df};ddf};dsf s'/f
o'4sf] wªwªL
zDe' >]i7
u0ftGqjfbL xf/] b]z xfg]{5 M s[i0faxfb'/ dx/f
Ps l;6 glht] klg r'gfj kl/0ffd :jLsf5f{{} M jiff{dfg k'g -cgGt_
r'gfj xf/] ljb|f]x ug]{ 5f}+ M 8f= afa'/fd e§/fO{
xfdLnfO{ x/fpg jfl;ª6g / lbNnLdf a}7s al;/x]sf] 5 M k|r08
gfj cfpg ca tLg lbg dfq af“sL 5 . of] tLg lbgleq dfcf]jfbL ufGwL aGof] eg] r'gfj zflGtk"0f{ ?kdf ;DkGg xf]nf . cGoyf, l:ylt s] x'G5 o;} eGg ;lsg] cj:yf 5}g . ;a} bnsf pDd]bjf/x? hgtfsf 3/b}nf]df …ef]6Ú dfUg k'u]sf 5g\ . …ef]6Ú lbGg eg]/ hgtfn] s'g} pDd]bjf/nfO{ eg]sf 5}gg\ . ;a}nfO{ x'G5, x'G5 eg]sf 5g\ . hLjgsf] klxnf] k6s hgtfsf] 3/b}nf]df ef]6 dfUg k'u]sf s]xL dfcf]jfbL pDd]bjf/x?n] oxL …x'G5Ú, …x'G5Ú eGg] cfZjf;gsf] e/df cfkm" ljhoL x'G5' eGg] e|d kfn]sf 5g\ . s]xLn] cfÏgf] ks8 ePsf] a'y sAhf u/]/} eP klg r'gfj lhTg] ;kgf b]lv/x]sf 5g\ . s]xLn] r'gfj xf/] ufp“n]x?nfO{ sf/jfxL ug]{ wDsL lbO/x]sf 5g\ . s]Gb|Lo g]tfb]lv lhNnf txsf sfo{stf{x?df b]lvPsf] of] xtf; dgl:yltn] dfcf]jfbLsf] l:yltnfO{ ;lhn} cf“sng ug{ ;lsG5 .
!) jif{ hgo'4 n8]sf] dfcf]jfbLdf cem} klg /fhgLlts r]tgf knfpg g;Sg'sf] kl/0ffd xf]– xltof/sf] wDsL . r'gfj xf¥of] eg] c? @) jif{ o'4 n8\g] wDsLsf] efiff k5fl8 klg ToxL o'4sf] wªwªLn] sfd ul//x]sf] 5 . hgg]tf dbg e08f/Ln] eGg'ePsf] lyof]– …l;4fGtsf] dfbstf lkP/ qmflGt x'g ;Sb}g .Ú o'4 / r'gfj a]Un} s'/f xf] . ;+ljwfg;efsf] r'gfj o'4 ePsf] eP ;fob dfcf]jfbLn] lhTnf ls eGg] x'GYof] . t/, of] o'4 geO{ r'gfj ePsf]n] dfcf]jfbLnfO{ r'gfj lhTg wf} wf} kg]{ s'/fdf b'O{dt 5}g . oxL s'/f a'em]/ dfcf]jfbL km]l/ klg s'g} axfgfdf gefUnfg\ eGg ;lsGg . ljb]zL ko{j]Ifsx?sf] lrGtf klg oxL g} xf] .
dfcf]jfbL cWoIf k|r08b]lv pgsf sfo{stf{;Ddsf] cleJolQm ;'Gbf pgLx? ljhosf] efiff xf]Og, k/fhosf] efiff af]ln/x]sf 5g\ . r'gfjk|lt /fk|kfsf sdn yfkf hlQsf] cfTdljZjf; klg pgLx?df b]lvPg . of] bz jif{df clxn] h:tf] sdhf]/ dfcf]jfbL ;fob} ePsf] xf]nf . oxL sdhf]/ dfgl;stfsf sf/0f dfcf]jfbLn] g/fd|f] k/fho ef]Uof] eg] s'g} cfZro{ x'g]5}g . x'g t dfcf]jfbLn] ;+ljwfg;efsf] Ph]G8f cfkm"n] p7fPsf]n] cfkm"n] lhTg'kg]{ …?Gr]Ú ts{ ul//x]sf 5g\ . hgtfnfO{ o:tf] ts{;“u s'g} ;/f]sf/ 5}g . hgtf zflGt rfxG5g\ . hgtfsf] …zflGtÚ s;n] vf]:of] eGg] s'/f hgtfn] /fd|};“u a'em]sf 5g\ . To;}n] hgtfnfO{ …ef]6Ú sf] nflnkk cyjf aGb'ssf] …Wjf“;Ú lbg'sf] s'g} cy{ 5}g . hgtf cho zlQm xf] eGg] s'/f hgo'4sf] k/fhon] k'li6 u/]sf] 5 . ca ;+ljwfg;efsf] r'gfj kl/0ffdn] clwgfosjfbLsf] l5gf]kmfgf] nufpg] 5 . o;af6 cflQP/ clwgfosjfbLx? slxn] ef/t, cd]l/sfnfO{ ;Qf];/fk ug{ lx+8]sf 5g\, t slxn] bnsf g]tfx?nfO{ ;Qf];/fk ug{ lx+8]sf 5g\ . of] eGbf bl/b| lrGtg c? s] x'g;S5 < oxL bl/b| lrGtgsf sf/0f dfcf]jfbLsf] ktg lglDtPsf] xf] . geP olta]nf hgtf lgle{stfsf ;fy dfcf]jfbLlj?4 pn{g] lyPg .
shresthashambhu@gmail.com
– @% r}t, kfNkf
ljnf]d
Ps dtM nfnLu'/f“; qmflGtsf of]4fnfO{
8f= k|bLk e§/fO{
cfb/0fLo kf7sx?,
oL cIf/x? oxf“;Dd cfOk'Ubf ;+ljwfg;efsf] dtbfg z'? x'g sl/j $* 306f ;do dfq af“sL /xg]5 . /fhwfgL / df]km;nsf 7"nf zx/sf kf7sx?;Dd t ogs]g oL cIf/x? k'Unfg\ klg t/ b"/b/fhdf /x]sf cfd g]kfnL kf7s;Dd oL cIf/x? gk'Ub} Ps h'udf Ps lbg cfpg] ;+ljwfg;ef r'gfjsf] dtk]l6sfdf oxf“x?sf] nf]stflGqs dt ;'/lIft eO;s]sf] x'g]5, xf]nf . cyf{t\ oxf“x?n] cfkm\gf] dtflwsf/ k|of]u u/]/ Jofn]6dfkm{t\ nf]stflGqs u0ftGqsf] kIfdf km};nf ul/;s]sf] x'g'x'g]5 . oxf“x?n] lg0f{o u/]h:t} of] b]z ;d[4 u0ftflGqs g]kfnsf] lbzfdf dfu{k|z:t x'G5 xf]nf, xf]jf];\ . oxf“x?nfO{ z'esfdgf .
elg+xfn], /fhwfgLsf kf7sx?sf nflu eg] ;+ljwfg;efsf] dtbfg x'g cem} $* 306f 6f9f 5 . lgjf{rg cfof]usf] efiffdf eg] of] $* 306] df}gcjlwsf] ;do xf] . o;cjlwdf s;}sf] kIfdf klg n]Vg÷af]Ng gldNg] lgjf{rg cfrf/;+lxtf klg nflu;s]sf]5 . oBlk, hgtfsf] d'v y'Gg] of] df}gcjlw cleJolQm :jtGqtfsf] alv{nfkmdf 5, gf]6 ckm l8;]G6sf ;fy b[li6 lgjf{rg cfrf/;+lxtfsf] ;Ddfg u5{ . /, s;}sf] kIfdf klg dtbfgsf nflu cfu|x gu/L cfkm\g} dtsf] kIfdf v'n]/ 3f]if0ff ug{ rfxG5 .
b[li6 en} !* jif{ pd]/ k'u]sf] g]kfnL gful/s gePsfn] o;nfO{ ef}lts dtbfgsf] clwsf/ 5}g, t/ cfkm\gf] @% jif]{ l;+uf] hLjg nf]stflGqs g]kfnsf] kIfdf ck{0f ul/;s]sf] b[li6n] o;aLrdf cfkm" dtljxLg eP/ klg xhf/f} dtx? lgdf{0f ul/;s]sf] 5, of] oyfy{ xf] / b[li6 o;df uj{ u5{ . o;sf k"j{ ;Dkfbs /3' kGt / bh{gf}+ ;xof]uLx? ;+ljwfg;efsf] pDd]bjf/ eP/ d}bfgdf v8f 5g\ . pxf“x?sf] kIfdf dt dfUg] b[li6sf] clwsf/ lgjf{rg cfof]un] l5g] klg pxf“x?sf] hLtsf] sfdgf ug]{ clwsf/ s;}n] l5Gg ;Sb}g, To;}n] b[li6 pxf“x?sf] ljhosf] sfdgf u5{– z'esfdgf .
/x\of] b[li6sf] cfkm\gf] dtsf] s'/f, o; ;fKtflxssf] sfof{no ;b}j cfGbf]ngsf] s]Gb|ljGb' x'g] /Tgkfs{;“u} jfuahf/df 5 . /, jfuahf/ of t P]ltxfl;s kLs] SofDk;sf sf/0f kl/lrt 5, of b[li6 sfof{nosf sf/0f . x'g t s;}nfO{ a9L nfUnf, t/ w/ftnLo oyfy{ oxL xf] . sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf j8f g+= #! df kg]{ jfuahf/ sf7df8f}+sf] ^ g+= lgjf{rg If]qdf k5{ . o; If]qdf p7\gsf nflu c? klg p7]sf 5g\ t/ ;f“Rr} p7]sf eg] of]u]z e§/fO{ -Pdfn]_, eLd;]gbfz k|wfg -sf+u|];_ / lxtdfg zfSo-dfcf]jfbL_ g} x'g\ . oL tLg} JolQmTjx? ;+ljwfg;ef;b\ x'gsf nflu ;t\k|ltzt\ of]Uo x'g\ . oL tLg;“u of]ubfg, ;dk{0f, b[li6sf]0f, JolQmTjnufotsf ;a} cfwf/e"t tTjx? 5g\ . t/, b'ef{Uo, oL tLgnfO{ Ps} 7fp“af6 pDd]bjf/ agfP/ PsnfO{ ;+ljwfg;ef;b\ aGg] / af“sLnfO{ aLr}df /f]Sg] kl/l:ylt lgdf{0f u/] ltgLx?sf kf6L{n] . of] ltgLx?sf kf6L{n] g]kfnLx?nfO{ yf]kl/lbPsf] b'ef{Uo xf] .
cflv/ lhTg] Pp6fn] xf] / b[li6n] dtbfg ug{ kfpg] klg Pp6}nfO{ xf] . To;f]eP b[li6sf] dt s;nfO{ t < of] df]xL dfUg] 9'+u|f] n'sfpg] a]nf xf]Og . To;}n] ;fk]If eP/ eGbf b[li6 nfnLu'/f“; qmflGtsf o'jf–of]4f of]u]znfO{ dtbfg ug]{ 3f]if0ff ub{5 . x'g t s;}nfO{ b[li6n] Pdfn] pDd]åf/nfO{ dtbfg u¥of], of] s'g gof“ s'/f eof] eGg] klg nfUbf] xf] . t/, of]u]z Pdfn] eP/ dfq xf]Og . o;sf k5fl8 y'k|} sf/0f 5g\ . To:tf] s]xL sf/0fx?sf] s'/f ubf{, klxnf] t pgL o'jf x'g\ / ef]lnsf] g]kfn h;nfO{ xfdLn] gof“ g]kfn eg]/ yf]q] agfO;Sof}, Tof] klg o'jfx?s} ;kgf xf] . To;sf nflu x'g] ;Defljt k':tf–åGbdf cfkm\gf] k|i6 b[li6sf]0f /fVg ;Sg] o'jf g]tfx? Toxf“ k'Ug h?/L 5 . of]u]zn] To;sf] k|ltlglwTj u5{g\, of] cfjZostf xf] . cg'ejsf] s'/f ubf{, ljBfyL{ /fhgLltaf6 vfl/Psf oL g]tfn] @)^@–^#sf] nflnu'“/f; qmflGtsf nflu h'g cbDo g]t[Tj u/], pgn] eGg hfg]gg\ xf]nf / c?n] b]v]gg\ klg xf]nf t/ pgsf] of]ubfg ;j{yf dxTjk"0f{ dfq xf]Og ls lg0ff{os g} lyof] . k|ltudg cfwf ;lRrPsf] eg]/ ;/sf/ l5/]sf] Pdfn] ev{/} /fhfn] unxTofP/ ;8sdf cfPsf] lyof], Tolta]nf Ps lsl;dn] /IffTds l:yltdf lyof] . To:tf] cj:yfdf pkTosf Pdfn]sf] ;lrj of]u]zn] Pdfn]sf] cu|b:tf ;Dxfn]sf lyP . leq kf6L{ eP klg of]u]z g} b]lvg] df]xf]/f lyP . kf6L{ hLjgdf Tolta]nf Pdfn] pkTosfdf ;j{yf cK7\of/f]df lyof] . sltko sfo{stf{x? g} cfGbf]ngdf :jtM:km"t{ cfpg gdfGg] l:ylt lyof], To:tf] cj:yfdf sfo{stf{sf 3/3/df k'u]/ xft hf]8] of]u]zn] / ;a}nfO{ cfGbf]ngdf NofP . jf:tjdf eGg] xf] eg], nfnLu'/f“; qmflGtsf o'jf–gfos lyP, of]u]z . pgsf] of]ubfg uug yfkfsf]eGbf w]/} u'gf a9L lyof] . uugn] dfxf}n agfPsf xf]Ogg\, pgL algagfp dfxf}ndf plePsf x'g\ . Snfl;s PkmPdsf cf/h] /lx;s]sf uugnfO{ g]kfnL ldl8ofsf] dgf]lj1fg yfxf lyof] . pgn] Tof] cg'ejsf] kmfObf lnP, g]kfnL ldl8of pgnfO{ af]Sg t}of/ eof] . t/, of]u]znfO{ g Tof] cg'ej lyof], g pgL …ldl8of k|m]08nLÚ dfG5] g} x'g\ . t/, pgn] o;sf afah'b klg cfGbf]ngsf] dfxf}n agfP . o; cy{df pgL lgdsf kTy/ x'g\ . b'ef{Uo, pgL Pdcf/ -ldl8of l/n];G;_df kl5 k/], xfd|f ldl8ofx?n] ;a} kx]nf]nfO{ ;'g 7fg] . /, uugnfO{ uugdf k'¥ofOlbP, of]u]zsf] jf:tljs prfO{ g} b]v]gg\ ldl8ofn], kf6L{n] klg pgnfO{ vf;} k|f]h]S;g u/]g . of] t Tolta]nfsf] s'/f lyof], cfh klg slt ldl8of / ljrf/ agfpg] dfWolds jsLnx? uugsf] s'/f u/]/ yfSb}gg\ . t/, ;“u}df of]u]z pDd]bjf/ klg 5g\ eGg] x]Ssf;Dd /fVb}gg\ . of] cfkm}df of]u]zsf] of]ubfgsf] ckdfg t xf] g}, nfnLu/f“; qmflGtsf] Oltxf; la;{g] /f]u klg xf] .
o;sf] cy{ km]l/ klg uugsf] of]ubfgsf] cjd"Nog xf]Og . of] klg ;xL xf] ls, uugnfO{ sf+u|];n] ;dfg'kfltssf] xf]Og, k|ToIftkm{s} l6s6 lbg'kYof]{ / pgn] lhTg' klg kYof]{ . t/, sf+u]|;nfO{ u0ftGq grflxPsf]n] uugn] l6s6 kfPgg\, ck|ToIfsf] ;"rLdf /fv]/ km]l/ ef]6 hDdf ug]{ v]tfnf dfq agfOof] pgnfO{ . km]l/ klg Tof] pgsf] kf6L{sf] unt gLlt / pgLk|ltsf] cGofo xf] . To;df xfdL ;xfg'e"lt /fVg;S5f}+, Tolt g xf] . hxf“;Dd of]u]zsf] s'/f xf], 7"n} dfyflklR5L kl5 pgn] grfx]s} If]qsf] eP klg l6s6 kfP / cfkm\gf] h'emf? 5lj tyf s8f kl/>dsf sf/0f cfkm\gf] kIfdf ck]lIft dfxf}n agfP . o; cy{df of]u]znfO{ l6s6 lbg] Pdfn] km]l/ klg uugnfO{ l6s6 glbg] sf+u|];eGbf Ps v'l6\snf] dfly b]lvof] .
x'g t of]u]zsf kIfdf c? klg y'k|} cIf/x? n]Vg ;lsG5 . o; k|;+udf 5'6fpg} gldNg] Ps k|;+u xf] sfnfkfgLsf] . sf7df8f}+df sfnfkfgL b['v]sf] /fli6«otf cfGbf]ngsf] g]tT[j u/]/ sfnfkfgL;Dd /fli6«otfsf] em08f p7fpg] of]u]zsf] of] cWofo klg cfkm}df Oltxf; xf] . xfdLn] To; Oltxf;nfO{ clxn] yftL /fVg] xf] eg] klg nfnLu'/f“; qmflGtsf oL o'jf g]tfsf nflu ToxL cfGbf]ngdf pgn] u/]sf] cys k|of;–k|oTg / k'¥ofPsf] of]ubfg g} kof{Kt 5, h;sf sf/0f pgL ;+ljwfg;ef;b\ x'g of]Uo dfq xf]Og, To;sf] xsbf/ klg agfOg'k5{ .
dfkm ug'{xf]nf, of] jsfnt of]u]zsf kIfdf dtbfg ug{sf nflu ul/Psf] r'gfjL SofDk]g h:tf] nfUg ;S5 oxf“nfO{ . Pp6f :tDeeGbf dfly p7]sf] ;DkfbsLo h:tf] klg nfUg;S5 oxf“nfO{ . tL b'a} xf]Og of], of] dfq b[li6 lsg of]u]znfO{ dtbfg u5{ eGg] kIfdf Ps :tDesf/ dfkm{t alsPsf] cfkm\g} askq dfq xf] . askqsf nflu t g cfrf/;+lxtf nfU5, g df}gcjlw . lgjf{rg cfof]un] Totflt/ eg] d'v y'Gg EofPg5 .
h] xf];\, sf7df8f}+ ^ sf] Ps dtbftf x'g'sf] gftf b[li6 nfnLu'/f“; qmflGtsf o'jf g]tf of]u]znfO{ ;uf}/j cfkm\gf] dt k|bfg u5{ . /, pgsf] of]ubfgsf] sb/ tyf P]ltxfl;s ;+ljwfg;efdf ;Defljt yk of]ubfgsf] nflu dfu{k|z:t ug{ rfxG5 . /x\of], tkfO{sf] s'/f, xfdL of]u]zsf] kIfdf dt dfUb}gf}, t/ oltsf] of]ubfg ug]{ JolQmTjnfO{ oxf“x? klg dtbfg ug'{x'G5 eg] xfdL …x'b}gÚ klg eGb}gf} .
ltAat, b+uf / sf7df8f}+
bLks kf08]
rLgsf] :jzfl;t If]q ltAatsf] Nxf;f cGt/f{li6«o rrf{df 5 . euf}8f ltAatLnfO{ k|of]u u/L Nxf;fdf /x:ofTds 9+un] lx+;fTds b+uf rsf{OPkl5 ;'Gb/ lxdfnL ;x/ cGt/f{li6«o rrf{df cfPsf] xf] . cf]nlDks v]ns'bsf] k"j{;GWofdf rLgsf] abgfd ug{ lk|m ltAatsf] gfddf Nxf;fdf lgof]lht 9+un] b+uf u/fOPsf] lyof] . ;g\ !(%( df xltof/;lxt 5f]6f] cjlwdf ljb|f]xkl5 b]z 5f]8]sf wfld{s g]tf bnfO{ nfdfsf] pS;fx6df ltAatdf lx+;fTds b+uf u/fOPsf] ca 3fd hlQs} 5n{¨ eO;s]sf] 5 . lgjf{l;t ePkl5 ef/tsf] wd{zfnfdf a;]/ lgjf{l;t ltAatL ;/sf/sf] g]t[Tj ub}{ :jfoQ ltAatsf] kIfdf cleofg ;~rfng ul//x]sf nfdfnfO{ pkof]u u/]/ rLgsf] k|ult b]Vg grfxg] zlQmn] g} ltAatdf /8fsf] dRrfPsf] s'/f clxn] ;a}n] a'lem;s]sf 5g\ .
r}t ! ut] Nxf;fdf ePsf] lx+;fTds 36gfdf Ps hgf k|x/L;d]t !* hgf ;j{;fwf/0fsf] Hofg uPsf] lyof] eg], # ;o hgfeGbf a9L 3fOt] ePsf lyP . 36gfdf Jofks ;DklQ n'6kf6 / cfuhgL u/L Nxf;f ;x/nfO{ s'?k agfOPsf] lyof] . xfn;Dd 36gfdf ;+nUg !$! hgfnfO{ kqmfp ul/Psf] 5 eg], @*( hgfn] cfTd;dk{0f ul/;s]sf 5g\ . ljsf;sf] ultdf tLj| 9+un] cl3 a9]sf] rLgn] cf]nlDks v]ns'b ;kmntfk"j{s ;DkGg ug]{ ;zQm tof/L u/]kl5 Nxf;f 36gf 36fOg' v]bhgs sfo{ xf] . Ps rLg gLltcGtu{t k"0f{ :jtGqtf lbg] lrlgof“ g]t[Tjsf] pbf/jfbL b[li6sf]0fsf] kmfObf p7fp“b} rLgn] lnPsf] cfly{s gLlt / sfo{qmd cfTd;ft ug{ g;s]sf ?9LjfbL / ;fdGtL ;f]rsf JolQm tyf rLglj/f]wL ljb]zL zlQmsf] O;f/fdf rn]sf euf}8f ltAatLn] dRrfPsf] lat08fsf] df/df ;du|df hgtf g} kg{] ePsfn] klg o:tf 36gfaf6 ltAatL hgtf ;r]t x'g h?/L 5 .
oBlk rLg ;/sf/n] b+ufnfO{ a]n}df lgoGq0fdf lnP/ ltAatL hgtfnfO{ e8\sfpg vf]Hg]nfO{ ultnf] emfk8 lbg ;kmn eO;s]sf] 5 . Nxf;f b+ufkl5 ltAatsf cg]sf}+ j:tLdf /x]sf af}4 d7 / u'Dafdf wfld{s cfj/0fdf :jtGq ltAat cfGbf]ng rsf{pg] sfd eO/x]sf] tYo klg phfu/ ePsf] 5 . 36gfkl5 cfTd;dk{0f u/]sf b+ufsf/Lsf] jofgsf cfwf/df ltAatL k|x/Ln] u'Dafx?df 5fkf dfbf{ 7"nf] kl/0ffddf xftxltof/, lj:kmf]6s kbfy{ tyf lk|m ltAatsf] of]hgf;lxtsf ;fdu|L a/fdb u/]sf] 5 . af}4 wd{u'?sf zogsIfd} xltof/ tyf lj:kmf]6s kbfy{ a/fdb ePsf 36gfnfO{ lrlgof“ g]t[Tjn] uDeL/tfk"j{s lng h?/L 5 . wd{sf] cfj/0fdf Nxf;fdf ePsf 36gfnfO{ ;r]t ;d'bfon] ;dy{g ug{ ;Sg] cj:yf 5}g .
Nxf;fdf lx+;fTds 36gf ePkl5 g]kfnsf] sf7df8f}+df /x]sf ltAatL z/0ffyL{n] k|bz{g ul//x]sf 5g\ . sf7df8f}+df cf>o lnO/x]sf s'/fnfO{ la;]{/ g]kfnsf] P]g, sfg'g pNn+3g ub}{ ltAatL z/0ffyL{n] u/]sf] k|bz{gnfO{ ljleGg dfgjclwsf/jfbLn] psf:g] if8\oGqk"j{s sfd klg ul//x]sf 5g\ . g]kfn Ps rLg gLltsf] kIfdf b[9tfk"j{s plePsf] 5 . o;sf] cy{ g]kfnaf6 rLglj/f]wL s'g} klg k|sf/sf ultljlw x'g' x'“b}g . t/, Ps rLg gLltsf] alv{nfkm ub}{ ltAatL z/0ffyL{n] u/]sf g]kfndf ub}{ cfPsf ultljlw s8fOsf;fy lgoGq0f ug{ ;/sf/n] ;zQm sbd rfNg' h?/L 5 . rLgn] klg g]kfnaf6 eO/x]sf rLglj/f]wL ultljlw lgoGq0f x'g] ck]Iff /fv]sf] 5 . u}/sfg'gL /fhgLlts ultljlw ug]{ sfo{df ;+nUg /fhgLlts k|]l/t ltAatL ;+u7gx?nfO{ g]kfn ;/sf/n] s8fOsf ;fy lgolGqt ug]{ xfd|f] ljZjf; 5 .Ú ut a'waf/ g]kfnl:yt lrlgof“ b"tfjf;df cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf r]ª l;ofªlngn] eGg'eof]– …ltAatsf] Nxf;fdf ePsf lx+;fsf cfk/flws 36gf :jtGq ltAat ;d"xx?n] a]Olhª cf]nlDks v]nnfO{ ef“8\g] dg;foaf6 u/fOPsf x'g\ .Ú
/fhb"t r]ªn] :jtGq ltAat kIfw/n] ljleGg hftLo ;d"xaLr pQ]hgf km}nfpg], rLgsf] hftLo PstfnfO{ vQd kf/L cGttM d'Vo lrlgof“ e'efuaf6 ltAatnfO{ cnUofpg rfx]sf] klg atfpg' eof] . bnfO{ nfdf ;dly{t ltAatL o'jf sf+u|];, ltAatL dlxnf ;+3nufotsf] ;d"xn] lx+;fsf] ;xf/f lnP/ Nxf;f 36gf 36fPsf] hgfp“b} /fhb"t r]ªn] :jtGq ltAat ;dy{sx?n] Nxf;fdf ePsf] 36gfnfO{ a+UofP/ a9fOr9fO{ ul//x]sf] klg atfpg'eof] . g]kfndf a;f]af; ul//x]sf ltAatLn] ;To s'/f yfxf gkfP/ k|bz{g ul//x]sf] /fhb"t r]ªsf] egfO lyof] .
sf7df8f}+df eO/x]sf lk|m ltAatsf ultljlwnfO{ s]xL /fli6«o tyf cGt/f{li6«o ;+3 ;+:yfn] ;xof]u ul//x]sf] b]lvPsf] 5 . t;y{, g]kfnaf6 eO/x]sf lk|m ltAatsf ultljlw lgoGq0f ug{ ;/sf/n] tTsfn s8f sbd rfNg' h?/L 5 . rLg g]kfnsf] c;n l5d]sL d'n's xf] . g]kfnsf] cfGtl/s dfldnfdf rLgn] s'g} k|sf/sf] x:tIf]k u/]sf] 5}g . t/, c;n l5d]sLs} lj?4df g]kfndf eO/x]sf rLglj/f]wL ultljlw sd cy{k"0f{ 5}g . o;n] sfnfGt/df g]kfn / rLgsf] bl/nf] ldqtfd} vnn k'¥ofpg] p2]Zo af]s]sf] 5 . To;}n] g]kfnL e"lddf ltAatlj/f]wL ultljlw x'g lbg ldNb}g . o;k|lt g]kfnL hgtf klg ;r]t x'g'k5{ .
jqmb[li6
5ljnfn b+u †
ut a'waf/ efjL /fi6«klt sd/]8 k|r08 v'nfd~rdf k|s6 x'“bf 5ljnfn b+u k/] .
Ps lbg cufl8 cvaf/df …k|r08 e"ldutÚ eGg] ;dfrf/ k9]/ cfZro{rlst ePsf 5ljnfn v'nfd~rdf k|r08nfO{ b]v]/ b+u kbf{ sfo{stf{n] :jfb}n] tfnL 7f]s] .
dfcf]jfbL k|jQmf===†
O6x/Ldf ldg]Gb| l/hfnn] sf+u|];nfO{ ef]6 glbP dfcf]jfbLnfO{ lbg' eg]5g\ . l/hfnn] k|r08s} z}nLdf eg]5g\– c;nL lxª dfcf]jfbL xf] . s]xL ;docl3;Dd tflGqs sf+u|];sf k|jQmf /x]sf l/hfn slxn]b]lv dfcf]jfbLsf k|jQmf lgo'Qm eP5g\ s'/f a'em\g g;s]/ s[i0f l;6f}nf / z]v/ sf]O/fnf lhNn k/]sf 5g\ .
sf+u|]; ls hgdf]rf{ <
pvfg} 5, cha g]kfn uha aft † clxn] of] pvfg 7\ofSs} hgdf]rf{df nfu" efÚ5 . km'6]/ tLg 6'qmf ePsf] qmflGtsf/L hgdf]rf{ r'gfjsf] d'vdf oyfl:yltjfbL sf+u|];df ljno ePsf] ;dfrf/ cvaf/df a9]kl5 ef]6 dfUg lx+l8/x]sf ;fWoaxfb'/ e08f/Ln] lrtjgdf oxL pvfg ;lDemP .
h] xf];\, g/xl/nfO{ ;dy{g ug]{ cldssf] qmflGtsfl/tfnfO{ dfGg} k5{ . …hf] aft tÚ ef/tLo b"tfjf;sf] g 5, s;f] nLnfdl0f Ho" †
dfcf]jfbL /]l8of]sf] s/fdt
r'gfjsf] d'v}df k|r08n] cfrf/;+lxtfsf] kjf{x gu/L /fhwfgLsf] cgfdgu/df dfcf]jfbLn] ;~rfng u/]sf] PkmPd pb\3f6g u/] .
$% ldg]6eGbf a9L efif0f u/]/ k|r08 s';L{df a:g gkfp“b} ;fOnL / dfOnLsf uLt ahfPkl5 k|r08 klg gfr'gfr' eP . sl/Zdfsf] clego dg k/fpg] efj's k|r08n] uLtdf qmflGtsfl/tf / cfw'lgstfsf] Ïo'hg u/fPsf 5g\ . h] xf];\, ca ;fdgf kl/jf/sf klg lbg cfpg] eP .
lxl;nfsf] dg r;Ss †
lgjf{rg cfof]un] cfrf/;+lxtf pNn+3g u/]sf] egL cvaf/df gfd ;fj{hlgs u/]s} lbg Pdfn]sf] ¥ofnL b]v]/ lxl;nf odL /GylgPsL 5g\ .
/flt/flt ;8s kLr d ug]{ hgtfnfO{rflx“ /fh]Gb|sf] ¥ofnLdf hfg lbg] eGb} jfO{;LPnnfO{ ysf{Psf] rrf{ & gDa/df JofKt 5 .
uLtdf df]x
klqsfdf 5flkPsf] dfcf]jfbLsf] lj1fkg b]v]kl5 afa'/fdsf] dg km'?+u efÚ5 . c? kf6L{n] ljleGg gf/fdf ef]6 dfu]sf 5g\ . t/ dfcf]jfbLn] c?nfO{ x]¥of}+ af/Daf/ xfdLnfO{ x]/f}+ Psaf/sf] Znf]sdf ef]6 dfu]sf] b]v]kl5 nId0f v8\sf cfkm\gf] 7fp“ dfcf]jfbLn] lnPsf] b]v]/ 5Ss k/]sf 5g\ .
lht] r08Ln] †
pBf]u jfl0fHo dxf;+3sf] lgjf{rgdf k/fho ef]u] klg r08L 9sfnn] lht]sf] ;kgf b]v]5g\ . r08Ln] lht]sf] ;kgf b]v]sf] s'/fn] cfgGb/fh d'NdL dg zfGt efÚ5 .
h] xf];\, r'gfjdf lht xft gnfu] klg xfbf{ klg lht]sf] b]Vg] r08LnfO{ awfO{ .
c;On] sf6] cfkm\g} kTgL
;+jfbbftf÷sfe|]
/Ifs g} eIfs x'“b} Onfsf k|x/L sfof{no vf]kf;Lsf OGrfh{ lr/~hLjL ltdlN;gfn] cfÎg} kTgLsf] xTof u/]sf 5g\ . ltdlN;gfn] cfkm"n] xTof u/]sf] :jLsf/]sf 5g\ . 8]9 dlxgfcl3 dfq ljx] u/L 3/ leœofPsL @@ jifL{of kTgL nIdL elgg] uf}/L c;O{ ltdlN;gfn] a'waf/ kgf}tLdf xTof u/]sf lyP .
ut z'qmaf/ ltdlN;gfn] kmf]g u/L af]nfPkl5 >LdfgnfO{ e]6\g kgf}tL gu/kflnsf–!@ l:yt vf]kf;L hfG5' egL lx“8]sL uf}/Lsf] nf; kf“r lbgkl5 kgf}tLsf] h+undf 6fpsf] / lu“8 5'l§Psf] cj:yfdf km]nf k/]sf] lyof] .
;Gtk'/ uflj;–$ /f}tx6sf lr/~hLjL / xl6of uflj;–^ dsjfgk'/sL nIdLaLr ut kmfu'g !! ut] k/Dk/fcg';f/} ljx] ePsf] lyof] . z'qmaf/ >Ldfg\n] e]6\g af]nfPsf] egL ;f]x|v'§]l:yt 8]/faf6 r}t !% ut] lbp“;f] @ ah] lg:s]sL lyOg\ . ;f] lbg a]n'sL ;f9] ^ ah];Dd uf}/L;“u df]afOndf ;Dks{ ePsf] uf}/Lsf legfh' pd]z 9sfnn] atfP . cgld kf; u/L aLP8 k9fO k"/f ug{ pgL sf7df8f}+ a;]sL x'g\ .
ljx]kl5 /f}tx6sf] 3/df uf}/L !! lbg dfq a;]sL lyOg\ . o;cl3 klg pgn] >Ldfg\sf] /fd|f] Jojxf/ gePsf] ;+s]t dfOtLdf u/]sf] uf}/Lsf afa' Zofdk|;fbn] atfP . …;f]x|lbgsf] ;fOtdf dfOt cfp“bf 3/ s:tf] /x]5 egL ;f]w]sf] lyP“, c? t 7Ls} 5 t/ s]6fsf] dgk]6 a'em\g ;lsg“ eg]sL lyO{Ú –5f]/Lsf] egfO ;Dem“b} afa' Zofdk|;fbn] atfP .
c;O ltdlN;gf eg] ;f] lbg ;f“em ;fbf kf]zfsdf k|x/L sfof{noaf6 lg:s]/ /flt ca]/ dfq k'u]sf] k|x/L ;|f]tn] atfPsf] 5 . zlgaf/ ltdlN;gfn] afg]Zj/df a:g] ;f9'efO /fw]Zofd uh'/]nnfO{ kmf]g u/L uf}/L otf -vf]kf;L_ cfpg] eg]sL lyO{ cfOg“ eg]kl5 uf}/Lsf] vf]hL ;'? ePsf] lyof] . ;f]xL lbg c;O ltdlN;gfsf afa' nLnfgfyn] a'xf/L x/fPsf] va/ uf}/Lsf a'af Zofdk|;fb rf}nfufO{+nfO{ u/]sf lyP . zlgaf/b]lv g} uf}/Ln] k|of]u ub{} cfPsf] df]afOn …:jLrckmÚ /x]sf] uf}/Lsf legfh' 9sfnn] atfP .
:yfgLojf;Lsf] ;xof]udf k|x/Ln] a'waf/ kgf}tL gu/kflnsf–!) sf] h+undf uf}/Lsf] 6fpsf] / kgf}tL–* sf] h+undf z/L/sf] lu“8 km]nf kf/]sf] lyof] . gfs, sfg / skfn sf6]/ cf“vf;d]t lemlsPsf] cj:yfdf lyof] . 6fpsf] ePsf] 7fp“df km]nf k/]sf] v's'/Lsf] bfk k|x/Lsf] ePsf] ag]kfsf c;O nf]s]Gb| clwsf/Ln] atfP . …bfk k|x/Lsf] xf] eGg] lrlgof]Ú –clwsf/Ln] eg] . 36gf:yndf ltdlN;gfsf] Hofs]6sf] r]g klg km]nf k/]sf] lyof] .
a]kQf kTgL vf]hL kfp“ eGg] ph'/L klg ltdlN;gf cfkm}+n] cfOtaf/ lbPsf lyP . pgsf] ph'/Lsf] cfwf/df Onfsf k|x/L sfof{no ag]kfn] vf]hLsf] lhDdf vf]kf;LnfO{ g} lbPsf] lyof] . x/fPsL kTgL vf]Hg klg cfgfsfgL u/]kl5 k|x/L hjfgx?n] ltdlN;gfdfly g} z+sf u/]sf lyP . …otf vf]Hg} kb{}g sf7df8f}+lt/} x'g'k5{ eGg'x'GYof]Ú –ltdlN;gfk|lt z+sf ub{} vf]kf;Lsf xjNbf/ t]haxfb'/ k/fh'nLn] Onfsf k|x/Ldf l/kf]6{ u/]sf] k|x/L ;|f]tn] atfPsf] 5 .
uf}/LnfO{ vf]Hg cfPsf cfkmGtn] kgf}tLsf] h+undf vf]Hg hfg vf]h]sf lyP . t/ ltdlN;gfn] Tof] dfcf]jfbLsf] Onfsf xf] df5{g\ eg]/ cTofPkl5 pgLx? guPsf] cfkmGtn] atfPsf 5g\ . …Toxf“ uof] eg] t dfcf]jfbLn] df5{g\ eg]kl5 vf]Hg g} uOPg, cflv/ Tot} nu]/ dfl/Psf] /x]5Ú –uf}/Lsf afa' Zofdk|;fbn] eg] . cfkm\g} kTgL x/fp“bf klg vf]hLdf pbf;Lg ePkl5 k|x/L hjfgx?n] pgLdfly z+sf u/]sf lyP . …cg';Gwfgdf vl6Ph:tf] ug{] t/ sfddf Wofg} glbPsf] k|:6} b]lvGYof]Ú –Ps k|x/L hjfgn] eg] . ag]kf k|x/L sfof{nodf klg kmf]g u/]/ ltdlN;gfn] …;/ d vf]Hg hfp“ x}Ú egL af/Daf/ cg'dlt dfUg] u/]sf] k|x/Ln] atfPsf] 5 . :yfgLojf;Ln] h+undf 6fpsf] km]nf kf/]kl5 ltdlN;gfnfO{ b]vfpg nluPsf] lyof] . t/ pgn] /fd|f];“u lrlGbg eg]sf] k|x/Ln] atfPsf] 5 . …nf; km]nf kbf{ klg ;dj]bgf b]lvPg, To;}n] tTsfn lgoGq0fdf lnPsf xf}+Ú –k|x/L gfoj lg/LIfs Zofds[i0f clwsf/Ln] atfP .
s}nfz /fO{n] ufpg] gf/fo0fuf]kfnsf uLt
g]lKnh km];g xf]d / sf; k|f]8S;g k|flnn] ;+o'Qm ?kdf oxL r}t #) ut] zlgaf/ g]kfn k|1fk|lti7fg sdnfbLdf …km\NofS; Aofs ckm gf/fo0fuf]kfn, c ;f]nf] lk|h]G6]g ckm s}nfz /fO{Ú gfds nfOe sG;6{sf] cfof]hgf ug{ nfu]sf] g]kfnL ;'ud ;+uLtsf] /]sl8{ª z'? ePsf] Ps ztfAbL k'u]sf] ;'vb cj;/df cfof]hgf ul/g nfu]sf] ;f] nfOe sG;6{df s}nfz /fO{sf] Psn k|:t'lt /xg]5 . :j/;d|f6 :j= gf/fo0f uf]kfnk|lt ;dlk{t ul/Psf] o; ;f+uLlts sfo{qmddf /fO{n] :j= gf/fo0fuf]kfnsf uLt dfq k|:t't ug]{5g\ . :j= gf/fo0fuf]kfnsf ;dsfnLgb]lv kl5Nnf] k':tfsf g]kfnL ;+uLtsdL{sf] ;d]t pkl:ylt /xg] ePsfn] sfo{qmdn] k'/fgf / gof“ k':tfaLr k'nsf] sfd ug]{ ljZjf; cfof]hsn] lnPsf] 5 .
ufos /fO{ ;'/ ;fwgf k|fln afuahf/df lk|lG;knsf ;fy} ;'lDgf sNr/ PG8 Ps]8]dL ;ftbf]af6f], Go' ldn]lgod :s'n s'kG8f]n, nlnt ;]s]G8/L af]l8{ª :s'n ;ftbf]af6f], afnc+s'/ ;]s]G8/L :s'n 7]rf], ;f]dfª Ps]8]dL 7]rf], u'x]Zj/L af]l8{ª xfO:s'n af“;af/Lnufotsf ljBfnox?df ;+uLtu'sf ?kdf sfo{/t 5g\ .
Clif wdnf 3fOt]
g]kfnuGhl:yt xf]6ndf zlgaf/ /flt ePsf] cfunfuLdf lg:;fl;P/ a]xf]; ePsf l/kf]6{;{ Sna g]kfnsf cWoIf Clif wdnfsf] :jf:Yodf s]xL ;'wf/ cfPsf] 5 .
g]kfnuGh Go"/f]8l:yt l;4fy{ xf]6ndf cfunfuL x'“bf pgL / kqsf/ bLk]Gb|/fh kf}8]n a]xf]; ePsf lyP . b'j}nfO{ e]/L c~rn c:ktfndf egf{ u/L wdnfnfO{ a]xf]; cj:yfd} u[xdGqfnosf] kxndf cfOtaf/ x]lnsf]K6/af6 sf7df8f}+ Nofpg] k|of; v/fa df};dsf sf/0f ;kmn x'g g;s]kl5 ;f]daf/ dfq pgnfO{ sf7df8f}+ NofO{ lzIf0f c:ktfnsf] cfO{;Lo"df pkrf/ eO/x]sf] 5 . kf}8]nsf] cj:yf ;fdfGo /x]sf] / wdnfsf] :jf:Yo ;'wf/f]Gd'v / vt/fd'Qm ePsf] c:ktfnn] hgfPsf] 5 . b[li6 kl/jf/ wdnf / kf}8]nsf] zL3| :jf:Yonfesf] sfdgf ub{5 .
dfcf]jfbLsf] rGbf cft+sn] dtbftf ql;t
;+jfbbftf÷pbok'/
;+ljwfg;ef r'gfjsf] ;+3f/df g]skf dfcf]jfbLn] rnfPsf] rGbf cftÍsf sf/0f pbok'/sf ;of}+ dtbftf lrlGtt ag]sf 5g\ . lhNnfsf dfcf]jfbLn] sd{rf/L, ;fd'blos jg pkef]Qmf ;ldltsf kwflwsf/L, of]hgf lgdf{0f pkef]Qmf ;ldltsf kbflwsf/L, lgdf{0f Jojf;foL, Jofkf/L pbok'/ l;d]G6 pBf]usf pRr kb:y sd{rf/L, lzIfs / ufp“df wgL dflgPsf JolQmx?;“u ha/h:tL IfdtfeGbf a9L rGbf dfu]sf 5g\ .
dfcf]jfbL pbok'/ lhNnf ;+u7g sld6Ln] @) xhf/ b]lv Ps nfv;Dd rGbf / #) xhf/b]lv Psnfv krf; xhf/;Dd C0f ;xof]u ug{ lr¶L k7fPkl5 lgjf{rgsf nflu ef]6 lbg] a]nfdf ufp“ 5f8\g'kg]{ cj:yfdf k'u]sf 5g\ .
;f] kf6L{sf pbok'/ lhNnf OGrfh{ ljKna / qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf cWoIf eLdaxfb'/ clwsf/Låf/f x:tfIfl/t kq ljleGg JolQmnfO{ ydfOPsf] 5 .
To;}u/L r'gfj k|rf/k|;f/df !$ ut] ;f“em lqo'uf gu/kflnsf–^ v}hgk'/ k'u]sf dfcf]jfbLn] cfkm\gf kf6L{nfO{ ef]6 glbP a:tLdf cfuf] nufOlbg] wDsL lbPsf] :yfgLo afl;Gbfn] hgfPsf 5g\ . k|rf/k|;f/df kxf8L uflj; k'u]sf sfo{stf{n] cfk\mgf] kf6L{nfO{ ef]6 lbPsf] of glbPsf] sDKo'6/df x]/]/ ef]6 glbg]nfO{ ufp“ lgsfnf ug{ wDsL lbg] u/]sf] l;4fGt /fO{n] 6]lnkmf]gdfkm{t atfP .
dfcf]jfbLn] lgoldt ?kdf sf7 Joj;foL, ;fd'bflos jg pkef]Qmf ;ldlt, of]hgf lgdf{0f pkef]Qmf ;ldlt lzIfs, sd{rf/L Jofkf/L, oftfoft Joj;foL, vRr8 Joj;foL;“u n]aLsf] gfddf lgoldt cltl/t z'Ns p7fp“b} cfPsf] 5 . To;/L u/L lhNnf ljsf; ;ldltn] 9f7 /fv]sf cfwf bh{g :yfgdf dhb'/ ;xof]u z'Ns / ufO3f6 ;fpg], vf“a' / /f}tf If]qsf] ;8s dd{t ul/lbg] gfddf a;, 6«s / 6\ofS6/;d]taf6 k|lt l6k ?= !) b]lv ;o;Dd rGbf p7fp“b} cfPsf] 5 . o;/L p7]sf] b}lgs sl/a kf“r xhf/ /sd;d]tsf] n]vfhf]vf gePsf] 6\ofS6/ Joj;foLx? atfp“5g\ .
rfdn 5}g afh'/fdf
ljutsf jif{x¿em}“ of] jif{ klg r}t dlxgf ;'? ePnuQ} afh'/fdf rfdnsf] ;d:of a9]sf] 5 . ;/sf/n] vfWo :f+:yfgnfO{ afh'/fsf] dft{8L zfvf / sf]N6L l8kf]df :jLs[lt lbPsf] rfdnsf] sf]6f kmfu'gd} ;lsPkl5 clxn] rfdnsf] xfxfsf/ x'g] cj:yf cfPsf] xf] . rfn' cfly{s jif{sf nflu dft{8L zfvfnfO{ %& ;o SjLG6n / sf]N6L l8kf]nfO{ tLg xhf/ SjLG6n rfdnsf] :jLs[t cfPsf] lyof] . pQm kl/df0fsf] ;a} rfdn ;:yfgn] kmfu'gd} ljt/0f ul/;s]sf] hgfPsf] 5 . rfdnsf] ;d:of a9]kl5 lhNnfl:yt k|d'v lhNnf clwsf/Lsf] ;+of]hsTjdf /x]sf] lhNnf vfB Joj:yf ;ldltsf] a}7sn] k6s–k6s ;DalGwt lgsfodf yk sf]6fsf] dfu u/L k7fPsf] eP klg clxn];Dd s'g} ;'g'jfO{ gePsf] dft{8L zfvfsf k|d'v ;'/]Gb|/fh lai6n] atfP .
;8s oftfoft gk'u]sf] o; lhNnfsf] clwsf+z If]qsf afl;Gbfx¿ vfB ;+:yfgs} rfdndf lge{/ 5g\ . o; lhNnfsf] nflu ;/sf/n] rfdndf cg'bfg lbOcfPsf] 5 . ;/sf/L cg'bfgdf cfpg] vfBsf] rfdn s]xL ;:tf] x'g] ePsf]n] oxf“sf Jofkf/Lx¿n] rfdnsf] Aofkf/ ub}{gg\ . ;b/d'sfd dft{8Lnufot cf;kf;sf a'9Lu+uf, dfgfsf]6, bxsf]6, h'uf8f uflj;sf afl;Gbfx¿ ;+:yfgs} rfdnsf] e/df af“Rg] u/]sf 5g\ . eg] k"jf]{Q/ If]qsf ;a} !! uflj;sf afl;Gbfx¿sf] rfdnsf] e/f];f sf]N6L l:yt l8kf] xf] . sf]N6L l8kf]sf] uf]bfd clxn] l/lQ;s]sf] 5 eg] dft{8Ldf Ps ;ftfnfO{ k'Ug] rfdn uf]bfddf eP klg ljt/0fsf nflu :jLs[lt gcfp“bf rfdn lng cfPsfx¿nfO{ kmsf{pg' kg]{ cj:yf /x]sf] ;+:yfgsf sd{rf/Lx¿ atfp“5g\ .
sfe|]df Pdfn]sf] kNnf ef/L
åGåsf ;dodf dfcf]jfbLn] b]vfPsf] xs{t r'gfjL kf;f]
;+jfbbftf÷sfe|]
;+ljwfg;ef glhls“b} hf“bf bnx?n] cf–cfÏgf] bnsf] lgjf{rg k|rf/ cleofgnfO{ tLj| agfpg yfn]sf 5g\ . bnx? cf–cfÏgf r'gfjL 3f]if0ffkq af]s]/ hgtfsf 3/b}nf]df k'Ug yfn]sf 5g\ . sfe|]df g]skf Pdfn] cfÏgf] 3f]if0ffkqsf ;fy r'gfjL cleofgnfO{ Ps;fy lhNnfel/ km}nfPsf] 5 . Pdfn]n] cfÏgf ;dy{s, z'elrGts / dtbftfx?nfO{ lgle{stfsf ;fy lgjf{rgdf efu lng clkn ul//x]sf] 5– Pdfn] lhNnf sld6L ;lrj uf]s'n af“:sf]6fn] eg]– …o;k6s sfe|] lhNnfsf rf/}j6f l;6df hgtfn] Pdfn]nfO{ ljhoL u/fpg] 5g\ .Ú cfÏgf] kf6L{sf hg;ef tyf cGo sfo{qmdx?df hgtfn] b]vfPsf] ;xeflutfn] klg o;sf] k'li6 ug]{ pgsf] egfO 5 . g]kfnL hgtfsf] Psdfq c;nL k|ltlglw Pdfn] ePsf] / gof“ g]kfn agfpg] :ki6 b[li6sf]0f klg Pdfn];“u dfq} ePsf]n] o; k6s Pdfn] sfe|]df ljhoL x'g] pgn] bfjL u/] .
Pdfn]n] If]q g+= ! df ;u|fdhLt nfdfnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] 5 . pgL rfkfvf]/L uflj;sf k"j{ uflj; cWoIf x'g\ eg] k|hftflGqs /fli6«o o'jf ;+3 g]kfnsf s]Gb|Lo ;b:o klg x'g\ . cGo bnsf pDd]bjf/eGbf pgsf] ks8 o; If]qdf bx|f] b]lvPsf] 5 . hghfltsf] afx'Notf /x]sf] o; If]qdf gof“ /fhgLlts pmhf{ ylkPsf] 5 . To;}u/L If]q g+=@ df Pdfn]n] :yfoL sld6L ;b:o tyf s[lif Pj+ ;xsf/Llj1 s]zj a8fnnfO{ pDd]bjf/ agfP/ cfÏgf] l:ylt emg\ ;'b[9 agfPsf] 5 . b'O{ k6s ;f+;b alg;s]sf a8fn pRr:t/Lo e"ld;'wf/ cfof]usf cWoIf klg x'g\ .
Pdfn]n] If]q g+= # df cfÏgf k|efjzfnL g]tf s[i0fk|;fb ;fksf]6fnfO{ pDd]bjf/ p7fPsf] 5 . bz jif{;Dd sfe|] lhlj;sf ;efklt eO;s]sf ;fksf]6f ;a} hgtfsf aLr kl/lrt pDd]bjf/ x'g\ . cfÏgf ljkIfLx?sf aLr ;d]t nf]slk|o dflgg] ;fksf]6fsf] pDd]bjf/Lkl5 o; If]qdf gof“ /fhgLlts nx/ cfPsf] 5 . If]q g+= $ df Pdfn]n] s'zn ;+u7s ljb'/ ;fksf]6fnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] 5 . Ps bzseGbf a9L ;do lhNnf kf6L{ ;lrj eP/ sfd ul/;s]sf ;fksf]6fsf] r'gfjL cleofg ;zQm b]lvPsf] 5 .
If]q g+= ! df Pdfn], dfcf]jfbL / sf+u|];aLr lqkIfLo k|lt:kwf{ x'g] b]lvG5 eg] cGo If]qdf Pdfn] / sf+u|];aLr g} d'Vo k|lt:kwf{ x'g] b]lvG5 . r'gfjL k|lt:kwf{df sf+u|];n] If]q g+= ! af6 o'jf pDd]bjf/ dw' cfrfo{nfO{ p7fPsf] 5 . hghfltsf] afx'Notf /x]sf] o; If]qdf pgsf] pDd]bjf/Ln] sf+u|];leq lg/fzf k}bf ePsf] 5 . To;}u/L If]q g+= @ af6 sf+u|];n] tLy{ k;vnnfO{ pDd]bjf/L lbPsf] 5 .
kf6L{ ljefhgkl5 k|hftflGqs sf+u|];lt/ nfu]sf k;vnsf] pDd]bjf/Ln] sfo{stf{df vf;} pT;fx ghfu]sf] atfOG5 . If]q g+= # af6 sf+u|];sf lhNnf ;efklt lzjk|;fb x'dfufO{+ pDd]bjf/ ag]sf 5g\ . cl3Nnf] cfd lgjf{rgdf Pdfn]nfO{ k/flht u/]/ rrf{df cfPtf klg hgcfGbf]ngsf] qmddf h]n k/]sf cfÏg} kf6L{ ;efklt dw' cfrfo{nfO{ if8\oGqk"j{s ckb:y u/]/ cfkm" ;efklt ag]sf x'dfufO{+af6 cfÏg} sfo{stf{x?;d]t c;Gt'i6 ag]sf]n] pgsf] k|rf/ cleofg vf;} tLj| ag]sf] b]lv“b}g . To;}u/L If]q g+= $ af6 pDd]bjf/ ag]sf /fh]Gb| v/]n cfGbf]ngsf] ;dodf cd]l/sf /x]sf]n] sfo{stf{ / cfd hgtfs} aLrdf klg abgfd /x]sf 5g\ . kf6L{ ljefhgtfsf k|hftflGqs sf+u|];df nfu]sf v/]nn] r'gfjL cleofgsf qmddf cfÏgf sfo{stf{af6 vf;} efjgfTds ;xof]u k|fKt ug{ ;s]sf 5}gg\ .
To;}u/L dfcf]jfbLn] If]q g++= ! af6 ;"o{dfg bf]ª -nfnWjh_, @ af6 csnaxfb'/ lyª -dx]z_, # af6 ldgf tfdfª -/f~htf_ / $ af6 t]haxfb'/ ldhf/ -ljsf;_nfO{ pDd]bjf/ agfP/ r'gfjL k|rf/df cufl8 b]lvP klg lxhf] åGåsf ;dodf p;n] b]vfPsf] xs{t clxn] r'gfjL kf;f] ag]sf] 5 . o;/L c? bnx?eGbf pDd]bjf/ tyf ljutsf] ultljlwn] ubf{ r'gfjL d}bfgdf Pdfn] cu|k+lQmdf b]lvPsf] 5 . :jtGq / lgikIf lgjf{rg ePdf cfÏgf] lht ;'lglZrt x'g]df Pdfn] ljZj:t b]lvG5 .
pbok'/df Pdfn]sf] lht ;'lglZrt
nLnfk|;fb lg/f}nf÷pbok'/
ljwfg;ef lgjf{rgsf] lbg glhls“b} hf“bf o;sf] /Gsf]n] pbok'/ lhNnf cTolws tft]sf] 5 . nuftf/ tLg k6ssf] ;+;bLo lgjf{rg;lxt Psk6s ;Dkg :yfgLo lgsfosf] lgjf{rgdf ;xh} hgdt xfl;n ub}{ cfPsf] g]skf -Pdfn]_ s} kIfdf o;k6s klg r'gfjL dfxf]n ag]sf] 5 .
g]skf Pdfn], g]kfnL sf+u|]; / g]skf dfcf]jfbLaLr k|lt:kwf{ x'g] c8\sn sfl6Psf] eP klg Pdfn]sf] cTolws dt cfpg] s'/f k|rf/–k|;f/df ;+nUg ;f+u7lgs ultljlwn] b]vfPsf] 5 .
Pdfn]n] lhNnfsf] If]q gDa/ ! af6 :yfoL sld6Lsf j}slNks ;b:o Pjd\ k"j{dGqL czf]ss'df/ /fO{, If]q gDa/ @ af6 lhNnf sld6L ;b:o Pjd\ o'jf clwjQmf anb]j rf}w/L / If]q gDa/ # af6 gful/s cfGbf]ngsf cu'jf tyf g]kfn af/ Pzf]lzP;gsf lgjt{dfg cWoIf zDe' yfkfnfO{ pDd]bjf/ agfPsf] 5 . pgLx?;“u k|lt:kwf{ ug{ g]kfnL sf+u|]; / dfcf]jfbLsf pDd]bjf/x? qmdzM If]q gDa/ ! af6 8f= gf/fo0f v8\sf, dfcf]jfbLsf /fhg ls/f“tL, If]q gDa/ @ af6 sf“u|];sf ljb'/ a:g]t, dfcf]jfbLsf dl0f vDa' / If]q gDa/ # df sf+u|];sf gf/fo0faxfb'/ sfsL{ / dfcf]jfbLsf df]xg kf}8]n -vqL_ /x]sf 5g\ .
! gDa/ If]qdf Pdfn]sf] dha't ;+u7g, h'emf? sfo{stf{, pko'Qm /fli6«o sfo{qmd;lxtsf] 3f]if0ffkq / dtbftfsf] dg 5'g] ;f“:s[lts cleofgsf sf/0f Pdfn]n] ;xh} r'gfj lhTg] If]q gDa/ ! sf pDd]bjf/ czf]ss'df/ /fO{n] atfP . !# j6f uflj; /x]sf] pQm If]qdf ;j} 7fp“df Pdfn]sf] jr{Zj /x]sf] pgsf] egfO 5 .
nuftf/ b'O{k6s ;+;bLo lgjf{rg xf/]sf] g]kfnL sf+u|];n] )%^ sf] cfd r'gfjdf ljsNk:j?k k|:t't u/]sf 8f= v8\sfn] ;d]t lgjf{rg xf/]kl5 sf+u|];sf] ;+u7g nyflnª ePsf] 5 eg] pgLx?aLr n's]sf] cGt/3ftn] 8f= v8\sfnfO{ ljutdf /fhfjfbL v]dfsf] g]t[Tj u/]sf] cf/f]k nfu]sf] 5 . To;}u/L ;+ljwfg n]Vg] s'/feGbf ljsf;] g]tfsf] ?kdf k|:t't v8\sf oltv]/ :yfgLo ljBfnodf ejg agfOlbg] / 5fgf nufOlbg] k|nf]eg b]vfp“b} r'gfjL k|rf/df xf]ldPsf 5g\ . cfkm\g} efO cqm'/ v8\sf, ! gDa/ If]qLo ;efklt d'/f/L v8\sf, wgL/fd eut / ;dfg'kflts pDd]bjf/ nIdL kl/of/nufotsf s]xL sfo{stf{x? ;f+u7flgs ljjfbsf sf/0f pgsf] k|rf/ 5f8]/ lx“8]sf] sf+u|]; lgs6n] atfP . 8f= v8\sfn] ljleGg b]zsf /fhb"tfjf;sf] ;xfotfn] ljsf;sf] gfddf z'? u/]sf] b]jwf/ k'n, xl8of t6aGw, b]p/L vfg]kfgL cfof]hgf / x'Ndf–xf“8Lvf]nf ;fgf hnljB't cfof]hgfh:tf cw'/f Pjd\ c;kmn of]hgfx? g} unkf;f] ag]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf pDd]bjf/ tyf ;xO{Grfh{ /fhg ls/f“tL :jefjn] h'emf? b]lvP klg k|rf/k|;f/df sdhf]/ b]lvPsf 5g\ .
lgjf{rg If]q gDa/ @ sf Pdfn] pDd]bjf/ clwjQmf anb]j rf}w/L dtbftfx?sf] dfemdf lgs} nf]slk|o 5g\ . o'jf g]tfsf] ?kdf ;d]t kl/lrt rf}w/Lsf] pDd]bjf/Ln] pbok'/df pDd]bjf/L lbPsf cGo bnx?aLr ;dfj]zLs/0fsf] emns lbPsf] 5 . ! gu/kflnsf / !) j6f uflj;;lxt &@ xhf/eGbf a9L dtbftf /x]sf] o; lgjf{rg If]qsf ;a} :yfgdf g]skf Pdfn] alnof] /x]sf]n] k|lt:kwL{ bnx? hdfgt cleofgdf sl:;Psf 5g\ .
If]q gDa/ # df Pdfn]sf tkm{af6 /fli6«o JolQmTj zDe' yfkfnfO{ pDd]bjf/L lbOPkl5 ;Dk"0f{ dtbftfn] uf}/j u/]sf 5g\ . al/i7 sfg'gljb\ cGtl/d ;+ljwfgsf d:of}bfsf/ yfkfnfO{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf dt xfNg kfp“bf v';L b]lvPsf 5g\ . @! j6f uflj;sf] sl/j &@ xhf/ dtbftf /x]sf] pQm lgjf{rg If]qdf yfkfsf k|lt:kwL{ sf]xL b]lvPsf 5}gg\ . r'gfjL efif0feGbf klg ;+ljwfg;ef cl3 / kl5sf Ph]08fx?af/] hgtfnfO{ a'emfp“b} lx+8]sf yfkfn] b]zel/d} nf]slk|o dt Nofpg]df Pdfn] sfo{stf{x? 9'Ss 5g\ . !% lbgsf] ufp“ cleofg ;s]/ kmls{Pkl5 yfkfn] ;a} uflj;df Pdfn]sf] r'gfjL nx/ b]v]/ cfkm" lhTg]df 9'Ss ePsf] atfP .
;f] If]qdf pDd]bjf/ ag]sf pbok'/ sf+u|]; ;efklt gf/fo0faxfb'/ sfsL{ / dfcf]jfbLsf ;]q]m6/L df]xg kf}8]n -vqL_ ;ftbnLo nf]stflGqs ;+o'Qm ;ldltdf kfn}kfnf] ;+of]hssf] e"ldsf lgjf{x ub}{ cfPsf eP klg ufp“:t/df dfcf]jfbL sfo{stf{n] sf+u|]; pDd]bjf/ sfsL{sf] ;efdf k6s–k6s cj/f]w k'¥ofp“b} cfPsf 5g\ .
l;Gw'kfNrf]sdf s8f k|lt:kwf{
;+jfbbftf÷l;Gw'kfNrf]s
lgjf{rg glhls“b} ubf{ l;Gw'kfNrf]sdf r'gfjL tfkqmd a9]sf] 5 . tLg lgjf{rg If]q /x]sf] o; lhNnfdf k|d'v bnaLr rf/kIfLo r'gfjL eL8Gt x'g] lglZrt 5 . g]skf Pdfn], sf+u|];, dfcf]jfbL / /fk|kfaLr 3df;fg x'g] b]lvPsf] 5 . Ps :jtGq;lxt !& bnsf $! pDd]bjf/ r'gfjL d}bfgdf plqPsf 5g\ . /fk|kf cWoIf kz'kltzdz]/ ha/f, dfcf]jfbL s]Gb|Lo ;b:o clUgk|;fb ;fksf]6f o;} lhNnfaf6 pDd]bjf/ ag]kl5 r'gfjL tftf] dfq} xf]Og, l;Gw' /fhgLlt g} rnfodfg ePsf] 5 .
cfÏgf] kIfdf hgdt l;h{gf ug{ bnsf g]tf, pDd]bjf/ / sfo{stf{ 3/b}nf] cleofgdf dfq s]lGb|t 5}gg\, ef]6 dfUg] k|lt:kwf{nfO{ ;d]t tLj|tf lbPsf 5g\ . If]qut cfwf/df klg k|d'v bnaLr g} k|lt:kwf{ x'g] b]lvPsf] 5 . lgjf{rg If]q ! df Pdfn], sf+u|];, dfcf]jfbL / /fk|kf d'Vo k|lt:kwf{df 5g\ . Pdfn]sf c?0f g]kfn, sf+u|];sf df]xg a:g]t, dfcf]jfbLsf /fhs'df/ >]i7 / /fk|kf cWoIf kz'kltzdz]/ /f0ff o; If]qsf d'Vo k|lt:kwL{ x'g\ . pgLx?sf] lhtnfO{ hLjgd/0fsf] ;jfn agfPsf]n] s8f k|lt:kwf{ x'g] b]lvPsf] 5 .
g]skf Pdfn]sf o'jf g]tf c?0f g]kfn kl/lrt cg'xf/ x'g\ . sf+u|]; lhNnf ;efklt;d]t /x]sf a:g]t / /f0ff kl/lrt eP klg hgnx/ Pdfn]s} kIfdf /x]sf] b]lvG5 . @)%^ sf] cfd lgjf{rgdf o;} If]qaf6 r'gfj lht]/ a:g]t :jf:Yo /fHodGqL aGg ;kmn ePsf lyP . afudtL c~rn ;lrj /x]sf g]kfnnfO{ lhtfpg l;+uf] Pdfn] zlQm g} o;df s]lGb|t /x]sf] kfOG5 . o; If]qdf ;+u7gsf lx;fan] Pdfn] cufl8 b]lvPsf] 5 eg] dGqL ag]kl5 lhNnf lal;{Psf] cf/f]k nfu]sf a:g]tsf] kIfdf o; k6s o'jf sfo{stf{k+lQm nfu]sf] b]lvPsf] 5}g . ljZn]ifsx?n] /f0ffn] # g+= If]qnfO{ k|fyldstf lbPsfn] cGttM Pdfn] sf+u|]; / dfcf]jfbLaLr tLj| k|lt:kwf{ x'g] cf}+NofPsf 5g\ .
pgLx?sf cg';f/ sf+u|]; / Pdfn]df a9]sf] Jofks c;Gt'li6sf] kmfObf n'6\g ;s] /fk|kf / dfcf]jfbLaLr clGtd eL8Gt x'g] b]lvG5 . @( uflj; /x]sf] o; If]qdf (! xhf/ dtbftf /x]sf 5g\ eg] !^ pDd]bjf/ r'gfjdf xf]ldPsf 5g\ .
r'gfjL bf}8df Pdfn]
;+jfbbftf÷kfNkf
g]skf Pdfn] s]Gb|Lo :s'n ljefu ;lrj Pjd\ k"j{ ;f+;b 3gZofd e';fnn] Pdfn]sf] gf} dlxg] zf;gsfn 9n]kl5 d'n's czflGttkm{ uPsf] atfp“b} d'n'sdf :yfoL zflGt sfod ug{ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf Pdfn]n] ax'dt Nofpg'kg]{ atfPsf 5g\ . kfNkf If]q g+= ! sf] /fdk'/df Pdfn]n] cfof]hgf u/]sf] ljzfn r'gfjL;efnfO{ ;Daf]wg ub}{ pgn] Pdfn] dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn] /fhfnfO{ e]6L r9fOlbPsf] eGg] cf/f]k leh]sf] af?b ePsf] ts{ ub}{ dfcf]jfbL g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] /fhfl;t c3f]lift sfo{ut Pstf lyof] eGg'sf] /x:o s] xf] < egL k|Zg u/] . g]tf e';fnn] sf+u|];n] d'n'snfO{ afx| jif{;Dd ;+s6tkm{ ws]n]sf] x'“bf of] lgjf{rgdf g/fd|/L k/flht x'g] klg atfP .
;efdf cg]/f:jljo'sf s]Gb|Lo cWoIf 7fs'/ u}/]n] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgdf dfcf]jfbL / sf+u|]; g/fd|/L k/flht x'g] 7f]s'jf ub}{ jfdkGyLsf] gftfn] r'gfjkl5 dfcf]jfbLnfO{ Pdfn]df cfpg cfu|x u/] . Pdfn] / dfcf]jfbLsf] tfnd]nkl5 dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ Pdfn] :yfoL sld6L ;b:o agfpg Pdfn] tof/ /xg'kg]{ pgn] atfP . ;efdf Pdfn] ;lrj /fwfs[i0f s“8]n, pDd]bjf/ bnaxfb'/ /fgf, ;dfg'kflts pDd]bjf/ gf/fo0fL zdf{, ljwfos eb|axfb'/ yfkf, clvn ;+u7gsf k|d'v lszf]/ljqmd dNn, ljb]z ljefu k|d'v ;f]leot 9sfn, o'j/fh vgfnnufotn] dGtJo JoQm u/]sf lyP . Pdfn] If]qLo OGrfh{ n]vgfy kf]v/]nsf] cWoIftfdf ePsf] ;efdf /fli6«o snfsfx? ab|L k+u]gL, x'd u}/], gljg kf}8]n, ;kgf zfxnufotsf snfsf/n] ;f+:s[lts sfo{qmd k|:t't u/]sf lyP .
o;}aLr g]skf Pdfn]n] cfÏgf] r'gfjL cleofgnfO{ cufl8 a9fpg] qmddf kfNkf If]q g+=@ sf] t]N3fdf r'gfjL ;ef ;DkGg u/]sf] 5 . ;efnfO{ c~rn ;dGjo ;ldltsf ;b:o emk]Gb| lh;L, Pdfn]sf pDd]bjf/ ;f]dk|;fb kf08], ;dfg'kflts pDd]bjf/ bdoGtL yfkf, Pdfn] lhNnf sld6L ;b:o b]jLk|;fb a:ofn, df]xgnfn u}/], cf]dk|sfz a/fnL, nIdL kf7s, u0f]z lji6, ;'Gb/L u}/], nf]rg zdf{, hd'gf e§/fO{nufotn] Pdfn]sf] lhtnfO{ s;}n] /f]Sg g;Sg] atfPsf lyP . g]skf Pdfn] t]N3f ufp“ sld6Lsf ;lrj 9naxfb'/ vqLsf] cWoIftfdf ePsf] ;efdf /fli6«o snfsf/ lzl/if b]jsf]6f, dgf]h kf08]o, xl/ e';fnnufotsf snfsf/n] hgjfbL uLt k|:t't ub}{ Pdfn]nfO{ dt lbg cfu|x u/]sf lyP .
tLg} If]qdf ;"o{ km/km/fpg]
r'gfj cfpg s]xL lbg dfq af“sL /x“bf Onfdsf sf+u|];x? hgtfdfem ;+ljwfg;efsf] ‘;’ ;d]t pRrf/0f gu/L ljsf; lgdf{0f / hflu/sf] s'/f lnP/ ufp“ hfg yfn]sf 5g\.
b[li6 ;dfrf/bftf÷Onfd
9f]s}df cfPsf] lgjf{rgdf Onfdsf] tLgj6} lgjf{rg If]qdf g]skf Pdfn]sf pDd]bjf/x?n] lhTg] kSsfkSsL ePkl5 Onfd sf+u|];df v}nfa}nf dlRrPsf] 5 . g]skf Pdfn]sf] tkm{af6 /fli6«o:t/df Voflt sdfPsf k|efjzfnL pDd]bjf/x?;“u sf“u|];n] k|lt:kwf{ ug{ g;Sg] ePkl5 cfkm\gf] dt ;'/lIft ug{ sf+u|];nfO{ cfR5'cfR5' ePsf] xf] .
lgjf{rg If]q g+= ! df g]skf Pdfn] :yfoL sld6L ;b:o tyf k|efjzfnL g]tf emngfy vgfnsf] ljho ;'lglZrt ePsf] 5 . j}b]lzs gLlt tyf s"6gLlts lx;fan] k|v/ vgfn;“u sf+u|];sf ljwfos a]g'k k|;fO{+ k|lt:kwf{df plqPsf 5g\ . o;cl3 pQm If]qdf ljho xfFl;n u/]sf k|;fO{+n] lhNnfsf nflu vf;} sfd gu/]kl5 o; jif{ pgL r'gfjL k|lt:kwf{af6 aflxl/“b}5g\ . lgjf{rg If]q g+= @ df Pdfn]sf k|efjzfnL g]tf tyf Joj:yflksf ;+;b\sf ;efd'v ;'jf;rGb| g]Djfªn] cTolws ax'dtn] ljho xfl;n ug]{ kSsf 5 . pgL;“u sfFu|];sf ljwfos s]zj yfkfn] k|lt:kwf{ u/] klg vf;} k|efj eg] kfg]{ b]lv“b}g .
ptf r'gfj If]q g+= # df lhNnf:t/df nf]slk|o Pdfn]sf lhNnf ;b:o wd{ pk|]tLsf] ljhosf] 6'Ëf] nfu]sf] 5 . pgL;“u sf+u|];sf dxfdGqL s]aL u'?ª r'gfjL k|lt:kwf{sf nflu d}bfgdf plqP klg pk|]tLn] cTolws dtn] lhTg] lglZrt 5 . o;cl3 lgjf{rg If]q g+= @ df ;efd'v ;'jf; g]Djfª;“u xf/]sf u'?ªnfO{ o; jif{ g]DjfË;“u hf]ufP/ # g+= If]q k7fOPsf] xf] . t/, # g+= If]qdf klg sf+u|];n] vf;} dt k|fKt ug{ g;Sg] ljZn]ifsx? atfp“5g\ .
otf, Pdfn]sf] kf]N6fdf tLg} lgjf{rg If]q kg]{ ePkl5 sf+u|]; Onfdn] …dg]{ a]nfdf xl/of] sf“qmf] eg] em}+Ú r'gfj cfpg s]xL lbg dfq af“sL /x“bf ufp“ hfg] 5'§} /0fgLlt to u/]sf 5g\ . /0fgLltcg';f/ pgLx? hgtfdfem ;+ljwfg;efsf] …;Ú ;d]t pRrf/0f gu/L ljsf; lgdf{0f / hflu/sf] s'/f lnP/ ufp“ hfg yfn]sf 5g\ . hgtfnfO{ em'SofP/ eP klg Pp6f lgjf{rg If]qdf t lhltG5 ls eg]/ o:tf] h'lQm sf+u|];n] lgsfn]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . ljt]sf 8]9 bzsdf Onfddf ePsf ofjt ljsf;lgdf{0fsf ultljlwnfO{ Onfd sf+u|];n] cfkm"x?sf] kxndf ePsf] bfaL ub}{ krf{;d]t lgsfn]/ ufp“–ufp“df 5\of;5\of:tL kf/]sf 5g\ . lhNnf ljsf; ;ldltsf cfjlws of]hgfnfO{ ;d]t cfkm\gf] eg]/ sf+u|];n] hgtfdfem uPsf 5g\ . emfkfsf] rf/cfnL–Onfd ;b/d'sfdsf] d]rL /fhdfu{, ljB't cfof]hgf, z}lIfs ultljlw, ufp“–ufp“sf] df]6/af6f]nufotsf s'/f sf+u|]; PSn}n] u/]sf] egL r'gfjL krf{df pNn]v 5 . lhNnfsf ;Dk"0f{ ljsf; sf+u|];s} xf] eg]/ hgtfdfem uPsf sf+u|];n] lat]sf bzsdf /fhgLlts r]tgf a6'n]sf hgtfaf6 s]xL ufp“df nv]l6g';d]t k/]sf] lyof] .
/f]Nkfdf ko{j]Ifssf] cf]O/f]
xL/faxfb'/ 3tL{du/÷/f]Nkf
dfcf]jfbL hgo'4sf] /fhwfgL dflgPsf] /f]Nkfdf ;+ljwfg;ef lgjf{rg ko{j]If0f ug]{sf] cf]O/f] nfu]sf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rg :jtGq, :jR5 / lgikIf eP gePsf] af/]df cg'udg ug{ ko{j]Ifs /f]Nkfdf hDdf ePsf 5g\ .
/fli6«o lgjf{rg ;ldlt -lgof]s_ lhNnf ;ldlt /f]Nkf cWoIf 3gZofd cfrfo{n] /f]Nkf lhNnfsf @ j6f lgjf{rg If]qdf &@ hgf ko{j]Ifs v6fOPsf] atfP . h;df !* dlxnf klg ko{j]If0fsf nflu vl6g] ePsf 5g\ .
;+ljwfg;ef lgjf{rgnfO{ ko{j]If ug{ /fli6«o :t/sf ljleGg k]zfut ;+u7g, clwsf/jfbL ;+3;+:yfx? ;lDdlnt /fli6«o lgjf{rg ko{j]If0f lgjf{rg cg'udg ;~hfn -g]df_ n] klg /f]Nkfdf r}t @* sf] r'gfjnfO{ ko{j]If0f ug]{ hgfPsf] 5\ . ;~hfndf OG;]s, o'jf ;~hfn, lzIfs o'lgognufotsf ;+:yfx? ;lDdlnt 5g\ . g]dfsf If]q g+= ! af6 !# dlxnf;lxt $) ko{j]Ifs vl6g] 5g\ .
ko{j]IfsdWo] ;]/d–^ sf ;Gtf]if 3tL{du/ / ;]/d–& s} k':tdfg 3tL{du/ eg] DofbL k|x/L eO;s]sf 5g\ . cfly{s cefjsf] sf/0f cfkm" DofbL k|x/Ldf egf{ ePsf] k':tdfg 3tL{du/n] atfP . pgn] eg]– …ko{j]If0f klg ug{ kfOg] eP t ug{ Eofp“y] . t/ clxn];Dd kfO“b}g eGg] 5 .Ú If]q g+= ! df rf/ hgf k|df0fkqtx pQL0f{ u/]sf / af“sL ;a} P;Pn;Lb]lv 6]:6 kf;;Ddsf ko{j]Ifs /x]sf 5g\ . If]q g+= @ af6 klg !! dlxnf;lxt #& ko{j]Ifs v6fOg] g]df /f]Nkfsf ;+of]hs b]jaxfb'/ jnLn] atfP .
/fª\sf]6 uflj;sf nflu ko{j]Ifsdf v6fOPsf /fª\sf]6–$ sf bLkss'df/ a"9f klg DofbL k|x/L eO;s]sf 5g\ . xfn a"9fn] lnjfªdf DofbL k|x/Lsf] tflnd lnO/x]sf 5g\ . If]q g+= @ df v6fOPsf ko{j]IfsdWo] Ps :gfts Ps k|df0fkq tx / af“sL ;j} P;Pn;L pQL0f{ /x]sf 5g\ .
:jtGq, k|lqmofut / cy{k"0f{ lgjf{rg ko{j]If0fsf nflu eg]/ !* j}zfv @)^$ df cGt/f{li6«o lgjf{rg ko{j]If0f d~r -g]kmf]_, g]kfn sfg'g ;dfh -PgPnP;_ / ;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3 g]kfn ;lDdlnt nf]stGq / lgjf{rg ;~hfn g]kfn -l8g_ n] klg /f]Nkfdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ko{j]If0f ug]{ ePsf] 5 .
;fd'bflos jg pkef]Qmf dxf;+3 /f]Nkfsf ;b:o eLdaxfb'/ 3tL{du/sf cg';f/ lhNnfdf lgjf{rg ko{j]If0fsf nflu If]q g+= ! af6 @% dlxnf;lxt $) ko{j]Ifs v6fOg]5 . If]q g+= ! af6 ;]/d–& sf sdnf a'9fyf]sL DofbL k|x/L eO;s]sL 5g\ . l8gn] /f]Nkfdf lgjf{rg ko{jIf0fsf nflu s]–slt /sd vr{ ub}{ 5 Tof] eg] dxf;+3nfO{ cEfm} k|fKt geO;s]sf] km]sf]kmgn] hfgsf/L lbPsf] 5 . If]q g+= @ df l8gaf6 !@ dlxnf;lxt #& ko{j]Ifs v6fOg] ePsf] 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rg ko{j]If0f ;+o'Qm d~r sf7df8f}+n] klg r}t @* sf] r'gfj ko{j]If0f ug]{ hgfPsf] 5 . d~rn] /f]Nkfaf6} ^ hgfnfO{ @! r}t @)^$ b]lv % j}zfv @)^% ;Dd ko{j]Ifsdf v6fpg] 5 . ko{j]Ifsx?n] g]kfnel/ hxf“ klg ko{j]If0f ug{ kfpg] d~rn] hgfPsf] 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rg ko{j]If0fsf nflu /f]Nkfdf /fli6«o / cGt/f{li6«o u/L sl/a $ ;o ko{j]Ifs v6\g] lhNnf lgjf{rg clwsf/L r'8fdl0f kGyLn] hfgsf/L lbP .
;+ljwfg;ef lgjf{rgsf nflu /f]Nkfsf] lnjfªdf DofbL k|x/LnfO{ tflnd lbO“b} 5 . hDdf $ ;o hgf DofbL k|x/Ldf # ;o #% hgf k'?if / ^% hgf dlxnf 5g\ . !) lbgsf] tflndkl5 pgLx?nfO{ dtbfg s]Gb|df k7fOg]5 . k|To]s dtbfg s]Gb|df # b]lv % hgfsf b/n] DofbL k|x/L v6fOg] ePsf] 5 . /f]Nkfdf hDdf @ lgjf{rg If]qdf ! ;o *^ dtbfg s]Gb| /x]sf 5g\ . ;+ljwfg;ef lgjf{rg ko{j]If0fsf nflu /f]Nkfdf /fli6«o / cGt/f{li6«o u/L sl/a $ ;o ko{j]Ifs v6\g] lhNnf lgjf{rg clwsf/Ln] atfPsf 5g\ .