r'gfj xfg]{ 8/n] dfcf]jfbL cft+lst
sf7df8f}“ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf zd{gfs k/fho x'g] lglZrt ePkl5 dfcf]jfbL g]tfx¿ g]skf -Pdfn]_ sf lj?4 vlgPsf 5g\ . Pdfn]sf] a}zfvL 6]s]/ r'gfj lhTg] ;kgf b]v]sf dfcf]jfbLx¿sf] ;kgf rsgfr'/ x'g] ePkl5 pgLx¿ ljlIfKt ePsf 5g\ .
ljutdf cfkm"nfO{ lgs} dha't zlQm bfjL ug]{ dfcf]jfbL r'gfjsf] s'/f lgl:sgf;fy Pdfn]sf] z/0fdf kb}{ cfPsf] lyof] . n'6]sf k};fn] tfdemfdk"0f{ k|rf/ ub}{ hgtf / cfkm\gf sfo{stf{nfO{ e|ddf /fv] klg cfkm\gf] jf:tljstfaf6 cfkm}“ cft+lst ePsf] dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf tfnd]nsf nflu Pdfn];“u lgs} cg'goljgo u/]sf] lyof] . ljutb]lv g} jfd Pstfsf kIfdf b]lv“b} cfPsf] Pdfn]n] klg u0ftGqjfbLx¿;“u r'gfjL tfnd]n x'g] gLltut lg0f{o u/]sf sf/0f nrstf b]vfPsf] lyof] . t/, dfcf]jfbLn] cfkm\gf] x}l;ot;d]t la;]{/ Pdfn];“u cgk]lIft / c:jfefljs dfu /fv]kl5 tfnd]n;DaGwL jftf{ 6'+luPsf] atfOG5 .
Pdfn]sf] ;'b[9 lsNnfsf ¿kdf /x]sf] sf7df8f}“ pkTosfleq dfcf]jfbLn] cf“vf uf8\b} !) gDa/ If]qaf6 cWoIf k'iksdn bfxfn -k|r08_ nfO{ pDd]bjf/ agfPkl5 Pdfn]–dfcf]jfbL jftf{ lgisif{df gk'Ug] ;+s]t b]vfkl/;s]sf] lyof] . Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnnufotsf g]tfx¿;“usf] jftf{df k|r08n] lg/Gt/ ¿kdf …klxnf sf7df8f}“–!) sf] s'/f 6'+Uofcf}“Ú eGb} cfkm\gf] :yfg ;'/lIft ug{ vf]h]sf lyP . a?, dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] eg] cfkm\gf] lgjf{rg If]q uf]/vf–@ sf nflu Tolt an gu/]sf] ;|f]tn] atfof] . ;|f]tn] eGof]– …k|r08 slt JolQms]lGb|t /x]5g\ eGg] To;n] klg b]vfp“5 . xfdL hltk6s jftf{df a:of}“, Toltk6s pgn] ;aeGbf klxnf sf7df8f}“–!) sf] s'/f 6'+Uofcf}“ eg]/ lh4L u/], h;sf sf/0f ;Dk"0f{ jftf{ k|lqmof g} cj?4 eof] .Ú
;|f]tsf cg';f/, tfnd]n;DaGwL a}7sdf dfcf]jfbLn] xf8{nfOg/ g]tf /fdaxfb'/ yfkf -afbn_ nfO{ k|:tfj k|:t't ug{ nufPsf] lyof] . afbnn] sf]lrnfsf @@ / ef]hk'/fsf $$ If]qdf cfwf–cfwf u/]/ lgjf{rg n8\g] xf:of:kb k|:tfj u/]kl5 a}7sdf yk 5nkmnlagf g} 6'+luPsf] lyof] . k};f, jfO;LPn / qf;sf cfwf/df ;lhn} lgjf{rg lhTg ;lsG5 eGg] e|ddf /x]sf] dfcf]jfbLn] n'lDagLb]lv klZrddf af“s]sf @ If]qafx]s c? ;a}df cfkm"n] lgjf{rg lhTg] lglZrt ePsf] bfaL u/]sf] xf] . a}7sdf ;xefuL Pdfn]sf Ps g]tfn] eg]– …xfdLn] To;f] xf] eg] lsg tfnd]n ug'{k¥of] eGof}“ .Ú
tfnd]nsf nflu dl/xQ] ul//x]sf] dfcf]jfbL clxn] Pdfn]k|lt lgs} cfqmf]lzt x'“b} ufnLunf}hdf plqPsf] 5 . Pdfn]sf] a}zfvLdf r'gfj lhltPnf eg]/ cfz u/]/ a;]sf dfcf]jfbL g]tfx¿ PsfPs Pdfn]dfly vlgg'nfO{ cfZro{sf ¿kdf lnOPsf] 5 . …c+u'/ cldnf] 5Ú eGg] 56\6' :ofnsf] syfem}“ clxn] pgLx¿ …Pdfn]sf] hgfwf/ vl:s;s]sf]Ú, …Pdfn]df ljb|f]x ePsf]Ú h:tf sfNklgs s'/f ub}{ dgsf n8\8' l3p;“u vfO/x]sf 5g\ . olb pgLx¿n] bfjL u/]h:t} …Pdfn]sf] hgfwf/ vl:s;]sf]Ú eP To:tf] kf6L{;“u tfnd]n ug{sf nflu dfcf]jfbLn] lsg dl/xQ] ul//x]sf] 5 < …hgfwf/ vl:sPsf]Ú To:tf] kf6L{;“u tfnd]n u/]/ dfcf]jfbLnfO{ s] kmfObf x'G5 / p;n] Pdfn]sf] lsg …p2f/Ú ug{ vf]h]sf] xf] <
;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;/sf/ kl/jt{gh:tf] cfjlws lgjf{rg xf]Og eGg] s'/f dfcf]jfbLn] eGb} cfPsf] 5 . To;f] xf] eg] o; lgjf{rgdf hf]/h'n'd u/]/ s'g} kf6L{x¿aLr Pstf g} ug'{kg]{ h?/L g} s] k/]sf] 5 < sf] slt kfgLdf 5 eGg] s'/f ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgn] 6'+uf] nufO;s]kl5 w/ftnLo cfwf/df kl5 Pstf u/] s] g} km/s k5{ / eGg] s'/f klg dfcf]jfbLn] a'em\g ;s]sf] 5}g .
jfdPstfsf] s0f{lk|o /fu cnfk]/ dfcf]jfbLn] cfkm\gf] sdhf]/L 5f]Kg rfx]sf] :ki6} 5 . cfkm"n] eg]sf] s'/f gdfGbf clxn] dfcf]jfbLn] Pdfn]dfly hlt cf/f]kx¿ nufPsf] 5, tL ;a} p;sf] k/flht dfgl;stf / sfo/ dgl:yltsf pkhafx]s s]xL xf]Ogg\ . dfcf]jfbLnfO{ sf“w yfKbf Pdfn] lk|o x'g] clg nf]stflGqs k|lt:kwf{ u/f}“ eGbf …k|ltlqmofjfbLx¿sf] uf]6LÚ x'g] crDdsf] ljZn]if0f dfcf]jfbLn] cl3 ;f/]sf] 5 . dfcf]jfbLn] bfaL u/]h:t} olb pgLx¿ Tolt w]/} alnof 5g\ eg] pgLx¿n] tfnd]nsf nflu lsg /f]Os/fO ug'{k¥of] eGg] ;xh k|Zgsf] hjfkm klg dfcf]jfbL g]t[Tjn] lbg ;s]sf] 5}g .
tfnd]nsf gfddf cfkm\gf] nfh 5f]k]/ r'gfj lhTg] ;kgf b]v]sf dfcf]jfbL g]tfx¿ Tof] ;kgf ;fsf/ gx'g] ePkl5 Pdfn]dfly cg]s kmQ'/x¿ nufpg ;lqmo 5g\ . lxhf];Dd cfkm"nfO{ lhtfOlbgsf nflu Pdfn] dxf;lrj dfws'df/ g]kfnsf] 3/df wfpg] dfcf]jfbLx¿n] Pdfn];“u cfqmf]lzt x'g'nfO{ pgLx¿sf] clu|d k/fhosf ¿kdf lnOPsf] 5 . ljutdf slyt hgo'4sf gfddf Pdfn]sf tLg;oeGbf a9L sfo{stf{sf] /ut lkP/ gc3fPsf dfcf]jfbLx¿n] o;k6ssf] r'gfjdf klg yk /Qmkft dRrfpg] ;+s]t b]vfPsf 5g\ .
ufp“ufp“df aGb'ssf e/df cft+s dRrfp“b} cfPsf dfcf]jfbLx¿n] Pdfn];“u tfnd]n u/]/ cfkm\gf ;a} ck/fwx¿ kvfNg] of]hgf agfPsf] lyof] . t/, cfkm\g} sfo{stf{sf] /ut r':g] dfcf]jfbL;“u s'g} xfntdf klg Pstf ug'{ gx'g] sfo{stf{sf] 7"nf] bafakl5 dfcf]jfbL;“usf] Pstf jftf{af6 Pdfn] cnu ePsf] lyof] . :yfgLo txdf cfjZostfsf cfwf/df tfnd]n x'g ;Sg] eP klg /fli6«o:t/df Pstf gx'g] lg0f{o ub}{ Pdfn]n] Pstf;DaGwL lg0f{o ug]{ clwsf/ tNnf sld6Lx¿nfO{ lbPsf] 5 . t/, tNnf txdf Pdfn]sf sfo{stf{x¿;“u dfcf]jfbLsf] ltQm ;DaGw /x]sf sf/0f Pstf x'g] s'/f sl/a–sl/a cGTo ePsf] 5 .
sf+u]|;df ef“8e}nf] oyfjt
sf7df8f}+ . l6s6 lat/0f k|lqmofk|lt tLa| c;Gt'i6L hgfp“b} clwsf+z lgjf{rg If]qdf kf6L{sf cflwsfl/s pDd]bjf/sf lj?4df dgf]gog btf{ u/fPsf g]kfnL sf+u]|;sf clwsf+z ljb|f]xLx¿n] pDd]bjf/L lkmtf{ lnPsf 5}gg\ . t/fO{sf k|efjzfnL g]tfx¿sf] alxu{dgaf6 xtf; ag]sf] sf+u]|;sf nflu kf6L{leqs} ljb|f]xLx¿sf] s8f k|:t'ltn] ;+ljwfg;ef kmnfdsf] Ro"/f ;fljt x'g] ePsf] 5 .
sf+u]|;sf nflu dfq geP/ kf6L{nfO{ cfkm\gf] kfl/jfl/s elt{s]Gb| 7fGg] sf]O/fnf kl/jf/sf] cl:tTj klg ;+ljwfg;efn] w/fkdf kfg]{ ;+s]t b]lvg yfn]sf] 5 . oxL cf“sng u/]/ :jo+ k|wfgdGqL Pj+ ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnf dw];L g]tfx¿sf] z/0fdf kg{ yfn]sf 5g\ . nf;nfO{ plkof“n] 5f8]em}+ wdfwd kf6L{ 5f8]/ If]qLo /fhgLltdf ;lqmo ;d"xsf g]tfx¿;“u sf]O/fnfsf e]63f6n] sf+u]|; r'gfjaf6 cflQO;s]sf] k|i6 ;+s]t u/]sf] 5 . cfkm\gf] pQ/flwsf/ 5f]/LnfO{ lbP/ /fhgLltaf6 labf x'g] of]hgfd'tfljs sf]O/fnfn] k'qL ;'hftfnfO{ cfkm"n] tLg k6s;Dd ljhoL ePsf] ;'g;/Lsf] If]q g= % af6 pDd]bjf/ agfPsf lyP . t/ pgsf] Tof] cfsf+Iff klg t'lxg] ePsf] 5 . ljutdf cfkm"n] 5f]/LnfO{ l6s6 glbP/ 7"nf] k5'tf] ePsf] s'/f cfkm\gf] hLjgLdf ;d]t cleJoQm u/]sf k|wfgdGqL sf]O/fnfn] Tof] k5'tf] kvfNg klg 5f]/L ;'hftfnfO{ r'gfjL k|lt:kwf{df pEofPsf 5g\ . kf6L{n] u0ftflGqs Joj:yf :jLsf/ ubf{ klg lg/Gt/ /fhtGqsf] jsfnt u/]/ gyfs]sL ;'hftfsf] pDd]bjf/Lk|lt kf6L{k+lQm g} c;Gt'i6 5 . Psflt/, 5f]/Lsf] a9\bf] cnf]slk|otf / csf{lt/ km]l/ ToxL If]qaf6 dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] pDd]bjf/L lbPkl5 cQflnP/ utxKtf k|wfgdGqL sf]O/fnf u[xlhNnf k'us]f lyP . Toxf“ pgn] ofbj;“u e]6]/ pDd]bjf/L lkmtf{ lnOlbg cg'/f]w u/]sf] atfOg5 . 5f]/L ;'hftfn] xfg]{ kSsf ePkl5 sf]O/fnfn] ofbjnfO{ df]/ª–% af6 lhtfOlbg] cfZjf;g b]vfp“b} ;'g;/L–% sf] pDd]bjf/L lkmtf{ lng cfu|x u/] klg ofbjn] dfg]gg\ . ;'g;/Laf6} sf+u]|; alxu{dgsf/L k|efjzfnL g]tfx¿ ljhos'df/ uR5]bf/ / nId0f d]xtfn] klg dw];L hgclwsf/ kmf]/daf6 pDd]bjf/L btf{ u/fPsf 5g\ . ljutdf cfkm\gf] k|efj hdfPsf] ;'g;/Laf6 5f]/L;“u sf+u]|; klg a9fl/g] cf“sng k|wfgdGqLn] ul/;s]sf] atfOG5 . 5f]/LnfO{ cufl8 Nofpgs} lglDt cfk"m pDd]bjf/ gaGg] Tofu b]vfPsf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] Tof] Tofu afn'jfdf kfgL vGofPh:t} x'g] ;+s]t b]lvg yfn]sf] 5 .
l6s6 ljt/0f ubf{ cfkm\g} kl/jf/sf lgs6:y / ;xof]uLnfO{ dfq k|fyldstf lbP/ kf6L{k|ltsf] Tofu / ;dk{0fsf] a]jf:tf u/]sf] cf/f]k k|wfgdGqL sf]O/fnfn]
sf+u]|; a[Qaf6} v]Kg'k/]sf] 5 . eljiodf klg cfkm\gf] kl/jf/ / lgs6:yx¿sf] 7fp“ ;'/lIft kfg]{ sf]O/fnfsf] u'?of]hgf o;k6s eg] gfd]6 x'g] ePsf] 5 . sf+u|];leq sf]O/fnf kl/jf/sf] lj/f;t yfDg ;Sg] csf]{ JolQmsf ¿kdf elthf z]v/nfO{ cufl8 Nofpg ul/Psf] k|of; klg c;kmn x'g] b]lvPsf] 5 . z]v/nfO{ pDd]bjf/ agfOPsf] df]/ª–& If]qaf6 ljhos'df/ uR5]bf/ kmf]/dsf tkm{af6 pDd]bjf/ ag]sf 5g\ . lxhf];Dd sf+u]|;sf t/fO{sf x:tL dflgPsf uR5]bf/sf cufl8 z]v/nfO{ /fhgLlts x}l;otsf cfwf/df s'g} t'ngf g} ug{ g;lsg] atfGO5 . l6s6 lat/0f :j]R5frf/L 9+un] u/]sf] cf/f]k v]lk/x]sf sf+u]|; sfo{stf{x¿ ;efklt ;'zLn sf]O/fnfn] klg ;+ljwfg;efdf cfkm\g} ljb|f]xLsf] s8f ;fdgf ug'{kg]{ ePsf] 5 . ljutdf cfkm"n] lhTb} cfPsf] af“s]sf] # g+= If]qaf6 kf6L{leqs} csf{ k|efjzfnL JolQmn] ljb|f]xL pDd]bjf/L lbPkl5 pgsf] v'§f klg 8udufpg yfn]sf] 5 . ;'zLnsf lj?4 o;cl3 sf+u]|;s} tkm{af6 gu/ k|d'v ag]sf ljho u'Ktfn] t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{af6 pDd]bjf/L lbPsf 5g\ . sltko :yfgdf ljb|f]xL pDd]bjf/n] gfd lkmtf{ lnP klg e|i6frf/L egL sxlnPsf / kml/ofsf] gftfsf] cfwf/df l6s6 kfPsfx¿sf] 7fp“df eg] ljb|f]xLx¿ oyfjt 5g\ . sf+u|];sf e|i6 egL sxlnPsf uf]ljGb/fh hf]zL / /fdrGb| kf}8]nsf lj?4 pDd]bjf/L lbPsfn] klg gfd lkmtf{ lnPsf 5}gg\ . tgx'“– ! df hf]zLlj?4 kz'{/fd clwsf/Ln] / @ df kf}8]nlj?4 a;Gt cfn]n] ljb|f]xL pDd]bjf/L lbPsf 5g\ . pgLx¿ b'j} kf6L{sf k|efjzfnL JolQm x'g\ . clwsf/L nIdL xl:k6nsf dflns;d]t x'g\ eg] cfn] :yfgLo cflbslj efg'eQm SofDk;sf :jljo' ;b:o;d]t ePsf rlr{t ljBfyL{ g]tf x'g\ . To:t} cfkm"nfO{ ;'b"/klZrd sf+u]|;sf] dl;xf 7fGg] k"j{ k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfsf lj?4 88]Nw'/fdf /fdrGb| r6f}t ljb|f]xL pDd]bjf/sf] ¿kdf k|:t't ePsf 5g\ .
;'hftfsf] kml/of ;dfPs} e/df s'g} /fhgLlts x}l;ot g} gePsf ljgf]b u'?ªnfO{ l;Gw'nLsf] If]q g+= ! af6 pDd]bjf/ agfPkl5 ?i6 ag]sf lhNnfsf k|efjzfnL g]tfx¿ /+u/fh vltj8f, ljlkg sf]O/fnfnufot @$ hgfn] kf6L{ g} Tofu]sf 5g\ . To:t} If]q g+= # df ef/tsf] bafadf ljjfxcl3 ef/tsf k"j{k|wfgdGqL rGb|z]v/n] wd{k'qLsf gfddf kfn]sf lbklzvf 9sfnnfO{ pDd]bjf/ agfPsf]df klg lhNnf kf6L{k+lQm ?i6 aGg k'u]sf] atfOG5 . ljutsf] lgjf{rgdf ;a} l;6 u'dfPsf] sf+u]|;df b]lvPsf] of] c;Gt'i6Ln] o;k6s klg l;Gw'nLaf6 sf+u]|; a9fl/g] ePsf] 5 .
To:t} /f0ffsfnb]lv g} sf+u]|;sf] k|efj If]qsf ¿kdf lrlg+b} cfPsf] cf]vn9'+ufaf6 klg o;k6s sf+u]|;n] nHhfhgs xf/ Joxf]g]{ ljZn]if0f ug{ yflnPsf] 5 . ;lxb kl/jf/sf] ;b:osf] ¿kdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] dfof / cfzLjf{bdf x's]{sf / pgs} :jsLo ;lrj ePsf afns[i0f bfxfnnfO{ If]q g+= ! sf] pDd]bjf/ agfOPkl5 cf]vn9'+uf sf+u]|;df 7"nf] e"sDk uPsf] 5 . lhNnfaf/] ;fdfGo hfgsf/L g} gePsf bfxfnnfO{ l6s6 lbP/ lhNnfsf k|efjzfnL g]tfnfO{ kfvf nufPsf] eGb} pgLlj?4 sf+u]|;s} kb\daxfb'/ /fO{n] pDd]bjf/L lbPsf 5g\ .
k"j{ lhlj; ;efklt dx]z sdf]{rf / )%^ df lgjf{lrt b]pjf ;d"x lgs6:y xf]dgfy bfxfnn] afns[i0fnfO{ ;xof]u gug]{ dgl:ylt agfPsf] atfOg5 . To:t} anaxfb'/ /fO{sf] kl/jf/n] Ps5q /fh ub}{ cfPsf] @ g+= If]qdf klg cf]vn9'+ufaf6 a;fO“ ;l/;s]sf afnf/fh sfsL{nfO{ rfs8Lsf cfwf/df pDd]bjf/ agfPsf] eGb} sf+u]|;Lx¿ ?i6 ag]sf 5g\ . pgLlj?4 1fgaxfb'/ ?DbfnLn] pDd]bjf/L lbPsf 5g\ . To:t} )%^ sf] lgjf{rgdf /fd]5fksf] @ g++ If]qdf ljho ePsf] sf+u|];n] o;k6s Tof] If]qaf6 klg xft w'g] l:yltdf k'u]sf] atfOg5 . /fd]5fksf] If]q g+= ! df sf+u]|;n] s'g} /fhgLlts x}l;ot g} gePsf cfª6fjf z]kf{nfO{ pDd]bjf/ agfPkl5 ljb|f]xL pDd]bjf/ gp7fP klg lhNnf sf+u]|; k+lQm k|ToIf lgjf{rgdf Pdfn]nfO{ ef]6 xfNg] lgrf]8df k'u]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/ To; If]qsf sfo{stf{n] /fhwfgLdf Ps e]nf u/]/ z]kf{nfO{ ;xof]u gug]{ lg0f{o u/]sf 5g\ .
dw];sf k|efjzfnL g]tfx¿sf] ljb|f]xsf sf/0f t/fO{af6 a9fl/g] lglZrt ePsf] sf+u]|;sf nflu kxf8L lhNnfdf b]lvPsf] sfo{stf{ k+lQmsf] c;Gt'i6L / afuL pDd]bjf/Ln] Toxf“af6 klg gfd]6 kfg]{ ;+s]t b]vfPsf] 5 .
dxf;lrj /f}tx6df Jo:t
/f}tx6 . g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] u[xlhNnfsf] r'gfjL cleofg tLa| kfg'{ePsf] 5 . ^ g+= If]qaf6 ;d]t pDd]bjf/ aGg'ePsf dxf;lrj g]kfn ;f]daf/ r'gfjL cleofgsf nflu oxf“ cfpg'ePsf] xf] .
;f]daf/ dxf;lrj g]kfnn] cfkm\g} If]qsf] ;Gtk'/df cfof]lht sfo{stf{ e]nfnfO{ ;Daf]wg ug'{eof] . e]nfdf d'n's ;+ljwfg;efdo ePsf a]nf dfcf]jfbL eg] leQ] /fi6«klt agfpg] cleofgdf nfu]sf] atfp“b} dxf;lrj g]kfnn] eGg'eof]– …;+ljwfg;efn] ;+ljwfg;ef agfpg] xf], /fi6«klt agfpg] xf]Og .Ú ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 Pdfn] d'n'ssf] 7"nf] kf6L{ aGg] ljZn]if0f cGt/f{li6«o ;d'bfon] ;d]t u/]sf] rrf{ ub}{ pxf“n] casf] lgjf{rgaf6 hgtfn] ;Qfsf] lhDd]jf/L Pdfn]sf] sf“wdf ;'Dkg] bfjL;d]t ug'{eof] . nfdf] ;do;Dd ;Qf ;+rfng u/]/ c;kmn ;fljt ePsf] sf+u]|; / cem} klg ljrf/eGbf ansf] cf8df kl/jt{gsf] ck]Iff /fVg] dfcf]jfbLnfO{ hgtfn] s'g} xfntdf g:jLsfg]{ dxf;lrj g]kfnsf] egfO lyof] .
dxf;lrj g]kfn d+unaf/ lbge/ g} lhNnf sld6Låf/f cfof]lht a}7sdf ;xefuL x'g'eof] . a}7sdf dxf;lrj g]kfnn] ;a}nfO{ lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] OdfGbf/Lk"j{s kfngf ug{ lgb]{zg lbg'ePsf] lyof] . pxf“n] cfkm\g} lgjf{rg If]qsf] rGb|lgufxk'/df ul/Psf] leQ]n]vg d]6fP/ cfrf/;+lxtf kfngfsf] ;'?jft ug'{ePsf] lyof] . d+unaf/ g} dxf;lrj g]kfnn] % If]qsf] j8f g+= ! sf] a'y e]nf / sf]0f;efnfO{ ;d]t ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To:t}, r'gfjL cleofgsf qmddf lhNnfsf a'l4hLjL Pj+ Jofkf/Lx¿;“usf] 5nkmndf klg pxf“ ;xefuL aGg'eof] . 5nkmnsf qmddf dxf;lrj g]kfnn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 d'n'ssf] k'g;{+/rgf ug{ Pdfn]sf] hLt cfjZos ePsfn] cf–cfkm\gf] If]qaf6 Pdfn]nfO{ ;3fpg cfu|x ug'{ePsf] lyof] . d+unaf/ uf}/df a:g'ePsf dxf;lrj g]kfnn] cfh cfkm\gf] 3/;d]t /x]sf] ! g+= If]qsf a'l4hLjL, Jofkf/L tyf sfo{stf{ e]nfnfO{ ;Daf]wg ug{] sfo{qmd 5 . pxf“ cfh ;f“em /fhwfgL kms{g] atfOPsf] 5 .
r'gfjL cleofgsf qmddf dxf;lrj g]kfn u[xgu/ k'Ubf :yfgLojf;Ln] xiff]{Nnf;sf ;fy :jfut u/]sf lyP . dxf;lrjsf] cfudgkl5 r'gfjL /f}gstf tLa| ePsf] 5 . Pdfn]nfO{ lhtfpg] cleofg;lxt Pdfn]sf ljleGg hgjuL{o ;+u7gx¿n] ;f+:s[lts emf“sL;lxt h'n'; lgsfNg] / dt dfUg] qmd tLa| kf/]sf 5g\ .
Jofkf/L klg r'gfjL k|lt:kwf{df
sf7df8f}“ . /fli6«o afl0fHo a}+ssf] sfnf];"rLdf /x]sf g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf cWoIf r08L/fh 9sfn ;Defljt sf/afxLaf6 hf]lugsf nflu km]l/ ;f]xL kbdf al;/xg tlD;Psf 5g\ . o;sf nflu pgn] b]zel/sf ab\gfd, sfnf];"rLdf /x]sf / k|ltudgsf kIfdf nfu]sf pBf]uL–Jofkf/Lx¿sf] ;fy lnO/x]sf 5g\ .
csf]{ ;ftf x'g] lgjf{rgsf nflu 9sfnn] dxf;+3sf] k/Dk/fljk/Lt bf];|f] sfo{sfnsf nflu n8\g] 3f]if0ff u/]sf 5g\ . k|yd pkfWoIf lbjfs/ uf]N5fn] cf“6 gu/]kl5 d}bfgdf plqPsf låtLo pkfWoIf s'zs'df/ hf]zLsf kIfdf dfxf}n aGb} uPkl5 Jofkf/Lx¿aLr ;j{;Ddltsf] k|of;df nfu]sf 5g\ . dxf;+3sf] Oltxf;df ;j{;Ddlt sfod ePsf sf/0f dx]znfn k|wfg Ps sfo{sfn bf]xf]l/P klg clxn];Dd s'g} cWoIfn] r'gfj n8]/ lht]sf 5}gg\ . olt;Dd ls cfkm\gf] sfo{sfndf pNn]vgLo sfd u/]sf ljgf]b rf}w/Ln] klg bf];|f] sfo{sfnsf nflu r'gfj n8\bf xf/]sf lyP . a}+ssf] sfnf];"rLsf sf/0f ab\gfd ePsf r08Ln] @ s/f]8 $) nfv /fh:j ckJoo u/]sf] d'2f v]lk/x]sf 5g\ . o;cl3 /fh:j cg';Gwfg ljefun] jf/]G6 hf/L u/]kl5 pgn] cfkm\gf efOnfO k7fP/ w/f}6L /fv]/ lu/km\tf/ x'gaf6 hf]luPsf lyP . dxf;+3sf] Oltxf;df r08Lhlt gfnfos cWoIf sf]xL gePsf] Ps pBf]ukltn] atfP .
cWoIf kbsf k|TofzL s'zs'df/ hf]zL clxn] cfkm\gf Ph]G8f;lxt k"jf{~rnsf] e|d0fdf lg:s]sf 5g\ . d+unaf/ lj/f6gu/ k'u]sf hf]zL cfh hgsk'/ hf“b}5g\ . o;cl3 pgn] d]rL, gf/fo0fL, u08sL, wf}nflul/, /fKtL, n'lDagL / e]/Lsf] e|d0f ul/;s]sf 5g\ . gf/fo0fL, sf]zL, u08sL / wf}nflu/L c~rnn] ;+:yfut ¿kdf hf]zLsf kIfdf nfUg] lg0f{o ul/;s]sf 5g\ . To;afx]s ;xdltsf nflu k|of; ul//x]sf k"j{cWoIfx¿ dx]znfn k|wfg, kb\dHof]lt, /ljeQm >]i7, k|bLks'df/ >]i7 / ljgf]baxfb'/ >]i7 klg hf]zLs} kIfdf b]lvPsf 5g\ . ljgf]b rf}w/L, /fh]Gb| v]tfgh:tf 7"nf pBf]ukltx¿n] cem} d'v gvf]n] klg pgLx¿ r08Lsf] kIfdf gnfUg] ljZjf; hf]zLn] JoQm u/] .
Joj:yfkgdf s'zn dflgg] hf]zLn] dxf;+3nfO{ ;+:yfut ¿kdf ;'wf/ u/L ;Dk"0f{ pBf]uL–Jofkf/Lx¿sf] jf:tljs ;femf ;+:yfsf ¿kdf :yfkgf ug]{ cfkm\gf] p2]Zo /x]sf] atfP . pgn] eg]–…d o; If]q;“u ;DalGwt ;a} ;+:yfx¿;“u ;dGjo u/L lghL If]qsf] lxtsf nflu ;/sf/nfO{ klg ;xdt agfpg sf]l;; ug]{5' .Ú ljut tLg aif{df r08Ln] efif0fafx]s s'g} sfd gu/]sf] pNn]v ub}{ hf]zLn] s;}sf] wldnf] 5ljnfO{ kvfNgsf nflu dxf;+3h:tf] ;+:yfnfO{ k|of]u ug{ glbg] atfP . pgn] eg]–…lgod–sfg'g ;a}nfO{ nfU5 . s;}n] kbdf a;]/ sfg'g 5N5' eG5 eg] Tof] unt s'/f xf] .Ú
&$ lhNnfsf (@ pBf]u jfl0fHo ;+3sf ;fy} j:t'ut ;+3x¿ ;b:o /x]sf] dxf;+3sf] lgjf{rgdf o;k6s o'jf pBdL hf]zLsf] ;d"x lhTg] ljZjf;sf nflu ;lqmo /x]sf] 5 .
pkTosfdf k|rf/ tLa|
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ldlt glhls+b} hf“bf pkTosfdf r'gfjL ;/udL{ a9]sf] 5 . ljutem}+ g]skf -Pdfn]_ o;kfln klg pkTosfdf cufl8 b]lvPsf] 5 .
pkTosfsf sf7df8f}+, nlntk'/ / eQmk'/df kf6L{sf] ljho ;'lglZrt ug{ k|rf/–k|;f/, sfo{stf{ e]nf, ;ef, 3/b}nf], k|bz{gnufotsf sfo{qmdx¿nfO{ tLa| agfOPsf] 5 . r'gfjL sfo{qmdx¿df ljleGg If]qsf lgjf{rg kl/rfng ;xof]u ;ldltx¿ u7g ePsf 5g\ . a'l4hLjL, dhb'/, ljBfyL{, snfsdL{, o'jf, pBf]uL, Jofkf/L, sfg'g Jofj;foL, ;flxTosf/nufotn] cf–cfkm\gf] If]qaf6 ;xof]u ug{ kl/rfng ;ldltx¿ wdfwd alg/x]sf] pkTosf lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf] ;+of]hs efg'eQm 9sfnn] atfpg'eof] .
pkTosfnfO{ Pdfn]n] nfnlsNnfsf] ¿kdf :yflkt ug{ lbgx'“ ;of}+ sfo{qmd ;+rfng eO/x]sf] atfOPsf] 5 . o;cl3 dfq} ut z'qmaf/ cGt/f{li6«o >lds dlxnf lbj;sf] cj;/ kf/L /fhwfgLsf ljleGg lgjf{rg If]qx¿df dlxnf sfo{stf{ e]nf, cGtlqm{ofx¿ ;DkGg ePsf lyP . lgjf{rg If]q gDa/ ! df ePsf] 6f]n e]nfnfO{ ;f]xL If]qsf pDd]bjf/ k|bLk g]kfn, o'jfg]tf efg'eQm 9sfn, ljb'/ d}gfnLnufot :yfgLo a'l4hLjLx¿n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To;}u/L ;f]xL If]qd} ut ;f]daf/ sfg'g Jofj;foLx¿sf] lgjf{rg kl/rfng ;xof]u ;ldlt
u7g ePsf] 5 . z+s/ ;'j]bLsf] ;+of]hsTjdf ul7t ;xof]u ;ldltdf %! hgf sfg'g Joj;foL ;+nUg x'g'x'G5 . xfn} ;f] If]qdf lgjf{rg cfof]un] On]S6«f]lgs ef]l6ª d]l;gdfkm{t\ u/fpg] elgPsf] lgjf{rg sfo{qmdaf/] k|lzlIft ug]{ sfo{nfO{ sfg'g Joj;foLn] cufl8 a9fp“b} g]skf -Pdfn]_ sf] kIfdf Jofks hgdt l;h{gf ug{ ;3fpg] atfOPsf] 5 . ;f]xL lbg If]q g+= ! d} e]nf u/L ljBfyL{x¿n] lgjf{rg ;xof]u ;ldlt u7g u/]sf 5g\ . clvnsf dlxnf ljefu k|d'v gjLgf nfdfsf] ;+of]hsTjdf % ;o ! ;b:oLo ;ldlt u7g ul/Psf] 5 . ;f] e]nfnfO{ pDd]bjf/ g]kfn, clvnsf k"j{cWoIf lxSdt sfsL{sf ;fy} ¿kgf/fo0f >]i7, ljb'/ d}gfnL, clvnsf cWoIf 7fs'/ u}/]n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To;}u/L ;f]xL lbg sfdkf j8f g+= $ df 6f]n e]nfx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . e]nfn] ldgf sfkm\n]sf] ;+of]hsTjdf ! ;o ! ;b:oLo lgjf{rg kl/rfng sld6L u7g u/]sf] 5 . e]nfnfO{ pDd]bjf/ g]kfn, clwjQmf 6Lsf/fd e§/fO{, jfd a'l4hLjL z+s/ vgfn, ¿kgf/fo0f >]i7, z+s/ dNn, /d]z s];L, afnuf]kfn pkfWofonufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] pDd]bjf/L lbPsf] lgjf{rg If]q g+= @ df * dfr{sf] ;Gbe{ kf/L ljleGg sfo{qmd ;DkGg ePsf 5g\ . sf]6]Zj/ * dxfb]j:yfgdf ;of}+ dlxnfx¿sf] ;xeflutfdf e]nfx¿ ePsf lyP . To:t} d+unaf/ ynLdf pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhsf] sfo{stf{ e]nf / /fli6«o hg;f+:s[lts d~rsf] If]qLo e]nf ;DkGg ePsf 5g\ . ynLdf hgjuL{o ;+u7gx¿sf] If]qLo e]nfx¿ tyf ;f“v' Onfsfdf ;'g6f]n, ah|of]lugL, k's'nf5Lsf cu'jf sfo{stf{ e]nfx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . e]nfnfO{ kf6L{ dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn, efg'eQm 9sfn, a'4eQm lrqsf/nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
To;}u/L ut z'qmaf/ dfq} lgjf{rg If]q g+= # cGtu{t kg]{ hf]/kf6Ldf sfo{stf{ e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfnfO{ ;f] If]qsf $ g+= If]qsf pDd]bjf/ ljBf e08f/L # g+= sf pDd]bjf/ /fd]Zj/ km'ofnnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To;}u/L ;f]xL If]qdf a'l4hLjL e]nf tyf afn'jf uflj;sf cu'jf sfo{stf{ e]nfx¿ ;DkGg ePsf 5g\ . lgjf{rg If]q g+= $ cGtu{t skgdf a[xt\ sfo{stf{ e]nf ;DkGg eof] . e]nfnfO{ pDd]bjf/ ljBfb]jL e08f/L, efg'eQm 9sfn, p4j v/]n, a'l4hLjL x]d kf}8]n, ld7f/fd clwsf/L, c~h' zdf{nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To;}u/L /fli6«o hg;f+:s[lts d~rn] If]qLo e]nf ;DkGg u/]sf] 5 . lgjf{rg If]q g+= % cGtu{t z+vd"ndf * dfr{sf] cj;/df dlxnfx¿sf] If]qLo e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfdf pDd]bjf/ O{Zj/ kf]v/]n, efg'eQm 9sfn, ;Ltf >]i7, clgtf nfdfnufotn] af]Ng'ePsf] lyof] . To;}u/L sfdkf j8f gDa/ $ df 6f]n ;/;kmfO sfo{qmd ;+rfng ePsf] atfOPsf] 5 .
If]q g+= ^ uf]+ua'df ;ef ;DkGg ePsf] 5 . ;efnfO{ O{Zj/ kf]v/]n, ljBf e08f/L ;f]xL If]qdf pDd]bjf/ of]u]z e§/fO{nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To:t} ;fª\nf , sfe]|:ynL, sfdkf–@( df pDd]bjf/sf] 3/b}nf] sfo{qmd klg ;DkGg ePsf] 5 .
& gDa/ If]qdf a[xt\ sfo{stf{ e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfnfO{ pDd]bjf/ /fh]Gb| >]i7, Zofd l3ld/]nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To:t} sfdkf j8f g+= @^ / @& df j8f:t/Lo e]nf ;DkGg ePsf 5g\ . If]q g+= * df If]q:t/Lo dlxnf e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfnfO{ pDd]bjf/ ci6nIdL zfSo / hLjg/fd >]i7n] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To:t} j8f g+= !# / @% df sfo{stf{ e]nf ;DkGg ePsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . To:t} ( gDa/ If]qdf If]q:t/Lo dlxnf e]nf ;DkGg ePsf] 5 . e]nfnfO{ pDd]bjf/ s[i0fuf]kfn >]i7, cf]d yklnof, ljBf;'Gb/ zfSo, ldgf sfkm\n]nufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . To:t} !@ / !$ gDa/ j8fx¿df e]nf tyf /fli6«o hg;f+:s[lts d~rsf] If]qLo e]nf ;DkGg ePsf] 5 . To:t}u/L !) gDa/ If]qsf] sLlt{k'/df a[xt\ sfo{stf{ e]nf ePsf] 5 . e]nfnfO{ s]Gb|Lo ;b:o z+s/ kf]v]|n, pDd]bjf/ ;fg' >]i7, /Tg dxh{gnufotn] ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] .
! b]lv 3/b}nf]
g]skf -Pdfn]_ n] cfufdL r}t ! ut]b]lv hgkl/rfngsf] dfWodaf6 3/b}nf] sfo{qmd tyf If]qLo hg;efx¿ ug]{ ePsf] 5 . pkTosf lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;+of]hs efg'eQm 9sfnsf cg';f/ ! ut] If]q gDa/ ^ sf] cfof]hgfdf uf+]ua'df If]qLo a[xt\ hg;ef ug]{ ePsf] 5 . ;efnfO{ ;kmn kfg{ kf;fª z]kf{sf] ;+of]hsTjdf % ;o ! ;b:oLo gful/s ;xof]u ;ldlt u7g ePsf] 5 . dxf;lrj dfwj g]kfnn] ;Daf]wg ug]{ ;efdf rlr{t xf“:o snfsf/ dgf]h uh'/]n, ufos ab|L k+u]gL, ?ljg uGwj{, eujfg e08f/Lnufotn] snf tyf uLt k|:t't ug]{ sfo{qmd 5 . To;}u/L @ ut] uf]bfj/Ldf cfd;ef, & gDa/df If]qLo sfof{nosf] pb\3f6g ul/g] atfOPsf] 5 . To;}u/L % ut] sLlt{k'/df cfd;ef ul/g] atfOPsf] 5 .
o;}u/L pkTosfdf ljleGg sfnv08df kf6L{ aflx/ u/]/ lgl:qmo ag]sf g]tf–sfo{stf{x¿ k'gM d"n 3/leq kmls{g] tof/Ldf /x]sf] atfOPsf] 5 . Pdfn]n] cfufdL r}t !% ut] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] lglDt hgnx/sf] k/LIf0f ug{ v'nf cfd;efsf] cfof]hgf ub}{5 . Pdfn]n] pkTosfnfO{ nfnlsNnfsf] ¿kdf :yflkt ug]{ atfPsf] 5 . ;+of]hs 9sfnn] /fhtGqsf] cGTo u/]/ ;+3Lo nf]stflGqs u0ftGqsf] :yfkgf ug]{ / /fHosf] k'gM;+/rgf / ;dfj]zL nf]stGq;lxt gof“ g]kfnsf] lgdf{0f ug{ Pdfn]sf] g]t[Tj d'n'ssf] lglDt lglj{sNk ag]sf] atfpg'eof] . pxf“n] pkTosfsf] cfkm\gf] d'Vo k|lt:kwL{ g]kfnL sf+u]|; /x]sf] eGb} dfcf]jfbLsf] hgtfdf hfg] s'/f ljutdf u/]sf unt sfdx¿sf] kZrftfk / dfkmL dfUg] cleofg ePsf] atfpg'eof] . k|r08n] !) gDa/ If]qdf lbPsf] pDd]bjf/LnfO{ @)%! ;fndf s[i0fuf]kfn >]i7sf lj?4 cfkm"nfO{ nf]slk|o / qmflGtsf/L 7fGg] lnnfdl0f kf]v]|nn] lbPsf] pDd]bjf/Ls} txdf /fv]/ x]l/Psf] pxf“n] atfpg'eof] . Tolta]nf aNnaNn pgsf] hdfgt lkmtf{ ePsf] pxf“n] :d/0f u/fpg'eof] .
k|r08sf] xf/ lglZrt 5
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ldlt hlt glhls+b} ubf{ ;a}sf] rf;f] sf7df8f}+ !) / /f]Nkf @ g+= If]qdf a9\b} uPsf] 5 . oL b'j} If]qdf klxnf]k6s r'gfjL k|lt:kwf{df ;fd]n ePsf] dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] xfg]{ ;Defjgf a9\b} uPkl5 ;a}sf] rf;f] a9\b} uPsf] xf] .
hftLo :jzf;gsf] gf/f kmfnSg] t/ cfkm" eg] g]jf/ ;d'bfosf] afx'Notf /x]sf] sf7df8f}+sf] !) g+= If]qdf pDd]bjf/L lbg] bf]xf]/f] rl/qsf k|r08 :jo+n] olta]nf ck|ToIf ¿kdf cfkm\gf] xf/ :jLsfl/;s]sf 5g\ . cfkm" xfg]{ jftfj/0f b]v]/ cl;gkl;g ePsf k|r08 …cfkm"n] xf/] km]l/ aGb's af]Sg]Ú ;Ddsf] wDsLsf] efiff k|of]u ub}{ lx“8\g yfn]sf 5g\ . To;f] t k|r08n] cfkm\gf] k/fhosf] cg'dfg pDd]bjf/L 3f]if0ff ug'{cufj} nufPsf] atfOG5 . t/ jfd tfnd]n x'g;Sg] / pkTosfaf6 ljho x'g kfp“bf k|lti7f klg a9\g] d"Nof+sg u/]sf sf/0f pgn] !) g+= If]qaf6 pDd]bjf/L lbPsf] atfOG5 . pDd]bjf/L btf{kl5 jfdtfnd]nsf nflu Pdfn];“u cg'/f]w ub}{ wDsL;d]t lbPsf k|r08sf ;kgf ;fsf/
gePkl5 pgsf] lr6\lr6fx6 a9\g yfn]sf] 5 . Pdfn]n] cfkm\gf] hLt ;'lglZrt x'g] If]qdf tfnd]n ug{ g;lsg] atfPkl5 k|r08n] clxn] clwsf+z ;do Pdfn]sf] ;Qf];/fk ug{ / h+un kms{g;Sg] wDsL lbgd} vr]{sf 5g\ . To;f] t xfg]{ 8/n] r'gfjL dfxf}ndf ;s];Dd a9L ;/sf/L ;'ljwfsf] b'¿kof]u ug{] of]hgfcg'¿k !% hgfeGbf a9L …8dLÚ pDd]bjf/ p7fpg] xs{t;Dd u/]sf k|r08sf] Tof] xs{t pbf+uf] ag]kl5 pgL ;a} pDd]bjf/L lkmtf{ u/fpg afWo ePsf 5g\ . o; 36gfn] klg hgtfdf gof“ ;Gb]z uPsf] atfOG5 . clxNo} o;/L ;'ljwf b'¿kof]u ug]{ dfcf]jfbLaf6 ef]ln hglxtsf] ck]Iff ug{ g;lsg] d"Nof+sg ug{ yflnPsf] 5 .
jiff}{+b]lv Pdfn]s} ar{Zj /x]sf] / csf{lt/ kf6L{sf k|efjzfnL / /}yfg] g]tf ;fg's'df/ >]i7nfO{ ;f] If]qdf Pdfn]n] pDd]bjf/ agfPsfn] Toxf“ Pdfn]n] cToflws ax'dtn] lhTg] / s;};“u k|lt:kwf{ x'gg;Sg] atfOG5 . Pdfn] pDd]bjf/ >]i7 cfkm\gf] ljhok|lt 9'Ss 5g\ . s] 5g\ t lhTg] cfwf/ < >]i7 eG5g\– …of] ljrf/sf] n8fO“ xf] . oyfl:yltjfbL sf+u]|; / pu|jfdkGyL dfcf]jfbL b'j}nfO{ /fhgLltsf] d"nwf/df Nofpg Pdfn]n] v]n]sf] j}rfl/s e"ldsfsf] hgtfn] ;xL d"Nof+sg u5{g\ . o; If]qdf Pdfn]sf] s;};“u k|lt:kwf{ gx'g] atfp“b} >]i7n] eg]–…klxnf] :yfg d]/} xf], k|lt:kwf{ x'“b}g . a? bf];|f] :yfgsf nflu sf+u]|; / dfcf]jfbLaLr k|lt:kwf{ x'g;S5 .Ú k|r08nfO{ h'g;'s} xTs08f ckgfP/ eP klg lhtfpg] /0fgLlt dfcf]jfbLn] lnPsf] atfOG5 . cfkm\gf] k/fhosf] ;Defjgf b]v]/ g} k|r08 :jo+ sLlt{k'/af;Ldfem rf/ n]gsf] af6f] agfOlbg] / o'jfx¿nfO{ sf]l/of k7fOlbg] cfZjf;g af“8\b} lx“8\g] u/]sf] atfOG5 . t/ Pdfn] pDd]bjf/ >]i7 eG5g\– …;+ljwfg;efdf /fi6«kltsf] ¿kdf pEofpg], ljsf;] cfZjf;g lbg], sf“rf], ckl/kSjtf / em'6af6 PSsfO;f}+ ztfAbLsf hgtf axlsg]jfnf 5}gg\ .Ú
dfcf]jfbLn] cfkm\gf] cfwf/ If]q eGb} cfPsf] /f]Nkfdf klg k|r08n] k/fho ef]Ug] atfOG5 . ;'/lIft cjt/0fsf] ¿kdf /f]Nkf–@ af6 klg pDd]bjf/L lbPsf k|r08nfO{ Pdfn]sf pDd]bjf/ zfGts'df/ cf]nL kmnfdsf] Ro"/f ag]sf 5g\ . ljutdf dfcf]jfbLsf] cft+ssf] lzsf/ ag]/ aNnaNn Hofg hf]ufPsf cf]nLk|lt hgtfsf] ;dy{g / ;xfg'e"lt klg a9]sf] atfOG5 . /f]Nkfs} e"ldnfO{ cfwf/ agfP/ u/]sf] cfGbf]ngaf6 emG8} !# xhf/ g]kfnLn] Hofg u'dfpg'k/]sf] tLtf] oyfy{sf] ;xL k|ltkmn lbg g} /f]Nkfjf;Lx¿ k|r08nfO{ x/fpg] tof/Ldf /x]sf] atfOG5 . …k|r08sf] xf/ lglZrt 5Ú– cf]nLn] eg]– …/f]NkfnLn] r'gfjaf6 dfcf]jfbL hofbltsf] Psd'i6 abnf lng]5g\ .Ú
b'a} hgdf]rf{ a9fl/g]
sf7df8f}+ . cl3Nnf] lgjf{rgdf g]skf -Pdfn]_ ;“u ldn]/ ;+;b\df l5g{ ;kmn /fli6«o hgdf]rf{ / hgdf]rf{ g]kfn b'a} o;k6s ;+ljwfg;efdf hfgaf6 jl~rt x'g] ePsf 5g\ . PSn} lhTg] x}l;ot gePsf oL b'a} kf6L{n] b]zel/af6 k|ToIf lgjf{rgdf Ps :yfg klg lhTg] cj:yf 5}g .
;+;bdf l5gf{;fy Pdfn]sf] ;Qf];/fk ug{d} clwsf+z ;do vr{]sf hgdf]rf{ g]kfnsf nLnfdl0f kf]v/]nnfO{ Pdfn]n] l;Gw'nL–# af6 lhtfPsf] lyof] . o;k6s Pdfn]n] Toxf“ ;"o{ kflv|gnfO{ pdd]b\jf/ p7fPkl5 pgsf] hdfgt hkmt x'g] cj:yf l;h{gf ePsf] 5 . To;afx]s rf}aL;} 306f dfcf]jfbL / sf+u|];sf] rfs/Ldf Jo:t /xg] clds z]/rgnfO{ klg Pdfn]n] :yfg vfnL gul/lbg] lglZrt ePkl5 pgsf] cf]7d'v ;'s]sf] 5 . lrtjg–% af6 pDd]b\jf/ ag]sf z]/rgn] Pdfn]sf nf]slk|o lhNnfg]tf ljho ;'j]bLsf] ;fdgf ug'{kg{] 5 . To;afx]s hgdf]rf{sf s'g} klg pDd]b\jf/ k|lt:kwf{df b]lvPsf 5}gg\ . dGqL ag]sf lul//fhdl0f kf]v|]n klg hgdfg hkmt u/fpg]s} ;"rLdf kg{] lglZrt 5 . dft[kf6L{sf] ¿kdf /x]sf] g]skf -Pstfs]Gb|–d;fn_ s dxfdGqL gf/fo0fsfhL >]i7 -k|sfz_ ;+ljwfg;efdf z"Go ;L6 cfP/ nHhf:kb k/fho x'g] ePkl5 To;af6 hf]lug af/Daf/ Pdfn] g]tfx¿sxf“ wfO/x]sf 5g\ . x'nfsLsf ¿kdf lrlgg] k|sfzn] cfkm" / cfkm\gf] kf6L{nfO{ slyt ;+of]hgsf/Lsf ¿kdf k|:t't ub{} cfPsf 5g\ . k|ToIf lgjf{rgdf Pp6} ;L6 glhTg] ePkl5 pgLx¿sf] jf:tljs cg'xf/ hg;dIf cfpg] ePsf] 5 .
To;}u/L df]xgljqmd l;+xsf] g]skf -d;fn_ sf] v'nf df]rf{sf ¿kdf /x]sf] /fli6«o hgdf]rf{sf] klg To:t} xfnt x'g] ePsf] 5 . )%^ sf] lgjf{rgdf Pdfn];“usf] tfnd]nsf sf/0f hgdf]rf{sf tkm{af6 gj/fh ;'j]bL -Ko"7fg–!_, xl/ cfrfo{ -Ko"7fg–@_, kl/ yfkf -afUn'ª–#_ / l8nf/fd cfrfo{ -c3f{vf“rL–@_ af6 lgjf{lrt ePsf lyP . t/, kf6L{ ljefhgkZrft\ ;'j]bL / yfkfn] g]skf -PsLs[t_ u7g ul/;s]sf 5g\ eg] /fli6«o hgdf]rf{sf] xfnt bogLo ag]sf] 5 . p;sf cWoIf lrqaxfb'/ s];L :jod\ p7]sf] afUn'ª–@ df o;k6s Pdfn]n] g]skf -PsLs[t_ sf nLnaxfb'/ yfknfO{ ;dy{g u/]kl5 s];Lsf] xf/ klg lglZrt ePsf] 5 . @ sf] ;§fdf PsLs[tn] jfUn'ª–! df Pdfn]sf /fdhL zdf{ / # df eLdk|;fb -;'gLn_ z]/rgnfO{ 5f]8]sf] 5 . o; ;d"x;“u klg Pdn]n] tfnd]nsf nflu k6s–k6s k|oTg u/]klg x}l;otljk/Lt 7"nf] efu vf]h]kl5 To;n] ;kmntf k|fKt gu/]sf] atfOG5 .
cfkm\gf] r'/Lkm'/L ;dfKt x'g] ePkl5 hgdf]rf{sf clds z]/rg, nLnfdl0f / k|sfzx¿ Pdfn]dfly vlgPsf 5g\ . hgfwf/ljg} otfsf s'/f ptf / ptfsf s'/f otf nfP/ /fhgLlt u/]sf of] ;d"x clxn] ;dflKtsf] k"jf{efifn] lgs} 56kl6Psf] 5 . ljutdf Pdfn]sf] sf“w r9L Pdfn]s} lj?4 jfGtf ub{} cfPsf o; ;d"xsf g]tfx¿ s]xL nfU5 ls eGb} dfcf]jfbLnfO{ u'xfb{} lx+8]sf 5g\ . t/, dfcf]jfbLsf] ;dy{gn] klg glhltg] lglZrt ePkl5 clxn] …lhTg] ef]6n] eGbf klg ljrf/n] xf]Ú eGb} logLx¿n] k/fhosf] dfgl;stf agfpg k|oTg/t 5g\ .
ljBfyL{ wdfwd ufp“lt/
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ kl/0ffdd'vL agfpg cg]/f:jljo'n] ljZjljBfno, SofDk; Pj+ ljBfnodf cWoog/t ljBfyL{x¿nfO{ ufp“ kmsf{pg] ePsf] 5 . pkTosfleqsf z}lIfs ;+:yfx¿df cfa4 ljBfyL{x¿nfO{ cf}krfl/s ¿kdf ef]ln sfo{qmd u/]/ labfO ug]{ cg]/f:jljo'n] hgfPsf] 5 .
g]kfn dfgljsL SofDk; -cf/=cf/=_ df x'g] ;f] sfo{qmddf g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] ljBfyL{x¿nfO{ ;"o{Wjhfafxs emG8f k|bfg ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 . pkTosfleqsf ;of}+ ljBfyL{x¿sf] ;xeflutf /xg] ;f] sfo{qmddf kf6L{ dxf;lrj g]kfnn] cfufdL ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf ljBfyL{x¿n] v]Ng'kg]{ e"ldsfaf/] lgb]{zg lbg] sfo{qmd /x]sf] clvnn] hgfPsf] 5 . cg]/f:jljo'n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgnfO{ ;kmn kfg{ o;cl3 g} ;+u7gsf cWoIf 7fs'/ u}/]sf] ;+of]hsTjdf !) xhf/ ! ;b:oLo lgjf{rg kl/rfng sld6L u7g ul/;s]sf] 5 .
…nfvf}+ ljBfyL{x¿nfO{ cfufdL lgjf{rgdf Pdfn]sf] kIfdf hgdt l;h{gf ug{ kl/rfng ug]{5f}+Ú, clvnsf dxf;lrj uf]s'n 3tL{n] eGg'eof]– …To;sf nflu xfd|f] tof/L k"/f eO;s]sf] 5 .Ú 3tL{sf cg';f/ pkTosfdf dfq clvn ;Da4 @) xhf/eGbf a9L ljBfyL{x¿ ;+ul7t 5g\ . To;dWo]sf sl/a cfwf ljBfyL{x¿ cf–cfkm\gf] lhNnfdf kmls{;s]sf 5g\ . cg]/f:jljo'n] k|To]s c~rndf ;lrjfnosf Ps ;b:osf] g]t[Tjdf ! xhf/sf b/n]
ljBfyL{x¿ ;lDdlnt 6f]nL v6fpg] atfPsf] 5 . cg]/f:jljo'n] ;ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ ;xh agfpg r}t !) b]lv dlxgfsf] d;fGt;Dd ;Dk"0f{ lghL, ;/sf/L z}lIfs ;+3 ;++:yfx¿nfO{ aGb ug{ ;DalGwt kIf;“u cfu|x u/]sf] 5 . kqsf/ ;Dd]ng u/L ;+u7gsf cWoIf u}/]n] lgjf{rgnfO{ kl/0ffdd'vL agfpg z}lIfs ;+:yfx¿nfO{ aGb ul/g'kg]{ atfpg'eof] . ;fy} pxf“n] r}t !) b]lv @) ut];Dd ljBfyL{x¿sf] xsdf ef8fdf %) k|ltzt ;x'lnot x'g]u/L ;]jf k|bfg ug{ ;/sf/ / oftfoft Joj;foL;“u cfu|x u/]sf] 5 .
;+u7gn] cfufdL P;Pn;L k/LIff / lqe'jg ljZjljBfnodf ljleGg ;+sfodf rln/x]sf k/LIffnfO{ Wofgdf /fVb} nf]8;]l8ª ;d:ofnfO{ sd ug{ ;/sf/;“u dfu u/]sf] 5 . To;}u/L ;Dk"0f{ /fhgLlts kf6L{x¿n] ;+ljwfg;ef 3f]if0ffkqx¿df hf/L u/]cg'¿k dfWolds ljBfno:t/sf] lzIff lgMz'Ns agfpg klg clvnn] dfu u/]sf] 5 .
jfO;LPnåf/f Pdfn]dfly cfqmd0f
nlntk'/ . r'gfjL rxnkxn ;'? x'g;fy jfO;LPnn] c/fhs / u'08fubL{ bf]xf]¥ofpg yfn]sf] 5 . u'08fubL{nfO{ lg/Gt/tf lb+b} jfO;LPnn] nlntk'/df g]skf -Pdfn]_ sf Onfsf ;lrj tyf If]q g+= ! sf ;b:o gf/fo0f ltldlN;gfnfO{ cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsf 5g\ .
nlntk'/sf] cf;|fªdf k|hftflGqs /fli6«o o'jf;+3 / cg]/f:jljo'n] cfof]hgf u/]sf] r'gfjL 3/b}nf] sfo{qmdaf6 kms{b} ubf{ ltldlN;gfnfO{ czf]s l3ld/], 7fs'/ l3ld/] / cf]dk|sfz ltldlN;gfsf] g]t[Tjdf uPsf] jfO;LPnsf] em'08n] cfqmd0f u/]sf] lyof] .
pgLx¿n]ltldlN;gfnfO{ ufp“df Pdfn] NofPsf] cf/f]k nufp“b} cfqmd0f u/]sf lyP . Pdfn], sf+u]|;nufotsf bnx¿nfO{ ufp“ k:g glbg] pbL{ hf/L ub}{ cfPsf] jfO;LPn / p;sf] dfp kf6L{ dfcf]jfbLn] cGo bnsf g]tf–sfo{stf{nfO{ ufp“df k;] cfqmd0f ug]{ wDsL lbPsf 5g\ .
r'gfj k|rf/–k|;f/sf] qmddf jfO;LPnåf/f ul/Psf] cfqmd0fsf] Pdfn] lhNnf sld6L nlntk'/ / lgjf{rg kl/rfng sld6Ln] eT;{gf u/]sf 5g\ . cfqmd0faf6 3fOt] ltldlN;gfsf] cf;|fª :jf:Yo rf}sLdf ;fdfGo pkrf/kl5 yk pkrf/sf nflu cfh sf7df8f}+ Nofpg] atfOPsf] 5 .
dfcf]jfbL a'y sAhf ug]{ cleofgdf
sf7df8f}+ . r'gfjL k|lt:kwf{df lgs} sdhf]/ dx;'; u/]kl5 dfcf]jfbL a'yf sAhf u/]/ eP klg s]xL l;6 lhTg] cleofgdf nfu]sf] 5 . dfcf]jfbLn] cfkm\gf] /fhgLlts k|efj /x]sf b'u{d kxf8L If]qdf a'y sAhf ug]{ lhDdf lzlj/af6} n8fs" lgsfn]/ agfOPsf] ;+u7g jfO;LPnnfO{ lbPsf] 5 .
dfcf]jfbLsf] lgb]{zg;“u} cfjZos xltof/ / vr{;lxt ufp“ kmls{Psf] jfO;LPnn] a'y sAhf ug]{ sfo{tflnsf;d]t tof/ kfl/;s]sf] atfOPsf] 5 .
a'y sAhfsf] nflu ljutdf n'sfOPsf xltof/sf] klg /fd|} …;b'kof]uÚ ug{ ;lsg] dfgl;stf;lxt dfcf]jfbL / jfO;LPnsf sfo{stf{x¿ k|efj /x]sf] If]qdf kmls{Psf 5g\ . dfcf]jfbLn] jfO;LPnsf] ;xof]udf r}t @) ut]b]lv a'y sAhf ug]{ cleofg yfNg] atfOP klg clxn] u[xsfo{df Jo:t /x]sf] 5 .
cleofgs} qmddf jfO;LPn sfo{stf{x¿ r}t @) ut]b]lv dgf]j}1flgs bafasf nflu dtbftfsf] 3/b}nf]df k'Ug] sfo{qmd agfOPsf] 5 . vf;u/L o; cjlwdf pgLx¿n] km/s dt / ljrf/ /fVg] cGo bnsf sfo{stf{nfO{ bafa lbg]5g\ . @$ ut]b]lv lhNnfdf aflx/af6 cfpg] hfg]nfO{ lgu/fgL ug]{ atfOPsf] 5 . ;f] cjlwdf cGo bnx¿sf dtbftf / sfo{stf{x¿sf] k|j]z / lqmofsnfknfO{ lgu/fgL -/]sL_ ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 .
@% / @^ ut] dfcf]jfbLn] kfl/jfl/s ¿kdf e]63f6 u/]/} …xfdLnfO{ ef]6 gxfn] km]l/ o'4df kms{G5f}+ / tkfO{+x¿sf] b'b{zf x'G5Ú eGb} wDSofpg]5g\ . dtbfg s]Gb| lgoGq0fdf lng] dfcf]jfbL of]hgf 5 . ;f]xL ;do kf/]/ labfsf] lgx'“df hlt ;Sof] w]/} …hg;]gfÚ lzlj/af6 aflx/ lgsfNg] tof/L eO/x]sf] atfOPsf] 5 .
dfcf]jfbLn] r'gfjsf] lbg laxfg kf“r ah] g} p7]/ ;a}eGbf klxn] dtbfg ul/;Sg] / af“sL ;dodf cGo dtbftfx¿nfO{ ;se/ cfkm\gf] kIfdf ef]6 v;fNg k|oTg ug]{, geP dtbfgaf6 al~rt u/fpg] k|oTg eO/x]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . o;cl3 cGo /fhgLlts bnsf g]tfx¿nfO{ cfkm\gf] k|efj /x]sf] If]qdf k|j]z ug{ ;d]t cj/f]w ub}{ cfPsf] dfcf]jfbLn] /fhfjfbL afx]ssf bnx¿nfO{ lhNnfdf r'gfjL ultljlw ;+rfng ug{ lbg] t/ clGtddf a'y sAhf ug]{ /0fgLlt agfPsf] 5 .
r'gfjdf wf“wnL dRrfP/ a'y sAhf ug{s} nflu dfcf]jfbLn] c:yfoL lzlj/sf] cf;kf;df /fv]/ jfO;LPnnfO{ k|lzIf0f lbO;s]sf] 5 . zflGt k|lqmofdf ;fd]n ePb]lv rGbf, cft+s, n'6kf6 / wDsL lb+b} cfPsf] dfcf]jfbLsf] eft[ ;+u7g jfO;LPnnfO{ a'y sAhf ug{ k|of]u ug]{ of]hgf agfPkl5 r'gfjsf] ljZj;gLotfd} z+sf pTkGg epsf] 5 . k|To]s a'ydf @ ;o o'jf v6fpg] /jfkm b]vfPsf] dfcf]jfbLn] ;a} dtbfg s]Gb|df Tolt 7"nf] ;+Vofdf jfO;LPn pknAw u/fpg g;Sg] ePkl5 k|efj If]qdf s]lGb|t u/]/ eP klg a'y sAhf ug]{ /0fgLlt agfPsf] 5 .
;]tLdf ;e};ef
wgu9L . g]skf -Pdfn]_ sf s]Gb|Lo ;b:o tyf ;]tL c~rn OGrfh{ eLd /fjn ;]tLdf Pdfn]sf ;"o{Wjhfafxs pDd]bjf/x¿nfO{ lahoL agfpg ;lqmo /xg'ePsf] 5 . k|ToIf r'gfj gn8L ;dfg'kflts k|0ffnLsf pDd]bjf/ /xg'ePsf /fjnn] ;]tLsf kf“rj6} lhNnfdf cfof]hgf x'g] r'gfjL ;efnfO{ ;Daf]wg ug]{ sfo{qmd /x]sf] 5 .
uPsf] kmfug' @$–@^ ut];Dd pxf“n] 8f]6Lsf r'gfjL ;efx¿nfO{ ;Daf]wg ug'{ePsf] lyof] . /fjn clxn] s}nfnLsf ljleGg If]qdf cfof]lht r'gfjL ;efx¿nfO{ ;Daf]wg ub}{ x'g'x'G5 . r}t $ ut] c5fdsf] aonkf6f / % ut] hou9df r'gfjL ;ef x'“b}5g\ . o;}u/L r}t !) ut] c5fd If]q g+= @ sf] ljgfosdf / !@ ut] sdnahf/df klg r'gfjL x'“b}5g\ . ;]tLsf !# j6} lgjf{rg If]qdf r'gfjL ;efx¿ cfof]hgf x'“b}5g\ .
s}nfnLsf !, @, $ / ^ g+= lgjf{rg If]qdf Pdfn]sf ;"o{Wjhfafxs pDd]bjf/x¿ lgs} cufl8 b]lvPsf 5g\ .
o;}u/L 8f]6Lsf] lgjf{rg If]q g+=! df Pdfn]sf xs{axfb'/ l;+x cufl8 5g\ eg] b'O{df k|]d cfn]sf] k|lt:kwf{ g]kfnL sf+u|];;“u x'“b}5 . c5fdsf b'j} If]qdf Pdfn]sf] cj:yf lgs} alnof] b]lvPsf] 5 . lgjf{rg If]q g+= ! df kf6L{ ;lrj z]/axfb'/ s“'j/ / ;dfg'kfltstkm{sf pDd]bjf/ sdn ltldlN;gfsf] pDd]bjf/Ln] oxf“ Pdfn]sf kIfdf hgnx/ l;h{gf ePsf] 5 . emG8} b'O{ bzsb]lv u|fdL0f If]qdf a;]/ ;+u7g lgdf{0f / /fhgLlts kl/rfngdf ;lqmo oL b'O{ o'jf pDd]bjf/sf kIfdf Aofks hgcleofg;lxt Pdfnsf] ;"o{Wjhfn] ljhoofqf k|f/De ug]{ Pdfn]sf] bfjL 5 . If]q g+=@ df Pdfn]sf ;"o{Wjhfafxs lzjk|;fb pkfWofo klg lgs} cufl8 5g\ .
To;}u/L ;]tLsf afh'/f / aemfªdf klg ;"o{Wjhfafxs pDd]bjf/sf] kIfdf Aofks hgnx/ l;h{gf ePsf] Pdfn] ;]tL c~rn ;dGjo sld6Ln] hgfPsf] 5 . cGo lhNnfdf cfof]hgf x'g] r'gfjL cleofg ;s]/ /fjnn] c5fd kmsL{ r}t @$ ut] d+un;]gdf cfof]hgf x'g] lgjf{rg If]q g+= @ / @% ut] ;fkm]au/df x'g] If]q g+=! sf] lgjf{rg If]q:t/Lo cfd;efnfO{{ ;Daf]wg ug]{ sfo{qmd 5 .