 |
| |
| Kathmandu, Baishakh 01 2065. |
|
dfcf]jfbLn] r'gfj lht] M nf]stGqdf r'gf}tL
d'n'sdf Ps blno tfgfzfxLtGqsf] vt/f
sf7df8f}+ . P]ltxfl;s ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd ck|Toflzt 9+un] ;fj{hlgs eO/x]sf 5g\ . /fhgLlts bnx? dfq xf]Og, cfd hgtf;d]t kl5Nnf] glthfaf6 rlst ePsf] / gofF ;+ljwfg lgdf{0fdf ;d]t ;d:of pTkGg x'g;Sg] qf; klg pTkGg x'gyfn]sf] 5 . vf;u/L o;cl3sf k6s–k6ssf k|hftflGqs cfGbf]ngx?sf] ;kmn g]t[Tj u/]sf] g]kfnL sf+u]|;sf]] ;+ljwfg;efdf e"ldsf sdhf]/ /x\of] eg] d'n's jfdkGyL clwgfosjfbL bnbndf efl;g] 8/ /fli6«o / cGt/f{li6«o If]qdf JofKt ag]sf] 5 . gofF g]kfn lgdf{0fsf nflu gofF ;+ljwfg agfpg ePsf] ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ dfcf]jfbLn] cfkm\gf] kf6L{sf] hLjg–d/0fsf] ;jfn 7fg]/ kf6L{ cWoIf k|r08nfO{ /fi6«kltsf ?kdf cl3 ;fb}{ k|f/lDes kl/0ffd cfkm\gf] kIfdf kf/] klg ca dfcf]jfbLs} sf/0f gofF ;+ljwfg gaGg] xf] ls eGg] qf; pTkGg x'gyfn]sf] 5 . dfcf]jfbLsf o;cl3sf c/fhs, lx+;|s / jfdkGyL cltjfbn] ubf{ pm;Fu ;xsfo{sf] ;+:s[lt 5}g . oltv]/ k|f/lDes kl/0ffd dfcf]jfbLsf] kIfdf uP klg d'n'ssf d"ne"t ;d:of s'g} Ps kf6L{sf] dfq cu|;/tfdf ;dfwfg x'g] cj:yf 5}g . To;dfly g]kfn ax'hflt, efiff, wd{ ;d'bfo /x]sf] d'n's xf] . ljutdf tyfslyt /fli6«o Pstfsf] gfddf k/Dk/fut zfxLtGq t ;kmn x'g ;s]g eg] dfc]fjfbLn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf cu|tf xfl;n u/]s} e/df p;sf kf6L{ut cfu|x÷k"jf{u|x ;kmn x'g ;Sb}g . cGt/f{li6«o ;fy ;dy{g t dfcf]jfbLn] Jojxfl/s ?kdf cem} lng afFsL 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf g]skf dfcf]jfbLn] cu|tf xfl;n ug{ ;Sg'df vf; s]xL sf/0f 5g\ . tL sf/0fdWo] dxTjk"0f{ ljifo /fhtGqsf] ;jfn g} ePsf] a'l4hLjLx? atfpF5g\ . g]kfnL sf+u]|; / g]skf Pdfn]n] ;+ljwfg;ef lgjf{rg lht] eg] /fhtGq sfod /fV5g\ ls eGg] dgf]j}1flgs qf; hgtfdf lyof] . )%( ;fn c;f]h !* df /fhf 1fg]Gb|n] bnx?af6 ;Qf vf];]b]lv )^! df3 !( x'Fb} nf]stflGqs cfGbf]ng ;kmn ePsf] ldlt;Ddsf 36gfdf dfcf]jfbL afx]ssf d'Vo bn g]kfnL sf+u]|; / g]skf Pdfn]n] /fhtGqsf af/]df c+uLsf/ u/]sf] c:ki6 gLltsf] kl/0ffd xf] xfnsf] glthf . )%( c;f]h !* df 1fg]Gb|n] c;+j}wflgs …s"Ú ubf{ klg g]kfnL sf+u]|;n] /fhtGqsf ;jfndf s'g} gLltut lg0f{o lng ;s]g . csf]{ d'Vo kf6L{ Pdfn]n] t /fhfsf] ;/sf/df uP/ k|ltudg cfwf ;lRrPsf] ;d]t atfpg kl5 k/]g . ljutsf oL lqmofsnfkn] cfdhgtfnfO{ bnx? ;Qfk|lt dfq df]lxt 5g\ eGg] ;Gb]z k'Uof] . ;f]xL sf/0f g]kfnL sf+u]|;s} :yflkt g]tfx? If]qLo bn vf]Ng k'u] eg] Pdfn]af6 lg/fz ePsf hgtf dfcf]jfbLsf] cfsif{s gf/fdf nf]leP . /fhtGqsf ;jfndf :ki6 lg0f{o ug{ g;Sbf;Dd ;ft /fhgLlts bnsf] cfGbf]ngn] ult lng g;s]sf] / g]kfnL sf+u]|;n] /fhtGqsf af/]df lg/k]If /xg] / Pdfn]n] nf]stflGqs u0ftGqdf hfg] lg0f{o u/]kl5 ePsf] !@ a'Fb] lbNnL ;dembf/Lkl5 dfq cfGbf]ngsf] cfFwLj]x/L cfPsf] tYo bnx?n] lal;{P .
h] xf];\ ;+ljwfg;ef lgjf{rg zflGtk"0f{?kdf ;DkGg eO;s]sf] 5 . bnx?n] kl/0ffd :jLsf/ ug]{ atfPsf 5g\ . nfvsf] xf/fxf/Ldf /x]sf /fli6«o / cGt/f{li6«o ko{j]Ifssf] cg'udgdf ePsf] o; lgjf{rgnfO{ j}b]lzs ;d'bfon] klg dfGotf lbO;s]sf] 5 . gofF ;+ljwfg lgdf{0f x'g ;Sof] / lbuf] zflGt sfod x'g ;Sof] eg] bnx?sf hLt–xf/ uf}0f ljifo xf] . /fi6«sf] hLjgdf /fhgLlts bnx?sf] pTyfg–ktg, u7g–lj36g lg/Gt/ rln/xg] k|lqmof xf] . Pp6f lgjf{rgs} e/df s'g} bnn]
cflQg] / s'g} bnn] dflQg' h?/L 5}g . p;} klg ;Dk"0f{ kl/0ffd cfpg afFsL g} 5 . ;f/df eGg'kbf{ dfcf]jfbLsf nflu of] Pp6f cj;/ dfq xf] . of] cj;/ p;n] s;/L pkof]u u5{ To;n] dfq p;sf] cfufdL cfsf/ k|sf/ lgwf{/0f ub{5 . k|ToIftkm{sf] k|f/lDes kl/0ffddf dfcf]jfbL cufl8 b]lvP klg ;dfg'kfltstkm{ cem} dfcf]jfbLsf] dt slt k|ltzt cfpnf eGg] Plsg x'g ;s]sf] 5}g . To;}n] # ;o #% l;6 /x]sf] ;dfg'kfltstkm{sf] af/]df dt ;fj{hlgs geP;Dd xfn b]lvPsf] dfcf]jfbLsf] bDesf] s'g} cy{ gePsf] /fhgLlts ljZn]ifsx? atfpF5g\ . k|ToIftkm{ cufl8 b]lvP klg dfcf]jfbLs} Psn ax'dt cfpg] :ki6 ;+s]t cem} b]lvPsf] 5}g . dfcf]jfbLsf] ax'dt g} cfP klg d'n'ssf r'gf}tL pm PSn}n] ;fdgf ug{ ;Sg] cj:yf laNs'n} 5}g . ca gofF ;+ljwfg lgdf{0fdf dfcf]jfbLsf] e"ldsf /fli6«o / cGt/f{li6«o hutn] ulx/f] 9+un] x]l//x]sf] / p;n] PsbnLo jfdkGyL clwgfosjfbsf] wªwªL TofUg ;S5 ls ;Sb}g eGg] j}b]lzs ;d'bfosf] rf;f] b]lvG5 . P]ltxfl;s !@ a'Fb] lbNnL ;dembf/Ldf zflGtk"0f{ /fhgLlts k|lt:kwf{ :jLsf/ ug]{ atfP klg ;+ljwfg;ef lgjf{rgcl3 dfcf]jfbLsf] Jojxf/ To;cg'?k x'g ;s]g . o'4kZrft zflGtk"0f{ /fhgLltdf cfPsf]n] sf+u]|;, Pdfn] / cGt/f{li6«o ;d'bfon] dfcf]jfbLsf y'k}| uNtL, sdhf]/ / HofbtLnfO{ dfkm ul/lbPsf lyP . @!cf}+ ztfAbLsf hgtf zflGt / nf]stGq rfxfG5g\ t/ dfcf]jfbL zflGt / nf]stGq :jLsfg{ tof/ 5÷5}g d"n d'2f oxL xf] .
g]kfnL sf+u]|; / g]skf Pdfn]sf zLif{:y g]tfx?n] r'gfjdf k/fho Joxf]/] klg zflGt / nf]stGqsf] ljsNk 5}g . dfcf]jfbLnfO{ k|fKt ePsf] hgdt lbuf] zflGtsf nflu klg xf] . To;}n] ca pgLx?n] o'4 pGdfb TofUg ;Sg'kb{5 . gq hgtfn] dfcf]jfbLsf] klg ljsNk vf]Hg]5g\ . dfcf]jfbL lglj{sNk zlQm x'Fb} xf]Og . ;+ljwfg;efdf gofF If]qLo bnx? klg pbfPsf 5g\ . cGo y'k}| bn lx+;fTds cfGbf]ngdf klg 5g\ . tL ;a}sf] ;dGjo Tolt ;xh 5}g . bn ljz]ifsf gLlt, sfo{qmd / 3f]if0ffkq dfq nfb\g] kfpg] r'gfj klg of] xf]Og . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rgcl3 g} r'gfj h;n] lht] klg cfufdL !) jif{;Dd k|d'v /fhgLlts bnaLr ;xdlt / ;xsfo{ cfjZos /x]sf] atfO;Sg'ePsf] 5 . ;+ljwfg;efn] gofF ;+ljwfg agfpg g;s]sf / y'k}| pbfx/0f ljZjdf 5g\ . ;xsfo{sf] ;+:s[lt lgdf{0f ug{ ;lsPg eg] g]kfn klg b'3{6gfdf kg{ ;Sg] k|z:t ;+efjgf 5 . To;sf nflu ;aeGbf a9L lhDd]jf/ dfcf]jfbL aGg'kg]{ /fhgLlts ljZn]ifsx? atfpF5g\ .
v]tfgsf] k/fho
sf7df8f}+ . pkTosfnufot b]z JofkL ?kd} g]skf Pdfn]nfO{ lhtfpg ?=% s/f]8eGbf a9L rGbf lbP/ ;lqmo 9+un] nflu k/]sf ab\gfd pBf]uL Joj;foL /fh]Gb| v]tfgsf] ;jf{gfs xf/ ePsf] 5 . v]tfgsf] ;dy{gsf sf/0f g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] cWoIfdf k/fho a]xf]/]sf r08L/fh 9sfnsf] em}+ xfnt clxn] v]tfgn] af]s]/ lx8]sf] bn g]skf Pdfn]sf] ePsf] 5 . Pdfn]sf] ax'dt cfPdf dGqLkl/ifb\n] dgf]lgt ug]{ @^ l;6df kg]{ ;kgf b]v]sf v]tfgnfO{ Pdfn]sf] k/fho;Fu} bf];|f] ah|kft kg{ uPsf] 5 . pgL pkTosfsf] dt u0fgf kl/0ffd;Fu} a]xf]; ePsf 5g\ . v]tfgn] pkTosfdf Pdfn];Fu} /fhfjfbL /fk|kf,
/fhkf / /fk|kf g]kfnn] # l;6 lhTg] / sf+u]|; tyf dfcf]jfbLn] xfg]{ r'gfjL ljZn]if0f cfkm\gf ;xsdL{x?nfO{ ;'gfpFb} cfPsf lyP . clxn] hgtfsf] dt kl/0ffd pN6f] cfPkl5 v]tfg cfkm\gf # j6} df]afOnsf] :jLr ckm u/L 3/ kl/jf/;d]tnfO{ s'g} va/ gu/L sflG5 >LdtL Rofk]/ a]kQf ePsf 5g\ .
pkTosfdf Pdfn]sf] jr{Zj tf]l8of]
sf7df8f}+ . pkTosfsf] tLg lhNnfdf Pdfn]sf] k"j{ jr{Zj tf]l8Psf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] dt u0fgf kl/0ffd cg';f/ sf7df8f}+ If]q g++= ! af6 g]kfnL sf+u]|;sf pDd]bjf/ k|sfzdfg l;+x Pdfn]sf] jr{Zj tf]8\b} cToflws ax'dtn] ljho x'g'ePsf] 5 . pxfFn] !$ xhf/ # ;o !* dt k|fKt ug'{ePsf] 5 . pxfFsf k|ltåGåL Pdfn]sf :yfoL ;ldlt ;b:o tyf lzIff tyf v]ns'b dGqL k|bLk g]kfnn] ^ xhf/ & ;o *( / g]skf dfcf]jfbLsf pDd]bjf/ 8f= /fddfg >]i7n] $ xhf/ * ;o #^ dt k|fKt ug'{ePsf] lyof] . Pdfn]sf k|bLk g]kfnsf] cu|:yfg /x]sf] rrf{ ul/Psf] of] If]qdf sf+u]|;n] cToflws ax'dt NofP/ ljhoL ag]/ Pdfn]sf] jr{Zj tf]8]sf] 5 . Pdfn]sf] cx+sf/jfbL gLltnfO{ tf]8\b} sf+u]|;n] pkTosfaf6 ljhosf] klxnf] vftf vf]n]sf] eP klg sf+u]|;n] ;f]r]h:tf] ;kmntf eg] k|fKt ug{ ;s]g . nlntk'/ If]q g+= # af6 dfcf]jfbLsL s]Gb|Lo
;b:o tyf dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfhsNof0f dGqL kDkmf e";fnn] Pdfn]sf /3'hL kGtsf] eGbf bf]Aa/ a9L dt NofP/ ljhoL ag]sL l5g\ . pgsf] k|lt:kwL{sf ?kdf g]kfnL sf+u]|;sf df]xgZofd kf}8]n /x]sf 5g\ .
To:t} nlntk'/sf] @ g+= If]qaf6 dfcf]jfbLsf pDd]bjf/ /fhsfhL dxh{g cToflws ax'dtn] ljhoL ePsf 5g\ . If]q g+= ! sf] dt u0fgfdf dfcf]jfbL pDd]bjf/ jiff{dfg k'g cu|k+lQmdf /x]sf 5g\ . pgsf] k|lt:kwf{sf] ?kdf sf+u]|;sf pbozDz]/ ha/f /x]sf 5g\ . o; If]qdf klg Pdfn]sf] jr{Zj ;dfKt ePsf] 5 . Pdfn]sf] pDd]bjf/ dw';'bg kf}8]n t];|f] :yfgdf dfq /x]sf 5g\ .
eQmk'/sf b'a} If]qdf g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{n] cfkm\gf] jr{:j sfod u/]sf] 5 . If]q g++= ! df g]dlskfsf cWoIf gf/fo0fdfg lah'S5]n] @) xhf/ dt k|fKt u/L cToflws ax'dtsf ;fy ljho xfl;n u/]sf 5g\ . To:t} If]q g+= @ df g]slskfsf jl/i7 g]tf ;'lgn k|hfklt ljhoL ePsf 5g\ . bf];|f] :yfg sf+u]|;sf pDd]bjf/n] / t];|f] :yfg Pdfn]sf pDd]bjf/n] k|fKt u/]sf 5g\ .
sf7df8f}+ If]q g+= @ sf Pdfn]sf dxf;lrj dfwj s'df/ g]kfnn] s/f/L xf/ a]xf]/]sf 5g\ . pgnfO{ dfcf]jfbLsf rlr{t g]tf emSs'k|;fb ;'j]bLn] k/flht u/]sf 5g\ . t];|f] dt sf+u]|;sf bLksk|sfz s'Os]nn] k|fKt u/]sf 5g\ . sf7df8f}+sf] If]q g+= # df sf+u]|;sf pDd]bjf/ rqmaxfb'/ 7s'/L ljhoL ePsf 5g\ . o; If]qdf Pdfn]sf /fd]Zj/ km'ofFnn] bf];|f] :yfg / dfcf]jfbLsL pDd]bjf/ dg' x'dfufO{n] t];|f] dt k|fKt u/]sf 5g\ . If]q g+= $ df sf+u]|;sL pDd]bjf/ ;'k|ef l3ld/] ljhoL ePsL l5g . bf];|f] :yfg dfcf]jfbLsf kjgdfg >]i7 / t];|f] :yfg Pdfn]sL ljBfb]lj e08f/Ln] k|fKt u/]sL l5g\ . To;}u/L If]q g+= % df g]kfnL sf+u]|;sf rlr{t u0ftGqjfbL g]tf g/xl/ cfrfo{ cToflws ax'dtn] ljhoL ePsf 5g\ . pgn] Pdfn]sf O{Zj/ kf]v/]nnfO{ $ xhf/ eGbf a9L dtn] k/flht ug{ ;kmn ePsf 5g\ . o; If]qdf dfcf]jfbLsf pDd]bjf/ bLk]Gb|k|sfz dxh{gn] t];|f] :yfg xfl;n u/]sf 5g\ . To:t} If]q g+= ^ df dfcf]jfbLsf lxtdfg zfSo ljhoL ePsf 5g\ . pgn] sf+u]|;sf eLd;]gbf; k|wfg / Pdfn]sf of]u]z e§/fO{nfO{ k/flht u/]sf 5g\ . sf7df8f}+ If]q g++= & df dfcf]jfbLsL g]t[ lxl;nf odLn] ljho xfl;n u/]sL l5g\ . pgn] g]kfnL sf+u]|;sL pDd]bjf/ k|ldnf l;+x 8+uf]n / Pdfn]sf /fh]Gb| >]i7nfO{ k/flht ug{ ;kmn ePsL l5g\ . old dfcf]jfbLsf jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{sL kTgL tyf ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL x'g\ . If]q g++= * df sf+u]|;sf o'jf g]tf gljGb|/fh hf]zL ljhoL ePsf 5g\ . pgn] Pdfn]sL ci6nIdL zfSonfO{ k/flht u/]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf ;jf]{Qd 8+uf]nn] t];|f] :yfg k|fKt u/]sf 5g\ . If]q g+= ( df dfcf]jfbLsf dfOnf nfdf cToflws ax'dtn] ljhoL ePsf 5g\ . pgn] sf+u]|;sf pDd]bjf/ Wofguf]ljGb /l~htnfO{ k/flht ub{} ljhoL ePsf x'g\ . Pdfn]sf s[i0fuf]kfn >]i7 o; If]qdf g/fd|f];Fu k/flht ePsf 5g\ . Pdfn]sf] jr{:j /x]sf] elgPsf] sf7df8f}+ If]q g+= !) df dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] em08} @) xhf/ eGbf a9L dt NofP/ ljhoL ag]sf 5g\ . pgn] sf+u]|;sf /fh]Gb|s'df/ s];L / Pdfn] pDd]bjf/ ;fg' >]i7nfO{ em08} bf]Aa/ dtn] k/flht u/]sf 5g\ . o;/L pkTosfsf] r'gfjL kl/0ffddf dfcf]jfbLn] Pdfn]sf] k"j{ jr{:jnfO{ Wj:t agfpFb} cfkm\gf] cu|tf sfod u/]sf] 5 . pkTosfsf] !% l;6 dWo] dfcf]jfbLn] * l;6, g]kfnL sf+u]|;n] % l;6, g]dlskfn] @ l;6 jr{:j sfod u/]sf 5g\ . r'gfj xf/]kl5 Pdfn] g]tfx? ljlIfKt x'g k'u]sf 5g\ . sf7df8f}+df !% j6} l;6 lhTg] ;kgf b]v]sf] Pdfn]nfO{ qmflGtsf/L dfcf]jfbLn] ! l;6 klg lhTg glbO{ w'nf] r6fPsf] 5 . pkTosfdf dfcf]jfbLsf] ljhoL;Fu} Pdfn]sf] g]t[Tjsf] cx+sf/ ;dfKt ePsf] 5 . zfxL sfnsf pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{ dGqL ag]sf O{Zj/ kf]v/]nn] hgtfnfO{ dsf{kg]{ u/L $÷$ k6s k]6«f]lnod kbfy{df d"Noj[l4 u/]/ cfxft k'¥ofPsf] ;js Pdfn] g]t[TjnfO{ pkTosfjf;L hgtfn] /fd|/L lbPsf 5g\ . #÷# j6f ;+;bLo lgjf{rgdf Pdfn]nfO{ cToflws ax'dtsf ;fy lhtfPsf pkTosfjf;L hgtfsf] dg / dltisdf dfcf]jfbL, g]kfnL sf+u]|; / g]dlskf a:g ;kmn ePsf 5g\ .
aGnfg\ t k|r08 /fi6«klt <
sf7df8f}+ . cfkm\gf] kf6L{n] ax'dt NofPdf kf6L{ cWoIf
s= k|r08nfO{ efjL gofF g]kfnsf] /fi6«klt agfpg] 3f]if0ff u/L ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf xf]ldPsf] g]skf dfcf]jfbLn] ax'dt NofPdf hah{:tL k|r08nfO{ /fi6«klt agfpg] ;+efjgf b]lvg yfn]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] kIfdf b]zJofkL ?kdf cu|:yfgdf kl/0ffd b]lvg yfn]kl5 dfcf]jfbL sfo{stf{x? k|r08nfO{ /fi6«klt agfpg] / Ps b'O{ ;ftf leq} /fhb/af/df cfqmd0f ug]{ rrf{ ljhoL ;efx?df JoQm ub}{ lx8\g yfn]sf 5g\ . g]kfnsf] zflGt k|lqmofdf dfcf]jfbLnfO{ Nofpgdf dxTjk"0f{ e"ldsf v]Ng'ePsf / ;ft bnaLrsf] ;+;bLo df]rf{ agfO{ zfxL lg/s'+ztf
9fNg'df cxd of]ubfg lbg'ePsf ^ bzs nfdf] ;+3if{lzn hLjg / Tofu tk:of ug'{ePsf g]kfnL sf+u]|;sf ;efklt Pjd\ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf hLljt 5bf5Fb} k|r08nfO{ efjL /fi6«klt :jLsfg{ :jb]zL tyf ljb]zL zlQmx? clxn] tof/ b]lvb}gg\ . t/, dfcf]jfbL eg] ;+ljwfg;efsf] r'gfjL kl/0ffdnfO{ cfwf/ agfpFb} k|r08nfO{ g} eflj /fi6«klt agfpg cu|;/ x'g yfn]sf] 5 . r'gfjL kl/0ffd h] cfP klg d'n'sdf ;+l3o u0ftGqsf] :yfkgf cj:oefjL b]lvPsf] 5 . t/, /fi6«kltdf eg] ;ft bn leqs} hgdf]rf{ afx]s cGo bn k|r08nfO{ efjL /fi6«klt :jLsfg{ tof/ 5}gg\ . g]kfnL sf+u]|;sf ;efklt Pjd\ jt{dfg /fi6«k|d'v tyf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ g} eflj /fi6«kltsf ?kdf x]l//x]sf 5g\ . pxfF hLljt /x'Gh]n;Dd pxfF g} gofF g]kfnsf] ;/sf/ k|d'v tyf /fi6«k|d'v /xg] s'/f lglj{jfb 5 . dfcf]jfbL klg tTsfn} k|r08nfO{ /fi6«klt agfpg] kIfdf 5}g . sf]O/fnfnfO{ g} /fi6«k|d'vsf ?kdf :jLsfg{ tof/ /x]sf] 5 . t/, /fhgLlts kmfObfsf nflu /fi6«kltsf] jfu]{lgË ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbLn] /fi6« k|d'v, ;/sf/ k|d'v / ;+;b k|d'v dWo] Pp6f kbsf] eg] lx:;f kfpg] ePsf] 5 . p;n] hlt;'s} jfu]{lgË u/] klg ;+ljwfg;efsf] ;efd'v dfq kfpg] rrf{ /fhgLlts j[Qdf 5 . /fi6«k|d'v / k|wfgdGqL sf+u]|; g} x'g] atfOG5 . pk/fi6«klt, pkk|wfgdGqL / u[xdGqLsf] alnof] tfj]bf/ eg] dfcf]jfbL aGg] ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] r'gfjL kl/0ffddf cu|tf xfl;n u/] klg dfcf]jfbL cWoIf k|r08 clxn]sf] l:yltdf leQ] /fi6«kltd} l;ldt x'g] ;+efjgf b]lvPsf] 5 . pgL tTsfn} /fi6«k|d'v x'g g;Sg] cGt/f{li6«o kl/l:yltn] l;h{gf u/]sf] 5 . dfcf]jfbLn] r'gfj lht] klg ef/t, cd]l/sf, a]nfot, o'/f]lkog o'lgog h:tf k"FhLjfbL /fi6«x?n] dfcf]jfbL / pgsf] kf6L{nfO{ ;lhn} ;/sf/ k|d'v / /fi6«k|d'v x'g glbg] :ki6 5 . blIf0fkGyL zlQm sf+u]|; / Pdfn]af6} /fi6«k|d'v / ;/sf/ k|d'v x'g] l:ylt lgdf{0f ug]{5g\ .
b/af/df ?jfaf;L, d08n]x? b'nf k;]
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd 3f]if0ff;Fu} b/af/df 56k6L / lg/fzf pTkGg ePsf] ;dfrf/ k|fKt ePsf] 5 . b/af/ lgs6 >f]tn] atfPcg';f/ /fhf 1fg]Gb| zfx ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd Psbd}+ rfv lbP/ ;'lg/x]sf 5g\ . g]kfnL sf+u]|;n] r'gfj lhTg] / cfkm" / cfkm\gf] 5f]/f kf/; zfxnfO{ /fhf 3f]if0ff gu/] klg gflt x[boGb| zfxnfO{ /fhf 3f]if0ff u5{ eg]/ cfzf kfn]/ a;]sf tyf To;sf nflu g]kfnL sf+u]|;nfO{ dgfpg] eGb} ef/tLo hgtf kf6L{af6 cfZjf;g kfPsf /fhf 1fg]Gb| zfx nf]stflGqs zlQm g]kfnL sf+u]|;sf] zdf{gfs k/fho;Fu} b/af/df ;b:ox?aLr ?jfaf;L rNg ;'? ePsf] 5 . nuftf/ b]zJofkL ?kdf ck|Tofl;t 9+un] pu|u0ftGqjfbL g]skf dfcf]jfbLn] r'gfj lhTb} uPsf] tyf sl/a ^) :yfgdf dfcf]jfbLn] cu| :yfg sfod ul/;s]sf] / r'gfjL clGtd kl/0ffd;Dddf g]skf dfcf]jfbL :ki6 ax'dt Nofpg] ;+s]t kfPkl5 /fhkl/jf/sf
;b:ox?df ca s] x'G5 eGg] lrGtf 5fpg yfn]sf] 5 . /, b/af/n] ef/t / cd]l/sL b"tfjf;;Fu ;'emfj / ;/;Nnfx lng yfn]sf] a'lemPsf] 5 . >f]tsf cg';f/ dfcf]jfbLn] r'gfjL ;efd} u0ftGq 3f]if0ff geP dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;ef lgjf{rg kl/0ffd;Fu} /fhb/af/df cfqmd0f ug]{ pQ]hs r]tfjgL lbPsf] ;"rgf kfPsf] b/af/n] dfcf]jfbLsf] :ki6 ax'dt cfpg] ePkl5 ca ljb]z efUg] jf dfl/g] b'O{ ljsNkafx]s c? gePsf] eGb} b/af/sf dxTjk"0f{ / P]ltxfl;s ;lGw ;Demf}tfsf sfuhft, @ ;o %) jif{b]lv hf]8]sf ax'd"No ;fdu|L ;'g, rfFbL, lx/f, hjfx/tnufotsf j:t'x? b/af/af6 lxhf] ;fFemaf6} lgsfn]/ cGoq n'sfpg yfn]sf] 5 . ;fy} b/af/df /x]sf ;}lgsx?nfO{ lxh} /ftLaf6 tof/L xfntdf pRr ;ts{sf ;fy kl/rfng u/]sf] 5 . 5'§Ldf uPsf ;}lgsx?nfO{ klg @$ 306f leq b/af/df kmls{g df}lvs tyf df]afOn kmf]g ;Dks{ u/L af]nfpg yfn]sf] a'lemPsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg clGtd kl/0ffd 3f]if0ff;Fu} ;DejtM j}zfvsf] t];|f] ;ftf af]nfOg] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7sd} u0ftGq 3f]if0ff / /fi6«kltsf] lgjf{rgsf] s'/f p7fpg] ePsfn] /fhkl/jf/sf ;b:ox?df cfkm\gf] cfo' ;dfKt eof] eGb} ?jfaf;L rn]sf] / /fhf 1fg]Gb| zfx eGbf klg pgsf pb08 k'q kf/; zfx a9L lrlGtt ePsf] ;dfrf/ 5 .
;]gfn] klg efjL g]kfnsf] :j?ksf af/]df uDeL/ lrGtf / rf;f] lnb} ljleGg u0f, u'Nd, aflxgL, k[tgf, ljefu / lgb]{zfgfno k|d'vx?;Fu dfcf]jfbLn] u0ftGq 3f]if0ff u/], /fhb/af/df ;z:q cfqmd0f u/] / cfkm\gf hgd'lQm ;]gfnfO{ g]kfnL ;]gfdf ztk|ltzt ljno u/fpg] ha{h:tL lg0f{o u/] ;f] cj:yfdf ;]gfsf] e"ldsf s] x'g'kb{5 < ef/t, cd]l/sf, a]nfot, rLg, o'/f]lkog o'lgog tyf cGo bft[ /fi6«x? s;sf] kIfdf nfU5g\ < j}wflgs 9+un] lgjf{lrt eP/ cfPsf] dfcf]jfbLnfO{ cGt/f{li6«o zlQmn] ;dy{g u5{g\ jf ub}{gg\ egL /fo ;'emfj / u'Kt va/ ;+sng ug{ yfn]sf] a'lemPsf] 5 . To;}n] dfcf]jfbLsf] kIfdf ;+ljwfg;ef lgjf{rg kl/0ffd b]lvPsf] nuQ} b]zdf km]l/ /fhgLlts cGof}ntf ylkPsf] 5 . ef/t jf cd]l/sfn] g]kfndf ;}lgs x:tIf]k ug]{ ;Defjgf s'6gLlts If]qx?n] JoQm ug{ yfn]sf 5g\ eg] ptf /fhkl/jf/sf ;b:ox?df csfnd} dl/g] eof}+ eGg] lrGtf / eo b]lvg yfn]sf] 5 . /fhf 1fg]Gb| zfx, o'j/fh kf/; zfx, /fgL sf]dn zfx, o'j/f1L lxdfgL l;+xnufotsf ;b:ox? lxh}b]lv lrlGtt ag]sf] / ;a}sf] cg'xf/ dlgn x'g yfn]sf] b/af/sf ;+jfb ;lrj 8f= kml0f/fh kf7s >f]tn] atfPsf] 5 .
o;}aLr ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf /fhfjfbL kf6L{x? /fk|kf, /fhkf, /fk|kf g]kfnsf] kfFrf}+ :yfg;Dd st} gfd g;'lgPkl5 b/afl/of d08n] g]tfx? dfcf]jfbL jfO{;LPn sfo{stf{x?n] cfqmd0f ug{ ;Sg] eon] cft+lst x'Fb} lxh} ;fFemaf6 b'nf k:g yfn]sf 5g\ . pgLx? l:ylt zfGt ePkl5 dfq ;fj{hlgs x'g] ePsf 5g\ . /fhfjfbL zlQmn] t];|f] :yfg xfl;n ug]{ cfzfdf a;]sf b/afl/ofx? cfkm\gf] kIfsf] ;jf{gfs xf/ ePkl5 /fhf 1fg]Gb| / ef/tnfO{ ;/fKb} lg/fz ag]sf 5g\ . /, dfcf]jfbLdf k|j]z ug]{ ;f]r agfpg yfn]sf 5g\ . clxn] w]/} b/afl/ofx? ;"o{axfb'/ ;]g cf]nL, hgfb{g cfrfo{, OGb|lht /fO{, hf]gb]g pASofkh:tf lxhf]sf b/afl/ofx?;Fu ;Dks{ ub}{ dfcf]jfbL k|j]zsf] s'/f ldnfpg Jo:t x'g yfn]sf 5g\ .
sf+u]|; bf];|f] cu|:yfgdf
sf7df8f}+ . d'n'ssf] ;a}eGbf k'/fgf] / 7"nf] nf]stflGqs /fhgLlts zlQm g]kfnL sf+u]|; ;+ljwfg;ef lgjf{rg kl/0ffdsf] bf];|f] cu|:yfgdf /x]sf] 5 . g]kfnL sf+u]|;n] clxn];Dd % :yfgdf ljho xfl;n ul/;s]sf] 5 eg] @) :yfgsf] r'gfjL kl/0ffdf cu|tf xfl;n ub}{ cfPsf] 5 . Pdfn] !# :yfgdf bf];|f] cu|:yfgdf /x]sf] 5 . r'gfjL kl/0ffd cfZro{hgs cfP klg g]kfnL sf+u]|;n] cfkm\gf] k/fhonfO{ :jLsf/]sf] 5 . )^@ d+l;/ & df !@ a'Fb] lbNnL ;Demf}tf u/]/ g]skf dfcf]jfbLnfO{ !) jif]{ xTof, lx+;f / cft+ssf] /fhgLltaf6 Aofn]6sf] af6f]df NofPsf] g]kfnL sf+u]|;n] cGttM cfkm"nfO{ k/flht u/fP/ d'n'sdf zflGt tyf /fhgLlts :yfloTj k|bfg u/]sf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rg g]kfnL sf+u]|;sf nflu k|ltkfbs b]lvPsf] 5 . g]kfnL sf+u]|;n] ljutdf /fhtGqsf] kIfdf b]vfPsf] 9'nd'n] gLlt, s]xL g]tfx?sf] e|i6 rl/qn] ubf{ sf+u]|;n] r'gfjL c;kmntf a]xf]g'{ k/]sf] atfOPsf] 5 . g]kfnL sf+u]|;n] nf]stGqsf kIfdf /fd|f] e"ldsf lgjf{x ubf{ub}{ klg sf+u]|;n] u0ftGqsf kIfdf lnPsf] bf]wf/]
gLltn] ubf{ sf+u]|;n] lg/s'+z /fhf /fVg] eon] sf+u]|;sf] dt sfl6Psf] /fhgLlts ljZn]ifsx?n] atfpg yfn]sf 5g\ . g]kfnL sf+u]|;sf] Pstfkl5 sf+u]|;n] :ki6 ax'dt Nofpg] b]lvPsf] lyof] . sf+u]|;sf] r'gfjL ;efdf klg Jofks hgnx/ l;h{gf ePsf] lyof] . t/, t/fO{sf s]xL g]tfx? t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{ / dw];L hgclwsf/ kmf]/ddf k|j]z u/]sfn] t/fO{ If]qdf g]kfnL sf+u]|;nfO{ oL b'O{ kf6L{n] g/fd|f] wSsf k'¥ofPsf 5g\ . kxf8L If]qdf g]kfnL sf+u]|;n] vf;} ck]Iff u/]sf] lyPg . k'/fgf] cfkm\gf] jr:j{nfO{ dfq sfod /fVg] ck]Iff u/]sf] lyof] . t/, kl/0ffd wfFwnL / ljleGg eo / qf;sf sf/0f tyf ;+ljwfg;efkl5 d'n'sdf zflGt 5fpg] ck]Iff;lxt dfcf]jfbLsf kIfdf dt uPsf] :jtGq ko{j]Ifsx?n] ljZn]if0f u/]sf 5g\ . g]kfnL sf+u]|; bf];|f] cu|:yfg kf6L{df /x]sfn] ;Dk"0f{ r'gfjL kl/0ffd k|fKt x'Gh]n;Dddf g]kfnL sf+u]|; nfh]{;\ kf6L{ jf bf];|f] 7"nf] kf6L{ aGg] ;+efjgf b]lvPsf] 5 . o;n] d'n'sdf gofF ;+ljwfg lgdf{0f ug{ tyf /fHosf] k'gM;+/rgf tyf lbuf] zflGt sfod ug{ lg0ff{os e"ldsf lgjf{x ug]{ lhDd]jf/L k'gM sf+u]|;n] kfpg] ck]Iff ;j{q ul/Psf] 5 .
ljb]zL b"tfjf;df v}nfa}nf
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] k|f/lDes dt u0fgf kl/0ffd ;'g]/ g]kfnl:yt ljb]zL b"tfjf;x?df v}nfa}nf dlRrPsf] 5 . g]skf Pdfn]sf / g]kfnL sf+u]|;sf g]tfx?nfO{ k|of]u u/L g]kfnsf] /fhgLltnfO{ cfkm\gf] cg's'n kl/rfnt ub}{ cfPsf g]kfnl:yt ef/tLo, cd]l/sg, a]nfotL, k|mfG;, hd{g, s]gl8og, rLg, hfkfg h:tf zlQm;DkGg /fi6«x? ca dfcf]jfbLnfO{ s;/L cfkm\gf] k|efj hfnf]leq Nofpg] egL cQflng yfn]sf 5g\ . g]skf dfcf]jfbL leq cToGt} sdhf]/ l:yltdf /x]sf oL zlQm/fi6«x? dfcf]jfbLn] r'gfjL kl/0ffd cfkm\gf] kIfdf kf/]kl5 dfcf]jfbLnfO{ ca cfkm\gf] u|ofkdf kfg]{ ;femf /0fgLlt tof/ ug{ Jo:t x'g yfn]sf 5g\ . cd]l/sfn] g]kfnnfO{ ef/tLo gLlt cGtu{t /x]/ x]g]{ b[li6sf]0f agfpFb} cfP tfklg ef/tsf] ljZn]if0f ljkl/t kl/0ffd cfPkl5 cd]l/sf;d]t dfcf]jfbL;Fu eml:sg k'u]sf] 5 . g]kfnsf] /fhb"t eP/ cfPsL l;cfO{PsL k"j{ l8cfO{hL gfG;L kfj]nsf] e]hf oltv]/ k"j{ /fhb"t h]D;Pkm df]l/of6L{sf] eGbf a9L v/fa ePsf] 5 . /fhf 1fg]Gb|n] df]l/of6L{nfO{
xftdf lnO{ df3 !( sf] sbd rfn]sf lyP . Tof] sbdnfO{ cd]l/sfn] aflx/L ?kdf lj/f]w u/] klg leqL ?kdf ;dy{g u/]sf] lyof] . g]kfndf cd]l/sL ;]gfnfO{ s'g} afxfgfdf lelqg lbg] cfZjf;g lbP/ /fhf 1fg]Gb|n] df]l/of6L{nfO{ xft lnb} tLg jif{ zfxL lg/s'+ztf nfb\g] tyf cfkmgf] l:ylt dha'b agfP/ d';/km{ z}nLdf zf;g ug]{ ;kgf b]v]sf lyP . t/, /fhf 1fg]Gb|n] df]l/of6L{sf] of]hgfnfO{ nft xfGb} lrlgofF ;xof]udf ef/t / cd]l/sf b'a} /fi6«sf] lj?4df leqleq} sbd rfn]kl5 oL b'a} /fi6«sf] ;xof]udf !@ a'Fb] lbNnL ;Demf}tf u/L zfxL lg/s'+zstf 9flnPsf] lyof] . clxn] ef/t / cd]l/sf lj/f]wL zlQmn] ax'dt Nofpg] l:ylt b]lvPkl5 cd]l/sf nufot klZrdL /fi6«x? ;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ j}wflgstf lbg] ls glbg] egL cGof}ndf k/]sf 5g\ . pgLx? dfcf]jfbLn] wfFwnL u/]sf] afxfgf agfpFb} dtbfg ab/ u/fpg] if8oGqdf nfu]sf 5g\ . ;f/f ljZjn] zflGtk"0f{ / pT;fxhgs ?kdf lgjf{rg ;DkGg ePsf] eg]/ dfGotf lbO{ ;s]sf] cj:yfdf r'gfjL kl/0ffdn] ef/t, cd]l/sL / klZrdL /fi6«nfO{ g}ltstfsf] ;+s6 k/]sf] 5 . To;}n] pgLx? clxn] g]kfnL sf+u]|;nfO{ /fi6«k|d'v tyf ;/sf/ k|d'vsf] g]t[Tj g5f8\g lgb]{zg lbg yfn]sf 5g\ . o;n] ubf{ ;Qf?9 g]kfnL sf+u]|; / dfcf]jfbLaLr ljjfb Nofpg] / ;ft bnsf] ;xdltnfO{ tf]8\b} /fhgLlts wldnf] agfpFb} g]kfndf cfkm\gf] :jfy{ l;4 ug]{ if8\oGqdf h'6]sf 5g\ . oBlk g]skf dfcf]jfbL kf6L{df ef/tLo k|efj pRr:t/Lo g]t[Tj;Dd} alnof] ?kdf /x]sf] 5 . dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08, al/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{, ;}lgs g]tf /fdaxfb'/ yfkf, csf{ jl/i7 g]tf s[i0faxfb'/ dx/f tyf b]j u'?ª ef/tLo ;dly{t g]tfsf ?kdf rlr{t 5g\ . ef/ts} ;dy{gsf sf/0f dfcf]jfbLn] r'gfjL kl/0ffd cfkm\gf] kIfdf kfg{ ;kmn ePsf] ljZn]if0f ul/b}5 . ;Qf ;~rfngdf sd cg'ej /x]sf dfcf]jfbLnfO{ ;Qfdf k'¥ofO{ ef/tn] g]kfnsf gbLgfnf / >f]t ;fwg cfkm\gf] :jfy{ cg';f/ k"/f ug]{ tyf ;g\ !(%) sf] g]kfn–ef/t zflGt tyf d}qL ;lGw csf]{ ug]{ / g]kfnsf] ;'/Iff, k//fi6« / cfly{s gLlt cfkm\gf] c08/df /fVg] u|f08l8hfOg agfPsf] s'6gLlts tyf /fhgLlts If]qdf rrf{ x'g yfn]sf] 5 .
kqsf/x?sf] klg r'gfj
sf7df8f}+ . g]kfnL kqsf/x?sf] Ps dfq 5ftf ;+u7g …g]kfn kqsf/ dxf;+3Úsf] r'gfjL clwj]zg oxL j}zfv @! / @@ ut] sf7df8f}+df x'g] ePsf] 5 . o; g]t[Tj rog ;DaGwL clwj]zgdf cfpg tLg xKtf ;do afFsL 5b} kqsf/x?aLrdf efjL g]t[TjnfO{ lnP/ ljleGg rrf{, 5nkmn x'g yfln;s]sf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] r'gfjL kl/0ffdaf6 cfZro{rlst ePsf kqsf/x? dxf;+3sf] r'gfjdf klg To:t} kl/0ffd cfpg ;Sg] eon] ql;t ePsf 5g\ .
dxf;+3sf] eflj g]t[Tjsf] nflu g]kfnL sf+u]|; lgs6 g]kfn k]|; o'lgogsf tkm{af6 ;+:yfks cWoIf tyf jl/i7 kqsf/ s'nrGb| jfUn] pDd]bjf/L lbg] kSsfkSsL ePsf] 5 . pxfF uf]/vfkq ;+:yfgsf gfoj sfo{sf/L ;Dkfbs x'g'x'G5 . o;cl3 pxfF ;~rf/ dGqL lbn]Gb| a8'sf] k]|; ;Nnfxsf/ klg eO;Sg' ePsf] 5 . kqsf/aLr nf]slk|o jfUn]n] pDd]bjf/L lbg] rrf{;Fu} pxfFn] g} cWoIfdf lhTg] ;Defjgf b]lvPsf] 5 .
To:t} jfdkGyL kIfw/af6 jt{dfg dxf;lrj dx]Gb| lai6 ;femf pDd]bjf/sf ?kdf p7\g] rrf{ 5 . pgnfO{ ljb|f]xL Pdfn], dfcf]jfbL / cGo jfdbnx?sf] ;dy{g /x]sf] ;'lgG5 . To:t} Pdfn] ;dly{t k]|; rf}tf/L g]kfnaf6 jt{dfg dWodf~rn pkfWoIf lzj ufpFn] sf]O/fnf p7\g] ePsf 5g\ . pgnfO{ Pdfn] k|rf/ ljefun] pDd]bjf/ agfpg] o;cl3 g} lg0f{o ul/;s]sf] rrf{ 5 . lqkIfLo le8Gtdf jfUn] / lai6aLr g} d'Vo k|lt:kwf{ x'g] rrf{ kqsf/x?aLr 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd 3f]if0ff;Fu} cfufdL xKtfb]lv kqsf/x?nfO{ klg r'gfjL /f}gstfn] 5'g] ePsf] 5 . cWoIfdf PleGo"hsf s]bf/ sf]O/fnf / l;lSsd / lbNnL;Fu ;fF7ufF7 /x]sf emfkfnL kqsf/ 8Da/ lu/L klg pDd]bjf/ p7\g] rrf{ ub}{ lx8]sf 5g\ .
;fgf kf6L{x?sf] sGt ljhf]s
sf7df8f}+ . ;+ljwfg;ef lgjf{rg kl/0ffd d'n'ssf ;fgf kf6L{x?sf nflu k|ltkfbs ePsf] 5 . clxn];Dd g]kfn dhb'/ ls;fg kf6L{ afx]s ;fgf kf6L{x?n] Pp6f l;6df klg cu|tf xfl;n ug{ ;s]sf 5}gg\ . d'n'sdf g]kfnL sf+u]|;, Pdfn] / dfcf]jfbL afx]s lgjf{rg n8]sf $( kf6L{x? ;fgf kf6L{sf ?kdf /x]sf 5g\ . @÷$ l;6 Nofpg] cfzf ul/Psf /fhkf, /fk|kf, /fk|kf g]kfn, g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -cfgGbLb]jL_, g]kfn ;b\efjgf kf6L{ -/fh]Gb| dxtf]_ ;d"x cflb kf6L{n] Ps l;6 klg Nofpg ;s]sf 5}gg\ . To:t} ;fgf jfdbn hgdf]rf{ g]kfn, /fli6«o hgdf]rf{, g]skf dfn], g]skf ;+o'Qm, g]skf ;+o'Qm dfS;{jfbL h:tf kf6L{x? klg dt kl/0ffdsf] kfFrf}+ 5}7f}+ :yfgdf /x]sf 5g\ . a? ut jif{ t/fO{ cfGbf]ng u/]/ rrf{df cfPsf] dw];L hgclwsf/ kmf]/d / sf+u]|;, Pdfn], /fk|kf, ;b\efjgf cflb kf6L{ ljeflht eO{ u7g ePsf] tdnf]kf kf6L{n] !%÷@) l;6 lhTg] ;+efjgf b]lvPsf] 5 .