cfGbf]ng/t ;d"x;“u jftf{;“u} r'gfjL jftfj/0f aGb}5
b]zfGt/ ljz]if ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . t/fO{sf cfGbf]ngsf/Lx¿ jftf{df cfpg yfn]kl5 ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg 3f]lift ;dod} ;DkGg x'g] ;'lglZrttf a9\b} uPsf] 5 . of] lgjf{rgsf] d'Vo afwssf ¿kdf t/fO{ cfGbf]ng b]lvPsf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf tk{maf6 ePsf] kl5Nnf] xKtfsf] kxnn] dw];L hgclwsf/ kmf]/d / r'/] efj/x¿ lg;t{ jftf{df cfO;s]sf 5g\ eg] hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ -uf]Ot_ ;d"xn] klg s]xL ;t{x¿sf ;fy jftf{df cfpg] ;fj{hlgs 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 . uf]Otsf] zt{ 5– of] jftf{sf] lgu/fgL ;+o'Qm /fi6« ;+3af6 xf];\ . ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] ld;g g]kfnd} /x]sf] x'“bf To;sf] /]vb]v cK7]/f] ljifo 5}g . hgcfGbf]ngsf] pknlAwnfO{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdfk{mt gof“ g]kfnsf] ;"qkft ug]{ ;Gbe{df oL ;d"xx¿ jftf{df cfpg tTk/ ePsf] x'“bf klg lgjf{rgsf] d'Vo Jojwfgsf ¿kdf /x]sf] ljifo qmlds ¿kn] 6'+uf] nfUg yfn]sf] ;+s]tsf ¿kdf lnOPsf] 5 . oL ;d"xx¿;“u ;fy{s jftf{ ePkl5 lgdf{0f x'g] zflGtk"0f{ jftfj/0fn] r'gfjnfO{ ;lhnf] kfg]{5g\ .
zflGt tyf k'glg{df{0f dGqL /fdrGb| kf}8]n of] cleofgdf h'6]sf 5g\ . cl3Nnf] xKtf pgsf] hgsk'/ e|d0f / cfGbf]ngsf/L;“u k|ToIf e]6jftf{n] o:tf] jftfj/0f l;h{gf u/]sf] xf] . To;dfly u[xdGqL si0fk|;fb l;6f}nfsf] e|d0f tyf pgn] b]vfPsf] nlrnf]kgfn] klg t/fO{sf cfGbf]ngsf/Lx¿nfO{ kl5Nnf] ;dodf 6]a'ndf NofPsf] xf] .
kf}8]nsf] hgsk'/ e|d0fkl5 dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf jftf{sf nflu /fhwfgL k|j]z u/]sf lyP . cl:t a'waf/ w'lnv]n / lxhf] zlgaf/ uf]bfj/Ldf u/L ;/sf/ / kmf]/daLr b'O{ r/0fsf] jftf{ e};s]sf] 5 . r'/] efj/n] cfGbf]ngsf ;a} sfo{qmd lkmtf{ lnO;s]sf] 5 .
kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] /fhwfgL cfpg'cl3 lx+;fTds cfGbf]ng ul//x]sf hgtflGqssf b'O{j6} ;d"x;“u ;Dks{ u]/sf lyP . pgn] of] s'/f ;fj{hlgs ¿kd} atfPsf 5g\ . t/fO{{ e|d0fsf qmddf zflGt tyf k'glg{df{0fdGqL / u[xdGqLn] e|d0fqmddf ;z:q cfGbf]ngdf nfu]sf hos[i0f uf]Ot / Hjfnf l;+x;“u 6]lnkmf]g jftf{ ug{ vf]h]sf lyP . 6]lnkmf]g ;Dks{ x'g g;s] klg ;"qx¿dfk{mt s'/fsfgL cfbfgk|bfg ePsf] lyof] . s]xL lbgcl3 Hjfnf l;+xsf tk{maf6 ePsf] uflj; ;lrjsf] ckx/0f / xTof k|s/0fn] t/fO{df pTkGg u/]sf] t/+u h;sf sf/0f uflj; ;lrjx¿ cfGbf]ng/t 5g\, To:tf] a]nf ;/sf/sf JolQm To;df klg u[xdGqLsf] of] ;d"x;“u k|ToIf e]6 ;Dej lyPg . ;"qx¿dfk{mt Hjfnf l;+x ;d"xn] ;/sf/;dIf cfkm\gf sfo{stf{dfly nfu]sf] d'2f lkmtf{, jftf{sf] e/kbf]{ jftfj/0f, cfGbf]ngsf qmddf dfl/Psfx¿nfO{ ;lxb 3f]if0ffh:tf dfu cl3 ;f/]sf lyP . Hjfnf l;+x ;d"xn] kf}8]n;“u t/fO{df uf]nd]r / To;sf] lgisif{ ;/sf/n] dfGg'kg]{ dfu klg cl3 ;f/]sf 5g\ . dfu h:tf x'g\, o;n] jftf{sf nflu jftfj/0f aGg yfn]sf] ;+s]t lbG5 . ha ;a} hgf Ps 7fp“df a;]/ 5nkmn u5{g\, To;n] Psnf}6L c8fgeGbf ts{;“ut ljsf;df ;xdlt h'6fp“5 . b; jif{sf] hgo'4af6 dfcf]jfbLsf] zflGtk"0f{ /fhgLlts cjt/0f klg o:t} e]6jftf{ 3gLe"t x'“b} uP/ ePsf] xf] . t/fO{{ e|d0fs} qmddf u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] kqsf/ ;Dd]ng u/L eg]sf lyP– …t/fO{df ;z:q ;+3if{/t ;Dk"0f{ ;+u7gx¿nfO{ jftf{df cfpg ljgd| cg'/f]w ub{5' .Ú s]xL klxn] !% lbg] clN6d]6d lbP/ cfnf]lrt ePsf u[xdGqLsf] of] cfx\jfgn] klg Pp6f ;sf/fTds yfngLtk{m jftfj/0f l;h{gf ug]{ sfd u/]sf] dflgPsf] 5 . l;6f}nfn] ;z:q cfGbf]ng ul//x]sf ;d"xx¿sf] jf;:yfg /fhlj/fhdf k"/} Ps lbg latfPsf lyP .
t/fO{df cfGbf]ng/t Hjfnf l;+x ;d"xn] kxf8]nfO{ dw]; 5f8\g s]xL cl3 clN6d]6d lbPsf lyP, t/ Tof] clN6d]6dlj?4 t/fO{jf;L g} xfn cfGbf]ngdf pq]sf 5g\ . yf¿ sNof0fsf/L dxf;efn] To;sf] lj/f]w ub}{ ;+ul7t cfGbf]ng ug{ Ps lbg t/fO{ aGbs} cfx\jfg u/]sf lyP . o;sf] cy{ xf]– cltjfbLx¿sf] c;lxi0f'tflj?4 t/fO{d} / t/fO{d"ns} ;d'bfoaf6 lj/f]w ;+ul7t x'“b}5 . t/fO{df yf¿ ;d'bfosf] ;+Vof ;fgf] 5}g . yf¿x¿ t/fO{sf d"n jfl;Gbf g} x'g\ . cltjfbLlj?4 pgsf] lj/f]w sfo{qmdn] Hjfnf l;+x / uf]Otx¿nfO{ Pp6f r'gf}tL g} ePsf] 5 . dw];L kmf]/d o:tf] hfltut ljefhgdf 5}g . p;n] k6s–k6s o:tf k|lta4tfx¿ k|s6 ub}{ cfPsf]af6 klg ToxL k'li6 x'G5 .
t/fO{{ cfGbf]ng qmlds ¿kn] Jojl:yt u/L jftf{df Nofpg k|of;x¿ tLa| ultdf rln/x]s} a]nf dfcf]jfbLn] ;/sf/df lsrnf] ;'? u/]sf 5g\ . ;/sf/df a:g] / ;/sf/k|lt g} cf/f]kx¿ nufpg] sfo{n] t/fO{eGbf gof“ ;d:of l;h{gf x'g yfn]sf] 5 . of] b[Zoaf6 ;/sf/aflx/ /x]sfx¿nfO{ klg lhNofO/x]sf] dflg“b} 5 . gjhgjfbL df]rf{sf cWoIf /fd/fhf l;+x ;/sf/leqsf o:tf b[Zox¿sf af/] eG5g\– …;/sf/df /x]sf ;a} ;Qfwf/L x'g\ . ;/sf/df /xg]x¿n] ;fd"lxs lhDd]jf/L / bfloTj dfGg'k5{ . ;xdt gx'g]x¿n] ;/sf/ 5f8\g ;Sg'k5{ .Ú clxn];Dd sf]xL klg aflxl/Psf 5}gg\ . dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08 eG5g\– …cf7bnsf] Pstf emg\ cfjZos ePsf] 5 . o;dfly lsrnf] plAhof] eg] cgy{ x'G5 . To:tf] cj:yf cfpg lbg'x'“b}g .Ú lxhf] Onfdsf] Pp6f sfo{qmddf cWoIf k|r08n] ;f] s'/f atfPsf x'g\ . pgn] o:tf] wf/0ff ;fj{hlgs u/]sf] cl3Nnf] lbg z'qmaf/ dlGqkl/ifb\sf] a}7s g} a:g ;s]g . dfcf]jfbL dGqLn] dlGqkl/ifb\ a}7s g} alx:sf/ u/] . pgLx¿n] cf7bnsf] a}7s ga;]sfn] dlGqkl/ifb\sf] a}7s alx:sf/ u/]sf x'g\ . dlGqkl/ifb\df cf7dWo] 5 bnsf] k|ltlglwTj 5 . ;/sf/df g/x]sf bnsf sfo{stf{x¿n] To:tf] dfu ug{ ;S5g\, t/ ;/sf/d} /x]sfx¿af6 dlGqkl/ifb\ alx:sf/ x'g' Tof] klg s'g} ljifolagf, o;nfO{ /fli6«o–cGt/f{li6«o If]qaf6 uDeL/tfk"j{s lnOPsf] 5 . dlGqkl/ifb\ alx:sf/ ug'{cl3 dlGqkl/ifb\s} sfo{ k|lqmofdf cfklQ u/]/ dfcf]jfbLsf dGqLx¿n] k|wfgdGqLnfO{ lnlvt lj/f]wkq lbPsf lyP . cfk}m dlGqkl/ifb\sf] ;b:o / cfk}m dlGqkl/ifb\sf] lj/f]w b'O{ e"ldsfdf dfcf]jfbL dGqL k|s6 ePsf 5g\ . dlGqkl/ifb\df sfddf lrQ ga'e]m ;fd"lxs /fhLgfdf lbP/ ;/sf/aflx/ cfpg'kg]{ xf], To:tf] ul/Psf] 5}g . o:tf b[Zox¿n] g} /fd/fhfx¿ ;+ljwfg;efsf] cj/f]ws ;QfkIf g} ePsf] ljrf/ JoQm ug{ afWo x'g yfn]sf 5g\ . o:tf] lqmofsnfk a9\b} uPdf ;Qf¿9 dfcf]jfbL g} ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] k|d'v afws egL hg;dIf pbfËf] x'g] cj:yf b]vf kg{ yfn]sf] xf] . o:tf b[Zox¿nfO{ ljb]zLx¿ klg lgofNg yfn]sf 5g\ . ;+o'Qm /fi6« ;+3sf ld;g k|d'v Oofg dfl6{gn] o;} xKtf bnx¿aLr ;xsfo{ cfjZos /x]sf] egL Go'of]s{df kqsf/ ;Dd]ng u/L atfPsf 5g\ . dfcf]jfbL dGqLx¿sf o:tf Jojxf/n] cf7bnsf] ;xsfo{ dha't gx'g], cGttM To;af6 zflGt ;'/Iffsf] k|aGwdf g} afwf kfg]{ / kl/0ffd ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ afwf kfg]{ 7x/ ub}{ Oofg dfl6{gn] o:tf] cfx\jfg u/]sf] x'g'k5{ . dfcf]jfbLx¿ cGtl/d ;+;bdf k'Ug]lalQs} ;+;b cj/f]wx¿ em08} b'O{ dlxgf;Dd sfod /x\of] . cj/f]wsf] sf/0f vf;} s]xL lyPg . t/fO{{ cfGbf]ngnfO{ ;dy{g ug{ To:tf] cj/f]w l;h{gf ul/Psf] lyof] . To;cl3 dfcf]jfbLx¿ g} t/fO{{df cfGbf]ng/t bnnfO{ s'g} /fhg}lts ;Daf]wg gug{ jQmJoafhL ul//x]sf lyP . cj/f]wsf] of] 6'+uf] ca ;/sf/df ;/]sf] 5 . To;sf] kl5Nnf] pbfx/0f xf]– z'qmaf/sf] a}7s alx:sf/ . of] alx:sf/n] ;/sf/sf lg0f{ox¿nfO{ afwf k'Ub}g lyof] . dlGqkl/ifb\af6 s'g} klg ljifodf lg0f{o x'g s;}sf] pkl:ylt–cg'kl:yltsf] cy{ /x“b}g .
dlGqkl/ifb\sf] cWoIftf k|wfgdGqLaf6 x'g'k5{ . dlGqkl/ifb\af6 x'g] lg0f{osf] j}wflgstf Tolt dfq} xf] . dGqLx¿af6 k|wfgdGqLsf] lj/f]w tyf dlGqkl/ifb\ a}7s alx:sf/n] aflx/ hfg] ;Gb]z Pp6} x'G5– ;Qf¿9 36saLr v6k6 ;'? eof] . o:tf lqmofsnfkn] xfn} ;'? ePsf t/fO{ ;d:of;DaGwL jftF{sf k|of;x¿nfO{ klg ef“8\g] sfd u5{ . ha ;/sf/ cl:y/h:tf] b]lvg yfNof], ;/sf/df /x]sfx¿aLr lvrftfgL ;'? eof] eGg] b]lvof] eg] To:tf] ;/sf/;“u cfGbf]ng/t kIf jftf{df cfpg rfx“b}g . cfkm\g} 7]ufg gePsf] cj:yfdf c¿nfO{ s]xL lbg] eGg] s'/f kTofpg ;ls“b}g . dfcf]jfbLn] clxn] o:tf] jftfj/0f l;h{gf u/]sf 5g\ .
dfcf]jfbLsf sf/0f /f]lsPsf] dfcf]jfbL ;]gfsf] k|df0fLs/0f ce}m ;'? x'g ;s]sf] 5}g . ;Qf¿9 36sn] /fHoeGbf aflx/ xltof/ / ;f] ;~rfng ul//x]sf] cj:yfdf ;/sf/lj?4 ;z:q cfGbf]ng u/]sf] s'g} klg ;d"xnfO{ …xltof/ 5f8\Ú eGg] g}lts an ;/sf/;“u /x“b}g . s]an b]vfj6Lsf nflu To:tf] elgof] eg] klg pgLx¿sf nflu dfGo x'“b}g . ;+ljwfg;efsf] r'gfj ldlt hlt glhs cfp“b} uPsf] 5, o:tf ofjt\ kIfaf6 dfcf]jfbL cj/f]w a9\b} uPsf 5g\ . d'vn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgk|lt rf;f] b]vfP klg Jojxf/df dfcf]jfbLn] To;nfO{ ljyf]Ng vf]h]sf] :ki6 x'G5 . dfcf]jfbLn] pTkGg u/]sf oL cj/f]w Jojxf/df k|s6 ePsf cj/fwnfO{ Ps 7fp“df /flv“bf o:t} lrq cfp“5g\ . dfcf]jfbLx¿n] ;d]t cfkm\gf sfdnfO{ o;/L x]/] eg] klg j:t'l:ylt o:t} b]lvg] 5 . k|sf/fGt/df dfcf]jfbLsf oL lqmofsnfkn] b/af/nfO{ kmfObf k'¥ofO/x]sf] 5 . b/af/n] ;/sf/sf s'g} lg0f{o / lgb]{zg gdfGg', ef]hdfly ef]h ul//xg'sf] k[i7e"ldddf dfcf]jfbLn] d2t k'¥ofPsf] dfGg'kg]{ ePsf] 5 . b/af/n] kl5Nnf]k6s u/]sf] k"hfcfhf / dfcf]jfbLn] kl5Nnf]k6s u/]sf] dlGqkl/ifb\sf] a}7s alx:sf/n] lgDTofPsf cl:y/tfsf aLr b'j} kIfsf :jfy{ ldn]sf] egL cfd hgtfn] d"Nofª\sg u/] eg] cfZro{ dfGg'kg]{ 5}g . kl/0ffd nf]stGqjfbL ;a}n] tLa|tfsf ;fy k|tLIff ul//x]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg /f]lsg] 5 .
o;}aLr ;/sf/ / r'/]efj/ Pstf ;dfhaLrsf] jftf{ klg ;sf/fTds lbzftkm{ cu|;/ eO/x]sf] 5 . o;cufl8 ePsf] jftf{df ;dfhn] p7fPsf clwsf+z dfux? k'/f ug{ ;/sf/ ;xdt ePkl5 ;dfhn] cfof]hgf u/]sf aGb / x8\tfnsf sfo{qmdx? lkmtf{ lnPsf] 5 .
Ps l9Ssf eP/ cl3 a9\g] ;xdlt
sf7df8f}+ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dfcf]jfbL g]t[TjaLr lxhf] dxŒjk"0f{ e]6jftf{ ePsf] 5 . kl5Nnf lbgx¿df b'O{ kIfsf aLrdf b]lvPsf c;dembf/L / cljZjf;sf] cGTo ub}{ ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf Ps l9Ssf eP/ cufl8 a9\g] ;xdlt;d]t ePsf] 5 . e]6jftf{df k|wfgdGqL sf]O/fnf, zflGt tyf k'glgdf{0f dGqL /fdrGb| kf}8]n, u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf / dfcf]jfbLsf] tkm{af6 cWoIf k|r08, 8f= afa'/fd e§/fO{nufotsf g]tfx¿ ;xefuL lyP . lxhf]sf] a}7sdf l/Qm ;+j}wflgs lgsfox¿df kbk"lt{ ug]{ ljifodf ;d]t ;xdlt ePsf] jftf{df ;xefuL dGqL kf}8]nn] atfP . dfcf]jfbL dGqLx¿sf] sf/0f g} s]xL lbg otf dlGqkl/ifb\sf] a}7s a:g ;s]sf] 5}g . e]6jftf{kl5 ef]ln dlGqkl/ifb\sf] a}7s a;L dxŒjk"0f{ lg0f{ox¿ ug]{ ;xdlt;d]t ePsf] dGqL kf}8]nn] hfgsf/L lbP . To;}u/L ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ ;kmn kfg{ bnx¿sf aLrdf b]lvPsf] cljZjf;sf] jftfj/0f x6fO{ d}lqk"0f{ agfpg] ;xdlt;d]t ePsf] 5 . oBlk /fhb"t lgo'lQm, dfcf]jfbL dGqLx¿sf] ;'/Iffdf b]vfk/]]sf] ;d:ofsf ;DaGwdf eg] lxhf]sf] a}7sdf s'g} 5nkmn ePg . lxhf]sf] a}7skl5 bnx¿aLrsf] ;DaGwdf s]xL Gofgf] ePsf] ;+s]t ldn]sf] 5 . j}7sdf dfcf]jfbLsf] Jojxf/df ;'wf/ gcfPsf]df ;d]t Wofgfsif{0f u/fOPsf] lyof] . a}7skl5 dGqL kf}8]nn] dz];L hgclwsf/ kmf]/d;“u cfufdL ;f]daf/ jftf{df j:g] ;xdlt;d]t ePsf] hfgsf/L lbP .
ozaGt l;Gxf eGg'x'G5–
ef/tnfO{ /fhf arfpg'kg]{ s'g} cfjZostf 5}g .
dfcf]jfbL g]t[Tj;“u e]6 ePsf] 5}g .
lx+;f 5f8]/ d"nwf/df cfPsf hf];'s}l;t jftf{ ug{ ef/t tof/ 5 .
g]kfnsf /fhfsf af/]df g]kfnL hgtfn] g} km};nf u?g\ .
lgd{nlgjf;df z'qmaf/] ef]h
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . lgnlDat /fhf 1fg]Gb|n] ;/sf/nfO{ g} r'gf}tL lb“b} cfkm\gf] lx/s hGdf]T;jsf] cj;/df eJo ef]h cfof]hgf u/]sf] dlxgf lbg glaTb} ut z'qmaf/ lgd{n lgjf;df csf]{ ef]h ;DkGg ePsf] 5 . ;f] ef]hsf] cfof]hgf eg] /fhf 1fg]Gb|sf 5f]/f kf/;n] u/]sf lyP .
kf/;n] cfk\mgf] 5f]/f x[boGb|sf] hGdf]T;jsf] cj;/df ;f] ef]h cfof]hgf u/]sf x'g\ . xh'/a'af /fhf 1fg]Gb|sf] tfdemfdsf ;fy cfof]hgf ul/Psf] ef]hdf Psbd} sd JolQm cfPkl5 gfltsf] ef]hdf eg] clns km/s /0fgLlt clVtof/ ul/Psf] yof] . ef]hdf cfpg ;Sg]x¿nfO{ dfq lgdGq0ff sf8{ k7fOPsf] lyof] / kmf]gaf6 g} ;xefuL x'g]x¿af/] sGkmd{ ul/Psf] lyof] . ef]hdf ;xefuL k|foM ;a} /fhfjfbL / s]xL kqsf/x¿ lyP . ef]hdf ;xefuL kqsf/x¿sf] ;+of]hg sflGtk'/ 6]lnlehgsf kqsf/ e"if0f bfxfnn] u/]sf lyP . cGo ;xefuLx?df ;do ;fKtflxssf ;Dkfbs o'j/fh l3ld/], Ph]G8f ;fKtflxssf ;Dkfbs ;'/]z cfrfo{, dgf]/~hg hf]zLnufotsf lyP .
ef]hdf sl/a ^ ;o hgfnfO{ cfdGq0f ul/Psf] lyof] / ;f] lbjfef]h a]n'sf;Dd rn]sf] lyof] . ef]hdf /fhf/fgL eg] ;xefuL ePgg\ . pgLx¿ Psl5g 3'd]/ kmls{Psf lyP . lgDtfn'x¿sf] ;"rL uf]/v zdz]/, cljg]z zfx / /fhLj zfxLn] tof/ kf/]sf lyP . pgLx¿aLr g} s–s;nfO{ af]nfpg] eGg] ljifodf ljjfb pTkGg ePsf] lyof] . ef]hnfO{ ;s];Dd uf]Ko /fVg] k|of; ul/Psf] lyof] . gf/fo0flx6Ldf ef]h cfof]hgf ubf{ To;n] a9L rrf{ kfpg] ePsf sf/0f lgd{n lgjf;df cfof]hgf ul/Psf] ;|f]tn] atfof] .
t/fO{df qflx–qfxL
sxf“ 5g\ t/fO{sf] 7]Ssf lng]x¿ <
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . Ps ;ftfb]lv k/]sf] clj/n jiff{sf sf/0f dWo tyf k"jL{ t/fO{ If]q c:tJo:t 5 . bh{gf}sf] d[To' ePsf] 5 eg] xhf/f}+ lj:yflkt ePsf 5g\ . jiff{ g/f]lsPsf sf/0f p4f/ sfo{df ;d]t sl7gfO pTkGg ePsf] 5, t/ t/fO{af6 kxf8]nfO{ eufpg], cfTdlg0f{o;lxtsf] :jfoQ k|b]z dfUg] tyf t/fO{df 5'§} /fHo dfUg] ljleGg ;d"xx¿ olta]nf sxf“ 5g\ < af9L–klx/f]af6 kLl8tnfO{ p2f/ ug]{ sfo{df pgLx¿sf] ;xof]usf] t s'/} 5f8f}+, ;xfg'e"lt;d]t k|s6 u/]sf 5}gg\ . cfh ltg} kxf8]x¿n] c:tJo:t t/fO{nfO{ /fxt k|bfg ul//x]sf 5g\ .
ef/tn] lgodljk/Lt ljleGg 7fp“df agfPsf af“wsf sf/0f t/fO{ If]q 8'afgdf k/]sf] 5, t/ t/fO{sf] 7]Ssf lnP/ a;]sf ;z:q ;d"xb]lv dw];L hgclwsf/ kmf]/d df}g a;]sf 5g\ . pgLx¿n] ef/tn] af“w]sf] af“wsf] ljkIfdf Ps zAb klg af]n]sf 5}gg\ / jf“w vf]Ng] tkm{ s'g} kxn g} u/]sf 5}gg\ . o;af6 pgLx¿ t/fO{sf af/]df slt lrlGtt /x]5g\ eGg] k|i6 ePsf] 5 . 5'§} t/fO{ /fHosf] dfu ug]{ hgtflGqs t/fO{ d'lQmdf]rf{ s'g b'nf]df 5g\ < kQf] 5}g . To;}u/L lxhf] t/fO{ clwsf/sf nflu ;+ul7t eP/ nfdf] ;do;Dd ;+;b cj?4 kfg]{ ljleGg bnsf ;f+;b olta]nf sxf“ 5g\ < t/fO{jf;Lsf] p4f/sf nflu pgLx¿sf] s'g} Wofg uPsf] 5}g . clj/n k/]sf] jiff{sf sf/0f k"jL{ tyf klZrdL t/fO{sf] hghLjg cToGt si6s/ ag]sf] 5 . cfkm"nfO{ dw]; cfGbf]ngsf] lxdfotL egL bfjL ug{] dw];L hgclwsf/ kmf]/d
eg] olta]nf sf7df8f+}sf ;'ljwf;DkGg xf]6nx¿df ;/sf/;“u cf}lrToxLg jftf{ ug{ Jo:t 5 . dw];sf] g]tf eGg] dxŒjfsf+Iffsf sf/0f kmf]/d o;cufl8 g} lgjf{rg cfof]udf btf{ eO;s]sf] 5, t/ 8'a]sf] t/fO{k|lt pgLx¿sf] s'g} Wofg uPsf] 5}g .
jiff{sf sf/0f oftfoft / ;~rf/h:tf ;fwgx¿;d]t cj?4 ePsf sf/0f Ifltsf] Plsg ljj/0f ce}m :ki6 ePsf] 5}g . p2f/ sfo{df ;d]t sl7gfO cfO/x]sf] 5 . hnjfo' tyf df};d lj1fg ljefusf cg';f/ zlgaf/ klg cla/n jiff{ eO/x]sf] lyof] . tTsfn df};ddf ;'wf/ cfpg] ;+s]tx¿ b]lvPsf 5}gg\ . u[xdGqfnon] k|fs[lts k|sf]k kLl8tx¿nfO{ p2f/ ug]{ k|of; ul//x]sf] eP klg k|lts"n df};d tyf jiff{sf sf/0f oftfot cj?4 ePsf sf/0f p2f/ sfo{df sl7gfO pTkGg eO/x]sf] 5 . :yfgLo :t/af6 :yfgLo k|zf;g, ;'/Iff lgsfox¿ tyf :yfgLo ;+3–;+:yfx¿n] p4f/sf] k|of; ul//x]sf 5g\ . u[xdGqfnon] u7g u/]sf] s]Gb|Lo b}jL k|sf]k p2f/ tyf ;dGjo ;ldltn] zlgaf/ ;'g;/Lsf af9L kLl8tx¿nfO{ s]xL /fxt ljt/0f u/]sf] lyof] .
cla/n jiff{sf sf/0f af“s], s}nfnL, bfª, alb{of, pbok'/, df]/ª, ;'g;/L, emfkf, wg'iff, ;nf{xL, /f}tx6, ;Kt/L, k;f{ cflb lhNnfx¿ a9L k|efljt ePsf 5g\ . tL lhNnfsf ;of}+ uflj; tyf s]xL gu/If]qx¿df ef]sd/L tyf ljleGg /f]ux¿ k}mlng yfn]sf 5g\ . jiff{sf sf/0f emf8fkvfnf, dn]l/of, lgdf]lgof / ;k{n] 6f]s]sf la/fdLx¿ pkrf/sf nflu c:ktfnx¿df vrfvr el/g yfn]sf 5g\ eg] s]xL la/fdLx¿ ;8sdf PDa'n]G;;d]t rNg g;s]sf sf/0f cnkq kl//x]sf 5g\ . jiff{ Ps–b'O{ lbg g/f]lsP 7"nf] dxfdf/L k}mng ;Sg] vt/f /x]sf] 5 .
af9L tyf klx/f]sf sf/0f dxf]Q/Ldf @ ;o !* 3/ k|efljt, ;Kt/Ldf Pssf] d[To' / kf“r ;o 3/ 8'afgdf k/]sf 5g\ . To:t}, af“s]df b'O{ hgfsf] d[To', ;Nofgdf Ps} kl/jf/sf kf“r hgfsf] d[To', bfªdf b'O{ hgfsf] d[To', pbok'/df Ps hgfsf] d[To' / Ps ;o 3/ k|efljt ePsf] u[x dGqfnon] hgfPsf] 5 . dGqfnon] k|fs[lts k|sf]kdf k/L d[To' ePsfsf kl/jf/nfO{ !% xhf/ gub, k"0f{ ¿kdf 3/ Ifltu|:t ePsfnfO{ !) xhf/ / ;fdfGo Iflt ePsfnfO{ kf“r xhf/ gub tTsfn pknAw u/fpg] lg0f{o u/]sf] 5 . To:t}, u[x dGqfnon] lj:yflkt kl/jf/nfO{ vfBfGg ;fdu|L ljt/0f, k'gM :yfkgf :jf:Yo 6f]nLsf] Joj:yf ldnfpg :yfgLo p4f/ ;ldltnfO{ lgb]{zg lbPsf] 5 . k|fs[lts k|sf]ksf sf/0f k"jL{ t/fO{ / kxf8df u/L * xhf/eGbf a9L kl/jf/ lj:yflkt ePsf 5g\ eg] k;f{sf @ xhf/, alb{ofsf @ xhf/ % ;o / af“s]sf ! xhf/ % ;oeGbf a9L kl/jf/ lj:yflkt ePsf 5g\ . af“s]sf] g]kfnu~h gu/ If]q k"0f{ ¿kdf hndUg ePsf] 5 . ;8sdf # lkm6;Dd kfgL hd]sf] tyf xjfO{ ;]jf;d]t cj?4 ePsfn] p4f/ sfo{df sl7gfO eO/x]sf] 5 . gu/ If]qsf sRrL 3/x¿ eTsg yfn]sf 5g\ eg] u|fdL0f If]qsf ! xhf/ % ;oeGbf a9L kl/jf/ k|efljt ePsf 5g\ . af9Lsf sf/0f ;a}eGbf a9L hf]lvddf k/]sf /fKtLkfl/sf a:tL xf]ldof, sfDbL, ;fOufp“df p4f/ 6f]nL g} k'Ug ;s]sf] 5}g . k|ltlglw;efsf] z'qmaf/sf] a}7sdf ;f+;bx¿n] ef/tn] agfPsf af“wx¿sf sf/0f g]kfnL e"–efu 8'afgdf k/]sf] eGb} af“wsf 9f]sfx¿ tTsfn vf]Ng s"6gLlts kxn ug{ ;/sf/sf] Wofgfsif{0f u/fPsf lyP . g]kfnL e"–efudf Jofks 8'afg ePkl5 sf]zLnufotsf s]xL af“wx¿sf s]xL 9f]sfx¿ v'Nnf u/L cfktsfnLg ;fO/gx¿ tyf aQLx¿ aflnPsf 5g\ .
/fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs x'g] †
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs ug{ ;/sf/nfO{ ;8sb]lv ;bg;Ddsf] bafa k/] klg k|ltj]bg clxn];Dd ;fj{hlgs ePsf] 5}g . kl5Nnf]k6s s]xL lbg cufl8 cGtl/d ;+;bsf ;efd'v z'efifrGb| g]Djfªn] /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg lbPkl5 u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfn] lxhf] ;+;bsf] a}7sdf tLg lbgleq k|ltj]bg ;fj{hlgs ug]{ atfPsf lyP .
l;6f}nfn] cfufdL tLg lbgleq dlGqkl/ifb\af6 lg0f{o u/fP/ ;+;b;dIf k]; ug]{ atfPsf x'g\ . u[xdGqLsf] of] cfZjf;g dfq} xf] ls k|ltj]bg ;f“lRrs} ;fj{hlgs x'G5, To;sf nflu eg] s]xL lbg k|tLIff ug'{kg]{ ePsf] 5 . /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg ;fj{hlgs gePsf]df ;j{q ;/sf/sf] cfnf]rgf eO{x/]sf] 5 .Pltxfl;s hgcfGbf]ngdf ePsf bdgjf/] 5fgljg u/L sfjf{lxsf] nflu l;kmf/L; ug{ ul7g pRr :t/Lo hf“ra'em cfof]un] cfkm\gf] k|ltj]bg ;ft dlxgf cuf8L ;/sf/nfO{ a'emfPsf] lyof] .
b/af/sf] cf8df s/f]8f}+ æem\jfd\Æ
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . /fhfn] cfk\mgf] ;lqmo zf;gsfndf u/]sf st'{t tyf To;sf] cf8df ePsf b]zb|f]xL sfo{x¿ wdfwd ;fj{hlgs x'g yfn]sf 5g\ . @)^) ;fndf dfcf]jfbLnfO{ bafpg] lgx'“df ePsf] …d':tfª ck|];gÚ sf] cf8df /fli6«o cg';Gwfg ljefusf s]xL JolQmx¿n] u/]sf] 7"nf] cfly{s 3f]6fnfsf] ljj/0f b]zfGt/nfO{ k|fKt ePsf] 5 . ;f] ck|];gsf nflu tTsfnLg ;/sf/n] klxnf]k6s @) s/f]8 ?k}of“ ljlgof]hg ul/Psf] lyof] / To;kl5sf k|To]s jif{df %–% s/f]8 ljlgof]hg ul/Psf] lyof] . @)^) ;fn kmfu'g & ut]af6 ;'? ePsf] ;f] ck|];gsf ;DaGwdf tTsfnLg u[xdGqL sdn yfkf / /fhb/af/nfO{ eGbf cGonfO{ hfgsf/L lyPg . tTsfnLg /fli6«o cg';Gwfg ljefu k|d'v b]jL/fd zdf{ / a]nfotL /fhb"tfjf;sf u'Ktr/ ld:6/ PG8«o'sf] dWo:ytfdf blIf0fk"jL{ Pl;of x]g]{ la|l6; u'Ktr/ k|d'vaLr uf]Ko ;Demf}tf eO{ dfcf]jfbLnfO{ bafpg ck|];g ;'? ePsf] lyof] . ;f] ck|];gdf xfnsf cg';Gwfg ljefusf k|d'v wgl;+x sfsL{, xfn x]6f}8fdf sfo{/t 8LcfO{hL hoaxfb'/ v8\sf, P;kL u0f]z clwsf/L;+nUg lyP . ;/sf/L :jfldTjdf /x]sf] g]kfnsf] hf;";L ;+:yfdf sfo{t/ %) hgf sd{rf/LnfO{ la|l6; u'Ktr/ ;+:yf;“u lghL ¿kdf ;+nUg u/fO{ b]zb|f]xL sfo{ ul/Psfn] To;}n] clxn] k|d'vsf] ¿kdf /x]sf sfsL{nfO{ lgnDag g} ug'{kg]{ b]lvG5 . olt dfq xf]Og, ;f]xL ck|];gsf nflu v6fOPsf] /sdaf6 tL clws[tx¿n] >LdtLsf] gfddf !% j6f uf8L, %* j8f df]6/;fOsn lsg]sf lyP, t/ oL ;fdfgx¿ clxn] klg tL JolQmn] k|of]u ul//x]sf 5g\ . ;f] ck|];g b/af/sf tTsfnLg ;}lgs ;lrj uh]Gb| lnDa"sf] k|ToIf lgoGq0f / /]vb]vdf ePsf] lyof] . ;f] ck|];g klxnf dfcf]jfbLnfO{ s]lGb|t eP klg kl5 ;ft /fhgLlts bnk|lt klg nlIft ul/of] .
sf+u|];df jl/i7tfsf] ljjfb ldNof]
PsLs/0fsf] 3f]if0ff l5§}, jl/i7tfdf qmdzM lul/hfk|;fb sf]O/fnf, s[i0fk|;fb e§/fO{, z]/axfb'/ b]pjf / ;'zLn sf]O/fnf
sdnb]j e§/fO{
sf7df8f}+ . s'g} ;}4flGts / gLltut cfwf/lagf g} % jif{ cufl8 ljeflht g]kfnL sf+u|]; Ps x'g] kSsf eP klg To;sf nflu ce}m s]xL lbg k|tLIff ug'{kg]{ ePsf] 5 . PsLs/0fsf nflu cfjZos u[xsfo{ u/L vfsf agfpg b'j} sf+u|];n] u7g u/]sf] sfo{bn olta]nf cfkm\gf] sfddf Jo:t 5 . lxhf] klg sfo{bnsf] j}7s s]xL 3G6f rn]sf] lyof] . g]kfnL sf+u|];n] u7g u/]sf] sfo{bnsf ;b:o cfdf]bk|;fb pkfWofon] PsLs/0fsf] vfsf k"0f{ ¿kdf tof/ ug{ ce}m Ps ;ftfeGbf a9L nfUg] atfP . pgn] lxhf] b]zfGt/;“u eg]– …b'j} kf6L{ ;efkltn] lgb]{zg u/]cg';f/ xfdL lhNnf / If]qLo ;efkltx¿ rog ug]{ sfo{df Jo:t 5f}+ . To;sf nflu ce}m s]xL lbg nfU5 .Ú s]Gb|sf] xsdf eg] k|wfgdGqL Pj+ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf ;efklt z]/axfb'/ b]pjfsf aLrdf ;xdlt eO;s]sf] 5, h;cg';f/ ;efkltdf lul/hfk|;fb sf]O/fnf, bf];|f] / t];|f] kf]lh;gdf qmdzM s[i0fk|;fb e§/fO{ / b]pjf /xg] 5g\ . rf}yf] kf]lh;gdf PsLs[t kf6L{df pk;efklts} x}l;otdf ;'zLn sf]O/fnf /xg] 5g\ . dxfdGqL eg] b'j} kf6L{af6 Ps–Ps hgf /fVg] ;xdlt ePsf] 5, h;cg';f/ g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqL s]aL u'?ª cyjf cGo s'g} Ps g]tf / k|hftflGqs sf+u|];sf] tk{maf6 k|sfzdfg l;+x / ljdn]Gb| lglwdWo] Ps hgf dxfdGqL x'g]5g\, t/ sf+u|]; dxfdGqL /fdrGb| kf}8]nn] eg] /fhLgfdf lbg] ePsf 5g\ . ptf lhNnf / If]qLo ;efklt rog ug]{ sfo{ eg] lgs} hl6n / r'gf}tLk"0f{ b]lvPsf] 5 . sfo{bnnfO{ h]i7tf / hgcfGbf]ng tyf kf6L{df lgefPsf] e"ldsfnfO{ cfwf/ agfO{ lhNnf / If]qLo ;efklt rog ug]{ DofG8]6 lbOPsf] 5, t/ h]i7 eP klg hgcfGbf]ngdf sd
e"ldsf lgefPsf / hgcfGbf]ngdf ;lqmo eP klg h]i7 gePsf] hl6ntfx¿ b]vfk/]sf 5g\ . pbfx/0fsf] nflu g]kfnL sf+u|]; c3f{vf“rLsf ;efklt 9'08L/fh zf:qL ;a}eGbf h]i7 x'g\, t/ pgn] hgcfGbf]ngdf s'g} e"ldsf lgjf{x u/]gg\ a¿ /fhfnfO{ g} an k'¥ofP . b'j} sf+u|];n] cfkm\gf] JolQmnfO{ g} ;efklt agfpg] xf]8afhLn] s]xL ;d:of pTkGg ePsf] 5 . &% lhNnf tyf @)% lgjf{rg If]q ldnfpg] sfo{sf nflu eg] cem s]xL lbg nfUg] b]lvG5 . eft[ ;+:yfx¿sf] ljifodf klg sf]O/fnf / b]pjfsf aLrdf o; cufl8 g} ;xdlt eO;s]sf] 5 . o;/L Pstfsf ;DaGwdf nueu ;a} ;xdlt eO;s]sf] 5 . s]xL lbgsf] u[xsfo{nuQ} Pstfsf] 3f]if0ff x'g]5 .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] nflu ca rf/ dlxgf klg af“sL g/x]sf] cj:yfdf Pstfdf ePsf] l9nfOn] ;Dk"0f{ sf+u|];hgnfO{ lrlGtt agfPsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgnfO{ nlIft u/]/ k|rf/–k|;f/ cleofg ;+rfng ug{ l9nf] eO;s]sf] 5 . PsLs/0fnfO{ Wofgdf /fv]/ g} b'j} sf+u|];n] cfkm\gf] ;+u7g lgdf{0fdf Wofg lbPsf 5}gg\ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu ;s];Dd rf“8f] ldNg' b'j} sf+u|];sf nflu afWotf xf] . PsLs/0fsf] rrf{n] ;du| sf+u|];hgdf pT;fx knfPsf] 5 . PsLs/0f;“u} sf+u|];n] /fhtGq tyf u0ftGqsf ;DaGwdf cfkm\gf wf/0ff :ki6 ug'{kg]{ cfjZostf 5 . /fhtGqsf ;DaGwdf clxn] b'j} sf+u|]; c:ki6 5g\ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf :ki6 ljrf/sf ;fy sf+u|]; hgtfsf ;fd' hfg]5, t/ tof/L eg] l9nf]
eO;s]sf] 5 . sf+u|]; Pstfs} ;Gbe{df lxhf] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf / g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf g]tf k"0f{axfb'/ v8\sfn] sf+u|];sf ;+:yfks g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{nfO{ e]6]sf 5g\ . k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] ljZjf;kfqsf] ¿kdf lrlgPsf l;6f}nf / v8\sfsf] e§/fO{;“u ePsf] e]6nfO{ Pstfsf nflu lgs} cy{k"0f{ ¿kdf x]l/Psf] 5 .
dfcf]jfbLdf Jofks c;Gtf]if
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . ;Qfsf] Ps k|d'v 36s g]skf -dfcf]jfbL_ sf] kf“rf}+ lj:tfl/t a}7s cfhb]lv sf7df8f}+df a:g] ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg cfpg rf/ dlxgf dfq} af“sL /x]sf] / dfcf]jfbL ;/sf/af6 x6\g ;Sg] rrf{ rln/x]s} ;dodf x'g nfu]sf] a}7snfO{ lgs} cy{k"0f{ ¿kdf xl/Psf] 5 . dfcf]jfbLleq kl5Nnf] ;dodf pTkGg ePsf] c;Gtf]if / lju|x a}7sdf 5tf5'Nn x'g] kf6L{ ;|f]tn] atfof] .
dfcf]jfbL clxn] :ki6 ¿kdf b'O{ wf/df ljeflht ePsf] 5 . klxnf] wf/df cWoIf k|r08, k|efjzfnL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{ / ;/sf/df ;fd]n dfcf]jfbL dGqLx¿ 5g\ . To;}u/L ljb|f]xL wf/df eg] df]xg j}B …ls/0fÚ, /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ, ;LkL uh'/]n, g]qljqmd rGb, x]dGtk|sfz cf]nL, hgfb{g zdf{ / kDkmf e';fnnufot 5g\ . a}7sdf r'gjfª a}+sb]lv clxn];Dd kf6L{n] lnPsf sfo{gLlt / /0fgLltsf ;DaGwdf Jofks 5nkmn x'g] / efjL /0fgLlt to ul/g] ;|f]tn] atfof] . ljb|f]xL wf/ kf6L{n] r'gjfª a}7sb]lv clxn];Dd lnPsf gLlt /0fgLltk"0f{ ¿kdf c;kmn ePsf] lgisif{df k'u]sf] 5, t/ k|r08 / e§/fO{nufotsfx¿ of] ts{;“u ;xdt 5}gg\ . ljb|f]xL wf/n] kf6L{ ;+zf]wgjfbdf nfu]/ Pdfn] x'g nfu]sf] cf/f]k;d]t nufPsf 5g\ . Ps g]tfn] eg]– …ljz]ifu/L hgcfGbf]ngkl5 kf6L{sf] qmflGtsf/L dfu{df 7"nf] 7]; nfu]sf] 5 . /fi6«jfb / hgo'4sf d"ne"t p2]Zox¿df ;}4flGts ljrng b]vfk/]sf] 5 .Ú
dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] s]xL ;docufl8 u/]sf] o'/f]k e|d0f;d]t ljjfbdf k/]sf] ;|f]tn] atfof] . ;|f]tn] cufl8 eGof]– …;fdfGotof s'g} klg g]tf ljb]z e|d0fdf hf“bf ljb]z ljefu;“u ;dGjo u/L ljb]z ljefu k|d'vnfO{ lnP/ ;“u} hfg'kg]{ k/Dk/f 5, t/ k|r08 cfkm"nfO{ dg nfu]sf] JolQm lnP/ ljb]z e|d0fdf uP .Ú kf6L{ ef/t;“u cfjZostfeGbf a9L em's]sf]df klg ls/0f / afbnnufotsf g]tfx¿ ;Gt'i6 5}gg\ .
Ps g]tfn] cufl8 eg]– …g]t[Tjn] Pi6L d'lgb]lv lxhf] hgo'4 bafpg nfUg] ef/tLo g]tfx¿;“u 3'“8f 6]s]sf] 5, h;sf sf/0f /fli6«otfsf] ;jfndf kf6L{ lgs} sdhf]/ ePsf] 5 .Ú df]xg j}B ls/0fnufotsf g]tfx¿ ;/sf/af6 geO{ ;8s ;+3if{sf dfWodn] ;Qf sAhf ug'{kg]{ kIfdf /x]sf 5g\ . pgLx¿n] dfcf]jfbL dGqLx¿ sf+u|];sf] k'R5/ ePsf] cf/f]k nufPsf 5g\ .
l/d / sDkf];f;“u kf6L{sf] b"/L a9\b} uPsf]df klg ljb|f]xL wf/ ?i6 ag]sf] 5 . kl5Nnf]k6s l/d / dfcf]jfbLaLrsf] ;DaGw;d]t lrl;“b} uPsf] 5, t/ dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] eg] /fhwfgLaflx/sf] Ps sfo{qmddf l/d;“u /fd|f] ;DaGw /x]sf] atfPsf 5g\ . ljb|f]xL wf/n] dfcf]jfbL kf6L{sf s]xL dxŒjk"0f{ ;jfnx¿ p7fP klg cWoIf k|r08 / afa'/fd e§/fO{ kIfw/df g} a}7ssf] lgisif{ cfpg] ;|f]tsf] bfjL 5 . ;8saf6 ;Qf sAhf ug{] kl/l:ylt clxn] /fli6«o / cGt/f{li6«o b'j} ¿kdf 5}g . ljb|f]xL wf/ ;Qf 5f8]/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hfg'kg{] / glthf cfkm\gf] kIfdf cfpg] ;+s]t b]vf gk/] r'gfj g} alxisf/ u/]/ ;8s cfGbf]ngdf hfg'kg{] kIfdf /x]sf] 5 .
7uLnfO{ 8n/ 3";af6 arfpm †
sf7df8f} . Pp6f ljb]zLn] g]kfn ;/sf/ / g]kfnL hgtfnfO{ 7u]sf] ljifodf lat]sf] cf7 b; jif{b]lv ;/sf/sf ljleGg lgsfodf wfO/x]sf 5g\, t/ clVtof/ k|fKt s'g} lgsfo klg tfTb}gg\ eg] of] cj:yfdf g]kfnL hgtfn] sxf“ u'xf/ dfUg] < Pp6f uDeL/ k|Zg v8f ePsf] 5 . To;df klg lgod sfg'gn] :ki6 Joj:yf u/]sf] cj:yfdf klg Tof] lgod sfg'g gx]l/“bfsf] cj:yfn] t ;DalGwt lgsfosf clwsf/Lx¿ las]sf] :ki6 ub{5 . s]xL 8n/ 3"; kfPs} sf/0f s'g} klg ljb]zLnfO{ cfkm\gf] b]zsf gful/sx¿ / ;/sf/nfO{ 7lu/xg cj;/ lbg ldN5 <
of] k|Zg a]lnh gful/s q]mG6 aL= q]mG6 / g]kfnL clwsf/Lsf] ;DaGwaf6 plAhPsf] xf] . q]mG6n] @)%) ;fndf sf7df8f}+ nK;Lk]mbLdf ;/sf/sf] jg If]q / ;j{;fwf/0f u/L Pp6f pBf]u vf]Ng egL ;x'lnot b/df k'u–gk'u xhf/ /f]kgL hldg xTofPsf lyP . Ps jif{leq cTofw'lgs l/;f]6{ vf]Ng] / ;/sf/nfO{ 7"nf] c+z tyf hgtfnfO{ ljleGg ;'ljwf pknAw x'g] k|nf]eg b]vfP/ q]mG6n] tTsfnLg jg ;lrj /ljaxfb'/ lji6nfO{ 3"; v'jfO{ -To;a]nf 3"; lbPsf] k|df0f sfuh kqklqsfdf 5flkPsf 5g\_ ;/sf/sf] cf/If0f If]q / To; 5]p5fpsf ;j{;fwf/0fsf hldg xTofPsf lyP . pBf]udf of] jfON8nfOkm 8]enkd]G6 k|f=ln= btf{ x“'bf Ps jif{leq ;Dk"0f{ k"jf{wf/ lgdf{0f ul/;Sg] zt{ /x]sf] lyof] . pQm sDkgL btf{ ePsf] lbgb]lv xfn;Dd !$ jif{ lalt;Sbf klg k"jf{wf/ lgdf{0f sfo{ ePsf] 5}g . ;DalGwt sDkgLnfO{ hldg lbPafkt To;af6 k|fKt x'g] /fhZj g ;/sf/n] kfof] g ;j{;fwf/0fn] s'g} ;'ljwf . zt{ k"/f gePkl5 lat]sf] %& jif{b]lv ;j{;wf/0faf6 cfkm\gf hldg lkmtf{ kfpg tyf ;/sf/n] klg hUuf lkmtf{ n]cf];\ egL ;DalGwt ;a} lgsfodf k6sk6s ph'/L / cg'/f]w ul/“bf klg To:tf] s]xL ePsf] 5}g . pN6f] pQm pBf]u ;~rfng u/]sf] egL pBf]u ljefusf] l;kmfl/;df q]mG6n] % jif{sf] cfjf;Lo le;f k|fKt u/]sf 5g\ . lat]sf] !$ jif{b]lv pBf]usf] k"jf{wf/ g} v8f gePsf] egL pBf]u ljefusf %) eGbf a9L :yfgLo hgtfsf] x:tfIf/ /x]sf] ph'/L kbf{kb}{ q]mG6nfO{ @)^# ;fnsf] cGTolt/ % jif{sf] cfjf;Lo le;f lbOPsf] xf] . q]mG6n] cf]u6]sf] hldgsf ;Gbe{df To;a]nf e"ld;'wf/ dGqfnon] /fhkqdf ;"rgf k|sflzt ub}{ …5'6\ofPsf] hUufdf sDkgLsf] p2]Zo, nIo / zt{cg'¿ksf] sfo{ a9Ldf rf/ jif{sf] cjlwleq k"0f{ ¿kn] ;DkGg ul/;Sg'kg]{5, Tof] ;doleq pQm hUuf lgis[o /x]sf] kfOPdf ;/sf/n] hkmt ug]{5Ú elgPsf] 5 . ToxL ;"rgfsf] bkmf ( df sDkgLnfO{ h'g k|of]hgsf nflu hUuf vl/b ug]{ :jLs[lt lbOPsf] xf], To; ljifosf] sfo{ k|ultsf] ;dLIff / cg'udg e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqfnon] ug]{ elgPsf] 5 . l/;f]6{ vf]Ng] elgPsf] oL hldgdf cfhef]ln g} s;}n] x]g{ rfx] l6gsf] 5fgf ePsf] Pp6f ;fgf] 6x/f]afx]s s]xL 5}g . ;/sf/n] ;"rgfdf eg]adf]lhd ubf{ w]/} jif{cl3 oL hldg ;/sf/n] hkmt ul/;Sg'kg]{ lyof] . :ki6 5– e"ld;'wf/ tyf Joj:yf dGqfnon] clxn];Dd sfo{k|ultsf] cg'udg tyf ;dLIff u/]sf] 5}g .
Pp6f ljb]zLnfO{ sfg'gljk/Lt sfd ug{ pQm dGqfnon] clxn];Dd lsg 5'6 lbO/x]sf] 5 eGg] k|Zg lg?Ql/t g} 5 . clVtof/n] 5fglag u/]df gfª\uf] cf“vfaf6 / k|f/Ded} clVtof/Lsf] b'¿kof]u b]lvg] 5 . To:t}, g jg tyf g pBf]u dGqfnon] g} o;af/] rf;f] b]vfPsf 5g\ . ;"q eG5– x/]s 7fp“df 8n/n] d'v y'lgPsf] 5 . q]mG6nfO{ jiff}{+b]lv lrg]sf Ps cd]l/sL gful/s afa/f P8D;gn] oL JolQm pBf]usf gfp“df le;f lnP/ kl5 c¿ g} wGbf u5{g\ egL cGo ljleGg b]zsf pbfx/0f lbP/ Pp6f cfn]v g} k|sflzt u/]sL lyOg\ . q]mG6;“u /x]sf Ps} ;dosf ljleGg 7fp“af6 lnOPsf % j6f /fxbfgLn] klg pgsf] 7uL wGbfnfO{ k|i6 kf5{ . ljb]zLaf6 7luPsf g]kfnLx¿nfO{ g]kfnL clwsf/Ln] s'g} /fxt lbg cfjZos 7fg]gg\ dfq xf]Og, pN6} 7lu/xg cj;/ lbg' /x:odo ePsf] 5 .
g]lj;+3sf g]tf ckx/0fdf †
sf7df8f}+ . g]kfn sdz{ SofDk; dLgejgsf g]kfn ljBfyL{ ;+3sf OsfO cWoIf dw';"bg n'O6]n z'qmaf/ laxfgb]lv x/fPsf] g]lj;+3n] hgfPsf] 5 . 36gfsf] k|s[ltn] x]bf{ pgnfO{ ckx/0f ul/Psf] x'g ;Sg] eGb} g]lj;+3n] l/xfOsf nflu ;DalGwt kIfnfO{ cfu|x
u/]sf] 5 .
g]kfn jfo';]jf lguddf sld;gsf] v]n
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f+} . hf] ;/sf/df cfof] p;sf nflu …;]tf] xfQLÚ ;fljt ePsf] g]kfn jfo';]jf lgud k'gM Psk6s /fhgLlts x:tIf]ksf] l;sf/ aGg] ;+s]t b]lvPsf] 5 . cGt/f{li6«o p8fgsf nflu lgud Joj:yfkgn] gof“ hxfh Nofpg] tof/Lsf ;fy k|:tfj ;+rfns ;ldltdf k7fP klg ;ldltn] ljleGg sf/0f b]vfP/ kf; u/]sf] 5}g . nf]stGqsf] :yfkgfkl5 ;a} /fhgLlts bnsf] ;xdltsf] cfwf/df ;+rfns ;ldlt agfOPsf] lyof], t/ tL JolQmx¿ g} clxn] lgudsf] k|ultdf afwssf] ¿kdf b]vfk/]sf 5g\ . lgudnfO{ cfly{s tyf ef}lts lx;fan] ;d[4 agfpg cGt/f{li6«o p8fgsf nflu tTsfn hxfhsf] cfjZostf 5, t/ ;+rfns ;ldlt k"0f{ ¿kdf c;xof]uL b]lvPsf] ;|f]tn] atfof] .
cGt/f{li6«o p8fgsf nflu ePsf hxfh cfufdL ;ftf k/LIf0fsf nflu a'|gfO hfg] ePkl5 cfufdL !% ut]kl5 ;Dk"0f{ p8fg aGb x'g] cj:yf pTkGg ePsf] xf] . lgud;“u /x]sf] Pp6f hxfh eg] o;cufl8 g} u|fpG8]8 eO;s]sf] 5 . lgudnfO{ ;an agfpg k6s–k6s k|of; eP klg gof“ hxfh Nofpg] sfo{ eg] ;kmn ePsf] 5}g . sd{rf/Lx¿sf] cfGbf]ngsf sf/0f lgudsf] cfGtl/s p8fg eg] o;cufl8 g} Ps ;ftfsf nflu :ylut eO;s]sf] 5 .
em08} @) jif{kl5 cfof]un] hxfh lsGgsf nflu k|lqmof cufl8 a9fPsf] xf] . g]kfndf kl5Nnf]k6s cGt/f{li6«o p8fg eg{ ljleGg lghL If]qsf sDkgLx¿ dlxgflkR5] g} cfO/x]sf 5g\ . lgudn] pgLx¿;“u k|lt:kwf{ ug'{kg]{ cfjZostf 5, t/ ;+rfns ;ldltsf JolQmx¿ xjfO{ dflkmofx¿sf] hfnf]df km;]/ gof“ hxfh lsGg glbg cj/f]w k'¥ofO/x]sf 5g\ . ca klg gof“ hxfh lsg]/ cGt/f{li6«o p8fg ;+rfng gug{] xf] eg] lgud g/fd|f];“u ynf kg]{ lgud ;|f]tsf] egfO /x]sf] 5 . ;+rfns ;ldltn] eg] xjfO{ dflkmofx¿sf] O;f/fdf hxfh;“u} Po/a; klg lsGg'kg]{ c8fg lnPsf] 5 . ;dfrf/ ;|f]tsf cg';f/ Po/a;af6 7"nf] sld;g k|fKt x'G5, t/ af]Oª eg] lgudn] ;Lw} lsGg ;S5 / sld;g k|fKt x'“b}g . lgud kl5Nnf]k6s ToxL sld;gvf]/sf] r'+undf k/]sf] 5 . lgud ;|f]tsf cg';f/ kl5Nnf]k6s lgudn] cfkm\gf] 3f6fdf ;d]t lgs} sdL u/]sf] ;|f]tn] atfof] . Ps jif{cufl8 ! ca{ $^ s/f]8 3f6fdf /x]sf] lgud clxn] &$ s/f]8df 36]sf] ;|f]tn] atfof] . …o;/L lgudnfO{ k'gM Psk6s /fhgLlts rnv]nsf] l;sf/ agfOPsf] xf] / oxL k|j[ltsf lj?4df lgudsf sd{rf/Lx¿ cfGbf]ngdf plqPsf x'g\Ú, ;|f]tn] atfof] . sd{rf/Lx¿ gof“ hxfh lsGg] lg0f{o geP;Dd cfGbf]ng hf/L /fVg] kIfdf 5g\ .
o'y sfplG;ndf l;6f}nf
sf7df8f}+ . cd]l/sfdf /x]/ g]kfndf nf]stGqsf] :yfkgf / ;+/If0fdf cu|0fL e"ldsf lgefp“b} cfPsf] ;+:yf g]lKnh 8]df]qm]l6s o'y sfplG;nsf] Go"of]s{ e]nfn] gof“ sfo{ ;ldlt rog u/]sf] 5 . e]nfn] k|df]b l;6f}nfnfO{ cWoIfdf / lji0f' ;'j]bLnfO{ pkfWoIfdf ;j{;Ddt rog u/]sf] 5 . pkfWoIf ;'j]bL g]kfn x'“bf sf+u|]; s]Gb|Lo sfof{nodf sfo{/t lyP . To;}u/L dxf;lrjdf ljZj zfx, sf]iffWoIfdf ;ltz dNn / ;lrjdf ljkLg/fh pk|]tL rog ePsf 5g\ . gjul7t ;ldltn] l5§} k|hftGqk|lt cf:yfjfg\ ;fyLx¿nfO{ ;d]6L k"0f{tf lbg] atfOPsf] 5 . sfplG;nn] aLkL sf]O/fnfsL wd{kTgL ;'zLnf sf]O/fnfsf] lgwgdf ;dj]bgf;d]t k|s6 u/]sf] 5 .
k|r08 eG5g\– æcf7 kf6L{ ldn]/ hfcf}+Æ
o'j/fh l3ld/]
emfkf . g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] tf]lsPs} ldltdf ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'g] tyf r'gfjdf cf7bn Ps eP/ hfg'kg]{ ljrf/ JoQm u/]sf 5g\ . dfcf]jfbL kf6L{sf] kf“rf+} s]Gb|Lo lj:tfl/t a}7ssf nflu kf6L{ k+lQmsf] ;'emfj ;+sng ub}{ emfkf cfPsf k|r08n] zlgaf/ ;+rf/sdL{;fd' pQm ljrf/ JoQm u/]sf x'g\ .
…t/fO{df xTof lx+;f hf/L 5, sd{rf/Lx¿sf] knfog ;'? ePsf] 5, zflGt ;'/Iffsf] cj:yf Hofb} v/fa 5Ú eGb} k|r08n] r'gfjsf] dfxf}n tof/ ug{ cf7kf6L{n] g;s]sf] :jLsf/ ub}{ r'gfjL jftfj/0f tyf ljZjf;sf] cfwf/ tof/ ug{sf lglDt cf7kf6L{ nfUg'kg]{ atfP .
s]xL kf6L{x¿n] ;+ljwfg;efsf] r'gfjnfO{ klxn]sf] /fli6«o k~rfot tyf ;+;bLo r'gfjh:tf] x'g] u/L x]l//x]sf 5g\ eGb} k|r08n] eg]– …Psn] csf{nfO{ k5fg{ vf]lhof] eg] Tof] /fd|f] x'g]jfnf 5}g . cf7kf6L{ le“8\g] ljrf/ b/afl/of xf] .Ú cf7kf6L{ ldn]/} ;+ljwfg;efsf] r'gfjdf hfg'k5{ eGg] s'/fnfO{ hf]8 lb“b} k|r08n] eg]– …gq b/afl/ofx¿, ljb]zL cltjfbLx¿ tyf cnufjjfbLx¿n] rnv]nnfO{ a9fpg ;S5g\ .Ú
r'gfjsf] jftfj/0f alg;s]sf] :jLsf/ ub}{ k|r08n] ;+ljwfg;efsf] r'gfj rflxPsf] ;a}eGbf a9L dfcf]jfbL kf6L{nfO{ xf], o;sf lglDt xhf/f}+n] alnbfg lbPsf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] ldlt tf]s]kl5 r'gfj x'g] cGoyf t];|f] hgcfGbf]ngsf] ljsNk g/x]sf] ljrf/ pgn] JoQm u/]sf 5g\ . slxn] afa'sf] hGdf]T;jsf gfddf t slxn] 5f]/fsf] hGdf]T;jsf gfddf b/afl/of zlQmn] cfkm\gf] rnv]n cufl8 a9fO/x]sf] 5 eGb} k|r08n] cf7kf6L{ cfk;df gldn]/ o:tf] cj:yf cfPsf] atfP . /fh;+:yfnfO{ x]g]{ cf7kf6L{aLrsf] ljrf/ gldn]/} ls6fg ul/Psf] /fhfsf] ;DklQ /fli6«os/f0 ug]{ sfd clxn];Dd klg k"/f gePsf] klg k|r08n] v'nf;f u/] . dw];df lx+;f hf/L 5, Toxf“sf] lx+;fdf k|ltufdLn] sfd ul//x]sf 5g\ eGg] ljrf/ /fVb} dw];sf] ;d:of b'O{ lsl;daf6 k"/f ug{ ;lsg] atfP . pgsf cg';f/ klxnf] dw];df cf7} kf6L{ ldn]/ hfg'kg]{ / bf];|f] k|efjsf/L 9+un] jftf{nfO{ a9fOg'kg]{ .
g]skf Pdfn]k|lt ;+s]t ub}{ cfk"mnfO{ jfdkGyL kf6L{ eGg]x¿n] jfdkGyLx¿aLr Pstf x'g'x'“b}g eG5g\ eGb} …Tof] b/afl/of ljrf/ xf] . ;/;Nnfx gu/L /x:odo tl/sfaf6 e}/jgfy u0fsf ;]gfx¿ dfcf]jfbL dGqLsf] dfq} ;'/Iffdf lgo'Qm ug]{, dw];df xfd|f dfG5] dfl/O/x]sfdf ;'/Iff glbg], xfdLnfO{ rf/}lt/af6 3]/faGbLdf kfg]{ dg;fo b]lvPaf6 xfdLn] ;/sf/af6 x6\5f}+ eg]sf xf}+Ú, ;+rf/sdL{sf] lh1f;fdf k|r08n] atfP .
g]kfnL ;]gfnfO{ cfk"mx¿n] zq'sf] ¿kdf gx]/]sf] t/ ;]gf ;xdltcg'¿k rln/x]sf] 5}g eGb} k|r08n] eg]– …g]kfnL ;]gf Oltxf;b]lv g} nf]stGqlj/f]wL xf] .Ú ce}m hf]8 lbP/ k|r08n] eg]– …clxn] klg hª\uL c8\8f k|wfgdGqLeGbf alnof] 5 .Ú l/d;“usf] ;DaGw lrl;Psf] af/] ;+rf/sdL{x¿sf] lh1f;f d]6fp“b} k|r08n] atfP, …l/d;“u 5nkmn rln/x]sf] 5 / Toxf“ g]skf dfcf]jfbLsf] ljrf/ dfGg]x¿s} ax'dt 5 .Ú