;Q/L k|ltztdfly tL; k|ltztsf] zf;g <
sf7df8f}“ . nf]stGqnfO{ ax'dtsf] zf;gsf ¿kdf lnOG5 . t/, dfcf]jfbLn] eg] clxn] PsltxfOeGbf sd zlQmsf cfwf/df af“sL b'O{ltxfOdfly zf;g ug]{ c8fg /fv]sf] 5 .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf @( k|ltzt / ;+ljwfg;efleq #& k|ltzt dt k|fKt u/]sf] dfcf]jfbLn] /fi6«klt / k|wfgdGqL b'j} kb cfkm}“ kfpg'kg]{ x7 lnPkl5 p;sf] nf]stGqk|ltsf] k|lta4tfdfly g} k|Zg p7]sf] 5 . s;}n] klg ax'dt gkfPsf] cj:yfdf ldn]/ zf;g ug'{kg]{df ;'ljwfhgs ax'dt NofPem}“ u/L dfcf]jfbLn] ;a} d'Vo kb bfaL u/]sf] 5 .
Pdfn]–sfª\u|]; c8fgd}
dfcf]jfbLn] b'j} kb bfaL u/] klg g]skf -Pdfn]_ / g]kfnL sfª\u|];n] klg ;f] dfu s'g} xfntdf :jLsf/ gug]{ b[9tf k'gM bf]xf]¥ofPsf 5g\ . ;f]daf/ / dª\unaf/ ePsf 5'§f5'§} a}7sdf tL b'j} bnn] /fi6«klt, k|wfgdGqL / ;+ljwfgefsf] cWoIf tLg d'Vo bnsf aLrdf af“8kmf“6 ug'{kg]{df ;dfg wf/0ff /fv]sf lyP .
dª\unaf/ k|wfgdGqL lgjf; afn'jf6f/df k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf / Pdfn]sf dxf;lrj emngfy vgfnnufotsf zLif{ g]tfx¿aLr Ps 3G6feGbf a9L 5nkmn ePsf] lyof] . 5nkmndf g]tfx¿aLr ;+ljwfgsf] efjgf / /fhgLlts bnx¿sf] ;xdltsf cfwf/df cufl8 a9\g'kg]{df hf]8 lbOPsf] lyof] .
dfcf]jfbLn] b'j} kb bfaL ul//x]sf] ljifodf b'O{ bnaLr 5nkmn ePsf] lyof] . tL b'j} bnn] ;a} bnsf] x}l;ot cg';f/ kb ljefhg ug'{kg]{ lgisif{ lgsfNb} dfcf]jfbLnfO{ b'O{ d'Vo kb lbg g;Sg]df ;xdlt u/]sf] a'lemPsf] 5 .
dfcf]jfbLåf/f 3'sL{
dfcf]jfbLn] ef]ln;Dd cfkm"nfO{ ;/sf/ agfpg glbPdf ;/sf/d} ghfg] 3'sL{ lbPsf] 5 . Pdfn], sfª\u|];nufotsf bnx¿n] dfcf]jfbLsf] o; egfOnfO{ wDsLsf ¿kdf lnPsf 5g\ . …s;}n] wDSofP/ /fhgLlt rNb}gÚ– Pdfn]sf jl/i7 g]tf cd[ts'df/ af]x/fn] eGg'eof]– …;/sf/ s;/L agfpg] eGg] ljifodf ;+ljwfgdf k|:6 Joj:yf 5 .Ú
dfcf]jfbLn] hlt;'s} 3'sL{ / wDsL lbP klg d'Vo bnx¿aLr ;xdlt sfod ug'{afx]s dfcf]jfbL;“u s'g} ljsNk 5}g . wDsLs} e/df /fi6«klt / k|wfgdGqL b'j} kb xft kfg]{ of]hgf agfPsf] dfcf]jfbLsf nflu of] lg0f{o g} 3f“8f] x'g] b]lvPsf] 5 .
cGtl/d ;+ljwfgdf ;ft bnsf aLr ;xdlt sfod x'g g;s]df ;+ljwfg;efsf] b'O{ltxfO ax'dtsf cfwf/df ;/sf/ u7g ug{ ;lsg] Joj:yf ul/Psf] 5 . t/, sfª\u|]; / Pdfn]sf] ;xeflutflagf b'O{ltxfO ax'dt k'Ub}g . o; af6f]af6 klg cufl8 hfg g;Sg] ePsf sf/0f sfª\u|]; / Pdfn]nfO{ kfvf nufP/ dfcf]jfbLn] s'g} ;dfwfg ge]6fpg] :ki6 g} 5 .
cfh ;j{bnLo a}7s
lxhf] sfª\u|];–Pdfn] / sfª\u|];–dfcf]jfbLaLr ePsf 5'§f5'§} 5nkmnkl5 cfh ;j{bnLo a}7s a:g] ;xdlt ePsf] 5 . dfcf]jfbL / sfª\u|];sf g]tfx¿aLr dª\unaf/ ;f“em ePsf] s'/fsfgL klg ;/sf/ u7gsf ljifodf s]lGb|t /x]sf] atfOPsf] 5 .
;fdfGo ax'dtsf cfwf/df ;/sf/ u7g÷k'gMu7g ug{ kfpg] k|fjwfg;lxt d'Vo tLg bnsf aLrdf clwsf/ af“8kmf“6 ug'{kg]{ ljifodf ;ft bnaLr 5nkmn x'g] yfxf ePsf] 5 . ;ft bndWo]sf Pdfn], sfª\u|];, g]dlskf / jfddf]rf{ b'j} kb Pp6} bnnfO{ lbg gx'g] kIfdf 5g\ eg] dfcf]jfbL ljkIfdf 5 . dfcf]jfbLdf ljno x'g} nfu]sf] hgdf]rf{ g]kfn eg] o; ljifodf df}g 5 .
dfcf]jfbL PSnf]
/fi6«klt / k|wfgdGqL dfcf]jfbLn] kfpg gx'g]df dfcf]jfbLafx]ssf k|foM ;a} bnx¿ Psdt b]lvPsf 5g\ . ;ft bnaflx/sf dw];L hgclwsf/ kmf]/d, t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{, /fli6«o hgdf]rf{, g]skf -dfn]_, /fli6«o k|hftGq kf6L{, g]skf -PsLs[t_nufotsf af“sL bnx¿ klg dfcf]jfbLnfO{ b'j} kb lbg gx'g] c8fgdf 5g\ . o;af6 klg dfcf]jfbL lgtfGt PSnf] b]lvPsf] 5 .
;Qfsf] ;f“rf] sxf“ 5 sd/]8 <
sf7df8f}“ . ljutdf c¿ g]tfn] ljb]zL /fhb"tnfO{ e]6\bf …x:tIf]kÚsf] cf/f]k nufpg] dfcf]jfbLsf cWoIf k'iksdn bfxfn -k|r08_ clxn] ef/tLo /fhb"tsf] z/0fdf k/]sf 5g\ . ;ftfdf tLg lbg;Dd ef/tLo /fhb"t /fs]z ;"bnfO{ e]6]/ pgn] cfkm"nfO{ l56f]eGbf l56f] ;Qf lbnfOlbg cfu|x ul//x]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
cfkm}“ ;ftk6s n}grf}/l:yt b"tfjf; uPsf] / cf7f}“k6s PDa';df k/]sf] tYo ;fj{hlgs u/]sf k|r08n] clxn] ef/tLo /fhb"tnfO{ gof“ahf/l:yt cfkm\g} lgjf;df af]nfpg] u/]sf 5g\ . dª\unaf/ klg pgn] /fhb"t ;"b;“u 8]9 3G6feGbf a9L dGq0ff u/]sf 5g\ .
ef/tsf] cfzLjf{bdf hgo'4 u/]sf] cf/f]k v]lk/x]sf] dfcf]jfbLnfO{ clxn] ef/tsf] ljz]if ;xof]u /x]sf] atfOPsf] 5 . ;|f]tsf] bfaL 5– …clxn] g]kfndf lul/hfk|;fb sf]O/fnf / ;"o{axfb'/ yfkfeGbf klg k'iksdn bfxfn ef/tsf ;Rrf ldqsf ¿kdf pbfPsf 5g\ .Ú
bnx¿;“u ;xdlt agfpg g;Sg] k|r08n] cfkm"nfO{ ;Qf/f]x0f ug{sf nflu ;xof]u ug{ /fhb"t ;"bnfO{ cfu|x ul//x]sf] atfOG5 . ef/tLo /fhb"tsf ¿kdf ;"b g]kfn cfPsf] Ps dlxgfeGbf sd cjlwdf k|r08n] pgL;“u !! k6s cf}krfl/s ¿kdf e]6jftf{ ul/;s]sf 5g\ .
k|r08n] ef/tLo /fhb"tnfO{ olt w]/} dxŒj lbg'sf] sf/0f s] xf]nf < Ps ljZn]ifs eG5g\– …;DejtM k|r08hLn] ;Qfsf] ;f“rf] lbNnLdf 5 eGg] s'/f a'em\g'ePsf] 5 . g]kfndf o'4 ubf{ ;d]t ef/tdf ;'/lIft a;]/ ef/tnfO{ glhsaf6 a'em]sf k|r08n] ef/tsf] zlQm slt 5 eGg] yfxf kfP/} ;"bnfO{ olt w]/} dxŒj lbPsf xf]nfg\ .Ú
dfcf]jfbL wd{ ;ª\s6df
sf7df8f}“ . h]7 !% ut] a;]sf] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sn] kfl/t u/]sf] ;+j}wflgs /fi6«klt;DaGwL Joj:yfn] dfcf]jfbLnfO{ wd{–;ª\s6df kf/]sf] 5 .
h]7 !$ ut] a]n'sL a;]sf] !# bnsf] a}7sn] u/]sf] ;xdlt cg';f/ g} g]kfn ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqfTds d'n's x'g] / ;+j}wflgs /fi6«klt /xg] k|:tfjnfO{ ;+ljwfg;ef a}7sn] kfl/t u/]sf] lyof] . a}7sn] k|wfgdGqL / /fi6«klt km/s–km/s /xg] k|:tfj;d]t kfl/t u/]sf] lyof] . cfkm"nfO{ u0ftGqsf] Ps dfq cg'ofoL ePsf] atfp“b} kf6L{ cWoIf k|r08 g} d'n'ssf] klxnf] /fi6«klt x'g] bfaL ub}{ cfPsf] dfcf]jfbL :jod\sf nflu clxn] ;+j}wflgs /fi6«kltsf] Joj:yf 3f“8f] ;fljt ePsf] 5 .
;+ljwfg;ef a}7sn] /fi6«klt ;+j}wflgs /xg] / sfo{sf/L clwsf/ k|wfgdGqLdf /xg] k|:tfj kfl/t u/]kl5 dfcf]jfbL ;ª\s6sf] e'd/Ldf k/]sf] xf] . /fi6«klt kb olta]nf dfcf]jfbLsf nflu …vfp“ eg] lbgel/sf] l;sf/, gvfp“ eg] sfG5fafa'sf] cg'xf/Úem}“ ePsf] 5 . ;+ljwfg;ef r'gfjcl3 g} klxnf] /fi6«kltsf ¿kdf cWoIf k|r08nfO{ cl3 ;fl/Psf] lyof] . clxn] /fi6«klt k|r08nfO{ agfp“bf pgL;“u s'g} sfo{sf/L clwsf/ g} gx'g] / gaGbf p208 sfo{stf{sf] cfqmf]z y]Ug g;lsg] ePsfn] dfcf]jfbL ltnldnfpg k'u]sf] 5 . sfo{stf{ kª\lQm kf6L{ g]t[Tjsf] lgoGq0feGbf aflx/ /x]sf] a'lem;s]sf] dfcf]jfbL g]t[Tjsf nflu h;}u/L klg /fi6«klt k|r08nfO{ g} agfpg'kg]{ afWofTds cj:yf v8f ePsf] 5 . oxL kl/l:yltsf] ulx/f] cWoog u/]/ g} o;cl3 dfcf]jfbLn] sfo{sf/L /fi6«klt Pp6} JolQm x'g'kg]{df ;d]t c8fg /fv]sf] lyof] . t/, ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7s a:g] cl3Nnf] lbg;Dd klg cGo bn dfcf]jfbL k|:tfjdf ;xdlt hgfpg tof/ gePkl5 dfcf]jfbL c¿ bn;fd' 3'“8f 6]Sg afWo ePsf] lyof] . gof“ Joj:yfaf6 r]k'jfdf k/]kl5 olta]nf dfcf]jfbL bnaLr ePsf] ;xdltsf] k|:tfjnfO{ km/s 9ª\un] JofVof ug{ yfn]sf] atfOG5 . sfo{stf{sf] vKsLaf6 aRg] / sfo{sf/L klg cfkm“} /xg] Pp6f ljsNksf ¿kdf k|wfgdGqL / /fi6«klt b'j} kbdf km/s 9ª\un] k|r08nfO{ g} ;'Dkg] /0fgLltdf nfu]sf] kfOG5 .
;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7scl3;Dd bnx¿aLr zlQm af“8kmf“6 u/]/ ;xdlt / ;xsfo{sf] ;/sf/ rnfpg] atfp“b} cfPsf] dfcf]jfbLsf] af]nL h]7 !% ut]kl5 PsfPs km]l/Psf] 5 . clxn] dfcf]jfbL g]tfx¿ zlQm k[ysLs/0fn] /fHo ;~rfng k|lqmofnfO{ cj?4 kfg]{ eGb} To:tf] l:yltdf cfkm"x¿ ;/sf/aflx/} /xg] wDsL lbg yfn]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf] af]nL km]l/g'sf] Pp6} sf/0f ;+j}wflgs /fi6«klt / sfo{sf/L k|wfgdGqL 5'§f5'§} /xg] Joj:yf /xg' ePsf] atfOG5 .
g]t[Tjdfly p208 sfo{stf{af6 pTkGg x'g;Sg] vt/fs} sf/0f dfcf]jfbL b'j} kb 5f8\g tof/ b]lvPsf] 5}g . Tolt dfq xf]Og, b'j} kb k|r08nfO{ g} ;'Dkg'kg]{ dfcf]jfbLsf] bfaL 5 . dfcf]jfbLleq}af6 b'O{ g]tfnfO{ tL b'O{ kb af“8\bf kf6L{leqsf] zlQm ljefhgdf c;Gt'ng b]lvg] vt/f ePs} sf/0f b'j} kbdf Pp6} JolQm /xg] kIfnfO{ dfcf]jfbLn] hf]8tf]8n] p7fPsf] atfOG5 . /fi6«klt k|r08nfO{ glbO{ csf{] s'g} JolQmnfO{ lb“bf ljutsf] k|lta4tf pNnª\3g u/]sf] eGb} p208 sfo{stf{n] ljb|f]x ug{;Sg] vt/f /x]sf] / k|r08nfO{ /fi6«klt agfP/ k|wfgdGqL kf6L{leqs} csf]{ JolQmnfO{ agfp“bf clwsf/hlt bf];|f] g]tfdf /xg] ePsfn] dfcf]jfbL r]k'jfdf k/]sf] 5 .
Tolt dfq xf]Og, b'O{ kbsf] Joj:yfn] dfcf]jfbLleq kbnf]n'ktf km:6fPsfn] kf6L{nfO{ g} ljefhgsf] l:yltdf k'¥ofpg nfu]sf] ;|f]tn] atfof] . olta]nf dfcf]jfbLleq k|r08nfO{ /fi6«klt agfP/ cfkm"x¿ k|wfgdGqL x'g bf];|f] qmdsf g]tfx¿n] tLj| OR5f ul//x]sf 5g\ . k|r08kl5sf jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{ / dfcf]jfbLleqsf c;Gt'i6 kIfsf g]tf dflgg] /fdaxfb'/ yfkf -afbn_n] k|wfgdGqL kbdf cf“vf nufPsf] atfOG5 . 8f= e§/fO{n] t s]xL lbgcl3 …aLaL;L g]kfnL ;]jfÚnfO{ cGtjf{tf{ lb“b} ck|ToIf ¿kdf k|wfgdGqL kbk|ltsf] cfkm\gf] rfxgf JoQm u/]sf lyP .
b'j} kb km/s–km/s kf6L{nfO{ af“8\bf Psflt/ /fi6«klt kb u'Dg] / sfo{sf/L clwsf/ljxLg x'g] cj:yf 5 eg] csf{lt/ cfkm\g} kf6L{df b'O{ g]tfaLr kb af“8\bf klg clwsf/ cWoIfeGbf bf];|f] g]tfdf /xg'sf ;fy} kf6L{leq g]tfaLr xfgyfk x'g] l:yltn] dfcf]jfbLnfO{ wd{–;ª\s6df kf/]sf] 5 . csf{lt/ c¿ bnaLrsf] ;xdltlagf dfcf]jfbL PSn}n] ;/sf/ agfpg ;Sg] cj:yf 5}g . ;xdltsf nflu cGo bnn] zlQm af“8kmf“6sf] d'2f p7fp“b} /fi6«klt, k|wfgdGqL / ;+ljwfg;ef cWoIf k|d'v tLg kb af“8\\g'kg]{ c8fg g5f8\g] k|lta4tf b]vfPsf 5g\ .
;j{;Ddt /fi6«kltsf] vf]hL
sf7df8f}“ . /fhtGqsf] pGd"ngkl5 ;j{;Ddt /fi6«kltsf] vf]hL ePsf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgsf] rf}yf] ;+zf]wgkl5 clxn] bnx¿ /fi6«kltsf] vf]hLdf nfu]sf 5g\ .
dfcf]jfbLn] /fi6«klt / k|wfgdGqL b'j} kb cfkm}“ kfpg'kg]{ bfaL u/] klg To;df s'g} xfntdf ;xdlt sfod gx'g] lglZrt ePkl5 gof“ ljsNksf] vf]hLdf bnx¿ h'6]sf 5g\ . dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfn -k|r08_n] klxnf] /fi6«klt x'g] /x/ u/] klg zlQmsf ef]sfsf ¿kdf lrlgg] pxf“n] ;f] cfnª\sfl/s kb ;DxfNg] ;Defjgf k|foM ;dfKt ePsf] 5 . lgjf{rgaf6 ax'dt Nofpg g;s] klg ;a}eGbf a9L l;6 lht]sf cfwf/df pxf“ sfo{sf/L clwsf/;lxtsf] k|wfgdGqL x'“b} x'g'x'G5 . pxf“nfO{ zlQmzfnL agfpgsf nflu clxn]h:t} k|wfgdGqLn] g} /fi6«fWoIfsf] sfd ug]{ Joj:yf ug{sf nflu dfcf]jfbLn] lgs} hf]8 u/] klg cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wg u/L /fi6«klt / k|wfgdGqLsf] cnu–cnu Joj:yf ePkl5 pxf“sf] OR5f dgleq} /xg] ePsf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, ;Defljt /fi6«kltsf ¿kdf x]l/Psf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfk|lt dfcf]jfbL lgs} cfqmf]lzt ePsf sf/0f pxf“n] ;f] kb kfpg] ;Defjgf klg sd x'“b} uPsf] 5 .
dfcf]jfbLsf jl/i7 g]tf /fdaxfb'/ yfkf -afbn_n] …a'waf/Ú;“u eGg'eof]– …hlxn] klg lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ g} kb rflxg] sf/0f s] xf] < pxf“n] ;Qfaflx/ a;]/ c¿nfO{ ;xof]u u/] s] x'G5 <Ú pxf“n] cfkm\gf] kf6L{ s'g} klg xfntdf lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt dfGg tof/ gx'g] atfpg'eof] . …dfGg] k|Zg} 5}gÚ– pxf“n] eGg'eof]– …Ps, b'O{, tLg xfdL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt dfGb}gf}“ .Ú
k|yd /fi6«kltsf ¿kdf jl/i7 /fhg]tfsf] vf]hL ub}{ hf“bf dfwjs'df/ g]kfnsf] ;Defjgf a9]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ljsNksf ¿kdf pxf“sf] gfd cfPsf] 5 . dfcf]jfbLsf Ps g]tfn] …clxNo} kl/l:ylt kl/kSj geO;s]sf sf/0f l6Kk0fL ug{ xtf/ x'g]Ú k|ltlqmof lbg'eof] . pxf“sf cg';f/, dfcf]jfbLn] ;aeGbf a9L hf]8 b'j} kbsf nflu ug]{5 . /, Tof] ;Dej gePdf jfdkGyL /fi6«klt agfpgsf nflu e"ldsf lgjf{x ug]{5 .
gof“ o'usf ;Defjgf / r'gf}tLx¿
– o'j/fh 1jfnL –
@)^% h]7 !% ut] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sn] g]kfndf ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGq sfof{Gjog ug]{ lg0f{o u¥of] . pQm lg0f{onuQ} sfof{Gjogsf] k|lqmof cl3 a9]sf] 5 . of] lg0f{o;“u} g]kfnL qmflGtsf] Pp6f r/0f k"/f ePsf] 5 / xfd|f] d'n's gof“ o'udf k|j]z u/]sf] 5 . of] P]ltxfl;s kl/jt{g s'g} Ps kf6L{ of s]xL lbg of jif{sf] ;ª\3if{sf] kl/0ffd geO{ ))^ ;fnb]lv u0ftGq k|flKt / ))& ;fnb]lvsf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf nflu nfvf}“ g]kfnL hgtf / ljleGg /fhgLlts kf6L{x¿n] cgj/t u/]sf] ;ª\3if{sf] kl/0ffd xf] . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf g]skf -dfcf]jfbL_ ;aeGbf 7"nf] bnsf ¿kdf b]vfk/]sfn] p;df eoª\s/ 7"nf] pGdfb / cxª\sf/ a9]sf] 5 . nfdf] ;dob]lv /fhtGqsf] lj?4df ;xsfo{ ub}{ cfk;df ldn]/ ;ª\3if{ ub}{ cfPsf /fhgLlts kf6L{x¿nfO{ /fhwfgLsf] v'nfd~raf6 ufnLunf}h / ckdfg ug'{ c/fhgLlts / cnf]stflGqs rl/qsf] k/fsfi7f g} xf] . …dfcf]jfbLÚ nufot sltko JolQmx¿nfO{ clxn]sf] kl/0ffd dfcf]jfbLx¿sf] gLlt / pgLx¿sf] PSnf] ;ª\3if{sf] kl/0ffd xf] ls eGg] 7"nf] e|d k/]sf] 5 . of] e|d /fVg]x¿n] !) jif{sf] o'4nfO{ cfwf/ agfP/ /fhf 1fg]Gb|n] k|ltudg u/]sf] oyfy{nfO{ e';'Ss} la;]{sf 5g\ .
)^@÷^# sf] hgqmflGtn] /fhfnfO{ 3'“8f 6]sfof], )^# sf] k|ltlglw;ef 3f]if0ffn] /fhtGqsf bfx|f, gª\u|f sf6\g] sfd u¥of], To;kl5 ;+;b\n] ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] P]ltxfl;s 3f]if0ff u¥of] clg )^% h]7 !% df cfOk'Ubf ;+ljwfg;efaf6 u0ftGq sfof{Gjog ug]{ lg0f{o ul/of] . dfqfTds kl/jt{gsf] nfdf] k|lqmofkl5 dfq d'n'sn] gof“ o'udf km8\sf] df/]sf] 5 . clxn]sf] lgjf{rgdf c¿n] eGbf s]xL a9L l;6 Nofp“b}df cfkm"nfO{ ;j]{;jf{ 7fGg] dfcf]jfbLn] )!% ;fnsf] cfdlgjf{rgdf g]kfnL sfª\u]|;n] b'O{ltxfO dt NofPsf], )$* / )%^ ;fndf p;n] ax'dt NofPsf] clg )%! ;fndf Pdfn] ;aeGbf 7"nf] bn ePsf] / )%$ sf] :yfgLo lgjf{rgdf g]skf -Pdfn]_ PSn}n] ax'dt xfl;n u/]sf] tYo klg x]g'{k5{ . d'n'ssf] /fhgLlts 36gfqmdsf] ljZn]if0f / d"Nofª\sg ubf{ ;+ljwfg;efn] u0ftGqsf] sfof{Gjog u/]sf] 36gf hlt dxŒjk"0f{ 5, ;+;b\n] ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] 3f]if0ff u/]sf] 36gf To;eGbf cem} dxŒjk"0f{ 5 . t/, b'Mvsf] s'/f g} eGg'k5{ To;sf] ;xL d"Nofª\sg x'g ;s]sf] 5}g . ljutdf Pp6f kf6L{n] PSn} ;+ljwfg;efsf] s'/f p7fpg' hlt dxŒjk"0f{ lyof] To;eGbf ;a}nfO{ ;+ljwfg;efdf ;xdt u/fP/ of] gf/fnfO{ sfo{gLlts gf/fsf ¿kdf cl3 a9fpg' s}of}“ u'0ff dxŒjk"0f{ s'/f lyof] . )^@÷^# sf] ;+o'Qm hgcfGbf]ng, ;+;b\af6 u0ftGqsf] 3f]if0ff / ;+ljwfg;efaf6 u0ftGqsf] sfof{Gjog;Ddsf] ;du| k|lqmofnfO{ x]bf{ d"ntM zflGtk"0f{ ;ª\3if{sf] dfWodaf6 /fhtGqsf] cGTo ePsf] s'/f 3fdhlQs} k|:6 5 .
;+;b\nfO{ 7Ls lsl;dn] k|of]u ug{ ;lsof] / ;+;b\df hgtfsf ;Rrf k|ltlglw k7fpg ;lsof] eg] ;+;b\ klg qmflGtsf] ;fwg aGg ;Sbf] /x]5 eGg] s'/f klg k|dfl0ft ePsf] 5 . pko'{Qm ;du| 36gfqmdn] aGb's k8\sfP/ dfq} qmflGt x'G5 eGg] s'/f k"/} vl08t ePsf] 5 .
g]kfnsf] kl5Nnf] /fhgLlts 36gfqmddf )$& ;fnsf] ;+ljwfgdf pleP/ cGtl/d ;+;b\ / cGtl/d ;+ljwfg ag]sf] lyof] eg] ;+;b\sf] lg/Gt/tf;“u} To;sf] hudf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg klg ;DkGg ePsf] 5 . ;du| 36gfqmdn] x7ft\df u0ftGq / x7ft\df ;+ljwfg;efsf] dfGotfnfO{ vl08t u/]sf] 5 . ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sdf /fhfsf] kIfdf hDdf rf/ dt b]lvg'n] klg ljutsf] qmlds kl/jt{gsf] k|of; slt kl/kSj / ;xL lyof] eGg] s'/fsf] k'li6 ePsf] 5 .
olb pko'{Qm ;xdlt;fy cl3 a9\g] k|lqmofeGbf k[ys\ lsl;dn] rNg vf]h]sf] eP cfhsf] of] ;kmntf lsdfy{ ;Dej lyPg . PSn} d'n's rnfpg] l8ª xf“Sg' / cfkm\gf gLlt / gf/f c¿dfly nfb\g vf]Hg' /fhgLltdf b]vf kg]{ afn;'ne /f]u, cb"/bzL{ / ckl/kSj lrGtgafx]s s]xL xf]Og . clxn]sf] of] pknlAw s'g} Pp6f kf6L{sf] gLlt, of]hgf / k|oTgsf] kl/0ffd geO{ ;a} /fhgLlts kf6L{x¿sf] ;+o'Qm k|of;, ;femf gLlt / ;femf of]hgfsf] k|ltkmn xf] .
g]kfnsf] /fhgLltdf /fhtGqn] nfdf] ;dob]lv ;fdGtjfb / bnfn tyf gf]s/zfxL k'“hLjfbsf] k|ltlglwTj ub}{ cfof] . olta]nf /fhtGqsf] cGTo;“u} d'n'saf6 ;fdGtjfbsf] ;d]t cGTo ug{ ;lsg] k|jn ;Defjgf 5 . ;fdGtjfbsf] cGTo ug{ ;lsPg eg] /fhtGqsf] cGTosf] sf/0fn] g]kfnL hgtfn] h:tf]vfn] pknlAw rfxGy], Tof] ;Dej x'“b}g . To;}n] of] g} o:tf] df}sf xf] h'ga]nf o'uf}“b]lvsf] ;fdGtL zf]if0fsf] cGTo x'g]5 . ca xfdLn] d'n'ssf] cfly{s, ;fdflhs, ;f+:s[ltsnufot ljljw If]qdf cfd"n kl/jt{g ug'{ h?/L 5 . g]kfnL ;dfhsf] cu|ultsf nflu d'Vo afws zlQmsf ¿kdf /x“b} cfPsf] /fhtGqsf] cGTokl5 cg]s If]qdf qmflGtsf/L kl/jt{gsf] 9f]sf v'n]sf] 5 . /fhgLlts qmflGtn] cGo If]qsf] qmflGtsf] k|lqmofnfO{ ;xh agfOlbPsf] 5 . rf}tkmL{ ljsf;sf] ;Defjgf b]vfk/]sf] 5 . qmflGt t eof] t/ ljsf; ePg eg] hgtfdf clxn]sf] kl/jt{gsf] gsf/fTds c;/ kg{ ;S5 . /fhtGqsf] cGTokl5 ;'vL hLjg hLpg ;lsg]5 eGg] hgtfsf] 7DofO /x]sf] 5 . cfjZostfx¿ lgs} w]/} 5g\ t/ Go"gtd cfjZostf klg k"/f ug{ ;lsPg eg] /fhtGq kmfn]/ v} s] kfOof] < eGg] uDeL/ k|Zg hgtfsf] dgdf p7\g]5 .
ljutdf lx+;fTds ;ª\3if{n] lynlynf] ePsf g]kfnL hgtf lbuf] zflGt rfxG5g\ . ca klg czflGt, c/fhstf / c:tJo:ttf sfod /x\of] eg] qmflG, k|ltqmflGtdf kmls{g g;Sg] xf]Og . ;+;f/sf cg]sf}“ b]zdf xfdLn] qmflGtkl5 k|ltqmflGt ePsf 36gf b]v]sf / ;'g]sf 5f}“ . /fhtGqsf] cGTo;“u} lbuf] zflGtsf] ;Defjgf a9]sf] 5 . hgtfn] lg/Gt/ cu|ufdL / k|ult rfxG5g\, g]kfnsf] efjL /fhgLltdf Tof] cu|ult zflGtk"0f{ ;ª\3if{ / nf]stflGqs k|lqmofaf6 ;Dej x'g]5 . g]kfnL /fhgLltdf b]vfk/]sf] of] gf}nf] / cToGt dxŒjk"0f{ cEof; efjL g]kfnsf nflu dfq geO{ ljZjsf cGo d'n'ssf nflu klg dxŒjk"0f{ lzIff x'g;S5 . o;n] qmflGtsf] ;DaGwdf JoQm x'“b} cfPsf k'/fgf dfGotfx¿nfO{ eTsfPsf] 5 / gof“ dfGotf cl3 a9fPsf] 5 . xfd|f] d'n's ca klg zflGtk"0f{ Pjd\ nf]stflGqs k|lqmofåf/f qmflGtsf/L ¿kfGt/0fsf] lbzfdf cl3 a9\5 . d'n'sdf h'g xb;Dd nf]stfGqLs/0fsf] k|lqmof ;'b[9 x'“b} hfG5, Tolt g} hgtfdf b]zsf] ljsf; ug]{ / /fli6«otfsf] ;+/If0f ug]{ r]tgf Pjd\ lhDd]jf/L klg a9\b} hfg]5 . ha;Dd cfdhgtfdf …of] b]z d]/f] xf] / d}n] cfkm\gf] b]zsf] ljsf; ug'{k5{Ú eGg] efjgfsf] ljsf; x'“b}g, ta;Dd d'n'ssf] ck]lIft dfqfdf ljsf; ug{ ;St}g . To:t} of] b]zsf] /Iff ug]{ lhDd]jf/L d]/f] klg xf] eGg] efjgfsf] ljsf; x'g h?/L 5 .
clxn]sf] of] qmflGtn] nf]stGqsf] ;'b[9Ls/0f;“u} d'n'snfO{ ;dfhjfbL af6f]df cl3 a9fpg] 9f]sf klg vf]n]sf] 5 . nf]stflGqs k|lqmof hlt ;'b[9 eof], ;dfhjfbsf] cfwf/ klg TolQ g} alnof] aGg]5 . casf] sDo'lg:6 cfGbf]ng klg nf]stGqsf] ;'b[9Ls/0fsf] cfwf/df dfq cl3 a9\g]5 . sDo'lg:6 cfGbf]ngnfO{ ljutdf h:tf] clwgfosjfbL dfGotfsf cfwf/df cl3 a9fpg vf]Hg] xf] eg] To;sf] ktg clgjfo{ 5 .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] h:tf] lsl;dsf] kl/0ffd lbPsf] 5, To;n] ;a} /fhgLlts kf6L{nfO{ ;Rofpg] cj;/ klg lbPsf] 5 . of] kl/0ffdn] Psflt/ dfcf]jfbLnfO{ ;}Go dflg;stfaf6 d'Qm x'g] df}sf k|bfg u/]sf] 5 eg] csf]{lt/ sfª\u]|; / Pdfn]h:tf kf6L{x¿nfO{ ;Qfdf]x / lghL :jfy{ Tofu]/ cl3 a9\g'kg]{ lbzfaf]w u/fPsf] 5 . ca dfcf]jfbL xltof/ af]s]/ hª\un kmls+{b}gg\, To:t} sfª\u]|; / Pdfn] ;Qf k|flKtsf unt lsl;dsf v]ndf nfUb}gg\, of] cfkm}“df 7"nf] kl/jt{g xf] .
pko'Qm cj;/x¿sf ;fy} olta]nf xfd|f;fd' uDeL/ r'gf}tLx¿ klg 5g\ .
!= clxn] /fhtGqsf] cGTosf] 3f]if0ff;“u} ljleGg /fhgLlts kf6L{x¿aLr uDeL/ dte]bx¿ b]vfk/]sf 5g\ . vf;u/Lsg nf]stflGqs u0ftGqjfbLx¿aLrd} dte]b a9\g' cToGt b'Mvb / r'gf}tLsf] ljifo xf] . olt 7"nf] P]ltxfl;s ljho xfl;n u/]sf] cj:yfdf ;a} kf6L{x¿n] ;+o'Qm ¿kdf pT;j dgfpg] / ca hgtfsf] ;'v–;d[l4sf] af6f]df, gof“ ;+ljwfg lgdf{0f;“u} /fHosf] k'gM;+/rgf ug]{ af6f]df cl3 a9\g'sf] abnf v'nfd~raf6 Pscsf{sf] pl5tf] sf8\gdf Jo:t x'g' hgtfsf nflu cToGt b'Mvsf] s'/f xf] . g]skf -dfcf]jfbL_n] lgjf{rgdf c¿ bnsf] eGbf w]/} l;6df ljho xfl;n u/] klg p;df b]lvPsf] pGdfb, cxª\sf/ / p208tfn] ljleGg cfzª\sfx¿ hGdfPsf] 5 . g]skf -dfcf]jfbL_sf sltko lqmofsnfkx¿n] pgLx¿ st} nf]stGqjfbLx¿lj?4 km]l/ lxhf]sf lg/ª\s'ztfjfbLx¿;“usf] …c3f]lift sfo{ut PstfÚsf] af6f]d} cl3 a9]sf t xf]Ogg\ < k|Zg ug]{ 7fp“ b]lvPsf] 5 .
@= ;+;f/sf s'g} klg k|ltlqmofjfbLx¿ Psk6s xfb}{df ;w}“sf] xf/ :jLsf/ ub}{gg\ . g]kfndf klg /fhtGq 9n] klg /fhtGqjfbLx¿ ;dfKt ePsf 5}gg\, ;fdGtjfb sfod} 5 . To;}n] of] cfkm}“df Pp6f r'gf}tLsf] ¿kdf /x]sf] 5 . a'l4 k'¥ofpg ;lsPg eg] /fhtGqn] km]l/ 6fpsf] p7fp“b}g eGg ;ls“b}g . o;af/] lhDd]jf/ /fhgLlts kf6L{x¿aLr pRr ;ts{tfsf] vf“rf] 5 .
#= afx\o zlQmx¿ klg g]kfnsf] /fhgLltnfO{ lgs} uDeL/ ¿kdf lgofln/x]sf 5g\ . /, cfkm\gf] :jfy{eGbf oxf“sf] /fhgLlt k|lts"n lbzfdf hfg gkfcf];\ eGg]af/] pgLx¿sf] rf;f] / lqmofzLntf a9]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf /fli6«otfdfly klg uDeL/ ;ª\s6 v8f x'g;S5 . xfd|f] d'n's Pp6f g/fd|f] hl6ntfdf km:g ;S5 .
$= clxn] …Ps dw];, Ps k|b]zÚsf] gLlt ckgfPsf kf6L{x¿sf] klg ;+ljwfg;efdf /fd|} pkl:ylt b]lvPsf] 5 . o;n] cGttM g]kfnnfO{ ljv08gdf k'¥ofpg] l:ylt Nofpg ;S5 . o;af/] clxn]b]lv pRr ;ts{tf ckgfP/ /fli6«o PstfnfO{ ;'b[9 agfpg]tkm{ ;femf k|oTg ul/Pg eg] xfdL g]kfnLn] 7"nf] b'u{lt ef]Ug'kg]{ cj:yf gcfpnf eGg ;lsGg .
%= dfcf]jfbLdf clxn] klg pu|jfdkGyL lrGtg / k|j[lQ sfod 5 . pgLx¿df /x]sf] of] pu|jfdkGytfn] Psflt/ nf]stflGqs k|lqmofnfO{ cj?4 kfg]{ / ;j{;Qfjfb xfjL x'g;S5 eg] csf]{lt/ pgLx¿ blIf0fkGyL ef;df km:g ;S5g\ . o;n] d'n'snfO{ b'3{6gfdf k'¥ofpg ;S5 .
^= ljutsf] zflGt k|lqmofdf g]skf -dfcf]jfbL_sf] ;]gf / xltof/sf] 7Ls lsl;dn] Joj:yfkg gu/Lsg, dfcf]jfbLsf cWoIf cfkm}“ Pp6f ;]gfsf] sdfG8/ ePsf] cj:yfdf lgjf{rg ul/g' eoª\s/ 7"nf] uNtL lyof], To;sf] gsf/fTds kl/0ffd d'n'sn] nfdf] ;do ef]Ug'kg]{5 . ;+ljwfg;efdf b]lvPsf] eofgs 7"nf] lj;ª\ult To;}sf] kl/0ffd lyof] . ca klg pgLx¿sf] ;]gf / xltof/sf] ;dfof]hg 7Ls lsl;dn] ;dod} ug{ ;lsPg eg] To;n] d'n'ssf] lbuf] zflGt / nf]stGqdf 7"nf] ;d:of pTkGg ug]{5 . To;}n] hlt;Sbf] l56f] dfcf]jfbLsf ;]gf / xltof/sf] 6'ª\uf] nfUg'k5{ .
&= xfdL ca ;ª\3Lo ;+/rgflt/ cl3 al9;Sof}“ t/ gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf qmddf s:tf] lsl;dsf] ;ª\3Lo 9f“rf tof/ ug]{ < o;af/] g]kfnL ljlzi6tfsf] 7Ls lsl;dsf] klxrfg / pko'Qm ;dfwfg lgsfNg ;lsPg eg] d'n'sdf hftLo / ;fDk|bflos bª\uf e8\sg] / gof“ lsl;dsf] åGån] d'n's cfqmfGt x'g] cj:yf klg gcfpnf eGg ;ls“b}g . o; ;DaGwdf klg k|d'v /fhgLlts kf6L{x¿aLr ;femf ;xdlt sfod x'g}k5{ .
*= nf]stflGqs u0ftGqsf] k|flKtkl5 klg d'n'sdf cefj, ul/aL, a]/f]huf/L, d"Noj[l4, czflGt, c/fhstf, cl:y/tf / cGof]n a9\b} uof] eg] oxL df}sf 5f]k]/ d'n'sdf kmf;LjfbL zlQmn] 6fpsf] p7fpg ;S5 / d'n's csf]{vfn] cGwsf/df w]lsng ;S5 .
lgisif{
clxn] Pp6f ;fgf]eGbf ;fgf] bn Pjd\ cToGt cNk;ª\Vofdf /x]sf hflt–hghflt;“u ;d]t ;xdlt sfod u/]/ cl3 a9\g'kg]{ cj:yf 5 . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] s;}nfO{ klg ax'dtdf k'¥ofPg . To;n] :jfefljs / clgjfo{ ¿kdf ;femf ;xdltsf] cfjZostf pTkGg u/]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf 7"nf] kf6L{x¿aLr ;xdlt sfod gu/L gx'g] cj:yf 5 . Psn] csf{nfO{ lgif]w ug]{ af6f] xf]Og, ;Rofpg] af6f] ;dfpg'k5{ . ljleGg kf6L{x¿aLr :jfefljs ¿kdf ljljw ;jfndf dte]bx¿ 5g\ . o:tf] cj:yfdf Pstf–;ª\3if{ / pGgt:t/sf] Pstfsf] k|lqmof cg'¿k kf6L{x¿aLrsf] ;DaGw cl3 a9\g'k5{ . s'g} lglZrt 36gf, cleJolQm / gLltk|lt lj/f]w / cfnf]rgf ug'{sf ;fy} ;femf ;xdltsf ljifodf eg] ldn]/ g} cl3 a9\g' cfhsf] cfjZostf xf] . t/, of] Pstf s;}sf] PSnf] k|of;af6 eg] ;Dej 5}g . ;a} kf6L{x¿ plQs} lhDd]jf/ / ;+j]bgzLn x'g ;s]df xfdL g]kfnLx¿ klg ljZjsf tdfd ljsl;t d'n'ssf] bf“hf]df cl3 a9\g ;S5f}“ .
– @! h]7 )^%
kqsf/nfO{ gs'6\g] ;xdlt
sf7df8f}“ . cfkm" cg's"nsf ;dfrf/ gn]Vg] kqsf/ / ;~rf/dfWodx¿nfO{ lg/Gt/ wDSofp“b} cfPsf] dfcf]jfbLn] d'n's ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqdf k|j]z ul/;s]sf] cj:yfdf klg k]|;lj/f]wL xs{tnfO{ bf]xf]¥ofO/x]sf] 5 . dfcf]jfbLåf/f ePsf] clgoldttfsf] ljifodf ;dfrf/ n]v]sf] cf/f]kdf wgu9Laf6 k|sflzt x'g] …;'b"/ ;Gb]zÚ b}lgssf ;Dkfbs x]dGt kf}8]n / …xdf/ kx"/fÚsf ;Dkfbs nSsL rf}w/LnfO{ Hofg dfg]{ wDsL lbOPsf] 5 .
k|sflzt ;dfrf/sf] ljifonfO{ lnP/ dfcf]jfbLsf lhNnf ;b:o km"n/fd rf}w/L / ;dfg'kfltstkm{sf pDd]bjf/ /fd;dem /fgfn] cfqmd0f u/]kl5 ;Dkfbsåo lhNnfaf6 lj:yflkt ePsf 5g\ . ;'/Iffsf] dfu ub}{ rf}w/L sf7df8f}“ cfOk'u]sf 5g\ eg] kf}8]n wgu9L 5f8]/ g]kfnuGhdf lj:yflkt ePsf 5g\ . …klqsf ;~rfng ug]{ l:ylt gePkl5 aGb u/]/ g]kfnuGh cfOk'u]sf] 5' . dfcf]jfbLn] lnlvt ¿kdf ;'/Iff / :jtGq ¿kn] ;dfrf/ n]Vg lbg] k|lta4tf ghgfP;Dd kms{g ;Sg] cj:yf 5}gÚ– g]kfnuGhdf lj:yflkt ePsf kf}8]nn] …a'waf/Ú;“u eg] .
dfcf]jfbLsf] e|ft[ ;ª\u7g jfO{;LPnsf] t:s/;“u ldn]dtf] /x]sf] / t:s/åf/f jfO{;LPnnfO{ 6]lnlehg pkxf/ lbOPsf] ;dfrf/ uPsf] h]7 !) ut] …;'b"/ ;Gb]zÚ b}lgsdf 5flkPsf] lyof] . ;f]xL ljifonfO{ lnP/ dfcf]jfbLsf wgu9L gu/ sld6Lsf ;lrj 6Lsf/fd ;fksf]6fn] wDSofPsf lyP . …o:t} a]js"km kqsf/nfO{ 7Ls kfg{ hgo'4 u/]sf]Ú atfp“b} ;fksf]6fn] ;Dkfbs kf}8]nnfO{ wDSofPsf lyP .
h]7 !# ut] g} …wgu9L kf]:6Ú / …>L g]kfn 6fOD;Údf nSsL rf}w/Låf/f lnlvt …s:tf] b'ef{Uo M st} P]g, st} r}gÚ zLif{ssf] ;dfrf/ 5flkPkl5 dfcf]jfbLn] kqsf/lj?4 3f]lift ¿kd} hxf“ e]6\of] ToxL“ cfqmd0f ;'? u/]sf lyP . s}nfnLsf] pdf{ uflj;sf] /fdk'/df dfcf]jfbLn] )%@ ;fnb]lv pdf{ tfndf 7]Ssfdf df5f kfng u/]/ /sd c;'Nb} cfPsf] lyof] . ;f]xL ljifosf] ;dfrf/ 5flkPkl5 dfcf]jfbLsf tkm{af6 ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLsf] pDd]bjf/ agfOPsf /fd;dem /fgfn] g} nSsLdfly s'6lk6 u/]sf lyP . pgn] !$ ut] klg wgu9L ahf/d} nSsL rf}w/LnfO{ ;fj{hlgs ¿kdf k'gM s'6lk6 u/]sf lyP .
kqsf/x¿nfO{ hxf“ e]6\of] ToxL“ cfqmd0f ug{ yfn]kl5 ;j{kIfLo ;xdlt h'6fpg kqsf/ rf}w/L / kf}8]n lhNnf k|zf;g sfof{no k'u]sf lyP . 5nkmn rln/x]sf a]nf dfcf]jfbL lhNnf ;b:o km"n/fd rf}w/L, 6Lsf/fd ;fksf]6f / /fd;dem /fgfn] cfqmd0f ug{ vf]h]kl5 k|x/Ln] rnfPsf] uf]nL nfu]/ dfcf]jfbL ;dy{s /fdj[If /fgf, /fhs'df/ rf}w/L / 8u'/fd rf}w/Lsf] Hofg uPsf] 5 . To;kl5 wgu9Ldf sfo{/t kqsf/x¿ n'sLn'sL lx“8\g afWo ePsf 5g\ . wDsLkl5 clwsf+z kqsf/x¿ lj:yflkt ePsf 5g\ eg] h]7 !^ b]lv wgu9Laf6 k|sflzt x'g] cf7 b}lgs / rf/ ;fKtflxs aGb /x]sf lyP . tLafx]s wgu9Ldf ePsf] dfcf]jfbLsf] k]|;lj/f]wL sfo{sf] lj/f]w / kqsf/x¿sf] cfGbf]ngdf P]Soa4tf hgfp“b} s}nfnLsf kf“r b}lgs klqsf klg ;f]daf/ / dª\unaf/ aGb /x] .
o;}aLr, 36gfsf] ljifodf 5fglag ug{ wgu9L k'u]sf] g]kfn kqsf/ dxf;ª\3sf] ld;g / dfcf]jfbLaLr ePsf] 5nkmnkl5 dfcf]jfbLn] kqsf/x¿nfO{ s'g} k|sf/sf] cfqmd0f gug]{ lnlvt k|lta4tf hgfPsf] 5 . dfcf]jfbLsf s}nfnL lhNnf ;lrj xl/ rf}w/Ln] lj:yflkt kqsf/ kf}8]n / rf}w/LnfO{ sfo{If]qdf kms{g cfx\jfg u/]sf 5g\ . t/, lj:yflkt kqsf/x¿n] :jtGq ¿kdf ;dfrf/ n]Vg kfpg] jftfj/0fsf] k"0f{ k|Tofe"lt geP;Dd sfo{If]qdf kms{g g;Sg] atfPsf 5g\ .
dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] ;~rf/ If]qdfly nufpg' ePsf] cfIf]k / wDsLk|lt k]|; rf}tf/L g]kfnn] uDeL/ Wofgfsif{0f ePsf] hgfPsf] 5 .
;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;a}eGbf 7"nf] bnsf] ¿kdf :yflkt dfcf]jfbLsf cWoIfaf6} ;~rf/ If]qdfly uDeL/ cf/f]k nufpg' / …sflGtk'/Ú b}lgssf] gfd} ls6]/ ;fj{hlgs sfo{qmdd} …kl/0ffd ef]Ug'kg]{Ú r]tfjgL lbg' :jtGq k]|;dflysf] 7f8f] x:tIf]k xf]Ú– rf}tf/Lsf pkfWoIf u0f]z a:g]tåf/f hf/L k]|; lj1lKtdf elgPsf] 5 .
g]kfn kqsf/ dxf;ª\3n] klg dfcf]jfbLsf] :jtGq k]|;lj/f]wL sfo{sf] eT;{gf ub}{ o:tf] wDsLlj?4 cfjfh p7fpg] / cfjZos k/] ;8s ;ª\3if{ ug]{ r]tfjgL lbPsf] 5 .
;dfrf/ n]v]s} cf/f]kdf 8]s]Gb| yfkf, 1fg]Gb| v8\sf, jL/]Gb| ;fxnufotsf Ps bh{geGbf a9L kqsf/sf] xTof ul/;s]sf dfcf]jfbLn] zflGtk"0f{ /fhgLltdf k|j]z u/] klg k]|;dflysf] cfqmd0f hf/L /fv]sf 5g\ .
dfcf]jfbLx¿sf] wDsL / s'6lk6sf sf/0f lj:yflkt kf}8]n k]|; rf}tf/L g]kfnsf ;'b"/klZrdf~rn If]qLo pkfWoIf x'g\ eg] rf}w/L s}nfnL lhNnf pkfWoIf x'g\ .
sfª\u]|;df xft xfnfxfn
sf7df8f}“ . kf6L{ PsLs/0fnuQ} ;'? ePsf] g]kfnL sfª\u]|;leqsf] ef“8e}nf] clxn] pTsif{lt/ k'u]sf] 5 . PsLs/0fkl5 kf6L{leq cfkm"nfO{ k|efjljxLg dx;'; ug{ yfn]sf Ps bh{geGbf a9L s]Gb|Lo ;b:ox¿ g]t[Tjn] k6sk6s uNtL u/]sf] / uNtL ;Rofpg ul/Psf] cg'/f]wnfO{ a]jf:tf u/]sf] eGb} v'n]cfd lj/f]wdf pq]sf 5g\ .
ut ;f]daf/ a;]sf] kf6L{ s]Gb|Lo ;b:ox¿sf] cgf}krfl/s a}7sdf g]tfx¿aLr emG8} xft xfnfxfnsf] l:ylt pTkGg ePsf] lyof] . a}7sdf c;Gt'i6 kIfsf g]tf uf]ljGb/fh hf]zLn] ceb| 9ª\un] ufnL–unf}h ;'? u/]kl5 l:ylt c;fdfGo ag]sf] lyof] . hf]zLsf] vKsL ;'g]kl5 cw}o{ ag]sf kf6L{ pk;efklt Pjd\ zflGt tyf k'gMlgdf{0fdGqL /fdrGb| kf}8]n cfj]udf cfPsf lyP . a}7sdf s]Gb|Lo ;b:o hf]zL h]7 !$ ut] bnx¿aLr cGtl/d ;+ljwfgsf s]xL a'“bfdf ;+zf]wg ug{ ;xdlt ubf{ dfcf]jfbL;“u lz/ lgx'¥ofPsf] eGb} kf}8]nnufotsf g]tfdfly vlgPsf lyP . ;+ljwfgdf k|wfgdGqLn] /fi6«kltnfO{ /fhLgfdf ug'{kg]{ Joj:yf u/]/ kf6L{ ;efklt Pjd\ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ km;fpg vf]lhPsf] cf/f]k nufPsf lyP . pgsf] syg lyof]– …ca k|wfgdGqL sf]O/fnfn] sf];“u /fhLgfdf ug]{ < of] pxf“nfO{ g} km;fpg] if8\oGq xf] .Ú hf]zLsf] s'/f ;'g]/ cfkm\gf] arfpm ub}{ g]tf kf}8]nn] cfkm"x¿n] gdfGbf gdfGb} dfcf]jfbL;“u afWofTds cj:yfdf Tof] ;xdlt u/]sf] atfpgf;fy ;a} c;Gt'i6 g]tfx¿ kf}8]ndfly hfOnfu]sf lyP .
aflx/L lhNnfaf6 cfP/ a}7s:ynaflx/ 7"nf] ;ª\Vofdf e]nf ePsf dfcf]jfbLkLl8tx¿n] klg Tof] ljjfbdf £o" yKg] sfd u/]sf lyP . ;+ljwfg;efsf] a}7s al;;Sbf klg ;DklQ lkmtf{ ug]{ ;xdltnfO{ dfcf]jfbLn] a]jf:tf u/]sf] eGb} ;ef;b\nfO{ 3R3Rofpg kLl8tx¿ e]nf ePsf] hgfOPsf] 5 . t/, g]tfx¿n] kLl8tx¿sf] ;d:of ;'Gg]tkm{ rf;f] glbPkl5 c;Gt'i6 s]Gb|Lo g]tfx¿ hª\luPsf lyP . To;kl5 aNn b'O{ hgf kLl8tx¿nfO{ af]nfP/ pgLx¿sf] ;d:of ;'lgPsf] Ps s]Gb|Lo ;b:on] atfP .
kf6L{ PsLs/0fkl5 kf6L{leq ;efklt sf]O/fnfnfO{ lg/Lx agfp“b} b]pjfkIf xfjL ePsf] / g]t[Tj dfcf]jfbLk|lt g/d 9ª\un] k|:t't ePsf] eGb} c;Gt'i6 kIfn] g]t[Tjsf] lj/f]w hgfp“b} cfPsf] 5 . c;Gt'i6 kIfn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgcl3 ;ft bnaLr ePsf] ;+o'Qm ;ef ug]{ ;xdltnfO{ c:jLsf/ u/]sf] lyof] . s]Gb|Lo ;b:ox¿ uf]ljGb/fh hf]zL, v'daxfb'/ v8\sf, lr/~hLjL jfUn], ljgoWjh rGbnufotsf] of] ;d"xsf ;a} g]tfn] ;+ljwfg;efdf k/fho ef]u]sf lyP . lgjf{rgkl5 klg dfcf]jfbLn] ;ft bnaLr ePsf ;t{x¿ kfngf gubf{ klg g]t[Tjn] dfcf]jfbLk|lt nrstf ckgfPsf] cf/f]k pgLx¿sf] 5 . o;}aLr, pgLx¿n] o;cl3 kf6L{n] cl3 ;f/]sf ;ft ;t{ dfcf]jfbLn] k"/f gu/] ;/sf/df ghfg] / dfcf]jfbLlj?4 ;ª\3if{df pqg] k|lta4tf;d]t k'gM hgfPsf 5g\ . sfª\u]|;n] ;/sf/ u7gcl3 dfcf]jfbLn] jfO{;LPn lj36g ug'{kg]{, sAhf ul/Psf ;Dk"0f{ ;DklQ lkmtf{ ug'{kg]{, xltof/ gi6 ug'{kg]{ k|:tfj cl3 ;f/]sf] lyof] .
sfª\u]|;leq ;+;bLo bnsf] g]tf rog ug]{ ljifodf klg 7"nf] ljjfb ;'? ePsf] atfOG5 . kf6L{ ;efklt sf]O/fnf :jf:Yosf lx;fan] klg czQm ePsfn] pgsf] ljsNkdf ;+;bLo bnsf] g]tf sf] aGg] eGg] n8fO“ ;'? ePsf] 5 . ;+ljwfg;efdf ljhoL jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjf / pk;efkltåo /fdrGb| kf}8]n / s'naxfb'/ u'?ªaLr g]tf sf] aGg] eGg] xf]8afhL rn]sf] atfOG5 . jl/i7tfsf qmddf b]pjf g} bnsf] g]tf aGg] b]lvG5 . t/, b]pjfnfO{ s'g} xfntdf klg bnsf] g]tf aGg glbg sf]O/fnf kIfw/ / vf;u/L v8\sf–hf]zL ;d"xs} c;Gt'i6 g]tfx¿ xft wf]P/ nfu]sf] atfOG5 . ;+ljwfg;efsf] bf];|f] a}7s a:g Ps lbg dfq af“sL x'“bf klg oxL ljjfbsf sf/0f ;+;bLo bnsf] g]tf 5gf]6 x'g g;s]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ cGo 7"nf bn g]skf -Pdfn]_, g]skf -dfcf]jfbL_nufotn] eg] ;+;bLo bnsf g]tf / pkg]tf rog ul/;s]sf 5g\ .
gfufh'{gdf a;]/ uLt n]Vg] OR5f †
;"o{ yfkf
;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGq sfof{Gjog ePkl5 1fg]Gb| zfx g]kfnsf] clGtd /fhf x'g k'u] . pgL ;ft jif{ nfdf] /fhkf7kl5 /fhu2L Ro"t ul/Psfn] gful/ssf x}l;otdf d'n'sleq} af“sL hLjg latfpg] dgl:yltdf /x]sf 5g\ . @ ;o $) jif{ nfdf] zfxj+zLo zf;gsf] k~hfaf6 d'Qm g]kfnsf] gof“ cGt/f{li6«o klxrfg sfod ePsf] 5 .
k"j{/fhf 1fg]Gb| zfxn] h]7 @! ut] !! ah] u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf;“usf] e]6df cfkm\gf] af;:yfgsf] Joj:yf ldnfOlbg ;/sf/;“u cfu|x u/]sf lyP . gfufh'{g b/af/df a;]/ af“sL hLjg latfpg OR5's /x]sf] pgn] cfkm\gf lgs6:yx¿;“u eGg yfn]sf 5g\ . ;|f]tx¿sf cg';f/, Jofkf/–Joj;fo ug]{ ca pgsf] s'g} OR5f 5}g † …d uLt n]v]/ a:g rfxG5'Ú– pgn] cfkm\gf] OR5f JoQm u/]sf 5g\ . To;sf nflu pgsf] af;:yfgsf] Joj:yf ldnfpg ;/sf/n] ;f]Rg ;Sg] atfOPsf] 5 .
clw/fhs'df/sf x}l;otdf 1fg]Gb| h]7 @@, )%* cl3 a:b} cfPsf] lgd{n lgjf; klg pgsf] lghL ;DklQsf ¿kdf 5}g . )%* dª\l;/df lgd{n lgjf;;d]t 1fg]Gb| zfxsf gfdaf6 gfd;f/L u/L …>L % dxf/fhflw/fh gf/fo0flx6L, /fhb/af/Úsf] :jfldTjdf ul/Psf] k|fKt hUufwgL k'hf{df pNn]v 5 . -x]g"{;\, …/fhtGqsf] cy{/fhgLltÚ, n]vs M ;"o{ yfkf, k[i7–@)(_
clxn] lgd{n lgjf;df k"j{/fhf 1fg]Gb|sf Ps dfq 5f]/f kf/; zfxsf] kl/jf/ a:b} cfPsf] 5 . pgn] klg /fhsLo ;DklQsf ¿kdf lgd{n lgjf; 5f8\g' clgjfo{ 5 . t/, o;;DaGwL 5nkmn / k|lqmof cl3 a9]sf] b]lvGg . /fhsLo ;DklQdf kf/;sf] kl/jf/ /xg'–a:g' ca o'lQm;ª\ut x'g] 5}g .
gf/fo0flx6L /fhb/af/df k[YjL jL/ljqmd, lqe'jg, dx]Gb|, jL/]Gb| / 1fg]Gb| u/L kf“r /fhf dfq} a;]sf] Oltxf; 5 . lj=;+= !(@% df k[YjLgf/fo0f zfxn] sf7df8f}“ ljho u/]kZrft\ zfx /fhfx¿ xg'dfg9f]sf b/af/df a;]/ /fhkf7 rnfp“b} cfPsf lyP . ^ hgf zfx /fhfsf] b/af/ xg'dfg 9f]sf g} /x]sf] lyof] .
;xh ¿kdf hgtfsf] DofG8]6 / ;+ljwfg;efsf] lg0f{o :jLsf/ u/L u0ftGq sfof{Gjogdf ;xof]u u/]afkt k"j{/fhf 1fg]Gb|sf] af“sL lhGbuLsf nflu cyjf lglZrt jif{ tf]s]/ ;/sf/n] a;f]jf;sf] Joj:yf ug{ ;S5 . pgn] gof“ /fhgLlts k|lqmof / zfxL ;DklQsf] Joj:yfkgdf ;d]t ;xof]u ug]{ jrga4tf k|s6 u/]sf] v08df Pp6f af;:yfgsf] Joj:yf ul/lbg' dfgjLo / :jfefljs b'j} x'G5 . lsgeg], ;'/Iffsf] vt/fsf sf/0f pgL cfkm\gf Ps dfq 5f]/f kf/;;“u} a:g;Sg] cj:yf 5}g . 1fg]Gb|sf] ;dodf j+zfg'ut /fhtGq cGTo ePsfn] kf/;n] cfkm" /fhf x'g gkfPsf] l/; afa'dfly g} kf]Vg ;Sg] ;Defjgf klg x'g;S5 .
dx]Gb| dl~hndf a:b} cfPsL emG8} *) jif{ nfu]sL 1fg]Gb|sL ;f}t]gL cfdf /Tg / ($ jifL{o xh'/cfdf ;/nf uf]/vfnL– b'O{ j[4fx¿ klg gf/fo0flx6L vfnL ug{sf nflu ;d:of b]lvPsf 5g\ . pgLx¿sf] OR5f ca of] pd]/df gf/fo0flx6L 5f8\g gk/] x'GYof] eGg] 5 . ;/sf/n] gf/fo0flx6L b/af/nfO{ ;ª\u|xfno agfpg] lg0f{o ul/;s]sfn] tL b'O{ j[4fx¿sf lglDt dfgjLo lx;fan] ;ª\u|xfnos} cª\usf ¿kdf ToxL“ a;f]jf;sf] Joj:yf ug{ plrt x'g;S5 . b/af/ vfnL ug{ 1fg]Gb| rflx“ cfkm\gf] Psn kl/jf/;lxt tf]lsPsf] ldltleq} gf/fo0flx6Laf6 lg:sg}k5{ . kl5Nnf] hfgsf/L cg';f/, pgn] cfkm\gf] gf/fo0flx6L alxu{dgsf] clGtd tof/L ul//x]sf 5g\ . lxhf] dª\unaf/ klg cfkm\gf] lghL lgjf;df dfn;fdfg ldnfpg] sfd ul//x]sf] ;"rgf ;Da4 lgsfonfO{ lbPsf] yfxf ePsf] 5 .
gfufh'{g b/af/df ;'/Iffsf lx;fan] cfkm\gf] a;fO pko'Qm x'g] s'/f pgn] atfPsf] a'lemPsf] 5 . gfufh'{g hª\unleq cjl:yt gfufh'{g b/af/ @& /f]kgL If]qkmndf km}lnPsf] 5 . )$! c;f]h !$ sf] lg0f{on] gfufh'{g zfxL jg / b/af/ /fhf jL/]Gb|sf gfddf btf{ ul/Psf] lyof] . /fhf dx]Gb|sf] of]hgf cg';f/, ljleGg b]zsf /fi6«fWoIfx¿sf] g]kfn e|d0fsf qmddf cfltYo k|bfg ug{sf nflu ;/sf/L ah]6df gfufh'{g b/af/ lgdf{0f ul/Psf] lyof] . klxn] of] ;fj{hlgs hª\un lyof] . xfn o;sf] hUufwgL k'hf{df n]lvPsf] 5– …>L % dxf/fhflw/fh=== gfufh'{g zfxL jg sf7df8f}“, j8f g+= !÷ª, lsQf g+= !, b/af/ @& /f]kgL cAan .Ú
)^$ ebf} # sf] lg0f{o cg';f/ cfkm\gf] :jfldTjdf sfod eO;s]sf] gfufh'{g b/af/ g]kfn ;/sf/n] lg0f{o u/L 1fg]Gb| af“r'~h]n;Ddsf nflu jf lglZrt ;dofjlw tf]s]/ k|of]u ug{ lbg;S5 . olt nfdf] j+zfg'ut zf;gaf6 xft wf]O;s]kl5 ;/sf/n] s]xL s/f]8 ?lkof“ vr{ u/L gful/s aGg] k|lqmofdf pbf/tfk"j{s ;xof]u ug'{ h?/L klg x'G5 . lsgeg], g]kfnsf] /fhtGqsf] ktg a]nfotsf rfN;{ k|yd / k|mfG;sf n'O{ ;f]x|f}“sf] h:t} /Qm/l~ht geP/ zflGtk"0f{ ¿kdf ePsf] 5, h;n] gf/fo0flx6L b/af/ tf]lsPsf] !% lbgleq} vfnL u/fpg / u0ftGq sfof{Gjogdf pgsf] k|ToIf ;xof]u;d]t h'6fpg ;Sg] ;xh l:ylt aGg] ck]Iff ug{ ;lsG5 .
t/, j+zfg'ut zf;gsf] cGTo;“u} ca pgsf] gf/fo0flx6L a;fOsf] ;d]t lbguGtL x'g yfn]sf] 5 . pgn] h]7 d;fGt -#@ ut]_leq} /fhb/af/ 5f8]/ lghL lgjf;df a:g'kg]{5 .
dlGqkl/ifb\sf] /fhgLlts ;ldltsf] h]7 !^ sf] lg0f{on] gf/fo0flx6Lleq /x]sf ;Dk"0f{ ;Dkbf, ;DklQ, clen]v, lnvt, sfuhftsf] nut !) lbgleq tof/ u/L k|ltj]bg a'emfpg ;fdfGo k|zf;g dGqfnosf ;lrj 8f= uf]ljGb s';'dsf] ;+of]hsTjdf ;ldlt u7g u/]sf] lyof] . u[xdGqfnon] ;x;lrj df]b/fh 8f]6]nsf] ;+of]hsTjdf ;'/Iff ;ldlt u7g u/]sf] hgfPsf] 5 . ;ldltn] h]7 @^ ut] cfOtaf/;Dd k|ltj]bg a'emfO;Sg]5 . o:t}, b/af/sf] ;'/Iffsf] lhDdf u[xk|zf;gnfO{ tf]lsPsf] lyof] .
g]kfn ;/sf/n] h]7 !% sf] ;+ljwfg;efsf] lg0f{o cjut u/fp“b} !& ut] 1fg]Gb| zfxnfO{ b/af/ vfnL ug]{ kq k7fPsf] lyof] .
o'jfåf/f k|ltjfbsf] of]hgf
sf7df8f}“ . k|hftflGqs /fli6«o o'jf;ª\3 g]kfnn] o'jf Pjd\ cfdhg;d'bfo;“u ;/f]sf/ /fVg] …;'/Iff;“u ;DalGwtÚ dxŒjk"0f{ of]hgf lgdf{0f ub}{ cfkm\gf] /fli6«o e]nf ;DkGg u/]sf] 5 . ;f]daf/ / dª\unaf/ g]skf -Pdfn]_ s]Gb|Lo sfof{nodf ;DkGg e]nfn] o:tf] of]hgf lgdf{0f u/]sf] xf] .
d'n's gof“ o'udf k|j]z ul/;s]sf] cj:yfdf klg lbgx'“ xTof, cftª\s, ckx/0f, n'6kf6 / gful/s ;'/Iffsf] ;jfn cToGt c:tJo:t ePsf] eGb} ;ª\3n] cfufdL lbgdf o:tf ;d:ofx¿sf] k|ltjfb / d'sflanf ug{ ;'/Iff;“u ;DalGwt dxŒjk"0f{ k|:tfj kfl/t u/]sf] xf] . cWoIf chDa/ /fO{ sfªafªsf cg';f/, o;sf] plrt Joj:yfkgsf nflu s]Gb|df o'jfzlQm ljefusf] :yfkgf ul/g]5 . To;sf] dftxtdf /xg] u/L lhNnf, gu/ Pjd\ ufp“;Dd klg ;'/Iff b:tfsf] e"ldsf v]Ng] zlQm lgdf{0f ul/g]5 . ;ª\3n] ;fª\u7lgs of]hgfnfO{ klg Jojl:yt ub}{ cufl8 a9\g] atfPsf] 5 . ;|f]t, ;fwg / clwsf/;DkGg o'jf dGqfno / …o'jfnfO{ /f]huf/, gq a]/f]huf/L eQfÚsf] gf/fnfO{ klg k|efjsf/L agfpg cfGbf]ngsf sfo{qmdnfO{ cufl8 a9fpg] lg0f{o u/]sf] 5 .
…xfd|f dfux¿sf] sfof{Gjogsf nflu bafa l;h{gf ug{ leQ] n]vg, x:tfIf/ ;ª\sng Pjd\ /fhgLlts bnx¿;dIf e]63f6sf sfo{qmd klg to ug]{5f}“Ú– ;ª\3sf cWoIf sfªafªn] …a'waf/ÚnfO{ eg] . g]skf -Pdfn]_
sf dxf;lrj emngfy vgfnn] pb\3f6g u/]sf] e]nfdf lhNnf cWoIf, n]vfk/LIf0f Pjd\ s]Gb|Lo dlxnf ljefusf ;b:ox¿ u/L tLg ;o hgfsf] ;xeflutf lyof] . ;ª\3sf] e]nfn] kf6L{nfO{ ;/sf/df ghfg k'gM ;'emfj lbPsf] 5 . cWoIf sfªafªn] eg]– …dfcf]jfbLsf] pu| jfdkGyL ;f]r / Jojxf/sf] aLrdf km8\s] lsgf/fsf] ;fIfL a:g kf6L{ ;/sf/df hfg' x'“b}g .Ú
dxf;lrj vgfnn] lx+;f, xTof, c/fhstf, ckx/0fsf lj?4 ;zQm eP/ nfUg o'jfx¿nfO{ lgb]{zg lbg'eof] . kl/jlt{t kl/l:yltdf gof“ 9ª\un] cufl8 a9\g'kg]{ eGb} dxf;lrj vgfnn] gof“ ;f]r, lrGtg / Jojxf/nfO{ lnP/ hgtfdfem k'Ug lgb]{zg lbg'eof] . o'jf e]nfnfO{ ;ª\3sf OGrfh{ Pjd\ j}slNks s]Gb|Lo ;b:o uf]s0f{ lji6, :s'n ljefusf ;b:o 3gZofd e';fn / ;ª\3sf cWoIf /fO{n] o'jf cfGbf]ng, Pdfn] / dfcf]jfbL, ;ª\u7g lgdf{0f / kl/rfngsf ljifodf k|lzIf0f lbPsf lyP . lgjf{rgdfkm{t 7"nf] kf6L{sf ¿kdf cufl8 cfPsf] dfcf]jfbLnfO{ ;ª\3n] bDe / cxª\sf/ Tofu]/ hgtfsf] cfb]z / ;xsfo{sf] efjgfljk/Lt kb ljefhgdf hf]/hah{:tL gug{ cfu|x u/]sf] 5 . u0ftGq 3f]if0ffnfO{ :jfut ub}{ /fhsLo ;|f]t ;fwgsf] b'?kof]u ub}{ cfh{g ul/Psf] /fhf / /fhkl/jf/sf ;b:ox¿sf] ;DklQ cljnDa /fli6«os/0f ug{ / /fli6«o lxtdf k|of]u ug{ ;/sf/;dIf dfu u/]sf] 5 . ef/tLo /fhb"t /fs]z ;"bn] ;fdfGo s"6gLlts dof{bf;d]t pNnª\3g ub}{ b]zsf] cfGtl/s dfldnf ;/sf/ u7g, g]t[Tjsf] ;jfn / cGtl/d ;+ljwfg ;+zf]wgsf ljifodf xfn} lbPsf] cleJolQmk|lt klg ;ª\3n] cfklQ hgfPsf] 5 . o;sf] lj/f]wdf ;ª\3n] b"tfjf;df 1fkgkq a'emfpg] atfPsf] 5 .
;ª\3n] ;'v]{t–! sf Pdfn] pDd]bjf/ Clif zdf{sf] xTofdf ;+nUg k"0f{axfb'/ v8\sf, nfnaxfb'/ 3n], /fdaxfb'/ aL;Lnufotsf sfª\u]|];Lx¿nfO{ cljnDa lu/km\tf/ ug{ ;/sf/;dIf cfu|x u/]sf] 5 .
;ef;b\nfO{ k|lzIf0f
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_ ;+ljwfg;ef ;+;bLo bnsf] sfof{non] ;+ljwfg;ef ;b:osf nflu cfh k|lzIf0f sfo{qmdsf] cfof]hgf u/]sf] 5 . l;+xb/af/l:yt ;+;b\ ;lrjfnodf laxfg !! ah]b]lv ;f“em % ah];Dd x'g] ;f] k|lzIf0f sfo{qmddf bnsf g]tf tyf dxf;lrj emngfy vgfnnufotsf jl/i7 g]tfx¿n] k|lzIf0f lbg] sfo{qmd 5 .
k|ToIf / ;dfg'kflts lgjf{rg k|0ffnLaf6 ljhoL ;ef;b\x¿nfO{ kf6L{sf] Pp6} wf/0ff lnP/ u0ftflGqs / ;dfj]zL ;+ljwfg agfpg 6]jf k'¥ofpg] Wo]osf ;fy k|lzIf0f cfof]hgf u/]sf] atfOPsf] 5 . sfo{qmddf dxf;lrj vgfnn] …;d;fdlos
/fhgLlts kl/l:ylt / xfd|f] sfo{ef/Úsf ljifodf k|lzIf0f lbg'x'g]5 . Pdfn] :yfoL sld6L ;b:o e/tdf]xg clwsf/Ln] …gof“ ;+ljwfg lgdf{0fdf Pdfn]sf] b[li6sf]0fÚ, ;ef;b\ ;'jf; g]Djfªn] …;+ljwfg;efsf] e"ldsfÚ / clUg v/]nn] …;+ljwfg;efsf] sfo{ljlwÚsf af/]df k|lzIf0f lbg] atfOPsf] 5 .
;]gfsf] ;/fxgf
sf7df8f}“ . ljutdf /fhtGqsf] /Ifssf ¿kdf ple“b} cfPsf] g]kfnL ;]gfn] kl5Nnf lbgdf kl/jt{gsf kIfdf lgjf{x u/]sf] ;sf/fTds e"ldsfsf] ;/fxgf ePsf] 5 . /fhtGq arfpgsf nflu ;]gfn] ;3fp“5 ls eGg] cfzª\sf /x]sf a]nf ;]gfn] kl/jt{gnfO{ ;xh agfpgsf nflu of]ubfg u/]sf] 5 .
;|f]tsf cg';f/, o;af/] ;ft /fhgLlts bnsf pRr g]tfx¿sf aLrdf k6s–k6s 5nkmn ePsf] lyof] . Ps g]tfn] …a'waf/Ú;“u eg]– …;]gfsf] e"ldsfsf af/]df xfdLx¿aLr k6s–k6s 5nkmn ePsf] lyof] . t/, )^# j}zfv !! sf] kl/jt{gkl5 h]7 $ df ;+;b\sf] 3f]if0fdfkm{t /fhf;“usf] ;DaGw–ljR5]b ul/Psf] ;]gfn] cGttM /fhfnfO{ ;fy lb“b}g eGg] s'/f k|dfl0ft ePsf] 5 .Ú ;|f]tsf cg';f/, vf;u/L dfcf]jfbLsf g]tfx¿n] g]kfnL ;]gfaf6 cj/f]w cfp“5 eGg] cfzª\sf u/]sf lyP . To;sf cfwf/df pgLx¿n] c:yfoL lzlj/df /x]sf] ;]gfnfO{ aflx/ ptfg{ sf]l;; u/]sf lyP . t/, c¿ kf6L{sf g]tfx¿n] To:tf] zª\sf ug{ gx'g] / ;]gfnfO{ klg ljZjf;df lnP/ sfd ug'{kg]{ pNn]v u/]sf lyP .
;|f]tsf cg';f/, ;]gfn] /fhtGq x6fp“bf s'g} u'gf;f] jf k|ltjfb u/]g . k|wfg;]gfklt ?Sdfª\ub s6jfnn] o;aLrdf d'Vo bnsf zLif{:y g]tfx¿nfO{ e]6]/ g]kfnL ;]gf ;/sf/sf] gLlt, lgb]{zg / of]hgfdf kl/rflnt x'g] ljZjf; lbnfpg'ePsf] lyof] . sltkon] h]7 !% ut] u0ftGq 3f]if0ffdf l9nfO x'g'df ;]gfsf] sf/0f xf] ls eGg] cfzª\sf u/]sf lyP . t/, dfcf]jfbLn] cQf] yfk]kl5 dfq} To; lbg l9nf ePsf] lyof] . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd cfO;s]kl5 b/af/ / ;]gf b'j}n] To;nfO{ ;xh ¿kdf lnPsf sf/0f s'g} bafa gcfPsf] atfOPsf] 5 .
;]gfnfO{ b/af/n] )^# h]7 $ ut]sf] 3f]if0ffdf cj/f]w pTkGg ug{ kl/rflnt ug{ vf]h]sf] lyof] . Tolta]nf;Dd …zfxL g]kfnL ;]gfÚsf k/dflwklt /x]sf 1fg]Gb|n] ;f] 3f]if0ff x'g glbgsf nflu ;]gfnfO{ kl/rfng ug{ vf]h] klg tTsfnLg k|wfg;]gfklt Kof/hª\u yfkfn] af]nfPsf] ;]gfsf] dflyNnf] txsf] a}7sn] To;nfO{ sfof{Gjog gug]{ gLlt clVtof/ u/]sf] lyof] . Tolta]nf al/otfdf bf];|f /x]sf /yL ?Sdfª\ub s6jfnn] c8fg lnPsf] pNn]v ub}{ zLif{:y g]tfx¿sf] a}7sdf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] pxf“nfO{ k|wfg;]gfklt agfpg'kg]{ atfpg'ePsf] lyof] .
;]gfsf] kl5Nnf] sbdnfO{ /fhgLlts bnx¿n] ;sf/fTds ¿kdf lnPsf 5g\ .
klxnf] uf“;d} 9'ª\uf
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] bf];|f] a}7s ef]ln a:b}5 . /fhtGqsf] cGTo u/L b]znfO{ ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGq 3f]if0ff ug{ ;kmn ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7ssf] cf7 lbgkl5 a:g uO/x]sf] a}7sdf 3f]lift lg0f{odf bnLo wf/0ff /flvg] sfo{qmd 5 .
oBlk, dfcf]jfbLn] @# ut]sf] a}7sdf cfkm"n] ef]Ug'kg]{ ;Defljt cfnf]rgfnfO{ Wofgdf /fv]/ a}7s :yugsf] k|of; ul//x]sf] a'lemPsf] 5 . uPsf] zlgaf/ dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] ;xofqL /fhgLlts bnx¿sf] cgfjZos cfnf]rgf u/]sfdf Pdfn]–sfª\u]|;nufotsf bnx¿ cfqmf]lzt ePsf 5g\ . dfcf]jfbLafx]ssf bnx¿nfO{ …x?jfÚ / …a]OdfgÚsf] ;+1f lb“b} k|wfgdGqL, /fi6«klt, pk/fi6«klt;lxt dxŒjk"0f{ dGqfnosf] lhDdf cfkm}“n] lng] k|r08sf] kl5Nnf] cleJolQm ljjflbt ag]sf] 5 . ;f]daf/ af]nfOPsf] @% bnsf] a}7sdf dfcf]jfbLsf] pkl:ylt ePg . ;+ljwfg;efsf Ho]i7 ;b:o s'naxfb'/ u'?ªn] ;+ljwfg;ef ;~rfngsf] d:of}bf tof/ kfg{ ;+ljwfg;ef sfo{Joj:yf k/fdz{ ;ldltsf] a}7s af]nfP klg dfcf]jfbL k|ltlglw pkl:yt ePgg\ . ;+ljwfg;ef lgodfjnL d:of}bf ;ldlt agfpg] atfOPsf] eP klg dfcf]jfbLsf] cg'kl:yltn] s'g} 5nkmn cufl8 a9\g ;s]g . bf];|f] a}7s a:g'cl3 ug'{kg]{ oL sfo{ ;DkGg gePkl5 ef]ln af]nfOPsf] a}7s k|efljt x'g ;Sg] g]skf -Pdfn]_sf k|d'v ;r]ts /fdrGb| emfn] atfpg'eof] . …@# ut] af]nfOPsf] a}7s :yug xf];\ eGg] dg;fon] dfcf]jfbL cg'kl:yt ePsf] b]lvG5Ú– pxf“n] eGg'eof] . Ho]i7 ;b:o u'?ªn] ;fj{hlgs ¿kd} ;ef ;~rfngsf] d:of}bf tof/ kfg{ ;a} bnx¿nfO{ ;"rgf ug'{ePsf] lyof] . dfcf]jfbLn] eg] dª\unaf/sf] a}7sdf cfkm"nfO{ s'g} va/ k|fKt gePsf] atfp“b} cfkm" ;efdf pkl:yt gePsf] atfPsf] lyof] .
Ho]i7 ;b:o u'?ªn] bf];|f] a}7s :yug gxf];\ eg]/ To;cufj} ;f]xL lbg laxfg @% bnsf] a}7s af]nfpg'ePsf] 5 .