casf] Psn /fhgLlts Ph]08f ;+ljwfg;efsf] r'gfj
b]zfGt/ ljz]if ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . k|wfgdGqLsf] cu|;/tf / k|:tfjcg';f/ d+l;/df ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg ug{ ;Qf¿9 cf7 /fhgLlts bn ;xdt ePkl5 s]xL ;dob]lv hDg yfn]sf] lxp“sf] l9Ssf k'm6]sf] 5 . zLif{ g]tfx¿sf] z'qmaf/ ;DkGg a}7ssf] ;xdltsf] bf];|f] a'“bfdf elgPsf] 5– …d+l;/ dlxgfleq ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg ul/g'k5{ eGg] k|wfgdGqLHo"sf] k|:tfjnfO{ cf7 bnn] :jLsf/ ub}{ ldlt tf]Sg] sfd dlGqkl/ifb\af6 ul/g'k5{ eGg] lg0f{o ub{5f}+ .Ú of] lg0f{o;“u} Pdfn]sf] hgdt;+u|x tyf dfcf]jfbLsf] ;+;b\af6 u0ftGqsf] 3f]if0ff b'j} c:jLs[t ePsf 5g\ . k|wfgdGqLaf6 cl3 ;fl/Psf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg /fi6«sf] Ps dfq ;femf Ph]G8f ePsf] 5 . dlGqkl/ifb\n] l5§} d+l;/sf] bf];|f] ;ftfleq kg]{ u/L r'gfjsf] ldlt tf]Sg] tof/L e}/x]sf] a'lemG5 . ;DejtM ca a:g] dlGqkl/ifb\sf] a}7sn] ;+ljwfg;efsf] ldlt to ug{]5 . Pdfn] / dfcf]jfbLsf] Jofks cj/f]wkl5 k]ml/ Psk6s hgtfsf] hLt ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;+;b\af6 u0ftGq 3f]if0ff x'g'kg]{ dfu /fVb} hgtfsf] clwsf/nfO{ ;+s'rg kfg{ vf]h]sf lyP . dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] ldlt tf]Sg;d]t cj/f]w k'¥ofp“b} cfPsf]df ca Tof] l:yltsf] klg cGTo ePsf] 5 . lgjf{rg t sl/a–sl/a kSsf eof], t/ jftfj/0f layf]n]/ dfcf]jfbLn] csf]{ cj/f]w v8f unf{g\ ls eGg] cfz+sf eg] sfod} 5 . dfcf]jfbLsf] Jojxf/x¿n] To:tf] z+sf pAhfPsf] xf] . g]tfsf] lgb]{zgkl5 klg dfcf]jfbLsf] jfO{;LPn cft+s sfod} 5 . cf7dWo]sf] Pp6f bn g]kfnL sf+u|]; -k|hftflGqs_ / ;+;b\d} /x]sf] csf]{ bn /fk|ksf g]tf sfo{stf{x¿n] cf–cfkm\gf /fhg}lts sfo{qmd ug{ vf]Hbf x'Dnf / kj{t jfO{;LPnsf] cfqmd0fdf k/] . jfO{;LPns} ;+nUgtfdf lat]sf] xKtf dfq} b'O{j6f g]kfn aGbsf] cfx\jfg eof] . dfcf]jfbL ;dly{t cflbjf;L–hghfltn] u/]sf] kl5Nnf] aGb t slt q"m/ lyof] eg] aGbs} sf/0f Ps aflnsfn] Hofg u'dfpg'k¥of] . nfxg k"mns8fs§L ufp“sL ( jifL{o aflnsf alatf ;k{sf] 6f]sfOaf6 pkrf/ gkfP/ d[To'a/0f ug{ afWo eOg\ . aGb cfx\jfgstf{n] To; lbg To:tf] 36gf x'“bf klg pkrf/ :yn;Dd ;jf/L–;fwg rNg lbPgg\ . ;dfg'kflts ;xeflutfh:tf] /fhgLlts dfusf sf/0f ePsf] aGbdf Pp6L aflnsfn] ;+;f/ ga'em\b} Hofg u'dfpg'k/]sf] of] 36gf cft+sdWo]s} Pp6f xf] . dfcf]jfbL ;Qfdf klg a:g] / p;sf] eft[–;+:yfdfk{mt o:tf ;j{;fwf/0fn] hLpwg u'dfpg'kg]{ sfd klg ug]{ dfcf]jfbLsf] bf]xf]/f] rl/qsf sf/0f d+l;/;Dddf klg To:tf] jftfj/0f aGg]–gaGg]df z+sf plAhPsf] xf] .
e:To;} klg dfcf]jfbL r'gfj rfx“b}gg\ eGg] w]/}k6s w]/} 7fp“df k|s6 e};s]sf 5g\ . u0ftGqsf] 3f]if0ff u/]/ r'gfj x'g glbg] dfcf]jfbLsf] /0fgLlt cf7 bnsf] kl5Nnf] a}7sn] d]6fOlbPsf] 5, t/ oxL a}7s rln/x“bf klg dfcf]jfbL cleJolQmx¿ r'gfjlj/f]wL g} lyP . r'gfjsf] ldlt gtf]lsPdf c;xdlt hgfpg] / b]ZfJofkL lj/f]w ug]{ eGg] wDsL oxL jftf{s} ;dodf klg dfcf]jfbLsf g]tfx¿n] k|s6 ul//x] . 6]j'ndf a;]/ ts{ ug{ g;Sbf cGttM k|wfgdGqLsf] k|:tfj ;j{:jLsfo{ aGof] . To;kl5 klg dfcf]jfbL r'gfjsf] ldlt t]fSg] sfddf cj/f]w v8f ul//x]sf 5g\ . kl5Nnf s'6lk6sf 36gf To;s} pbfx/0f x'g\ . o:tf 36gf e}/x“bf cf7 bnsf] ;xdlt eP klg r'gfjsf] ldlt tf]Sg ;/sf/ eml:sg'kg]{ x'G5 . :jtGqtf / lge{otf;fy /fhgLlts ultljlw x'g kfPg eg] To:tf] ;dodf sf]xL klg r'gfjsf nflu tof/ x'“b}gg\ . of] s'/f a'e]msf] dfcf]jfbLn] To:tf ultljlwnfO{ emg\ a9fp“b} nfg' k|i6} 5– To;sf] k|ToIf k|efj r'gfjdf dfq xf]Og, To;sf] ldlt tf]lsg] qmdd} k5{ . of] r'gfjdf ;a}eGbf cK7\of/f] dfcf]jfbLnfO{ g} kg]{ xltof/sf] wfs / wDsL r'gfjsf nflu ;a}eGbf k|lts"n cj:yf x'g\ . clxn];Dd cfk"m ;fj{hlgs ePsf] jif{ lbg laTg nfUbf klg dfcf]jfbLsf gfp“af6 hgtfsf] dg lhTg] Pp6f klg sfd ePsf] 5}g . r'gfjsf] kl/0ffd hgtfsf] dtaf6 dfq aGb5 eGg] huhfx]/ 5 . clxn]sf] cj:yf eg]sf] dfcf]jfbLsf nflu v'bf] klN6Psf] cj:yf xf] . ;/sf/df klg pxL 5, k|wfgdGqLnfO{ dGqLn] d'v 5f8\g] sfd klg ug{ kfO/x]sf 5g\ . cGtl/d ;+;b\ hgtfsf nflu P]ltxfl;s ;+:yf xf] . o;n] 5f]6f] ;dodf w]/} gof“ s'/f ug'{kg]{ lyof] . w]/} gof“gof“ /fhgLlts 3f]if0ff ePsf] cj:yfdf To;nfO{ sfg'gL k|]mdleq xfNg] sfd ;+;b\n] ug'{kg]{ lyof], t/ ha of] ;+;b\df dfcf]jfbLsf] 7"nf] ;+Vof;lxtsf] k|j]z eof], To;}a]nfb]lv o;df cj/f]w plAhof] . ;+;b\ cj/f]wsf] g]t[Tj dfcf]jfbLn] g} u/]sf lyP, t/ of] ;do dfcf]jfbLs} nflu klg ca/f]w v8f ug'{kg]{ lyPg . nfdf] ;do;Dd h+undf /x]sfx¿ hgtfsf] ;+:yf ;+;b\df uP/ s:tf] /rgfTds e"ldsf lgjf{x u5{g\ eGb} b'lgof“sf cf“vf dfcf]jfbLdfly cl8Psf lyP, t/ tL cf“vfn] ;+;b\ cj/f]wsf] b[Zo dfq b]Vg kfP . xltof/ af]s]/ ;+;b\ k|j]z u/]sf] s'/f t dfcf]jfbL ;f+;b\ cfk}mn] atfPsf x'g\ . xltof/sf] kL8faf6 cfqmfGt ePsf hgtfnfO{ dfcf]jfbLsf oL egfOn] kL8f g} yKof] . $& lbgsf] ;+;b\ cj/f]wn] t /fHonfO{ sfg'gljxLg g} agfof] . ;+ljwfg;ef ;b:o lgjf{rgb]lv k|zf;g rNg] lghfdtL ;]jf P]g;Dd oL lbg To;} cw'/f /x] . P]glagf r'gfj x'g ;Sb}g eGg] dfcf]jfbLnfO{ hfgsf/L gePsf] xf]Og . ;/sf/df o;sf] pkl:ylt hgtfsf nflu emg\ w]/} laemfpg] vfnsf eP . k|Zff;gdf h]i7tfsf] 5'§} dxŒj x'G5 . ;/sf/df k|j]z u/]nuQ} b]lv dfcf]jfbLn] k|zf;gdf slgi7nfO{ 7fp“ lbg yfn]sf] lyof] . Tof] qmd of] xKtf;Dd klg hf/L g} /x\of] . k"/f ;lrjnfO{ x6fP/ slgi6nfO{ sfd' lbOPsf] 36gf To;sf] pbfx/0f xf] . jg / cfjf; tyf ef}lts of]hgf dfcf]jfbLsf efudf k/]sf dGqfnox¿ x'g\ . oL dGqfnodf ePsf] kl5Nnf] ;?jfn] t sd{rf/LtGqdf cft+s g} l;h{gf u/]sf] 5 . slgi6x¿nfO{ vf]hL–vf]hL pkNnf] txsf] g]t[Tjdf k'¥ofP/ jl/i7x¿sf] dfgdb{g ug]{ sfd Ps}rf]l6 eP . @)^! ;fndf k|yd lgjf{lrt ;/sf/n] k|:tfj u/]sf] d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf, h;sf] k|tLIff cfwf s/f]8 hgtfn] u/]sf lyP, Tof] cfof]hgf lgdf{0fsf] aLr r/0fdf k'u]/ dfcf]jfbLs} sf/0f w/fzfoL x'g] qmddf lbguGtL e}/x]sf] 5 . hnljB'ttk{msf] klZrd ;]tL ToxL To:t} xljutdf k'u]sf] 5 eg] kl/jt{gkl5 bftfx¿n] g]kfndf nufgL ug{ b]vfPsf] pT;fxdf kfgL vlgg k'u]sf] 5 . ljsf; lgdf{0fdf dfcf]jfbLsf] k|xf/ o; ¿kdf x'g yfNof] . ;/sf/df k'u]/ o;n] /rgfTds kl/jt{g Nofpnf egL hgtfn] u/]sf cfzfdf yf]/} lbgdf g} t'iff/fkft x'g yfNof] . otf ;8s dfcf]jfbLs} sAhfdf 5 . cfd gful/s :jtGqtfk"j{s lx“88'n ug{ klg kfO/x]sf 5}gg\ . ufp“df pDklQ n'6\g] qmd hf/L g} 5 . ;f+;b\ eg]sf hgtfsf cleefjs x'g'kg]{ xf], t/ dfcf]jfbL ;f+;b\ cfk}mn] g]t[Tj u/]/ ;j{;fwf/0fsf ;DklQ n'6\g yfn]sf 5g\ . a'waf/ dfcf]jfbL ;f+;b\ df]tLb]jL rf}w/L cfk}mn] rf/–kf“r ;o dfcf]jfbL sfo{stf{nfO{ ;fy nufP/ alb{of wwjz ( j}bfdf ^) eGbf a9L lj3f hdLg sAhfdf lnP/ tyf ltgdf nufOPsf cf“k, lnrLh:tf kmnk"mn n'6\g] sfd eof] . pQm 36gfsf] bf];|f] lbg z'qmaf/otf dfcf]jfbLx¿ e"ld;DaGwL p7]sf ;d:ofsf] k|efjsf/L ;dfwfg ug{ ;/sf/nfO{ kxn ug{ cfu|x ub{5f}+ eGg] Joxf]/fdf x:tfIf/ ul//x]sf lyP . d+l;/df dfcf]jfbLn] n'6]sf ;DklQ Ps dlxgfleq lkmtf{ ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] . csf]{ d+l;/ cfpg ^ dlxgf af“sL /x“bf alb{ofdf dfcf]jfbL ;f+;b\sf] g]t[Tjdf hldg sAhfdf lnOPsf] 5 . zf;g ug]{b]lv cfk/flws ultljlw ;~rfng ug{ dfcf]jfbLn] 5'6\ofO/x]sf] of] Pp6f b[i6fGt dfq xf] . o:tf 36gfsf] ;+Vof cgluGtL k'lu;s]sf] 5 . cfk/flws 36gf u/fp“bf klg dfcf]jfbLn] sf/afxL Joxf]g'{k/]sf] 5}g . k|x/L k|zf;g nfrf/ 5 . lbp“;} k|zf;s lkl6P/ pkrf/df 5g\, t/ lk6\g] dfcf]jfbL lgw{Ss lx“l8/x]sf 5g\ .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf hgtfn] dfcf]jfbL st'{tsf] kf]sf] vf]Ng] ;do xf] . hgtfsf kL8fsf cleJolQm ToxL r'gfjn] lbg] l:ylt 5 . ;j{;fwf/0fsf o:tf kL8f JoQm x'“bfsf] kl/0ffd dfcf]jfbLsf nflu ;'vb\ x'“b}g . To;sf/0f klg pgLx¿ r'gfj layf]Ng] qmddf gLltut ¿kn] g} plq/x]sf ko{j]Ifsx¿sf] 7x/ 5 . clxn];Dd h]2hlt HofbtL e}/x]sf 5g\, To;df dfcf]jfbLafx]s d"nwf/sf /fhgLlts bnsf sfo{stf{x¿af6 eP eGg] Pp6f klg 36gf 5}gg\ . To;sf/0f klg /fli6«o–cGt/f{li6«o txaf6 dfcf]jfbLnfO{ ;lRrg cfu|x x'g] u/]sf] xf] . cd]l/sfn] t dfcf]jfbLnfO{ cft+ssf/L g} dflg/x]sf] 5 . g]kfndf /x]sf e"6fgL z/0ffyL{x¿sf] ;d:of a'em\g / ;dfwfgsf nflu pkfo ;'emfpg z/0ffyL{ lzlj/ k'u]sf cd]l/sL /fhb"tdflysf] cfqmd0f dfcf]jfbL rl/qsf] kl5Nnf] pbfx/0f xf] . dfcf]jfbL hTyf slt;Dd c/fhs 5 eGg] o;sf zLif{:y g]tfsf] Jojxf/ ;Rofpm egL af/Daf/ clkn ug'{k/]sf]af6 klg k'li6 x'G5, t/ Jojxf/ ;Rofpg] sfd ePsf] 5}g . :jod\ ;f+;b\h:tf] kbdf /x]sf JolQmx¿n] hgtfsf] wg–;DklQ lagfsf/0f / ank"j{s n'6\g plqg' hgtfn] x]l//xg'k/]sf] dfcf]jfbLsf] rl/qut cg'xf/ xf] .
/fi6«sf] em08f kmx/fpg]n] /fHok|ltsf] bfloTj klg lng'k5{ . jfdkGyLx¿df Tof] bfloTj b]lvPg . Pdfn] / dfcf]jfbL o;sf pbfx/0f ePsf 5g\ . r'gfjsf nflu cfk"mn] ug'{kg]{ sfd gug]{ / To;sf] bf]if k|wfgdGqLdfly vGofpg], cfk"m ;dfrf/ pTkfbg ug]{ / To;sf] lg/fs/0frflx“ s'g} csf]{ bn jf g]tfaf6 x'g'kg]{h:tf 36gf oL bnaf6 kl5Nnf] lbgdf klg k|s6 e}/x]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf p5[+vntfnfO{ Pdfn]n] df}g ;dy{g ul//x]sf] cj:yf clxn] 5 . gq of] xKtfsf] zLif{ a}7sdf ;j{;fwf/0fsf ;DklQ n'6kf6sf 36gfsf] Pdfn]n] klg lj/f]w ug'{kg]{ xf], t/ To:tf] s]xL ePg . sf+u|];nufot cGo bnn] dfcf]jfbL p5+[vntfsf] hd]/ lj/f]w u/], t/ Pdfn] df}g a:of] . jftf{qmddf /x]sf ;b:ox¿ o:t} cg'ej ;'gfp“5g\ .
;/sf/df ^ j6f bn 5g\ . ;/sf/n] sfd ubf{ sltko ckh; klg cfpg ;S5g\, t/ ckh; lng sf]xL tof/ ePsf] b]lv“b}g . Pp6f ;fgf] ;d:of k¥of] ls k|wfgdGqL g} cu|;/ x'g'kg]{ cj:yf 5 . ;/sf/n] sfd u/]g, ;/sf/n] v'§f sdfof], k|wfgdGqLn] r'gfj x'g lbPg, Pdfn]sf o:tf zAbx¿ ;fdfGo e};s]sf 5g\ . Pdfn] dGqLs} sf/0f !) lbg;Dd z}lIfs x8tfn ePsf] lhDdf p;n] lng ;s]g . ;b\efjgfn] cfk"lt{ dGqfno rnfO/x]sf] 5, t/ ;fdfGo k]6«f]lnod kbfy{ cefj x'“bf k|wfgdGqL g} cl3 ;g'{k¥of] . dfcf]jfbL t cfk}m ;/sf/df a:5g\, cfk}m g]kfn aGb / ;8s aGb ul//x]sf 5g\ . ;/sf/df a;]/ ;/sf/sf ;d:ofx¿sf] ;dfwfg ug{ o;n] kxn u/]sf] b]lvPg dfq xf]Og, ;d:of ;[hgfsf] e"ldsf lgjf{x;d]t ul//x]sf] 5 . hgdf]rf{n] :jf:Yo dGqfno kfpgf;fy lgo'lQmdf o:tf] sfd u¥of] ls clVtof/n] ;/sf/lj?4 kq g} sf6\g'k¥of] . of] rl/qn] kl/jt{gkl5sf] ;/sf/sf ;xefuL bnx¿ k|wfgdGqLs} sf“wdf a;]/ k|wfgdGqLnfO{ g} xf]Rofpg]–gª\Uofpg] sfddf nflu/x]sf 5g\ . kl5Nnf] pbfx/0f k|wfgdGqLn] k|:tfj u/]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg k|;+u klg xf] . k|wfgdGqLs} cu|;/tfdf cf7 bnsf] a}7s a:of], k|wfgdGqLs} k|:tfj ;j{dfGo eof], t/ Tof]aLrsf] ;do a}7s rn'~h]n Pdfn], dfcf]jfbL ;a}n] k|wfgdGqLnfO{ g+UofO/x] . 5 lbgleq ;/sf/df ;fd]n ljleGg g]tfx¿n] k|wfgdGqLnfO{ o;/L k|:t't u/], dfgf}+ ;d:ofsf] h8 k|wfgdGqL dfq} x'g\, c¿ ;a} b"wn] wf]Psf / cToGt /fd|f k|:tfjs x'g\ . To:tf] /fd|f] k|:tfjs pgLx¿ lyP eg] k|wfgdGqLs} k|:tfj ;j{;Ddt eof] . cfk}mn] g+UofPsf JolQmsf] k|:tfj ;j{;Ddt x'“bf oL g]tfx¿df nfh–zd{sf] gfd;Dd b]lvPg . jf:tjdf k|wfgdGqLsf] k|:tfj g} ;j{dfGo x'g'kg]{ lyof] . k|hftflGqs cfGbf]ngdf ;lqmo /x]sf] ljZjsf] ;j{zlQm ;DkGg /fi6« cd]l/sfn] klg r'gfjsf] ;xdltnfO{ pQd lg0f{o egL k|ltlqmof lbPsf] 5 eg] b]zleq of] lg0f{osf] ;fdfGo lj/f]w klg st}af6 ePg . hfn /fVg oL g]tfx¿n] g} km/s dt n]v], t/ km/s dtsf] ljifo k|wfgdGqLsf] k|:tfj;“u ;DalGwt lyPg . k|wfgdGqLn] o;cl3 g} /fi6«sf gfp“df b'O{k6s ;Daf]wg u/]sf] ljifonfO{ g} Pdfn]n] leGg dt egL pNn]v u/]sf] 5 eg] dfcf]jfbLn] ;+;b\af6 u0ftGq 3f]if0ff x'g'kg]{ s'/fnfO{ km/s dtdf pNn]v;Dd ug{ cfjZos 7fg]g . o;n] k|i6 kf5{, o;cl3 oL bnaf6 k|wfgdGqLdfly nufOPsf cf/f]k / bf]ifx¿ cy{xLg /x]5g\ .
u0ftGq ca s;}n] /f]Sg ;Qm}g M sf]O/fnf
…ha g]kfn kl/jt{g x'G5, g]kfnL kl/jt{g x'G5g\ . /fhf klg ToxL e]ndf kg]{5g\ . pgn] klg kl/jt{g geO{ ;'v} 5}g . To;kl5 u0ftGq cfkm}+ cfp“5 . of] k|lqmof k"/f x'g s]xL ;do nfU5 . x/]s s'/f k|lqmofaf6 kl/jt{g eof] eg] Tof] lbuf] x'G5 . k|lqmof k"/f x'g'cufl8 g} xtf/ ug'{x'Gg . u0ftGq :yfkgfsf] k|lqmof ;'? e};s]sf] 5Ú lxhf] emfkfdf j[xt cfd;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] u0ftGq :yfkgfsf]af/]df :k:6 ;fy cfkm\gf] wf/0ff JoQm ug'{eof] .
pxf“n] cfd;efnfO{ ;Daf]wg ug]{qmddf cufl8 eGg'eof]– …zflGt ;'/Iff geO{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'g} ;Qm}g . zflGt;'/Iff axfn u/fpg k|wfgdGqLsf] x}l;otaf6 eGb}5' . Tof] :yfkgf u/fP/ g} 5f8\g] 5', t/ of] sfd s'g} Ps JolQmsf] dfq xf]Og, ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgk|lt h–h;n] k|lta4tf hgfPsf 5g\, pgLx¿sf] klg To;s} bfloTj aGb5 . dnfO{ d+l;/ dlxgfdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug{ lhDd]jf/L lbOPkl5 d}n] ;+sNk u/]sf] 5'– b]z / hgtfsf nflu of] sfd u/]/} 5f8\5' .Ú
cf7 bn dWo] s]xL bnn] lbPsf] u}x|lhDd]jf/ rl/qtkm{ ;+s]t ub}{ pxf“n] eGg'eof]– …dnfO{ bnx¿n] o:tf] lhDd]jf/L lbPsf 5g\, t/ Tof] lhDd]jf/L lb“bf pgLx¿n] s]xL sGh':ofO“ k|s6 u/]– lhDd]jf/L cwsNrf]h:tf] eof] . gf]6 ckm l8;]G6 n]v]/ lhDd]jf/L lbPsf] JolQmdfly g} z+sf ug{ vf]h]sf] h:tf] eof], t/ d s;}nfO{ s]xL elGbg“, ufnL klg ulb{g“ . h:tf];'s} hf]lvd af]Sg d tof/ 5' . k|wfgdGqL ePkl5, lhDd]jf/L kfPkl5 lhDd]jf/Ladf]lhdsf] sfd ug}{ k5{ . d Tof] lhDd]jf/L lnG5', t/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu klxnf] ;t{ xf]– zflGt ;'/Iff sfod ug'{ / ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;DkGg u/fpg' . h:tf;'s} s7f]/, clk|o / s;}sf nflu clxt x'g] lg0f{o klg x'g ;Qm5g\ . of] s'/f k|wfgdGqLn] eg]sf] egL ;Demgf];\ . d}n] o:tf] c7f]6 ul/;s]sf] 5' . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgnfO{ eo/lxt / kl/0ffdd'vL agfpg rfxgf /fVg]x¿n] klg of] sfo{df ;3fpg'k5{ . lgjf{rgsf kIfdf /x]sfx¿af6 g} zflGt ;'/Iff layf]Ng] sfd eof] eg] To;nfO{ Odfgbf/L dflg“b}g . hgtfnfO{ s;}n] 9f“6\g / sd cf“Sg x'“b}g . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg eg]sf] hgtfn] km};nf ug]{ ;do xf] . hgtfnfO{ o:tf] df}sf lbOPsf] >]o Tolta]nf dfq k|fKt x'g]5, h'ga]nf jf:tjd} ltgLx¿ lg0f{ostf{sf] x}l;otaf6 lge{otf;fy lg0f{o ;'gfpg r'gfjdf cfpg] 5g\ .Ú
…d}n] rf/j6f l;4fGtnfO{ dfu{ 7fg]sf] 5' . klxn] klg d}n] log} rf/ l;4ftnfO{ cfwf/ dfg]sf] lyP“ . clxn] klg ToxL+ 5' . oL l;4fGt x'g\– zflGt ;'/Iffsf] :yfloTj, k"0f{ k|hftGq, dfgjclwsf/ :jtGq / ;fj{ef}d ljsf; . oL d]/f] zf;g ;~rfngsf cfwf/ x'g\
o;nfO{ d slxNo} 5f8\lbg“, ha;Dd ;f; km]l//x]sf] x'G5', oL l;4fGt d}n] ug]{ oL sfd ul//xG5'Ú– sf]O/fnfn] eGg'eof] .
o;cufl8sf] emfkfsf] ;Daf]wgsf] ;Demgf ub}{ pxf“n] yKg'eof]– …emfkfdf of] ;Daf]wg t];|f]k6s x'“b}5 . klxn] klg d}n] eg]sf] lyP“– g]kfnL sf+u|];nfO{ k'/fg} cj:yfdf k'¥ofp“5' . clxn] klg ToxL 3f]if0ff bf]xf]¥ofp“5' . Tof] 3f]if0ff xf]– ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg . qmflGt b'O{ k|sf/n] x'G5– zflGt / /Qmkft . qmflGt zflGtk"0f{ eof] eg] Tof] lbuf] x'G5 . g]kfndf ;Dk"0f{ kl/jt{gx¿ zflGtk"0f{ tl/sfaf6 ug]{ c7f]6 u/]sf] 5' . To;sf kl/0ffdx¿ b]lvO{ klg /x]sf 5g\ .Ú
cfkm\gf] e"ldsf / :jf:Yo cj:yfsf ;DaGwdf eg] sf]O/fnfsf] egfO o:tf] lyof]– …cf“ksf] af]6 kmn lbp~h]n dfq sfd nfU5, kmn lbg 5f8]kl5 af]6 sfl6lbG5g\ . d]/f] 7fp“ sl/a To:t} 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 d]/f] pkof]lutf ;lsg]5, t/ ;+ljwfg;efn] To;kl5 Pp6f gof“ aLh /f]Kg]5 . Tof] aLhn] g]kfn / g]kfnLsf rfxgf k"/f ug]{ ljZjf; / c7f]6sf ;fy Tof] sfd ;DkGg ug{ d s;};“u s'g} klg k|sf/n] 8/fplbg“ . d sdhf]/ k|wfgdGqL x'“ eGg] s;}n] g7fg"g\ .Ú
‘gf]6 ckm l8;]G6’df Pdfn]sf] x\ofl6«s
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . 5]kf/f]n] /+u km]/]e}+m cfkm\gf] c8fg / gLlt km]g]{ ;Qfsf] Ps k|d'v 36s g]skf -Pdfn]_n] gf]6 ckm l8;]G6 -ljdlt_sf] /fhgLltdf eg] x\ofl6«s u/]sf] 5 . @)$& ;fnsf] ;+ljwfg hf/LnuQ} To;df cfnf]rgfTds ;dy{g hgfP/ Pdfn]n] gf]6 ckm l8;]G6sf] /fhgLlt ;'? u/]sf] lyof] . ;f] z[+vnf ;ft bn / dfcf]jfbLsf aLrdf @@ sflt{s @)^# df ePsf] P]ltxfl;s ;xdlt x'“b} ;+ljwfg;efsf] ldlt lgwf{/0f;Dd cfOk'u]sf] 5 .
Pdfn]n] @)$& ;fnsf] ;+ljwfg hf/L x'“bf ljleGg a'“bfx¿df cfkm\gf] /fo lbPsf] lyof], t/ Tof] cfnf]rgfTds ;dy{g / ljdltsf] s'g} cy{ /x]g . !#–!$ jif{;Dd Tof] sfuhdf dfq l;ldt /x\of] / sfof{Gjogsf] txdf uPg . crDdsf] s'/f t s] /x\of] eg] @)$& ;fnsf] ;+ljwfg hf/L x'“bf p;n] cf}+NofPsf a'“bfx¿df s]lGb|t /x]/ Pdfn]n] slxNo} klg /fhgLlt u/]g cyjf Tof] a'“bfnfO{ k5fl8 kms]{/ x]/]g .
ut sflt{s @@ ut] afn'jf6f/df ;ft /fhgLlts bn / g]skf -dfcf]jfbL_ aLrdf ePsf] P]ltxfl;s ;xdltdf Pdfn]n] b'O{j6f ljdlt hgfof] / km/s dt n]Vof], t/ clxn];Dd cfOk'Ubf Tof]
ljdltsf] Ps a'“bf eg] Pdfn]n] 5f]l8;s]sf] 5 . @@ ut] Pdfn]n] /fhtGqsf ;DaGwdf hgdt;+u|xdfkm{t lg0f{o ug'{kg]{ egL gf]6 ckm l8;]G6 n]v]sf] lyof], t/ a'waf/sf] gf]6 ckm l8;]G6df eg] hgdt;+u|xsf] d'2fnfO{ 5f8]/ ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLtkm{ nfu]sf] 5 .
@@ sflt{sdf Pdfn]n] hgfPsf] gf]6 ckm l8;]G6 o:tf] lyof]–
!= /fh;+:yf /fVg] jf g/fVg] eGg]af/]df ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg;“u} hgdt;+u|x ug'{k5{ eGg] g]skf -Pdfn]_ sf] leGg dt /x]sf] 5 .
@= ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] lglDt ;dfg'kflts k|0ffnL g} ckgfpg' ;a}eGbf nf]stflGqs tl/sf x'G5 eGg] g]skf -Pdfn]_ sf] leGg dt /x]sf] 5 .
Pdfn] cfkm\gf c8fgdf slt;Dd k|lta4 5 eGg] s'/F hgdt;+u|xsf] s'/fn] g} k'li6 ul/;s]sf] 5 . klxnf] hgdt;+u|xdf s]lGb|t Pdfn] ca ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLdf s]lGb|t 5 . ca pm s'g} klg lbg ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf] dfu 5f]8]/ csf{] dfudf gnfUnf eGg ;ls“b}g .
cf7 /fhgLlts bnsf aLrdf ut a'waf/ ePsf] ;xdltdf Pdfn]n] n]v]sf] gf]6 ckm l8;]G6 o:tf] 5– lgjf{rg If]q / lgjf{rg k|0ffnL;DaGwL ljjfb ;dfwfg ug{ ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLdf hfg'k5{ eGg] g]skf -Pdfn]_sf] km/s dt /x]sf] 5 .
Pdfn]sf] gf]6 ckm l8;]G6sf] s'g} cy{ /x“b}g eGg] s'/fsf] k|df0fsf nflu bf];|f] / t];|f] gf]6 ckm l8;]G6 g} sfkmL 5 .
dfcf]jfbL klg Pdfn]s} af6f]df
g]kfnsf] sDo'lgi6 cfGbf]ngdf cfkm"nfO{ g]skf Pdfn]eGbf lgs} leGg b]vfpg vf]Hg] dfcf]jfbLn] klg Pdfn]sf] kbrfk k5\ofpg nfu]sf] 5 . ;/sf/d} a:g], ;/sf/s} cfnf]rgf ug]{, ;/sf/;“u} ljleGg dfu ug]{ Pdfn]sf] k'/fg} /f]u xf] . dfcf]jfbL clxn] ToxL dfu{df nfu]sf] 5 . p;n] klg kl5Nnf]k6s gf]6 ckm l8;]G6 n]v]sf] 5 .
sf+u|];nfO{ PSNofpg] v]n
kl5Nnf]k6s cf7 /fhgLlts bnsf] a}7sdf sf+u|];nfO{ PSNofpg jfdkGyL bnx¿ dfcf]jfbL / Pdfn] sDd/ s;]/ nfu], t/ klg jfdkGyL bnx¿sf aLrdf Psdt eg] sfod x'g ;s]g . Pdfn], dfcf]jfbL, hgdf]rf{ / dhb'/ ls;fg kf6L{n] 5'§f5'§} ljj/0fdf gf]6 ckm l8;]G6 n]v] . Pdfn]sf] hf]8 ;dfg'kfltsdf, dfcf]jfbLsf] ;+;b\af6 u0ftGq 3f]if0ffdf / hgdf]rf{sf] ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;dodf g} x'g g;Sg'sf] ;dLIffdf gf]6 ckm l8;]G6 s]lGb|t 5 . sf+u|];nfO{ PSNofpg pgLx¿ nfu] klg cflv/ pgLx¿ ;xdlt hgfpg afWo eP . jfdkGyL zlQm jfddf]rf{n] eg] s'g} k|sf/sf] c;xdlt hgfPsf] 5}g . ;xdltdf gf]6 l8;]G6 gn]Vg]x¿df g]kfnL sf+Uf|];, g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqs / jfddf]rf{ dfq /x]sf 5g\ .
;dfg'kflts k|0ffnL, ;xdltsf] pNn+3g
s]xL jfdkGyL bnx¿n] k"0f{ ;df'gkflts lgjf{rg k|0ffnLnfO{ cufl8 ;f/]/ o;cufl8sf ;Dk"0f{ ;xdlt tyf ;Demf}tfx¿ pNn+3g u/]sf 5g\ . o;cufl8 g} cf7 /fhgLlts bnx¿sf aLrdf ldl>t ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL ckgfpg] ;xdlt eO;s]sf] 5 . o;;DaGwdf sflt{s @@ df ePsf] ;xdlt o;k|sf/ 5– ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ldl>t k|0ffnLsf cfwf/df ug]{ . @)% ;b:o pDd]bjf/nfO{ dt lbg] / klxnf] x'g] lgjf{lrt x'g] k|0ffnLcg';f/ tyf @)$ ;b:o kf6L{nfO{ dt lbg] ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLcg';f/ lgjf{lrt x'g] .
o;/L jfdkGyL bnx¿sf] gf]6 ckm l8;]G6n] s'g} km/s kfg]{ ;Defjgf 5}g . csf]{ crDdsf] s'/f s] 5 eg] dfcf]jfbLn] o;cufl8 ldl>t ;dfg'kflts lgjf{lrt k|0ffnLdf ;xdlt hgfO;s]sf] 5, t/ clxn] Pdfn]sf] lk5nUu' ag]sf] 5 .
g]lj;+3df dxfdGqL / pkfWoIfsf] vf]hL
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . g]kfn ljBfyL{ ;+3df dxfdGqL Pj+ kf“r ljsf; If]qdf % j6f pkfWoIfx¿sf] vf]hL ;'? ePsf] 5 . lrtjg dxflwj]zgaf6 cWoIf kbdf cTolws dtn] lgjf{lrt ePkl5 k|lbk kf}8]n clxn] pko'Qm l6d agfpg] sfo{df nfu]sf 5g\ .
dxfdGqL kbdf uh]Gb| sfsL{ jf dgf]hdl0f cfrfo{dWo] PsnfO{ cWoIf kf}8]nn] lgo'Qm ug]{ ;Defjgf a9]sf] ;|f]tn] atfof] . oBlk olsg eg] eO;s]sf] 5}g . ;|f]tsf cg';f/ dxfdGqLdf b'O{hgf
JolQmx¿nfO{ rog ul/g] ;Defjgf klg plQs} 5 . kf“r ljsf; If]qsf pkfWoIfsf nflu klg w]/} ljBfyL{x¿sf] rrf{ rn]sf] 5 . k"jf{~rnaf6 6+s g]Djfª / O;f{b cG;f/L, dWodfGrnaf6 ;'/h/fh sfkm\n] / ci6s'df/ zfxL, klZrdfGrnaf6 b]j]Gb| kf}8]n / /fhg/fh kGt, dWodlZrdf~rnaf6 b]js'df/ ;'j]bL, ;'b"/ klZrdfGrnaf6 u0f]z e§ / jL/axfb'/ lji6sf] rrf{ /x]sf] 5 . oBlk k|To]s ljsf; If]qaf6 Pshgf dfq pkfWoIfsf] rog ul/g] k|fjwfg /x]sf] 5 . ;xdxfdGqLdf pdf lzjfsf]6L, /fs]z vqL / /d]z /fodfemLdWo] Pssf] alnof] ;Defjgf /x]sf] 5 .
ljjfx u/]kl5 lg:sfzg †
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sfd7f8f}+ . sDo'lgi6 d'n's rLgsf] blIf0fL If]qdf xhf/f}+ ufp“n]n] Ps ;Gtfg gLltsf] lj/f]wdf k|bz{g ul//x“bf g]kfndf PstGqL sDo'lgi6 zf;g nfb\g lqmofzLn g]skf -dfcf]jfbL_leq Pp6f ljjfx;DaGwL cgf}7f] 36gf 36]sf] 5 . ;f] kf6L{sf] eft[–;+:yf clvn qmflGtsf/Ln] ;+u7gsf] s]Gb|Lo txnfO{ g;f]wL ljjfx u/]sf] eGb} b'O{ ljBfyL{ g]tfnfO{ lgisfl;t u/]sf] 5 . qmflGtsf/Ln] s]Gb|Lo ;b:oåo u'0f/fh clwsf/L / ;'bLk g]kfnnfO{ lgisfl;t u/]sf] xf] . o;;DaGwdf clvn qmflGtsf/Lsf cWoIf n]vgfy Gof}kfg]n] eGg'eof], …pxf“x¿nfO{ s'g} cf/f]kdf lgisfl;t ul/Psf] xf]Og, pxf“x¿n] /fhLgfdf lbg'ePsfn] :jLs[t dfq ul/Psf] xf] .Ú
qmflGtsf/Lsf cg';f/ pxf“x¿ b'j}hgfn] 3/fo;L sf/0f b]vfP/ /fhLgfdf lbPsf 5g\ . b]zfGt/nfO{ k|fKt hfgsf/Lcg';f/ u'0f/fh clwsf/Ln] Ps s]6L;“usf] ;DaGwkl5 ljjfx ul/;s]sf 5g\ eg] ;'bLk g]kfnnfO{ Ps s]6L;“usf] ;DaGwsf] sf/0f lgisfl;t ul/Psf] xf] . dfcf]jfbLdf clxn] klg ljjfxsf nflu kf6L{sf] :jLs[lt lng'kg]{ k|fjwfg 5 . :jLs[t glnO{ ljjfx ug]{nfO{ o;}u/L sf/afxL ug]{ ul/Psf] 5 .
ptf rLgdf eg] oltv]/ Ps ;Gtfg gLltsf] lj/f]wdf k|bz{g eO/x]sf] 5 . blIf0fL ;x/ ofªdfO{ ;x/df xhf/f}+ dflg;sf] e]nfn] ;x/sf] kl/jf/ lgof]hg sfof{nodf cfuf];d]t nufOlbPsf 5g\ . rLgn] ;g\ !(&) sf] bzssf] cGTodf Ps ;Gtfg gLlt NofPsf] lyof] . o;cGtu{t Ps ;Gtfg eO;s]sf bDktLnfO{ lg/LIfsx¿n] ue{ktg ug]{ bafa lbg], ;DklQ hkmt ug]{ jf sfg'gn] tf]s]eGbf a9L hl/jfgf c;'n ub}{ cfPsf 5g\ . g]kfndf klg dfcf]jfbL ;Qfdf k'u]kl5 rLgsf] h:t} gLlt nfu' ug]{ t xf]Ogg\ eGg] ;j{q cfz+sf p7]sf] 5 . clxn] ljjfbdf lgoGq0f ug]{ dfcf]jfbLn] ef]ln ;Gtfgdf klg rLgs} gLlt cg'z/0f ug{ a]/ 5}g .
d"n d'2f sfod}
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . ;/sf/L jftf{6f]nL / d]w;L hgflwsf/ kmf]/dsf aLrdf ePsf] jftf{n] ;sf/fTds df]8 lnP klg b'j} kIfsf aLrdf ePsf] ;xdlt sfof{Gjog x'g] s'/fdf eg] Jofks cfz+sfx¿ sfod 5g\ . jftf{sf qmddf s]xL ljifox¿df ;xdlt sfod ePsf] elgP klg d"n d'2fx¿df eg] jftf{ ;kmn ePsf] 5 . jftf{sf qmddf dw]; cfGbf]ngdf ;xfbt k|fKt ug]{x¿nfO{ Ifltk"lt{ pknAw u/fpg], 3fOt]x¿nfO{ Ifltk"lt{ pknAw u/fpg], 3fOt]sf] pkrf/sf] Joj:yf ug]{, /fHo ;+/rgf;DaGwL cfof]u tTsfn u7g ug]{nufotsf ljifox¿df ;xdlt sfod ePsf] 5, t/ cfTdlg0f{o;lxtsf] cfwf/df dw]; If]q 3f]if0ff, ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL, ;+ljwfg;efcufl8 hgu0fgfnufotsf dxŒjk"0f{ a'“bfx¿df eg] b'O{ kIfsf aLrdf ;xdlt sfod ePsf] 5 . hgu0fgf / /fhtGqsf] tTsfn cGtnufotsf ljifo eg] pNn]v 5}gg\ .
cfTdlg0f{o;lxtsf] :jfoq dw]; dw];L hgflwsf/ kmf]/dsf] Pp6f k|d'v / hl6n dfu cfTdlg0f{o;lxtsf] :jfoQ dw]; If]qsf] 3f]if0ff xf], h'g dfunfO{ clxn];Dd kmf]/dn] kl/eflift u/]sf] 5}g / ;/sf/n] klg ;f] dfunfO{ a'em\g] k|of; u/]sf] 5}g . sltkon] o;nfO{ dw]; 6'qm\ofpg] dfusf] ¿kdf lnPsf 5g\ . hflgkmsf/x¿ ;/sf/n] of] dfunfO{ k"/f ug{ g;Sg] atfp“5g\ . olb ;/sf/n] ;f] dfunfO{ k"/f u/] dw]; g} 6'lqmg] ljZn]ifsx¿sf] /fo 5 .
cfTdlg0f{osf] clwsf/n] 5'§} /fHosf] ;+s]t u/]sf] egL a'em\g]x¿ klg 5g\, t/ ;f] dfusf ;DaGwdf s'g} klg /fhgLlts bnx¿sf] :ki6 wf/0ff cfPsf] 5}g . olb t/fO{sf] of] dfu k"/f u/]df cGo hghfltx¿n] klg oxL dfu p7fP/ cfGbf]ng rsf{pg] ;Defjgf 5, t/ o; ljifonfO{ kmf]/dn] lxhf]sf] jftf{df hf]8bf/sf ;fy p7fPsf] 5}g . of] kmf]/dsf] /0fgLlts rfn xf] cyjf nlrnf] ePsf] xf] eGg] olsg 5}g . o;;DaGwdf Ps /fhgLlts ljZn]ifs eG5g\– …kmf]/dn] klxnf Pp6f s'/f p7fPsf] xf], t/ clxn] p;n] If]qLo :jfoQtfsf] dfu 5f]8]sf] x'g ;S5 .Ú pgL cufl8 eG5g\– …;+jfb ;'? x'g' cfk}mdf ;sf/fTds s'/f xf] .Ú
;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL
;dfg'kfltssf] gf/fnfO{ d]w;L hgflwsf/ kmf]/dn] nfdf] ;dob]lv p7fp“b} cfPsf] 5 . ;/sf/ kmf]/dsf aLrdf ePsf] ;xdltdf /fHosf x/]s c+u tyf /fhgLlts lgo'lQmdf ;dfg'kflts k|ltlglwTj ug]{ ;xdlt ePsf] 5, t/ ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnL g} nfu' ug'{k5{ eGg] dfu kmf]/dn] 5f]8]sf] xf] cyjf xf]Og eGg] s'/f eg] cGof}ndf g} /x]sf] 5 . o; dfusf ;DaGwdf eg] cf7 /fhgLlts bnx¿sf aLrdf dte]b sfod} 5 . o;cufl8 bnx¿sf aLrdf ldl>t lgjf{rg k|0ffnL ckgfpg] ;xdlt eO;s]sf] 5 .
hgu0fgfsf] dfu s] eof] <
dw];L hgflwsf/ kmf]/d tyf dw];L ;f+;b\x¿n] nfdf] ;dob]lv p7fg u/]sf] ljifo eg]sf] hgu0fgf xf] . cl:tsf] jftf{sf] qmddf o; ljifodf s] 5nkmn eof], olsg ePsf] 5}g . olb ;f] dfu oyfjt\ eP k"/f x'g] ;Defjgf Psbd} IfL0f /x]sf] 5 . cf7 /fhgLlts bnsf aLrdf cfufdL d+l;/df ;+ljwfg;ef lgjf{rg ug]{ ;xdlt ePsf] 5 . olb hgu0fgf ug]{tk{m nfUg] xf] eg] d+l;/df klg r'gfj ;Dej 5}g .
;z:q ;d"xnfO{ s;/L 7]ufg nufpg] <
;/sf/n] dw];df cfGbf]ng/t lgz:q ;d"x;“usf] jftf{nfO{ cufl8 a9fPsf] 5, t/ d]w;df clxn] cfwf bh{geGbf a9L ;z:q ;d"xn] cft+s dRrfO/x]sf 5g\, h;n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] tof/LnfO{ g} c;/ k'¥ofpg] b]lvG5, t/ oL ;d"xx¿df dfusf ;DaGwdf eg] cf7 bn uDeL/ 5}gg\ . t/fO{ hgtflGqs d'lQm df]rf{sf b'O{ ;d"xn] dfq xfn;Dd @( hgf ;j{;fwf/0fsf] xTof ul/;s]sf 5g\ . dw];df lbgx“' xTof, ckx/0f tyf rGbf ;+sng sfo{ al9/x]sf] 5 . To;}u/L cGo ljleGg ;z:q ;d"xx¿ klg lqmofzLn 5g\ . oL ;d"xx¿nfO{ s;/L 7]ufg nufpg] eGg] ljifodf ;/sf/ uDeL/ x'g'kg]{
cfjZostf 5 .
dfcf]jfbL dGqLx¿sf] ;?jf cft+s
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . dfcf]jfbL dGqLx¿n] sd{rf/L ;?jf cft+s ;'? u/]sf 5g\ . cft+ssf] l;sf/ ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f / jg tyf e"–;+/If0f dGqfnosf k|yd >]0fLsf clws[tx¿ ePsf 5g\ . k|rlnt sfg'g / kl/kf6Lljk/Lt ;'? ul/Psf] ;?jf cft+sk|lt ;fdfGo k|zf;g dGqfnon] ;xdlt lbPdf :yfoL ;/sf/ elgg] l;+uf] lghfdtL k|zf;gdfg} ljs[lt–lj;+ult a9\g] / jl/i7tfnfO{ ;Ddfg ug]{ kl/kf6Lsf] cGTo x'g] lglZrt 5 . lgodljk/Lt ;?jf ug{sf nflu ef}lts of]hgf / jg dGqfnon] ;fdfGo k|zf;g dGqfno;“u ;xdlt dfu u/]sf 5g\ . lghfdtL P]gsf] /]vb]v / sfof{Gjog u/fpg] ;dfGo k|zf;g dGqfnon] dfcf]jfbL dGqLx¿n] lgodljk/Lt ;?jf ug{ dfu u/]sf] ;DaGwdf ;xdlt lbg] xf] jf xf]Og Tof] eg] x]g{ af“sL g} 5 .
ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lxl;nf odL dGqL ePnuQ} dGqfnosf] sfd' ;lrjdf jl/i7tfs} cfwf/df k"0f{s'df/ s8l/ofnfO{ lgo'lQm ug'{ePsf] lyof] . jl/i7tfsf cfwf/df ul/Psf] a9'jfnfO{ ;a}n] ;Ddfg g} u/]sf lyP, t/ xfn jl/i7tf / of]UotfnfO{ nTofP/ k|yd >]0fLsf clws[tx¿sf] ;?jf ug{ nfluPsf] k|lt ;j{q cfnf]rgf ePsf] 5 .
dGqL odL / ;lrj
s8l/of ldn]/ vfg]kfgL ljefusf dxflgb]{zs O{Zj/dfg tfd|fsf/nfO{ dGqfnosf] lagf ljefudf, s[i0fk|;fb cfrfo{nfO{ dGqfnosf] vfg]kfgL dxfzfvfaf6 vfg]kfgL ljefusf] pkdxflgb]{zsdf, /fhs'df/ dNnnfO{ ljefusf] pkdxflgb]{zsaf6 afudtL 9n lgdf{0f cfof]hgfdf, x/]/fd sf]O/fnfnfO{ afudtL 9n cfof]hgfaf6 dGqfnodf / xl/k|;fb zdf{nfO{ ;fgf ;x/L vfg]kfgL tyf ;/;kmfO cfof]hgfsf] k|d'vaf6 vfg]kfgL ljefusf] dxflgb]{zsdf, ejg ljefusf dxflgb]{zs lszf]/ yfkfnfO{ dGqfnosf] ejg dxfzfvfdf ;?jfsf nflu ;xdlt dfu ul/Psf] 5 . lghfdtL ;]jf P]gdf s'g} klg sd{rf/LnfO{ Pp6f kbdf sfd u/sf] b'O{ jif{ k"/f gu/L csf]{ kbdf ;?jf ug{ gkfOg] :ki6 k|fjwfg 5 . olb s'g} ljz]if sf/0fn] b'O{ jif{cufj} ;?jf ug'{k/]df ;fdfGo k|zf;g dGqfno;“u ;xdlt lnP/ ug{ ;lsg] k|fjwfg 5 . ;f]xL k|fjwfgcg';f/ ef}lts of]hgf / jg dGqfnodf ;?jf cft+s ;'? ul/Psf] 5 . ;a}eGbf ckdfg s[i0fk|;fb cfrfo{sf] ePsf] 5 eg] ;a}eGbf a9L ;Ddfg xl/k|;fb zdf{n] kfPsf 5g\ . dGqfnosf] vfg]kfgL dxfzfvfsf] k|d'v kb / vfg]kfgL ljefusf] dxflgb]{zs kb klg dflyNnf] ¿kdf lnOG5 . b'j} kbx¿df k|yd >]0fLs} clws[tx¿ sfo{/t x'G5g\ . dGqfnosf] dxfzfvfsf] k|d'vdf sfo{/t cfrfo{nfO{ vfg]kfgL ljefusf] dxflgb]{zseGbf klg tNnf] txsf] kb pkdxflgb]{zsdf ;?jf ul/Psf] 5 . pQm ;?jf dfcf]jfbLnfO{ cjd"Nog ug]{ / k|rlnt dfGotfljk/Lt 5 . cfrfo{s} ;dsIfL s8l/of eg] sfd' ;lrj ag]sf 5g\ eg] pgnfO{ ljefusf] pkdxflgb]{zsdf ;?jf ug{ ;xdlt dfluPsf] 5 .
ef}lts of]hgf dGqfnodf k|yd >]0fLsf !@ hgf ;]g]6/L OlGhlgo/x¿ sfo{/t 5g\ . !@ dWo] jl/i7tfsf cfwf/df !)cf}+ gDa/df /x]sf xl/k|;fb zdf{nfO{ vfg]kfgL ljefusf] dxflgb]{zsdf ;?jf ug{ ;xdlt dfluPsf] 5 . zdf{eGbf l;lgo/ gf} hgfnfO{ kfvf nufP/ pgnfO{ vfg]kfgL ljefusf] dxflgb]{zs agfpg qmflGtsf/L dGqL odLnfO{ lsg k¥of], Tof] a'em\g af“sL g} 5 . zdf{ @)^# ;fn c;f/ #@ ut]af6 dfq k|yd >]0fLsf clws[t ag]sf x'g\ . k|yd >]0fLsf] clws[t eP/ pgn] Psk6s klg sfo{;Dkfbg d"Nof+sg e/]sf 5}gg\ . x'g t zdf{n] ljutdf klg dGqLx¿sf] cfzL{jfb gkfPsf eg] xf]Ogg\ . ljutsf ef}lts of]hgf dGqLx¿s} cfzL{jfbaf6 zdf{ /fd|f] sdfO x'g] :yfg eg]/ lrlgPsf] ;fgf ;x/L vfg]kfgL tyf ;/;kmfO cfof]hgfsf] k|d'v ag]sf lyP . qmflGtsf/L dGqLn] klg ljuts} dGqLx¿s} z}nLnfO{ lg/Gt/tf lbPsf] cf/f]k dGqfnosf sd{rf/Lx¿sf] /x]sf] 5 .
To:t}, dGqL odL / ;lrj s8l/ofn] rfn' cfly{s jif{df ! ;o &! cfof]hgf ;~rfng ug]{ nIo lnPsf]df lgdf{0f–Joj;foLx¿sf] x8\tfn, Pr lsdL kfOksf] d"Noa[l4 / t/fO{ cfGbf]ngsf afa'h'b klg ! ;o ^) cfof]hgf ;~rfng u/]sf] egL vfg]kfgL ljefusf dxflgb]{zs O{Zj/dfg tfd|fsf/sf] k|;+zf u/]sf] Ps dlxgf klg glaTb} dxflgb]{zsaf6 dGqfnosf] lagf ljefudf ;?jf ul/Psf] 5 . To:t} vfg]kfgLsf pkdxflgb]{zs /fhs'df/ dNnnfO{ afudtL 9n lgdf{0fsf] cfof]hgfdf ;?jf ul/Psf] 5 . gf} dlxgfdf cfof]hgfdf rf/j6f k|d'vx¿ kl/jt{g eO;s]sf 5g\ . ljsf; lgdf{0f cfof]hgfx¿df cfof]hgfaf/] cWoog, hfgsf/L lng], OlR5t nIo k|ult xfl;n ug{ ;DejtM cfof]hgf cjlwe/ cGoyf Go"gtd b'O{ jif{sf] sfo{sfn /xg] u/L lgo'lQm ul/g] :yflkt dfGotf 5, t/ To;ljk/Lt o;} cfly{s jif{df afudtL 9n lgdf{0f cfof]hgfdf dfq lszf]/ zfSo, /fdbLk zfx, x/]/fd sf]O/fnf / /fhs'df/ dNnsf] kb:yfkg eO;s]sf] 5 . cfof]hgf k|d'vx¿sf] ;?jfn] klg s:tf] ljsf; vf]h]sf] 5 eGg] :ki6 x'G5 .
To;}u/L csf{ qmflGtsf/L dGqL dft[sf ofbjn] jg dGqfnodf ef}lts of]hgf dGqfnos} gLltnfO{ cg'z/0f u/]sf 5g\ . jg dGqfnosf ;a}eGbf h'lgo/ k|yd >]0fLsf clws[t lbjfs/bQ kf08]nfO{ e"–;+/If0f ljefusf] dxflgb]{zsdf jgs} k[i7e"ld eP klg lkmN8sf] cg'ej gePsf] / dfcf]jfbL g]t[ kDkmf e';fn;“u lgs6tf ePsf sf/0f 8f= s]zj s“8]nnfO{ jg ljefusf] dxflgb]{zsdf, lbJob]j e§nfO{ jg cg';Gwfgdf, cjsfz kfpg b'O{ dlxgf dfq af“sL /x]sf z]ifxl/ e§/fO{nfO{ jGohGt' ljefusf] dxflgb]{zsdf, df]xgk|;fb jfUn]nfO{ dGqfnosf] of]hgf dxfzfvfaf6 cjd"Nog u/L jg k}bfjf/ ljsf; ;ldltdf / 8f= pbo/fh zdf{nfO{ dGqfnosf] of]hgf dxfzfvfdf ;?jf u/]sf 5g\ . jg ;lrj tLy{/fh zdf{ jg ga'e]msf ;lrj ePsfn] dGqL ofbjsf] …P; DofgÚ dfq eP/ afl;/x]sf 5g\ . dGqL ofbj / 8f= pbo/fh zdf{aLr lgs} 3lgi6tf a9]sf] 5 . 8f= zdf{s} ;Nnfxdf ;?jfsf] lni6 ag]sf] xf] . lgodljk/Lt tyf k|rlnt dof{bfsf] ;d]t Vofn gu/L ug{ nfluPsf] ;?jfdf ;fdfGo k|zf;g dGqfnon] ;xdlt lbPdf d'n'ssf] k|zf;lgs ;+oGq sxf“ k'Ug] xf] < To; ljifodf ;fdfGo k|zf;g dGqfno uDeL/ x'g'kg]{ sfd{rf/Lx¿sf] dfu /x]sf] 5 . k|yd >]0fLsf clws[tx¿af6 ;'? ePsf] ;?jf cft+s tn;Dd} ug]{ of]hgf dfcf]jfbL dGqLx¿sf] /x]sf] 5 .
dfcf]jfbLsf] lqmofsnfkaf6 lrlGtt 5f}+ – cd]l/sL ;xfos ljb]zdGqL Aof/L Pk\m= nf]j]gqmf]g
d nf]stGq, dfgj clwsf/ tyf >d;DaGwL cd]l/sL ;xfos ljb]zdGqL x'“ . d cd]l/sL ljb]zdGqfnosf] Tof] ljefu x]5'{, h;nfO{ /fi6«klt, s+u|]; tyf cd]l/sL hgtfn] ljZje/ dfgj clwsf/, nf]stflGqs zf;g / plrt >d gLltsf] jsfnt ug]{ lhDd]jf/L lbPsf 5g\ . d]/f] ljefun] x/]s jif{ n]lvg] dfgj clwsf/ sG6«L l/kf]6{;\sf] klg ;'k/Lj]If0f ub{5 .
d]/f] g]kfn e|d0fsf lgDg p2]Zo lyP M
!= ;a} kIfnfO{ zflGt ;Demf}tfsf k|lta4tfx¿k|lt k|lta4 /xL g]kfndf lbuf] zflGt / nf]stGq Nofpg k|]l/t ug]{,
@= ;+ljwfg;efsf] olsg ldlt lgwf{/0fsf nflu cfH"jfg ug]{ /
#= dfgj clwsf/ ;+/If0f tyf pNn+3gaf/] cWoog ug]{ .
d]/f] rf/ lbg] e|d0fsf qmddf d}n] ;/sf/L clwsf/Lx¿, /fhg}lts kf6L{sf g]tfx¿, dfgj clwsf/sdL{ tyf gful/s ;dfhsf k|ltlglwx¿;“u g]kfnsf] ;d;fdlos ljsf;qmdsf af/]df 5nkmn u/]“ .
cd]l/sf g]kfnsf] zflGt k|lqmof tyf nf]stflGqs ljsf;qmdsf] hf]8bf/ ;dy{g ub{5 . xfdL o;sf] ;kmntfsf nflu ;Sbf] ;xof]u ug]{5f}+ . xfdL k|wfgdGqL sf]O/fnf / cGo /fhg}lts bnx¿nfO{ oxL d+l;/leq}DFF ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg u/fpg] lg0f{osf nflu awfO{ lbg rfxG5f}+ . o;sf ;fy} cfjZos lgjf{rg P]g Nofpg tyf b]zdf zflGt;'/Iffsf] l:ylt sfod u/fpg xfdL cfu|x ub{5f}+ . nf]stGqdf lgjf{rgsf] cxd\ e"ldsf x'G5 . :jtGq / lgikIf lgjf{rgdfkm{t cfkm\gf] cfjfh ;'gfpg] df}sf kfpg' g]kfnL hgtfsf] xs xf] .
g]kfnL hgtfsf] rf;f] / cfsf+Iffsf] ;xL ;Daf]wg x'g] u/L /fhg}lts k|lqmof cufl8 a9\g]5 eGg] xfdL cfzf ub{5f}+ . oxL kl/k|]Iodf xfdL dfcf]jfbL lqmofsnfkx¿af6 lrlGtt 5f}+ . ut d+l;/df ePsf] lj:t[t zflGt–;Demf}tfn] g]kfndf nf]stGqsf] af6f] v'nf u¥of], t/ To;nuQ} of]ª sDo'lgi6 lnusf] u7g eof] . To;sf cltl/Qm pQm lj:t[t zflGt–;Demf}tfdf ul/Psf k|lta4tfx¿nfO{ dfcf]jfbLn] kfngf ug{ cem} af“sL 5 . ;+o'Qm /fHo cd]l/sfsf] ;Gb]z k|i6 5 M nf]stflGqs k|lqmofdf uf]nL / dtk]l6sf ;“u} hfg ;Sb}gg\ . nf]stflGqs k|lqmofdf 8/, wDsL / lx+;fsf] s'g} klg e"ldsf x'g ;Sb}g . /fhg}lts cf}hf/sf] ¿kdf lx+;fsf] k|of]u s;} u/L klg dfGo x'g] 5}g .
k|wfgdGqL sf]O/fnf;“usf] e]6df d}n] lgjf{rgsf] ldlt lgwf{/0fsf nflu /fhg}lts kf6L{x¿nfO{ ;Demf}tfdf Nofpg pxf“n] ug'{ePsf] g]t[Tjsf nflu awfO{ lbPsf] 5' . cem} w]/} sl7g kl/>d ug{ af“sL /x]sf] s'/fdf xfdL b'j}sf] Psdt /x\of] . k|wfgdGqLn] nf]stflGqs k|lqmofdf c8\rg Nofpg] s'g} klg k|of;af6 cfkm" ljrlnt gx'g] s'/f atfpg'eof] . ;a} g]kfnL hgtfsf] cfjfhnfO{ /fd|f];“u ;'lgg'kg]{ cfjZostfsf af/]df xfdLn] 5nkmn u¥of}+ . xfdL cfzf ub{5f}+, /fhg}lts kf6L{x¿ tyf ;/sf/ g]kfnL hgtfsf] cfjfh ;'Gg ;Ifd x'g]5g\ / ;dfj]zL, zflGtk"0f{ tyf nf]stflGqs ;dfhsf] :yfkgf ug{]5g\ .
;/sf/, /fhg}lts k|ltkIf / cGo ;a} ;DalGwt kIfn] dfgj clwsf/sf] ;Ddfg ug'{ cfjZos 5 . o;} ;Gbe{df /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf af/]df klg k|wfgdGqL;“u 5nkmn ug]{ df}sf d}n] kfP“ . d}n] o;sf cfo'Qmx¿sf] oyfzL3| lgo'lQmsf nflu cfu|x u/]“ . nf]stlGqs Joj:yfdf cGo cfof]uh:t} of] cfof]u klg ;f“lRrs} :jtGq x'g'kb{5 eGg]df klg hf]8 lbP“ . k|wfgdGqLn] of] s'/fdf ;xdlt hgfp“b} /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf] k"0f{ lqmofzLntf / :jtGqtfsf nflu oyfzL3| kxn ug]{ atfpg'eof] .
g]kfnsf] nf]stflGqs eljiodf w]/} ;Defjgfx¿ 5g\, t/ cem} w]/} s'/f ug{ af“sL 5 . d}n] k|wfgdGqL / cGo ;a};“usf] 5nkmnsf qmddf o; sl7g 38Ldf cd]l/sf Ps ldq tyf ;xof]uLsf ¿kdf pleg tTk/ 5 eGg] s'/f k|i6 kf/]sf] 5' . xfdL g]kfn zflGtk"0f{, ;d'Ggt tyf nf]stflGqs ePsf] x]g{ rfxG5f}+ / o;sf nflu ldn]/ cufl8 a9\g tof/ 5f}+ .
-e|d0fsf] cGTodf kqsf/x?nfO{ ljt/0f ul/Psf] k|]; gf]6df cfwfl/t_
pBf]uLx¿nfO{ k|wfgdGqLsf] ;Daf]wg
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] $!cf}+ jflif{s ;fwf/0f;ef ;/sf/L lghLIf]q ;fe]mbf/LnfO{ ljsf;sf] dfWod agfpg'k5{ eGg] gf/fsf ;fy cfhb]lv jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df ;'? x'“b}5 . k|wfgdGqL tyf g]kfnL sf+u|];sf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] pb\3f6g ug'{x'g] dxf;+3sf] $!cf}+ jflif{s ;fwf/0f;efsf] tof/L clGtd r/0fdf k'u]sf] dxf;+3sf dxflgb]{zs d]3gfy Gof}kfg]n] atfpg'eof] . 8]9 dlxgfcl3 dxf;+3sf cWoIf r08L/fh 9sfnsf] lktfsf] b]xfGt ePsf sf/0f ldlt to ul/Psf] jflif{s ;fwf/0f;ef kl5 ;fl/Psf] lyof] . cfh ;f9] @ ah] k|wfgdGqL sf]O/fnfn] ;fwf/0f;ef pb\3f6gkl5 pBf]uL–Joj;foLx¿nfO{ ;Daf]wg ug'{x'g] sfo{qmd /x]sf] 5 . pQm ;fwf/0f;efdf dxf;+3sf lhNnf cWoIf, j:t'ut ;+:yfsf k|d'vx¿ Pj+ ;xf;+3sf ;fwf/0f ;b:ox¿n] efu lng] atfOPsf] 5 .
ef]ln dxf;+3sf ljleGg k|:tfjx¿sf] af/]df 5nkmn x'g] aGb;qsf] sfo{qmd /x]sf] 5 . klxnf] ljz]if a}7sdf ;/sf/sf dGqLx¿ ;lDdlnt x'g]5g\ eg] bf];|f] ljz]if a}7sdf g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] ;Daf]wg ug'{x'g] sfo{qmd /x]sf] 5 . g]kfnsf] cfly{s ljsf;sf nflu Joj;foLx¿n] v]Ng'kg]{ e"ldsf / nufgLsf] jftfj/0fsf] ljifodf o;k6ssf] ;fwf/0f;efn] ljz]if 5nkmn ug]{ Ps pkfWoIfn] hfgsf/L lbg'eof] .
emfkfdf P]ltxfl;s ;ef
o'j/fh l3ld/]
emfkf . emfkfsf] Oltxf;d} lxhf] zlgaf/sf] cfd;ef ;aeGbf a9L hgpkl:ylt ePsf] :yfgLo afl;Gbfx¿ atfp“5g\ . k|r08 udL{sf jfah'b hgcfGbf]ng–@ sf sdf08/ Pj+ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ;Daf]wg ;'Gg lxhf]sf] cfd;efdf xhf/f}+ k"j]{nLx¿sf] pkl:ylt lyof] . ;efnfO{ g]kfnL sf+u|];sf ;efklt Pj+ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf, sf+u|]; dxfdGqL /fdrGb| kf}8]n, u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf, sf+u|]; s]Gb|Lo ;b:o 8f= z]v/ sf]O/fnfn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To;}u/L, eft[–;+:yf g]kfn t?0f bnsf cWoIf ljgf]b sfo:y / g]kfn ljBfyL{ ;+3sf cWoIf k|bLk kf}8]nn] klg ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . cfd;efdf ;xefuL x'g Onfd, df]/ª tyf wgs'6faf6 7"nf] dfqfdf g]tf tyf sfo{stf{x¿ cfPsf lyP . xhf/f}+ g/gf/Lx¿ laxfg}b]lv a;, 6«s, 6\ofS;L tyf k}bndf gf/fafhLsf ;fy pkl:yt ePsf lyP . ;ef ;'? x'g'eGbf cufl8 ;+:s[ltsdL{x¿n] ;lxbufyf ufPsf lyP . lgwf{l/t ;doeGbf rf/ 306f l9nf] ;ef:yndf lul/hfafa'sf] k|j]z x'“bf ;Dk"0f{ hgnx/ pn]{/ a;]sf] lyof] . k|wfgdGqLsf] :jf:YonfO{ Vofn ub}{ clS;hg, PDa'n]G; tyf b'O{hgf 8fS6/sf] Joj:yf ul/Psf] lyof] . sfo{qmddf g]tfx¿n] JoQm u/]sf egfOsf] ;f/;+If]k oxf“ k|:t't ul/Psf] 5 .
/fdrGb| kf}8]n M g]kfnL hgtf sf] ;“u glhs /x]5g\ eGg] a'em\g emfkfsf] ;ef cfP/ x]g{ cGo bnnfO{ r'gf}tL . ;+ljwfg;efsf] u'0fufg tyf dlxdf ufP/ gyfSg]x¿ cfh ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'g glbg if8\oGq ul//x]sf 5g\ . hgtfsf] ljj]sdfly ljZjf; gug]{x¿ g} ;+ljwfg;eflj/f]wL x'g\ . bfof“ xft ;Qf / afof“ xft ljkIfdf /fv]/ lx+8\g] bnx¿n] b]znfO{ stf nfg vf]h]sf x'g\ < hgtf ;hu x''g'k5{, ;+ljwfg;efsf] ax'dtn] g} /fhtGq x6fpg'k5{ eGg] cfTdljZjf; gx'g] g]tfx¿n] b]z lauf/]sf x'g\ .
s[i0f l;6f}nf M @))& ;fnb]lv /fhf;“u hgtfn] u/]sf] n8fO“sf] ca cGTo x'g} k5{ . hgflwsf/s} lglDt hgtf dl//xg'kg]{, nuftf/ 3fOt] x'g'kg]{, nuftf/ h]n hfg'kg]{ lbgsf] ca cGTo x'g} k5{ .
8f= z]v/ sf]O/fnf M ;+ljwfg;ef Pp6f k|lqmof xf], k|lqmofcg';f/ rNbf dfq} ;a} s'/f ;Dej 5 . ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLn] /fHosf lgldQ klg / hgtfsf lglDt klg xflg k}bf u5{ . ;+ljwfg;efsf] r'gfj l56f]–5l/tf];“u rfxg'x'G5 eg] jfO{;LPnsf] ultljlwnfO{ t'?Gt /f]Sg";\ .
nf}xk'?ifsf] zflns cgfj/0f x'g]
hgcfGbf]ng–@ sf sdf08/ tyf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] nf}xk'?if u0f]zdfg l;+x >]i7sf] /Tgkfs{df ag]sf] k"0f{ sbsf] zflns cgfj/0f d+unaf/ laxfg ug'{x'g] ePsf] 5 . ljZj jftfj/0f lbj;sf] cj;/ kf/]/ cgfj/0f ug{ nfluPsf] pQm zflns /x]sf] /Tgkfs{sf] au}+rfsf] gfd u0f]zdfg l;+x tyf hgcfGbf]ng :d[lt zflGtjfl6sf /flvPsf] 5 . kf6gsf sflnu9 xL/f dxh{gn] lgdf{0f u/]sf] nf}xk'?if >]i7sf] zflns t]x| lkm6sf] 6fj/dfly ^ lkm6 # OGr prfO“ /x]sf] 5 . ;+/rgfdf @)^# ;fnsf cd/ ;lxbx¿sf] gfdf+sg klg ul/Psf] 5 .
pkef]Qmfsf] lvnfkmdf ;+zf]wgsf] tof/L
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . pkef]Qmfx¿sf] lxt ;+/If0f ug{ /fhkqdf ;"rgf k|sflzt u/L NofPsf] Joj:yfnfO{ s]xL gfkmfvf]/ cfoftstf{x¿sf] bafadf k/L ;/sf/n] k'gM ;+zf]wg ug{ nfu]sf] a'lemPsf] 5 . pkef]Qmf ;+/If0f P]g;DaGwdf g]kfn /fhkqdf ;"rgf k|sflzt u/L ut j}zfv $ b]lv s]xL Joj:yfx¿ nfu' ul/Psf] lyof] . ljb]zaf6 cvfB j:t'x¿ cfoft u/L gfkmf sdfpg kNs]sfx¿sf] bafadf k/L pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqfnon] ;+zf]wg ug{ nfu]sf] b[9 Joj:yfx¿sf sf/0f pkef]Qmfx¿sf] :jf:Yo hf]lvddf kg]{ vt/f a9]sf] 5 eg] ahf/df cfofltt ;fdfgsf] c:j:y k|lt:kwf{ a9\g] ;+s]t b]lvPsf] 5 .
ut j}zfv $ ut] NofPsf] g]kfn /fhkqdf k|sflzt ;"rgfdf g]kfndf cfoft ug]{ cfoftstf{ jf g]kfnsf nflu lgo'Qm clws[t laq]mtf jf kmd{sf] gfd n]Vg'kg]{ Joj:yf ePsf]df of] Joj:yfnfO{ x6fP/ csf]{ /fhkqsf] ;"rgf k|sflzt ug{ dGqfnonfO{ bafa k/]sf] a'lemPsf] 5 . ljb]zaf6 cfofltt j:t' k|of]uaf6 pkef]Qmf 7luPsf] v08df cfoftstf{nfO{ sf/afxL ug{sf nflu gfd pNn]v ug]{ Joj:yfn] ;xh agfPsf] lyof] . Pp6} sDkgLsf] pTkfbg w]/} cfoftstf{x¿n] cfoft ug]{ x'“bf cfoftstf{sf] gfd pNn]v ug{ Jofjxfl/s sl7gfO“ x'g] ts{ k]; ub}{ cfoftstf{sf] gfd x6fpgsf nflu s]xL gfkmfvf]/ Joj;foLx¿n] bafa lbPsf] a'lemPsf] 5 . o;}u/L j}zfv $ ut]b]lv g} nfu' ul/Psf] g]kfn /fhkqdf k|sflzt ;"rgfdf vfB kbfy{ eP pkef]Uo cjlw sDtLdf 5 dlxgf x'g'kg]{ k|fjwfgnfO{ vf/]h u/L ;+zf]lwt ;"rgf k|sflzt ug{ s]xL Jofkf/Lx¿n] bafa lbPsf] atfOPsf] 5 . s]xL ;docl3 cfoftstf{sf] gfd :ki6 gn]lvPsf pTkfbg / PS;kfP/ ldlt pNn]v gul/Psf tyf rfOlgh efiffdf dfq Kofs]lhª ul/Psf rSsn]6sf sf/0f g]kfnsf pkef]Qmfx¿ la/fdL k/]sf lyP . o:t} lsl;dsf ljs[ltnfO{ /f]Sgsf nflu ;/sf/n] w]/} 5nkmn / ax;kl5 /fhkqd} ;"rgf k|zfl/t u/L pkef]Qmf ;+/If0f P]g @)%$ sf] Joj:yf ;+zf]wg u/]sf] lyof] . /fhkqdf ;"rgf k|sflzt ePkl5sf] j}zfv $ kl5sf] cj:yfdf :jb]zL pBf]ux¿af6 pTkflbt j:t'x¿n] pkef]Qmf ;+/If0f P]g @)%$ nfO{ kfngf u/] klg ljb]zaf6 cfofltt j:t'sf] sf/f]af/ ug]{x¿nfO{ of] P]g k|efjsf/L ¿kdf nfu' ug{ ;/sf/ c;Ifd eO/x]sf] lyof], t/ pkef]Qmfx¿sf] ;+j]bgzLntfnfO{ bfp“df /fv]/ gfkmf sdfpg rfxg] gfkmfvf]/ cfoftstf{x¿n] pkef]Qmfsf] clwsf/ g} s'l07t x'g] u/L P]g ;+zf]wgsf] nflu bafa lbPsf 5g\ . P]g ;+zf]wg ug{ pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL /fh]Gb| dxtf];d]tn] sfnfahfl/ofx¿nfO{ cfZjf;g lbPsf] a'lemPsf] 5 . ahf/df ljleGg vfn] cfofltt j:t'x¿df /fhkqdf pNn]v ul/Pcg';f/sf] dfkb08x¿ kfngf gu/]sf] b]lvP klg sf/afxL k|lqmof cufl8 a9fOPsf] 5}g . ljb]zL sDkgLåf/f pTkflbt j:t'df v/faL b]lvPdf ljb]zd} uO{ sf/afxL k|lqmof cufl8 a9fpg'df sl7gfO“ ePs} sf/0f cfoftstf{sf] gfd pNn]v ug'{kg]{ k|fjwfg NofPsf] lyof] . ahf/df c+u|]hLafx]s c/aL, rfOlghh:tf ga'lemg] efiff pNn]v ePsf ljleGg cfofltt vfB j:t'x¿ k|z:t dfqfdf e]l6P klg ;/f]sf/jfnf lgsfox¿ o;k|lt df}ge}+m b]lvPsf 5g\ .
pkef]Qmf ;+/If0f P]g @)^$ df :jb]zL pBf]unfO{ dfq nfu' x'g] t/ cfofltt j:t'df nfu' gx'g] eGg] s'/f e]b\efjk"0f{ x'g hfG5 . /fhkqdf ut j}zfv $ ut] ul/Psf] Joj:yfcg';f/ s'g} klg pkef]Uo j:t'sf] af/]df pQm j:t'sf] pTkfbg ldlt, pTkfbssf] gfd, cfoftstf{sf] gfd, 7]ufgf, j:t'sf] ;lDd>0f ljj/0f, pkef]Uo cjlw cflb pNn]v ug'{kg]{ x'g cfp“5 . o; k|fjwfgnfO{ g]kfnL pkef]Qmfx¿n] :jfut u/]sf] cj:yfdf k'gM pkef]Qmfsf] lxt ljk/Lt x'g] u/L ;+zf]wg ug{ vf]lhg'n] pBf]u, jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqfno pkef]Qmfsf] ;+j]bgzLntfljk/Lt uPsf] b]lvPsf] 5 .
k'gld{ngdf g]tfqosf] cg'kl:ylt
Clif wdnf
g]lj;+3sf ;+:yfksx¿n] zlgaf/ /fhwfgLsf] cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df cfof]hgf u/]sf] k'gld{ng hnkfg ;df/f]xdf sf+u|]; ;+:yfks g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{, sf+u|]; ;efklt Pj+ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf / k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt z]/axfb'/ b]pjf sf]xL b]lvPgg\ . g]tfqo Ps} ynf]df pkl:yt x'g] va/n] pT;flxt eP/ Toxf“ k'u]sf dfG5] lvGg x'g' :jfefljs} lyof] . kf6L{ ljefhgsf] kf“r jif{kl5 Toxf“ b'j} sf+u|];sf g]tf–sfo{stf{sf] eL8 nfUof], cfTdLotf ;fl6of] clg ;f]lwof]– …sf+u|]; Pstf slxn] x'G5 <Ú
kl5Nnf] ;do sf+u|]; Pstfsf lglDt b'j} sfo{bn ;lqmo eP klg ck]lIft kl/0ffd cfpg ;s]sf] 5}g . g]tfqo pkl:yt ePsf] eP Pstfsf] k"j{ ;+s]t ;a}n] kfpg] lyP g} . oBlk g]tf–sfo{stf{sf] pT;fx / hf“u/ b]Vbf nfUYof], ca s'g} klg zlQmn] PstfnfO{ layf]Ng ;Sb}g . Pstf clxn]sf] e"–w/ftnLo oyfy{ ag]sf] clwsf+z ;xefuLsf] dt lyof] .
sfo{qmddf ;+:yfks g]tf e§/fO{n] z'esfdgf dfq k7fP, cfk"m uPgg\ . pxf“n] sf+u|];sf] cflwsfl/s Pstf geP;Dd ;+;b\, kf6L{ a}7s st} ghfg] pb\3f]if;d]t bf]xf]¥ofPsf 5g\ . sf+u|]; Ps geO{sg cfk"m s'g} klg sfo{qmddf ghfg] lg0f{o u/]sf] atfp“b} of] k'gld{ng ;df/f]xdf gcfPsf] atfPsf lyP . k'gld{ng ;df/f]x cfof]hs ;ldltsf ;+of]hs cf]dsf/ >]i7sf gfddf e§/fO{n] k7fPsf] efj's z'esfdgf–kqn] g]tf–sfo{stf{nfO{ Pstfk|lt cfzfjfbL t'NofPsf] lyof] .
sf+u|]; ;efklt Pj+ k|wfgdGqL sf]O/fnf klg sfo{qmddf hfg ;s]gg\ . emfkfsf] cfd;efnfO{ ;Daf]wg ug{ k'u]sf sf]O/fnfn] g]tf–sfo{stf{sf] rfxgf a'em]sf] / o;n] Pstfdf pmhf{ yKg] ;Gb]z k7fPsf lyP . emfkfsf] cfd;efdf pgn] ;a}nfO{ w}o{wf/0f ug{ / kl/l:yltsf] uDeL/tfnfO{ dgg ug{ ;d]t ;'emfPsf 5g\ . sf+u|];sf ;fy} cf7 bnnfO{ ldnfpg] lhDd]jf/L lnPsf sf]O/fnfn] ;+;b\sf] b'O{ ltxfOn] u0ftGq 3f]if0ff ug{ ;lsg] ;+s]t;d]t u/]sf 5g\ . sf]O/fnfsf] emfkf ;Daf]wgn] u0ftGqjfbLnfO{ xf};fPsf] 5 . …d}n] eg] klg, geg] klg u0ftGq s;}n] /f]Sg ;Sb}g,Ú pgn] :ki6 3f]if0ff u/] .
g]lj;+3sf ;+:yfks Pj+ k|hftflGqs sf+u|];sf ;efklt b]pjf klg zlgaf/ g} lhNnf bf}8fxfdf nfu]sf 5g\ . pgn] klg k'gld{ng hnkfg ;df/f]xdf cfpg] cfZjf;g lbPsf lyP . sf7df8f}+df ePsf] pQm sfo{qmddf g]lj;+3sf] k|yd dxflwj]zgb]lv xfn;Ddsf g]tf sfo{stf{ Pj+ b'j} sf+u|];sf g]tf–sfo{stf{sf] ;xeflutf /x]sfn] ;fy{s g} ePsf] 5 . g]kfnL hgqmflGtsf] /QmaLh g]lj;+3 g} lxhf], cfh / ef]lnsf] sf+u|]; xf], o;n] g} nf]stGqsf] ;+/If0f ug{ ;Sg]5 . g]kfn ljBfyL{ ;+3 ;+:yfks ;d"xn] u/]sf] k|oTg cfkm}+df dxŒjk"0f{ 5 . g]lj;+3sf ;+:yfksx¿ b]j]Gb|nfn g]kfnL, ljkLg sf]O/fnf, z]/axfb'/ b]pjf, ch'{gg/l;+x s];L, df;{nh'nd zfSo, bdggfy 9'+ufgf, Clifs]z uf}td, j;Gt u'?ª, hjfx/ hf]zL / lzjaxfb'/ v8\sf lyP .
:yfkgfsfnb]lv rf]Ol6“b}, km'6\b} cFP klg sf+u|]; Pp6f hLjGt kf6L{ xf] . g]kfnL /fhgLltdf cg]sf}+ ptf/r9fj cfP klg o;sf] k|jfx k|hftflGqs af6f]af6 ljrlnt ePsf] 5}g . Oltxf;sf 7"N7"nf qmflGtsf] g]t[Tj u/]sf] ;a}eGbf k'/fgf] kf6L{ sf+u|];nfO{ kl5Nnf] ljefhgn] nufPsf] 3fprf]6 lal;{g;Sg' 5 . sf+u|]; ljefhgsf] k|ToIf nfe lng ;kmn eP /fhf 1fg]Gb| . sf+u|]; sdhf]/ x'“bf /fhfsf] dxŒjfsf+Iff / lg/+s'z k|j[lQ ;Nanfpg' :jfefljs} xf] . c;f]h !* of df3 !( b'j} 36gf sf+u|]; ljefhgsf kl/0ffd x'g\ . oBlk ljeflht sf+u|];nfO{ Pp6} df]rf{df Nofpg] sfddf klg gsf/fTds e"ldsf /Fhfs} /x\of] . pgLlj?4 n8\g] df]rf{df b'j} sf+u|]; Ps} 7fp“df cfP, d'n'sdf /fhfsf] lg/+s'ztf k/fhLt eof] / nf]stGqsf] axfnL eof] . h]xf];\, zlgaf/sf] sfo{qmdaf6 sf+u|]; Pstfsf] ;"qkft ePsf] 5 .