cGtl/d ;/sf/sf] an dfcf]jfbLsf] sf]6{df
b]zfGt/ ljz]if ;+jfbbftf
sf7df8f} . dfcf]jfbLn] sygL / s/gLnfO{ Ps} ¿kdf gNofPsf sf/0f cGtl/d ;/sf/ aGg] ltly clglZrttftkm{ ws]lnPsf] 5 . oBlk hgcfGbf]ngsf gfos lul/hfk|;fb sf]O/fnf h]7leq} ;+ljwfg;efsf] r'gfj u/fpg k|ltj4 x'g'x'G5 . cfkm\gf] zf/Ll/s c:j:Ytfsf sf/0f /fhgLlts ultljlwdf k|ToIf ¿kdf ;lqmotfsf ;fy ;+nUg x'g g;s] klg k6sk6s pxf“n] tf]lsPs} ;dodf ;+ljwfg;efsf] r'gfj u/fpg] k|ltj4tf JoQm ul//xg'ePsf] 5, t/ dfcf]jfbLn] o;cufl8 u/]sf ljleGg ;xdlt tyf ;Demf}tfx¿nfO{ Odfgbfl/tfk"0f{ ¿kdf sfof{Gjog gu/]sf sf/0f cGtl/d ;/sf/ lgdf{0fsf] ldlt clglZrt ePsf] xf] . dfcf]jfbLn] sAhfdf lnOPsf 3/hUufx? lkmtf{ gu/]sf sf/0f / xftxltof/sf] k|bz{g hf/L /fv]sf sf/0f cljZjf;sf] vf8n al9/x]sf] 5 . oBlk cGtl/d ;/sf/ u7gsf ;DaGwdf cf7 /fhgLlts bnn] u[xsfo{ cufl8 a9fPsf 5g\ . o;} ;Gbe{df lxhf] rf/ /fhgLlts bnsf zLif{ g]tfx?sf] a}7s a:of] . ;f] a}7sn] tof/ kf/]sf Ph]08fx¿sf cfwf/df kl;{ cf7 /fhgLlts bnsf] a}7s a:g] / cGtl/d ;/sf/ lgdf{0fsf] u[xsfo{nfO{ cufl8 a9fpg] a'lemPsf] 5 . cGtl/d ;/sf/ lgdf{0fdf dfcf]jfbL g} a9L uDeL/ / lhDd]jf/ ¿kdf k|:t't x'g'kg]{ /fhgLlts ljZn]ifsx¿sf] /fo 5 .cGtl/d ;/sf/sf] an ca dfcf]jfbLsf] sf]6{df 5, pgLx? hlt ;'w|G5g\ Tolt g} rf“8f] cGtl/d ;/sf/ lgdf{0f x'g]5 .
;j{;Ddltaf6 hf/L ePsf] cGtl/d ;+ljwfg $%cf}+ lbgd} s]xL c;xdltsf ;fy ;+zf]wg ePsf] 5 . of] klxnf] ;+zf]wg xf] . of] ;+zf]wgkl5 k]ml/ bf];|f] ;+zf]wgsf nflu k|:tfjx¿ tof/ ePsf 5g\ . bf];|f] ;+zf]wg klg l5§} x'g] ;Defjgf 5 . bf];|f] ;+zf]wg ug]{ ;t{df klxnf] ;+zf]wg ;/sf/L k|:tfjcg';f/ ePsf] 5 . of] ;+zf]wg;“u} dfcf]jfbLn] /fhfnfO{ cljZjf;sf] k|:tfjaf6 x6fpg] k|fjwfg /fVg gof“ k|:tfj ;+;bdf btf{ u/fPsf] 5 . To:t} k|:tfj klxn] Pdfn]n] btf{ u/fPsf] lyof] . t/ p;n] To;nfO{ lkmtf{ lnPkl5 dfcf]jfbLn] csf]{ k|:tfj btf{ u/fPsf] xf] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgcl3 g} u0ftGq 3f]if0ff ug'{kg]{ c8fg ln“b} cfPsf] dfcf]jfbLn] kl5Nnf]k6s /fhflj¿4 cljZjf; k|s6 x'g ;Sg] k|:tfj NofP/ /fh;+:yfsf] cl:tTjnfO{ hLljt /fv]sf] 5 . ;+emf}tfadf]lhd ;+zf]wg x'g af“sL /x]sf k|:tfjx¿ l5§} csf]{ ;+zf]wgdf kfl/g] to ePsf] 5 . csf]{ ;+zf]wg x'“bf ;+ljwfgdf /fhflj¿4 x'g ;S5 . To;f] eof] eg] /fhfn] ;+ljwfgtM j}wflgstf kfpg] 5g\ . To;}sf/0f klg o;cl3 Pdfn]n] of] k|:tfj cl3 ;fbf{ Jofks 5nkmn ug{ egL 5'§} sfo{bn ag]sf] lyof] . Tof] sfo{bndf 5nkmn geO{ Pdfn]n] o:tf] k|:tfj btf{ u¥of], h;sf] Jofks lj/f]w eof] / p;n] of] k|:tfj lkmtf{ lng'k/]sf] lyof] . Pdfn]n] cfk"mnfO{ To:tf] k|:tfj lkmtf{ ug{ nufP/ dfcf]jfbLn] cfk}m k|:tfj btf{ ug'{ /fhgLlts rl/q gePsf] cf/f]k nufPsf] 5 .
;+ljwfgsf] of] ;+zf]wgkl5 cl:t z'qmaf/b]lv ;+ljwfgtM b]z ;+3Lo zf;g k|0ffnLdf uPsf] 5 . klxnf] ;+ljwfgsf] wf/f !#* sf] pkwf/f # n] /fHosf] zf;sLo k|0ffnLaf/] /fHosf] k'g;{+/rgf eGg] zAb pNn]v u/]sf] lyof] . o;nfO{ ;+zf]wg u/L /fHosf] k'g;{+/rgf tyf ;+3Lo zf;g k|0ffnL eGg] zAb /flvPsf] 5 . t/ o;;DaGwdf clGtd 6'+uf]rflx+ ;+ljwfg;efsf] lgwf{/0f u/]adf]lhd x'g] Joj:yf u/]sf] 5 . ;+zf]wgdf d'n'ssf] /fHo ;+/rgfsf ;a} c+udf dw];L, blnt, cflbjf;L, hgtflt, dlxnf, dhb'/, ls;fg ckfª\u, lk5l8Psf ju{ / If]q ;a}nfO{ ;dfg'kflts ;dfj];Lsf cfwf/df ;xefuL u/fpg] elgPsf] 5 . dw];L cfGbf]ngnfO{ ;Daf]wg ug{ cfPsf] ;+zf]wgsf] of] k|:tfj ;/sf/n] g} NofPsf] xf] . cGtl/d ;+ljwfgdf k|ltkIfsf] Joj:yf ug{, ljz]if clwj]zg af]nfpg / k|wfgdGqLdfly cljZjf;sf] k|:tfj /fVg tyf k|wfgdGqLn] ljZjf;sf] dt lng'kg]{h:tf k|:tfjx¿ clxn] yftLdf /flvPsf 5g\ . ;/sf/n] NofPsf] k|:tfjdf dfq ;xdlt ag]kl5 ;/sf/Ot/af6 btf{ ul/Psf k|:tfjx¿ yGSofOPsf] xf] . To;/L ylGsg]df dfcf]jfbLsf] /fhfdfly cljZjf;sf] k|:tfj klg k/]sf] 5 . ;+ljwfg ;+zf]wg ePnuQ} ;/sf/sf tk{maf6 l5§} csf]{ ;+zf]wg x'g] hgfOPsf] 5 . oBlk casf] ;+zf]wg slxn] x'G5 eGg]rflx+ atfOPsf] 5}g . t/fO{ cfGbf]ngn] nuftf/ ePsf] of] ;+zf]wgdf t/fO{sf If]qx¿ ylkPsf 5g\ . ;+zf]wgn] u/]sf] gof“ Joj:yfcg';f/ $( k|ltzt hg;+Vof /x]sf] t/fO{sf @) lhNnfn] lgjf{rg If]q klg $( j6} kfpg] ePsf 5g\ . of] lx;facGtu{t h'g lhNnfdf hlt hg;+Vof 5, To;n] s"n hg;+Vofsf] k|ltztsf] lx;fadf hlt efu cf]u6]sf] 5, Tof] lhNnfaf6 ToxL+ cg'kftdf k|ltlglwTj kfpg] 5g\ . ;+ljwfg ;+zf]wgsf] d"n kIf klg oxL xf] . t/fO{ cfGbf]ngn] p7fPsf] d"n dfu klg ;dfg'kflts k|ltlglwTj g} xf] . hg;+Vofsf cfwf/df k|ltlwTj x'g] of] Joj:yfn] t/fO{ cfGbf]ngsf] /fhgLlts d'2fnfO{ l5gf]kmfgf] u/]sf] 5 .
x¿:of] ;+zf]wg Pp6f ;xdltsf] b:tfj]h ePsf] 5 t/ ;+zf]wgsf] ;dodf To:tf] k"/} ;xdlt eg] aGg ;s]g . of] ;+zf]wgdf rf/j6f wf/f ##, ^#, !#* / !$% k/]sf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg If]q tf]Sg] sfddf ;d]t ljdlt hgfpg s]xL ;f+;b tof/ eP . kmfu'g ^ ut] ;/sf/af6 ;+zf]wg ljw]os btf{ u/]sf] lyof] . To;sf] !( lbgkl5 o;df dtbfg x'“bf @@( ;f+;bdWo] @ ;o &* hgfn] kIfdf dt xfn] . % hgf ;f+;b lj/f]wdf g} plqP eg] $^ hgf ;f+;b cg'kl:yt /x] . pgLx¿sf] cg'kl:yltn] ;+zf]wg /f]lsPg t/ klxnf] ;+zf]wgd} b]lvPsf] dtljefhgn] bnleqsf] PstfnfO{ ;+s]t ub{5 . Pdfn]df dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn cfk}m cg'kl:yt /xg'eof] . g]dlskfafx]s ;a} bnn] lx\jk hf/L u/]sf lyP t/ g]tfaf6} lx\jksf] pNn+3g eof] . klxnf] ;+zf]wgdf g} ljkIfdf dt xfNg]x¿df hgdf]rf{ g]kfnsf kl/ yfkf / xl/ cfrfo{, g]dlskfsf ;'lgn k|hfklt / nLnf GofO“RofO“{ tyf /fli6«o hgzlQm kf6L{sf /]0f' ofbj lyP . /fk|kfsf cWoIf kz'klt zdz]/n] k|lqmof gldn]sf] egL dtbfg g} alx:sf/ ug'{ePsf] lyof] . oLdWo] w]/}n] cfkm\gf k|:tfjx¿ /fv]sf lyP, h;dfly Wjlg dtaf6 ;a} c:jLs[t eP . b]zs} klxnf] cGtl/d ;+ljwfgsf] klxnf] ;+zf]wgsf b[Zox¿ o:tf 5g\ M
;+zf]wgn] lgjf{rg If]q lgwf{/0f cfof]usf] Joj:yf u/]sf] 5 . k|:tfj ePsf If]qx¿sf] lgwf{/0f oxL cfof]un] ug]{5 . cfof]udf ;jf]{Rr cbfntaf6 ;]jflgj[Q GofofwLz cWoIf / e"uf]nljb\, ;dfhzf:qL jf hg;+Vofljb\, k|zf;gljb\ jf Joj:yfkgljb\ ;b:o / g]kfn ;/sf/sf] ;]jfdf /x]sf ljlzi6 >]0fLsf clws[t ;b:o–;lrj /xg] Joj:yf 5 . cfof]usf cWoIf / ;b:ox¿sf] lgo'lQm g]kfn ;/sf/af6 x'g]5 . of] ylkPsf] wf/f xf] . klxn] ;+ljwfgdf of] Joj:yf lyPg .
dfcf]jfbL ;fd]n ePsf] cGtl/d ljwflosfn] cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wg;d]t ul/;Sof] t/ dfcf]jfbLnfO{ cGtl/d ;/sf/df nfg] ;fOt ce}m h'/]sf] 5}g . dfcf]jfbLx¿n] kmfu'gsf] bf];|f] xKtfleq ;/sf/df nlu ;Sg clN6d]6d lbPsf lyP, t/ kmfu'g laTg nfUbf klg cGtl/d ;/sf/ aGg] lbg emg\emg\ clglZrt aGb}5 . cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wgkl5 u[xgu/ k'Ug'ePsf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] cGtl/d ;/sf/ aGg dfcf]jfbL g} jfws ePsf] atfpg'ePsf] 5 . pxf“n] lxhf] kqsf/x¿;“u eGg'eof]– æJojxf/ g;'lw|P;Dd dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/df lng ;ls“b}g .Æ hkmt ePsf ;DklQ lkmtf{ gu¿Gh]n / lj:yflktx¿nfO{ lgd{dtf ;fy ufp“ kms{g glbpGh]n dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/df glng k|wfgdGqL;dIf g]kfnL sf+u|];sf] s]Gb|Lo ;ldltn] lnlvt ¿kd} cfu|x u/]sf] 5 . o;cl3 ;+ljwfg ;+zf]wg ePsf] cl3Nnf] lbg Pdfn]sf] k|ltlglw d08n;dIf e]6 ub}{ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] ;/sf/ aGg'k"j{ lj:yflkt txsf] k'g:yf{kgf / ;xdlt sfof{Gjogsf] ;fj{hlgs k|lta4tf JoQm gxf]pGh]n ;/sf/ aGb}g egL ljZjf; lbnfpg'ePsf] lyof] . o;sf] cl3Nnf] lbg a'waf/ dfcf]jfbL g]tfx¿nfO{ hlt l56f] To:tf] k|lta4tf hfx]/ x'G5, ;/sf/ lgdf{0fsf] sfd klg ToxL ¿kn] cufl8 a9\5 eGg] hjfkm lbg'ePsf] lyof] . dfcf]jfbLn] clxn];Dd To:tf] k|ltj4tf hgfPsf 5}gg\ . g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:ox¿n] ;'?b]lv g} of] s'/f p7fp“b} 5g\ . sl/a Ps xKtf;Ddsf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7ssf] clGtd lbg pgLx¿n] lj1lKt g} hf/L u/] . s]Gb|Lo ;ldltsf] lg0f{okl5 laxLaf/ k|sflzt lj1lKtdf elgPsf] 5– æsAhf ul/Psf 3/hUuf Pj+ ;DklQ lkmtf{nufot ;xdlt ;+emf}tfsf cGo s'/f sfof{Gjog geP;Dd dfcf]jfbL;“u ljZjf;sf] jftfj/0f aGg ;Q}mg . t;y{, pQm k|Zgsf] tTsfn ;dfwfgn] dfq zflGt k|lqmofnfO{ ;xof]u k'Ug ;S5 .Æ
of] a}7sn] dfcf]jfbL;“usf ;xdlt cljnDa sfof{Gjog u/fpg / p;sf sf/0f lj:yflkt hLjg latfpg jfWo xHhf/f}+ ;j{;wf/0fnfO{ ;–;Ddfg 3/ kmsf{pg ;/sf/;“u dfu u/]sf] 5 / sf+u|];sf] 7x/cg';f/ dfcf]jfbLkIfaf6 ;j{;fwf/0fnfO{ wDsL, hah{:tL rGbf c;'nL, ;f+3flts cfqmd0f, JolQmut Pj+ ;fj{hlgs jg s6fgLh:tf lqmofsnfk e}/x]sf 5g\, h;n] uDeL/ lrGtf pAhfPsf] 5 . lzlj/df btf{ ul/Psf xltof/ / n8fs'aLr b]lvPsf] cljZj;gLo cj:yf / ;fj{hlgs :yndf xltof/ k|bz{gnufot lqmofsnfkn] cfd hgtfdf dfcf]jfbLk|lt uDeL/ cfz+sf pTkGg u/fPsf] 5 . o:t} cj:yf ljBdfg /x]sf] cj:yfdf p;nfO{ ;/sf/df nfg x'“b}g . …;/sf/ uDeL/ agf];\,Ú sf+u|]; a}7ssf] lgZsif{ / ;'emfj o:tf] 5 .
;/sf/ dfq xf]Og, ljleGg bn / /fli6«o cGt/f{li6«o If]qn] dfcf]jfbLsf] Jojxf/nfO{ g} Wofgdf /fv]sf 5g\ t/ dfcf]jfbL eg] cGtl/d ;+ljwfgdf Joj:yf ePsf]afx]s ;+;baf6 u0ftGqsf] 3f]if0ff x'g] ;+ljwfg;ef ;dodf gug{ if8\oGq ePsf] cflbh:tf 3'sL{ / wDsL lb“b} l56f] ;/sf/ agfpg bafa lbO/x]sf] 5 . Jojxf/ eg] ;'wf/]sf] 5}g . s/ / rGbf b]zJofkL lj/f]wsf] ljifo ePsf] 5 t/ hgd'lQm ;]gf kfNg jfWo eOPsf] eGg] hjfkm cWoIf :jo+af6 cfpg yfn]sf] 5 . kf]v/fsf pBf]uklt Jofkf/Ln] z'qmaf/ k|r08;“u v'n]/ lj/f]w hgfPsf lyP . ltgsf] hjfkm lb“b} k|r08af6 To;sf] bf]if klg ;/sf/dfly vgfOPsf] 5 . ank"j{s s/ / rGbf c;'Ng], ;/sf/n] ;+/If0f ug'{kg]{, h+un kf6L{sf] ;DklQ eGb} v'n]cfd km8fgL ug]{ cflb sfo{nfO{ k|f]T;fxg ug]{ sfd x'g' dfcf]jfbL ;/sf/df hfg s;n] jfwf k'¥ofO/x]sf] 5 eGg] k|Zgsf] pQ/ ePsf] 5 . k|wfgdGqLn] Jojxf/ ;Rofpg / lj:yflktnfO{ k'g:yf{kg u/fpg ;fj{hlgs k|ltj4tf JoQm x'g'kg]{ egL dfcf]jfbLnfO{ ;/sf/df hfg] ;t{ tf]lsPsf] ef]lnkN6 dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] o:tf] jfWotf /x]sf] egL atfPsf 5g\ . ;j{;wf/0fsf] ;DklQ sAhf eO/fv]/, xltof/ k|bz{g ul/ g} /x]/ / hgtfnfO{ cfkm\gf 3/ kms{g /f]s]s} cj:yfdf dfcf]jfbL ;/sf/df uP eg] jf nluof] eg] ;j{;fwf/0fsf] ljZjf; ;/sf/af6 x6\g ;S5 . oL sfo{ u/]jfkt dfcf]jfbLnfO{ k'/:sf/ lbPsf] dflgg] 5 . To;sf/0f klg ;a}lt/af6 klxn] dfcf]jfbL ;'lw|g dfu ul/Psf] xf] .
dfcf]jfbL;“u xltof/ sfod} 5 eGg] xltof/ Joj:yfkgkl5 hgtfdf gd]l6g] 5fk k/]sf] 5 . dfcf]jfbLn] xltof/;DaGwdf cfZj:t kfg{ ;s]sf 5}gg\ . cWoIf k|r08sf] vf]nfn] aufPsf] eGg] egfOn] t emg} cljZjf; k}bf u/fPsf] 5 . xltof/ sG6]g/df yGSofOPsf] elgPsf] xKtfkl5 7fp“–7fp“df 5fkfdf/x¿ xltof/ lnP/ 3'd]sf b[Zox¿ 6]lnlehgsf kbf{df g} b]lvPsf 5g\ . To:tf] b[Zo x]g{ jfWo g]kfnL hgtfn] Tof] a]nfb]lv dfc]fjfbL;“u k"j{jt\ xltof/ /x]sf] 7fg]sf 5g\ . xltof/sf] Joj:yfkg sfo{df nfu]sf] ;+o'Qm /fi6«;+3nfO{ klg dfcf]jfbLn] xltof/ n'sfPsf] wf/0ff ag]sf] 5 . kl5Nnf]k6s ;+o'Qm /fi6«;+3n] btf{ gePsf xltof/ u}/ sfg'gL x'g] egL z'qmaf/ klg bf]xf]¥ofPsf] 5 . ;]gfaf6 n'l6Phlt klg xltof/ btf{ ePsf 5}gg\ . ;+o'Qm cg'udg ;ldltn] z'qmaf/ ;fj{hlgs u/]sf] k|ltj]bgcg';f/ æ;'/Iff kmf}haf6 n'6]sf d]l;gugnufot &*! yfg xltof/ btf{df cfPgg\ .Æ of] k|ltj]bg ;fj{hlgs ePsf] ef]lnkN6 dfcf]jfbLsf k|jQmf s[i0faxfb'/ dx/fn] ;a} xltof/ btf{ u/]sf 5f}+ egL ;fj{hlgs hfgsf/L u/fP t/ ;+o'Qm /fi6«;+3sf] k|ltj]bg;fd' dx/fsf] egfO To;} klg ckTofl/nf] aGof] . dfcf]jfbLn] d+l;/ % ut]sf] ;+emf}tfaf6 lx+;f / xltof/sf] cfGbf]ng ;bfsf nflu ;dfKt ePsf] 3f]if0ff u/]sf] lyof] . …lx+;fhGo cfGbf]ng ug'{ 5}g eg] cGt/f{li6«o ;+:yf ;+o'Qm /fi6«;+3nfO{ lsg 9f6\g'k¥of]Ú eGg] k|Zg cfd hgtfdf plAhPsf] 5 . dfcf]jfbLn] To:tf] hjfkm lbPsf 5}gg\ . kl5Nnf]k6s dfcf]jfbLsf xltof/;DaGwL egfOs} sf/0f g]kfndf /x]sf s"6g}lts lgof]ux¿n] cfkm\gf gful/snfO{ pRr ;ts{tfsf ;fy a:g ;r]t u/fpg'k¥of] . cd]l/sL b"tfjf;n] cfkm\gf gful/snfO{ To:tf] cfx\jfg ul/;s]sf] 5 . otf dfcf]jfbLs} sf/0f ;+;b ;lrjfno s8f ;'/Iffdf k/]sf] 5 . dfcf]jfbL ;f+;bn] cfkm\gf] ;+;bLo bndf xltof/ /flvPsf] hfgsf/L u/fPkl5 o:tf] ;'/Iff ;'? ul/Psf] xf] . To;/L ;'/Iff a9fOPsf] cfklQ dfcf]jfbLnfO{ g} eof] . z'qmaf/ pgLx¿n] To:tf] ;'/Iff hf“Rbf cfklQ g} k|s6 u/] . dfcf]jfbLsf o:tf ofjt Jojxf/x¿n] emg\emg\ z+sf pTkfbg ub}{ 5g\ . pgLx¿ hgtf;“u 3'nd]ndf 5}gg\ dfq xf]Og, cfk"mnfO{ æ;'k/ DofgÆ sf ¿kdf k|:t't x'g] qmd a9\bf] 5 . lbgbxf8} jg n'l6G5, cGtl/d ;/sf/df gnu];Dd o:tf] eO/xG5 eGg] hjfkm lbOG5 . s/rGbf gp7fOof];\ eGbf klg cGtl/d ;/sf/ gag];Dd of] sfd hf/L /xG5 eGg] cWoIfaf6 hjfkm cfp“5 . z'qmaf/ sf“s/le§fdf !^ 6g ;'kf/L / n;'g dfcf]jfbLn] ank"j{s sAhf u/] egL cGtl/d ;/sf/ gag'Gh]n o:tf] sfd eO/xG5 t/ oxL+af6 / log} 36gfaf6 k|Zg p7\5– o:tf] Jojxf/ e}/xGh]n cGtl/d ;/sf/df dfcf]jfbLnfO{ nfg ldN5 < cGtl/d ;/sf/ slxn] aG5, dfcf]jfbL slxn] of] ;/sf/df k'U5g\ eGg] dfcf]jfbLsf] Jojxf/df lge{/ kg{ uPsf] 5 . k|wfgdGqLn] eg]h:tf] pgLx¿n] o:tf Jojxf/ ;Rofpg ;fj{hlgs k|ltj4tf hfx]/ ePsf] ef]lnkN6 cGtl/d ;/sf/ aGg]5 t/ Tof] k|ltj4tf ;fj{hlgs gxf]pGh]n o:tf] ;/sf/ aGg] ltly emg\emg\ clglZrt x'“b} uPsf] 5 .
u[xsfo{df rf/ bn
sf7df8f}+ . r}t ! ut]leq cGtl/d ;/sf/ u7g ug]{ ljifodf lxhf] rf/ k|d'v bnsf g]tfx¿aLr a}7s a:of] . k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df ePsf] a}7sdf g]kfnL sf+u|];, g]skf Pdfn], g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqs / g]skf dfcf]jfbLsf g]tfx¿ ;xefuL lyP . lxhf] a}7sdf cGtl/d ;/sf/ u7g k"j{ dfcf]jfbL;“u /flvPsf ;t{x¿ hah{:tL sAhf ul/Psf hUuf tyf ;Dkltx¿ lkmtf{ ug]{, /fhfsf] e"ldsf, dGqfnosf] af“8kmf“8 cflb ljifodf g]tfx¿aLr 5nkmn /
u[xsfo{ ePsf] lyof] . a}7sdf g]kfnL sf+u|];sf tk{maf6 kf6L{ pk;efklt ;'zLn sf]O/fnf, dxfdGqL /fdrGb| kf}8]n, s]Gb|Lo ;b:o z]v/ sf]O/fnf / u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfsf] pkl:ylt lyof] . To:t} Pdfn]sf] tk{maf6 cd[ts'df/ af]x/f, e/tdf]xg clwsf/L, eLd /fjn, g]kfnL sf+u|]; k|hftflGqssf] tk{maf6 ljdn]Gb| lglw, 8f= k|sfzz/0f dxt / /d]z n]vs tyf dfcf]jfbLsf tk{maf6 8f= afa'/fd e§/fO{, s[i0faxfb'/ dx/fnufotsf g]tfx¿sf] ;xeflutf lyof] .
zlgaf/ a:g] elgPsf] cf7 bnsf zLif{ g]tfx¿sf] Ph]08f tof/ ug{sf nflu j}7s a;]sf] xf] . @^ ut] cGtl/d ;/sf/ u7g ug]{ ljifodf 5nkmn ug{ cf7 bnsf g]tfx¿sf] a}7s a:g] ;xdlt lyof] . zlgaf/ ga;]sf] a}7s slxn] a:g] eGg] ;d]t cem} 6'+uf] nfu]sf] 5}g .
;dfwfg x'G5 eg] kmf]gaf6} /fhLgfdf dfU5' M k|d sf]O/fnf
lj/f6gu/ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ux[dGqLsf]] /fhLgfdfn] dw];sf] ;d:of ;dfwfg gx'g] jtfpg'ePsf] 5 . k|wfgdGqL sf]O/fnfn] lxhf] u[xgu/ lj/f6gu/df ;+jfbbftfx?;+u eGg'eof]– …u[xdGqn] /fhLgfdf lbP/ ;d:of ;dfwfg x'G5 eg] kmf]gaf6} u[xdGqLsf] /fhLgfdf dfU5' .Ú k|wfgdGqL sf]O/fnfn] eGg'eof]– …/fhLgfdfn] ;d:of ;dfwfg x'G5 eg] d cfk"m klg /fhLgfdf ug{ tof/ 5' . u[xdGqLsf] /fhLgfdf ;fdfGo xf] . pgs} /fhLgfdfn] ;dfwfg x'G5 eg] d pgnfO{ clxNo} /fhLgfdf u/fp“5' .Ú t/fO{sf] cfGbf]ng jftf{af6} ;dfwfg x'G5 bdg u/]/ x'“b}g eGg'eof] .
k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf lxhf] laxfg} cfkm\gf] u[xgu/ lj/f6gu/ hfg'ePsf] 5 eg] dfcf]jfbL cWoIf k|r08 klg lxhf] ck/fGx;Dd g} kf]v/fdf g} /xg'ePsf] 5 . zlgaf/ laxfg lj/f6gu/ k'Ug'ePsf k|wfgdGqL sf]O/fnfn] dfcf]jfbLn] ;xdlt sfod u/] l5§} cGtl/d ;/sf/ u7g x'g] atfpg'eof] . dfcf]jfbLnfO{ sAhfdf lnOPsf hUuf / ;DklQ lkmtf{ ug{ elgPsf] 5 . Tof] ;t{ k"/f ePnuQ} cGtl/d ;/sf/ aG5 . cfkm" /fhwfgL kms]{nuQ} ;a} s'/fx¿ ldnfP/ cGtl/d ;/sf/ aG5 eGb} k|wfgdGqL sf]O/fnfn] cGtl/d ;/sf/ u7g x'g] ldlt eg] tf]Sg'ePg .
cGt/f{li6«o hutsf] a9\bf] rf;f]
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . dfcf]jfbL;lxtsf] cGtl/d ;/sf/ agfpg] ux[sfo{ eO/x]s} ;dodf cGt/f{li6«o hutsf] rf;f] a9]sf] 5 . ljz]ifu/L cd]l/sfn] g]kfnsf] kl5Nnf] /fhgLlts 36gfqmdnfO{ glhsaf6 lgofln/x]sf] 5 .
cd]l/sfn] cem} klg dfcf]jfbLnfO{ cft+sf/Lsf] ;"rLaf6 lems]s]f 5}g / tTsfn lemSg] ;Defjgf klg 5}g . dfcf]jfbLsf] Jojxf/df ;'wf/ gcfP;Dd pgLx¿nfO{ cGtl/d ;/sf/df ;fd]n gu/fpg g]kfnsf nflu cd]l/sL /fhb"t h]D; Pkm df]l/of6L{n] ;/sf/nfO{ bjfj lbO/x]s} ;dodf cd]l/sfsf Ps pRr clwsf/L g]kfn e|d0fdf cfPsf 5g\ . cd]l/sL pk–ljb]zdGqL x]gl/tf Pkm kmf]/ olta]nf g]kfn e|d0fdf x'g'x'G5 . pxf“n] lxhf] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;+u e]6 u/L cGtl/d ;/sf/ lgdf{0fsf ;DaGwdf hfgsf/L lng'ePsf] 5 . cd]l/sL pk–ljb]zdGqLnfO{ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] dfcf]jfbLsf] Jojxf/ kl/jt{g ePkl5 dfq pgLx¿nfO{ ;/sf/df ;xefuL u/fpg] jtfpg'ePsf] lyof] . pxf“n] dfcf]jfbLsf] Jojxf/df ;'wf/ gcfP;Dd ;/sf/df ;xefuL gu/fpg;d]t ;'emfj lbg'ePsf] 5 . To;}u/L cd]/Lsfn] dfcf]jfbLnfO{ cft+sf/Lsf] ;"lraf6 lems]sf] 5}g .
o;}u/L pxf“n] ljleGg /fhgLlts bnsf g]tfx¿;+u e]63f6 ug'{x'g]5 . o;cufl8 gj{]sf cGt/f{li6«o ljsf;;DaGwL dGqL Pl/s ;f]nlxdn] zflGt k|lqmofk|lt k"0f{ ¿kdf ;xdlt hgfPsf 5g\ . pgn] g]kfnsf] zflGt k|lqmofdf h:tf];'s} ;xof]u ug{ cfkm" tof/ /x]sf] hgfPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] Jojxf/k|lt klg cfklQ hgfPsf 5g\ . o;/L cGt/f{li6«o hutn] dfcf]jfbLsf] Jojxf/k|lt cfklQ hgfO/x]sf 5g\ .
sf] x'g\ x]gl/6f Pr= kmf]/ <
x]gl/6f Pr= kmf]/n] @))% cu:6 @ tfl/vdf cd]l/sL ljb]z dGqfnodf Joj:yfkg;DaGwL pkdGqLsf] sfo{ef/ u|x0f ug'{ePsf] xf] . pxf“ hgzlQm, ;|f]t;fwg, k|ljlw, ;'/Iff;DaGwL Joj:yfkg x]g'{x'G5 . pxf“ cd]l/sL ljb]zdGqLsf] Joj:yfkg;DaGwL k|d'v ;Nnfxsf/ x'g'x'G5 . pkdGqLsf] kbdf lgo'Qm x'g'cl3 kmf]/ cd]l/sL cy{dGqfnosf] 6S;f/df #&cf}+ 6S;f/ lgb]{zssf] ¿kdf sfo{/t x'g'x'GYof]] . ;g\ !(*( b]lv !((# ;Dd pxf“n] /fi6«ktLo lgo'lQm kfP/ o"P;P8df lghL pBd;DaGwL ;xfos k|zf;s tyf Pl;of;DaGwL ;xfos k|zf;ssf ¿kdf sfd ug'{eof] . pxf“n] cd]l/sf Pl;of jftfj/0fLo ;fem]bf/L sf] ;+:yfks cWoIfsf] ¿kdf ;d]t sfd ug'{ePsf] 5 . of] ;fe]mbf/Ldf cd]l/sf tyf #! Pl;ofnL /fi6«x¿sf Joj;fox¿, ;/sf/ tyf ;fd'bflos ;+:yfx¿sf] ;xeflutf /x]sf] 5 . pkdGqL kmf]/ …lkmgflG;on ;le{;]h ef]nlG6o/ sK;{Ú sf] ;d]t ;+:yfks x'g'x'G5 .
pkdGqL kmf]/n] y'k|} cGt/f{li6«o u}/ ;/sf/L ;+:yfx¿df g]t[TjbfoL e"ldsfdf sfd ug'{ePsf] 5 . cGo ljleGg lgo'lQmx¿sf cnfjf pxf“n] Pl;of ;f];fO6L, b Pl;of kmfpG8];g, b OlG:6Ro'6 ckm b cd]l/sfh\ tyf cd]l/sfsf] Kofl;lkms cfly{s ;xof]u kl/ifb\sf] ;ldlth:tf ;+:yfdf lgb]{zs jf 6«i6Lsf] ¿kdf sfd ug'{ePsf] 5 .
pxf“n] j]n]:n] sn]h tyf gb{g{ sf]nf]/f8f] ljZjljBfnoaf6 pRrlzIff xfl;n ug'{ePsf] 5 . ;fy}, cS;kmf]8{ ljZjljBfno tyf :6\ofGkmf]8{ o'lgel;{6L u|Øfh'P6 :s'n ckm ljhg];df ;d]t cWoog ug'{ePsf] 5 .
6fpsf] sf6\g] †
n b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . ;+;bsf] ;j{bnLo a}7sdf aGb's af]s]sf] ;"rgf lbP/ rrf{df cfPsf dfcf]jfbL ;f+;b nf]s]Gb| lji6 z'qmaf/sf] a}7sdf klg rlr{t /x] . pgsf] 6fpsf] sf6\g]sf] 6fps} sf6\g] eGg] Pp6f cGtjf{tf{sf] k|;Ën] of] lbg klg pgL rrf{df cfPsf x'g\ .
g]kfnL sf+u|];sf ;f+;b b]jGb|/fh s“8]nn] lji6sf] cGtjf{tf{sf] c+z k9\b} 6fpsf] sf6\g]sf] 6fps} sf6\g] eGg] cfklQhgs cleJolQmk|lt ;+;bsf] Wofg hfcf];\ egL cfu|x u/]sf lyP . ljutsf] ;/sf/n] dfcf]jfbLsf] 6fpsfsf] d"No tf]s]sf] lyof], ca dfcf]jfbLn] To:tf] d"No tf]Sg]sf] 6fpsfsf] d"No tf]Sg]5 eGg' zflGt k|lqmofkl5sf] cfklQhgs cleJolQm ePsf] pgsf] bfjL lyof] .
To;sf] hjfkm lb“b} lji6n] k]ml/ klg eg], æxfdLnfO{ lxhf]e}+m 6fpsfsf] d"No tf]lsg vf]lhG5 eg] To:tf] sfo{nfO{ dfkmL lbg ;Q}mgf}+ .Æ of] klg Pp6f wDsL g} lyof] . ;f+;bx¿n] o;nfO{ ToxL ¿kdf lnP . jfbljjfbn] ;+;bsf] sf/afxL s]xL ;do /f]lsPsf] lyof] .
;jf]{Rrsf] kl/kq
sf7df8f}+ . ut c+ssf] b]zfGt/ ;fKtflxssf] ;dfrf/n] ;Ddflgt ;jf]{Rr cbfntdf k|efj k/]sf] 5 . cbfnt k|zf;g sfof{no ;doaflx/ ;jf]{Rr cbfntleq sfg'gn] aGb]h u/]sf lqmofsnfkx¿ gx'g] eg]/ ;hu ePsf] 5 .
;hutf ckgfpg] qmddf g} ;jf]{Rr k|zf;gn] sfof{no ;dokl5 ;jf]{Rr xftfleq sd{rf/Lx¿nfO{ hd36 x'g]nufotsf sfo{qmdx¿ gug{ kl/kq hf/L u/]sf] 5 . ut ;ftf b]zfGt/ ;fKtflxsn] ;jf]{Rr cbfntsf s]xL lhDd]jf/ sd{rf/Lx¿n] cbfntleq dlb/f kf6L{ u/]sf] ;dfrf/ k|sflzt u/]sf] lyof] . ;f] ;dfrf/ k|sflzt ePkl5 ut ;ftf g} cbfnt k|zf;gn] ;f] kl/kq hf/L u/]sf] xf] .
s'df/L a}+snfO{ x:tIf]k u/L ueg{/ rf]lvg] bfpdf
b]zfGt/ ;+jfbbftf
sf7df8f}+ . hgcfGbf]ng–@ sf cleo'Qm eg]/ lrlgPsf /fi6«a}+ssf ue{g/ ljhogfy e§/fO{n] cfkm\gf] kfk 5f]Kg …dflysf] cfb]zÚ eg]/ u}/ sfg'gL ¿kdf ef]ln a:g] lghL If]qsf] a9L gfkmf cfh{g ug]{ jfl0fHo a}+sx¿dWo] Ps s'df/L a}+ssf] ;fwf/0f;efnfO{ x:tIf]k x'g] u/L ut z'qmaf/ sfof{no ;do ;lsg] u/L Pp6f u}/ sfg'gL ;s'{n/ hf/L u/]sf 5g\ . /fhf 1fg]Gb|sf] k|ToIf zf;gdf klxnf] dlGqkl/ifb\sf] a}7saf6 lgo'lQm kfpg ;kmn afdkGyL b/afl/of rl/qsf ueg{/ e§/fO{n] cfkm"nfO{ rf]Vofpg of] cj;/nfO{ ;b'kof]u u/]sf] /fi6«a}+s ;"qsf] bfjL 5 . ;~rfns s'df/ /]UdLn] /fhgLlts zlQm s]Gb|x¿df wfP/ cfkm\gf] ;fv arfpg dGqLb]lv k|wfgdGqL;Dd eg;'g u/]kl5 /fhgLlts g]t[Tj /ge'Nndf k/]sf] kmfObf p7fO{ ueg{/ e§/fO{nfO{ b'¿kof]u ubf{ e§/fO{ :jod\ eg] oxL s'df/L a}+s k|s/0fn] cfkm\gf] hflu/ hf]ufpg] ljZjf;sf ;fy u}/ sfg'gL ;s'{n/ hf/L ug{ pT;flxt ePsf] a'lemPsf] 5 .
hgcfGbf]ng efu–@ nfO{ bafpg zfxL zf;gnfO{ e/dUb'/ ;xof]u ug]{ egL /fodfemL cfof]un] :ki6 ls6fgL u/]sf zfxL dGqLx¿dfly clVtof/ b'¿kof]u cg';Gwfg cfof]un] aofg lnP klg g]kfn /fi6«a}+ssf ueg{/ ljhogfy e6\6/fO{dfly o;;DaGwL k|s[of cufl8 ga9fPsf sf/0f ueg{/nfO{ arfpg ;/sf/ nfluk/]sf] cfz+sf plAhPsf] 5 . ueg{/ ljhogfy e6\6/fO{nfO{ sf/afxL ug{ pRr:t/Lo /fodfemL cfof]un] cfkm\gf] 5fgljg k|ltj]bgsf] kl/R5]b !@ df pNn]v u/]sf] 5 .
cfkm\gf] ueg{/ kb hf]ufpg / sfo{Ifdtf b]vfpg ueg{/ e6\6/fO{n] s'df/L a}+ssf] jflif{s ;fwf/0f;efdf k|:t't x'g] Pp6f Ph]08fdf /fi6«a}+sn] cfkm\gf] x}l;otsf] b'¿kof]u ub}{ lgotjz u}/sfg'gL ;s'{n/ hf/L u/]sf] xf] .. ef]nL ;f]daf/ ( ah]/ $% ldg]6df ;'? x'g uO/x]sf] lghL If]qsf] afl0fHo a}+s s'df/L a}+ssf] ;fwf/0f;efdf k|:t't x'g uO/x]sf] a'“bf g+= ^ sf] k|:tfjdf 5nkmn gug{sf nflu g]kfn /fi6«a}+sn] lbPsf] lgb]{zg lgotjz a}+ssf] lj¿4df nlIft ePsf] atfOPsf] 5 . a'bf g+j/ 5 df ;GrfnsnfO{ lgisf;g ug]{;DaGwL k|:tfj /x]sf] 5 . ut z'qmaf/ ;jf]{Rrdf sfg'gL pkrf/sf] nflu …:6]c8{/Ú btf{ ug]{ ;do u'lh|Pkl5 eO;s]kl5 @ ah]/ & ldg]6 hf“bf /fi6«a}+saf6 s'df/L a}+snfO{ To; lgb]{zg;DaGwL kqfrf/ k7fpg'n] sfg'gL pkrf/sf] ;d]t df}sf glbOPsf] b]lvPsf] 5 . z'qmaf/ cbfnt aGb x'g] ;do ! ah]kl5 lgb]{zg hf/L ug'{, zlgaf/ ljbfsf] lbg kg'{n] s'df/L a}+s Joj:yfkgnfO{ Goflos k/LIf0fsf] clwsf/af6} al~rt ul/Psf] sfg'g Joj;foLx¿ atfp“5g\ . a}+s tyf ljQLo ;+:yfx¿sf] lgodg ug{ ;jf]{Rr lgsfo g]kfn /fi6«a}+ssf] lgb]{zg h'g;'s} a}+sn] klg kfngf ug'{kg]{ x'g cfp“5 . cbfntn] cGtl/d cfb]z lbPsf] ljifodf dfq /fi6«a}+ssf lgb]{zgx¿sf] kfngf lg0f{o gx'~h]n yfldg ;S5 .
a}+s ;~rfng k2ltdf clgoldttf ePsf] cf/f]k nufp“b} lx+8\g] sfg'g Joj;foL;d]t /x]sf Ps ;~rfns s'df/ /]UdLn] ueg{/ ljhogfy e§/fO{nfO{ cy{dGqL 8f= dxt;dIf k'¥ofpg ljutdf 7"nf] e"ldsf v]n]sf lyP . zlQms]Gb|sf] kx'“rsf sf/0f ;~rfns /]UdLn] a}+s Joj:yfkgnfO{ sfg'gL pkrf/sf] af6f] aGb ug]{ lsl;dn] /fi6«a}+saf6 cfkm" cg's"nsf] lg0f{o u/fPsf] atfOPsf] 5 .
s'df/L a}+ssf] ;fwf/0f;ef ug]{ ;DaGwdf g]kfn /fi6«a}+ssf ;a} ljefusf ljefuLo k|d'vx¿n] s'df/Lsf ;~rfns ;ldltsf cWoIfnfO{ cfkm\gf] tkm{af6 s'g} afwf la/f]w gx'g] s'/f atfPsf] ef]lnkN6 pN6f] lgb]{zg cfp“bf a}+s Joj:yfkg rlst k/]sf] 5 . /fi6«a}+snfO{ o;k|sf/sf] lgb]{zg lbg afWo t'Nofpg :jo+ zlQmzfnL dGqfnosf Ps dGqL g}+ cu|;/ x'g'ePsf] a'lemPsf] 5 . ef]ln x'g] jflif{s ;fwf/0f;efdf a}+s Joj:yfkgn] cgfjZos ljjfb lemSg] elgPsf ;~rfns s'df/ /]UdLnfO{ z]o/ wgLx¿n] sfnf] df];f] nufpg] / h'Qfsf] dfnf nufpg] tof/L ul//x]sf] atfOPsf] 5 .
/fodfemL cfof]usf] k|ltj]bg
gof“ sfg'g gag];Dd sf/afxL x'g g;Sg]
z]v/ 9'+ufgf
/fodfemL–cfof]usf] k|ltj]bg clxn] ;a}sf] rf;f]sf] ljifo ag]sf] 5 . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;lxt k|foM ;a} dGqLx¿n] k|ltj]bgnfO{ cIf/zM / k"0f{ ¿kdf sfof{Gjog ul/g] jrg k6s–k6s lbP klg tyf sfof{Gjogsf] lbzfdf s]xL sbd rflnP klg ;/sf/n] k|ltj]bg sfof{Gjog ub}{g eGg] wf/0ff oyfjt 5 . a¿ k|ltj]bg sfof{Gjogsf] ;Gbe{df ul7t pkk|wfgdGqL s]kL cf]nLsf] ;+of]hsTjsf] dlGqd08nLo ;ldltn] æ/fhfnfO{ tTsfn sf/afxL gug]{Æ l;kmfl/; u/]kl5 emg\ c;Gtf]if a9]sf] 5 . cf]nL–;ldltn] /fhfaf/] ;+ljwfg;efn] lg0f{o ug]{ cf7 bnaLr ;xdlt e};s]sfn] tTsfn sf/afxL ug'{ gkg]{ ts{ cl3 ;f/]sf] 5 t/ jf:tljstf s] 5 eg] ;+;bn] gof“ sfg'g gagfP;Dd /fhf dfq x}g, cfof]un] bf]ifL 7x¥ofPsf sdn yfkfnufot s'g} klg /fhgLlts JolQmnfO{ sf/afxL x'g ;Sg] 5}g .
/fodfemL–cfof]usf] k|ltj]bg ;/sf/n] ;fj{hlgs ul/g;s] klg sl/j b'O{ bh{ghlt JolQmn] ;f] cWoog ul/;s]sf] a'lemG5 . hfgsf/ ;"qsf cg';f/ cfof]un] hg–cfGbf]ngsf] bdgdf ;+nUg k|foM ;a} JolQmk|lt cfof]u lgSs} s7f]/ 9+un] k|:t't
ePsf] 5 / ;fdfGo bf]ifLnfO{ klg sf/afxLsf] l;kmfl/; ul/Psf] 5 . sf/afxLsf] l;kmfl/; ul/Psfx¿sf tTsfnLg dlGqkl/ifb\sf cWoIf /fhf 1fg]Gb|;lxt b'O{ ;o b'O{hgf 5g\ . To; ;dodf lqmofzLn /x]sf] g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg, @)$& n] /fhfnfO{ s]xL ljz]if clwsf/ / ;+/If0f lbPsfn] cfkm\gf] /fo / l;kmfl/; ;+ljwfgljk/Lt gxf];\ egL cfof]un] lgSs} ;+od / ;r]ttf ckgfPsf] a'lemPsf] 5 t/ klg hgcfGbf]ng / To;qmddf ePsf] bdgsf] d'Vo lhDd]bf/ tTsfnLg dlGqkl/ifb\sf] cWoIfsf] eGg] ls6fg ub}{ /fhfnfO{ bf]ifL 7x/ ul/Psf] 5 . ;+ljwfg -tTsfnLg_ sf] cf8df /fhfn] s'g} 5'6 gkfpmg\ eGg] klg cfof]usf] cfzo kfOG5 . k|ltj]bgdf æs;'/sf nflu lhDd]bf/LdWo] s;}nfO{ sf/afxL x'g] / s;}nfO{ gx'g] l:ylt pTkGg eO{ b08xLgtfsf] cj:yf gxf];\Æ eGb} elgPsf] 5– æcljnDa cfjZos sfg'g lgdf{0f u/L ;DalGwt bf]ifLdfly pko'Qm sf/afxL x'g' cfjZos b]lvG5 .Æ sfg'gsf] cefjn] ubf{ bf]ifLx¿ /fhgLlts k|s[ltsf] ck/fwaf6 pGd'lQm kfpg] ;+efjgf eP klg /fli6«o 9's'6Lsf] b'¿kof]udf cfof]un] dlGqkl/ifb\sf cWoIf;lxt ;a}nfO{ lhDd]bf/ 7x¥ofPsfn] ;/sf/n] OR5fzlQm b]vfpg] xf] eg] k|ltufdL lsQf Wj:t x'g ;S5 .
k|ltj]bgsf] Ps k|;+udf /fhfsf] j}zfv !! ut]sf] ;Daf]wgnfO{ ;sf/fTds ¿kdf pNn]v ul/Psf] 5 t/ Tolt cfwf/df g} /fhfnfO{ sf/afxLaf6 d'Qm ug'{kg]{ /fo cfof]usf] b]lvGg . a¿ s}of}+ b]zsf lhDd]jf/ JolQmn] cfk"maf6 kbsf] b'¿kof]u ePsf] jf cgk]lIft sfd ePsdf kbTofu ug]{, Ifdfofrgf ug]{, clUgk/LIffsf] nflu tTk/ x'g] u/]sf] b]lvP klg oxf“ /fhfaf6 To:tf];d]t gePsf] pNn]v ul/Psf] 5 . df3 !( sf] sbd unt lyof] eGg] s'/f /fhfs} j}zfv !! sf] ;Daf]wgn] klg k'li6 u/]sf] :d/0f u/fOPsf] 5 .
;"qsf cg';f/ ;/sf/n] /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bgsf zAb dfq x}g, efjgf;d]t x]g'{ h¿/L 5 lsgeg] To;a]nf / clxn]sf] /fhgLlts kl/l:ylt / ;+ljwfg;d]t kl/jt{g ePsf] 5 . To;a]nf b]zdf /fhfn] u/]sf] s'g} klg sfdaf/] s'g} cbfntdf k|Zg p7fpg gkfOg] Joj:yf ePsf] ;+ljwfg lqmofzLn lyof] . To; cj:yfdf klg o;k|sf/sf] /fo 7x/ k|:t't u/]/ /fodfemL cfof]un] 7"nf] ;fx; / cf“6 b]vfPsf] b]lvG5 . k|ltj]bgn] hgtfsf] zlQm / /fhgLlts bnsf] dxŒjnfO{ pRr d"Nof+sg ub}{ /fHosf] ;~rfng hgtfsf] OR5f / rfxgfcg';f/ x'g'kb{5 tyf hgtfsf] OR5f / efjgf /fhgLlts bnx¿dfk{mt cleJoQm x'G5 eg]sf] 5 . cfof]un] bnx¿nfO{ hgtfsf] k|ltlglw dfg]sf] 5 . To;}n] k|ltj]bgsf] zAbsf ;fy} efjgfnfO{ klg d"t{ ¿k lbg] xf] eg] ;/sf/n] /fhfsf] Kjf“v c¿ sf6\g / lgnlDat cj:yfdf /fVg ;S5 . ;+ljwfg;ef klv{/xg'kb}{g . ;+ljwfg;efn] /fh;+:yfsf] cl:tTjaf/] lg0f{o ug]{ xf], /fhfsf lqmofsnfkjfkt lghnfO{ bl08t ug]{ jf pGd'lQm lbg] sfd ub}{g .
To:t}, /fli6«o 9's'6L b'¿kof]usf] k|s/0fdf sf/afxLsf] gfddf clVoof/af6 sdn yfkf, 6+s 9sfn / >Lif zdz]/;“u aofg lnOPsf] 5 t/ ;fdfGo e|i6frf/sf nflu k|of]u ul/g] z}nL / k|lqmof dfq ckgfOof] eg] pgLx¿nfO{ h]n xfNg g;lsg] cj:yf 5 . pkk|wfgdGqL cf]nLsf] hgtfeGbf b/af/lt/sf] e'msfj uf]Ko 5}g . To;}n] pgL sf/afxLsf] gfddf ;a}nfO{ hf]ufpg] k|k~rdf nfu]sf] cfz+sf a9]sf] 5 . Tolt dfq 5}g, cf]nL hgcfGbf]ngsf] a]nf k|x/L af]nfP/ cfe}m sd{rf/LnfO{ kqmfp ug]{ tyf P]g;d]t ldr]/ hgcfGbf]ng bdgdf b/af/sf] O;f/fdf ;'/Iff lgsfonfO{ 5f8f 5'6 lbg] ueg{/ ljhogfy e§/fO{nfO{ ;d]t sf/afxLaf6 arfpg] if8\oGq ul//x]sf] a'lemG5 . cfof]un] ueg{/dfly clVtof/dfk{mt sf/afxL x'g'kg]{ /fo lbPsf] 5, t/ cf]nLsf] sf/f0fn] of] sf/afxL cufl8 a9\g g;s]sf] ljZj:t ;"qaf6 yfxf ePsf] 5 .
k|ltj]bg sfof{Gjogsf nflu ;/sf/ / bnx¿df b[9 OR5fzlQmsf] vf“rf] b]lvPsf] 5 lsgeg] b[9 OR5fzlQm / /fhgLlts lg0f{oa]u/ k|ltufdL tŒjdfly sf/afxL x'g] 7fp“ 5}g eg] d'Vo ¿kdf lhDd]bf/ /fhf / dGqLx¿dfly 5'6 lbP/ cGo JolQmdfly sf/afxL ug'{ k|ltj]bgsf] dg;fo, p2]Zo / hgtfsf] efjgfsf] klg ljk/Lt x'g] s'/f hfgsf/x¿ atfp“5g\ . hgtf lgd'vf ;'/IffsdL{ / k|lhcx¿eGbf bdg;DaGwL gLlt lgdf{0f ug]{ /fhgLlts JolQmx¿dfly sf/afxL xf];\ eGg] rfxG5g\ . To:tf sd{rf/Lx¿dfly sf/afxL ug'{ cy{xLg dfq x}g, cGofok"0f{ x'G5 eGg] hgefjgf b]lvG5 . To;}n] ;/sf/ o; dfdnfdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] lgb]{zgcg';f/ s]xL ;+oldt 9+un] cl3 al9/x]sf] kfOG5 .
;/sf/sf] ljjztf
;/sf/ k|ltj]bg sfof{Gjog ug]{ lbzfdf s]xL cufl8 a9]sf] 5, t/ o; lbzfdf clxn];Dd rflnPsf sbdsf] s'g} /fhgLlts dxŒj 5}g / o;n] ;/sf/sf] sdhf]/L, nfrf/L tyf ljjztf k|blz{t ePsf] 5 . k|zf;g / ;'/Iff lgsfosf JolQmnfO{ sf/afxL ug]{ clwsf/ ;/sf/nfO{ 5, t/ d'n'ssf] kl/l:ylt tbg's"n gePsf] :ki6 5 . klxn] dfcf]jfbLsf] sf/0fn] c:tJo:t ePsf] ;'/Iffl:yltnfO{ xfn dw];Lsf] clwsf/sf] gfddf ePsf] cfGbf]ngn] emg\ lrGtfhgs cj:yfdf k'¥ofOlbPsf] 5 . dfcf]jfbL o'4 / hgcfGbf]ngsf] qmddf ePsf] k/fhokl5 lu/]sf] ;'/IffsdL{sf] dgf]an ce}m p7\g ;s]sf] 5}g . ;/sf/n] pgLx¿df cfTdljZjf; ug{ ;s]sf] 5}g . To;}n] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf s'g} klg xfntdf o:tf] sfd ug{ rfx“b}gg\, h;n] ;'/Iff lgsfo / :yfgLo k|zf;gsf] dgf]an lu/f];\ . /fodfemL cfof]un] zfxL ;]gf, ;z:q k|x/L / g]kfn k|x/Lsf tTsfnLg k|d'vb]lv Ko"7;Dd u/L emG8} ;ohgfnfO{ bf]ifsf] efuL agfPsf] 5 . hfgsf/ ;"qcg';f/ ;f] k|ltj]bgnfO{ k"0f{ ¿kdf sfof{Gjog ug'{ clxn]sf] kl/l:yltdf /fHosf] nflu cfTd3ftL x'g ;S5 lsgeg] ;'/Iff lgsfo / k|zf;gsf] ;xof]u ePg jf pgLx¿ lgliqmo eP eg] ;/sf/sf] cl:tTj dfq ;dfKt x'g] 5}g, nf]stGq g} vt/fdf kg{ ;S5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfj u/fpg c;Dej x'g]5 . To;}n] ;/sf/ lgs} ;+od / ;ts{tf;fy sbd rfNb} k|ltj]bgnfO{ cf+lzs ¿kdf dfq nfu' ug{ ljjz 5 .
k|wfgdGqL sf]O/fnfn] dGqLx¿nfO{ w]/}cl3 g} k|ltj]bg sfof{Gjog ug{ lgb]{zg lb“b} eGg'ePsf] lyof]– æt/ ;'/Iff lgsfo / k|zf;lgs ;+oGq gvNalnof];\ . ;k{ klg d/f];\, n¶L klg gef“lRrof];\ .Æ Ps dGqLsf cg';f/ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] klxnf] k|fyldstf ;+ljwfg;efnfO{ lbg'ePsf] 5 . To;}n] pxf“ ;'/Iff lgsfosf xfnsf k|d'vx¿nfO{ oyfjt\ /fVg] kIfdf x'g'x'G5 . tL dGqLsf cg';f/ k|wfgdGqLn] dGqLx¿nfO{ eGg'ePsf] 5, æ;'/Iff lgsfosf k|d'vx¿afx]s c¿x¿sf] dfdnfdf h] plrt x'G5, ToxL ug"{ . k|ltj]bgsf] l:k|6 x]g"{ .Æ
oyfjt /fVg] M Dofb gyKg]
g]kfn k|x/LnfO{ hgcfGbf]ngsf] bdgdf xf]Dg] k|d'v kfq ck/];g ljefusf tTsfnLg k|d'v Pj+ zfxL gft]bf/ l/6fo8{ PcfO{hL /fh]Gb|axfb'/ l;+x cfkm\gf] kbfjlw yk u/fpg x/]s k|sf/sf] ;fwg, ;|f]t, ;Dks{ / zlQm k|of]u ubf{ klg c;kmn ePkl5 ;jf]{Rr cbfntnfO{ e|ldt kfg]{ cleofgdf h'6]sf 5g\ . pgL ;/sf/n] dnfO{ cGofo u¥of] egL 7fp“ s'7fp“ u'xf/ dfUb} / k|rf/jfhL ub}{ lx8\g'sf ;fy} ;jf]{Rrdf d'2f xfNg k'u]sf 5g\ . cfkm\gf] kbfjlw ;dfKt ePkl5 xfn} :jtM ;]jfd'Qm ePsf pgsf] ;/sf/n] cfkm\gf] Dofb ylklbg'kg]{ lyof] eGg] bfjL 5, t/ pTs[i6 sfd ug]{x¿nfO{ Dofb yKg ;lsg] To:tf] clwsf/ k|of]u u/]/ clxn] /fh]Gb|axfb'/sf] Dofb ylkPsf] eP pTkft dlRrg] lyof] / ;/sf/n] cfkm\gf] clwsf/sf] b'¿kof]u u/]sf] dflgg] lyof] . ‘/fodfemL cfof]un] bf]ifL 7x/ u/]sfnfO{ ;Dej eP;Dd ;]jfd'Qm ub}{ hfg] ;/sf/sf] gLlt /x]sfn] l;+xn] cfkm\gf] Dofb ylkg] cfzf g} ug'{x'“b}glyof]’–Ps dGqLsf] egfO 5 . :d/0fLo 5, /fodfemL cfof]usf] k|ltj]bgdf tTsfnLg PcfO{hL l;+xn] g]kfn k|x/Lsf] ck/];g ljefudf /xL hgcfGbf]ngdf k|bz{gsf/Lx¿dfly dfgjclwsf/sf Go"gtd ;t{x¿nfO{ ;d]t a]jf:tf u/L Jofks bdg u/fPsf] / tTsfnLg ;/sf/nfO{ lg/Gt/tf lbg u[xsfo{ u/]sfn] lghnfO{ dfgjclwsf/sf] pNn+3gdf bf]ifL kfOof] egL ls6fg u/]sf] 5 .
To:t}, pQm k|ltj]bgn] l;+xaf/] k/]sf ph'/L / k|fKt tYox¿sf cfwf/df csf]{ k|;+udf klg o:tf] 7x/ u/]sf] 5– æplNnlvt tYo Pj+ k|df0fx¿sf] cfwf/df lgh /fh]Gb|axfb'/ l;+xsf] bdgsf 36gf ePsf 7fp“df ef}lts pkl:ylt /x]sf] geP klg lgh;d]taf6 th'{df ePsf ;'/Iff;DaGwL of]hgf, gLlt / lg0f{o;d]tsf cfwf/df b]ze/ ePsf bdg / bdgaf6 ePsf] hgwgsf] Ifltk|lt lgh of]hgf, lg0f{o / pS;fx6 ug]{ lhDd]bf/ kbflwsf/Lsf] x}l;otdf bf]ifL b]lvg cfP .Æ
k|ltj]bgdf elgPsf] 5 M
o; cfof]u hgcfGbf]ngsf] ;]/f]k]m/f]sf 36gfx¿sf] cWoog / cg';Gwfg u/L s] lgisif{df k'u]sf] 5 eg] /fhfsf] ldlt @)^! df3 !( sf] 3f]if0ff / To;kl5 ePsf >L % sf] ;/sf/sf lqmofsnfk g} hgcfGbf]ng Pj+ To;qmddf ePsf Ifltx¿sf nflu d'Vo lhDd]bf/ 5 . cfkm\gf lg0f{o / sfdx¿ ;+ljwfg / sfg'gljk/Lt ePdf cyjf cfkm\gf] sf/0fn] /fi6« / hgtfsf] Iflt x'g uPdf, cfkm\gf] lhDd]bf/Lsf] kfngf tyf cf]xbf / dof{bfsf] /Iff x'g g;s]df jf cfk"maf6 cgk]lIft sfd / sdhf]/L ePdf ;DalGwt lhDd]bf/ JolQm sfg'gaf6 bl08t gePsf] cj:yfdf :jod\ kbTofu ug]{, Ifdfofrgf ug]{ jf clUgk/LIffsf] nflu tTk/ x'g] u/]sf Oltxf; klg 5g\ . of] hgcfGbf]ngsf] kl/k|]Iodf eg] To:tf] ePsf] b]lv“b}g .
;+ljwfgn] k|Tofe"t u/]sf hgtfsf cfwf/e"t ef}lts clwsf/ xgg\ Pj+ k|rlnt nf]stflGqs xsdfly x:tIf]k ePsf] sf/0fn] zflGtk"0f{ hgcfGbf]ng x'“bf /fi6«df hgwgsf] ;d]t ck"/0fLo Iflt x'g uPsf] tyf To;k|sf/sf] Iflt, bdg, HofbtL Pj+ ;Qf, zlQm / kbsf] b'¿kof]u tyf dfgj clwsf/ pNn+3gsf nflu lhDd]bf/ 7xl/Psf /fhgLlts lgo'lQm kfPsf JolQmnfO{ plrt sf/afxL ug{ kof{Kt sfg'gsf] Joj:yf gePsfn] To:tf s;'/sf nflu lhDd]bf/ dWo] s;}nfO{ sf/afxL x'g] / s;}nfO{ gx'g] l:ylt pTkGg eO{ b08xLgtfsf] cj:yf l;h{gf gxf];\ / eljiodf klg ;+ljwfgåf/f k|bQ :jtGqtf, dfgj clwsf/sf k|rlnt l;4fGt tyf nf]stflGqs k4lt gi6 ug]{ sfo{ x'g gkfcf];\ eGgsf nflu clanDa cfjZos sfg'g lgdf{0f u/L ;DalGwt bf]ifLdfly pko'Qm sf/afxL x'g' cfjZos b]lvG5 . o:tf] sfg'gdf zflGtk"0f{ cfGbf]ngsf] bdg, HofbtL tyf kb, ;Qf / zlQmsf] b'¿kof]u tyf dfgj clwsf/ pNn+3gdf JolQmut jf ;fd"lxs ¿kdf lhDd]bf/ 7xl/Psf, vf;u/L /fhgLlts lgo'lQm kfPsf JolQmn] cGo b08fTds Joj:yfsf cltl/Qm eljiodf lglZrt ;do;Dd ;Qf / zlQm;DaGwL dxŒjk"0f{ ;fj{hlgs lhDd]bf/L xfl;n ug{ g;Sg]h:tf k|fjwfg;d]t /xg' pko'Qm x'g] klg o; cfof]usf] b[li6sf]0f 5 .
hgcfGbf]ng x'g'sf] k5fl8 /fhfaf6 @)^! df3 !( ut] rfn]sf] sbd tyf To; qmddf /fhgLlts bnx¿dfly nufOPsf cfIf]k d'Vo sf/s /x]sf] 5 . s'g} klg sf/0f b]vfP/ hgtfsf] cfwf/e"t ;+j}wflgs clwsf/ x/0f jf s'l07t ul/g' plrt x'g ;Sb}g .
/fhf dlGqkl/ifb\sf] cWoIf aGg] Joj:yf k|rlnt ;+ljwfg / sfg'gn] u/]sf] 5}g . dlGqkl/ifb\af6 ePsf sfdsf] lhDd]bf/L dlGqkl/ifb\sf] cWoIftfdf x'“b}g eGg ;ls“b}g . ;/sf/af6 ePsf sfdsf] hjfkmb]xL l;+uf] dlGqkl/ifb\n] lng'kb{5 . /fhf dlGqkl/ifb\sf] cWoIf aGg' dfq klg u}/ ;+j}wflgs tyf ;+j}wflgs /fhtGqsf] k|rlnt dfGotfsf] k|lts"n sfo{ xf] .
hgcfGbf]ngsf] qmddf ePsf wghgsf] Iflt, ;Qf, zlQm / kbsf] b'¿ko]fu tyf dfgjclwsf/sf] xggdf bf]ifL b]lvPsf tTsfnLg dlGqkl/ifb\sf cWoIf / ;b:ox¿nfO{ /fli6«o 9's'6L b'¿kof]u;DaGwL kl/R5]bdf pNn]v ePadf]lhd cyf{t\ l;+uf] dlGqkl/ifb\af6 c;'npk/ ug'{kg]{ / cGo ljifodf gof“ sfg'g agfO{ sf/afxL ug'{kg]{ b]lvG5 .
;xdlt tTsfn sfof{Gjog u/ M sf+u|];
g]kfnL sf+u|];sf pk;efklt ;'zLn sf]O/fnfsf] cWoIftfdf k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df a;]sf] s]Gb|Lo sfo{;ldltsf] a}7sn] lgDg lg0f{o u/]sf] 5 .
g]kfnL sf+u|];nufot ;ft /fhgLlts bn / g]kfn sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ aLr Pj+ ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ePsf cfh;Ddsf ;dembf/L, ;xdlt, ;Demf}tfsf] sfof{Gjog dfcf]jfbL kIfaf6 gePsfn] cljnDa o;sf] sfof{Gjog ;/sf/n] u/fpg'k5{ . d"ntM dfcf]jfbLåf/f sAhf ul/Psf 3/hUuf Pj+ ;DklQ lkmtf{nufot ;xdlt ;Demf}tfsf cGo s'/f sfof{Gjog ;dfwfgn] dfq zflGt k|lqmofnfO{ ;xof]u k'Ug ;S5 eGg] g]kfnL sf+u|];sf] 7x/ 5 .
d'n'ssf] zflGt ;'/Iffsf] l:ylt Hofb} gfh's 5 . dfcf]jfbL kIfaf6 hgtfnfO{ 8/fpg], wDSofpg], hah{:tL rGbf c;'nL, ;fª\3flts cfqmd0f Pj+ ;fj{hlgs jg s6fgL cflb sfo{x¿ e}O/x]sf 5g\ . ;fy}, lzlj/df btf{ ul/Psf xltof/ / n8fs'aLr b]lvPsf] cljZj;gLo cj:yfn] cfd hgtfdf uDeL/ cfz+sf pTkGg u/fPsf] 5 . ;fj{hlgs :yndf xltof/ k|bz{gnufotsf sfo{x¿;d]t lg/Gt/ hf/L 5g\ . sfg'gnfO{ cfkm\gf] xftdf lng] o;k|sf/sf ultljlwx¿n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;dod} ug]{ /fli6«o k|ltj4tfdf ;d]t k|lts"n c;/ kfg{ ;S5 . o;k|sf/sf ultljlwnfO{ t'¿Gt} aGb u/L sfg'gL /fHosf] cjwf/0ffnfO{ dfcf]jfbL kIfn] cfTd;ft\ ug'{kb{5 / /fHon] klg of] ;d:of lg/fs/0f ug{ cfjZos sbd rfNg'kb{5 eGg] g]kfnL sf+u|];sf] 7s/ 5 .
dw];sf] rfn' cfGbf]ngn] ubf{ hghLjg si6s/ x'g'sf ;fy} cfly{s lqmofsnfkx¿ c:tJo:t ePsf 5g\ . b]zsf] pBf]uwGbf, Jofkf/, cfoft–lgof{t Pj+ s[ifsx¿sf] cj:yf lbg k|ltlbg bogLo aGb}5 . b]zdf zflGt ;'–Joj:yf sfod u/L hghLjgnfO{ ;fdfGo agfpg ;/sf/n] tTsfn cfjZos sbd rfnf];\ .
t/fO{nufot b]zsf ljleGg If]q Pj+ cflbjf;L hghfltnufotsf ;d"xaf6 cfPsf dfux¿sf ;DaGwdf ;DalGwt kIfx¿;“u jftf{ u/L /fli6«o ;xdltsf cfwf/df ;dfwfg vf]lhg'k5{ eGg] g]kfnL sf+u|];sf] dfGotf 5 .
b]z cfh uDeL/ ;+qmd0fdf 5 . lbuf] zflGt, nf]stflGqs ax'bnLo Joj:yfsf] ljsf; Pj+ cfly{s ;d'Gglt cfhsf] ckl/xfo{ cfjZostf xf] / o;sf nflu ;a} /fhgLlts zlQmx¿ vf;u/L cf7 /fhgLlts bnx¿aLrsf] /fli6«o ;dembf/L Pj+ k|lta4tfnfO{ cem ;'b[9 ug'{ cfjZos 5 . o; cj:yfdf b]zsf] zflGt ;'/IffnfO{ vnn kfg]{, ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg h]i7 dlxgfdf x'g glbg], k|ltufdL if8\oGqsf] vt/fnfO{ ;xof]u k'¥ofpg] Pj+ cfly{s ultljlwdfly k|lts"n c;/ k'¥ofpg] lsl;dsf s'g} klg k|sf/sf ultljlwx¿k|lt ;ts{ /x“b} a[xt\ /fli6«o Pstf Pj+ ;dembf/L lgdf{0f ub}{ cl3 a9\g' kb{5 eGg] g]kfnL sf+u|];sf] :ki6 wf/0ff 5 .
g]kfnL jfª\dosf Ps cys ;fws tyf g]kfnL sfJo–;flxTosf cu|0fL slj df]xg sf]O/fnfsf] xfn} :juf{/f]x0f eof] . o;k|lt g]kfnL sf+u|]; ulx/f] zf]s JoQm ub{5 / pxf“sf] lr/ zflGtsf] sfdgf ub}{ pxf“sf zf]s–;GtKt kl/jf/df xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub{5 .
Pe]Go'hdf k|d'vsf nflu 3D;f3D;L
cfufdL a}zfv ! ut] cf}krfl/s z'ef/De u/L k|;f/0fdf hfg] tof/L ul//x]sf] Pe]Go'h 6]lnlehgn] g]kfn 6]lnlehgnfO{ ltg{ af“sL /x]sf] /sd ^ s/f]8 ?k}of“ 5 . a}+s Uof/]G6L bfaL ePsf] ^ dlxgf lalt;s]sf] 5 eg] Pe]Go'hsf] eljio cGof}ndf k/]sf] 5 .
bh{gf}+ ;~rf/sdL{x¿nfO{ ;]jfdf ;+nUg u/fO{ cfGtl/s tof/L / k/LIf0f ul//x]sf] Pe]Go'h 6]lnlehgsf] cWoIf jf sfo{sf/L k|d'vdf sf] a:g] eg]/ xfgfyfk k/]sf] atfOPsf] 5 . ;'?b]lv g} Pe]Go'hnfO{ Rofk]/ lx+8]sf ef:s//fh /fhsl0f{sf/ / nufgLstf{ o'g'; cG;f/LaLr k|d'v aGg 3D;f3D;L k/]sf] ;|f]tsf] bfjL 5 .
af6f]d} a]x'nLnfO{ gful/stf
w'|a b·fn
l;Gw'kfNrf]s . ;'6a'6 / sfnf] 5ftf cf]9]sf b'nxf clg /ftf] klx/gdf ;lhPsL b'nxLsf] cl3kl5 afhfufhf;lxt hGtLsf] n:s/ 5 . csf]{ lbzfaf6 Ps x"n hGtLsf] aLrdf o;}u/L cfPsf b'nxf–b'nxLsf] hDsfe]6 eof] . pgLx¿ lgs}a]/ Ps} ynf]df /x] . nfUYof], aRkgb]lvsf ;fyL;+uL pgLx¿ k|0fo;"qdf af“lwPsf] v';Ldf ;+u} a;]/ Ps}l5g eP klg afhfsf] tfnl;t /dfOnf] ub}{5g\ .
o1d08k 3'd]/ ljlwjt\ ¿kdf ljjfx aGwgdf af“lwPsf pgLx¿nfO{ b'nxfsf] 3/ lelqg xtf/f] kg'{kg]{ xf] / ;'xfu/ftsf] d]nf]d];f] ldnfpglt/ nfUg'kg]{ xf] pgLx¿n] . t/ Toxf“ To:t} xtf/f] / r6f/f] t k6Ss} 5“b} lyPg .
Ps}l5gdf b'O{ hf]8L gj b'nxf–b'nxLn] sfuhdf cf}+7f5fk df/], hLjge/ g5'l§g] s;d vf“b} lnlvt u/]e}m u/]/ t/, ;a}nfO{ rlst t'Nofp“b} g]kfnL gful/stfsf] k|df0f–kq ydfOof] Toxf“ .
of] s'g} rnlrqsf] syfj:t' Sofd]/fdf s}b ug{ d~rg u/]sf] gf6ssf] b[Zo lyPg . hGdynf]af6 clGdP/ sd{3/ hf“b} ubf{ b'nxLx¿n] aLr af6f]d} gful/stf lnPsf] If0f lyof], Tof] . ;+of]u klg s:tf] † ufp“d} gful/stf 3'DtL 6f]nL . To:tf] eP ;'ljwfsf] ;b'kof]u lsg gug]{ t < ljjfx btf{ / gftf k|df0f–kq If0fe/d} agfP, clg gful/stf lnP .
lhNnfsf] dWoIf]qdf kg]{ gjnk'/ uflj;df laxLaf/ b'O{ b'nxLn] ljjfxs} lbg 6f]nLdfk{mt b'nxLn] ljjfxs} lbg 6f]nLdfk{mt gful/stf k|df0fkq kfPsf x'g\ . gful/stf ljt/0f ug{ Ps ;ftfcl3 Toxf“ uPsf] ;ft gDa/ 6f]nLn] s'~rf]s–$ sL cd[tf yfkfdu/ / Hofld/]–% sL d}of v8\sfnfO{ hGtLs} dfemdf gful/stf k|bfg u/]sf] xf] . cd[tf gjnk'/–$ sf k|sfz /fgfdu/ / d}of ;f]xL uflj; ! sf dfwj clwsf/Ll;t ;f]xL lbg nuguf“7f] hf]8]/ sd{3/ lelq“b} lyP . uflj; ;lrj hutdfg tfNrfe8]nn] b'j} a]x'nLx¿sf] ljjfx btf{ u/L gftf sfod u/fPsf lyP . 6f]nL k|d'v lji0f' ;fksf]6fn] pgLx¿nfO{ gful/stf k|df0f–kq k|bfg u/] . …6f]nLdfk{mt ljjfxs} lbg o;/L gful/stf ljt/0f ul/Psf] g]kfnd} of] klxnf] x'g'k5{,Ú ;xfos k|d'v lhNnf clwsf/L gf/fo0fk|;fb a/fnn] crlDdt x'“b} eg] .
%) s/f]8sf] vftf l/Go' ePg
sf7df8f}+ . g]kfn b"/ ;~rf/ k|flws/0fn] gljn a}+s lnld6]8df /x]sf] cfÎgf] s/f]8f}+ ?k}of“ ;+lrlt u/]/ /flvPsf] d'2lt vftf of] jif{ k'gj}{wLs/0f -l/Go'_ u/]sf] 5}g . k|flws/0f ;|f]tsf c'g;f/ pQm d'2lt vftfdf %) s/f]8 ?k}of“ /x]sf] 5 . k|flws/0fsf Joj:yfks cfgGb/fh vgfn / n]vfsf s]xL sd{rf/Lsf] ldn]dtf]df pQm d'4lt vftf l/Go' gul/Psf] atfOPsf] 5 . b'O{ dlxgfcl3 dfq k|flws/0fsf cWoIf lbg]z zdf{nfO{ klg of] ljifodf hfgsf/L u/fOPsf] 5}g . jflif{s ¿kdf l/Go' ug'{kg]{ cjlw @ dlxgf u'lh|;Sbf klg gljn a}+ssf] vftf l/Go' gul/“bf pQm 7"nf] kl/df0fsf] /sdsf] nfvf}+ ?k}of“ Aofh x8Kg] k|of;df n]vfsf s]xL sd{rf/L nfu]sf] atfOPsf] 5 .
If]qLo lzIff lgb]{zgfnodf clgoldttf
sf7df8f}+ . dWodf~rn If]qLo lzIff lgb]{zgfno clxn] clgoldttfsf] cv8f ag]sf] 5 . b'O{ e|i6 zfvf clws[tnfO{ lnP/ pQm If]qLo lzIff lgb]{zgfnosf] cf8df lgb]{zs ;'zLn kf08]n] clgoldttfsf] z[+vnf dRrfPsf] atfOPsf] 5 . ljutdf cfkm\gf] e|i6 lqmofsnfksf sf/0f lgs} ab\gfdL sdfPsf zfvf clws[tx¿ xl/ kf]v/]n / w'|j s];L qmdzM ph'/L / ljBfno k|zf;g zfvfdf /x]sf 5g\ . cfkm"nfO{ sf+u|]; lgs6 eGg] t/ h'g;'s} kf6L{sf zlQms]Gb|;“u klg l7Ss x'g] zfvf clws[t xl/ kf]v/]nn] lzIffdGqfnodf :6f]/lsk/sf] ¿kdf /x“bf Jofks e|i6frf/ u/]sf] atfOPsf] 5 . clxn] pgL lgb]{zs ;'zLn kf08]sf cf8df ljleGg ljBfno tyf z}lIfs ;+:yfx¿lj¿4sf] ph'/Lsf cfwf/df c:j:y afu]{lgª ug]{ u/]sf] atfOPsf] 5 . b'u{d lhNnfx¿df l;l8cf] / Pnl8cf] eO;s]sf csf{ zfvf clws[t w'|j s];Ln] ljBfno k|zf;g zfvfdf /xL sld;gsf] cfwf/df dfkb08 gk'u]sf ljBfnox¿nfO{ cg'dlt lbg] u/]sf 5g\ . lzIff;DaGwL kl/of]hgfx¿df ;+nUg /xL e|i6frf/ ug]{ ljut af]s]sf zfvf clws[t w|'j s];L wflbª / afh'/fdf l;l8cf]sf] ¿kdf /x“bf a]¿h' / s]6Lsf08df d'l5Psf JolQm ePsf] atfOPsf] 5 .
k|ltufdLsf] cft+s k}mnfpg] b':;fx;
sf7df8f}+ . P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf] ann] nf]stGq :yfkgf ePkl5 ¿i6 ePsf k|ltufdLx¿sf] rnv]n emg\ a9\g yfn]sf] 5 . clxn];Dd kbf{ k5fl8 a;]/ if8\oGq ul//x]sf k|ltufdLx¿ ca ad cft+s k}mnfpg] tx;Dd k'u]sf 5g\ . pgLx¿n] s]xL lbgcufl8 dfq} gful/s ;dfhsf cu'jf 8f= b]j]Gb|/fh kf08] / s[i0f kxf8Lsf] 3/df ad /fv]/ cft+s dRrfpg] sfo{ u/] . pgLx¿ nfdf] ;dob]lv gful/s cfGbf]ngdfk{mt nf]stflGqs u0ftGqsf] :yfkgfsf] nflu nl8/xg'ePsf] 5 . kl5Nnf]k6s /fhtGqsf] cGt u/L nf]stflGqs u0ftGqsf] :yfkgfsf] kIfdf kxf8L / kf08]n] hgdt lgdf{0f ul//xg'ePsf] 5 . To;}u/L ;/sf/n] pRr:t/Lo 5fgljg cfof]usf] l;kmfl/;sf cfwf/df sf/afxL gu/]sf]df kf08] / kxf8L ¿i6 x'“b} cfpg'ePsf] 5 . !( df3 @)^! b]lv g} kf08] / kxf8L k|ltufdLx¿sf] tf/f] aGb} cfpg'ePsf] 5 . !( df3 @)^! kl5 /fhfn] nufPsf] lgif]wf1f tf]8\g kf08] / kxf8Ln] cu|0fL e"ldsf v]Ng'ePsf] lyof] . ;f] 36gfn] ca k|ltufdLx¿ sf7df8f}+df cft+s k}mnfpg] cleofgdf nfu]sf] :ki6 ePsf] 5 . ljleGg axfgfdf 6fpsf] p7fpg nfluk/]sf k|ltufdLx¿ ca kl/l:yltnfO{ lx+;fTds agfpg nfluk/]sf 5g\ . ;/sf/n] hgcfGbf]ng bafpg]x¿nfO{ ;dodf g} sf/afxL gug{ k|ltufdLx¿ kl/l:yltnfO{ wldnf] agfpg nfluk/]sf 5g\ . o;} ;Gbe{df 5fgljg ug{ ;/sf/n] Ps ;ldlt agfPsf] 5 . pBlk ;f] 36gfdf k|ltufdLx¿s} xft /x]sf] 5n{Ë ePsf] 5 .
‘pBf]uLsf ;d:ofk|lt ;/sf/ uDeL/ 5}g’
sf7df8f}+ . t/fO{ aGb, x8\tfnnufotsf ultljlw / cl:y/ /fhgLlts kl/l:Yltsf sf/0f cy{tGqsf] d]¿b08 pBf]u Joj;fo w/f;foL aGg] l:yltsf] ;[hgf eP klg ;/sf/ o;k|lt uDeL/ b]lvPsf] 5}g . ljut $% lbgdf t/fO{df ePsf] czflGtsf sf/0f Jofj;flos If]qsf] pTkfbg Ifdtf / pTkfbsTjdf ^) k|ltztn] sdL cfPsf] lghL If]qsf] 5ftf ;+u7g g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3n] hgfPsf] 5 . g]kfnL Joj;foLx¿n] cfoft u/]sf j:t'x¿ sf]nsftf aGb/ufxdf ylGsg k'u]sf] / ef/tLo e"lddf /x]sf g]kfnL cfoftstf{sf dfnjfxs 6«sn] g]kfn k|j]z kfpg g;Sbf cnkq k/]sf] dxf;+3sf cWoIf r08L/fh 9sfnn] atfpg'ePsf] 5 .
t/fO{ aGb / /fhgLlts cl:y/tfsf] qmddf ljut @ dlxgfotf pBf]u Joj;fonufot /fHosf] /fhZjdf s"n @( ca{ ?k}of“eGbf a9L 3f6f nfu]sf] atfOPsf] 5 . ljleGg /fhgLlts bafa ;d"xsf] aGb cfx\jfgaf6 cfhLt ePsf Joj;foLn] aGb cjlwdf /fHonfO{ ltg'{kg]{ /fhZj, dx;'nx¿ / sd{rf/LnfO{ lbg'kg]{ Hofnf÷tna glbg] r]tfjgL lbPsf 5g\ .
cfkm\gf ;d:ofx¿sf] ;dfwfgsf nflu ;+;bsf] ;j{bnLo a}7sdf 5nkmnsf nflu ut z'qmaf/ g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] cu'jfOdf Joj;foLx¿sf] ;d"x l;+xb/af/ k'u]sf] lyof] . dxf;+3 cWoIf 9sfnn] Jofj;flos jftfj/0f agfpg ;/sf/nfO{ k6sk6s u/]sf cfu|xnfO{ a]jf:tf u/]sf]df v]b k|s6 ug'{eof] . ;+;bs} cwLgdf cfly{s ;fdflhs ;d:of x]g{ / To;sf] ;dfwfgsf] nflu Pp6f ljz]if ;ldlt l5§} ul/g] ;efd'v ;'efif g]Djfªn] atfpg'eof] . Joj;foLx¿n] hDg g;s]sf] atfP .
;dfgfGt/ sfd u/]sf 5}gf}+ M lnu
sf7df8f}+ . g]skf dfcf]jfbLsf] eft[ ;+u7g of]ª sDo'lgi6 lnu jfO{;L;Ln] /fhwfgLnufot clw/fHosf d'Vo ;x/x¿df cfkm"x¿n] ;+rfng u/]sf] ;/;kmfO, lgdf{0f tyf ck/fw lgoGq0f sfo{ k|x/L k|zf;gnfO{ ;xof]u ug]{ p2]Zon] dfq u/]sf] atfPsf] 5 . lnun] s'g} ;dfgfGt/ lgsfo agfP/ u/]sf] geO{ k|x/L k|zf;gnfO{ ;xof]u dfq u/]sf] bfjL u/]sf] 5 .
lnusf lqmofsnfkx¿ ;fj{hlgs ug]{ p2]Zon] lxhf] /fhwfgLdf cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf lnusf cWoIf u0f]zdfg k'gn] xfn lnun] k|x/L k|zf;gnufotsf lgsfox¿;“u ;/;Nnfx u/]/ dfq cfkm\gf sfdsf/jfxLx¿ eO/x]sf] hfgsf/L lbg'eof] . pxf“n] sf7df8f}+ pkTosfsf] gof“ lgdf{0f sfo{cGtu{t ;/;kmfO, 6«flkms Joj:yfkg, af6f] lgdf{0f, ;fdflhs ck/fw lgoGGq0fh:tf sfdx¿ ;DalGwt lgsfox¿;“u ;/;Nnfx u/]/ dfq eO/x]s]f 5 . ca xl/ofnL sfo{qmdcGtu{t j[Iff/f]k0f sfo{ x'g] hfgsf/L lbg'eof] . sf7df8f}+ pkTosfaflx/sf k|d'v ;x/x¿df klg ;/;kmfOsf sfdx¿ eO/x]sf] hfgsf/L lbg'eof] .
cWoIf k'gn] gful/s ;dfhsf cu'jfåo 8f= b]j]Gb|/fh kf08] / s[i0f kxf8Lsf] 3/df ad /flvPsf] k|lt eT;gf{ ub}{ To:tf lqmofsnfkk|lt jfO{;L;L ;hu x'g] atfpg'eof] / jfO{;L;Ln] dfcf]jfbLn] b]zJofkL ¿kdf ul//x]sf] ;efx¿df ;'/Iff k|bfg ul//x]sf] / ;f] qmddf cfd;ef layf]Ng sfd u/]sf] cf/f]k nufp“b} af“s]sf] vh'/fdf klg kmf]/dsf s]xL dflg;x¿n] ;fDk|bflos b+uf e8\sfPsf] sf/0f xfn tgfa /x]sf] hfgsf/L lbg'eof] .
;fdflhs ck/fw lgoGq0f ug{ xfn k|x/L k|zf;gnfO{ ;xof]u dfq u/]sf] bfjL ub}{ lnun] s]xL ;Demfpg] sfd dfq ul/Psf] 5 . To;}nfO{ sfg'g cfkm\gf] xftdf lnPsf] egL k|rf/ ug{ gldNg] bfjL u/]sf] 5
wdnfnfO{ ;Ddfg
;fdflhs ¿kfGt/0fsf nflu gful/s ;dfhn] l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfnfO{ gful/s ;Ddfg k|yd–@)^# åf/f clegGbg u/]sf] 5 . hgcfGbf]ng–@ df nf]stGq :yfkgfsf nflu sk\mo'{df ;d]t ;8sdf ;+;bsf] cg'e"lt u/fpg ;kmn ePafkt kqsf/ wdnfnfO{ clegGbg ul/Psf] xf] . !( kmfu'gdf cfof]lht sfo{qmddf cGtl/d ljwflosf ;+;bsf ;efd'v ;'jf;rGb| g]Dafªn] wdnfnufot ljleGg If]qsf b; JolQmTjnfO{ clegGbg ug'{eof] . ;dfhsf cWoIf odaxfb'/ lh;Lsf] ;efkltTjdf ;DkGg sfo{qmddf ;efd'vn] d'n'ssf] Wofg ;+ljwfg;efdf s]lGb|t ePsf] / To;f] geP hgcfGbf]ngsf] DofG8]6 k"/f gx'g] wf/0ff /fVg'eof] . sfo{qmddf hgcfGbf]ngdf ljz]if e"ldsf lgjf{x u/]sf h]aL 6''x'/], gGbs[i0f hf]zL, ab|L k+u]gL, dgf]h uh'/]n, eujfg lqkf7L, ljkgf yfkfnufotsf JolQmTjnfO{ clegGbg ul/Psf] lyof] .
kqsf/dfly cfqmd0fsf] eT;{gf
sf7df8f}+ . ;'g;/Lsf] b'xjLdf dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf sfo{stf{x¿n] lj/f6gu/af6 k|sflzt x'g] hgljb|f]x b}lgssf ;x–;Dkfbs ljdn nfld5fg], k|jGws lr/~hLjL l/hfn, Joj:yfkg ;xof]uLåo eLd g]kfn / gj/fh kf]v|]ndfly ceb| Jojxf/ u/]sf] 36gfsf] clvn g]kfn qmflGtsf/L kqsf/ ;+3n] 3f]/ eT;{gf u/]sf] 5 . efnf / ;+uLg lnPsf krf;f}+ ;+Vofdf /x]sf kmf]/dsf sfo{stf{n] kqsf/ ljdn nfld5fg] / lr/~hLjL l/hfn r9]sf] sf]= ! k $$$& gDa/sf] df]6/;fOsn / tLg xhf/ klqsf hnfP/ cfkm\gf] k|];lj/f]wL rl/qsf] k|bz{g;d]t u/]sf] ;f] ;+3n] hgfPsf] 5 .
cd]l/sf–dfcf]jfbL h'xf/L
sf7df8f}+ . hgo'4 ;'? ePb]lv g} cd]l/sf / dfcf]jfbLsf] ;DaGw /fd|f] 5}g . b'a}n] Ps–csf{nfO{ zq'sf] Jojxf/ ub}{ cfPsf 5g\ . dfcf]jfbL hgo'4nfO{ 5f8]/ zflGtk"0f{ /fhgLltdf kms{g] s;/tdf 5 / cGtl/d Joj:yflksfdf ;d]t ;xefuL eO;s]sf] 5 t/ cd]l/sf–dfcf]jfbL ;DaGw h:tfsf] t:t} 5 .
cd]l/sf dfcf]jfbL zq'tf a]nf–a]nfdf SnfOd]S;df k'Ug] u5{ . olta]nf Tof] zq'tf lgs} rrf{df 5 . dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] b/af/n] g]kfndf /x]sf s]xL cd]l/sL clwsf/Lx¿sf] xTof ug]{ of]hgf agfPsf] / To;sf] bf]if dfcf]jfbLdfly yf]kg{ nfu]sf] cleJolQm lbPsf 5g\ . o;} ljifonfO{ lnP/ cd]l/sg /fhb"tfjf; / dfcf]jfbLsf aLrdf Ps k|sf/sf] h'xf/L rln/x]sf] 5 . cd]l/sfn] olb dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] bfjL ;xL eP Tof] hfgsf/L k|x/L k|zf;g hfgsf/L u/fpg'kg]{ atfPsf] 5 . olb ;f] cleJolQm ;f“rf] geP To;n] vt/gfs kl/0ffd Nofpg] ;d]t cd]l/sfn] hgfPsf] 5 .
rMdlt hUuf PsLs/0fdf ef“hf]
sf7df8f}+ . rMdlt hUuf PsLs/0f cfof]hgfsf pkef]Qmfx¿n] pQm cfof]hgf l56f]eGbf l56f] ;DkGg ug'{kg]{ dfu ub}{ lxhf] zf]efeujtLdf lj/f]w e]nfsf] cfof]hgf ul/Psf] 5 . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsfsf] j8f g+= !% / !^ df laut # jif{b]lv ;~rfng eO/x]sf] pQm hUuf ljsf; sfo{qmdsf] ;kmntfsf nflu ;+of]hs Zofd dxh{gsf] 6f]nLn] cfh :yfgLo ljsf; dGqfnodf 1fkgkq a'emfpg] ePsf] 5 .
;x/L ljsf;sf] cjwf/0ffdf ;~rfngdf NofOPsf] pQm cfof]hgf s]xL ;Lldt e"–dflkmofx¿sf sf/0f cj/f]w ;[hgf x'g nfu]sf] atfOPsf] 5 . gS;fdf sd hUuf b]lvPsf t/ jf:tljstfdf a9L hUuf ef]urng ul//x]sf s]xL e"–dflkmofx¿ g} pQm cfof]hgfsf] ljkIfdf /x]sf] atfOPsf] 5 . cfof]hgf ;dod} g;lsPsf] eGb} pQdbf; dfgGw/, e/tdl0f b]jsf]6fnufot !$ hgfn] ut k'; dlxgfdf ;jf]{Rrdf cfof]hgf vf/]hLsf nflu d'2f bfo/ u/]sf lyP . !!, *, $ / ^ ld6/jfnf af6fx¿ rf}8f kfl/;lsPsf] cj:yfdf # / ! ld6/jfnf jftf{x¿ rf}8f kfg{ af“sL /x]sf] atfOPsf] 5 . ;fj{hlgs hUufdf k]6«f]n kDksf] 6\of+sL /fVg] JolQm pQdbf; dfgGw/ g} o; cfof]hgfnfO{ c;kmn t'NofP/ lglxt :jfy{ k"/f ug]{ ;f]rdf ePsf] a'lemPsf] 5 . cfof]hgfcGtu{t /x]sf] hUuf !# ;o ^( /f]kgL /x]sf] 5 .
lxhf] cfof]lht lj/f]w ;efdf :yfgLo a[l4hLjLx¿ 8f= s[i0fk|;fb Gof}kfg] OlGhlgo/ w|'j pk|]tL, ;dfh;]jL b]j/Tg 8+uf]n, k"0f{nfn >]i7, x]/fgf/fo0f dxh{g, /TgskfnL drfsfhL / tLy{/fh ;'j]bLn] cfÎgf] wf/0ff /fVg'ePsf] lyof] .