;Ddsf nflu gjLs/0f ePsf] / ;f] ;DaGwdf ;dGjofTds sfo{ ul/Psf] .

&= Nepal-India Joint Team of Experts on Saptakoshi, Sunkoshi Investigation sf] ;ftf}+ a}7s oxL dfr{ @#–@$, @))^ df sf7df8f}+df ;DkGg ePsf] / pQm j}7ssf ;DaGwdf ;dGjofTds sfo{ ug'{sf ;fy} a}7sdf o; dGqfnosf k|ltlglwn] efu lng'ePsf] .

*= g]kfn–ef/t ;Ldfdf kg]{ $ j6f gfsfx¿sf] ef}lts k"jf{wf/ ljsf; ug]{;DaGwL ef/tLo RITES sDkgLn] tof/ u/]sf] Details Project Report [DPR] df xfd|f] kIfaf6 s]xL ;'emfj;lxt ;sf/fTds ;xdlt /x]sf] Joxf]/f ef/tLo kIfnfO{ hfgsf/L u/fOPsf] / o;;DaGwdf dGqfnoaf6 ;dGjofTds sfo{ ul/Psf] .

(= @% ut k]ma|'c/L @*, @))^ sf lbg ¿kGb]xL lhNnfsf] e}/xjfdf ef/tLo 6«sdf sf]Onfleq n'sfOl5kfO{ g]kfn leq\ofOPsf laikmf]6s kbfy{x¿ ;dfltPsf] ljifodf o:tf] cf];f/k;f/df s8f lgu/fgL /fVg ef/tLo kIfnfO{ cg'/f]w ul/Psf] .

!)= cg'/f]w ul/Psf]df pQm cg'/f]wnfO{ ef/t ;/sf/sf] ;DalGwt lgsfodf t'¿Gt k'¥ofOPsf] hfgsf/L :yfgLo ef/tLo b"tfjf;af6 k|fKt ePsf] .

!!= >L % o'j/fhflw/fh ;/sf/ tyf >L % o'j/f1L ;/sf/af6 oxL @)^@ ;fn cf;f/ @) b]lv >fj0f tTkZrft\ ul/aS;]sf] yfONof08sf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!@= >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/sf] k|ltlglwTj ul/aS;“b} >L % o'j/fhflw/fh ;/sf/af6 ;fpbL c/]ljofsf g/]z kmfxb lag clhh cn ;fpbsf] c;fdlos lgwgdf ;dj]bgf JoQm ug{ oxL @)^@ ;fn >fj0f !( b]lv @! ut] -#–% cui6 @))%_ ;Dd ;fpbL c/]laofsf] cf}krfl/s e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf]  .

!#= ;+o'Qm /fi6«;+3sf] ^) cf}+ dxf;efsf] High Level Plenary Meeting df efu lng hfg] pRr:t/Lo k|ltlglwd08nsf] e|d0fsf] tof/L;DaGwL sfd u/]sf] .

!$= >L % dxf/fhflw/fh ;/sf/ tyf >L % j8fdxf/fgL ;/sf/ a+unfb]zsf] /fhwfgL 9fsfdf @)^@ ;fn sflt{s @^–@& ut] -!@–!# gf]e]Da/ @))%_ ;Dd cfof]hgf ePsf] t]x|f}+ ;fs{ lzv/ ;Dd]ngdf efu lnOaS;g ul/aS;]sf] a+unfb]zsf] cf}krfl/s e|d0f / 6\o'lg;df @)^@ ;fn d+l;/ ! ut] tTkZrft\ ul/aS;]sf] blIf0f clk|msf, tfGhflgof, a'¿08L / OlhK6sf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!%= >L % o'j/fhflw/fh ;/sf/ tyf >L % o'j/f1L ;/sf/af6 cli6«ofsf] cf}krfl/s e|d0f tyf ;+o'Qm c/a Old/]6\; / k|mfG;sf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!^= ldlt !#–!$ efb| @)^@ df sf7df8f}+df ;DkGg ePsf] ;fs{ /fi6«sf ;"rgf dGqLx¿sf] kf“rf}+ a}7sdf efu lng cfpg'ePsf k|ltlglwd08nx¿sf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!&= ;+o'Qm c/a Old/]6\;sf lzIffdGqL His Highness Sheikh Nahayan bin Mubarak AL Nahayan ldlt efb| !$–!%, @)^@ -#)–#! cui6 @))%_ df g]kfn cfpg' x'“bf e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!*= Getting to Know New BIMST-EC Members sfo{qmdcGtu{t g]kfnsf] # lbg] ;f+:s[lts e|d0fsf nflu -!*—@) efb| @)^@, #–% ;]K6]Da/ @))%_ df yfONof08sf] @$ ;b:oLo ;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

!(= e'6fgaf6 HRH Princess Keshang Wangmo Wangchuk tyf /fhkl/jf/sf cGo ;b:ox¿ !#–!^ efb| @)^@ -cui6 @( cui6 ! ;]K6]Da/ @))%_ df sf7df8f}+df ePsf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

@)= ;fs{ ;lrjfnon] @)–@! efb| @)^@ -%–^ ;]K6]Da/ @))%_ df sf7df8f}+df cfof]hgf u/]sf] Tenth Consultative Meeting of Excutive Heads of Sub-Regional Organisation and ESCAP ;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

@!= yfONof08sf] ;+;bsf Committee on Social Welfare sf] Chirperson H.E Ms. Kanjana Silpa-Archa sf] g]t[Tjdf !( ;b:oLo k|ltlglwd08nn] #! efb|b]lv $ c;f]h @)^@ -!^–@) ;]K6]Da/ @))%_ df g]kfnsf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] 5 .

@@= ldlt !*–@) c;f]h @)^@ -$–^ cS6f]j/ @))^_ df g]kfn e|d0fdf cfPsf] o'/f]lkog o'lgogsf] k|ltlglwd08n - Troika Mission _ sf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

@#= g]kfn ;/sf/sf] lgdGq0ffdf hgjfbL rLgsf] :jZffl;t If]q ltAat hg;/sf/ k|d'v His Excellency Mr.Chamba Phuntsok sf] g]t[Tjdf !# ;b:oLo ltAatL k|ltlglw d08nn] ldlt @@–@* d+l;/ -&–!# l8;]Da/ @))^_ df g]kfnsf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

u0ftGq ef/tsf ljb]z ;lrj dxfdlxd >L Zofd z/0fn] ldlt @)%@ ;fn dfu{ @^ b]lv @* ut] -!(–!# l8;]Da/ @))^_ df g]kfnsf] e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

@%= dfr{ !^–!*, @))^ ;Dd ldq/fi6« hgjfbL u0ftgq rLgsf State Councilor His Excelency Mr Tang Jiaxuan n] ug'{ePsf] g]kfn clw/fHosf] cf}krfl/s e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

@^= ;+o'[Qm /fHo cd]l/sfsf Principal Deputy Assistant Secretary H.E.Mr.Donald Comp sf] g]kfn e|d0f;DaGwL sfdx¿ ;DkGg u/]sf] .

>L % dxf/fhflw/fh ;/sf/af6 rLg / ef/taLr g]kfn kf/jxg laGb' - Transit Point _ x'g tof/ /x]sf] / kf/jxg laGb';DaGwL ljifonfO{ g]kfnn] k|fyldstf lbPsf] x's'd aS;]sf] kl/k|]Ifdf ;du| cWoog u/L g]kfnn] ug'{ kg]{ s'/fx¿sf] 7f]; sfo{of]hgf;lxtsf] k|ltj]bg g]kfn ;/sf/nfO{ a'emfpg] u/L dlGqkl/ifb\sf] lg0f{ofg';f/ /fli6«o of]hgf cfof]usf dfggLo pkfWoIfHo"sf] ;+of]hsTjfdf ul7t cWoog 6f]nLn] cfkm\gf] k|ltj]bg g]kfn ;/sf/;dIf a'emfPsfn] pQm k|ltj]bgdf plNnlvt sfo{of]hgfnfO{ :jLs[t ug]{ tyf ;f] sf] sfof{Gjogsf nflu sfo{of]hfdf tf]lsPsf lgsfox¿nfO{ lhDd]jf/L lbg] egL g]kfn ;/sf/ -d=k=_ af6 lg0f{o ePsf] . pQm 6f]nLn] tof/ kf/]sf] k|ltj]bgdf plNnlvt ;'emfjx¿sf] sfof{Gjogsf ;DaGwdf k|:tfj tof/ u/]sf] . Transit Point ;DaGwdf s"6g}lts jftf{ ;+rfng pk;ldltsf] a}7s ;x;lrj >L lbg]z e§/fO{sf] cWoIftfdf a;]sf] .


P]ltxfl;s cGtl/d ;+;b M lhDd]jf/L / bfloTjx¿

sdnb]j e§/fO{

g]kfnsf] Oltxf;df g} klxnf]k6s ##) ;b:osf] cGtl/d ;+;b lgdf{0f ePsf] 5 . !) jif{ lx+;fTds åGådf ;fd]n dfcf]jfbL / gful/s ;dfhsf ;b:ox¿;d]t ;lDdlnt ;f] cGtl/d ;+;bsf cufl8 y'k|} r'gf}tL / bfloTox¿ /x]sf 5g\, h;nfO{ k"/f ug{ ;s]df gj g]kfnsf] lgdf{0f lglZrtk|foM 5 . gj g]kfn lgdf{0fsf] cfwf/zLnf tof/Lsf nflu Ps vfsf lgdf{0f ug{] bfloTj klg jt{dfg cGtl/d ;+;bs} sf“wdf /x]sf] 5 . of] ;+;bsf] ;a}eGbf dxŒjk"0f{ bfloTj ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg lgikIf tyf wf“bnL/lxt jftfj/0fdf ;DkGg ug{] jftfj/0f lgdf{0f ug'{ xf] . o;sf nflu ;+;bn] kx/]bf/sf] e"ldsf v]Ng'k5{ . ;+;bsf] ;a}eGbf 7"nf] bfloTj ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;DkGg ug{sf nflu cfjZos kg{] P]g sfg'gx¿sf] lgdf{0f ug'{ xf] . o;tkm{ Joj:yflksfsf ;a} ;b:ox¿n] Wofg k'¥ofpg' kg{] 68\sf/f] cfjZostf 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf h'6\g l9nf eO;s]sf] 5 . To;}n] Joj:yflksfsf ;b:ox¿n] o;sf nflu cfjZos kg{] P]g sfg'g agfpg]b]lv ;+;bnfO{ lgb]{zg ug{] sfo{ ug'{k5{ . olb Joj:yflksfsf] ;dodf g} Wofg hfg ;s]g eg] ;dodf g} ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg ug{ sl7g x'G5 .

;a}eGbf dxŒjk"0f{ s'/f t ;+;bn] cfkm"nfO{ k'/fgf] ;+;beGbf laNs'n} km/s 9+un] k|:t't ug'{k5{ . k'/fgf] ;+;bsf lqmofsnfkx¿ hgtfsf dfemdf lgZro g} /fd|f 5}gg\ . ljutdf ;+;bn] k|efjsf/L e"ldsf v]Ng g;s]sf sf/0f g} /fhgLltn] ;xL dfu{ u|x0f ug{ ;s]g . ljutdf ;+;bdf kmf]xf]/L v]nx¿ y'k|} eP, h;n] ubf{ ;+;bsf ;DaGwdf hgtfdf Psk|sf/sf] ljt[i0ff pTkGg ePsf] 5 . To;}n] casf] cGtl/d ;+;bn] ;a}eGbf klxnf cfkm\g} ;fvnfO{ /fd|f] agfpg'k5{ . ca s'g} klg xfntdf kmf]xf]/L v]nx¿ aGb x'g'k5{ / ;+;b /rgfTds aGg'k5{ . o;f] ePdf dfq} ;+;bk|ltsf] ljZjf; / cf:yfdf j[l4 x'G5 . ;+;bnfO{ emu8f ug{] tyf cfkm\gf] /fhgLlts p4]Zo k"/f ug{] ;+oGq agfpg' x'“b}g . /fhgLlts ;xdltsf] cfwf/df lgdf{0f ePsf] ;+;bn] ToxLcg';f/sf] Jojxf/ k|b{zg ug{ ;Sg'k5{ . ;efd'v / pk;efd'vsf] lgjf{rgn] s]xL ;sf/fTds ;+s]tx¿ eg] b]vfPsf] 5 . oL b'O{j6f dxŒjk"0f{ kbdf ;j{;DdtL sfod ePsf] 5 . ca x'g] x/]s lg0f{ox¿df ;+;bn] o:t} k|sf/sf] Jojxf/ k|b{zg ug'{k5{ . oBlk cGtl/d ;+;bsf lqmofsnfkx¿ s]xL ;':t b]lvPsf 5g\ . df3 ! ut] lgdf{0f ePsf] ;+;bn] cfh;Dd s'g} klg dxŒjk"0f{ ljifox¿df lg0f{o lnPsf] 5}g . o:tf] dxŒjk"0f{ 38Ldf ;+;bsf] ultzLntfsf] ck]Iff ;a}lt/ ul/Psf] 5 . o;nfO{ Jo:yflksfsf ;b:ox¿n] uDeL/ ¿kdf lng'kg{] cfjZostf 5 . o;/L d';fsf] ultsf] cj:yfdf ;+;b cufl8 a9\g] xf] eg] cGtl/d ;+;baf6 Tolt w]/} ck]Iff ug{ ;ls+b}g . clxn] d'n's ;+qmd0fsfnLg cj:yfdf 5 . o:tf] cj:yfdf b]zdf zflGt ;'/Iffsf] jftfj/0f layf]nL czflGtsf] jftfj/0f l;h{gf ug{]tkm{ ljleGg tŒjx¿ ;lqmo x'g ;S5g\ .

;+ljwfg;efsf] lj¿4df ljleGg vfn] if8oGqx¿ x'g ;S5g\ . o; lbzftkm{ ;+;b ljz]if rgfvf] x'g'k5{ . b]zdf k"0f{ ¿kdf zflGt ;'/Iff tyf cdgrog sfod ug{ ;/sf/nfO{ af6f] b]vfpg] tyf ;/sf/n] u/]sf sfdsf/jfxLk|lt ;r]t 9+un] cjnf]sg ug{] sfo{nfO{ cufl8 a9fpg'k5{ . o;afx]s ;/sf/sf cGo sfd sf/afxLk|lt klg ;+;bsf] ljz]if Wofg hfg'k5{ . ;+;bsf ;fd' ;+ljwfg ;+zf]wgsf] d'4f klg cufl8 5 . cGtl/d ;+ljwfgdf ;+zf]wgsf] dfu ub}{ b]zsf ljleGg ;fgf ;d"xx¿ jftf{ ug'{k5{ eg]/ cfGbf]lnt 5g\ . t/ ;+ljwfg ;+zf]wgsf] d'4fdf w]/} cNemg' x'“b}g . cGtl/d ;+ljwfg ;xdltsf] b:tfj]h xf] / of] vfln ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg;Ddsf nflu dfq tof/ ul/Psf] xf]  . of] cGtl/dsfnnfO{ Jojl:yt ug{sf nflu dfq tof/ ul/Psf] 5 . of] cGtl/d ;+ljwfgdf ;a}sf dfux¿ ;d]6\g ;ls+b}g . cGtl/d ;+ljwfgsf] ljifonfO{ g} lnP/ nfdf] ;do ;+;b rNof] eg] cGo sfdx¿ cf]em]ndf k5{g\ / To;n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgnfO{ g} c;/ u5{ . To;}n] cGtl/d ;+ljwfgnfO{ 7"nf] ljifo agfpg' x'“b}g .

o;/L cGtl/d ;+;bsf ;fd' y'k|} r'gf}tLx¿ /x]sf 5g\, h;nfO{ Joj:yflksfsf ;a} ;b:ox¿n] dgg u/L cufl8 a9\g'k5{ . ;+;bnfO{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;dodf g} ;Dkg ug]{ ynf] agfpg'k5{ . cGtl/d ;+;bsf] csf{] dxŒjk"0f{ kIf of] ;+;bdf dfcf]jfbL klg k|j]z u/]sf 5g\ . pgLx¿sf pRr g]tfx¿sf] ;+;bdf s'g} ;xeflutf 5}g . To;}n] pgLx¿sf] e"ldsf s] x'g] xf] eGg] olsg 5}g . ;+;bnfO{ /rgfTds agfpg dfcf]jfbL ;f+;bx¿sf] klg dxŒjk"0f{ e"ldsf x'G5 . dfcf]jfbLn] ca ljutsf lqmofsnfkdf kl/jt{g ug'{k5{ . ;+;bLo cEof;df dfcf]jfbL s;/L pleg] x'g\, Tof] eg] k|tLIffsf] ljifo g} ag]sf] 5 . h] eP klg jGb'ssf] gfnaf6 ;Qf k|FKt x'G5 eGg] dfGotfsf ;fy hgo'4df nfu]sf dfcf]jfbL ;+;bLo Joj:yfdf kms{g' cfkm}df ;sf/fTds s'/f xf] .


rf}sL k'g:yf{kgfdf dfcf]jfbL cj/f]w

b]zfGt/ ;+jfbbftf

kf]v/f . klZrdf~rn If]qdf k|x/L rf}sL k'g:yf{kgfdf dfcf]jfbL sfo{stf{x¿n] cj/f]w k'¥ofPsf 5g\ . k'if dlxgfleq lj:yflkt ;Dk"0f{ rf}sLx¿ k'g:yf{lkt ul/;Sg'kg]{ ;/sf/L lgb]{zg eP klg klZrddf~rn If]qcGtu{tsf @@* rf}sLdWo] ^* j6f rf}sL ce}m :yflkt x'g af“sL /x]sf] l8cfO{hL /d]z >]i7n] b]zfGt/;“u atfpg'eof] .

:ofª\hfsf] lr;fkfgL, sf:sLsf] lj/]7f6L / wDk';df rf}sL :yfkgfy{ k|=;=lg= sf] g]t[Tjdf uPsf] k|x/L 6f]nLnfO{ dfcf]jfbL :yfgLo g]t[Tjn] cj/f]w k'¥ofO{ kmsf{OlbPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] hg;/sf/ / hgcbftn vf/]h u/]s} lbg sf:sLsf] lj/]7f6L k'u]sf k|x/Lx¿nfO{ Toxf“sf dfcf]jfbL :yfgLo g]tf sdnsf] ;d"xn] k|x/L rf}sL cfjZos gePsf] eGb} kmsf{OlbPsf] lhNnf k|x/L sfof{no sf:sLsf k|f=gf=p= ef]h/fh cf]emfn] atfP .

cGgk"0f{ kbofqfsf] k|d'v k|j]zsf] ¿kdf /x]sf] lj/]7f6Ldf dfcf]jfbLn] k|lt ko{6s;“u rGbf c;'Nb} cfPsf]df rf}sL :yfkgf ePkl5 To; sfo{df afwf kg]{ x'“bf dfcf]jfbLn] k|x/L rf}sL :yfkgfdf cj/f]w l;h{gf u/]sf x'g\ . cGgk"0f{ kbofqf If]qdf rf]/L, 8s}tL / n'6kf6sf 36gfx¿ al9/x]sf sf/0f ko{6sx¿n] c;'/lIft dx;'; ug]{ u/]sf] :yfgLo jfl;Gbfx¿ / ko{6g ;Da4 ;+:yfx¿n] u'gf;f] u/]sf 5g\ tfklg dfcf]jfbL zflGt ;Demf}tfk|lt lhDd]jf/ x'g ;s]sf 5}gg\ . cfÎg} kf6L{ ;/sf/df ;xefuL x'g nfu]sf avt cfÎg} g]t[Tjsf] lgb]{zgsf] lvnfkmdf dfcf]jfbLsf :yfgLo sfo{stf{n] bzf{Psf] u}/ lhDd]jf/k"0f{ Jojxf/sf] rf}tkmL{ lj/f]w x'“bf;Dd pgLx¿n] g}lts lhDd]jf/L lng'sf] ;f6f] hgefjgf eGb} pDsg vf]Hg'nfO{ hjfkmb]xL /fhgLltsf] lbjflnofkgafx]s s] x'g ;S5 .


;gftgsf] ;fwf/0f;ef ;DkGg

sf7df8f}+ . ljZj ;gftg wd{ Pstf dxf;+3n] xfn} ljleGg sfo{qmdx¿ ;DkGg u/]sf] 5 . xfn} nlntk'/df ePsf] ;+:yfsf] ;fwf/0f;efn] cfufdL % jif{sf nflu gof“ s]Gb|Lo sfo{ ;ldltsf] rog u/]sf] 5, h;cg';f/ dxf;+3sf] s]Gb|Lo cWoIfdf /Ltaxfb'/ a'9fyf]sLnfO{ rog ul/Psf] 5 . a'9fyf]sL dxf;+3sf ;+:yfks ;+/Ifs Pj+ cWoIf x'g'x'G5  . To;}u/L ;x–cWoIfdf hudfg u'¿ª, pkfWoIfdf 8f= j;Gts'df/ zdf{, dxf;lrjdf /fdrGb| s];L, ;lrjdf kbd/fh ef/tL, sf]iffWoIfdf u+ufk|;fb k'g, ;x–sf]iffWoIfdf s[i0faxfb'/ v8sf, k|jQmfdf hgfb{g l3ld/], ;b:ox¿df 8f= afns[i0f vgfn, l/g' vgfn / c?0ff 1jnL x'g'x'G5 .

To;}u/L ;fwf/0f;efn] !! ;b:oLo sf7df8f+} lhNnf sfo{ ;ldlt klg lgdf{0f u/]sf] 5 . sf7df8f+}sf] cWoIFdf d's'Gb/fh kf]v/]n, ;x–cWoIfdf bLkaxfb'/ uf]bf/ yfkf, pkfWoIfdf ;'//fh e08f/L, dxf;lrjdf ;'wL/ bª\ufn, ;lrjdf nLnf e08f/L, sf]iffWoifdf w|'jrGb| uf]bf/ yfkf, ;xsf]iffWoIfdf /]jtL/d0f kf}8]n, k|jQmfdf 8f= sGrg l3ld/] / ;b:ox¿df /fwf zdf{, nLnf s];L, /]g' s];L rog x'g'ePsf] 5 . To;}u/L nlntk'/df klg gof“ sfo{ ;ldlt lgdf{0f ePsf] 5, h;cg';f/ cWoIfdf xl//fh If]i7, ;x–cWoIfdf uf]kfnjxfb'/ >]i7, pkfWoIfdf OGb' hf]zL, dxf;lrjdf df]xgk|;fb l;+x, ;lrjdf s'df/L ;fljqL a8", sf]iffWoIfdf ;'lbkk|;fb hf]zL, ;x–sf]iffWoIfdf s[i0fr/0f ld>, k|jQmfdf ;'/]z /fpt, ;b:ox¿df lje"ifw/ /fhf]kfWofo, /ljg skfnL / dbgdf]xg ld> x'g'x'G5  .


k"jL{ g]kfndf cflbjf;L ls/ftLx¿sf] cfqmf];

b]zfGt/ ;+jfbbftf

wgs'6f . k"jL{ g]kfnsf cflbjf;L ls/ftLx¿sf] dfunfO{ pk]Iff ub}{ cGtl/d ;+ljwfg / cGtl/d ;+;bdf g;d]l6Psf] eGb} /fHosf x]/s lgsfo / ;+/rgfdf cflbjf;L ls/ftLx¿sf] cy{k"0f{ 9+un] k|ltlglwTj x'g' kg]{ dfu ub}{ To;f] gePdf /fHodf k'gM ljb|f]x x'g] r]tfjgL lbPsf 5g\ .

cGtl/d ;+ljwfg / ;+;bsf] 3f]if0ff;+u} dfcf]jfbLsf] P3f/ jif{sf] ;z:q hgo'4sf] ;dflKtaf6 g]kfndf gof“ o'udf k|j]z u/]kl5 g]kfnsf cflbjf;Lx¿ ls/ftLx¿nfO{ klg /fHosf] d"nwf/df ;dfj]z u/fp“b} lqmofzLn jgfpg' kg]{df clxn] To;f] geO/x]sfn] k"jL{ g]kfnsf ls/ftLx¿n] cfqmf]; kf]Vb} ljb|f]xsf] r]tfjgL lbPsf x'g\ .

hgtfsf] jlnbfgLk"0f{ hg;+3if{af6 nf]stGqsf] :yfkgf ePkl5 d'n'snfO{ ;dfj]zL / ;+3Lo nf]stfGqLs/0fsf] kydf cufl8 lx+8fpg] qmddf clxn] d'n'ssf cflbjf;L ls/ftLx¿;d]t lqmofzLn eO{ Jofks 9+un] k'g;{+/rgf u/L ;dfj]zL, ;dfg'kflts / ;xeflutfTds 9+un] k|ltlglwTj u/fO{ nf]stflGqs gof“ g]kfnsf] lgdf{0f ug{ clw/fHoe/ cfGbf]ngsf] pb\3f]if ub}{ lqmofzLn ePsf 5g\ .

nf]stflGqs hgcfGbf]ngsf] hgfb]z s]Gb|Ls[t, PsfTds /fHo k|0ffnLsf] cGTo / ;+3Lo ;dfj]zL nf]stflGqs gof“ g]kfn :yfkgf ug]{ ePsf] eGb} g]kfnsf cflbjf;L hghfltx¿n] cGtl/d ;+ljwfg / cGtl/d ;+;bsf] lgdf{0fdf Tof] gePsfn] cj cGtl/d ;/sf/sf] u7gdf ;d]t cflbjf;L ls/ftLx¿nfO{ g;d]l6P /fHodf ljb|f]x x'g] jtfp“b} ;ft bn / dfcf]jfbLn] cflbjf;L ls/ftLx¿nufot cflbjf;L, hghflt, dlxnf, blnt, t/fO{+ ;d'bfo;d]tsf] clgjfo{ k|ltlglwTj x'g] u/L ;dfj]zL / ;dfg'kflts k|ltlglwTjsf] cfwf/df /fHo ;+rfng ug{ dfu u/]sf 5g\ .

hgcfGbf]ng efu @ sf] efjgf / g]kfnL hgtfsf] rfxgf klg ;dfj]zL gof“ g]kfnsf] :yfkgf ug]{ /x] tfklg d'n'ssf] k|d'v nf]stflGqs kf6L{ g]kfnL sf+u|];, g]skf Pdfn], dfcf]jfbL / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqsn] hgcfGbf]ngsf] efjgf / g]kfnL hgtfsf] rfxgfljk/Lt uO{ hg;+Vof / If]qs} lx;fjn] klg k|d'v dflgPsf cflbjf;L /fO{ / lnDa"nufot hghflt ;d'bfoaf6 cGtl/d ;+;bdf k|ltlglwTj gu/fpg' cToGt b'Mvsf] s'/f ePsf] jtfp“b} g]kfn cflbjf;L hghflt dxf;+3 wgs'6fsf cWoIf u]x]Gb| /fO{ /fHodf ;xeflutf gu/fPdf hghfltx¿n] clwsf/sf nflu ;+3{if ug]{ wf/0ff /fVg' x'G5 .

;dfj]zL / ;dfg'kflts 9+un] /fHosf] k'g;{+/rgf u/L nf]stflGqs gof“ g]kfnsf] lgdf{0f u/] dfq g]kfnL hgtfn] jf:tljs cy{df Gofo / d'lQm kfpg] s'/f jtfp“b} g]kfnL sf+u|]; /fHo k'g;{+/rgf ;ldltsf s]Gb|Lo ;b:o Pj+ /fli6«o hghflt ljsf; ;ldltsf k"j{ sfo{sf/L lgb]{zs cfgGb;Gtf]ifL /fO{ /fHosf] efjL ;+/rgfdf cflbjf;L, hghflt, blnt tyf t/fO+{jf;Lx¿nfO{ wfld{s, eflifs, ;f+:s[lts / hftLo cfwf/df clgjfo{ ;dfj]zL 9+un] k|ltlglwTj u/fO{ ;dfj]z u/fpg] kg]{ wf/0ff /fVg'x'G5 .

hgtfnfO{ cfTdlg0f{osf] clwsf/ k|bfg ub}{ ;+3Lo ;+/rgfsf] cfwf/df /fHonfO{ ;+3Lo :jfoQ nf]stflGqs u0f/fHox¿sf] cfwf/df k|b]zx¿ 5'§fO{ gof“ g]kfnsf] lgdf{0f ul/g] kg]{ wf/0ff /fVb} ls/ft ofSy'd r'Dn'Ësf s]Gb|Lo ;lrj OlGb/f rf]ªjfª eGg'x'G5 . o; cjwf/0ffn] /fli6«o PsLs/0fdf dxŒjk"0f{ ;xof]u k'uL ;a} hfthflt, wd{, ;+:s[lt tyf efiff–eflifsx¿nfO{ Pstfsf] ;"qdf af“Wg 7"nf] ;xof]u k'U5 .

cGtl/d ;+;bdf k|d'v nf]stflGqs kf6L{ g]kfnL sf+u|]; / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqsn] cflbjf;L /fO{ / lnDa"x¿nfO{ ;xeflutf gu/fPsf] cGo kf6L{x¿ g]skf Pdfn] / dfcf]jfbLn] klg gu0o dfqfdf dfq ;dfj]z u/]sf]df cflbjf;L ls/ft ;d'bfon] cfklQ hgfp“b} /fHodf ljb|f]x ug]{ pb\3f]if u/]sf 5g\ .

cflbjf;L ;d'bfon] ca /fHodf ljb|f]xjfx]s cGo ljsNk g/x]sfn] ;+3Lo /fHosf] pb\3f]if ub}{ cfTd lg0f{o;lxtsf] hftLo clwsf/nufot :jfoQ /fHosf] nflu cflbjf;Lx¿ xltof/ p7fpg klg k5fl8 gkg]{ tL ;d'bfon] z'esfdgf cfbgk|bfg sfo{s|dsf] cfof]hgf u/L atfPsf 5g\ .

d'n'sdf ;a} kf6L{x¿n] efif0f / gf/fdf dfq ;dfj]zL / ;+3Lo /fHosf] 3f]if0ff ub{} cfP tfklg Jojxf/df tL sfo{ gu/]sf] eGb} cflbjf;L ;d'bfon] ca cGtl/d ;/sf/df klg /fO{ lnDa"nufot cflbjf;L ;d'bfoaf6 k|ltlglwTj gu/fPdf k"jL{ kxf8af6 ;zQm ljb|f]x ug]{ jtfPsf 5g\ .

k"jL{ g]kfnsf cflbjf;L ls/ftLx¿nfO{ efjgf / of]ubfgnfO{ ;dodf g} ;Daf]wg u/L tL ;d'bfox¿nfO{ /fi6«sf] d"nwf/df g;d]6\g] xf] eg] d'n's km]l/ åGåsf] rk]6fdf km:g] ePsfn] o;tkm{ ;a}n] Wofg lbg h¿/L ePsf] 5 .


eLif0f ljb|f]xsf] tof/Ldf cflbjf;L hghfltx¿

ob'gfy aGhf/f

kf]v/f . hgcfGbf]ng –@ sf] ;kmntfkl5 ljsl;t 36gfqmdk|lt Jofks c;Gt':tL hgfp“b} cfPsf] g]kfnsf cflbjf;L hghfltx¿n] cfk\mgf] ;+3Lo /fHosf] k|flKt geP;Dd nl8/xg eLif0f hghflt ljb|f]xsf tof/Ldf h'6]sf] atfPsf 5g\ .

b; jif]{ hgo'4sf] qmddf cu|df]rf{df n8]sf cflbjf;L hghfltx¿n] ;kmn elgPsf] hgcfGbf]ngkl5 dfcf]jfbL kf6L{n] ;+;bLo bnx¿;+u ldn]/ hghfltx¿sf] jf:tljs d'lQmk|lt u4f/L u/]sf] jtfPsf 5g\ .

ljb|f]xsf] g]t[Tj ul//x]sf] @)$@ ;fn adsf08sf gfos hgjfbL kf6L{sf cWoIf /fd/fhfk|;fb l;+xn] g]kfnsf emG8} 8]9 bh{g hftLo ;+u7gnfO{ ;+ul7t ub}{ /0fgLlts of]hgf jgfO/x]sf] ;+ul7t ljZj:t ;"qn] b]zfGt/;+u jtfPsf 5g\, h;cGtu{t cWoIf /fd/fhfk|;fb l;+xsf] g]t[Tjdf j}zfv ! ut]b]lv cfd/0f cg;gjf6 goF“ hgljb|f]xsf] pb\3f]if ul/g] 3f]if0ff eO;s]sf] 5 .

td'jfg k|b]zsf] lhDd]jf/L lnPsf td'jfg /fli6«o kl/ifb\sf k|d'v pkfWoIo v'l;jfg u'¿ª ufp“ ;+ul7t cleofgdf h'6\b} /x]sf] jtfp5g\ . dfcf]jfbLlgs6 /x]/ n8]sf u'¿ª dfcf]jfbL kIfn] zflGt ;Demf}tf / cGtl/d ;+ljwfg lgdf{0fkl5 ;Qfdf]xsf sf/0f cflbjf;L hghfltx¿sf] ;Df:ofnfO{ s'Nr]/ a]jf:tf u/]kl5 cfk"m jf:tljstfsf] n8fO“df xf]ldg afWo ePsf] bfjL 5 .

b]j u'¿ªnufot pNn]Vo ;+Vofdf cflbjf;L hghfltx¿ ;+;b l5/]sf 5g\ lg t < eGg] ;Gbe{df v'l;dfg eG5g\, …b]j u'¿ªx¿ ;Qf / zlQmsf] cf8df u'¿ªx¿nfO{ bjfpg nluPsf alnsf af]sf x'g\ .Ú

b; xhf/ dtbftfsf] x:tfIf/ ;gfvt u/]kl5 dfq bn btf{ ug]{ ;+j}wflgs k|fjwfg 3f]/ cnf]stflGqs /x]sf] / o;n] dfcf]jfbLsf] tfgfzfxL PstGqLo rl/q pbfË ePsf] jtfp“b} cfk"mn] hgo'4 ;'? ubf{sf] If0fnfO{ kms]{/ x]g{ r'gf}tL lbg] v'l;dfg u'¿ªn] xfn cfk"mx¿;+u # xhf/ ;z:q hgldlnl;of o'4sf] tof/Ldf /x]sf] v'nf;f ub}{ !% dlxgfleq ;Qf pynk'yn ug{ ;Sg] bfjL u5{g\ .

t/fO{ hgtflGqssf] dfu hfoh /x]sf] jtfpg] goF“ df]rf{n] r}q;Dd cfk\mgf] dfu /fVg] / a}zfv Psb]lv n8fO“sf] 3f]if0ff x'g] atfO/x]sf cflbjf;L hghfltx¿sf hfoh dfunfO{ a]jf:tf u/]df d'n'sn] km]l/ g/;+xf/ ef]Ug' kg]{ l:ylt cl3 ;f/]sf] ;+s]t u/]sf] 5 .

tdfd g]kfnLsf] d'lQmsf] vflt/ n8]sf dfcf]jfbLn] o'4df lbPsf cfZjf;g / ;fy} n8]sf of]4fx¿sf] b]gnfO{ la;]{/ vf]nf t¥of] nf}/f] lal;{of] t ePg < pgsf] ljrf/df xltof/ lj;fP/ l;lj/df j;]sfx¿n] cfk\mgf] lj¿4df af]n] eGb}df uf]nL dfg]{x¿jf6 s:tf] nf]stGq ;+:yfut x'g vf]h]sf] xf] < ;fy}, nfvf}+ cflbjf;L hghfltx¿sf] d'lQmsf] vflt/ cf7 bnsf] ;/sf/sf /0fgLltx¿af6 b]zsf] eljZo lgwf{/0f gx'g] x“'bf ;j} kIf lhDd]jf/ x'g cfjZos 5 .


lj:yflkt ;Dk"0f{ k|x/L rf}sL k'g:yf{lkt ug]{ wgs'6f klxnf] lhNnf

ljho;Gtf]ifL /fO{

wgs'6f . d'n'ssf &% j6} lhNnfx¿dWo] wgs'6f lhNnf ;j}eGbf klxnf lj:yflkt ;Dk"0f{ k|x/L rf}sL k'g:yf{lkt u/L ;j} b'u{d tyf u|fdL0f If]qx¿;Dd g]kfn ;/sf/sf] k|ToIf pkl:ylt u/fpg ;kmn ePsf] 5 .

cGo lhNnfx¿df k|x/L rf}sLx¿ k'g:yf{kgf ug{ af“sL /x] tfklg wgs'6f lhNnfdf eg] dfcf]jfbL hgo'4sf] qmddf u|fdL0f If]qx¿af6 lj:yflkt ;Dk"0f{ k|x/L rf}sLx¿ clxn]] k'g:yf{lkt u/L sfdsf/jfxL;d]t ;'rf¿ ¿kn] ;+rfng ul//x]sf] 5 .

b'u{d tyf u|fdL0f If]qaf6 lj:yflkt ePsf wgs'6f lhNnfsf ;Dk"0f{ k|x/L rf}sLx¿ clxn] k'g:yf{kgf e};s]sfn] u|fdL0f If]qsf jfl;Gbfx¿df eo / qf; x6\b} uPsf] 5 .

dfcf]jfbLsf] !! jif]{ ;z:q hgo'4sf sf/0f u|fdL0f If]qx¿af6 lj:yflkt ePsf k|x/L rf}sLx¿ clxn] k'g:yf{lkt ePkl5 wgs'6f lhNnfsf ljs6 tyf b'u{d If]qsf :yfgLo jfl;Gbfx¿ pT;flxt ePsf] /fhg}lts bnsf g]tfx¿ jtfp“5g\ .

d'nsdf dfcf]jfbL åGå a9\b} uPkl5 wgs'6f lhNnfsf u|fdL0f If]qx¿df /x]sf !& k|x/L rf}sLx¿dWo] !$ j6f k"0f{ ¿kdf lj:yflkt eO{ ;b/d'sfddf :yfgfGt/0f ul/Psf] lyof] eg] cGo tLgj6f k|x/L rf}sLdWo] lxn] k|x/L rf}sL cfk\mgf] ejg 5f]8]/ ;]gfsf] aflxgLglhs ;/]sf] lyof] . o;}u/L e]8]6f/ uflj; / ^ g+= a'waf/] ahf/df /x]sf k|x/L rf}sLsf k|x/Lx¿ rf}sL 5f]8]/ ;]gfs} Jof/]sdf uO{ ;]gf;“u} a:b} cfPsf lyP .

g]kfn ;/sf/ / g]skf dfcf]jfbLjLr ePsf] P]ltxfl;s zflGt ;Demf}tfkl5 d'n'sdf o'ufGtsf/L kl/jt{gsf ;fy :yfoL zflGtsf] k|f/De ePkl5 wgs'6f lhNnfsf u|fdL0f If]qaf6 lj:yflkt ePsf ;Dk"0f{ k|x/L rf}sL clxn] k'g:yf{lkt ul/;lsPsf] wgs'6f lhNnfsf 8LP;\kL xl/x/ >]i7n] jtfpg'eof] .

u|fdL0f If]qsf :yfgLo jfl;Gbfx¿nfO{ zflGt, ;'zf;g / nf]stGqsf] k|ToIf ¿kdf k|Tofe"lt lbgsf nflu wgs'6f lhNnfdf lj:yflkt ePsf ;Dk"0f{ k|x/L rf}sLx¿nfO{ k'g:yf{lkt ul/Psf] jtfpg' x“'b} k|d'v lhNnf clwsf/L gj/fh pkfWofon] cj wgs'6f lhNnfsf ufp“ufp“df g]kfn ;/sf/sf] pkl:ylt /x]sf] jtfpg'eof] .

wgs'6f lhNnfsf] n]u'jf, kfv|Ljf;, e]8]6f/, ^ g+ j'wjf/], /fhf/fgL, d'9]jf;, d"n3f6 8f“8fahf/, cf“vL;Nnf, lqj]0fL, l5GtfË, lxn], l;w'jf jhf/, lhtk'/, df/]ss6x/], n]u'jfnufotsf ;Dk"0f{ If]qx¿df clxn] k|x/L rf}sL k'g:yf{lkt u/L Toxf“af6} :yfgLo jfl;Gbfx¿sf] ;]jf ub}{ ;dfhdf zflGt ;'/Iff sfod ub}{ cfO/x]sf] lhNnf k|x/L sfof{no wgs'6fsf k|d'v Pj+ k|x/L gfoj pk/LIfs xl/x/ >]i7n] jtfpg' eof] .

hgtfs} ;]jf, ;'ljwf / ;xof]u tyf zflGt ;'/Iffsf lglDt k|x/L rf}sLx¿ k'g:yf{lkt ul/Psf] jtfp“b} k|d'v lhNnf clwsf/L gj/fh pkfWofon] k'g:yf{lkt k|x/L rf}sLdf /x]sf k|x/Lx¿n] ;w+} hgtfsf] rfxgfcg'¿k hgtfsf] lxt x'g] sfd ul//x]sfn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu klg rf}sL k'g:yf{kgfn] jftfj/0f ;xh x“'b} uPsf] wf/0ff /fVg'eof] .

dfcf]jfbL hgo'4sf] k|efj a9\b} uPsf sf/0f u|fdL0f tyf b'u{d If]qdf /x]sf k|x/L rf}sL ;b/d'sfddf :yfgfGt/0f u/]kl5 u|fdL0f If]qdf tTsfnLg zfxL ;/sf/sf] pkl:ylt z"Go /x]sf]df clxn] ;Dk"0f{ k|x/L rf}sL :yfkgf;+u} g]kfn ;/sf/sf] pkl:ylt b'u{d ufp“ufp“df ePsf] 5 .

dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gf klg ufp“ufp“af6 g]kfn ;/sf/ / dfcf]jfbLn] tf]s]sf] :yfgdf uPsfn] ufp“3/df rf]/L, 8s}tL tyf cfk/flws 36gfx¿ x'g ;Sg] ePsfn] tTsfn g]kfn ;/sf/n] ufp“ufp“df k|x/L rf}sL k'g:yf{lkt u/fpg' kg]{ cfjfZostf ePsf] xf] .hgtfsf] nf]stflGqs cfGbf]ngaf6 :yflkt nf]stflGqs g]kfn ;/sf/n] clxn] b'u{d ufp“ufp“;Dd k|x/L rf}sLx¿ k'g:yf{lkt u/fpg yfn]kl5 ufp“3/df cfk/flws tyf rf]/L 8s}tLsf 36gfx¿ sd x“'b} uPsfn] u|fdL0f If]qsf jfl;Gbfx¿ zflGt ;'/Iffsf] cfef; ug{ yfn]sf 5g\ .


jftf{sf] kxn eO/x]5 M sf+u|]; dxfdGqL kf}8]n

sf7df8f+} . g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqL /fdrGb| kf}8]nn] w}o{ / ;+odtfsf ;fy t/fO{sf] ;d:of ;dfwfg ug'{kg]{df hf]8 lbg'ePsf] 5 . pxf“n] jftf{af6} ;d:of ;dfwfg ug'{kg]{ dfGotfcg'¿k sfo{cufl8 a9fOPsf] ;d]t atfpg'eof] .

l/kf]6{; Snadf cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} dxfdGqL kf}8]nn] g]kfnL sf+u|]; t/fO{sf] hgtfsf] efjgfaf6 cnu gx'g] :ki6 kfb}{ t/fO{df p7]sf dfu hfoh ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] t/fO{df p7]sf] cfGbf]ngdf unt tŒj 3';]sf] klg atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …h;n] dw]zL, blnt, hghflt / dlxnfnfO{ clwsf/ lbg'k5{ eGbfeGb} k|f0fsf] cfx'tL lbP, ltgsf] zflns kmf]8\g] tŒj sf] x'g\ <Ú dw]zsf hgtfn] Gofo kfpg] pko'Qm cj;/ cfp“b} ubf{ kl5Nnf] l:ylt cfpg'df if8\oGq /x]sf] pxf“sf] egfO lyof] . pxf“n] eGg'eof]– …hgtfnfO{ cGofo x'“bf hf] hf] r'k lyP, Gofo kfpg]a]nf 7"nf] :j/ prfNg yfn]sfn] ;r]t x'g'k5{ .Ú ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] d'n'ssf ofjt\ ;d:of xn ug]{ x'“bf To;tkm{ cufl8 a9\g hf]8 lbg'eof] .

sfo{qmddf af]Nb} g]skf Pdfn] :yfoL sld6L ;b:o afdb]j uf}tdn] jftf{af6} ;d:ofsf] ;dfwfg ul/g'kg]{ atfpg'eof] . t/fO{df p7fOPsf] dfu ;xL eP klg tl/sf ;xL gePsf] pxf“sf] egfO lyof] . unt tŒjx¿n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g glbg] if8\oGq ul//x] klg Tof] ;kmn gx'g] pxf“n] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …;+ljwfg;efsf] lgjf{rg s;}n] /f]Sg ;Sb}g .Ú ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL / ;+3fTds /fHok|0ffnLsf] ljsNk gePsf] pxf“n] atfpg'eof] . t/fO{nfO{ 6'q\mofpg] s'/f sbflk dfGo gx'g] pxf“sf] egfO lyof] .

g]skf dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;b:o dft[sf ofbjn] ;+3Lo u0ftGqsf] 3f]if0ff, ;dfj]zL nf]stGq, hg;+Vofsf] cfwf/df lgjf{rg If]q to ePdf dw]zsf] ;d:ofn] lgsf; kfpg] atfpg'eof] . pxf“n] b/af/ / ef/tLo hgtf kf6L{sf] bnfnL ug]{x¿sf] cf8df t/fO{df cl:y/tf Nofpg] sfo{ ePsf] bfaL ug'{eof] . pxf“n] ljutdf dw]zL hgclwsf/ kmf]/d agfpg]df cfkm" klg /x]sf] / sf] sxf“af6 ;+rflnt 5 eGg] yfxf ePsf] :ki6 kfg'{eof] . pxf“n] eGg'eof]– …sf7df8f}+sf] tf/] xf]6ndf a}7s ug]{ / ef/tdf clt lxGb"jfbL;“u ;f7uf“7 u/L dw]zdf cfuf] nufpg vf]Hg]x¿nfO{ hgtfn] ;hfo lbg]5g\ .Ú dw]zLsf] clwsf/ / kxf8Lsf] /Iffsf] gf/fsf ;fy cfkm"x¿ cfGbf]ngdf pqg] pxf“sf] egfO lyof] . pxf“n] kxf8Lsf] 3/df cfuf] nufP/ dw]zLsf] d'lQm gx'g] atfpg'eof] . cfkm" t/fO{df uf]nL rnfOPsf] 36gfsf] kIfdf gePsf] t/ ;'/Iffsf nflu cfÎgf sfo{stf{af6 uf]nL rnfOPsf] atfpg'eof] . dfl/Psf lszf]/sf] nf; hah{:tL nluPsf] egfO em"6f ePsf] atfp“b} pxf“n] dw]zdf dfl/Psf k|lt cfkm" b'MvL / lrlGtt ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …xfdLn] !) jif{df u/]sf uNtLsf] dfkmL dfu]sf 5f}+, dw]zL hgtfn] daf6 uNtL eof] eG5g\ eg] d dfkmL dfUg tof/ 5' t/ s] pk]Gb| ofbjx¿n] dfkmL dfU5g\ <Ú

/fli6«o hgzlQm kf6L{sf s]Gb|Lo ;b:o ;j]{Gb|gfy z'Snfn] xltof/sf] bDesf sf/0f t/fO{df kl5Nnf] 36gf pAh]sf] atfpg'eof] . pxf“n] dw]zsf] dfunfO{ ;Daf]wg ug'{kg]{df hf]8 lb+b} jftf{af6 ;d:ofsf] lgsf; vf]Hg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . dw]zL hgclwsf/ kmf]/dsf pkfWoIf lszf]/s'df/ ljZjf;n] jftf{af6} ;d:of ;dfwfg ug]{df cfkm"x¿ ;xdt ePsf] atfpg'eof] . g]kfn ;b\efjgf kf6L{ cfgGbLb]jLsf ;xdxfdGqL clgns'df/ emfn] ljutdf ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf] s'/f p7fp“bf a]jf:tf ul/gfn] t/fO{sf] cfGbf]ng p7]sf] atfpg'eof] . pxf“n] ;/sf/n] dw]zLsf] dfusf] ;Daf]wg gu/]df cfkm"x¿ s7f]/ lg0f{o ug{ afWo x'g] atfpg'eof] . g]skf Pdfn]sf g]tf dx]Gb|/fo ofbjn] jftf{af6} ;d:ofsf] ;dfwfg ug'{kg]{ atfpg'eof] . dw]zL hgtf pTkL8gdf k/]sf] / pgLx¿sf] dfusf] :ki6 ;Daf]wg x'g'kg]{ pxf“sf] egfO lyof] .

cGtl/d Joj:yflksfsf ljwfos Pj+ g]kfnL ;]gfsf k"j{ hg]{n s'df/ km'b'ªn] cGtl/d ;+ljwfg 7Ls 5}g eGg] s'/f t/fO{df pTkGg kl/l:yltn] k|dfl0ft u/]sf] atfpg'eof] . pxf“n] ;Qf arfpg] u/L cGtl/d ;+ljwfg tof/ ul/Psfn] To;df ;+zf]wg u/L ;+3fTds /fHo k|0ffnL, ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL / ljs]Gb|Ls/0fnfO{ ;Daf]wg ug'{kg]{ atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …ca oyfl:yltjfbLsf] ktg x'G5 .Ú gful/s ;dfhsf cu'jf jL/]Gb|s'df/ ld>n] jftf{af6} ;d:ofsf] ;dfwfg ug'{kg]{ atfpg'eof] . pxf“n] t/fO{df ;b\efj /fVg cfx\jfg;d]t ug'{eof] .

dfgj clwsf/jfbL ;'bLk kf7sn] xltof/ af]s]/ nf]stGqsf] s'/f ug'{ pko'Qm gx'g] atfpg'eof] . pxf“n] t/fO{sf] 36gfsf bf]ifL l5§} ;fj{hlgs ug]{ atfpg'eof] .


/fhwfgLaf6} dfcf]jfbLåf/f ckx/0f

sf7df8f}+ . zflGt k|lqmofdf dfcf]jfbL cfO;s]kl5 klg /fhwfgLd} ckx/0f /f]lsPsf] 5}g . pgLx¿sf] kl5Nnf] pbfx/0f :yfoL 7]ufgf emfkf eO{ 3§]s'nf]df a;f]af; ug]{ t]hk|sfz v/]n ag]sf 5g\ . dfgj clwsf/jfbL ;+3–;+:yfdf ph'/Lx¿ lbPkl5 /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]un] v/]nsf] ;s'zn l/xfOsf] dfu u/]sf] 5 . ckxl/tsf efO k'ik/fh v/]nsf cg';f/ ckx/0f ut laxLaf/ Ps ah]lt/ 7d]n If]qaf6 ePsf] lyof] . dfcf]jfbLsf] sAhfdf k/]kl5 v/]nn] kl/jf/;“u cfÎgf] l:yltsf] af/]df lrRofP/ hfgsf/L lbPsf] / ;'dg la8f/L gfdsf dfcf]jfbLn] ;f]wk'5sf nflu sAhfdf lnPsf] eGg] hafkm lbPsf] pgsf efO k'ik/fhn] atfP .


æaGbLu[xÆ af/] 5nkmn

sf7df8f}+ . ljBfyL{ cfGbf]ngnfO{ d'Vo ljifoj:t' agfP/ o'jf ljBfyL{ g]tf e'k]Gb|h+u zfxLNf] n]Vg'ePsf] …aGbLu[xÚ pkGof;af/] xfn} sf7df8f}+df Ps 5nkmn sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/of] . pkGof;sf] bf];|f] ;+:s/0f k|sflzt ePsf] pknIodf ;f] sfo{qmd cfof]hgf ul/Psf] xf] . ut z'qmaf/ kb\dsGof SofDk;df cfof]hgf ul/Psf] sfo{qmddf g]kfn 6]lnlehgsL cWoIf 8f= a]Gh' zdf{n] n]vsn] cfkm\g} ef]ufOnfO{ pkGof;sf] ljifoj:t' agfPsf sf/0f pkGof; pkof]uL ePsf] atfpg'eof] . ;f] sfo{qmddf 8f= b'uf{k|;fb e08f/L, g]kfnL ljBfyL{ ;+3sf dxfdGqL ab|L kf08], g]kfn 6]lnlehg d]6«f]–@ sf k|d'v k|sfzh+u sfsL{, ;flxTosf/ 1fg'jfs/ kf}8]nnufotsfn] af]Ng'ePsf] lyof] .


layf]lng} yfNof]

t/fO{df rn]sf] cfGbf]ng;“u} kxf8L If]qsf ls/ft cflbjf;Ln] yfn]sf] cfGbf]ngsf sf/0f ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu Jojwfg k'Ug} yfn]sf] 5 . lxhf] lgjf{rg cfof]udf k|d'v cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]nn] kxf8L lhNnfdf ljleGg 7fp“af6 dtbftf gfdfjnL ;+snsx¿n] lgjf{rg cfof]udf ljj/0f pknAw u/fpg g;s]sf] hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . kxf8L lhNnf cf]vn9'+uf, ef]hk'/, ;+v'jf;ef, t]x|y'ddf ls/ft cflbjf;Ln] b'O{ lbgb]lv k|bz{g / 7fp“7fp“df cj/f]w k'¥ofO/x]sf 5g\ . Ps xKtfb]lv sfod /x]sf] t/fO{ aGbn] t dtbftf ;+sng sfo{ ;Dks{ljxLg g} aGg uPsf] 5 . k|d'v lgjf{rg cfo'Qmn] ;xh jftfj/0f agfOlbg ;a} /fhgLlts bnx¿;“u cfu|x ug'{ePsf] 5 . lgjf{rg cfof]un] ut xKtfb]lv dtbftf gfdfjnL ;+sng yfn]sf] lyof] .


ld;gsf nflu k"0f{ ah]6sf] 9f]sf v'n]sf] 5

Oofg dfl6{g Oofg dfl6{g

xfn;fn} t/fO{df 36]sf d[To', rf]6k6s tyf hgwgsf] Ifltaf6 ddf{xt ePsf] s'/faf6} yfN5' . ;fy}, ;+o'Qm /fi6«;+3af6 oL ;a} 36gfx¿k|lt JoQm ulx/f] lrGtfaf/] klg hfgsf/L u/fpg rfxG5' . jf:tjdf of] s'/fsf] ;Daf]wg ug'{ /fli6«o bfloTj x'g cfp“5, t/ d ;a} bnx¿nfO{ lx+;f TofUg cfu|x ug]{ / w}o{ k|bz{g ug]{x¿;“u} 5' . d]/f] sfof{nosf] e"ldsf ;+ljwfg;efsf] :jtGq tyf :jR5 k|s[ofnfO{ ;3fpg' /x]sf] 5, t/ t/fO{df l:ylt sfod} /x]df cyjf a9\b} uPdf xfdLn] ;xdlt u/]cg';f/sf] sfo{tflnsfcg';f/ ug]{ ;f] k|of;x¿ vnalng ;S5 . ;fy}, dxf;lrj afg sL d'gn] kf}if @% -hgj/L (_ df ;'/Iff kl/ifb\;dIf JoQm u/]sf zAbx¿ ;Demg rfxG5', æolb g]kfn k/Dk/fut 9+un] zflGt k|s[ofdf / lgjf{rgdf, To:t} ;+ljwfg;efsf ljrf/x¿df ;LdfGtLs[t ;d"xx¿nfO{ ;fy{s 9+un] ;dfj]z ug{ ljkmn ePdf /fi6«n] cfk\mgf hgtfsf] tfut tyf kl/sNkgfnfO{ ;fsf/ ug]{ dxŒjk"0f{ cj;/ u'dfpg]5 .Æ

df3 ( -@# hgj/L_ df ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ;'/Iff kl/ifb\n] g]kfnsf] zflGt k|s[ofdf ;3fpgsf nflu kl/ifb\sf] k|:tfj ;+Vof !&$) dfk{mt\ cf}krfl/s 9+un] tyf ;j{;Ddltaf6 g]kfndf Ps cfof]usf] :yfkgf u/]sf] af/] tkfO{+x¿nfO{ yfxf g} xf]nf . g]kfnl:yt ;+o'Qm /fi6«;+3Lo cfof]u—clGdg—nfO{ n8fs'x¿sf xftxltof/ tyf ;}Gox¿sf] cg'udgsf ;fy} ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;3fpg] Pj+ ;f]sf] cg'udg ug]{ clwsf/ k|bfg ul/Psf] 5 . cfof]usf] cjlw afx| dlxgfsf nflu tf]lsPsf] 5, t/ o;sf] cy{ clws[tx¿ cfk\mgf lgwf{l/t sfo{eGbf a9L ;do ga:g] s'/f k|i6\ofpg rfxG5' . pbfx/0fsf nflu lgjf{rg clws[tx¿ lgjf{rg ;DkGg eO;s]kl5 cyjf xltof/ tyf ;}Gox¿sf] cg'udgsf] cfjZostf gePkl5 pgLx¿ oxf“ al;/xg] 5}gg\ . k|:tfjcg';f/ ;f] clwsf/ ;/sf/sf] cfu|xadf]lhd ;dfKt cyjf lj:tf/ ug{ ;lsG5 .

;'/Iff kl/ifb\sf] k|:tfjn] ld;gsf nflu k"0f{ ah]6sf] 9f]sf v'nf /fv]sf] 5 . o;sf] :jLs[ltsf r/0fx¿sf nflu s]xL ;ftf nfUg ;S5, t/ xfdLn] yk clws[t lgo'Qm ug'{eGbf cufl8 tyf cfjZos aGbf]a:tL h'6fpgsf nflu clGtd :jLs[lt klv{/xg' kb}{g . To;sf nflu xfdL pknAw (# nfv 8n/s} kl/rfng ug]{5f}+ . a'waf/ ;+rf/ tyf OlGhlgol/ª pks/0fx¿;lxtsf b'O6f 7"nf xjfOhxfh sf7df8f+} pqg'sf ;fy} k|yd b'O{ x]lnsK6/ cjt/0f u/] eg] yk ljdfg zlgaf/;Dd cfpg] ck]Iff ul/Psf] 5 .

o;}aLr dfcf]jfbL ;}Go n8fs' tyf ltgsf xltof/x¿sf] btf{ sfo{ dfcf]jfbL ;}Go a:g] d'Vo c:yfoL lzlj/ :yn lrtjg tyf gjnk/f;Ldf cf/De eO;s]sf] 5 . ;f] ;DaGwdf xfd|f xltof/ cg'udgstf{x¿, cGtl/d sfo{bn tyf ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmdsf btf{ 6f]nLx¿aLr /fd|f] ;xof]u /lxcfPsf] 5 . ljz]ifu/L dfcf]jfbL ;}Go sdf08/x¿sf] klg ;xof]u k|fKt ePsf] 5 . cfh;Dddf xfdL b'j} :ynsf ;fy} ;DalGwt :of6nfO6 :ynx¿sf ;a} n8fs'x¿ btf{ ul/;Sg] cfzf ub{5f}+ . xltof/x¿sf] s;/L clen]v /flv+b}5 eGg] k|fljlws sf/0fn] ltgsf] btf{ s]xL a]/ /f]lsPsf] lyof] . xfdLnfO{ ;f] s'/f cufj} lg/fs/0f eO;s]sf] nfu]sf] lyof], t/ ;f]sf] clGtd l5gf]kmfgf] cfh laxfg dfq cWoIf k|r08, 8f= e6\6/fO{ tyf sdf08/ kf;Ë;“u d]/f] tyf hg/n ljNx]Nd;gsf] e]63f6kl5 eof] . To;kl5 To; ;jfn;DaGwL k|:tfj a'lemPsf] 5 egL olsg ug{ hg/n ljNx]Nd;g tyf sdf08/ kf;fª x]lnsK6/af6 b'j} c:yfoL lzlj/ :ynx¿df hfg'eof] / dnfO{ of] s'/f atfpg kfp“bf v';L nfu]sf] 5 ls hg/n ljNx]Nd;gn] va/ ug'{ePcg';f/ xltof/ btf{ ug]{ sfd ev{/} k'gM k|f/De eO;s]sf] 5 .

xfdLn] s]xL ;do u'dfP klg 6f]nLx¿n] klg cg'ej a6'Nb} 5g\ / pgLx¿n] cfOtaf/;Dddf pk/f]Qm b'j} :yndf btf{ k|s[of ;DkGg u/L klZrdsf tLg c:yfoL lzlj/x¿ /f]Nkf, ;'v]{t tyf s}nfnLtk{m nfUg] cfzf ub{5f}+ . cGTodf, pgLx¿ k"j{sf b'O{ :ynx¿ l;Gw'nL Pj+ emfkftk{m cu|;/ x'g]5g\ . oL :ynx¿df btf{ sfo{ b|"t ultn] cufl8 a9\g' kg]{ xf] t/ clxn] g} xltof/ e08f/0fsf] sfd slxn];Dd ;DkGg x'g] xf] eGg] s'/f d c8\sn ug{ ;lSbg“ . ;f] s'/f ca ;+o'Qm /fi6«;+3dfly e/ gk/L xfd|f 6f]nLx¿df ;+nUg clws[tx¿sf] k|:t'ltdfly e/ kb{5 .

d}n] kl5Nnf] k|]; ;Dd]ngdf pNn]v u/]cg';f/ of]rflx+ xltof/ tyf n8fs'x¿ btf{ ug]{ klxnf] r/0f dfq xf] . x/]s n8fs';“u ;DalGwt yk lj:t[t hfgsf/L bf];|f] r/0fdf ;+sng ul/g]5, h;n] ubf{ k|yd r/0fdf k|bfg ul/Psf] ;"rgf k|df0fLs/0f ug{ ;3fpg] 5 . k|yd r/0f ;DkGg ePnuQ} xfdL ;Lw} bf];|f] r/0fdf k|j]z ug]{5f}+ .

xfn g]kfndf $) hgf /fi6«;+3Lo xltof/ cg'udgstf{x¿ sfo{/t 5g\ . tL ;a} tflnd k|fKt 5g\ / cg'udg k|lqmof cl3 a9fpgsf nflu cf–cfk\mgf If]q cyjf k|wfg sfof{nodf kl/rflnt 5g\ . ;+o'Qm /fi6«;+3Lo cg'udgstf{x¿sf]] k"0f{ ;+Vof !*^ gk'u]];Dd ltgsf] lg/Gt/ j[l4 eO/xg]5 . xfn cg'udgstf{x¿ Sofgf8f, lkmgNof08, Ujf6]dfnf, hf]8{g, O08f]g]l;of, gfOh]l/of, gj]{, ?;, :nf]eflsof, l:j6\h/Nof08, 6sL{ tyf odgaf6 cfPsf 5g\ . ;f]sf nflu xfdLnfO{ clws[t tyf cGo ;xof]ux¿ k|bfg ug]{ cyjf yk clws[t lgo'Qm ug]{ a]nfdf ;f] k|bfg ug{ OR5's /x]sf ;b:o /fi6«x¿k|lt cfef/L 5f}+ .

jf:tjdf clGdgn] /fli6«o lgjf{rg cfof]unfO{ cfk\mgf sfo{x¿ ;DkGg ug{, lgjf{rgsf] sfg'gL Joj:yfkg, dtbftf lzIff / dtbftf gfdfjnL cBfjlws ug]{ ;DaGwdf k|fljlws ;Nnfx tyf ;xof]u k|bfg ug]{ sfd hf/L /fv]sf] 5 . xfdL;“u g]kfndf clxn] ^ hgf lgjf{rg ;Nnfxsf/x¿ 5g\ . gof“ ;Nnfxsf/x¿ eg] lgoldt ylk+b} 5g\ . s]xL rflx+ ef]ln g} cfp“b} 5g\ . o;} ;ftf k|d'v lgjf{rg cfo'Qmn] d]/f jl/i7 lgjf{rg ;Nnfxsf/ / dnfO{ dtbftf gfdfjnL cBfjlws;DaGwL k|lqmof lg/LIf0f ug{ sf7df8f}+glhssf :yfgx¿df xflb{s cfdlGqt u/]sf lyP / xfdL 5f]6} ;dodf ePsf tof/Lx¿b]lv k|efljt ePsf 5f}+ .

ut z'qmjf/ k|]; ;Dd]ngdf lbOPsf] gf]6df cfwfl/t


eQmk'/df dlxnf clwj]zg ;DkGg

eQmk'/ . g]kfn dlxnf ;+3 eQmk'/sf] bf];|f] lhNnf clwj]zg ;j{;Ddt ?kdf gof“ g]t[Tj rog u/L ;DkGg ePsf] 5 . lxhf] ;DkGg clwj]zgn] uf}/L s]=;L= cWoIf, k|ldnf cfrfo{ pkfWoIf, zf]ef clwsf/L ;lrj / OlGb/f ltldlN;gfnfO{ sf]iffWoIfdf ;j{;Ddt rog u/]sf] 5 . To;}u/L ! gDa/ If]lqo ;efklt nIdL bfxfn / @ gDa/ If]lqo ;efkltdf OlGb/f ltldlN;gf lglj{/f]w rog ePsf 5g\ . s]Gb|Lo k|ltlglwx?df ! gDa/af6 zf/bf emf, ;'eb|f sfkm\n] / @ gDa/af6 uf}/L s]=;L=, zf]ef clwsf/L / sNkgf /fhynf rog ePsf 5g\ .

o;cl3 g]kfn dlxnf ;+3sL s]Gb|Lo ;efklt ldgf kf08]n] clwj]zgsf] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . pb\3f6g ;df/f]xdf ;f+;b n]vgfy Gof}kfg], lhNnf ;efklt dx]z >]i7, dxf;ldlt ;b:o slj/ /f0ff, If]qLo ;efklt hLjg l;hfklt, ls;fg ;efklt cfzaxfb'/ b'jfn, g]lj;+3 ;efklt ;'/]z >]i7n] nf]stflGqs cfGbf]ngdf dlxnfx?sf] e"ldsfsf] ;/fxgf ub}{ clwj]zg ;kmntfsf] nflu z'esfdgf JoQm ug'{ePsf] lyof] .

To;}u/L pQm ;df/f]xdf g]kfn dlxnf ;+3sL s]Gb|Lo ;b:o xl/lk|of kf08] / sf7df8f}+ dlxnf ;+3sL ;efklt lji0f'b]jL k'8f;}gLn] klg dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .

 2008© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use