 |
| |
| Kathmandu,
Ashadh 17, 2064. |
|
lgb]{zs, lgdf{tf ;+3 / af]8{lj?4 d'2f
sf7df8f}+ . g]kfn rnlrq lgdf{tf ;+3, g]kfn rnlrq lgb]{zs ;dfh, g]kfn rnlrq snfsf/ ;+3 / rnlrq ljsf; af]8{lj?4 rnlrq lgdf{tf /fhs'df/ /fO{n] o;} ;ftf ;jf]{Rr cbfntdf l/6 bfo/ u/]sf 5g\ . oL ;+:yfn] g]kfnsf] k|rlnt P]g sfg'g ldr]sf] / JolQmsf] df}lns clwsf/ xgg u/]sf] ts{;lxt /fO{n] tLg ;+:yf tyf rnlrq ljsf; af]8{nfO{ ljkIfL agfP/ l/6 bfo/ u/]sf x'g\ .
cfwf bzseGbf nfdf] ;dob]lv g]kfn rnlrq lgdf{tf ;+3n] cfkm\gf] ;b:otf lng]n] dfq rnlrq agfpg kfpg] lgod nufp“b} cfPsf] lyof] . To;kl5 lgb]{zs ;dfhn] klg cfkm\gf] ;b:otf lng]n] dfq rnlrq lgb]{zg ug{ kfpg] lgod nufPsf] 5 . ptf g]kfn rnlrq snfsf/ ;+3n] klg ;f]xL k|rngnfO{ k5\ofp“b} lkmNd v]nfpg snfsf/nfO{ ;+3sf] ;b:o agfpg} kg]{ k|fjwfg tf]s]sf] 5 . ;DalGwt rnlrq lgdf{0fsf nflu ;b:otf z'Ns;lxt l;kmfl/; z'Ns lnP/ ;b:otf Pj+ l;kmfl/; lbPkl5 Tof] l;kmfl/; kqsf] cfwf/df rnlrq ljsf; af]8{n] rnlrq lgdf{0fsf] Ohfht lbg] u/]sf] 5 .
…g]kfnLDofgÚ gfdsf] rnlrq lgdf{0fsf nflu Ohfht lng af]8{ k'u]sf lgdf{tf /fO{;“u af]8{n] tLg ;+:yfsf] l;kmfl/;kq dfu]kl5 cfk"mn] l/6 bfo/ u/]sf] pgn] atfPsf 5g\ . æ;+3–;+:yf;DaGwL @)@^ df ag]sf] tyf @)%& df ;+zf]wg ePsf] P]gdf s'g} klg sf/f]af/ ug{ ;+3–;+:yfsf] ;b:otf Pj+ l;kmfl/; lng'kg]{ pNn]v ul/Psf] 5}g . ;+3–;+:yf rnfpg k};f c;'Ng] gfddf sfg'gljk/Lt sfd u/]kl5 d Gofosf nflu cbfnt k'u]sf] x'“Æ, lgdf{tf /fO{n] eg] . x'g klg af]8{n] oL tLg ;+:yfsf] l;kmfl/;lagf rnlrq ;]G;/ Pj+ lgdf{0fsf] Ohfht lb“b}g . tLg ;+:yfsf] l;kmfl/; Pj+ ;b:otfsf] nflu Pp6f lgdf{0f ;+:yfn] jflif{s sl/a @) xhf/ a'emfpg'k5{ . pgsf] egfOdf clgjfo{ ;b:otf sfg'gljk/Lt sfo{ xf] .
ptf ;jf]{Rr cbfntn] l;kmfl/; / ;b:otfaf/] tLgj6} ;+:yf / af]8{nfO{ a'waf/ sf/0f b]vfpm cfb]z hf/L u/]sf] 5, t/ cfk"mx¿nfO{ cfb]zkq k|fKt gePsf] ;DalGwt ;+:yfsf kbflwsf/Ln] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . ;b:otf clgjfo{ ug'{sf af/] lgb]{zs ;dfhsL dxf;lrj ;'lrq >]i7;“u /flvPsf] lh1f;fdf pgn] elgg\– …lgb]{zssf] Pstf, ;+:yf arfpg cfly{s ;|f]t / k];fut xs clwsf/sf nflu ;b:otf Pj+ l;kmfl/; xfdLn] ljwfg;Ddt clgjfo{ u/]sf xf}+, h'g sfg'gljk/Lt 5}g .Ú
o;}aLr g]kfn rnlrq ;dGjo dxf;ldltn] of] d'2fnfO{ cfk;df ldnfpg lgdf{tf ;+3, lgb]{zs ;dfh, snfsf/ ;+3sf dxf;lrj;lxt dxf;ldltsf ;+of]hs a;'Gw/f e';fn / /fhs'df/ /fO{ /xg] u/L Ps jftf{ ;ldlt u7g u/]sf] 5 . ;f] ;ldltaLr cfh jftf{ x'g] dxf;ldltn] atfPsf] 5 . lgdf{tf ;+3sf dxf;lrj s]zj e§/fO{ klg ;b:otf / l;kmfl/;nfO{ sfg'gljk/Lt eGg] ts{k|lt ;xdt 5}gg\ . pgsf cg';f/ @) jif{ cl3af6 rnlrq ;+3n] lkmNd agfpg l;kmfl/; lbGYof] . kl5 lgdf{tf ;+3 cfk}+mn] dGqL:t/Lo lg0f{osf cfwf/df ;b:o agfP/ l;kmfl/; lbg yfn]sf] xf] . …d'2f xfg]{ lhTg]eGbf klg ;+3–;+:yfsf] dxŒj / PstfnfO{ tf]8\g] of] unt kl/kf6L a:of]Ú, pgn] eg] . To:t}, ;b:otf / l;kmfl/; z'Ns lnPafkt lgdf{tf ;+3n] cfÎgf ;b:ox¿nfO{ lgdf{0f, k|bz{gdf ;3fpg'sf ;fy} rnlrqsf] ljb]zdf 5fof+sgsf nflu hdfgt a:g] u/]sf] klg atfP . lgdf{tf /fO{nfO{ d'2f lkmtf{ lng cfh cg'/f]w ul/g] klg pgn] atfPsf 5g\ .
rnlrq af]8{df gof“ cWoIfsf] vf]hL
8Aa' If]qL
rnlrq ljsf; af]8{ olta]nf g]t[TjlaxLg 5 . Ps jif{cl3 /fhgLlts lgo'lQmaf6 af]8{ cWoIf ag]sf z}n]; cfrfo{ / ;b:oåo gog/fh kf08] Pj+ /fh]Gb| s];Ln] c;f/ !) df cfkm\gf] kbaf6 /fhLgfdf lbPkl5 af]8{sf] cWoIf / b'O{ ;b:o kb l/Qm ePsf] xf] .
olta]nf ;~rf/ dGqfno g]skf dfcf]jfbLsf] ks8df /x]sf] / ;~rf/ dGqLaf6} sfo{ut ;xof]u gkfPsf] sf/0f b]vfp“b} tLg}hgfn] /fhLgfdf lbPsf x'g\ . sf+u|]; v]dfsf cWoIf / ;b:oåon] /fhLgfdf lbP klg jfdkGyL v]dfsf csf{ af]8{ ;b:o b]zeQm vgfn eg] clxn] klg af]8{d} 5g\ . ædnfO{ /fhLgfdf lbg'kg]{ cfb]z st}af6 gcfPsfn] /fhLgfdf glbPsf] x'“Æ, af]8{ ;b:o vgfnn] b]zfGt/;“usf] e]6df eg] .
cWoIf cfrfo{ / ;b:oåo kf08] Pj+ s];Låf/f cfÎgf] /fhLgfdf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;dIf a'emfOP klg z'qmaf/;Dd ;f] /fhLgfdf :jLs[t ePsf] lyPg . ……xfdLnfO{ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] lgo'Qm ug'{ePsfn] pxf“;dIf /fhLgfdf a'emfPsf xf}+Æ, /fhLgfdf a'emfPkl5 cWoIf cfrfo{n] ;~rf/sdL{;“u eg] .
cWoIf / b'O{ ;b:o kb l/Qm ePkl5 af]8{df sf] cWoIf aGg] eGg] lgisif{ aflx/ gcfP klg g]skf dfcf]jfbL v]dfsf ;+:s[lt Pj+ rnlrqsdL{ g} af]8{ cWoIf x'g] eGg] kSsfkSsL eO;s]sf] 5 . cWoIf kbsf nflu O{Zj/rGb| 1jfnL / lzjhL nfld5fg]sf] gfd l;kmfl/;df k/]sf] 5 . pxf“x¿dWo]af6 Pshgf x'g] a9L ;Defjgf 5 . ;~rf/ dGqfno ;"qn] eGof], …cWoIf rogkl5 aNn l/Qm ;b:o rog ug]{5f}+ .Ú rnlrqsdL{sf] ;Nnfxadf]lhd Pshgf dlxnfnfO{ klg af]8{df NofOg] 5 eGb} o;} xKtfleq af]8{sf] cWoIf / b'O{ ;b:osf] rog eO;Sg] klg ;"qn] atfof] .
cWoIfsf nflu k|:tfljt b'O{dWo] O{Zj/rGb| 1jfnL clvn g]kfn hg;f+:s[lts dxf;+3sf cWoIf x'g\ . ;f+:s[lts kmf“6df nfdf] cg'ej ePsfn] 1jfnLsf] gfd l;kmfl/;df k/]sf] xf] . cWoIf kbsf csf{ ;Defljt JolQm lzjhL nfld5fg] u0ftflGqs rnlrqsdL{ df]rf{sf cWoIf x'g\ . cfuf], nfn ;nfdh:tf rnlrqsf lgdf{tf Pj+ lgb]{zs klg pgL x'g\ . o;}aLr /fli6«o rnlrq ;dGjo dxf;ldltn] af]8{sf] cWoIf Pj+ b'O{ ;b:odf rnlrq pBf]uaf/] 1ft ePsf] rnlrqsdL{nfO{ g} lgo'Qm ug{ ;~rf/ dGqLnfO{ ;'emfjkq k7fPsf] 5 . ;b:odf Pshgf dlxnfnfO{ clgjfo{ lgo'lQm ug{ klg dxf;ldltn] cg'/f]w u/]sf] 5 . dxf;ldlt dfq x}g, rnlrq If]qsf ;a} ;+3–;+:yfn] af]8{df rnlrqsdL{nfO{ g} lgo'Qm ug'{kg]{ cfjfh p7fPsf 5g\ . g]skf dfcf]jfbL v]dfs} eP klg l;g]df a'em]sf] JolQm af]8{df cfpg'kg]{ ;Nnfx pgLx¿sf] 5 .
o;}aLr rnlrq ljsf; af]8{n] c;f/ !% b]lv !& ut];Dd /fli6«o rnlrq ;Dd]ng tyf /fli6«o rnlrq k'/:sf/ k|bfgsf] tLg lbj;Lo sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf] lyof] . ;Dd]ngsf] tof/L clGtd r/0fdf k'u] klg z'qmaf/af6 PSsfl; l:y/ ePsf] 5 . …;Dd]ngsf] tof/L clGtd r/0fdf k'u]sf] lyof], t/ cWoIf tyf b'O{ ;b:ox¿n] /fhLgfdf lbPkl5 xfnnfO{ tLg lbg] /fli6«o rnlrq ;Dd]ng :ylut ug'{k/]sf] xf]Ú, af]8{sf Ps kbflwsf/Ln] b]zfGt/;“u eg] . ;f] sfo{qmd :ylut ePsf] ;"rgf af]8{n] z'qmaf/ g} hf/L u/] klg ca slxn] ug]{ eGg] lg0f{o u/]sf] 5}g . …ca slxn] x'G5 eGg] lg0f{o t af]8{df cfpg] gof“ cWoIfn] ug'{ xf]nf lgÚ, tL kbflwsf/Ln] cufl8 eg] . af]8{n] /fli6«o rnlrq ;Dd]ng tLg lbg;Dd ug]{ ePkl5 rnlrqsdL{x¿ lgs} pT;flxt ePsf lyP . ;Dd]ng PSsfl; :ylut ePkl5 pgLx¿ lvGg ePsf 5g\ . l9nf] rf“8f] ;f] ;Dd]ng af]8{n] ug'{kg]{ ;'emfj rnlrqsdL{x¿sf] 5 .
dgfª] ufos cd]l/sftkm{
Ps dfq dgfª] ufos ljgf]b u'?ª xfn cd]l/sftkm{ nfu]sf 5g\ . pgL s]xL jif{cufl8 ;d'b|kf/ Jofkf/ 5f8]/ /Ë If]qdf nfu]sf x'g\ . sf7df8f}+df pRr lzIff cWoogkl5 ljgf]b Jofkf/–Joj;fodf nfu]sf lyP . Jofkf/s} l;nl;nfdf pgn] nfdf] ;do ;d'b|kf/sf b]zx¿df latfP . kf“r jif{cufl8 dgfª] ;Eotf cWoogsf nflu pgL ufp“ kms]{sf lyP . o;} qmddf ljgf]bn] dgfª lhNnfsf ufp“ufp“ rxf/]/ nf]kf]Gd'v k'/fgf uLt tyf :yfgLo ;+uLt /]s8{ u/fO;s]sf 5g\ . pgLåf/f lgld{t dgfª] efiffsf] Do'lhs lel8of] …cf] gfgL xfgL okfÚ ahf/df cfO;s]sf] 5 . o;df Ps bh{geGbf a9L :yfgLo uLtx¿ ;d]l6Psf 5g\ . ;fy}, pgLåf/f dgfª] efiffdf n]lvPsf] uLlt k':ts ahf/df cfO;s]sf] 5 . ;f] k':tsdf …cf] gfgL xfgL okf, :ofs'ªsf] d]nfdfÚ nufot bh{gf}+ uLtx¿ k9\g kfOG5 . cd]l/sfdf a;f]af; u/]sf dgfª]x¿nfO{ cfkm\gf] snf ;+:s[ltsf af/]df hfgsf/L u/fpg] p2]Zon] cfkm" cd]l/sf hfg nfu]sf] pgn] atfP . pgn] dgfªdf dgfOg] Nxf];f/ kj{df cfwfl/t ljifoj:t'nfO{ ;d]6]/ tof/ kfl/Psf] j[Qlrq klg ;fy} nu]sf 5g\ . pQm j[Qlrq cd]l/sf lgjf;L dgfª]x¿sf dfem k|bz{g ul/g] 5 . st} tkfO{+ klg cd]l/sfdf g} knfot x'g] t xf]Og < eGg] k|Zgdf pgn] eg], …d d]/f] e|d0f cjlw ;lsgf;fy g]kfn kms{g] 5' . nfdf] ;dob]lv cd]l/sfdf a;f]af; ub}{ cfPsf dgfª] hgtfnfO{ nf]kf]Gd'v ;+:s[ltsf] ;+/If0fsf nflu xft]dfnf] ug{ cfu|x ug]{5' .Ú pgL ladfg:yntkm{ hfg]a]nfdf labfOsf nflu bh{gf}+ dgfª]x¿ pkl:yt ePsf lyP . ;fy}, pgnfO{ cd]l/sfdf knfog gx'g bafa lb+b} vftf / dfnf nufP/ labfO ul/Psf] lyof] . xfn cd]l/sfsf ljleGg 7fp“df u/]/ ;ft ;oeGbf a9L dgfª]x¿ a;f]af; ub}{ cfPsf 5g\ .
uf]kfn kydf ufos lqnf]s
ltdL h:tf] 5}g sf]xL ;'Gb/tfsf] wgL
;kgL g} ltdL d]/f] ltdL g} ljkgL
a/sf] 5fof“n]
d e'n]+ dfofn' ltd|f] dfofn]
uLlt ;+u|x …;doÚsf] of] cfw'lgs efsf olta]nf lgs} rrf{df 5 . of] efsfsf] nf]slk|otf;“u} o'jf ufos lqnf]s /fgf klg >f]tf;fd' /fd|/L leHg ;kmn ePsf 5g\ .
kf“r jif{cl3 oL snfsf/n] ufogsf] cj;/sf nflu w]/} ;+uLtsf/ tyf Sof;]6 sDkgL dflnssf] b}nf] rxfg'{k¥of] . Tolta]nf pgsf] :j/sf] k|z+;f t ;a}n] uy]{, t/ gof“ ePsfn] cj;/ lbg eg] sf]xL rfx“b}g lyP . olta]nf eg] w]/}h;f] uLtsf/, ;+uLtsf/ tyf Sof;]6 sDkgLsf dflnsx¿ oL snfsf/;“u sfd ug{ nfnflot 5g\ .
ufos /fgfn] of] ;kmntf ;lhn} xf“l;n u/]sf eg] 5}gg\ . ufos aGgs} nflu @)%$ ;fndf dxf]Q/Lsf] xfyLn]8af6 pgL /fhwfgL cfPsf lyP . 8f]/]dL ;+uLt kf7zfnfdf nuftf/ cfwf bzs ;f+uLlts lzIff lnPsf oL snfsf/n] ;f] cjlwdf d~rdf c¿ snfsf/sf] t w]/} uLt ufpg] cj;/ kfP, cfkm\gf] :j/df uLt /]s8{ ug]{ c;j/ eg] pgnfO{ uLtsf/ a'4jL/ nfdfn] uLlt;+u|x …e"k" dfofn'Ú df lbP .
…cgof;} d'6'sf] 3fp alNemof]
e"tk"j{ dfofsf] ofb} clNemof]
e"k" dfofn' xf], e"k" dfofn'Ú
@)%( df a'4jL/ nfdfsf] Psn /rgf /x]sf] uLlt;+u|xdf ufos /f0ffn] of] Pp6f dfq uLt ufpg] cj;/ kfPsf lyP . PNadsf] of] zLif{ uLt g} ;a}eGbf a9L rn]sf sf/0f ;f]xL jif{af6 cfkm"n] k|z:t :6]h sfo{qmd kfPsf] pgL atfp“5g\ . e"k" dfofn'sf] ;kmntfsf sf/0f >f]tfn] Psn uLlt;+u|x vf]h]kl5 kl/jf/sf] ;xof]u / ;fk6 u/]/ c9fO{ nfvsf] vr{df cfkm\gf] klxnf] uLlt;+u|x …cf};/jfbL dfofÚ ahf/df NofPsf] pgL atfp“5g\ .
æof] PNad lgs} rNof] . nufgL p7]/ klg csf]{ PNad lgsfNg k'Ug] k};f d]/f] xftdf k¥of] . ufp“sf] ;fdfGo lqnf]s /fgfnfO{ >f]tfn] o'jf ufossf] ¿kdf lrGg] ;zQm k'n klg oxL PNad g} aGof]Æ– pgL eG5g\ .
…dg k/fO{ ltdLn] xQ] u¥of} lg
ul/a eGg] yfxf kfp“bf 5f8L uof} lg
cf};/jfbL dfofn' xf]===Ú
pgsf] klxnf] Psn PNadsf] of] uLt lgs} rlr{t eof] . cfkm"n] Ps ;oj6feGbf a9L :6]h sfo{qmddf of] uLt ufPsf] bfjL pgsf] 5 . lqnf]snfO{ nf]slk|o agfOlbg] of] PNad clxn];Dd ^) xhf/ k|lt laqmL eO;s]sf] klg oL snfsf/sf] egfO 5 .
cf};/jfbLsf] ;kmntfs} sf/0f lqnf]ssf] bf];|f] Psn uLlt;+u|x …;doÚ sf] ;a} nufgL wf}nflu/L Sof;]6 ;]G6/n] u/]sf] 5 . ^ dlxgfcl3 ahf/df cfPsf] of] uLlt;+u|xsf] laqmL klg ^) xhf/ k|lt gf“£g] egfO pgsf] 5 .
pd]/n] c9fO{ bzs gf3]sf ufos /fgf ;+j]bgzLn / efjgfTds uLt ufpg ?rfp“5g\ . cfkm\gf] ufp“df t pgnfO{ gof“ c¿0f yfkf g} eGy] . c¿0f yfkf dfq 5}g, gf/fo0f uf]kfn, uf]kfn of]~hg, u'nfdcnLh:tf ;|i6fnfO{ pgL cfbz{ dfGb5g\ .
@)%( b]lv Jofj;flos ufogdf plqPsf oL snfsf/n] w]/}h;f] …;]lG6d]G6nÚ uLt g} /]s8{ u/]sf 5g\ . sf/0faf/] pgL eG5g\– æo:tf uLtdf kL/, Jofyf, j]bgf ;d]l6Psf] x'G5 . x/]s dflg;sf cf–cfkm\g} j]bgf x'g] u/]sfn] ;]lG6d]G6n uLt ;a}n] ?rfp“5g\ .Æ cfkm" uDeL/ :jefjsf] eP/ klg uDeL/ uLtx¿k|lt nufj ePsf] klg lqnf]s /fgfn] k|i6 kf/] .
Jofj;flos ufogsf] of] kf“r jif{df pgn] rf/ ;oj6f d~rdf cfkm\gf efsf kl:s;s]sf 5g\ . hLljsf]kfh{gsf nflu :6]h sfo{qmd pko'Qm dfWod ag]sf] klg pgn] k|sfz kf/] . :jl0f{d ;+uLt ;[hgfd} hLjg ;dk{0f ug]{ nIo af]s]sf oL ufos k];fk|lt ;Gt'i6 5g\ . æclxn] t sdfO /fd|f] 5 . c¿ Joj;fo Pj+ /f]huf/Llt/ Wofg g} uPg . ca /]sl8{ª :6'l8of] vf]n]/ o;}nfO{ ;[hgf / Joj;fo b'j} agfp“5' .Æ lqnf]sn] efjL of]hgfsf] v'nf;f o;/L u/] .
kfZrfTo ;+uLt pgnfO{ dg gkg]{ xf]Og, t/ cfkm\g} g]kfnL :jl0f{d ;+uLtd} /dfpg rfxG5g\ pgL . ……gf/fo0f uf]kfn, uf]kfn of]~hg bfOx¿n] /f]Kg'ePsf] :jl0f{d ;+uLtsf] j[IfnfO{ x'sf{pg] lhDdf ca xfd|f]Æ, cGTodf pgn] eg] .