About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
Kathmandu, Chaitra 26 2064.
 
d'Vo ;dfrf/
 
ax'dt Nofpg] Pdfn] bfaL

dfwj a:g]t

s'g} /fhgLlts clgi7 ePg eg] k;L{ r}q @* ut] P]ltxfl;s ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg x'“b}5 . ;+ljwfg;efsf] d'2f p7]sf] %& jif{kl5 x'g nfu]sf] lgjf{rgsf] kl/0ffdk|lt /fli6«o–cGt/fli6«o rf;f] a9\bf] 5 . of] lgjf{rgdf ;a}eGbf a9L l;6 NofP/ s'g bn 7"nf] aGnf ;a}sf] rf;f]sf] ljifo ag]sf] 5 . dfcf]jfbLafx]s cGo 7"nf kf6L{ Pdfn] / sf+u|];n] clxn];Dd cfkm"x?n] olt l;6 Nofp“5f} eg]/ ;fj{hlgs ?kdf p8Gt] s'/f u/]sf 5}gg\ . t/, b]zJofkL tYof+snfO{ s]nfp“bf Pdfn]n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ax'dt Nofpg] ;Defjgf a9]/ uPsf] 5 . sf+u|]; bf];|f] zlQm x'g] / dfcf]jfbL t];|f] zlQm aGgsf nflu ;+3{if ul//x]sf] 5 .

Pdfn]af6 k|fKt tYof+scg';f/ k|ToIf lgjf{rgtkm{sf b'O{ ;o $) l;6dWo] Pdfn]n] ax'dt l;6 lhTb}5 . Pdfn]n] d]rL c~rnsf emfkfsf–&, Onfdsf–#, kf“ry/sf–@, tfKn]h'ªsf–@ j6} lgjf{rg If]qdf lgjf{rg lhTg] bfjL Pdfn]n] u/]sf] 5 . emfkf–! df sf+u|];sf tkm{af6 axfnjfnf sfg'g, Gofo tyf ;+;bLo Jofj:yfdGqL g/]Gb|laqmd g]Djfª, # df u[xdGqL s[i0fk|;fb l;6f}nf, $ df rqmk|;fb af“:tf]nf Pdfn] pDd]bjf/;“u bx|f] k|lt:kwf{ ub}{5g\ . t/ clxn];Ddsf] r'gfjL bf}8df pgLx?eGbf cfÏg} pDd]bjf/ cufl8 /x]sf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . Onfd–# df sf+u|]; dxfdGqL s'naxfb'/ u'?ª Pdfn]sf wd{/fh pk|]tL;“u k|lt:kwf{df eP klg pgL s§/ /fhfjfbL ePsfn] pk|]tLsf cufl8 lkmtnf] ;fljt eO;s]sf 5g\ . u0ftGqjfbL sf+u|]; g} u'?ªnfO{ x/fpg nfluk/]sf 5g\ .

sf]zLsf ;+v'jf;efsf–@, t]x|y'dsf]–!, ef]hk'/sf–@, wgs'6fsf–@ j6}, df]/ªsf @, #, $, &, *, (, ;'g;/Lsf] !, @, #, $ df Pdfn]n] lhTb}5 . ef]hk'/df sf+u|];sf tkm{af6 hn;|f]tdGqL /x]sf 1fg]Gb|axfb'/ sfsL{ / dfcf]jfbLsf tkm{af6 :yfgLo ljsf; /fHodGqL /x]sf kbd /fO{, Pdfn]sL hoGtL /fO{;“u k|lt:kwf{ ub}{5g\ . wgs'6f–@ df k"j{k|wfgdGqL ;"o{axfb'/ yfkf;“u Pdfn]sf] k|lt:kwf{ 5 . df]/ª–% df cd[t cof{nnfO{ x/fpg k|wfgdGqLk'qL ;'hftf sf]O/fnf nfu]sf] sf+u|]; ;|f]tn] b[li6nfO{ atfPsf] 5 .

;'g;/L–% / df]/ª–% af6 dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf tkm{af6 pDd]bjf/ ag]sf pk]Gb| ofbjnfO{ ;'g;/Laf6 kl5 x6fP/ df]/ªaf6 lhtfOlbg] s'/f ;'hftfn] /fv]sL 5g\ . ;'g;/L–% af6 x6\gsf nflu ofbjn] b'O{ s/f]]8 dfu u/]sfdf clxn];Dd ;'hftfn] Ps s/f]8 lbg] cfZjf;g lbPsf] ;|f]t atfp“5 . df]/ª–! df sf+u|];sf cfdf]bk|;fb pkfWofo Pdfn]sL u+uf 8f“uLaLr k|lt:kwf{ 5 . ^ df dx]z cfrfo{nfO{ Pdfn] pDd]bjf/n] 6Ss/ lbPsf 5g\ . sf]zLs} ;'g;/L–% df sf+u|];sf ;'hftf sf]O/fnf, ^ df /fdaxfb'/ a:g]tn] lgjf{rg lhTb}5g\ . ;u/dfyfdf vf]6fªsf–@, pbok'/sf–# j6} ;Kt/Lsf !, #, % l;/xfsf]–@, % lgjf{rg If]qdf Pdfn]sf] kNnf ef/L x“'b}5 . cf]vn9'+ufsf b'j} l;6 / ;f]n'df cfºgf] kf6L{n] lhTg] sf+u|];sf] bfjL 5 . oBlk cf]vn9'+ufdf Pdfn]sf o1/fh ;'g'jf/ / lszf]/ clwsf/Ln] sf+u|];nfO{ s8f 6Ss/ lbPsf 5g\ .

hgsk'/sf] bf]nvfdf–@ l;6, /fd]5fk–@ l;6, l;Gw'nLdf– !, @, wg'iffdf !, #, $, ^, dxf]Q/Ldf !, #, ^ ;nfxL{df !, @, # lgjf{rg If]qdf cfkm"n] lhTg] Pdfn] bfjL 5 . l;Gw'nL–@ df dfcf]jfbLsf l;kL uh'/]n, Pdfn]sf s]zj b]jsf]6f;“u r'gfjL k|lt:kwf{ ub}{5g\ . clxn];Dd uh'/]neGbf b]jsf]6f w]/} dtn] cufl8 /x]sf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . jfUdtLdf wflbªsf–@, #, g'jfsf]6sf–!, #, sf7df8f}+sf !), nlntk'/sf #, eQmk'/sf]– @, sfe|]df $, l;Gw'kfNrf]sdf # j6} lgjf{rg If]qdf Pdfn]n] lhTg] ePsf] 5 . gf/fo0fLdf dsjfgk'/sf $, /f}tx6df–$, %, ^, af/fdf !, #, $, %, ^ k;f{df–#, %, lrtjgdf–!, @, # df Pdfn] k|lt:kwL{eGbf lgs} cufl8 5 .

Pdfn]sf cg';f/, u08sLsf] ndh'ª @ gDa/ If]q, sf:sLdf–@, # tgx“'df !, #, :ofªhfdf !, #, lgjf{rg If]qdf Pdfn] ljhosf] ;+3f/df plePsf] 5 . n'lDagLdf klg Pdfn] k|lt:kwL{ bnx?eGbf lgs} cufl8 5 . sf:sL–! df klg Pdfn]sf vu/fh clwsf/Ln] dfcf]jfbLsf b]j u'?ªnfO{ k5fl8 kf/]sf 5g\ . n'lDagLdf u'NdLsf #, kfNkfsf #, c3f{vf“rL @ gDa/ If]q, gjnk/f;Ldf @, #, $ ?kGb]xLdf @, #, $, %, slknj:t'sf]–! gDa/ IF]q lgjf{rg If]qdf cfºgf] kf6L{ ljho x'g] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . wjnflu/Ldf klg Pdfn]sf] cj:yf ;'b[9 5 . wjnflu/Lsf] DofUbL, jfUn'ª !, #, kj{tsf] @ gDa/ IF]qdf Pdfn]n] lhTb}5 .

dfcf]jfbL hgo'4sf] pb\ud ynf] /fKtLdf klg Pdfn]sf] ks8 alnof] 5 . o'4sfndf dfcf]jfbLn] Pdfn]lj?4 /fKtLdf 7"n} bdg u/]sf] lyof] . rsf]{ bdg ;x]/ klg Toxf“sf Pdfn] sfo{stf{n] cfºgf] cf:yfnfO{ dfcf]jfbLsf] aGbsL agfPgg\ . /fKtLdf /f]Nkfsf] @ g+= If]qdf ;d]t clxn];Dd dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ Pdfn]sf zfGts'df/ cf]nL / sf+u|];sL eLds'df/L a'9fn] s8f 6Ss/ lbPsf 5g\ . oBlk, k|r08n] sf7df8f}+ !) df ;fg' >]i7;“u xfg]{ lglZrt ePsfsfn] /f]Nkfdf eg] lht'g\ eGg] ;bfzotf Pdfn]n] /fVg] ;Defjgf 5 . Ko'7fgsf] @ gDa/, ;Nofgsf] ! gDa/, bfªsf] !, @, $ lgjf{rg If]qdf cfºgf] kf6L{n] ljho xfl;n ug]{ Pdfn]n] hgfPsf] 5 .

e]/Ldf hfh/sf]6sf] @, b}n]vsf] @, ;'v]{tdf !, #, af“s]sf] @, $ jlb{ofsf] !, @, # IF]qdf cfºgf] ks8 sfod /fVg] Pdfn] bfjL 5 . ;]tLdf klg Pdfn] cGo bnx?eGbf cufl8 g} /x]sf] a'lemPsf] 5 . ;]tLsf] afh'/f, aemfªsf]– ! gDa/ s}nfnLsf] @, $ lgjf{rg If]qdf Pdfn] cufl8 5 . s0ffnL{df eg] Pdfn] k|lt:kwf{sf] d}bfgdf v/f] 9+un] plePsf] 5 . dxfsfnLsf] s~rgk'/ @, $ df Pdfn] lhTb}5 .

clxn];Ddsf] r'gfjL k|lt:kwf{df sf+u|];n] ^% b]lv &) l;6 / dfcf]jfbLn] Ps bh{g hlt l;6df dfq lhTg] Pdfn]sf] tYofs+n] b]vfPsf] 5 . sf+u|];, dfcf]jfbLafx]s dw];jfbLnufot ;fgf bnx?n] eg] Psbd} guGo l;6df dfq} lhTg] a'lemPsf] 5 . Pdfn]n] cfºgf] kf6L{n] lgjf{rgdf ax'dt Nofpgdf )$* ;fnb]lvsf] tYofs+sf] cfwf/ klg lnPsf] 5 . )$* sf] lgjf{rgdf @& k|ltzt dt k|fKt u/]sf] Pdfn]n] )%! df #% k|ltzt NofPsf] lyof] . )%^ df Pdfn] ljeflht x'“bf PSn}n] #! k|ltzt / dfn]n] ^=#$ k|ltzt NofPsf] lyof] . clxn] kf6L{ PsLs[t eO;s]sf] cj:yfdf b'j} hf]8\bf #& k|ltzt x'G5 . ptf, sf+u|];sf] dt eg] x/]s lgjf{rgdf 36\b} cfPsf] 5 .

)!% ;fndf #* k|ltzt dt k|fKt u/]sf] sf+u|];n] )$* df #& k|ltzt )%! sf] lgjf{rgdf #% k|ltzt NofPsf] lyof] . )%^ df Pdfn] ljeflht ePsf] a]nfdf klg sf+u|];n] #^ k|ltzt dfq dt k|fKt u/]sf] lyof] . ljutsfndf sf+u|];n] t/fO{ / klZrd g]kfnsf e'uf]naf6 a9L l;6 lhTb} cfPsf] lyof] . t/, clxn] dfcf]jfbLn] sf+u|];sf] klZrdsf] ks8 eTsfOlbPsf] 5 eg] t/fO{df sf+u|];s} g]tfx? ljeflht eP/ hfltjfbL / If]qLo kf6L{ vf]n]sf 5g\ . o;n] sf+u|];nfO{ 7"nf] wSsf nfUg] ePsf] 5 . Pdfn]n] ;dfg'kfltstkm{ klg $) k|ltzteGbf a9L dt Nofpg] hgfPsf] 5 . Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o Pj+ lgjf{rg kl/rfng sld6Lsf ;b:o ;'/]Gb| kf08] k6s–k6s ;/sf/df /x“bf sf+u|];n] hgtfnfO{ wf]sf dfq lbPsf]n] p;sf kIfdf hgnx/ gePsf] / dfcf]jfbLn] nf]stflGqs 9+un] ljZjf; cfh{g g;s]sf]n] hgtf Pdfn]sf] ljhosf] k|ltIffdf /x]sf] atfp“5g . …hgtfn] Pdfn]n] dfq nf]stflGqs ;+ljwfg agfpg ;S5 eGg] a'lem;s]sfn] lhtfpg cft'/ /x]sf 5g\Ú –kf08] eG5g\ .


anfTsf/L / d08n] dfcf]jfbLdf

b[li6 k|ltlglw

b; jif]{ …hgo'4Ú nfO{ ltnf~hnL lbP/ zflGtk"0f{ /fhgLlts k|lt:kwf{df cfPsf] dfcf]jfbLn] uf]nLn] l5of“l5of“ ePsf Pjd\ ef]sef]s} n8]sf sfo{stf{nfO{ ckdfg ub}{ b]zeQm gful/ssf gfddf d08n]x?nfO{ wdfwd kf6L{df k|j]z u/fO/x]sf] 5 . zflGt k|lqmofdf cfPnuQ} e|i6 k"j{hg]{n s'df/ km'b'ª, k"j{ c~Rnflwz ;"o{axfb'/ ;]g cf]nL, hf]Gb]g pSofjnufotnfO{ leœofPsf] dfcf]jfbLn] clxn] lgjf{rgs} d'vdf hgfb{g zdf{, k|]d rf}+nfufO{, pbo kl/of/, k|]dnfn dxh{g, df]xg kf]v/]nnufotsf d08n]nfO{ /ftf] sfk]{6 la5\ofP/ c;nL rl/q b]vfPsf] 5 . zdf{, rf}+nfufO{, kl/of/, dxh{g /fli6«o hgzlQm kf6L{sf / kf]v/]n /fk|kf -/fi6«jfbL_ sf g]tf x'g\ . klxn] g} Pdfn] kl/Tofu ul/;s]sf / Pdfn]n] sf/jfxL u/]sfx?nfO{ klg lgjf{rgs} d'vdf dfcf]jfbLn] cfºgf] kf6L{df k|j]z u/fP/ Pdfn]af6 7"nf] ;d"x dfcf]jfbLdf k|j]z u/]sf] 8+sf lk6]sf] 5 . dfcf]jfbLn] bh{geGbf a9L kf6L{ rxfl/;s]sfx?nfO{ klg cfºgf] kf6L{df k|j]z u/fP/ qmflGtsf/L cfj/0fdf eL8 a9fpg slt cft'/ /x]5 eGg] b]vfPsf] 5 .

;+ljwfg;efsf] ldlt glhls“b} hf“bf dfcf]jfbL lgolGqt kq–klqsf, 6]lnlehg, /]l8of], PkmPdn] lbg“x' cGo kf6L{ Tofu]/ x'nsf–x'n dfcf]jfbLdf k|j]z ul//x]sf] k|rf/ ul//x]sf 5g\ . dfcf]jfbL k|rf/ z}nL b]Vbf o:tf] nfU5, b]z dfcf]jfbLdo eO;Sof] . dfcf]jfbLsf] ;km]b em'6sf] k|rf/ ;'g]/ cflht ePsf ;j{;fwf/0fn] eGg yfn]sf 5g\– …sf+u|]; ;Qfdf /x]/ ;~rf/ dGqfno ;Dxfn]sf] a]nfdf klg dfcf]jfbLn] hlt ;~rf/ dfWodsf] b'?kof]u u/]sf] lyPg .Ú dfcf]jfbLsf] k|rf/z}nLnfO{ ljZjf; ug]{ xf] eg] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf k|ToIftkm{sf @$) / ;dfg'kfltssf ##% l;6 g} p;n] lhTb}5 . ;fob ToxL lbjflnofkgn] xf]nf, k|r08n] Ps 7f“psf] efif0fdf t k|ToIftkm{ !%) l;6 lhTg] Wjf“; g} lbP . ca s'g lbg @$) l;6 g} lhTb}5f} eGg] x'g\ jf xfdLn] ;a} lhTg] lyof}+ lhTg} lbOPg eGg] x'g\ Tof] ;'Gg af“sL 5 .

dfcf]jfbLx?n] bf];|f] ljZjo'4sf] gfos lx6n/sf] ;~rf/dGqL uf]ojlnogsf] gfd w]/} k6s lng] u/]sfn] xf]nf, clxn] pgLx? Pp6f em'6nfO{ xhf/ k6s bf]xf]¥ofP em'6 klg ;To ;fljt x'G5 eGg] uf]ojlnog z}nLs} ;Rrf cg'ofoL ePsf 5g\ . cem /f]rs s'/f t s] 5 eg] Psflt/ dfcf]jfbL g]tfx? Pdfn] sDo'lgi6 kf6L{ g} xf]Og eGb} efif0f ug{ dl/d]6]/ nfluk/]sf 5g\ eg] csf]{lt/ pgLx? lgolGqt ;dfrf/n] ;a}eGbf a9L Pdfn] g} dfcf]jfbLdf k|j]z ul//x]sf k|rf/ ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] o:tf] gSsnL / bf]xf]/f] rl/q b]Vbf k|Zg p7\g yfn]sf] 5, Pdfn] sDo'lgi6 kf6L{ g} xf]Og eg] ToxL“ kf6L{sf g]tf÷sfo{stf{ cfºgf] kf6L{df leqofpg dfcf]jfbL lsg Hofg kmfn]/ nfu]sf] xf] <

dfcf]jfbLn] 7"nf] k|rf/ u/]/ kf6L{df leœofPsfx? clwsf+zsf] ljut eg] /fd|f] 5}g . cl:t @) ut] v'nfd~raf6 dfcf]jfbLdf k|j]z u/]sf lji0f'xl/ g]kfn 8]9 jif{ klxn] If]qkf6Lsf]] Ps z]kf{ xf]6ndf hf“8 vfg uPsf a]nf afnof}g b'/frf/ ubf{ub}{ aflnsfs} cfdfn] /+u]xft kqmfp u/]sL lyOg\ . :yfgLojf;Ln] s'6]/ ;f]x|v'§] k|x/L rf}sLdf a'emfOlbPkl5 lji0f'xl/ kLl8t aflnsfsf] kl/jf/nfO{ ! nfv &) xhf/ Ifltk"lt{ lt/]/ plDsPsf lyP . aflnsf b'/frf/ u/]kl5 Pdfn]n] lji0f'xl/nfO{ sf/jfxL u/]sf] lyof] . sf/jfxL km's'jf ul/lbg pgn] Pdfn]nfO{ xhf/ laGtL u/]sf lyP . sf/jfxL km's'jf gePkl5 lg/f; ePsf lji0f'xl/nfO{ dfcf]jfbLn] lgjf{rgsf] d'vdf v'nfd~rdf …;f]Ú u/]/ …lk;fasf] Gofgf]Ú lnPsf] 5 . dfcf]jfbLn] lji0f'xl/nfO{ r'gfjsf] d'vdf ;f] u/] klg Pdfn]n] sf/jfxL km's'jf gul/lbg] c8fg lnPnuQ} pgL dfcf]jfbL z/0fdf k'u]/ hgfb]zdf n]v n]Vg yfn]sf lyP .

Pdfn] ;Nnfxsf/ /fdrGb| e§/fO{ dfcf]jfbLdf k|j]z u/] eg]/ dfcf]jfbL kxf8 lht]sf]] uf}/j ul//x]sf] 5 . t/, Tof] k|rf/ klg lg/y{s ePsf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . /fdrGb|sf] Ifdtfsf] 3gTjnfO{ tf}lnP/ Pdfn]n] s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ agfOlbPsf] lyof] . pgsf] rfxgf s]Gb|Lo ;b:o kfpg'kg]{ lyof] . s'g} ;f+u7lgs cfwf/ / Ifdtf gePsfn] Pdfn]n] pgsf] rfxgf k"/f ul/lbg ;s]g . ut j}zfvdf k|r08 a'6jn uP/ Ps /ftel/ Pdfn]lj?4 r'SnL nufp“b} cg]s cfZjf;g lbP/ dfcf]jfbLdf cfpg cfu|x u/]kl5 /fdrGb| ToxL a]nfb]lv dfcf]jfbL ePsf lyP . ut r}qdf dfcf]jfbL ;/sf/df cfP/ ;~rf/ dGqfno ;Dxfn]otf g} /fdrGb|n] uf]/vfkqdf n]v n]v]/ dfcf]jfbL ehg ufpg yfln;s]sf lyP . e§/fO{ dfcf]jfbLsf] nlnkkdf nfu]sf] a'em]/} b'O{ dlxgf klxn] a;]sf] s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ sld6Lsf] a}7sdf ;d]t Pdfn]n] lgDtf lbPsf] lyPg . dfcf]jfbLn] /fdrGb|sf af/]df hlt;'s} :of“n x'O{of dRrfP klg pgsf] x}l;ot cfºg} 3/sf] ef]6;d]t ;a} dfcf]jfbLdf v;fNg g;Sg] kfl/jfl/s ;|f]tn] atfPsf] 5 . ljutb]lv g} /fdrGb| klg cl:y/ :jefjsf dflg; x'g\ . pgL ljleGg jfd ;d"xdf rxfb}{ Pdfn]df cfOk'u]sf Pdfn]n] atfPsf] 5 .

csf{ dfcf]jfbL k|j]zL zDe' /fO{sf] c;lnot rl/q s] xf] w]/}nfO{ /fd|/L yfxf 5 . unt rl/qs} sf/0f Pdfn]n] lgs6 hg;f“:s[lts d~rn] pgnfO{ klxn] g} sf/jfxL ul/;s]sf] lyof] . 5f]/Lsf] gfddf /x]sf] k'tnL;8ssf] >4f /]sl8ª :6'l8of]df uLt /]sl8ª ubf{ ;of}+ snfsf/af6 nfvf+} 7u]sf /fO{n] g]kfn 6]lnlehgnfO{ klg nfvf}+ a'emfpg af“sL 5 . 6]lnlehgdf uLtsf] lhªun ahfOlbG5' eg]/ snfsf/af6 c;'n]sf] nfvf}+ /sd /fO{n] a'emfPsf 5}gg\ . sflGtk'/ PkmPd, Prla;L PkmPd, /]l8of] g]kfndf sfo{qmd rnfp“bf cToGt} hfltjfbL / cfºgf uLt dfq ufPsfn] nv]l6Psf /fOn] 6]lnlehgdf ltg'{kg]{ /sdaf6 5'6sf/f kfpg / k'g :jfy{ n'6\g lgjf{rgsf] d'vdf dfcf]jfbL k|j]zsf] gf6s u/]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .

clxn] dfcf]jfbLsf kIfdf ef]6 dfUb} lx+8\g] vu]Gb| ;+u|f}nfn] cfkm"nfO{ jfdkGyL eg] klg pgL ;a}eGbf cl:y/ v]nf8L x'g\ . h;n] vfg lbof] p;}sf kIfdf dfq n]Vg] ;+u|f}nf ufnLunf}h n]vsdf gfdL bh{ ePsf 5g\ . clZnntf dfq n]Vg] u/]sfn] pgsf] lbdfu g} lasf/ eO;s]sf] ;dsIfLx? atfp“5g . s'g} a]nf dfcf]jfbLn] o'4df aufPsf] /ut / dfl;s >fj x'“bf dlxnfn] aufPsf] /ut Pp6} xf] eg]/ n]Vg] ;+u|f}nfnfO{ clxn] dfcf]jfbLn] slt /sddf vl/b u/]/ cfºgf] kIfdf n]Vg, af]Ng nufPsf] 5 jf s] :jfy{ n'6\g ;+u|f}nfn] dfcf]jfbLsf] :t'ltufg ufPsf x'g\ Tof] t kl5 g} yfxf xf]nf . dw]; cfGbf]ng rsf{pg cfºgf] snd ;a}eGbf a9L b'?kof]u u/]sf ;+u|f}nfn] clxn];Dd ef/t, cd]l/sfsf] lj?4 Ps zAb klg n]v]sf 5}gg\ . dxGt 7fs'/sf] g]t[Tjdf dw];Ln] If]qLo, hflto kf6L{ vf]n]sf] lbg cltlysf] ?kdf k'u]sf ;+u|f}nf s;sf …Ph]G6Ú x'g\ eGg] s'/fsf] c;nL cg'xf/ ToxL lbgaf6 cem /fd|/L pbf+luPsf] 5 .

oltv]/ b]ze/af6 hltn] dfcf]jfbLdf k|j]z u/]sf] k|rf/ ul//x]sf 5g\ tL ;f“lRr g} dfcf]jfbLnfO{ ljhoL agfpg eGbf klg dfcf]jfbLnfO{ cfj/0fdf b]vfP/ cfºgf] :jfy{k"lt{ ug]{ cj;/jfbLx? dfq 5g\ . dfcf]jfbLn] gof“ g]kfnsf] gf/f lbP/ !) jif{;Dd o'4 n8]sf] eP klg clxn] lgjf{rgsf] d'vdf dxfd08n] / hlxn] klg :jfy{sf] b'Zrqmdf nfUg]x? dfq leqofpg cft'/ ePsfn] p;sf] ;SsnL cg'xf/ hgtf;fd' emg\ 5n{¨ ePsf] 5 . Ps ;dodf :jfy{sf] t/ cGoq} df/]/ cGtdf h'7f] rf6\g uPsfx?nfO{ dfcf]jfbLn] slt h'7f] lbg] xf] / slt df]6fpg] x'g\ Tof] eg] x]g{ af“sL g} 5 .


g]tfx¿ M sf] slt kfgLdf <

dfwj a:g]t

;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ;/udL{ glhls“b} hf“bf k|ltli7t g]tfx¿sf] nflu o; k6ssf] lgjf{rg kmnfdsf] Ro"/f ag]sf] 5 . oBlk, jl/i7 g]tfx?aLr ;f}xfb{k"0f{ jftfj/0fdf lgjf{rg ;kmn agfpg] ;xdlt ePsfn] ;a} g]tfx?n] lhTg] ;+efjgf 5 . Pdfn]af6 dxf;lrj dfwas'df/ g]kfn, ;efd'v ;'jf; g]Djfª, jl/i7 g]tf s]kL cf]nL, jfdb]j uf}td, e/tdf]xg clwsf/L, emngfy vgfnnufotsf g]tfx¿ ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] d}bfgdf v8f 5g\ . sf+u|];af6 sfo{jfxs ;efklt ;'zLn sf]O/fnf, jl/i7 g]tf z]/axfb'/ b]pjf, pk;efklt /fdrGb| kf}8]n, uf]kfndfg >]i7, k|sfzdfg l;+x, dxfdGqL 8f= /fdj/0f ofbj, ljdn]Gb| lglwnufot lgjf{rgsf] d}bfgdf xf]ldPsf 5g\ . dfcf]jfbLaf6 cWoIf k|r08, 8f= afa'/fd e§/fO{, afbn, l;kL uh'/]nnufotsf g]tf r'gfjL k|lt:kwf{df 5g . dfcf]jfbL …hgo'4Ú sf sf/0f )%^ kl5 s'g} klg lgjf{rg x'g g;s]sfn] s'g g]tf slt kfgLdf 5g\ eGg] e]p kfpg ;lhnf] 5}g . ;a} /fhgLlts bnx¿ lgjf{rgdf cfkm"n] ax'dt Nofpg] bfjL ul//x]sf 5g\ .

Pdfn], sf+u|];n] ljut lgjf{rgsf] kl/0ffdnfO{ g} hf]836fp ub}{ cfºgf] kIfdf ax'dt cfpg] c8snafhL ul//x]sf 5g\ . dfcf]jfbL !) jif]{ hgo'4sf] hgfwf/ cfºgf] kIfdf ePsf]n] cfkm"n] ;lhn} lgjf{rg lhTg] k|rf/ ul//x]sf] 5 . dfcf]jfbLn] !) jif{;Dd …hgtfsf nfluÚ o'4 n8]sf]n] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf cfkm"n] g} ax'dt Nofpg] bfjL u/sf] xf] . t/, dfcf]jfbLn] zflGtjftfdf{ cfpg' eGbf klxnf …cfwf/ Onfsfdf ;Qf ;~rfngÚ sf gfddf slt hgtf cfkm"x¿af6 ;tfOPsf lyP / clxn] klg pb08 Aofjxf/sf sf/0f slt hgtf ?i6 eO{/x]sf 5g eGg] cg'dfg u/]sf] b]lv“b}g . ;DejtM dfcf]jfbL k/fhosf] k|d'v sf/0f oxL aGg] 5 .

;+ljwfg;ef lgjf{rgdf xf]ldPsf tLg 7"nf kf6L{sf g]tfx¿dWo] Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfn, sf+u|]; g]tf z]/axfb'/ b]pjf, dfcf]jfbL cWoIf k|r08 @–@ lgjf{rg If]qaf6 lgjf{rg nl8/x]sf 5g\ . g]kfn u[xlhNnf /f}tx6afx]s sf7df8f}+–@ / b]pjf klg u[xlhNnf 88]Nw'/fafx]s s~rgk'/–$ af6 lgjf{rgdf le8]sf 5g\ . To;}u/L k|r08 sf7df8f}+–!) / /f]Nkf–@ af6 lel8/x]sf 5g\ . Pdfn] dxf;lrj g]kfnn] sf7df8f}+–@ af6 / b]pjfn] s~rgk'/–$ af6 lgjf{rg n8]sf] klxnf] k6s xf] . k|r08 t b'j} lgjf{rg If]qaf6 klxnf] k6s lgjf{rg n8]sf 5g\ . o;cl3 )%^ sf] lgjf{rgdf Pdfn] dxf;lrj g]kfn /f}tx6sf] If]q g+= ! / $ af6 lgjf{rg If]qdf n8]/ ef/L dtn] ljhoL ePsf lyP . b]pjfn] klg cl3Nnf lgjf{rgdf 88]Nw'/faf6 dfq} lgjf{rg n8\b} cfPsf 5g\ . g]kfn o;k6s /f}tx6sf] If]q g+= ^ / sf7df8f}+sf] If]q g+= @ af6 lgjf{rg n8\b}5g\ . Pdfn] sf7df8f}+ lhNnf sld6L / pkTosf ;dGjo sld6Lsf] cfu|xdf g]kfnn] sf7df8f}+–@ af6 lgjf{rg n8]sf x'g\ . sf7df8f}+df g]kfnsf] k|lt:kwL{ sf+u|];sf bLks s'O“s]n, dfcf]jfbLsf emSs'k|;fb ;'j]bL 5g\ eg] /f}tx6df sf+u|];sf p4j 9sfn / dfcf]jfbLsf b]j]Gb|k|;fb k§]n 5g\ . dxf;lrj g]kfnn] b'j} lgjf{rg If]qaf6 ef/L ax'dt NofP/ lgjf{rg lhTg] Pdfn]n] atfPsf] 5 .

88]Nw'/faf6 ljZj:t x'g g;sL b]pjf s~rgk'/–$ df klxnf] k6s lgjf{rg n8]sf] sf+u|]; ;|f]tn] atfPsf] 5 . )%^ sf] ;+;bLo lgjf{rgdf tLg lgjf{rg If]q /x]sf] s~rgk'/df tLgj6} If]q sf+u|];n] lht]sf] lyof] . clxn] b]pjf p7]sf] If]qdf klxn] /d]z n]vsn] lht]sf lyP . 88]nw'/fdf xfg]{ lgSof]{n kl5 n]vsn] g} bof u/]/ o;k6s b]pjfnfO{ s~rgk'/df 5f]l8lbPsf a'lemPsf] 5 . 88]Nw'/fdf b]pjfsf k|lt{:kwL{ Pdfn]sf ljqmdaxfb'/ zfxL / dfcf]jfbLsf vu/fh e§ 5g\ . 88]Nw'/fsf] a9L dtbftf ePsf] cflntfnnufotsf uflj;df clxn] Pdfn]sf] jr{Zj a9]sf] 5 . To;dfly s]xL lbg cufl8 dfq} sDo'lgi6 kf6L{sf] em08f hnfPotf t 88]Nw'/fdf b]pjfsf] l:ylt emg\ gfh's x“'b} uPsf] 5 . ToxL ljjfbnfO{ lnP/ 88]Nw'/f ;b/d'sfddf b'O{ lbg;Dd sºo'{ nufpg'k/]sf] lyof] . s~rgk'/df b]pjfsf k|lt:kwL{ Pdfn]sf /fh]Gb|l;+x /fjn / dfcf]jfbLsf xl/; 7s'Nnf 5g\ . /fjn lhNnfdf nf]slk|o g]tf ePsfn] s~rgk'/–$ af6 cfºgf] kf6L{sf] ljhoL lglZrt ePsf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . dfcf]jfbL cWoIf k|r08 sf7df8f}+–!) af6 Pdfn]sf ;fg' >]i7;“u le8\b}5g\ eg] /f]Nkfdf Pdfn]s} zfGts'df/ cf]nL;“u r'gfjL k|lt:kwf{ ub}{5g\ . pDd]bjf/Lkl5 Ps k6s /f]Nkf k'u]/ kms]{sf k|r08sf] l:ylt Pdfn] / sf+u|];n] g;3fpg] xf] eg] b'j} lgjf{rg If]qdf /fd|f] 5}g . To;}n] k|r08sf] k/fhok|lt jfd a'l4hLjLx? a9L lrlGtt x'g yfn]sf 5g\ . sf7df8f}+sf jfd a'l4hLjLx?n] k|r08nfO{ sf7df8f}+ !) df 5f]8\g Jofks bafa l;h{gf ul//x]sf 5g\ .

;efd'v ;d]t /x]sf Pdfn] g]tf ;'jf; g]Djfª Onfd–@ af6 ;+ljwfg;efsf] k|Tof;L ag]sf 5g\ . g]Djfªsf] k|lt:kwL{df sf+u|];sf s]zj yfkf / dfcf]jfbLsf xs{axfb'/ nfjtL 5g\ . oxL lgjf{rg If]qaf6 k6s–k6s lhTb} cfPsf g]Djfªn] o;k6s klg k|lt:kwL{eGbf cfwf dt a9L NofP/ lhTg] lglZrt ePsf] Pdfn]n] atfPsf] 5 . Pdfn]sf k|efjzfnL g]tf s]kL cf]nL emfkf–& af6 ;+ljwfg;ef lgjf{rg d}bfgdf plePsf 5g\ . )%^ sf] lgjf{rgdf emfkf–@ / ^ af6 k|lt:kwL{nfO{ ef/L dtsf] cGt/n] k/flht u/fPsf cf]nL )%! / )$* sf] lgjf{rgdf klg emfkfaf6} ljhoL ePsf lyP . clxn] cf]nLsf] k|lt:kwL{ sf+u|];sf dx]Gb|s'df/L lnDa", dfcf]jfbLsf ljZjbLk lnªb]g / hgdf]rf{sf o'Qm e]6'jfn 5g\ . dfcf]jfbLn] h;/L eP klg cf]nLnfO{ x/fpg] of]hgfcGt{ut cfºgf pDd]bjf/nfO{ e]6jfnnfO{ ;3fpg lgb]{zg lbPsf] 5 . t/ g]t[Tjsf] lgb]{zgnfO{ lnªb]gn] c:jLsf/ u/]sf 5g\ . cf]nLnfO{ x/fpg dfcf]jfbLn] hlt;'s} ckljq ;f“7uf“7 u/]klg tL ;a} lkmSsf x'g] lglZrt ePsf] 5 .

Pdfn]sf csf{ ;zQm g]tf jfdb]j uf}td alb{of–! af6 lgjf{rgsf] d}bfgdf xf]ldPsf 5g\ . uf}tdsf] k|lt:kwL{df sf+u|];sf] dfntL ;f]8f/L / dfcf]jfbLsf] ;/nf /]UdL 5g\ . )%^ sf] lgjf{rgdf sf+u|];sL sf“zL kf}8]n;“u k/flht ePsf uf}td o;k6s 7"nf] dtsf] cGt/n] ljhoL x'g] Pdfn] bfjL 5 . )$* / )%! df klg uf}tdn] oxL If]qaf6 ;xh} lht]sf lyP . df]/ª–@ af6 Pdfn] k|Tof;L e/tdf]xg clwsf/L ljutb]lv g} oxL lgjf{rg If]qaf6 lgjf{lrt x“'b} cfPsf 5g\ . )%^ sf] lgjf{rgdf clwsf/Ln] sf+u|];sf a;Gt e§/fO{eGbf & xhf/ a9L dt NofP/ lht]sf lyP . o;k6s klg clwsf/L;“u sf+u|];sf a;Gt e§/fO{ g} le8\b} 5g eg] dfcf]jfbLsf nfnaxfb'/ ;'l:nª du/n] k|lt:kwf{ ul//x]sf 5g\ . Pdfn] g]tf emngfy vgfn Onfd–! af6 lgjf{rg d}bfgdf 5g\ . )%^ sf] lgjf{rgdf sf+u|];sf a]g'k/fh k|;fO{+;“u !)^ dtn] dfq k/flht ePsf vgfn o; k6ssf] lgjf{rgdf eg] ljhoL x'g] kSsf 5 . vgfnsf k|lt:kwL{ sf+u|];sf k|;fO{+ / dfcf]jfbLsf ;"o{k|sfz afnf /fO{ 5g\ .

sf+u|]; sfo{jfxs ;efklt ;'zLn sf]O/fnf af“s]–# af6 pDd]bjf/ ag]sf 5g\ . sf]O/fnf;“u Pdfn]sf ;d;'l4g l;l4sL / / dfcf]jfbLsf k/dfgGb s'dL{ r'gfjL le8Gtdf 5g\ . l;l4sL k"j{ pkd]o/ / nf]slk|o g]tf x'g\ . d'l:nd / yf?x¿sf] afx'Notf /x]sf] of] If]qdf sf]O/fnfnfO{ lhTg wf}wf} kg]{ ePsf] 5 . of] If]qdf /fk|kfaf6 wjnzDz]/ /f0ff, t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{sf ljho u'Ktf, dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf ;j{b]j cf]emf sf]O/fnfnfO{ x/fpg] cleofgsf ;fy r'gfjL d}bfgdf 5g\ . pgLx¿ ;a} hgf alnof] ks8 ePsf g]tf x'g\ . o;cl3sf] lgjf{rgdf eg] sf]O/fnfn] oxL If]qaf6 lhTb} cfPsf lyP . sf+u|]; pk;efklt /fdrGb| kf}8]n tgx“'– @ af6 r'gfjL d}bfgdf 5g\ . ljutb]lv Ps5q ar{Zj hdfp“b} cfPsf kf}8]nlj¿4 o;k6s sf+u|];af6} afuL k/]sf] 5 . pgL;“u Pdfn]sf k|tfknfn >]i7 / dfcf]jfbLsf 8Da/axfb'/ ljZjsdf{n] k|lt:kwf{ ub}{5g\ . sf+u|]; ;|f]tsf cg';f/ kf}8]nnfO{ x/fpg clxn] sf+u|];s} uf]ljGb/fh hf]zL dl/d]6]/ nfluk/]sf 5g\ . a'lemPcg';f/ tgx'“df kf}8]n / hf]zL b'j}sf] xfnt kTnf 5 .

sf+u|];sf csf{ pk;efklt4o uf]kfndfg >]i7 :ofªhf–@ / k|sfzdfg l;+x sf7df8f}+–! af6 pDd]bjf/ ag]sf 5g\ . >]i7sf] k|lt:kwL{df Pdfn]sf rqmaxfb'/ k/f}nL / dfcf]jfbLsL bLkf e';fn 5g\ . >]i7n] ljutb]lv g} oxL lgjf{rg If]qaf6 lhTb} cfPsf eP klg e|i6 rl/qsf sf/0f pgn] of] k6s v/f] k/LIffyL{ aGg'kg]{ ePsf] 5 . k|bLk g]kfn;“u r'gfjL d}bfgdf plqPsf k|sfzdfg k/flht x'g] lglZrt ePsf] Pdfn]n] hgfPsf] 5 . l;+x sf7df8f}+af6 k6s–k6s k/flht x“'b} cfPsf 5g\ . l;+xn] eGbf * b]lv !) xhf/ dt a9L NofP/ cfkm"n] r'gfj lhTg] g]kfnsf] bfjL 5 . sf+u|];s} sfo{stf{x? k|sf;dfg sf7df8f}+–! sf] ;f6f] cGo g]jf/ afx'No If]qaf6 p7]sf] eP ljho x'g] ;Defjgf x'GYof] elg/x]sf 5g\ .

g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqLåo ljdn]Gb| lglw / 8f=/fdj/0f ofbj qmdzM wg'iff–# / % af6 ;+ljwfg;efsf] k|Tof;L ag]sf 5g\ . pgLx¿nfO{ /ftf/ft hlGdPsf dw];L bnx¿n] cfR5'–cfR5' kf/]sf 5g\ . lglwsf k|lt:kwL{df Pdfn]sf xl/b]j d08n / dfcf]jfbLsf zf]let ofbj 5g\ . ofbj p7]sf] % g+= If]qdf klg pxL xfnt 5 . ofbjsf] afx'Notf /x]sf] of] If]qdf ;a} kf6L{n] ofbjnfO{ g} pDd]bjf/ agfPsf 5g\ . u}/ ofbjsf ef]6 h;n] tfGg ;S5 p;}n] lgjf{rg lhTg] a'lemPsf] 5 . ofbj;“u Pdfn]sf /fd/tg ofbj / dfcf]jfbLsf /fds'df/L b]jL ofbj k|lt:kwf{ ub}{5g\ . dw];L hgclwsf/ kmf]/d, t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{ / ;b\efjgf kf6L{n] klg oL If]qdf pDd]bjf/L lbPsf 5g\ .


k|r08 g} afws

b[li6 ;+jfbbftf

g]skf dfcf]jfbLsf zLif{ g]tfx?nfO{ lhtfpg] u/L x'g nfu]sf] r'gfjL tfnd]n dfcf]jfbLs} sf/0f gx'g] ePsf] 5 . tfnd]nsf nflu jfd a'l4hLjLx?sf] ;lqmotfdf cfOtaf/ ePsf] tLg jfd kf6L{sf] a}7sdf g]tfx?n] g} jfd tfnd]n gug]{ ;xdlt u/]sf 5g\ . jfdaLr ;xdlt vf]Hg cfOtaf/ /flt nflhDkf6l:yt kb\d/Tg t'nfw/sf] lgjf;df Pdfn] dxf;lrj dfwj g]kfn, dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / Pstfs]Gb|sf dxf;lrj k|sfzaLr sl/a b'O{ 306f 5nkmn ePsf] lyof] . a}7sdf jfd a'l4hLjLn] s]xL l;6df eP klg r'gfjL tfnd]n ug{ g]tfnfO{ bjfj lbPsf lyP .

a}7sdf Pdfn] dxf;lrjn] dfcf]jfbLsf s]xL g]tfnfO{ s]xL 7fp“df 5f]8\g tof/ /x]sf] hgfp lbP klg k|r08n] g} tfnd]nk|lt clgR5f hfx]/ u/]sf lyP . …xfdLn] hgdf]rf{;“u u/]sf] tfnd]n sfof{Gjog ePg of] cj:yfdf Pdfn];“u tfnd]n u/] klg ;xsfo{ x'g;Sg] cj:yf 5}g .Ú a}7sdf k|r08sf] egfO p4[t ub}{ Ps ;xefuLn] eg]– …xfdLn] u/]sf] lg0f{o sfo{stf{n] dfGb}gg\ .Ú a}7sdf k|sfzn] eg] s]xL l;6df eP klg tfnd]n ug'{kg]{ c8fg /fv]sf lyP . tfnd]ndf ;xdlt gePkl5 jfda'l4hLjLx?sf] cfu|xdf lgjf{rgdf :j:y k|lt:kwf{ ug]{, Pscsf{dfly cfqmd0f gug]{, kl/l:ylt pQ]hs ag]df ;f}xfb{k"0f{ jftfj/0fdf ;dfwfg ug]{ $ a'“b] ;xdltkqdf x:tfIf/ ub}{ a}7s 6'+luPsf] lyof] . t'nfw/ lgjf;df ePsf] ;xdltnfO{ lxhf] g]tfx?n] ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . g]tfx?n] sf7df8f}+df ;xdlt u/] klg lhNnfdf dfcf]jfbLn] cGo bnsf sfo{stf{dfly cfqmd0f ug{ 5f]8]sf 5}gg\ . lxhf]dfq} dfcf]jfbLn] /fd]5fk / cf]vn9'+ufsf Pdfn] sfo{stf{dfly cfqmd0f u/]sf 5g\ . o;n] dfcf]jfbL g]tfn] ug]{ ;xdlt b]vfpg] bf“t dfq} ePsf] k|i6 ePsf] 5 .

;xdltkqsf] 8«fÏ6 Zofd >]i7 / 8f= dx]z df:s]n] tof/ kf/]sf lyP . a}7sdf ;/f]h lwtfn, e/t k|wfgnufotsf a'l4hLjL ;xefuL lyP . dfcf]jfbLdf ljjfb a9\g] eon] k|r08n] tfnd]n c:jLsf/ u/]sf] a'lemPsf] 5 .

…xfdLn] dfcf]jfbLsf zLif{ g]tfx? lhTg'k5{ eg]/ ;bf;otf k|s6 ug{ vf]Hof}“ . t/ pxf“x?n] To;nfO{ Pdfn]sf] sdhf]/L 7fGg'ef]Ú –g]skf Pdfn]sf :yfoL ;ldlt ;b:o cd[ts'df/ af]xf]/fn] eGg'eof]– …sfo{stf{nfO{ Pdfn]lj?4 nfUg lgb]{Zfg lbg'ef], ca tfnd]nsf] ;Defjgf 5}g .Ú Pdfn]n] k|r08 r'gfj n8]sf] /f]Nkf If]q g+j/–@, 8f= afa'/fd e§/fO{sf] uf]/vf If]q gDa/–@ / b]jk|;fb u'?ª n8]sf] dgfªaf6 pDd]bjf/x?nfO{ lgliqmo agfpg] / dfcf]jfbLnfO{ lgzt{ ;3fpg] tof/L u/]sf] lyof] .

dfcf]jfbLn] lrtjg–@ / bfª–@ df ;d]t cfkm"nfO{ ;xof]u ug{ Pdfn];“u k|:tfj /fv]sf] lyof] . lrtjg–@ df /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ / bfª–@ df s[i0faxfb'/ dx/fn] pDd]bjf/L lbg'ePsf] 5 . Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn;“usf] kl5Nnf] e]6df dfcf]jfbL cWoIf k|Rf08n] …xfd|f] ;+j]bgzLntf a'lemlbg'k¥of]Ú eGb} afbnnfO{ lhtfpg d2t ug'{kg]{ k|:tfj ug'{ePsf] lyof] . Pdfn]sf] pRr ;|f]tsf cg';f/ kf6L{sf] xf8{nfOgsf g]tf ePsfn] afbnnfO{ h;/L klg lhtfpg'kg]{ 3'dfp/f] k|:tfj k|r08sf] lyof] .

Pdfn]n] lrtjg–@ df dfcf]jfbLnfO{ ;xof]u ug{ g;Sg'sf] sf/0f Toxf“ s]Gb|Lo sld6Lsf ;b:o sfzLgfy clwsf/Ln] pDd]bjf/L lbg'ePsf] 5 . OdfGbf/ 5lj ePsf clwsf/L / csf{ s]Gb|Lo ;b:o s]bf/ Gof}kfg]n] klxnf] k6s Pdfn]sf] a}7sdf ;+ljwfg;ef r'gfjdf hfg'kg]{ k|:tfj /fVg'ePsf] lyof] . ;+ljwfg;efdf hfg] Pdfn]sf] lg0f{o;“u uf“l;g'ePsf clwsf/LnfO{ 5f8\g Pdfn] tof/ ePg . To;f] t k|r08n] sf7df8f}“ IF]q gDa/–!) df klg cfkm"nfO{ ;xof]u ug{ dxf;lrj g]kfn;“u cfu|x ug'{ePsf] lyof] . t/ g]kfnn] tfnd]nsf] clwsf/ k|fKt pkTosf ;dGjo sld6Ln] g} c:jLsf/ u/]sf]n] cfkm" s]xL ug{ g;Sg] atfpg'ePsf] lyof] .

sf7df8f}+d} klg dfcf]jfbL cWoIf k|Rf08nfO{ lhtfpg] Pdfn]sf] of]hgf lyof] . ;'?df sf7df8f} If]q gDa/–! af6 pDd]bjf/L lbg] rrf{ rn]sf k|r08n] If]q gDa/–^ af6 pDd]bjf/L lbg] ;d]t rrf{ rn]sf] lyof] . Pdfn]n] oL b'O{ :yfgdf pDd]bjf/L lbPsf] eP k|r08nfO{ ;3fpg ;Sg] ;Defjgf lyof] . t/ ljutdf hgg]tf dbgs'df/ e08f/Ln] r'gfj lht]sf] / cfÏgf] alnof] ks8 /x]sf] If]q gDa/–!) af6 Pdfn]n] dfcf]jfbLnfO{ 5f8\g' …cfTd3ftL lg0f{oÚ x'g;Sg] lyof] . Pdfn]n] sf7df8f}+–!) g5f]8\g] ePkl5 k|r08 Pdfn]k|lt cfqmf]lzt ePsf 5g\ . h'g s'/f k|r08sf] ;fj{hlgs cleJolQmaf6} b]lvg yfn]sf] 5 . ;|f]tsf cg';f/ clxn] dfcf]jfbLn] jfdaLr cfqmd0f gug]{ hfn Ïof“s]/ s]xL :yfgdf sf+u|];;“u ;xsfo{ ug]{ k|:tfj cl3 a9fPsf] 5 . r'gfj lhTg ;+3if{ ul//x]sf u[xdGqL s[i0f l;6f}nf / sf+u|]; g]tf z]v/ sf]O/fnfdfkm{t\ dfcf]jfbL k|:tfj cl3 a9fPsf] atfOPsf] 5 . sf+u|];sf jl/i7 g]tfnfO{ ;xof]u ug]{ / s]xL Pdfn] g]tfnfO{ x/fpg] of]hgf dfcf]jfbLn] agfPsf] ;|f]tn] atfof] .

cGo bndfly cfqmd0f gug]{ eg] klg dfcf]jfbLn] s]xL lhNnfdf jfO{;LPn k|of]u u/]/ r'gfj sAhf ug]{ of]hgf agfPsf] ljj/0f k|d'v lgjf{rg cfo'QmnfO{ lbOPsf] 5 . s]xL lbgcl3 cfof]udf ePsf] ;'/Iff a}7sdf ;z:q k|x/L dxflg/LIfs jf;'b]j cf]nLn] @$ lhNnfdf dfcf]jfbLn] jfO{;LPnsf gfddf r'gfjsf lbg a'y sAhf ug]{ of]hgf agfPsf] l/kf]6{ k|d'v lgjf{rg cfo'Qm ef]h/fh kf]v/]nnfO{ a'emfPsf lyP . dfcf]jfbLn] sltko dtbfg s]Gb| glhs} a+s/ vg]sf], xltof/ k|bz{g u/]sf] l/kf]6{ kfPkl5 k|d'v cfo'Qm kf]v/]nn] dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u ;d]t lzsfot ul/;s]sf] ;|f]tn] atfof] . dfcf]jfbLn] tfKn]h'ª, ;+v'jf;ef, ef]hk'/, vf]6fª, cf]vn9'+uf, ;f]n'v'Da', wflbª, dsjfgk'/, nlntk'/, ;Nofg, Ko"7fg, ?s'd, /f]Nkf, hfh/sf]6, tyf s0ff{nL c~rnsf lhNnfdf a'y sAhf ug]{ of]hgf agfPsf 5g\ . of] l/kf]6{kl5 k|d'v lgjf{rg cfo'Qm kf]v/]nn] ;]gfnfO{ ;ts{ /xg cfu|x u/]sf] / ;]gfn] jQmJo hf/L u/]/} cfkm" tof/L cj:yfdf /x]sf] hgfp lbPsf] ;|f]tn] atfof] .


/fi6«a}s d"sbz{s, ljQLo ck/fw a9\bf]

 /fi6« a}+ssf] cg'udg Ifdtf sd x'“b} uPkl5 ljQLo dflkmofx?n] 6fpsf] p7fpg yfn]sf 5g\ .

 /fi6« a}+ssf] lgb]{zg t k/} hfcf];\ cbfntsf] lgb]{zgnfO{ ;d]t dflkmofx?n] nTofp“bf;d]t pgLx?dfly sf/afxL x'g ;s]sf] 5}g .

 s'df/L a}+s kfl/jfl/s lsrnf]df k/]kl5 ;+:yfkg z]o/ glsGg ;j{;fw/0fnfO{ cfu|x .

;+jfbbftf÷sf7df8f}+

sxL“ gePsf] hfqf xf8L ufp“dfÚ eGg] pvfg clxn] g]kfn ljsf; a}+sdf nfu" ePsf] 5 . /fi6« a}+s cbfnt;Dd k'u]/ ;~rfns ;ldltaf6 x6fOPsf g]kfn ljsf; a}+ssf k"j{cWoIf pQd k'g clxn] sfg'gnfO{ wf]tL nufp“b} a}+ssf] b}lgs sfddf ;lqmo eP/ nfu]sf 5g\ . a}+ssf] ;fwf/0f;ef;d]t pb3f6g ug{k'u]sf k"j{cWoIf k'gsf sf/0f g]kfn ljsf; a+}s lj36gfs]f ;+3f/df k'u]sf] 5 .

g]kfn ljsf; a}+snfO{ lgIf]k ;+sngdf nufPsf] k|ltaGw / ;f] a}+ssf k|d'v pQdaxfb'/ k'gnfO{ kf“r nfv hl/jfgf ug]{ u/L /fi6« a}+ssf] lgb]{zg k'g/fj]bg cbfnt kf6gn] /f]s]sf] lyof] . cfkm\gf] lgb]{zg kfng gePkl5 /fi6« a}+s ;jf]{Rr cbfnt k'Uof] . $ ebf}df ;jf]{Rr cbfntn] /fi6« a}+sn] u/]sf] lg0f{o l7s ePsf] km};nf u/]sf] lyof] .

@)%& ;fndf kj{t lhNnfl:yt b/dvf]nf hnljB't\ of]hgf ;~rfng ug{ uf]vf{ xfO8«f]kfj/nfO{ lbPsf] shf{ cWoIf k'gn] a}+ssf] z]o/df kl/0ft ul/lbPsf 5g\ . uf]vf{ xfO8«f]kfj/nfO{ lbOPsf] cf7 s/f]8 ^) nfv ?lkof“ shf{dWo] ;ft s/f]8 ^) nfv ?lkof“a/fa/sf] ;]o/ pknAw u/fOPsf] 5 . Ps s/f]8 ?lkof“ shf{s} ?kdf 5 . pQm hnljB't cfof]hgf k'gsf] gfddf btf{ 5 .

a}+ssf] sfo{sf/L k|d'v x'g Go"gtd :gfts pQL0f{ u/]sf] x'g'kg]{df k'gn] lagfof]Uotf pQm kbdf /x]sfn] @! df3 @)^) af6 vfOkfO{ cfPsf] ;a} /sd lkmtf{ u/fpg] /fi6« a}+sn] k|lqmofn] ;d]t k"0f{tf kfPsf] 5}g . k'gn] a}+ssf] cWoIf tyf k|aGw ;~rfnssf] kfl/>lds jflif{s #( nfv ?lkof“, a}7s eQfsf gfddf k|lta}7s tLg xhf/ kf“r ;o ?lkof“ tyf kqklqsf, oftfoft, 6]lnkmf]g, df]afOn / cGo vr{ lancg';f/ /sd a'em\b} cfPsf lyP .

k'gn] /fi6« a}+sn] a}+lsª sf/f]af/ ug]{ Ohfht vf/]h u/]sf] g]kfn ;xsf/Ldf ljsf; a}ssf] !% s/f]8 ?lkof hDdf u/]sf lyP . pQm k};f clxn];Dd a}+sn] lkmtf{ Nofpg ;s]sf] 5}g . a}+sn] lrtjgl:yt xf]lnNofG8 :s'nsf] #) s/f]8 ;f“jfAofh shf{ /x]sf]df !( s/f]8 %) nfv 3f6f vfP/ dfq !) s/f]8 %) xhf/df u}/a}+lsª ;DklQ a]r]sf] lyof] . g]kfnL ;]gf / sd{rf/L ;~ro sf]ifsf] ;d]t art /x]sf] pQm a}sdf ;j{;fwf/0fsf] art ;+sngnfO{ ;d]t ;'/lIft agfpg g]kfn /fi6« a}+sn] clxn];Dd 7f]; k|of; ug{ ;s]sf] 5}g .

g]kfn /fi6« a}+ssf] cg'udg Ifdtf sdhf]/ x'“b} uPsfn] ljQLo ck/fwLx?n] lz/ p7fpg yfn]sf 5g\ . clxn] a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?n] /fi6« a+}ssf] lgb]{zg t k/} hfcf];\ cbfntsf] lgb]{zg;d]t nTofpg yfn]sf 5g\ . ;~rfnsaf6 x6fpg] cbfntsf] lg0f{o k'gn] dfq xf]Og, 3/]n' ljsf; a}+ssf cWoIf ;Ltf/fd k|;fO{+n] ;d]t nTofp“b} cfPsf 5g\ . g]kfn /fi6« a}+sn] 3/]n' ljsf; a}+snfO{ sfnf] ;"rLdf /fv]sf] 5 . cbfntdf a}+ssf] k};f lxgfldgf u/]sf] cleof]u v]lk/x]sf k|;fO{+ clxn] klg a}+s ;~rfngdf ;+nUg x'“b} cfPsf 5g\ .

k|;fO{+ b}lgs ?kdf ;dod} sfof{no k'U5g\, s';L{ ;DxfN5g\ / cfkm\gf ;xof]uLnfO{ lgb]{zg;d]t lbG5g . /fi6« a}+sn] ;+s6u|:t 3f]if0ff u/]sf] 3/]n' ljsf; a}+sn] clxn] klg lglZrt JolQmx?;“u cfly{s sf/f]af/ u/]sf] v'Ngdf cfPsf] 5 . k|;fO{+n] !$ ljleGg kmd{nfO{ gfd dfqsf] lwtf]df @@ s/f]8 shf{ k|jfx u/]sf 5g\ . tL shf{ clxn] 8'Ag] cj:yfdf k'u]sf 5g\ . ;fdfGo ;~rfns ;ldltsf] lg0f{o tyf gSsnL sfuhkq, tf]s cfb]zsf e/df s/f]8f}+ /sd lxgfldgf ePsf] b]lvPkl5 /fi6« a}+sn] #) ;fpg @)^# df ;+s6u|:t 3f]if0ff u/]sf] lyof] .

;jf]{Rr cbfntn] s'df/L a}+ssf ;+:yfksx¿n] k"j{ ;~rfng vr{ Ps s/f]8 %) nfv ?lkof“ ltg{ lbPsf] cfb]z;d]t kfngf x'g ;s]sf] 5}g . lagf lanekf{O cWoIf g"/k|tfk /f0ffn] u/]sf] o:tf] vr{nfO{ @! lbgleq gub hDdf u/fpg /fi6«« a}+sn] @)^! r}t !# ut] lgb]{zg lbPsf] lyof] . /f0fn] clxn];Dd pQm k};f lkmtf{ u/]sf 5}gg\ . pN6} ;+:yfks ;]o/ a]r]/ a}+s ;~rfngsf] lhDdfaf6 d'Qm x'g] ;f]rdf nfu]sf /f0ffn] u}/sfg'gL ?kdf s'df/L a}+ssf] gfddf lsg]sf] hUUff;d]t a}+sn] k|of]u ug{ kfPsf] 5}g .

/f0ffsf] kl/jf/df k}t[s ;DklQsf] ljifonfO lnP/ lsrnf] a9]sfn] a}+ssf] ;+yfks ;]o/ glsGg kl/jf/sf ;b:ox?n] cfu|x u/]sf] v'Ngdf cfPsf] 5 . k''g/fj]bg x'“b} ;jf]{Rr cbfnt;Dd cfPsf] pQm d'2fdf lanekf{O gePsf] ;Dk"0f{ vr{ gubdf e'QmfgL ug{ ;jf]{Rrsf] km};nfdf lgb]{zg lbOPsf] 5 . g]kfn /fi6« a}+snfO{ ljkIfL agfOPsf] pQm d'2fdf g]kfn /fi6« a}+ssf sfg'g Joj;foLx?n] lgs} ldlxg]t u/]/ k|df0f h'6fPsf lyP . /fi6« a}+s cfkm}+n] lht]sf] d'2f;d]t sfof{Gjog x'g;s]sf] 5}g .

g]kfn /fi6« a}sn] a}ssf] shf{ glt/]/ km/f/ /x]sf Jofkf/Lx?nfO{ ;d]t vf]Hg ;s]sf] 5}g . /fi6« a}+sn] o:tf ck/fwLx?nfO{ vf]Hg clxn];Dd rf;f];d]t lbPsf] 5}g . sfnf] ;"rLdf k/]sfx?nfO{ sf/afxL ug]{ /fi6« a}ssf] 3f]if0ff;d]t clxn];Dd 3f]if0ffd} ;Lldt /x]sf] 5 . oxL lx;fan] /fi6« a}+s cufl8 a9\g] xf] eg] ljQLo ck/fw emg} a9]/ hfg] b]lvG5 . h;n] ubf{ g]kfnsf] cy{tGq 6f6 gknf{ eGg eGg ;ls“b}g . g]kfndf ljb]zL a}+sx?n] ;d]t sf/f]af/ yfNg] ;do ;g\ @)!) glhls“b} cfPsf] cj:yfdf /fi6« a+}sn] ljQLo ck/fw lgoGq0f ug'{sf] ;f6f] a9fpg] sfd ul//x]sf] ljZn]ifsx? atfp“5g\ .


/fi6«k|d'v a]kQf †

;]gf ;ts{

k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] u}/lhDd]jf/Lsf sf/0f d'n's g]t[TjljxLg ePsf] b]lvPsf] 5 . cGtl/d ;+ljwfgcg';f/ /fi6«fWoIfsf] klg lhDd]jf/L ;Dxfn]sf k|wfgdGqL sf]O/fnf kbLo lhDd]jf/L axg ug{ c;kmn aGb} uPsf 5g\ . /fi6«fWoIfsf] e"ldsf lgjf{x ug{ k6s–k6s r'Sb} cfPsf k|wfgdGqL sf]O/fnfn] o; jif{ 3f]8]hfqfdf cg'kl:yt eP/ d'n'snfO{ /fi6«k|d'vljxLg /fi6«sf] kl/ro lsg lbnfP eGg] s'/fsf] ;j{q rf;f] ePsf] 5 . k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] Jojxf/n] d'n'ssf] ;fv lbglbg} lub}{ uO/x]sf] 5 .

>Lk~rdLdf ;/:jtLsf] k|;fb vfg xg'dfg9f]sf b/af/ hf“bf hflu/af6 ut c;f/d} lgsflnPsf b/af/sf k'/f]lxtsf] km]l/ hflu/ vf]:g] cfl6nf k|wfgdGqL sf]O/fnf zlgaf/ P]ltxfl;s 3f]8]hfqfdf cg'kl:yt eP/ d'n'sdf /fi6«k|d'v gePsf] ;Gb]z lbPsf] 36gf cy{k"0f{ ePsf] ljZn]ifsx? atfp“5g\ . 3f]8]hfqf /fi6«k|d'vsf] pkl:yltdf b]vfOg] kj{ xf] . k|wfgdGqL sf]O/fnf 3f]8]hfqfdf cg'kl:yt ePsf] 36gfnfO{ lnP/ sltkon] sf]O/fnf / g]kfnL ;]gfaLrsf] ;DaGwdf b/f/ pTkGg ePsf] cfz+sf u/]sf 5g\ . kl5Nnf] k6s g]kfnL ;]gfsf x/]s jQmJosf] ;dy{g / ;fy lb“b} cfpg'ePsf k|wfgdGqL sf]O/fnf zlgaf/ /fhwfgLsf] v'Nnfd~rdf ;]gfåf/f cfof]lht 3f]8]hfqfdf ;xefuL gePsf] 36gfn] ;]gfleq} Jofks c;Gt'li6 pTkGg ePsf] 5 . To:tf] c;Gt'li6 ;]gfn] ;fj{hlgs u/]sf] t 5}g, t/ ;}lgs pRrclwsf/Lx?n] eg] sf]O/fnfsf af/]df l6sfl6Kk0fL ug{ yfn]sf 5g\ .

k|wfgdGqL sf]O/fnfn] zlgaf/ laxfg k|wfg;]gfklt ?Sdfªub s6'jfnnfO{ cfkm}+n] kmf]g u/L 6'l8v]n cfpg g;Sg] hfgsf/L lbg'ePsf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . sf]O/fnfn] :jf:YonfO{ sf/0f b]vfp“b} cfÏg} tl/sfn] sfo{qmd ug{ lgb]{Zfg lbg'ePsf] lyof] . ljutdf 3f]8]hfqfdf /fi6«k|d'v eP/ hfg'ePsf sf]O/fnfn] sGkmd{ ul/;s]kl5 klg pkl:yt gePkl5 s]xL hg]{nx?n] 3f]8]hfqf sfo{qmd:ynd} /fi6«k|d'v j]kQF ePsf] k|ltlqmof lbPsf lyP  .

:jf:YonfO{ sf/0f b]vfp“b} 3f]8]hfqfdf ghfg'eP klg sf]O/fnf afn'jf6f/df eg] ;lqmo /xg'ePsf] lyof] . pxf“n] cfÏgf ;xof]uLx?;“u s'/fsfgL u/]/ ;do latfpg'ePsf] lyof] . pxf“n] cfÏgf gft]bf/;“u klg zlgaf/ lbp“;f] e]6 ug'{ePsf] lyof] . cfkm" afn'jf6f/df /x] klg cfÏgf dftxtsf sf]xL dGqLnfO{ klg pxf“n] sfo{qmddf k7fpg'ePg . ;]gfsf] sfo{qmddf ;/sf/sf sf]xL klg dGqL, ;+j}wflgs lgsfosf k|d'v, ;efd'v, k|wfgGofofwLz klg 3f]8]hfqfdf ;xefuL ePgg\ . o;n] s6'jfn k|d'vcltly ag]sf] sfo{qmddf pT;fxhgs aGg ;s]sf] lyPg . ;}lgs clws[tx?n] cleefjsljxLg ePsf] dx;'; u/]sf lyP .

k|wfgdGqL sf]O/fnf cg'kl:yt /x]kl5 ;]gfsf pRr clws[tx?n] pxf“k|lt g} z+sf JoQm ug{ yfn]sf 5g\ . …laxfg *÷( ah]lt/ sfo{qmddf cfp“lbg eg]/ ;Gb]z k7fpg'sf] cy{ s] x'G5 <Ú Ps pRr ;}lgs clws[tn] eg]– …kSs} klg sf]O/fnfsf] cljZjf; xf] of] .Ú ;|f]tsf cg';f/ k|wfg;]gfklt s6'jfnn] s] sf/0fn] ubf{ k|wfgdGqL sf]O/fnf pkl:yt gePsf] eGg] s'/f g} cfkm\gf ;xof]UfL Pj+ pRr ;}lgs clwsf/Lx?nfO{ atfPsf lyPgg\ . sltkon] t o;nfO{ s6'jfn / sf]O/fnfsf] ;dembf/Lsf] pkh;d]t eg]sf 5g\ . h] eP klg /IffdGqLsf] ;d]t sfo{ef/ ;Dxfn]sf k|wfgdGqL sf]O/fnfn] o;cl3 /fi6«k|d'vsf] cfltYodf b]vfOg] P]ltxfl;s 3f]8]hfqfdf pkl:yt geP/ d'n'sdf /fi6«fWoIf gePsf] ;Gb]z lbPsf 5g\ . o;sf] cy{ xf]– ca k|wfgdGqL sf]O/fnf d'n'ssf] afu8f]/ ;DxfNg ;Sg] cj:yfdf 5}gg\ .

o;}aLr zflGt ;Demf}tfkl5 Aof/]sdf s}b ePsf] ;]gfn] ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;DkGg ug{ cfkm"n] klg s]xL sfd ul//x]sf] k|i6f]lQm lbPsf] 5 . ;]gfn] lgjf{rgsf] ;'/Iff ;'b[9 u/fpg ## j6f ljdfg:yn, ( j6f /fh:j eG;f/ sfof{no, $ j6f ljB'tu[xnufot #! :yfgdf kmf}h t}gfy u/L ;'/Iff ul//x]sf] ;]gfn] hgfPsf] 5 . lgjf{rg ;'/Iff cg'udgsf] l;nl;nfdf kbflwsf/LnfO{ g]kfnL ;]gfsf] xjfO{ ;fwg pknAw u/fPsf] hgfp“b} ;]gfn] lgjf{rgsf] bf}/fgdf cfOkg]{ s'g} klg cfsl:ds kl/l:yltsf] ;fdgf ug{sf nflu d'n'sel/ g} ;]gfnfO{ pRr ;ts{tfsf ;fy /flvPsf] ;}lgs hg;Dks lgb]{zgfnon] hgfPsf] 5 . ;/sf/n] cfjZos k/] ;'/Iffsf ;a} c+u kl/rfng ug{ lgjf{rg cfof]unfO{ clwsf/ lbPkl5 cfof]usf] cfu|xadf]lhd ;]gfnfO{ ;ts{ /flvPsf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ;]gfn] ;zQm e"ldsf vf]h]sf] lyof] . sf+u|]; / Pdfn] lgjf{rgdf ;]gf kl/rfng ug{ ;sf/fTds eP klg dfcf]jfbL lj/f]wsf sf/0f ;]gf kl/rfng x'g;s]sf] lyPg . clxn] lgjf{rg cfof]udfkm{t\ ck|ToIf 9+un] lgjf{rgdf ;]gf kl/rfng ul/Psf] 5 .


dfcf]jfbLnfO{ /fhfsf] z'esfdgf

;+ljwfg;efsf] lgjf{rgkl5 /fhtGq ;dfKt x'g] rsf]{ efif0f ub}{ lx“8]sf dfcf]jfbL g]tf tyf dGqLnfO{ /fhf 1fg]Gb|n] z'esfdgf lbPsf 5g\ . t/, of] z'esfdgf /fhf 1fg]Gb|n] r'gfj lhTg xf]Og, gof“ jif{sf] pknIodf lbPsf x'g\ . /fhb/af/n] gof“ jif{ @)^% ;fnsf] pknIodf /fhf 1fg]Gb|n] tyf /fgL sf]dnsf] z'esfdgf af“8]sf] xf] . cGo bnsf g]tfn] o;cl3 klg b/af/af6 z'esfdgf kfp“b} cfPsf eP klg dfcf]jfbL dGqLn] /fhfsf] z'esfdgf kfPsf] of] ;DejtM klxnf] k6s xf] . b/af/n] dfcf]jfbL cWoIf k|r08b]lv dGqLx? s[i0faxfb'/ dx/f, lxl;nf odL, b]j u'?ªnufotnfO{ z'esfdgf af“8]sf] 5 . t/, dfcf]jfbL g]tf tyf dGqLn] b/af/af6 z'esfdgf k|fKt ePsf] s'/fnfO{ u'kr'k /fv]sf 5g\ . z'esfdgf sf8{ b/af/n] ljleGg kf6L{ g]tf , dGqL, k|zf;g, s'6gLlts lgof]u / kqsf/nfO{ ;d]t xftxftdf k'¥ofPsf] 5 .

cGtl/d ;+ljwfgn] lgnDjg u/]sf] eP klg /fhf / /fgLn] >Lk]r;lxtsf] k'/fg} lgzfg5fk /fv]/ z'esfdgf ljt/0f ul/Psf] 5 . z'esfdgfdf /fhf 1fg]Gb|nfO{ >L % dxf/fhflw/fh / /fgL sf]dnnfO{ >L % a8fdxf/fgL pNn]v ul/Psf] 5 . o;cl3 z'esfdgfdf pNn]v x'g] aS;]sf] eGg] zAb o;k6s eg] 5}g .

z'esfdgf sf8{ dfq} gaf“8]/ /fhf cfkm}+n] gjjif{sf] cf/Dedf z'esfddf jQmJo;d]t lbg] ePsf 5g\ . b]zjf;Lsf gfddf cfpg] b/af/sf] ;Gb]znfO{ clxn] dxŒjsf ;fy x]l/Psf] 5 . ;+ljwfgtM t /fhfn] >L % sf] x}l;otdf z'esfdgf lbg kfp“b}gg\ . t/, /fhfn] cGtl/d ;+ljwfgnfO{ gdfg]sf] z'esfdgfn] k|:6 kf/]sf] 5 .

 
 2008© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use