;+ljwfg ;+zf]wgsf nflu bnx¿aLr ;xdlt
gof“ ;/sf/ u7gsf nflu af6f] v'nf
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 pTkGg gof“ ult/f]w x6fpg b'O{ dlxgfb]lv hf/L bnx¿sf] k|of; ;xdltdf k'u]sf] 5 . g]skf -Pdfn]_sf] kxndf p;}sf] ;+;bLo bnsf] sfof{nodf lxhf] ^ 3G6f rn]sf] 5nkmnaf6 Pp6fafx]s o;cl3sf ;a} ljjflbt a'“bfx¿df bnx¿ ;xdltdf k'u]sf x'g\ .
gof“ ;xdltkl5 d'n'sdf gof“ ;/sf/ u7gsf] af6f] v'nf ePsf] 5 . Pdfn] / dfcf]jfbLn] ;/sf/af6 /fhLgfdf lb“bf;d]t /fhLgfdf glbg'ePsf k|wfgdGqL sf]O/fnf ca kbaf6 aflxl/g afWo x'g'x'g] ePsf] 5 . ca k|wfgdGqLn] /fhLgfdf glbPdf ;fwf/0f ax'dtsf cfwf/df cljZjf; k|:tfjdfkm{t x6fpg ;lsg] af6f] v'n]sf] 5 .
kl5Nnf]k6s bnx¿aLr ;xdlt h'6\g g;s]sf] ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfLsf] Joj:yf;DaGwL a'“bfdf eg] bnx¿aLr ;xdlt h'6\g ;s]g . ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfL bnsf g]tf /fVg'kg]{ c8fgaf6 sfª\u]|; k5fl8 gx6]sf sf/0f ;xdlt aGg g;s]sf] atfOG5 . sfª\u]|;sf] c8fgnfO{ g]skf -dfn]_ / g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_n] ;dy{g u/]sf lyP . a}7sdf g]skf -Pdfn]_, g]skf -dfcf]jfbL_ / hgdf]rf{ g]kfnn] ;+j}wflgs kl/ifb\df ljkIfL bnsf] g]tf /fVg gx'g] ts{ u/]sf lyP . To:t}, ;ftbnLo 36sleqsf] g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{n] ;a} bnsf k|ltlglw ;+j}wflgs kl/ifb\df /xg'kg]{ c8fg /fv]sf] lyof] . nfdf] ;dosf] 5nkmnkl5 c;xdltaLr g} sfª\u]|;n] ljkIfL bnsf] g]tf /xg'kg]{ k|:tfj n}hfg] s'/fdf ;xdlt ePsf] 5 . t/, To;nfO{ ;+ljwfg;efaf6 k/flht ug]{ ;xdlt klg ag]sf] 5 . k|To]s bkmf kfl/t ug{ b'O{ltxfO dt rflxG5 . t/, Pdfn] / dfcf]jfbL ljkIfdf plePkl5 ;f] bkmf k/flht x'g]5 . k|hftflGqs kf6L{ ePsfn] cfkm\gf] d"No, dfGotf / l;4fGtaf6 kl5 x6\g cK7\of/f] ePsfn] gof“ 9ª\usf] ;xdlt ul/Psf] sfª\u]|;sf g]tf 8f= k|sfzz/0f dxtn] atfpg'eof] .
bnx¿aLr ePsf ;a} ;xdltsf a'“bfnfO{ tLg k|d'v bnsf k|ltlglw ;lDdlnt sfo{bnn] cfh laxfg * ah] a:g] ;ft bnsf] a}7sdf k]; ug]{ ePsf] 5 . To;df ;ft bnsf zLif{:y g]tfx¿n] x:tfIf/ u/]kl5 dlGqkl/ifb\n] ljlwjt\ lg0f{o u/]/ sfof{Gjogsf nflu cfh} ;+ljwfg;efsf] a}7sdf k]; ug{]5 . bnx¿aLr ;+ljwfg ;+zf]wgsf] a'“bf cGtu{t ;fwf/0f ax'dtaf6 /fi6«klt, k|wfgdGqLsf] rog, cGtl/d Joj:yflksfsf ;b:osf] gfdfjnL x6fpg]nufotsf a'“bfdf ;xdlt ePsf] 5 . To:t}, dfcf]jfbL n8fs" / xltof/ Joj:yfkg;DaGwL klg ;xdlt ag]sf] 5 . o;sf nflu ljz]if sfo{bn agfP/ sfd ug]{ ljifodf o;cl3 g} ;xdlt h'l6;s]sf] lyof] . To;afx]s jfO{;LPnsf] sfo{z}nL kl/jt{g ug]{, sAhf ul/Psf] ;DklQ lkmtf{ ug]{, ljleGg cfof]u u7g ug]{, åGåkLl8tnfO{ /fxt lbg] ljifodf klg ;xdlt ag]sf] sfo{bnsf ;b:o Pjd\ Pdfn] g]tf eLd /fjnn] atfpg'eof] .
;+ljwfg;efdf dlGqkl/ifb\n] dgf]gLt ug]{ @^ hgf ;ef;b\sf] af“8kmf“6sf] klg a}7sn] 6'ª\uf] nufPsf] 5, h; cGtu{t dfcf]jfbLsf ( hgf, Pdfn]sf %, sfª\u]|;sf %, dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf @, t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{, g]skf -dfn]_, hgdf]rf{ g]kfn, ;b\efjgf kf6L{ / ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_sf Ps–Ps hgf ;ef;b\ k7fpg] 6'ª\uf] nfu]sf] 5 . ef]ln laxfg a:g] dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf ;a} bnn] gfd k7fPkl5 To;sf] 6'ª\uf] nufOg] / ;+ljwfg;efnfO{ k"0f{tf lbOg] ePsf] 5 .
bnx¿aLr lxhf] ePsf] ;xdltaf6 ca gof“ ;/sf/ u7gsf nflu af6f] v'n]sf] 5 . /fi6«klt / k|wfgdGqLsf] rog ;+ljwfg;efsf] ;fdfGo ax'dtaf6 ug]{ eGg] ;xdlt cg';f/ cfh ;+ljwfg ;+zf]wgsf] k|lqmof ;'? x'g]5 . /, gof“ ;+j}wflgs Joj:yf cg';f/ ;+ljwfg;efdf JolQm k|:tfj ul/g]5 . o;cl3 k|wfgdGqL x6fpgsf nflu b'O{ltxfO dt cfjZos /x]sf]df ca Tof] sfd ;fwf/0f ax'dtaf6 x'g] ePsf] 5 .
bnx¿aLr ;xdlt sfod ePkl5 ca gof“ ;/sf/ u7gsf af/]df u[xsfo{ ;'? x'g] ePsf] 5 . ;+ljwfg;efdf s'g} klg bnsf] ax'dt gcfP klg dfcf]jfbLn] ;a}eGbf a9L l;6 NofPsf sf/0f ;/sf/sf] g]t[Tj dfcf]jfbLn] g} ug]{ lglZrt 5 . Pdfn] / dfcf]jfbLaLr ePsf] ;xdlt cg';f/ /fi6«klt kb Pdfn]n] kfpg]5 . Pdfn]sf tkm{af6 lgjt{dfg dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn ca /fi6«kltsf nflu nueu lglZrth:t} aGg'ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;d]t g]kfnnfO{ /fi6«kltsf ¿kdf :jLsf/ ug]{ ;xdlt hgfO;s]kl5 ca pxf“ Ps ;ftfleq k|lqmof ldnfP/ g]kfnsf] klxnf] /fi6«klt aGg] ;Defjgf b]lvPsf] 5 .
;xdltsf d'Vo a'“bf
· /fi6«klt / k|wfgdGqLsf] rog ;+ljwfg;efsf] ;fdfGo ax'dtaf6 ug]{ .
· /fi6«klt / pk/fi6«kltsf] kbfjlw b'O{ jif{ x'g] .
· /fi6«klt / pk/fi6«klt b'j}sf] ;lrjfnosf] Joj:yf ug]{ .
· Joj:yflksf–;+;b\df ljkIfL bnsf] Joj:yf /xg] .
· :yfgLo txdf Toxf“ ePsf bnx¿sf] k|ltlglw ;lDdlnt cGtl/d :yfgLo lgsfo u7g ug]{ .
· cGtl/d ;+ljwfgdf /x]sf] ;ft /fhgLlts bnsf] :ki6Ls/0f vf/]h ug]{ .
· cGtl/d ;+ljwfgdf /x]sf] cGtl/d ;f+;bsf] gfdfjnL x6fpg] .
· ;+j}wflgs kl/ifb\df dlGqkl/ifb\df /x]sf km/s–km/s bnsf k|ltlglw /xg] .
· ;+j}wflgs kl/ifb\sf] k|d'vsf] lgo'lQm k|wfgdGqLsf] l;kmfl/;df /fi6«kltn] ug]{ .
;]gfsf] ;xfg'e"lt lng av]8f
lji0'f l/hfn
sf7df8f}“ . sfª\u|];n] ;/sf/sf] sfo{sf/L Pp6f cª\usf ¿kdf /xg] ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfL bnnfO{ /fVg}kg]{ c8fg lng'sf k5fl8 g]kfnL ;]gfsf] ;xfg'e"lt a6'Ng] lgot n's]sf] b]lvPsf] 5 . ;+;f/sf s'g} klg nf]stflGqs d'n'sdf gePsf] ljlrqsf] k|fjwfg /fv]/ ;]gfdfly cfkm\gf] lgoGq0f sfod /fVg sfª\u|]; k|oTgzLn /x]sf] ljZn]if0f ul/Psf] 5 . cfkm\gf] k|:tfj kfl/t gx'g] lglZrt eP klg ;]gfsf] ;xfg'e"lt a6'Ngs} nflu sfª\u]|;n] ;+ljwfg;efdf ;d]t ;f] k|:tfj lng] ePsf] 5 .
sfª\u|];sf] ;f] k|:tfjsf] k|foM ;a} bnx¿n] tLj| lj/f]w ul//x]sf 5g\ . g]kfns} Oltxf;df klg clxn];Dd ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfL bnsf] g]tf /xg] k|fjwfg 5}g eg] :jod\ sfª\u|];n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 cl3 ;f/]sf] ;fta'“b] ;t{df klg of] k|:tfj 5}g . t/, clxn] /fi6«klt gkfpg] lglZrt ePkl5 ljkIfdf a:g tof/ ePsf] sfª\u|];n] ljkIfdf /x] klg ;]gfleq eg] ;'“9 3';fpg] of]hgf agfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, ;]gfdfly cfkm\gf] k|efj 5 eGg] b]vfpg / ;]gf ;dfof]hgsf a]nf;d]t c8\sf] yfKgsf nflu sfª\u|];n] o:tf] k|:tfj cl3 ;f/sf] xf] .
dfcf]jfbLsf n8fs" ;dfof]hgsf nflu o;cl3 g} ;xdlt eO;s]sf] 5 . t/, sxf“, s;/L / s'g dfqfdf ;dfof]hg ug]{ eGg] s'/f lgSof]{n ug{sf nflu dlGqkl/ifb\n] ljz]if ;ldlt agfpg] s'/f cGtl/d ;+ljwfgdf 5 . clxn] dfcf]jfbL ;]gfsf] ;dfof]hgsf af/]df av]8f l;h{gf u/]/ ;Qfsf] cfo' nDAofpg vf]Hg] sfª\u|];n] cGtl/d ;+ljwfg ag]sf] 8]9 jif{;Dd s] x]/]/ a;]sf] lyof] < cfkm\g} g]t[Tjdf ;/sf/ /x]sf a]nf ;]gf ;dfof]hg u/]/ ;Defljt …vt/fÚaf6 d'n'snfO{ hf]ufpg sfª\u|]; lsg tof/ ePg < oL ;a} sfd ug{af6 p;nfO{ s;n] /f]s]sf] lyof] < l56f]eGbf l56f] pgLx¿sf] ;dfof]hg ug'{sf] ;f6f] dfu]hlt /sd lbP/ sfª\u|];n] s] ceLi6 k"/f ug{ vf]h]sf] lyof] <
sfª\u|];n] hlt;'s} ;]gfsf] ;xfg'e"lt xfl;n ug]{ rfn rn] klg g]kfnL ;]gfsf] eg] sfª\u|];k|lt ljZjf; /x]sf] b]lv“b}g . cfkm\gf glhssf cf;]kf;] / kof{Kt dfqfdf gh/fgf a'emfpg ;Sg] clwsf/Lx¿nfO{ sfª\u|];n] af/Daf/ k'/:s[t ug]{ u/]sf sf/0f klg clwsf+z ;}lgssf] sfª\u|];k|lt df]xeª\u eO;s]sf] 5 . o;cl3 ;DkGg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ;d]t g]skf -Pdfn]_sf kIfdf dtbfg u/]/ ;]gfn] cfkm"nfO{ sfª\u|];sf] 5fofaf6 d'Qm ul/;s]sf] 5 . t/ klg sfª\u|]; ;]gfdf cfkm\gf] k|efj /x]sf] dgu9Gt] d"Nofª\sgsf cfwf/df ;'/Iff kl/ifb\af6 To;nfO{ k|efljt kfg{ ;lsG5 eGg] e|ddf /x]sf] 5 .
g]kfnL ;]gf sfª\u|];;“u glhs /xg'kg]{ / g]skf -Pdfn]_;“u 6f9f /xg'kg]{ s'g} sf/0f 5}g . ljutdf /fi6«3ftsf cg]s l;nl;nf rnfPsf] sfª\u|];sf] rl/q / lgotaf6 s'g} klg ;}lgs cgle1 5}gg\ . o:tf] l:yltdf sfª\u|];n] cfkm\gf] kIf n]nf / j}t/0fL tg{ ;lsPnf eGg] e|d s'g} ;}lgsn] kfn]sf] 5 eg] Tof] t'?Gt Toflulbg' /fd|f] x'g]5 .
tTsfnLg zfxL g]kfnL ;]gfdfly ePsf] cTofrf/ / e]befjx¿nfO{ d]6\gsf nflu bl/nf] kfOnf g]skf -Pdfn]_n] g} rfn]sf] Oltxf; ;a}sf cufl8 5 . g]skf -Pdfn]_sf] gf}dlxg] ;/sf/sf a]nfdf tTsfnLg pkk|wfgdGqL tyf /IffdGqL dfwjs'df/ g]kfnsf] ljz]if ;lqmotfdf ;]gfleq tnanufotsf ;'ljwfx¿ j[l4 ePsf] tYo tnb]lv dfly;Ddsf ;}lgsx¿nfO{ cjut} 5 .
dfcf]jfbLsf !* xhf/eGbf a9L n8fs"x¿ c:yfoL lzlj/df /x]sf 5g\ . dfcf]jfbLn] ljlwjt\ ¿kdf hgo'4 Tofu]/ zflGt k|lqmofdf cfO;s]kl5 pgLx¿sf] Joj:yfkg ug'{ ;a} /fhgLlts bn / /fHosf] st{Jo xf] . cGtl/d ;+ljwfgn] dfcf]jfbL ;]gfsf] …/]vb]v, ;dfof]hg / k'gM:yfkgfÚnfO{ :jLsf/ ul/;s]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf dfcf]jfbL ;]gfsf] ;dfof]hgdf lsrnf] ug'{n] zflGt k|lqmof k'gM layf]lng] vt/fk|lt lsg cf“vf lrlDnPsf] 5 <
xf], dfcf]jfbLsf ;a} n8fs"x¿ Ps} v]kdf g]kfnL ;]gfdf ;d"xut ¿kdf k|j]z ug{ ;Sb}gg\ . g]kfnL ;]gfdf lelqgsf nflu pgLx¿n] cfjZos dfkb08 k"/f ug'{k5{ . To;f] ubf{ klg ;a}sf] ;dfof]hg g]kfnL ;]gfd} x'G5 eGg] klg 5}g . ;z:q k|x/L / hgkb k|x/Ldf klg pgLx¿dWo] s]xLnfO{ /fVg ;lsG5 . Tolt dfq xf]Og, cf}Bf]lus ;'/Iff an jf ;Ldf ;'/Iff an u7g u/]/ klg pgLx¿nfO{ ;dfof]hg ug{ ;lsG5 . oltdf klg c6fpg] of]Uotf g/fVg] n8fs"x¿ :jfefljs ¿kdf ;dfhdf kmls{g'k5{ . To;}n] dfcf]jfbL ;]gfsf] /]vb]v / ;dfof]hg;“u …k'gM:yfkgÚ sf] s'/fnfO{ klg hf]8 lbOPsf] tYo e'Ng'x'“b}g .
t;y{, clxn] xnf] c8\sfpg] u/L dfcf]jfbL n8fs"sf] ;dfof]hgsf af/]df ljifoj:t'nfO{ p5fNg h?/L 5}g . /, /fi6«klt gkfPkl5 ljkIfdf a:bf klg ;]gfleq ;'“9 3';fP/ ;]gfnfO{ /fhgLltdf tfGg] xs{t t'?Gt aGb ug'{k5{ .
b]pjf g} sf]O/fnfsf] ljkIfdf
sf7df8f}“ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt agfpg'kg]{ k|:tfj sfª\u]|; j[Qaf6 cfP klg ;f] kf6L{df sf]O/fnfkl5sf jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjf ;f] k|:tfjsf] ljkIfdf /xg'ePsf] 5 .
kf6L{ ;efklt /xg'ePsf sf]O/fnfsf] tfgfzfxL / x's'dL k|j[lQaf/] jfSs eP/ )%* ;fndf sfª\u]|;nfO{ ljefhg;d]t u/]sf g]tf b]pjfn] clxn] klg sf]O/fnfnfO{ k6Ss} ?rfPsf 5}gg\ . y'k|} dtleGgtf / sf]O/fnfk|lt cg]sf}“ c;Gt'li6 x'“bfx'“b} klg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf cfpg;Sg] jfdkGyLsf] kl/0ffdaf6 cQflnP/ b]pjf kf6L{ Pstfsf nflu tof/ ePsf lyP . kf6L{ Pstfkl5 ;efklt sf]O/fnfkl5sf] bf];|f] jl/i7 g]tfsf] x}l;ot kfPsf b]pjf olta]nf sf]O/fnfnfO{ s'g} klg xfntdf /fi6«klt agfpg gx'g] kIfdf 5g\ . kf6L{ Pstf eP klg cem} k|:6 ¿kdf b'O{ u'6df ljeflht sfª\u]|;df sf]O/fnfsf] x7 / cnf]stflGqs sfo{z}nLs} sf/0f kf6L{n] g/fd|f] r'gfjL kl/0ffd a]xf]g'{k/]sf] lgisif{ b]pjf u'6n] lgsfn]sf] 5 . pg} sf]O/fnfnfO{ km]l/ klg /fi6«klt agfP/ csf]{ uNtL ug{ gx'g] b]pjf kIfw/x¿n] lgisif{ lgsfn]sf] ;|f]tn] atfof] .
;a} /fhgLlts bnn] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ /fi6«kltsf] ¿kdf :jLsfg{ ;Sb}gf}“ eGbf pgn] cfkm"nfO{ g:jLsf/] klg sfª\u]|;sf] csf]{ s'g} g]tfnfO{ k|:tfj gu/]sf sf/0f b]pjf yk ?i6 ag]sf] atfOG5 . cfkm}“ vfg] / gkfPb]lv cg]s c8\sf] yfk]/ /fhgLlts ult/f]w pTkGg ug]{ t/ cfkm\g} kf6L{sf bf];|f] txsf g]tfnfO{ ;d]t /fi6«klt agfpg] tTk/tf sf]O/fnfn] gb]vfPsfdf b]pjf lrlGtt ag]sf] ;|f]tn] atfof] .
ev{/} kf6L{ PsLs/0f ePsfn] km]l/ kf6L{df ult/f]w Nofpg cfkm\gf c;Gt'li6 kf6L{df /fVg b]pjfn] g;Sg] bfaL ;|f]tsf] 5 . kf6L{df cfkm" lgs6x¿;“u b]pjfn] o:tf] c;Gt'li6 kf]v] klg kf6L{sf] s]Gb|Lo sfo{;ldltdf eg] /fVg'ePsf] 5}g . a? cGo bnsf zLif{:y g]tfx¿;“usf] e]6df b]pjfn] sf]O/fnfsf] x7L / cnf]stflGqs k|j[lQk|lt lrGtf JoQm ug]{ ug'{ePsf] 5 .
/fi6«klt gkfP;Dd ;/sf/ g} g5f8\g] sf]O/fnfsf] ;QflnK;fnfO{ u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nfnufotsf g]tfn] g} an lbPsf] atfOG5 . …clxn] ;a} bnn] sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt g:jLsfg]{ eg]sf 5g\ t/ sfª\u]|;nfO{ g} :jLsfb}{gf}“ eg]sf 5}gg\Ú– Ps s]Gb|Lo g]tfn] eg]– …t/, kf6L{leqs} csf]{ JolQmnfO{ k|:tfj ug{ Tofu gb]vfP/ ;QflnK;f b]vfp“bf ca sfª\u]|; g} zlQm–;dLs/0fdf sdhf]/ aGb}5 .Ú
k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] /fi6«kltdf]xs} sf/0f sfª\u]|;n] clxn];Dd bnsf] g]tf 5fGg g;s]sf] atfOG5 . jl/i7tfqmddf bf];|f] jl/otfsf g]tf b]pjfnfO{ bnsf] g]tf agfpg sf]O/fnf / pgsf cf;]kf;]x¿n] g} rfx]sf 5}gg\ . clxn] sfª\u]|; /fi6«kltsf] 6'ª\uf] nflu;s]kl5 dfq bnsf] g]tf / pkg]tf 5fGg] dgl:yltdf /x]sf] 5 hals ;+ljwfg;efdf k|ltlglwTj ug]{ c¿ ;a} bnn] o;cl3 g} bnsf] g]tf 5gf]6 ul/;s]sf 5g\ .
/fi6«kltdf ¥ofn r'xfO/x]sf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] df]x k"/f gx'g] nueu kSsf eO;s]sf] 5 . cfkm"n] gkfpg] ePkl5 b]pjfnfO{ k|:tfj ug'{eGbf c¿ bns} JolQmnfO{ ;dy{g ug]{ / cfkm"x¿ k|ltkIfdf a:g] dgl:ylt sf]O/fnfn] agfO;Sg'ePsf] atfOG5 . /fi6«klt kbdf sf]O/fnfn] b]vfPsf] df]xs} sf/0f sf]O/fnf / b]pjfsf] b"/L a9]sf] 5 . oxL sf/0f g} clxn] c¿ bnsf zLif{ g]tfx¿ / b]pjfaLrsf] e]63f6 a9]sf] 5 . b]pjfn] dfcf]jfbL, Pdfn]nufotsf zLif{ g]tfx¿;“u e]63f6 ul/;Sg'ePsf] 5 . e]6df pxf“n] sf]O/fnfsf] gfddf s'g} k|:tfj gug'{ePsf] a'lemPsf] 5 . b]pjfsf] rfxgf klg sf]O/fnf /fi6«klt gag"g\ eGg] g} /x]sf] 5 . t/, sfª\u]|;sf sltko g]tfx¿ of] lau“|bf] ;DaGwnfO{ 9fs5f]k ug{df Jo:t /x]sf 5g\ . sfª\u]|;sf s]Gb|Lo ;b:o ch'{gg/l;+x s];Ln] b"/L a9\of] eGg] s'/f xNnf dfq ePsf] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …kf6L{sf] x/]s a}7sdf pxf“ pkl:yt x'g'x'G5, To:tf] s'/f clxn];Dd eGg'ePsf] yfxf 5}g .Ú csf{ g]tf ljgoWjh rGbn] klg b]pjf pkl:yt a}7sn] g} sf]O/fnfnfO{ /fi6«klt kbdf k|:tfj ug]{ lg0f{o u/]sf] atfpg'eof] .
gof“ ;dLs/0f / ;xsfo{
efg'eQm 9sfn
u0ftGq 3f]if0ffsf] dlxgf lbg klg k'u]sf] 5}g . sfof{Gjogdf cfpg] cK7\of/fx¿sf] ;fdgf ug{ /fi6« Psl9Ssf eP/ nfUg'kg]{ clxn]sf] d'Vo sfd xf] . hgcfGbf]ngeGbf cufl8sf] kf6L{ut x}l;ot lgjf{rgkl5 s]xL x]/km]/ ePsf] 5 . lxhf]sf tLg 7"nf bnsf] ;+o'Qm x}l;ot p:t} eP klg kf6L{ut ¿kdf eg] logLx¿sf] e"ldsfdf km/s cfPsf] 5 . ljb|f]xLsf] e"ldsfaf6 dfcf]jfbL ;+ljwfg;efdf ;a}eGbf 7"nf] bnsf] x}l;otdf pkl:yt ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf gof“ ;+/rgfn] bnx¿aLr gof“ :t/df ;xsfo{ / ;xdlt dfu u/]sf] 5 . lgjf{rgsf a]nf …of] lgjf{rg ;+;bLo lgjf{rgh:tf] xf]Og, ;/sf/ agfpg]eGbf ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGq g]kfnsf] gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug'{ o;sf] d'Vo sfd xf]Ú elgGYof] . lgjf{rgsf a]nf hgtfnfO{ ljZj:t kfbf{ ;a} bnx¿n] gof“ ;+ljwfg gaGbf;Dd Pstf / ;xsfo{ g6'6fpg] k|lta4tf JoQm u/]sf lyP . gof“ ;+ljwfg lgdf{0f gx'“bf;Dd /fHo ;~rfng ug{ cGtl/d ;+ljwfg klg log} bnx¿n] agfPsf x'g\ . cfh km]l/ ;+ljwfg lgdf{0feGbf ;/sf/ agfpg] v]nn] g} k|fyldstf kfO/x]sf] 5 . clxn] gof“ ;+ljwfg gaGbf;Dd ;xsfo{ ug]{ k|lta4tfljk/Ltsf cleJolQmx¿ cfO/x]sf 5g\ .
…jfdkGyLnfO{ v]nfpm / cg's"n l:ylt tof/ u/Ú eGg] sfo{gLlt cjnDag ub}{ cfPsf] sfª\u|];n] o;k6s cfkm\gf] :jfy{ k"/f x'g g;Sg] b]v]kl5 ;ft bnsf] l;/fgL xfNb} cfPsf] 5 . sfª\u|]; / /fk|kf dfq geO{, ;fgf jfd bnx¿;d]t oxL lsQfdf plePsf 5g\ . hgdtsf] 7"nf] lx:;f cf]u6\g] b'O{ 7"nf jfd bnx¿ g]skf -Pdfn]_ / dfcf]jfbL ;Qf ;dLs/0fsf ;jfndf xfn;Dd Psflt/ b]lvG5g\ eg] sfª\u]|; ;Qfaf6 tTsfn x6\g'kg]{df dw];L hgclwsf/ kmf]/d klg ;xdt b]lvG5 .
d'n'sdf /fHo gePh:tf] cg'e"lt ;a}lt/ eO/x]sf] 5 . /fhtGqsf] pGd"ngn] hg:t/df h'g pT;fx / gof“kg Nofpg'kg]{ xf], ;/sf/ / kf6L{sf g]tfx¿sf] csd{0otfn] To;df ult cfpg lbOPg . ;+ljwfg;efsf] kl/0ffd cfpg yfNb} ubf{ g]skf -Pdfn]_n] hgfb]z cfkm\gf] kIfdf gcfPsf sf/0f ;/sf/af6 /fhLgfdf lbof] . t/, of] lg0f{o k/fhosf] kL8fdf xtfl/P/ ePh:tf] b]lvPsf] 5 . clxn] dfcf]jfbLn] eg] 7"nf] bn x'g' g} ;Dk"0f{ ¿kdf lhTg' xf] eg]em}“ pGdfb k|s6 ub}{ Ps5q jr{:j sfod ug]{ dg;fon] bafasf nflu /fhLgfdf lbPsf] 5 . of] p;sf] gof“ z}nL eg] xf]Og, wDsLdfkm{t ntf/]/ nfg ;lsG5 eGg] cg'ejsf] lg/Gt/tf xf] . sfª\u]|;n] eg] ;+ljwfgsf] l;/fgL xfn]/ /fhLgfdf sxf“ s;nfO{ lbg] elg/x]sf] 5 . cfkm"n] ;Qfsf] d"n efu kfpg] x'“bf ;xdltsf nflu kxn ug]{ / k|lts"n x'“bf kxn gug]{ dfq xf]Og, av]8f l;h{gf u/]/ ult/f]w pTkGg ug{ sfª\u|]; vlKk; 5 . ;+ljwfgtM g]t[Tj rog k|lqmofdf bnx¿aLr ;xdlt / o;af6 geP b'O{ltxfO ax'dtsf] k|fjwfgnfO{ la;{g ;ls“b}g . ;fy}, ;+ljwfgdf ;+zf]wg u/]/ ;fdfGo ax'dtaf6 ;/sf/ aGg] / x6\g] Joj:yf u/]/ ;+j}wflgs k|lqmof cg'¿k g} lgsf; lgsfNg'k5{ . o; lgsf;sf nflu g]t[Tj cxf]/fq v6\g'k5{ . a}7s a:gsf nflu dfq ;xdlt ug]{ ljBdfg kl/l:yltsf] cGTo ug'{k5{ . hgtfaf6 lgjf{lrt ;ef;b\x¿n] ;d]t ;d:of ;dfwfgsf nflu ;xeflutf b]vfpg] plrt jftfj/0fsf] ljsf; ug'{k5{ .
clxn] ;/sf/ d'VoeGbf cltl/Qm sfddf nflu/x]sf] 5 . u0ftGqsf] 3f]if0ff;“u} ;/sf/n] pkxf/:j¿k 9f8 ;]Sg] u/L hgtfnfO{ d"Noj[l4 pkxf/ lbof] . o;sf] ;j{q lj/f]w x'g' :jfefljs} lyof] . cfGbf]ngdfkm{t hgtfn] kf6L{x¿nfO{ ;a} s'/f lbP . To;afkt hgtfn] ef]u]sf] of] lgolt;“u} clxn] oftfoft Joj;foLx¿ ;fj{hlgs oftfoftsf ;fwgx¿ aGb ub}{ cfGbf]ngdf plqPsf 5g\ . jgdGqL dft[sf ofbjsf] hª\unL HofbtLsf lj?4 sd{rf/Lx¿ cfGbf]ngdf 5g\ . clgoldttfsf lj?4df ;z:q k|x/L u0fdf ;d]t ;ª\ul7t cfGbf]ng ePsf] 5 . t/fO{df of] jf Tof] axfgfdf JolQmxTofsf] k|j[lQ /f]lsPsf] 5}g .
clxn] gof“ ;Gbe{df bnx¿aLrsf] ;xsfo{ hf/L /fVg, /fHosf r'gf}tLx¿sf] ;fdgf ug{, hgcfGbf]ngdf JoQm hgfb]znfO{ nfu" ug{, cnf]stflGqs bnnfO{ nf]stflGqs ¿kfGt/0fdf ;xof]u k'¥ofpg, cu|udgsf] ultnfO{ oyfl:yltdf s}b ug{ vf]Hg] k|j[lQsf] cTo ug{, /fHosf] cv08tfnfO{ cIf'00f /fVg, ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] ;+:yfut ljsf; ug{, /fHosf] k'gM;+/rgf ug{ / ;xeflutfd"ns ;dfj]zL nf]stGqnfO{ :yflkt ug{sf nflu kxnsbdL lng ;Sg] JolQmsf] vf]hL eO/x]sf] kfOG5 . k|ltudglj/f]wL cfGbf]ngsf] ;'gfdL Nofpg] ;ª\sNk ubf{ xf];\ jf lg/ª\s'z /fhtGqn] lu/km\tf/L / gh/aGbdf /fVbf;d]t hgcfGbf]ngnfO{ ultjfg agfpg xf];\ jf g]skf -Pdfn]_nfO{ nf]stflGqs u0ftGqsf] gf/f sfof{Gjogdf s]lGb|t u/fpg] ;+:yfut lg0f{o u/fp“bf xf];\, oL ;a} e"ldsfdf g]skf -Pdfn]_sf g]tf dfwjs'df/ g]kfnsf] g]t[Tj /x]sf] 5 . Tolt dfq xf]Og, dfcf]jfbLnfO{ zflGt k|lqmofdf Nofpg l;nu'8L, nvgp / lbNnL k'u]/ u/]sf] k|oTg xf];\ jf sfª\u]|;n] ljutdf ;xdlt pNnª\3gkl5 pTkGg kl/l:yltdf ;d]t cfGbf]ngsf dfWodaf6 p;nfO{ ;“u} lx“8fpg] sfo{df u/]sf] k|oTg xf];\, dfwjs'df/ g]kfnsf] e"ldsf s;}af6 n's]sf] 5}g . oL ;a} kl/l:yltn] /fHosf] ;Ddflgt kb k|fKt ug]{ / To; cg'¿ksf] e"ldsf lgjf{x ug{ ;Sg] g]t[Tjsf nflu dfwjs'df/ g]kfn dfq} pko'Qm x'g'x'G5 . pxf“sf] OR5fzlQm / ;lqmotfn] ;a}nfO{ Ps;"qdf af“Wg, Pp6} af6f]df lx“8fpg] / u0ftGq g]kfnsf] gof“ ;+ljwfg ;dod} lgdf{0f ug{ ;femf ceLi6 k"/f u/fpg] oyfy{tkm{ ;f]Rg h?/L 5 .
o; l:yltsf af/]df rrf{ ul//x“bf b'O{j6f ljifodf Wofg k'Ug h?/L 5 . klxnf], ;xdltsf nflu ;a}n] ;w}“el/ lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ dfq dfGg'k5{ eGg] dfgl;stfaf6 sfª\u|]; dfly p7\g'k5{ . lsgeg], ;xdlt / ;xsfo{ eg]s} ;a}sf aLrdf, ;a}sf nflu ul/g] ;dfg Jojxf/ xf] eGg] s'/f Jojxf/df nfu" ug{ ;Sg'k5{ . x/]s cfGbf]ngsf 38Ldf cu|df]rf{df Pdfn] /xg'kg]{, gx'“bf;Dd ;xdltsf] ;femf g]tf dfwj g]kfn g} xf] eGg] clg P]g df}sfdf To;sf] k|lts"n Jojxf/ ug]{ h'g k/Dk/f ljsf; ePsf] 5, o;sf] cGTo x'g l9nf eO;s]sf] 5 . gof“ g]kfn lgdf{0fsf] cleofgdf h'6]sf] r]tgfsf] ultnfO{ cfTd;ft\ gu/L ;xdlt / ;xsfo{af6 kl5 x6\bf sfª\u|];n] ;ª\3Lo nf]stflGqs u0ftGqnfO{ cGt/x[boaf6 cfTd;ft\ ug{ g;Sg'sf ;fy} ;+ljwfg agfp“bf lsgf/fdf a;]/ hgcfGbf]ngsf efjgflj/f]wL tŒjx¿nfO{ dnhn u/]sf] 7x5{ .
bf];|f], csf{y/L dflg;x¿n] ;+ljwfg;efsf] ;b:osf] lgjf{rg x'“bf /fi6«kltsf nflu k|rf/ u/] / /fi6«klt 5fGg] k|lqmof ;'? ubf{ …xf/]sf] JolQmÚ eg]/ s'ts{ ug]{ u/]sf 5g\ . g]skf -Pdfn]_n] @@ nfv @( xhf/ dt kfPsf] 5 . xf], dfwj g]kfnnfO{ ;+ljwfg;ef ;b:osf x}l;otn] ;+ljwfg agfpg] lhDd]jf/L hgtfn] lbPgg\ . sf/0fx¿ cg]s x'g ;S5g\ . t/, kl/0ffd :jLsf/ u/]kl5 To;nfO{ dfGg'k5{ . o;sf] cy{ ca s'g} sfo{df klg dfwj g]kfnsf] ;xeflutf /x“b}g eGg ;'xfp“5 < g}ltstfsf] v8]/Ldf klg g}lts lhDdf lnP/ /fhLgfdf lbg] g]tfdWo] dfwj g]kfn dfq} g]kfnL /fhgLltsf pbfx/0f x'g'x'G5 . ;+ljwfgtM /fi6«klt x'gsf nflu ;+ljwfg;ef ;b:o x'g'kb}{g eGg] 1fg;d]t gePsfx¿sf] pka'h|'SofO“ ;'Gbf l67 nfU5 . ;+ljwfg;efdf s;}sf] klg ax'dt 5}g . o:tf] cj:yfdf ;xdltsf ;fy ;xsfo{afx]s c¿ ljsNk} 5}g . oxf“g]/ a'em\g s] h?/L 5 eg] s'g} bnn] ;Dk"0f{ ¿kdf lht]sf] / p;}n] c¿nfO{ bof u/]/ s'g} rLh lbg] xf]Og . ;a}n] ;a}nfO{ lbg] xf], ;a}n] ;a}af6 lng] xf] . ;xdlt / ;xsfo{sf ¿kdWo] clxn]sf] xfd|f] cfjZostf ;xdlt / ;xsfo{ g} xf] . o;f] x'g g;Sbf ;d:of ;dfwfgsf nflu ;ª\VofTds ax'dtsf] ;xsfo{ klg h?/L x'G5 . oBlk, of] pQd ljsNk eg] xf]Og .
o;y{, clxn] u0ftGqjfbLx¿aLrsf] ;xsfo{ g} ;a}eGbf a9L pko'Qm x'G5 . hgcfGbf]ngdf lqmofzLn / dw]; cfGbf]ngaf6 pTkGg zlQmx¿aLr ;femf ;xdlt sfod u/]/ cl3 a9\g' g} d'n'ssf] lxtdf 5 . o; lx;fadf cl3 a9\b} ljZjsf ;fd' gof“ g]kfn lgdf{0fsf] cleofgdf v“lbnf] /fli6«o Pstf k|bz{g ug'{ cfhsf] cfjZostf xf] .
Pdfn] / dfcf]jfbL ;xdlt;fy hfg tof/
sf7df8f}“ . nfdf] clgZro / cGof]n tf]8\b} b'O{ 7"nf sDo'lg:6 kf6L{ cfk;df ldn]/ hfg tof/ ePsf 5g\ . g]skf -Pdfn]_ / g]skf -dfcf]jfbL_sf zLif{ g]tfx¿aLr k6s–k6s ePsf 5nkmn / a}7sx¿kl5 zlQm af“8kmf“6;lxt cu|udgsf nflu ;xofqf ug{ oL b'O{ bn ;xdt b]lvPsf 5g\ .
s'g} klg xfntdf /fi6«klt geP;Dd kb g5f]8\g] lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] x7 tf]8\g ;xdt x'“b} b'j} bnn] cu|udgsf nflu xft]dfnf] ug]{ lgisif{ lgsfn]sf x'g\ . ^) k|ltzteGbf a9L jfdkGyL hgdt eP klg jfdkGyL bnx¿aLr sfo{ut Pstf gx'“bf ;/sf/sf] g]t[Tjdf sfª\u|]; /x“b} cfPsf]df hgdfg;df c;Gtf]if b]lvPsf] lyof] . t/, d'n'snfO{ gof“ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ cj:yf;Dd k'¥ofpgsf nflu ;ft bnaLr ePsf ;xdlt / ;Demf}tfx¿nfO{ s]Gb|ljGb'df /fv]/ ;xdltsf] /fhgLlt cufl8 a9fpg rfx]sf] b'j} bnn] atfPsf 5g\ . …t/, sfª\u|]; lgs} h8 ¿kdf k|:t't eof]Ú– dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] eGg'eof]– …To;sf/0f p;sf] x7 tf]8\gsf nflu xfdLx¿ ;xdt ePsf 5f}“ .Ú
g]skf -Pdfn]_sf g]tfx¿n] klg cfkm"n] ;ftbnLo ;xsfo{ tf]8\g grfx]sf] :ki6 kfg'{ePsf] 5 . …;xsfo{ tf]8\g'x'“b}gÚ– :yfoL ;ldlt ;b:o cd[ts'df/ af]x/fn] eGg'eof]– …t/, ;xdltsf] cy{ s'g} cd"s bnsf] g]t[TjnfO{ :jLsf/ ubf{ dfq cl3 a9\g ;lsG5 eGg] xf]Og . cfk;L ;xdltsf cfwf/df h] lg0f{o x'G5, To;nfO{
:jLsf/ ug{ ;lsof] eg] dfq ;xdlt sfof{Gjog x'G5 .Ú pxf“n] kbs} nflu sfª\u|];n] av]8f lems]sf] klg atfpg'eof] .
;f]daf/ klg Pdfn] / dfcf]jfbLaLr l;+xb/af/df ;Qf af“8kmf“6sf ljifodf 5nkmn ePsf] lyof] . To;qmddf dfcf]jfbLn] cfufdL ;/sf/sf] :yfloTjsf af/]df lrGtf k|s6 u/]sf] lyof] . dfcf]jfbLnfO{ p4[t ub}{ ;|f]tn] eGof]– …ljutdf h:tf] 5f]6f] ;dodf ;Qf kl/jt{g x'“b}g eGg] s'/fsf] xfdL ;'lglZrttf rfxG5f}“ . To;sf nflu b'O{ jif{;Dd ;/sf/ u7g÷k'gMu7g x'“b}g eGg] s'/fdf xfdL Uof/]G6L rfxG5f}“ .Ú
Pdfn]n] cfkm\gftkm{af6 ;/sf/nfO{ cl:y/tf lgDTofpg] sfd gx'g] ljZjf; lbnfPsf] lyof] . Pdfn] g]tfx¿sf] egfO lyof]– …xfdL h] s'/fdf ;xdt x'G5f}“, To;df cl8u /xG5f}“ . ljutdf c¿ s;n] s] u/] eGg] cfwf/df xfdLdfly zª\sf ug'{kb}{g .Ú
o'y kmf];{åf/f aflnsfsf] p4f/
sf7df8f}“ . k|hftflGqs /fli6«o o'jf;ª\3sf] …o'y kmf];{Ún] ;fdflhs ljs[ltlj?4sf] cleofgnfO{ tLj| agfPsf] 5 . ckx/0f / n'6kf6lj?4 lqmofzLn ePkl5 pkTosfdf To;k|lt o'jfx¿sf] cfsif{0f a9\b} uPsf] 5 .
kmf];{n] ;f]daf/ dfq} Ps aflnsfnfO{ ckx/0fd'Qm u/]sf] 5 . ;f9] rf/ jifL{of aflnsf ddtf du/nfO{ sf]6]Zj/ dxfb]j:yfgaf6 3/df n'sfO/x]sf] cj:yfdf km]nf kf/L kmf];{n] ckx/0fd'Qm kf/]sf] xf] . ;f]n'v'Da' 3/ eO{ P;cf]P;glhs a:g] dx]z du/sL 5f]/LnfO{ d'Qm ug{ kmf];{ ;kmn ePsf] xf] . xf]6]n Joj;foL du/ kl/jf/n] cfkm\gL 5f]/L ckx/0fdf k/]sf] ph'/L lbPkl5 …kmf];{Ú vf]htnf;df h'6]sf] lyof] . sf]6]Zj/ sdfG8/ z]/axfb'/ tfdfªsf] g]t[Tjsf] ;d"xn] ;ft 3G6fkl5 ckxl/t aflnsfnfO{ d'Qm u/]sf] lyof] .
36gfdf ;+nUg ckx/0fsf/LnfO{ …kmf];{Ún] ;f]xL 3/af6 kqmfp u/L afg]Zj/ k|x/L rf}sLnfO{ a'emfPsf] 5 . cfkm"nfO{ 3n] atfpg] ckx/0fsf/Ln] lsg To;f] u/]sf] eGg] v'Ng ;s]sf] 5}g / :jf:Yo hf“r u/L ckxl/t aflnsfnfO{ cleefjssf] lhDdf nufOlbPsf] o'y kmf];{n] hgfPsf] 5 .
df]6/;fOsn lkmtf{
ut z'qmaf/ kmf];{n] jfO{;LPn hTyfn] sAhfdf lnPsf] af!$k (*$# gDa/sf] kN;/ df]6/;fOsn lkmtf{ u/fPsf] 5 . wflbª 5q]b]p/fnL uflj; j8f g+= ^ lgjf;L xl/axfb'/ tfdfªsf] ;f] df]6/;fOsnnfO{ kmf];{n] 5'6fPsf] xf] . afnfh'l:yt jfO{;LPn SofDkleq /fv]sf] cj:yfdf df]6/;fOsnnfO{ o'y kmf];{n] lgoGq0fdf lng ;kmn ePsf] xf] . ;fy}, tfdfªsf] ;f] kN;/sf] lana's / df]afOn klg lkmtf{ u/fPsf] 5 . tL ;fdfg sfg'gL zf;gsf] pkxf; ub}{ jfO{;LPnn] laxLaf/ cfkm\gf] lgoGq0fdf lnPsf] lyof] . sl/a # ;o hgfsf] ;d"xdf uPsf] o'y kmf];{n] lkmtf{ ug{ bafa lbPkl5 pgLx¿n] gaf]nLsg} lbPsf lyP .
c:j:y eO{ pkrf/sf] l;nl;nfdf afnfh'l:yt ;Eotf kmfd{af6 pkrf/ u/L kmls{g] qmddf tfdfªnfO{ ;f]wk'5 ug'{5 egL SofDkdf k'¥ofPsf lyP . To;kl5 pgn] lana's b]vfPkl5 gSsnL eGb} k'gM cfkm\gf] arfp u/]sf lyP . tfdfªn] ;f] hfgsf/L lbPkl5 kmf];{ ef]lnkN6} lbp“;f] Toxf“ k'uL pgsf] ;fdfg lkmtf{ u/fPsf] lyof] . s/f“t] v]nf8L;d]t /x]sf tfdfªnfO{ ;xof]u u/]sf] eGb} g]kfn jfb'l/o' s/f“t] 8f] /]ge]O{ ;'Gbf]Ho's' ;ª\3n] k|z+;f / wGojfb lbPsf] 5 . o:tf k|sf/sf ljs[ltsf lj?4 ;b}j cfkm"n] ;fy lbg] k|lta4tf ;ª\3n] JoQm u/]sf] 5 .
o'y kmf];{k|lt cfsif{0f
ut zlgaf/ sf]6]Zj/ dxf]bj:yfgsf # ;o @@ hgf o'jfx¿ o'y kmf];{df k|j]z u/]sf 5g\ . pgLx¿n] jfO{;LPnaf6 o'y kmf];{df ;fd"lxs ¿kdf k|j]z u/]sf] 3f]if0ff u/]sf x'g\ .
Pdfn] #% j8f sld6L / k|/fo';ª\3n] cfof]hgf u/]sf] sfo{qmddf pgLx¿n] dfcf]jfbLaf6 ljb|f]x u/L Pdfn] k|j]z u/]sf] atfPsf x'g\ . pgLx¿n] dfcf]jfbLdf a:g l3g nfu]sfn] kf6L{ k|j]z u/]sf] atfP . pgLx¿nfO{ o'y kmf];{sf] nf]uf]cª\lst lkmQf 6fpsf]df nufO{ kf6L{ dxf;lrj emngfy vgfnn] :jfut ug'{ePsf] lyof] . sfo{qmddf dxf;lrj vgfnn] dfcf]jfbL jfO{;LPnsf] c/fhgLlts / c/fhs ultljlwn] ljZjd} sDo'lg:6 cfGbf]ngsf] abgfd u/fPsf] atfpg'eof] . pxf“n] o'y kmf];{n] hgtfsf] ;]jf u/]/ cGofo–cTofrf/sf lj?4 ;ª\3if{ ug]{ atfpg'eof] .
sfo{qmddf k|/fo';ª\3sf cWoIf chDa/ /fO{ sfªdfª, kf6L{ pkTosf ;lrj of]u]z e§/fO{, lhNnf ;lrj /fd]Zj/ km'ofn, #% j8fsf k"j{j8fcWoIf gj/fh k/fh'nLn] af]Ng'ePsf] lyof] . o;}aLr, dbg e08f/L :d[lt lbj;sf] cj;/ kf/L sf]6]Zj/ o'y kmf];{n] dxfb]j:yfgdf j[Iff/f]k0f ug{] hgfPsf] 5 .
@* k|ltzt ef8f j[l4
sf7df8f}“ . rf/ lbgb]lv aGb /x]sf] jfUdtL c~rnsf] oftfoft ;]jf cfhb]lv ;'rf? x'g] ePsf] 5 . k]6«f]lnod kbfy{sf] d"Noj[l4nuQ} ef8fj[l4sf] dfu ul//x]sf] g]kfn oftfoft Joj;foL dxf;ª\3n] @* k|ltzt ef8fj[l4df ;xdlt hgfPsf] 5 .
lxhf] /ftL !@ ah];Dd oftfoft Joj:yf dGqfnodf ;/sf/L kbflwsf/L / Joj;foLx¿aLr ePsf] jftf{ ;f] lgisif{df k'u]sf] dxf;ª\3sf dxf;lrj bLks clwsf/Ln] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– ‘xfdL cToGt nlrnf] eP/ ;xdltsf] glhs k'u]sf 5f}“ . t/, dGqfnon] ljZj;gLo jftfj/0f gagfPsfn] l9nf] eO/x]sf] 5 . ’ o;cl3 ;/sf/n] @% k|ltzt dfq ef8f a9fPkl5 #% k|ltzt ef8fj[l4sf] dfu;lxt Joj;foLx¿ cfGbf]ngdf plqPsf lyP .
5f]6f] b"/L;Ddsf] ef8fsf nflu klg /ftL;Dd 5nkmn eO/x]sf] lyof] . pkdxf;lrj clwsf/Lsf cg';f/, kf“r lsnf]ld6/sf] b"/L;Ddsf nflu !@ ?lkof“ sfod ug]{ nueu kSsf eO;s]sf] 5 .
9'jfgL ef8fdf j[l4
ef8fj[l4sf] dfu ub}{ cfPsf g]kfn 9'jfgL ;ª\3sf kbflwsf/L / ;/sf/aLr klg ;xdlt sfod ePsf] 5 . ;xdlt cg';f/ !( bzdnj % k|ltzt 9'jfgL ef8f j[l4 ug{ b'j} kIf ;xdt b]lvPsf x'g\ . lxhf] lbp“;f] >d tyf oftfoft Joj:yf dGqfnodf ePsf] jftf{n] ;f] ef8fb/ sfod u/]sf] xf] . 9'jfgL ef8fdf j[l4 x'g'kg]{ dfu ub}{ b'O{ lbgb]lv pgLx¿ klg cfGbf]lnt lyP .
kmf]/d;“u jftf{
sf7df8f}“ . ;Qf ;fem]bf/Ldf sfª\u|];n] c3]{NofO“ b]vfPsf sf/0f pTkGg ;d:of ;dfwfgsf nflu g]skf -Pdfn]_ / dw];L hgclwsf/ kmf]/daLr 5nkmn ePsf] 5 . lgjf{rgkl5 rf}yf] zlQmsf ¿kdf cfPsf] kmf]/dn] sfª\u|];nfO{ klg ;d]6]/ nfg'kg]{df hf]8 lb“b} p;sf ;fd' em'Sg eg] gx'g] wf/0ff /fv]sf] 5 .
g]skf -Pdfn]_sf g]tf e/tdf]xg clwsf/Lsf] snª\sLl:yt lgjf;df ePsf] 5nkmndf efjL ;/sf/ u7g / ;Qf af“8kmf“6sf ljifodf s'/f ePsf] atfOPsf] 5 . g]tf clwsf/Lsf cg';f/, kmf]/dsf g]tfx¿n] ;a} k|d'v bnsf] ;xeflutfdf /fli6«o ;/sf/ u7g ug'{kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] . clwsf/Ln] eGg'eof]– …xfd|f] klg ToxL wf/0ff xf] . clxn]sf] cj:yfdf s;}nfO{ PSNofP/ hfg'k5{ eGg] kIfdf xfdL 5}gf}“ . ;ft bn dfq xf]Og, lgjf{rgkl5 cfPsf ;a} d'VobnaLr ;xdlt x'g'k5{ eGg] g} xfd|f] wf/0ff xf] . t/, s;}n] cfkm\gf] lh4Ldf dfq} ;a} lx“8\g'k5{ eG5 eg] To;}df cl8/xg ;ls“b}g / lgsf;sf nflu gof“ ljsNk ;dfTg'k5{ .Ú
5nkmnsf qmddf kmf]/dsf g]tfx¿n] ;xdltsf cfwf/df cljnDa ;+ljwfg ;+zf]wg x'g'kg]{df hf]8 lbg'ePsf] lyof] . pxf“x¿sf] syg lyof]– …;+ljwfg ;+zf]wgkl5 dfq} ;d:ofsf] uf“7f] km'S5 . To;}n] klxnf ;+ljwfg ;+zf]wg u/f}“, To;kl5 dfq} ;/sf/ u7gsf af/]df 5nkmn u/f}“nf .Ú
;'/Iff kl/ifb\df ljkIfL bnsf g]tfnfO{ /fVg]÷g/fVg]af/] klg b'j} kf6L{aLr 5nkmn ePsf] lyof] . ;|f]tsf cg';f/, kmf]/dn] ;'/Iff kl/ifb\df k|d'v bnx¿sf] ;xeflutf x'g'kg]{df hf]8 lbPsf] lyof] . Pdfn]sf] syg lyof]– …;/sf/df ;xefuL ;a} bnx¿sf] ;'/Iff kl/ifb\df k|ltlglwTj /xg] Joj:yf pko'Qm x'G5 . To;afx]s sf]xL bn ljkIfdf a:5 eg] p;n] ljkIfLs} e"ldsf lgjf{x ug'{k5{, ;/sf/sf] sfo{sf/L lgsfodf a:g kfO“b}g .Ú t/ ofbjn] l/kf]6{; Snjdf uP/ eg] Pdfn];“u ePsf] s'/fsfgLeGbf leGg} wf/0ff JoQm ug'{ePsf] 5 .
jftf{df Pdfn]sf tkm{af6 dxf;lrj emngfy vgfn / g]tf clwsf/L x'g''x'GYof] eg] kmf]/dsf tkm{af6 cWoIf pk]Gb| ofbj / ;xcWoIf hok|sfz u'Ktf ;xefuL x'g'x'GYof] .
rLglj/f]wL ultljlw tLj|
sf7df8f}“ . zfGt s"6gLltdf ljZjf; ug]{ pQ/L l5d]sL rLgnfO{ lr9fpg /fhwfgLdf ultljlw tLj| kfl/Psf] 5 . b}lgs h:tf] x'g] rLglj/f]wL k|bz{gnfO{ lnP/ g]kfnl:yt lrlgof“ b"tfjf;n] g]kfn ;/sf/;dIf cfklQ k|s6 u/]sf] yfxf ePsf] 5 .
clxn] slyt :jtGq ltAatsf gfddf /fhwfgLdf rLglj/f]wL k|bz{gx¿ eO/x]sf 5g\ . rLglj/f]wL ljleGg d'n's tyf ;+:yfx¿sf] cfly{s ;xof]udf ;~rflnt ;f] cfGbf]ngnfO{ rsf{pg pgLx¿ ;lqmo /x]sf] yfxf ePsf] 5 . dfgj clwsf/jfbLsf] vf]n cf]9]sf tŒjx¿n] g} o; cfGbf]ngnfO{ ;3fO/x]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/, clxn] dfgj clwsf/sf] cfj/0fdf ;~rflnt rLglj/f]wL ultljlwsf] ;+of]hg k|f= slkn >]i7n] ul//x]sf 5g\ . /fli6«o dfgj clwsf/ cfof]usf ljjfbf:kb k"j{;b:o >]i7 klZrdL d'n'sx¿;“u ljz]if ;DaGw ePsf zª\sf:kb JolQmsf ¿kdf lrlgG5g\ .
blIf0fL l5d]sLsf] O;f/fdf t/fO{df gof“ zlQmx¿sf] …pboÚ eO/x]sf] cfzª\sf plAh/x]sf a]nf /fhwfgLd} lbgx'“ rLglj/f]wL k|bz{gx¿ x'g'nfO{ rLgn] uDeL/ ¿kdf lnPsf] a'lemPsf] 5 .
k|foM v/f s'/f gug]{ lrlgof“ /fhb"t lhof l;ofªlnªn] cl3Nnf] ;ftf o:tf ultljlwnfO{ …rLgnfO{ 6'qm\ofpg] v]nÚsf ¿kdf lrq0f ul/;Sg'ePsf] 5 .
g]kfnL e"lddf s'g} klg l5d]sL d'n'slj/f]wL ultljlw x'g glbg] g]kfnsf] 3f]lift k|lta4tfljk/Lt /fhwfgLdf rLglj/f]wL k|bz{g eO/xg'nfO{ lj8Dagfsf ¿kdf lnOPsf] 5 .
dfcf]jfbLåf/f ;xsfo{sf] lg0f{o
sf7df8f}“ . kl5Nnf] /fhgLlts kl®l:yltsf af/]df 5nkmn ug{ a;]sf] g]skf -dfcf]jfbL_sf] s]Gb|Lo ;lrjfnosf] a}7sn] g]skf -Pdfn]_;“u ;xsfo{ u/]/ hfg] lg0f{o u/]sf] 5 . ;ft bnaLr ;xdlt gePdf Pdfn];“u ;xsfo{ ug'{sf] ljsNk g/x]sf] lgisif{ dfcf]jfbLn] lgsfn]sf] 5 .
a}7sdf cWoIf k|r08n] g]skf
-Pdfn]_;“u eO/x]sf] 5nkmn / ;Qf af“8kmf“6sf af/]df hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . ;|f]tsf cg';f/, a}7s ;'? x'g'cl3 k|r08n] Pdfn]sf] g]t[Tj;“u ;Dks{ u/L cfkm\gf] kf6L{n] ;+:yfut ¿kdf ug{ nfu]sf] lg0f{oaf/] hfgsf/L lbg'ePsf] lyof] . a}7sdf Pdfn]nfO{ /fi6«klt / cfkm"nfO{ k|wfgdGqLsf] kb af“8kmf“6 u/]/ ;xdlt sfod ug]{ lg0f{o ePsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .
a}7sdf gof“ ;/sf/ u7g, ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfsf] Joj:yf ug'{kg]{ g]kfnL sfª\u]|;sf]
dfunufotsf ljifodf klg uDeL/ 9ª\un] 5nkmn ePsf] lyof] . a}7sn] ;'/Iff kl/ifb\df ljkIfLsf] Joj:yf ug]{ s'/fnfO{ s'g} klg xfntdf :jLsf/ gug{] lg0f{o u/]sf] klg g]tf cgGtn] atfpg'eof] . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] /fhLgfdf glbP pxf“nfO{ g} ax'dt l;4 ug"{;\ eGg] / ax'dt l;4 ug{ g;s] ;+ljwfg;efaf6} /fhLgfdf dfUg] klg a}7sn] lg0f{o u/]sf] 5 .
…d'Vo 5nkmn ;+ljwfg ;+zf]wg d:of}bfdf s]lGb|t /x\of], af“sL ;a} s'/f ;+ljwfg;efsf] xnaf6} 6'ª\uf] nufpg] lg0f{o eof]Ú– cgGtn] eGg'eof] .
a}7sdf jfdkGyLx¿aLrsf] PstfnfO{ 3lge"t 9ª\un] cufl8 n}hfg] ljifodf klg uDeL/ 5nkmn ePsf] / To;df ;a} ;b:osf] Psdt /x]sf] atfOPsf] 5 .
a}7sdf ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 7"nf] bn eP klg ;/sf/ u7gdf k|efjsf/L kxn gePsf] lgisif{ lgsflnPsf] 5 .
cfh ;+ljwfg;efsf] a}7s
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] kf“rf}“ a}7s cfh laxfg !! ah] jL/]Gb| cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df a:b}5 . cfhsf] a}7sdf u0ftGq 3f]if0ff;DaGwL cfb]znfO{ cg'df]bgsf nflu k]; ul/g] sfo{qmd 5 .
;+ljwfg lgdf{0fsf] d'Vo Ph]G8f af]s]sf] ;+ljwfg;ef clxn];Dd d'Vo Ph]G8fdf k|j]z ug{ g} ;s]sf] 5}g . ;/sf/ u7g, /fi6«kltsf] rognufotsf ljleGg ljifodf bnx¿aLr ;xdlt aGg g;Sbf ;+ljwfg;efsf] a}7sdf klg ult/f]w pTkGg x'“b} cfPsf] 5 .
h]7 !% ut] a;]sf] klxnf] a}7sn] u0ftGq 3f]if0ff u/]kl5 klg tLgj6f a}7s al;;s]sf 5g\ . t/, bnLo ;xdlt aGg g;Sbf tL a}7s ;'? x'gf;fy :ylut x'“b} cfPsf 5g\ . cfh a:g] kf“rf}“ a}7sdf eg] u0ftGqsf] 3f]if0ffsf] cfb]znfO{ j}wflgstf lbg cg'df]bgsf nflu k]; ug]{ sfo{qmd /x]sf] ;+ljwfg;ef cWoIf s'naxfb'/ u'?ªn] atfpg'eof] . g]kfn ;/sf/n] 3f]if0ff u/]sf] u0ftGqsf] cfb]znfO{ Ps dlxgfleq sfof{Gjog
ug'{kg]{ x'G5 . u0ftGqsf] 3f]if0ff ePsf] Ps dlxgf k'Ug rf/ lbg af“sL 5“bf cfh a:g] a}7sdf ToxL cfb]zsf] c8\sf] km'sfpg k|:tfj k]; ul/g] pxf“n] atfpg'eof] . a}7ssf] b'O{ltxfO ax'dtn] k|:tfjnfO{ cg'df]bg u/]kl5 To;n] j}wflgstf kfp“5 .
abln“bf] kl/l:yltdf cGtl/d ;+ljwfgn] ;a} s'/fsf] ;dfwfg gug]{ ePsfn] bnx¿sf] ;xdltd} x/]s lg0f{o x'“b} cfPsf 5g\ . bnx¿aLr ;+ljwfg;efsf] kf“rf}“ a}7s cfOtaf/ af]nfpg] ;xdlt ePsf] lyof] . t/, ;+ljwfg;ef cWoIf u'?ªn] cfkm"v';L a}7snfO{ tLg lbg k/ ws]n]/ cfh af]nfOPsf] xf] . u'?ªn] dgf]dfgL 9ª\un] a}7ssf] ldlt ;f/]sf] eGb} bnx¿n] tLj| lj/f]w u/]sf lyP . t/, ;+;b\ ;lrjfnosf sfo{jfxs dxf;lrj dgf]x/k|;fb e§/fO{n] a}7s af]nfpg] ljifodf bnx¿aLr To:tf] s'g} lg0f{o gePsf] atfpg'eof] . pxf“n] eGg'eof]– …bnx¿aLr ;fdfGo 5nkmn dfq ePsf] xf] t/ lbg tf]lsPsf] lyPg .Ú o;cl3 c;f/ $ ut] ;+ljwfg;ef a}7s a;]sf] lyof] . a}7s a:g'cl3 clGtd ;do;Dd bnx¿n] ;xdlt h'6fpg u/]sf] k|of; c;kmn ePkl5 a}7s :ylut ul/Psf] lyof] .
jg ljgf;af6 t/fO{ c;'/lIft
sf7df8f}“ . g]skf -Pdfn]_sf s]Gb|Lo ;b:o /fdrGb| emfn] r'/] lgoGq0f / jg ljgf;sf] ;d:ofnfO{ ;“u} hf]8]/ t/fO{sf] af9L ;d:ofsf] ;dfwg vf]Hg'kg]{ atfpg'ePsf] 5 .
t/fO{ ljsf; tyf ;~rf/ s]Gb|åf/f lxhf] /fhwfgLdf cfof]lht …t/fO{df af9Laf6 x'g ;Sg] vt/fÚ ljifos cGt/lqmofdf af]Nb} pxf“n] ;/sf/df h'g kf6L{ uP klg tfTsflns ¿kdf dfq} t/fO{ ;d:ofsf] s'/f p7fpg] u/]sf] t/ ;d:of ;dfwfgtkm{ vf;} rf;f] glbPsf] u'gf;f] ug'{eof] . )#^ ;fndf h:t} clxn] klg Jofks dfqfdf ag k“m8fgL / sf7 t:s/L eO/x]sf] pNn]v ub}{ emfn] eGg'eof]– …hª\un gfl;“b} uPkl5 t/fO{df e"Ifo a9]sf] xf] .Ú ;'gsf];L–sdnf 8«fOe;{sf] Joj:yf eP t/fO{sf kf“r lhNnfnfO{ vfBfGg k'Ug] bfaL ub}{ cfkm"n] pQm 8«fOe;{g lgdf{0f ug{ ;/sf/;“u k6sk6s cfu|x ubf{ a]jf:tf ePsf] u'gf;f] klg emfn] ug'{eof] . emfn] t/fO{sf] af9L / 8'afg ;d:ofnfO{ ;dfwfg ug{ xfjfbf/L of]hgf gagfO{ ldl8n Yof]/L agfP/ hfg'kg]{ ;'emfj lbg'eof] .
zflGt tyf k'gMlgdf{0fdGqL /fdrGb| kf}8]nn] a;]{lg t/fO{ If]qdf x'g] gbL s6fg / af9Lsf] ;d:of ;dfwfgsf nflu /fli6«o ;xdltsf cfwf/df a[xt\ u'?of]hgf agfpg'kg]{df hf]8 lbg'eof] . ;f] cj;/df dGqL kf}8]nn] ;ª\qmd0fsf] cj:yfdf jg dflkmofn] hª\un km“8fgL ug]{ u/]sf] / o;n] k|fs[lts k|sf]k x'g] u/]sf] atfpg'eof] . t/fO{ If]qaf6 lgjf{lrt / dgf]gLt ;ef;b\x¿nfO{ dGqL kf}8]nn] :jfut klg ug'{ePsf] lyof] .
sfo{qmddf k|e' ;fx, ;l/tf lu/Lnufotsf ;ef;b\x¿n] klg a;]{lg t/fO{df x'g] af9L, gbL s6fgh:tf ;d:ofsf] lbuf] ;dfwfg ug{ ;/sf/;“u cfu|x ug'{eof] . ;f] cj;/df ul/aL lgjf/0f sf]ifsf sfo{sf/L lgb]{zs /fhafa' >]i7, s]Gb|sf cWoIf uf]ljGbk|;fb rf}nfufO{+ / dxf;lrj s[i0fs'df/ ofbjn] t/fO{sf] af9Lsf] ;d:of ;dfwfgsf nflu ;dod} 7f]; kxn ug'{kg]{ atfpg'eof] .
sljtfdf kxf8sf] ljDafªs\g
eLid pk]|tLsf] …sljtfdf kxf8Ú gfds sljtfs[ltdf kxf8;DaGwL @^ j6f sljtfx¿ 5g\ . kxf8nfO{ ljifo agfP/ g]kfnL ;flxTodf lgs} sljtfx¿ n]lvPsf 5g\ t/ kxf8nfO{ g} ljifo agfP/ z[ª\vnfa4 ¿kdf sljtfdf pGb} kxf8sf] Jofks lrq k|:t't ul/Psf] ;DejtM of] g} klxnf] s[lt xf] . sljtfdf kxf8eGbf ;fdfGotof k|s[ltk]|dsf] :d/0f x'G5 . t/, of] s[lt o;af6 cnu 5 . sljtfdf k|s[ltk]|d 5 t/ of] sljtfsf] s]Gb| xf]Og . sljn] kxf8L hLjg, ltgsf ;'v–b'Mv, cf“;'–xf“;f], 3fd–5fof cflbnfO{ sljtfdf cleJolQm lbPsf 5g\ . sljtfsf ;/f]sf/sf k|d'v ljifox¿ log} /x]sf 5g\ .
kxf8 eGg]lalQs} xfd|f] cf“vfdf c;Ld si6s/ hLjgsf] tl:a/ af“Rg yfN5 . kxf8sf] hLjg ef}lts / cflTds b'j} b[li6n] kl5 5 . k|s[ltsf] cg'kd ;f}Gbo{sf aLr Toxf“sf b'Mvk"0f{ hLjg\ Ps uDeL/ lj/f]wfef; cg'e"t x'G5 . hLjgsf] b'Mv / b'MvaLr klg ;ª\3if{/t dflg;sf :jKgx¿nfO{ sljn] sljtfdf ;+j]bgfTds ulx/fOsf ;fy k|:t't u/]sf 5g\ . si6s/ kxf8L hLjgsf] ;"Id sfJofTds lrq sljtfx¿df cg'ej ug{ ;lsG5 . slj cfkm\gf sljtfx¿df uDeL/ ;fdflhs ;/f]sf/sf ;|i6fsf ¿kdf plePsf 5g\ . pgsf sljtfx¿df hLjgsf] tl:a/ dfq af]Nb}g, To;nfO{ abNg] Wjlg klg ;'lgG5 .
kxf8nfO{ lgofNg' eg]sf] Toxf“sf] hLjgnfO{ lgofNg' xf], kxf8nfO{ 5fDg' eg]sf] Toxf“sf] hLjgsf] x[bonfO{ 5fDg' xf], kxf8nfO{ c“ufnf] dfg'{ eg]sf] Toxf“sf] lhGbuLnfO{ c“ufnf] dfg'{ xf] . kxf8 To;}a]nf lrlgG5, ha Toxf“sf] hLjg, To;sf ;ª\3if{ / :jKgx¿nfO{ lrlgG5 . slj pk]|tLn] kxf8nfO{ a'em]sf 5g\, To;}n] pgL sljtfdf kxf8nfO{ cleJolQm lbg ;kmn 5g\ . sljtfdf kxf8sf] ljDafª\sg ;'Gb/ 9ª\un] ul/Psf] 5 . slj kxf8;“u PsLs[t 5g\, b'Mvaf]wsf] cg'ej sxL“ x'“b}g . oxL PsTj sljsf] ;kmn k|:t'ltsf] d"n cfwf/ xf] . sljsf] sfJob[li6 :ki6 5, slj hLjgsf] ;'Gb/tfsf] kIfdf plePsf 5g\ . pgL kxf8nfO{ gof“ ¿kdf x]g{ rfxG5g\ . gof“ kxf8sf] vf]hLdf 5g\ pgL .
kxf8;DaGwL sljsf cg'e"lt ;ª\nf t/ b'Mvb–;'vb b'j} 5g\ . kxf8L hLjgsf] lgZ5ntf, To;sf /fu–lj/fu, p;sf cg'e"lt, Odfgbf/L, :jKg / ;ª\3if{sf] cleJolQmsf] ;'Gb/ s[ltsf ¿kdf …sljtfdf kxf8ÚnfO{ lng ;lsG5 . oL sljtfx¿ kxf8dflysf uDeL/ sflJos ;/f]sf/ x'g\, hxf“ kxf8nfO{ k9\g, a'em\g / cg'e"t ug{ ;lsG5 . kxf8 sljtfdf hLjGt ¿kdf pkl:yt 5 . Ps lrqdo kxf8L–;+;f/ 5 sljtfdf . demf}nf cfsf/sf @^ j6f sljtfdf kxf8sf] of] lrq ;f“lRrs} tfl/kmof]Uo 5 .
sljtf kxf8h:t} ;/n 5g\ . b'af]{Wotf sxL“ cg'ej x'“b}g . ;3g cfGtl/s no, ;/n / ;'Gb/ ljDa / k|tLsx¿sf] k|of]u, sNkgfzLntf cflb slj pk]|tLsf sflJos ljz]iftfx¿ x'g\ . uB z}nLdf ;+/lrt pgsf sljtfx¿ uB sljtfsf /fd|f afGsL x'g\ . o; s[ltdf klg o;nfO{ cg'ej ug{ ;lsG5 . ;f“Rr} eGg] xf] eg] slj o; s[ltdf cem dflemPsf 5g\ / k|f}9 ag]sf 5g\ .
Pp6} zLif{s cGtu{t ;+/lrt 5'§f5'§} sljtfx¿sf] cª\u]|hL cg'jfb klg ;“u;“u} lbOPsf] 5 . o;n] s[ltnfO{ cª\u]|hLefifLdfem k'¥ofpg ;lhnf] ePsf] 5 . sljtf s[ltsf] ;fh;Hhf / sfuh /fd|f] 5 . Jofs/l0fs z'4tfsf b[li6n] klg s[lt :t/Lo 5 .
n cd/ lu/L