 |
Kathmandu,
Baishak 10, 2065.
|
/fhfn] ca s] unf{g\<
gf/fo0flx6L vfnL ug{ k|r08sf] cfu|x
d'vhL{ ef/t kmls{g]
afa'/fd;“u afbnsf] cfklQ
b[li6 k|ltlglw
;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] kl/0ffd ;fj{hlgs eO;s]sfn] ;a}sf] Wofg o;sf] a}7stkm{ s]lGb|t ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fh;+:yfsf af/]df lg0f{o ug]{ s'/f cGtl/d ;+ljwfgdf n]lvPsfn] a}7stkm{ ;a}sf] Wofg cfs[i7 ePsf] xf] . g]kfnL /fhgLltdf ljsl;t 36gfqmddf rdTsfl/s kl/jt{g ePg eg] casf] Ps dlxgfkl5 ;'? x'g] ;+ljwfg;ef a}7sn] d'n'snfO{ u0ftGq g]kfn 3f]if0ff ug]{ 5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgaf6 gof“ /fhgLlts zlQm klg pbfPsfn] klxnf] a}7saf6} /fh;+:yfsf af/]df lg0f{o x'g] s'/fdf ;+zo k}bf ;d]t x'g yfn]sf] 5 .
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf ;a}eGbf 7"nf] kf6L{sf] x}l;ot kfPsf] g]skf dfcf]jfbL;“u k|:6 ax'dt 5}g . 7"nf] bnsf] x}l;otdf ;/sf/sf] g]t[Tj u/] klg cGo bnnfO{ ;fy} lnP/ lx+8\g'kg]{ afWotfdf dfcf]jfbL 5 . of] cj:yfdf gof“ pbfPsf /fhgLlts zlQmn] /fh;+:yfsf af/]df s:tf] wf/0ff /fVg] x'g\ eGg] s'/f cxd\ ag]sf] 5 . ;+ljwfg;efdf cfPsf ;a} bn u0ftGqk|lt k|lta4 eP eg] Psdtn] d'n's u0ftGq 3f]lift x'g]5 . t/, To;k|lt ljklQ hgfpg] sf]xL lg:s]df g]kfnsf] gof“ /fhgLlts Oltxf; n]Vg] ljifosf] lg0f{o dt ljefhgaf6 x'g]5 . cfkm"nfO{ /fhfjfbLsf] ?kdf lrgfpg] w]/} cg'xf/ ;+ljwfg;ef ;b:odf b]lvPsf 5g\ . pgLx?n] sf]dfdf k'u]sf /fh;+:yfnfO{ qf0f lbg] k|of; gunf{g\ eGg] cj:yf 5}g . csf]{tkm{ dfcf]jfbLsf] g]tfx?n] ;d]t /fh;+:yfsf af/]df bf]wf/] s'/f u/]/ b'lgof“nfO{ 5Ss kfl//x]sf 5g\ .
;+ljwfg;ef lgjf{rgcl3 dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] gf/fo0flx6L vfnL ug{ rf/ ;ftfsf] clN6d]6d lbPsf lyP . t/, clxn] k|r08sf] af]nLn] !*) l8u|Lsf] kmGsf] df/]sf] 5 . k|r08n] /fhfnfO{ ;Ddfghgs 9+un] gf/fo0flx6L vfnL ul/lbg cfu|x ub}{ o;sf nflu cfkm}+n] /fhf;“u jftf{ ug]{ 3f]if0ff;d]t u/]sf 5g\ . dfcf]jfbLsf csf{ g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{n] /fhfn] ;/Ss gf/fo0flx6L 5f]l8lbP ;f+:s[lts clwsf/;d]t lbg] cleJolQm lbP/ g]kfnL /fhgLltnfO{ ttfPsf 5g\ . /fhf;“u jftf{sf nflu k|r08n] /fli6«o k|hftGq kf6L{ g]kfnsf cWoIf sdn yfkf / k|efs/zdz]/ /f0ff;“u e]6jftf{ ul/;s]sf 5g\ . k|r08 / yfkfaLr laxLaf/ laxfg dfcf]jfbL g]qL lxl;nf odLsf] lbbLsf] afnfh'l:yt lgjf;df jftf{ ePsf] lyof] . k|r08;“usf] e]6kl5 yfkfn] cfOtaf/ ;f“em /fhf 1fg]Gb|;“u sl/a $% ldg]6 e]6 u/] . b/af/ ;|f]tn] k|r08n] rfx]df /fhfn] e]6\g] b[li6nfO{ atfof] . k|r08nfO{ e]6] klg dfcf]jfbLn] cfz u/]adf]lhd ;xh} gf/fo0flx6L 5f]8\g] kIfdf eg] /fhf g/x]sf] ;|f]t atfp“5 . b/af/n] gf/fo0flx6L vfnL ul/lbg k|r08 / afa'/fdn] u/]sf] cfu|x u}/lhDd]jf/k"0f{ cleJolQm ePsf] ljZn]if0f;d]t u/]sf] 5 . ;|f]t eG5– ;+ljwfg;efsf] kl/0ffdnfO{ ;xif{ :jLsf/ u/]sf /fhf s;}n] eGb}df b/af/ 5f]8\g] kIfdf 5}gg\ . ;+ljwfg;efn] gof“ ;+ljwfg lgdf{0f u/]/ /fh;+:yf cGTo u/]sf] cj:yfdf eGbf cl3 /fhfn] b/af/ 5f]8\g] s'/} 5}gÚ– ;|f]tn] eGof] . lsgeg] cGtl/d ;+ljwfgnfO{ /fhfn] dfg]sf 5}gg\ . gof“ ;+ljwfg gag];Dd clxn]s} cj:yf sfod /xg] b/af/sf] ljZn]if0f 5 . ;|f]tsf cg';f/ /fhfn] k|r08nfO{ dfq xf]Og, ;ftbnLo u7aGwg tyf ;+ljwfg;efdf cfPsf ;a} bnsf g]tfnfO{ e]6\g] of]hgf agfPsf 5g\ . ;|f]t eG5– …e]6df ;+ljwfg;ef ;DkGg u/fPsf]df z'esfdgf lbg] / ;a}sf] /fo lng] ;f]r 5 .Ú
gof“ ;/sf/ u7g gePsf] cj:yfdf dfcf]jfbLn] /fhfnfO{ gf/fo0flx6L 5f8\g u/]sf] cfu|xn] åGå a9\g] vt/f /x]sf] ljZn]ifsx? atfp“5g\ . dfcf]jfbLn] /fhfsf] alxu{dgaf/] ;ft bndf ;d]t 5nkmn gu/L l6Kk0fL u/]sf] cGo bnsf g]tfsf] u'gf;f] 5 . cGtl/d ;+ljwfgdf /fh;+:yfsf af/]df ls6fgL Joj:yf eO;s]sf] cj:yfdf dfcf]jfbLn] xtf/df af]n]/ ljjfb lgDTofPsf 5g\ . Ps sf+u|]; g]tfn] lxhf] b[li6;“u eg]– o;n] l:ylt c;xh agfpg ;S5 . sf+u|];n] lgjf{rg kl/0ffdkl5 /fh;+:yfsf af/]df :ki6 wf/0ff ;fj{hlgs u/]sf] 5}g . o;cl3 dfcf]jfbL / Pdfn]n] ldn]/ ;+;baf6 u0ftGq kf; ubf{ sf+u|];n] ljkIfdf ef]6 xfn]sf] lyof] . of] ;Gbe{df clxn] sf+u|];sf] df}gtfnfO{ klg /fhgLlts ljZn]ifsx?n] cy{k"0f{?kdf x]/]sf 5g\ .
g]kfnL /fhgLltdf rsf]{ x:tIf]k ul//x]sf] ef/tn] clxn] bf]xf]/f] v]n v]ln/x]sf] cj:yf 5 . p;n] lgjf{rgaf6 k|fKt g]kfnL hgfb]sf] ;Ddfg ug]{ atfP klg /fh;+:yfsf af/]df :ki6 b[li6sf]0f ;fj{hlgs u/]sf] 5}g . 7"nf] bn ePsf]df ;/sf/sf] g]t[Tj ug{ dfcf]jfbLnfO{ ;Nnfx lbO/x]sf] ef/t ;/sf/sf] g]t[Tj g5f]8\g sf+u|];nfO{ klg prfln/x]sf] 5 . cd]l/sfn] dfcf]jfbLnfO{ ljZjf; ul/;s]sf] 5}g . p;n] cem} dfcf]jfbLnfO{ b'O{ jif{ …jfrÚ ug]{ atfO;s]sf] 5 . cd]l/sL gLlt a'em]sf] ef/t bf]xf]/f] e"ldsf lgjf{x u/]/ g]kfnL /fhgLltdf xfjL eO/xg] bfpdf 5 . 7"nf] bn ag]sf] dfcf]jfbL g]kfnL /fhgLltdf xfjL ePdf gof“ ;+ljwfg aGg]df cGt/f{li6«o ;d'bfo ;z+lst /x]sf] b]lvG5 . pgLx? sf+u|];, Pdfn]dfly g} ljZjf; ul//x]sf 5g\ . o:tf] cj:yfdf åGå a9\g glbg cGt/f{li6«o ;d'bfon] klg gof“ ;+ljwfg hf/L geP;Dd cGtl/d ;+ljwfgs} k|fjwfgcg';f/ d'n's ;~rfng ug{ bafa lbg] ;Defjgf plQs} 5 . ljb]zLsf] bafanfO{ c:jLsf/ u/]/ PSn} lx+8\g] cj:yfdf dfcf]jfbL klg 5}g . of] cj:yfdf gof“ ;+ljwfg hf/L geP;Dd /fhf gf/fo0flx6Ldf al;/xg] ;Defjgf /xg] ljZn]ifsx? atfp“5g\ . g]kfndf rnv]n u/]sf ef/tLo /fhb"t lzjz+s/ d'vhL{ Ps÷b'O{ lbgd} gof“lbNnL kms{b}5g\ . d'vhL{sf] lkmtf{kl5 ef/tn] gof“ g]kfnsf] b[li6sf]0f to ug]{ ;|f]tn] atfof] .
csf]{tkm{ /fhf k|s/0fn] dfcf]jfbLdf klg ljjfb a9]sf] 5 . /fh;+:yfsf af/]df afa'/fdsf] cleJolQmk|lt csf{ g]tf /fdaxfb'/ yfkf afbnn] cfklQ hgfPsf 5g\ . e§/fO{sf] cleJolQm kf6L{ gLlt gePsf] atfP/ o:tf] ljjfbf:kb cleJolQm lbg] e§/fO{nfO{ sf/jfxL x'g] ;+s]t ;d]t afbnn] u/]sf 5g\ . dfcf]jfbL s]Gb|Lo ;ldltdf afbn kIfw/sf] ax'dt 5 .
cGttM k|r08 k|wfgdGqL †
dfcf]jfbLn] klxnf] /fi6«kltsf ?kdf k|:tfj u/]sf g]skf dfcf]jfbLsf cWoIF k|r08 PSsf;L k|wfgdGqL aGg] ePsf 5g\ . zlQmzfnL eflj sfo{sf/L /fi6«kltsf ?kdf x]l/Psf k|r08 cGttM ;/sf/sf] g]t[Tj k|wfgdGqLsf] x}l;otdf ug]{ ePsf 5g\ .
Ps;ftf cl3;Dd dfcf]jfbLleq eflj k|wfgdGqLsf ?kdf kf6L{sf zLif{ g]tf 8f afa'/fd e§/fO{sf] rrf{ rn]sf] lyof] . /fi6«kltsf ?kdf klxNo} k|:tfj ul/;s]sf sf/0f k|r08n] cfkm" kl5sf bf];|f g]tf 8f afa'/fd e§/fO{nfO{ k|wfgdGqL agfpg] OR5f JoQm u/]sf lyP . / ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 g} k|r08n] cGtl/d /fi6«klt x'g] OR5f u/]sf lyP . t/ ;+j}wflgs k|fawfg g} gePsf] / cGtl/d /fi6«klt ;]/]df]lgon x'g] ts{ ub}{ k|r08 lgs6sf s]xL g]tfx?n] pgnfO{ clxn] xtf/ ug{ Gfx'g] ;Nnfx lbPsf lyP . o; aLrdf k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf, Pdfn]sf g]tf dfwjs'df/ g]kfn tyf ljb]zL s'6gLlts lgof]usf kbflwsf/L;“usf] e]6df klg k|r08nfO{ eflj ;/sf/ k|d'v aGg ;'emfj lbPsf lyP . kf6L{df 8f afa'/fdsf] lj/f]wL nfOgsf ?kdf lrlgg] df]xg j}B ls/0f, /fdjxfb'/ yfkf afbn nufosf] ;d"xn] ;/sf/sf] g]t[Tj k|r08n] g} ug'{kg]{ c8fg JoQm u/]sf lyP . ;|f]tn] afa'/fd / afbnnfO{ k|wfgdGqL agfpg] ljifodf ljjfb ePsfn] klg k|r08 k|wfgdGqL aGG afWo ePsf] atfOPsf] 5 .
8f afa'/fdnfO{ k|wfgdGqL agfpbf ef/ v'zL x'g] ts{ Psyl/sf] 5 . s'6gLlts ;|f]tsf cg';f/ 8f afa'/fdnfO{ k|wfgdGqL / lul/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ ;]/]df]lgon /fi6«klt agfpg ljb]zL lgof]usf kbflwsf/Ln] k|r08 :jod\nfO{ g} ;Nnfx lbPsf lyP . dfcf]jfbLleq ;a} tx / tKsfnfO{ ;Gt'ngdf Nofpg / ;/sf/nfO{ ;dfj]zL ug{ k|r08 g} ;/sf/ k|d'v x'g'kg]{ bafa cfPkl5 k|r08n] :jLsf/ u/]sf lyP .
ca k|r08 /fi6«k|d'v / k|wfgdGqL b'a} x'g] 5g\ . xfn k|wfgdGqLnfO{ /fi6«k|d'vsf] sfd ;DxfNg] lhDd]jf/L cfPsf]df ;+ljwfg;efsf] klxnf] j}7skl5 k|wfgdGqLnfO{ g} /fi6«k|d'v 3f]if0ff ug]{ bfp dfcf]jfbLsf] 5 . k|r08n] ;/sf/sf] g]t[Tj u/]kl5 k|fKt x'g] cGt/fli6«{o ;dy{g eljZodf sfo{sf/L /fi6«klt x'g] a]nf a9L pkof]uL x'g] cg'dfg dfcf]jfbLn] g} nufO;s]sf] 5 . oxL zf]rsf cfwf/df dfcf]jfbLn] ;/sf/ u7gsf] k|s[of k|f/De u/]sf] 5 .
;+o'Qm ;/sf/sf] s;/t
k|r08 k|wfgdGqL aGg] kSsfkSsL ePkl5 ;/sf/ u7gsf] s;/t z'? u/]sf 5g\ . z'?df k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf / kl5 Pdfn]sf lgjt{dfg dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn;“usf] s'/fsfgLdf k|r08n] s:tf] ;/sf/ u7g ug]{ eGg] ljifodf k/fdz{ u/]sf lyP . pgn] b'j} g]tfnfO{ ;/sf/sf] g]t[Tj dfcf]jfbLn] u/] klg dGqfnosf] af8kmf8df cfkm" nlrnf] x'g tof/ /x]sf] ;+s]t lbPsf lyP . t/ bnx?n] eg] ;/sf/df ;xefuL x'g] jf gx'g] eGg] ljifodf g} lg0f{o ul/;s]sf 5}Gfg\ . dfcf]jfbL ;|f]tsf cg';f/ dGqfno af8kmf8df pbf/ x'g] k|r08sf] ;+s]t sf+u|]'; g]t[Tjn] ;+o'Qm ;/sf/df ;xefuL x'g] xl/of] ;+s]t lbPsf] 5 . t/ Pdfn]n] eg] j}zfv !% ut] a:G]f s]Gb|Lo sldl6sf] j}7sn] ;/sf/df ;xefuL x'g] jf gx'g] eGg] s'/fsf] 6'+uf] nufpg] 5 .
dfcf]jfbLn] Pdfn] ;xefuL gx'g' eGbf sf+u|]; gx'g'nfO{ cfkm\gf] g]t[Tjsf] eflj ;/sf/sf] cGt/fli6«o k|lts'ntf;“u hf]8]/ x]/]sf] 5 . sf+u|];nfO{ ;Ddfghgs x}l;ot ;lxt ;/sf/df ;xefuL u/fpg ef/tLo /fhb't lzjz+s/ d'vhL{ :jod\n] k|r08nfO{ e]6]/ ;Nnfx lbO;s]sf 5g\ .
;/sf/ u7gdf h;n] h] ;Nnfx lbP klg dfcf]jfbLn] eg] zlQms]Gb|LTf dGqfno 5f8\g] 5}g . Ps g]tfsf cg';f/ /Iff, u[x, k//fi6«, cy{, hn;|f]t / lzIff dGqfno 5f]8\g] kIFdf dfcf]jfbL 5}g . oL dWo] hn;|f]t / lzIff dGqfno 5f]8\g tof/ x'g]\ t/ af“sL dGqfno g5fl8g] dfcf]jfbL g]tfx?sf] egfO{ 5 . t/ sy+syflht Pdfn] / sf+u|]; ;/sf/df gcfP PSNf} ;/sf/ u7g ug]{ dgl:yltdf dfcf]jfbL 5 . ;/sf/df ;xefuLtf tyf r'gfjL ;dLIff ug{ dfcf]jfbLn] s]Gb|Lo ;ldltsf] j}8s klg af]nfpg] ePsf] 5 . ToxL j}7sn] ;xsfo{sf] If]qsf ljifodf lg0f{O ug]{ a'lemPsf] 5 . dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/nfO{ cd]l/sf afx]s cGo d'n'sn] :jfut ug]{ ;+s]t lbO;s]sf 5g\ .
Pdfn] s]Gb|Lo ;ldlt lj36g x'g]
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf gld7f] k/fho ef]u]kl5 ljutsf b'O{ 7'nf bn g]skf Pdfn], g]kfnL sf+u|]; s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sdf h'6]sf 5g\ . r'gfjL xf/kl5 cf}krfl/s?kdf klxnf] k6s oxL j}zffv !@ ut]b]lv g]kfnL sf+u|]; / !% ut]b]lv g]skf Pdfn]] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s a:b}5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] r6f/f]n] lgwf{l/t ldlteGbf nfdf] ;do latfPsf] Pdfn] s]Gb|Lo ;ldlt cfufdL a}7skl5 lj36g x'g] ePsf] 5 . s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] dxflwj]zg cfof]hs ;ldlt agfpg] Pdfn] ;|f]taf6 a'lemPsf] 5 . dxflwj]zgsf] ldlt eg] cfufdL ebf} jf sflQssf nflu tf]lsg] atfOPsf] 5 .
s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7sn] lgjf{rgdf xf/ vfg'sf] ;dLIff u/L cfufdL sfo{ef/ to ug]{ ePsf] 5 . To;}u/L kf6L{nfO{ Jojl:yt 9+un] k'glg{df{0f ug]{, zflGt k|lqmofb]lv ;+ljwfg;ef lgjf{rg;Dd Pdfn]n] lgefPsf] e"ldsfsf] ljifodf 5nkmn ug]{, dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/df hfg]÷ghfg]af/] lgisif{ lgsfNg] atfOPsf] 5 . Pdfn] ;|f]tsf cg';f/ dfcf]jfbL ev{/dfq zflGt k|lqmofdf cfPsf]n] /fli6«o÷cGt/fli6«o ;d'bfon] k"0f{ljZjf; gul/;s]sf] x'“bf p;nfO{ dfq Psnf}6L ;/sf/ ;~rfng ug{ lb“bf zflGt k|lqmof g} w/fkdf kg{;Sg] ljZn]if0f u/]sf] Pdfn] cfufdL ;/sf/df ;+nUg x'g]÷gx'g] lg0f{o s]Gb|Lo ;ldltn] g} ug]{ 5 .
zflGt k|lqmof 6'+uf]df k'¥ofpg] uxg lhDd]jf/Lsf sf/0f Pdfn]n] dfcf]jfbLnfO{ ;xof]u ug]{ t/ ;/sf/d} eg] ;+nUg gx'g] ;Defjgf klg plQs} /x]sf] 5 . …kfj/ ;]ol/ªÚ u/]/ ;+ljwfg lgdf{0fdf dxTjk"0f{ e"ldsf v]Ng ;Sg] ;Defjgf w]/} /x]sf] ;|f]tn] atfof] . …Pdfn]sf] cfufdL e"ldsf zflGt k|lqmofnfO{ 6'+uf]df k'¥ofpg] x'g]5 . xfdL dGqL vfgsf] nflu dfq ;/sf/df hfg] 5}gf}+ . dfcf]jfbLn] gof“ sfd u/]/ b]vfp“5 eg] xfd|f] tkm{af6 cj/f]w x'g]5}g .Ú Pdfn] s]Gb|Lo ;b:o z+s/ kf]v/]nn] b[li6;“u eg]– …cGtl/d ;+ljwfgd} ;+ljwfg;efkl5 klg ;a} bn ldn]/ ;+ljwfg lgdf{0f ug]{ s'/f pNn]v ePsfn] xfdL ToxL“ adf]lhd cl3 a9\5f}+ . xfd|f] tkm{af6 s;}nfO{ klg cK7]/f] kfg]{ sfd x“'b}g .Ú
Pdfn] a}7sn] h:t} sf+u|]; s]Gb|Lo ;ldlt a}7sn] klg lgjf{rg s]–s] sf/0fn] xfl/of] / af“sL lbgdf ;+u7gnfO{ s;/L lnP/ hfg] eGg] af/]df 5nkmn ug]{ ePsf] 5 . Pdfn]n] ;/sf/df hfg sf+u|];;“u ;Nnfx ug]{ ePh:t} sf+u|];n] klg dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/df hfg] ghfg] Pdfn];“u 5nkmn u/]/ dfq} 6'+uf] nufpg] 5 . sf+u|]; a}7sdf dxf;ldltsf] a}7s af]nfpg]af/] klg s'/f p7\g] 5 . sf+u|]; s]Gb|Lo ;b:o g/xl/ cfrfo{n] lgjf{rg cl3b]lv g} dxf;ldltsf] a}7s af]nfpg'kg]{ s'/f /fVb} cfPsf 5g\ . sf+u|]; s]Gb|Lo ;b:o ldg]Gb| l/hfnn] eg] of] ljifodf s'/f gp7\g] atfP . l/hfnn] b[li6;“u eg]– …;/sf/df hfg]÷ghfg], dxf;ldlt a}7s af]nfpg]af/] clxn] d s]xL klg af]Ng ;lQmg“ . a}7sdf d'ntM lgjf{rg xfg'{sf] sf/0f / ;+u7gnfO{ s;/L lnP/ hfg] eGg] ljifodf 5nkmn x'g]5 .
cfly{s If]qdf dfcf]jfbLsf] bf]xf]/f] gLlt
ah]6 lgdf{0f k|efljt
b[li6 ;+jfbbftf
r'gfjL kl/df0f cfPkl5 dfcf]jfbLn] cfly{s ljsf;sf] If]qdf k|:6 wf/0ff ;fj{hlgs ug{ g;Sbf cfufdL ah]6 lgdf{0f sfo{;d]t k|efljt ePsf] 5 .
cfly{s jif{ @)^%÷)^^ sf] ah]6 agfpg ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf sf/0f Ps dlxgf l9nf eO;s]sf] 5 . cy{ dGqfnosf] ah]6 zfvfsf sd{rf/Lx? clxn] ah]6 lgdf{0fdf h'6]sf 5g\ . dfcf]jfbLn] cufl8 ;fg]{ cfly{s sfo{qmdn] cfufdL cfly{s jif{sf] ah]6sf k|fyldstf lgwf{/0f x'g] cy{dGqfnosf clwsf/Lx? atfp“5g\ .
utxKtf /fhwfgLsf Pstf/] xf]6ndf dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] cjsf] !) jif{df w]/}nfO{ crDd kfg]{ vfnsf] cfly{s ljsf; x'g] atfPsf lyP . cfly{s ljsf;sf d'Vo v]nf8Lsf] ?kdf lghL If]qnfO{ cufl8 ;fb}{ dfcf]jfbL cWoIfn] efif0f u/]sf] @$ 306f glaTb} dfcf]jfbLsf] e|ft[ ;+u7g clvn /fhwfgLdf Ps kqsf/ ;Dd]ng u/L s]xL lghL ljBfnon] rsf]{ z'Ns p7fPsfn] To:tf ljBfnonfO{ sf/afxL ug]{ 3f]if0ff u/] . ljBfnon] lnPsf] z'Nssf af/]df cg'udg ug{ Ps ;ldlt u7g u/]sf] ;d]t pQm kqsf/ ;Dd]ngdf hfgsf/L u/fOPsf] lyof] . lghL If]qnfO{ c+ufnf]df xfn]/ gfkmf sdfpg lbG5f}+ eGg] kf6L{ cWoIf k|r08n] clxn];Dd ljBfnonfO{ sf/afxL ug]{ qmflGtsf/Lsf] 3f]if0fsf] ljkIfdf Ps zAb klg af]n]sf 5}gg\ .
dfcf]jfbLsf] af]nL / Jojxf/df Ps?ktf gePsf] of] 36gfn] k|:6 kf5{ . hgdtsf lx;fan] ;a}eGbf 7"nf] /fhgLlts bnsf ?kdf :yflkt dfcf]jfbLn] clxn];Dd cfkm\gf] cfly{s sfo{qmd k|:6 kfg{ ;s]sf] 5}g . kl5Nnf] ;do ;+qmd0fsfnLg cy{tGqsf] kIfdf jsfnt ub}{ cfPsf] dfcf]jfbL ldl>t cy{tGqsf] kIfdf /x]sf] b]lvG5 .
!(() sf] bzsdf g]kfnsf] lghL If]q u'0ffTds km8\sf] dfg{ ;kmn ePsf] 5 . ljZjdf cfPsf] v'nf / pbf/ cy{tGq g} lghL If]qnfO{ cfhsf] 7fp“df k'¥ofpg] Ps dfq ;f“rf] xf] . ljZj pbf/ cy{tGqsf] ofqfdf cufl8 a9]sf a]nf dfcf]jfbLnfO{ /fHo lgolGqt cy{Joj:yfsf] gzfn] 5f]8]sf] 5}g . of] gzfn] g5f8\bf;Dd dfcf]jfbLsf] af]nL / Jojxf/df ;d]t Ps?ktf gcfpg] ljZn]ifssf] bfaL 5 .
dfcf]jfbLsf g]tf afa'/fd e§/fO{n] !% b]lv @) k|ltzt;Ddsf] cfly{s j[l4b/ xfl;n ug]{ of]hgf cufl8 ;f/]sf 5g\ . o;sf nflu !), @) / $) jif{;Ddsf] cfly{s ljsf;sf] cjwf/0fkq dfcf]jfbLn] ;fj{hlgs ug]{5 . cNksfn, dWosfn / bL3{sfn u/L cfpg] dfcf]jfbL of]hgfn] klg cfly{s ;'wf/sf] Pp6f lrq lbg ;S5 . dfcf]jfbL g]tf e§/fOn] clxn]sf] cfly{s j[l4b/n] Ps ;o jif{df klg xfdL hxf“sf] txL“ /xg] wf/0ff;d]t ;fj{hlgs u/]sf 5g\ .
clxn]sf] cj:yf s;n] l;h{gf u¥of] eGg] ljifodf dfcf]jfbL clxn];Dd df}g /x]sf] 5 . b]z cfly{s ljsf;sf] Pp6f km8\sf] dfg]{ qmddf /x]sf] a]nf dfcf]jfbLn] g} of] k|lqmofnfO{ cj?2 kf/]sf lyP . km:6fpg nfu]sf] ko{6g pBf]u dfcf]jfbLsf sf/0f w/fzoL aGof] . lghL If]qnfO{ dfcf]jfbLn] lgzfgfsf] tf/f] agfpg] sfd;d]t ug{ kl5 k/]g . dfcf]jfbLsf Hofblt ef]u]sf] lghL If]qn] pgLx?sf] af]nL Tolt ;lhn} kTofpg ;Sg] cj:yfdf /x]sf] 5}g .
k6sk6s pBf]u aGb u/fpg] sfddf g]t[Tj ub}{ cfPsf dfcf]jfbL g]tf zflns/fd hd/s§]n >d dGqL x'g] xNnf klg lghL If]q emg} xtf]T;foL x'g k'u]sf] 5 . hDd/s§]nn] >ldssf dfu k"/f u/fpg ljleGg pBf]udf tfnf nufpg] sfdsf] g]t[Tj ub}{ cfPsf lyP . nlrnf] >dgLltsf ljkIfdf b]lvPsf hDd/s§]nsf sf/0f klg sltko pBf]u aGb ePsf 5g\ .
sflGtk'/ klAns]zg aGb ug]{ ljifodf dhb'/sf] dfu k"/f geP h'g;'s} d"No r'sfP/ eP klg klAns]zg aGb u/fO5f8\g] hd/s§]nsf] 3f]if0ff clxn] lghL If]qdf cem} klg tfh} /x]sf] 5 . >ldssf] clwsf/sf nflu h:tf];'s} d"No r'sfpg klg tof/ x'g] dfcf]jfbL g]t[Tj ;/sf/df uPkl5 /ftf/ft kl/jt{g xf]nf eg]/ ljZjf; ug]{ 7fp“ sd} b]lvG5 . dfcf]jfbL Hofbltsf lj?4 ;8sdf pqg afWo ePsf] lghL If]qn] dfcf]jfbLn] ljleGg pBf]udf nufPsf] tfnf clxn];Dd vf]lnPsf] 5}g . sf7df8f}+d} dfcf]jfbLn] sAhfdf lnPsf] lghL ;DklQ;d]t clxn];Dd lkmtf{ ul/Psf] 5}g . dfcf]jfbL o'jf ;+u7g jfO{l;Pnn] nlntk'/df clxn] klg s]s] vGgfsf] ufd]{G6df cfkm\gf] sfof{no ;~rfng ul//x]sf] 5 .
dfcf]jfbLsf g]tf afa'/fd e§/fO{n] 8an l8lh6sf] cfly{s j[l4b/ xfl;n ug]{ xfjfbf/L of]hgf ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . e§/fO{sf] of]hgf k"/f ug{ klxnf] zt{ nufgLsf] jftfj/0f tof/ ug'{ xf] . t/ dfcf]jfbLn] clxn];Dd nufgLsf] jftfj/0f tof/ ug]{ sfddf s'g} kxn u/]]sf 5}gg\ . dfcf]jfbLsf sf/0f g]kfndf k|ToIf j}b]lzs nufgLdf ;~rfng ePsf pBf]ux?;d]t g]kfn 5fl8;s]sf 5g\ . pgLx?nfO{ g]kfn kmsf{pg' clxn]sf] ;a}eGbf 7"nf] r'gf}tLsf] ljifo xf] .
k|ToIf j}b]lzs nufgLeGbf cfGtl/s nufgLdf dfcf]jfbLsf] Wofg a9L s]lGb|t /x]sf] 5 . ;fdGtjfbsf ;Dk"0f{ ?ksf] cGTo u/]/ k'“hLjfbL cy{tGqsf] :yfkgf ug]{ ;f]rn] klg dfcf]jfbLsf] cfly{s gLlt sDo'lgHdsf] bz{gn] a9L k|efljt /x]sf] 5 . To;dfly /fli6«o k'“hLklt ju{sf] ;+/If0fdf dfcf]jfbLn] a9L Wofg lbg]5 . g]kfnsf] cy{tGqnfO{ x]bf{ /fli6«o k'“hLklt ju{df sf] kg]{ eGg] ljifodf ;d]t dfcf]jfbLn] k|:6 kfg{ ;s]sf 5}gg\ .
:jb]zL k'“hLn] kf“r ;o d]ufjf6sf] hnljB't cfof]hgf;d]t lgdf{0f ug{ g;Sg] cj:yfdf k'u]sf]df dfcf]jfbLn] !) jif{df !) xhf/ d]ufjf6 hnljB't pTkfbg ug]{ / gof“ cfof]hgf lgdf{0f ug]{ cjwf/0ff ;fj{hlgs u/]sf] 5 . dfcf]jfbLsf sf/0f knfog ePsf] ;Dk"0f{ k"“hL g]kfndf kmsf{pg ;s] klg ljb]zL k'“hLsf] kl/rfngljgf olt 7"nf] kl/df0fdf hnljB't cfof]hgf lgdf{0f ug{ g;lsg] lj1x? atfp“5g\ .
b[li6dfly d'2f
b[li6df k|sflzt ;dfrf/ / ;DkfbsLonfO{ lnP/ ;jf]{Rr cbfntdf dfgxfgLsf] d'2f btf{ ePsf] 5 . ;jf]{Rrn] b[li6sf ;Dkfbs zDe' >]i7 / cfly{s 8]S;nfO{ kfr lbgleq cbfntdf pkl:yt x'g cfpg sf6]sf] kq b[li6n] cfOtaf/ a'em]sf] 5 .
g]kfn /fi6« a}+ssf ue{g/ ljhogfy e§/fO{ / lgb]{zs ;'/]Gb|dfg k|wfgsf] d'2f km};nfsf] ljifodf n]lvPsf] ;DkfbsLo / ;dfrf/n] cbfntsf] dfgxfgL eof] eGb} pQm d'2f btf{ ePsf] 5 . ueg{/sf] d'2f btf{b]lv g} ljjfbdf kb}{ cfPsf] lyof] . s]kLPdhLsf] gSsnL kqnfO{ cfwf/ dfg] clVtof/sf Ps cfo'Qmn] pQm d'2f ljz]if cbfntdf hah{:t ?kdf btf{ u/fPsf lyP .
d'2f btf{ ug]{ ljifodf clVtof/sf b'O{ cfo'Qmsf] aLrdf ljjfb k/]b]lv b[li6n] d'2f;“u ;DalGwt tYo ;fj{hlgs ub}{ cfPsf] 5 . ljz]if cbfntdf pQm d'2fsf] ljifodf ePsf x/]s k|lqmofnfO{ b[li6n] ;dfrf/sf] ?kdf k|sflzt u/]sf] lj1 kf7s;fd' k|:6 5 . ljz]if cbfntn] pQm d'2fdf tLgj6f /fo lbg] s'/fnfO{ klg xfdLn] cbfnt clg0f{osf] aGbL ePsf] n]Vg kl5 k/]gf}+ .
ljz]if cbfnt clg0f{osf] aGbL x'g'sf] k5fl8 ljQLo dflkmofx?sf] rnv]nn] sfd u/]sf] ljifodf klg xfdLn] kqsfl/tfsf] wd{ lgjf{x ub}{ ;dfrf/ k|sfzg u/]sf 5f}+ . ljz]if cbfntaf6 clg0f{osf] aGbL eP/ pQm d'2f ;jf]{Rrdf cfPkl5 klg xfdLn] pQm d'2fsf] ljifodf ;dfrf/ n]Vb} cfPsf lyof}+ .
kqsfl/tfsf] wd{ cfdhgtfnfO{ ;';"lrt u/fpg] xf] . cbfnt klg of] kl/lweGbf aflx/ 5}g . ;jf]{Rr cbfntsf GofofwLz tflx/ cln cG;f/Ln] ueg{/sf] km};nf u/]/ /fi6« a}+sh:tf] lgsfonfO{ clg0f{osf] aGbL agfPsf] ljifodf ;dfrf/ k|sflzt u/]sf lyof}+ . z'?b]lv g} ljQLo dflkmofx?sf] ;]/f]km]/f]df 3'Db} cfPsf] pQm d'2f ;jf]{Rrn] km};nf ubf{ ljz]if cbfntn] lbPsf] tLg j6f /foeGbf aflx/ uPsf] 5 .
cbfntdfly cfdhgtfsf] cf:yf dl//x]sf] cj:yfdf ;~rf/ dfWodsf] e"ldsf cbfntsf] lubf]{ cf:yfnfO{ hu]gf{ ug'{ klg xf] . cbfntdf ePsf ljleGg l9nf;':tL / clgoldttfx?sf af/]df ;~rf/dfWodn] ;fj{hlgs gug]{ xf] eg] o:tf clgoldttfx?n] cbfntsf] cl:tTj Ps lbg lgld6ØfGg x'g]5 eGg] ljifodf b[li6sf] wf/0ff k|:6 5 .
cbfntaf6 ePsf ;j} km};nf k"0f{ 5g\ eGg] s'ts{ ug'{ x'“b}g . ck/fwLnfO{ b"wn] g'xfPh;/L rf]Vofpg] sfd klg cbfntaf6 ePsf 5g\ . o:tf ljifodf ;dfrf/ k|sflzt x'“bf cbfntsf] dfgxfgL x'g] eGg] s'/f cfp“b}g . o:tf ;dfrf/n] GofofwLznfO{ ;lRrg d2t u5{ . cbfntnfO{ alnof] agfpg ;xof]uLsf] e"ldsf v]Ng ;S5 . cbfntnfO{ alnof] agfpg xfdLn] u/]sf] /rgfTds ;xof]unfO{ cGoyf cy{ nufOg' x'“b}g eGg] xfd|f] wf/0ff 5 . lsgeg] b[li6 ;w}+ sfg'gL /fhdf ljZjf; u5{ < t k|fs[lts Gofosf] l;4fGtljk/Lt h;sf] af/]df ;dfrf/ 5flkof] pxL GofofwLzn] b[li6lj?4 k/]sf] d'2f ;'g'jfO u/]sf 5g\ .
/fi6« a}+ssf vfpjfbLn] kf6L{ kl/jt{g ug]{
;+jfbbftf÷sf7df8f}+
…s;nfO{ s]sf] wGwf 3/d"nLnfO{ vfgsf] wGwfÚ eg]h:t} /fi6« a}+ssf vGr'jfx? clxn] gof“ kf6L{df nfu]/ a|x\dn'6 ug]{ af6f] vf]Hg yfn]sf 5g\ . ;“w} ;Qfsf] rfs8L u/]/ :jfy{k"lt{ ub}{ cfPsf a}+ssf sd{rf/LdWo]sf] Pp6f ;d"x clxn] dfcf]jfbLdf hfg yfn]sf] 5 . dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ aGg] kSsf ePkl5 a}+ssf vfcf]jfbLx? k'/fgf] SofDk kl/jt{g ug]{ ;f]rdf k'u]sf x'g\ .
nfdf] ;dob]lv g]kfnL sf+u|];;“u glhs /x]sf a}+ssf To:tf sd{rf/Lx? cfufdL lbgdf cfkm\gf] :jfy{df s;}n] ef“hf] xfn]df gof“ ;/sf/sf] gof“ g]kfn agfpg] ;kgfnfO{ ;kgfd} ;Lldt ug]{ wDsL lbg;d]t kl5 k/]sf 5}gg\ . /fi6« a}+ssf ;'k/Lj]If0f, cg'udg, lgodgnufotsf ljefu Pjd\ sfof{nodf /x]/ nfdf] ;dob]lv t/ dfb}{ cfPsf s]xL pRr / slgi7 sd{rf/Lsf] b}lgsL lxhf]cfh dfcf]jfbLsf] rfs8Ldf laTg yfn]sf] 5 . ljutdf cfkm"n] u/]sf s's[To v'Ng] 8/n] pgLx? cQflnPsf 5g\ .
g]kfnL sf+u|];sf] zf;gsfne/ cfkm"nfO{ dfq z'4 sf+u|];L 7fg]sf sfo{sf/L lgb]{zs clZjgLs'df/ 7fs'/sf] ck|ToIf ;+of]hgdf pQm ;d"x ;~rflnt 5 . ;f] ;d"x dfcf]jfbLsf] bafadf cfkm"x?nfO{ leGg / t'ngfTds ?kn] sd k|efjzfnL ljefudf ;?jf ul/Pdf dfcf]jfbL ;/sf/nfO{ g]kfn /fi6« a}+sdf k"0f{ ?kn] c;kmn kfg]{ lgrf]8df k'u]sf] ;dfrf/;|f]tn] hgfPsf] 5 . ljleGg ljefu / sfof{nodf /x“bf s]Gb|Lo a}+ssf] zfvnfO{ aGwsL /fvL a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?nfO{ cK7]/f]df kf/]/ xhf/f}+ lsQf z]o/ xft kfg{ vlKk; lgb]{zs lzj/fh >]i7nufot % hgfsf] pQm ;d"x sfo{df cu|;/ /x]sf] 5 .
;xof]uLsf ?kdf lgh 7fs'/ / >]i7;“u glhs /x]sf s]xL pklgb]{zs, ;xfos lgb]{zs Pjd\ k|wfg ;xfos:t/sf sd{rf/Lx? /x]sf 5g\ . ;|f]tsf cg';f/ sfo{sf/L lgb]{zs 7fs'/af6 s]xL jif{kl5 8]k'6L ueg{/ k8\sfpg / lgb]{zs >]i7n] o;aLrdf cfkm\gf] lgb]{zgdf unt 9ª\un] vl/b ul/Psf z]o/sf] jf:tljstf n'sfpg] pQm sbd rfn]sf x'g\ . :d/0f/xf];\, lgb]{zs >]i7n] o; cl3 klg s}of}+ k6s a}+s tyf ljQLo ;+:yfx?sf] lg/LIf0f ug]{ / lg/LIf0f k|ltj]bg tof/ kfg]{ sfo{df lghL :jfy{af6 k|]l/t eP/ sfo{ u/]sf] k|df0f a}+ssf] pRr Joj:yfkg / ;~RFFns ;ldltn] km]nf kf/]sf] lyof] .
r'gfjL rf]6
dfwj a:g]t
r}q @^ ut] ;f“em & M$) ah] . sl/a ^) jif{b]lv yf“tL /x]sf] ;+ljwfg;ef r'gfj x'g #% 306f @) ldg]6 af“sL lyof] . ToxL“ a]nf bfª lhNnfsf] If]q g+= ! cGt{ut kg]{ ndxL gu/ ljsf; u]6 glhs} PsfPs ;]of}+ /fp08 uf]nL rNof] . uf]nLn] rf/ dfcf]jfbL sfo{stf{sf] 36gf:ynd} / tLg hgfsf] pkrf/sf qmddf k|f0f p8fof] . @ bh{geGbf a9L 3fOt] eP . 3fOt]nfO{ pkrf/sf nflu c:ktfndf k'¥ofOof] . r'gfjL ;/udL{ a9\b} hf“bf bfªsf] h:t} 36gf b]zsf cGo efudf klg 36]÷36fOP . r'gfjL k|rf/sf qmddf ePsf] em8kdf k/L …;xfbtÚ k|fKt ug]{nfO{ t kf6L{n] ;lxb 3f]if0ff u/] . ;fGtjgfsf] nflu dfq} eP klg kl/jf/sf ;b:osf] /]vb]v ug]{ arg klg lbP . clxn] r'gfj ;lsPsf] 5 . t/, r'gfjL em8kdf 3fOt] x'g]x?sf] kL8f eg] ;lsPsf] 5}g .
pgLx? c:ktfnsf z}ofx?df 56\k6fp“b} d[To';“u ;Dem}tfxLg ;+3if{ ub}{5g\ . kf6L{sf zLif{ g]tfx? ;/sf/ agfpg] Wofgdf Jo:t 5g\ jf efjL /fhgLlt s;/L cufl8 a9\nf eg]/ n]vfhf]vf ul//x]sf 5g\ . ;/sf/ agfpg] r6f/f] / n]vfhf]vfdf nfu]sf g]tfx?nfO{ cfkm"x?nfO{{ lhtfpg cg]sf}+ rf]6 ef]u]sf / clxn] c:ktfndf 56\k6fO/x]sf 3fOt]x?nfO{ e]6\g] km';{b 5}g . t} klg 3fOt]x? cfºgf] kf6L{n] ljho k|fKt u/]sf]df v'zL 5g\ / ef]ln kSs} cfºgf] p4f/ x'g]5 eGg] cfzf u5{g\ . j}zfv ^ ut] z'qmaf/ cWoIf k|r08nufot dfcf]jfbLsf zLif{ g]tfx? cfºgf] g]t[Tjdf ;/sf/ agfpg] bf}8w'kdf Jo:t lyP, jL/ c:ktfndf eg] bfªdf uf]nL nfu]/ pkrf/ u/fO/x]sf sfo{stf{ ls/0f rf}w/Lsf] bflxg] v'§f 3'“8fb]lv sfl6b} lyof] . cGo sfo{stf{sf] xfn klg rf}w/Ls} h:tf] lyof] . r'gfjs} lbg uf]/vfsf] l;+xsfnL dflj tfGb|fª dtbfg s]Gb|af6 dtk]l6sf lnP/ cfp“b} ubf{ sf+u|]; sfo{stf{sf] cfqmd0fdf k/L uDeL/ 3fOt] ePsf u08sL PkmPdsf :6]zg Dofg]h/ tyf dfcf]jfbLsf k"j{ uf]/vf lhNnf ;]qm]6/L nf]sk|;fb aGh8f …cSsnÚ sf] klg jL/ c:ktfndf ls8gL …8fOnfl;;Ú ul/“b} lyof] . z/L/el/ bh{gf}+ rf]6 ePsf pgL cjr]tg cj:yfdf 56k6fO/x]sf lyP . aGh8fsf] :jf:Yo l:ylt a'em\g dfcf]jfbL jl/i7 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{ cl:t cfOtaf/ jL/ c:ktfn k'u]sf 5g\ . o;n] g]tfx? cfºgf sfo{stf{sf] r'gfjL rf]6sf] kL8faf/] ;+j]bgzLn /x]sf] b]lvG5 .
bfª uf]nL sf08df 3fOt] ePsf /fdb]j rf}w/L -rf}nfxL–@ sf]nxL b]pv'/L_ jL/ c:ktfns} OPg6L ljefudf d[To';“u lgd{d ;+3if{ ub}{5g\ . pgsf] bflxg]kl§ d'vaf6 uf]nL nfu]/ ub{gaf6 lgl:sPsf] 5 . rf}w/Lsf] kl5Nnf] …ck|]zgÚ % ut] ul/Psf] 5 . bfªl:yt dfcf]jfbLsf] ! g+= If]qLo k|rf/ l6ddf /x]sf rf}w/Lsf] ev{/} dfq xf]; v'n]sf] 5 . pgL h:t} uf]nL nfu]sf cGo @ hgfsf] kf6g c:ktfn / rf/ hgfsf] jL/ c:ktfndf pkrf/ eO/x]sf] 5 . rf}w/Lsf] pkrf/sf nflu c:ktfndf s'?jf a;]sf dfcf]jfbL bfª lhNnf ;b:o ;'dgs'df/ yf? Eofgdf /x]sf dWo] cfkm" Ps hgf dfq ;s'zn /xg ;s]sf] atfp“5g\ . …v'daxfb'/ v8\sfn] r'gfjsf nflu sf8df8f}+, kf]v/f, e}/xjf, j'6jnaf6 %) j6f df]6/;fO{sndf # hgfsf b/n] u'08fx? leqofpb} u/]sf] hfgsf/L kfPkl5 af6f] r]s ubf{ @$ j6f df]6/;fO{sndf cfPsf u'08fx? sfnfsf“6]df kqmfp k/] . xfdLn] pgLx?nfO{ /8, v's'/L, afOs;lxt efn'jfª k|x/L rf}sLdf a'emfOlbof}+ . gf} hgfnfO{ g/tL h+unaf6 lgoGq0fddf lnP/ ndxL k|x/LnfO{ a'emfof}+Ú– yf? eG5g– …u'08f lgoGq0f ug{ yfn]kl5 cflQPsf v8\sf / u'08fx?n] ;tal/ofdf xfd|f rf/ hgf ;fyLx?nfO{ cfqmd0f u/L 3fOt] agfP . xfdL 3fOt] lng hf“bf hgkb k|x/LnfO{ af6f] 5]Sg nufP/ v'daxfb'/ cfkm}+ / ;z:q k|x/Ln] uf]nL rnfP/ xfd|f ;fyLx?sf] xTof u/]] .Ú
yf?sf cg';f/ ;tal/ofdf 3fOt] ePsf cfºgf rf/ sfo{stf{nfO{ lng dfcf]jfbL rf/j6f …EofgÚ df uPsf lyP . Pp6f Eofgdf sl/a @) hgf lyP . 3fOt] lnP/ kms“{bf ndxL gu/ ljsf; u]6 glhs} pgLx?nfO{ hgkbsf] Eofgn] 5]Sof] . To;a]nf @ j6f Eofg cufl8 al9;s]sf lyP . yf?x? ;aeGbf k5fl8sf] Eofgdf lyP . ;a}eGbf a9L uf]nL kl5Nnf] Eofgd} xflgPsf] / To;}df /x]sf w]/}sf] d[To' ePsf] xf] . …klxn] v'daxfb'/ cfkm}+n] a|fpl08ª k]:tf]naf6 uf]nL rnfP . To;kl5 ;z:q k|x/Ln] OG;f;, P;Pncf/, P;PdhLaf6 uf]nL rnfPsf x'g\ .Ú yf?n] b[li6nfO{ atfP– …v'daxfb'/x?n] xfdLnfO{ cft+ssf/L eGy] . t/ clxn] ;f“lRrs} cft+ssf/L sf]] /x]5 cfkm+}n] k|dfl0ft u/] . xf/sf] dfgl;stfn] pgn] xfdLnfO{ uf]nL rnfPsf x'g\ .Ú
bfª uf]nLsf08df 3fO{t] ePsfdWo] /fdb]j rf}w/L, ls/0f rf}w/L, xl/axfb'/ ljs, k|]daxfb'/ zfxLsf] jL/df pkrf/ eO/x]sf] 5 eg] uLtf ;xgLnufotsf] kf6gdf pkrf/ x'“b}5 . jL/df pkrf//t /fdb]j / xl/axfb'/sf] cj:yf lrGtfhgs 5 . dfcf]jfbLsf] ;xfos ;+u7g jfO{;LPnsf cWoIf u0f]zdfg k'g -/ZdL_ v'daxfb'/n] rf/ xhf/ dt Nofpg cfºgf ;ft hgf ;fyLsf] xTof u/]sf] atfp“5g\ . k'gsf cg';f/ u'08fubL{sf] ;xf/f lnP/ v'daxfb'/n] km]/L klg r'gfj lhTg rfxGy] . t/ jfO{;LPnn] u'08fubL{sf] ;xf/f lnP/ r'gfj lhTg] v8\sfsf] of]hgfnfO{ ljkmn agfO{ lbPkl5 pgn] xltof/sf] cf8df dfcf]jfbL sfo{stf{sf] aa{/ xTof u/]sf x'g\ . …wf“wnLsf] ;xf/f lnP/ v'daxfb'/x? r'gfj ef“8g rfxGy] . xfdL ;+od ePs}n] r'gfj ef“l8PgÚ– k'g eG5g– …hgtfsf 5f]/f5f]/Lx?nfO{ of]hgfj4 9+un] xTof ug]{ xTof/fnfO{ tTsfn} sfg'gL sfjf{xL x'g'k5{ eGg] xfd|f] hf]8bf/ dfu 5 .Ú dfcf]jfbLn] cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsfx?sf] cj:yf klg sd bb{gfs 5}g . r'gfjdf ;xof]u gu/]sf] eGb} r}q @% ut] dfcf]jfbLn] bf]nvfdf cfqmd0f u/]sf Ps lzIfs df]8n c:ktfndf uDeL/ cj:yfdf pkrf//t 5g\ . pgL bf]nvf ;'sf7f]s/l:yt sfnLsf dfljsf k|wfgfWofks /fdeut tfdfª x'g\ . lhNnf c:ktfndf pkrf/ x'g g;s]kl5 pgnfO{ /fhwfgL NofOPsf] xf] . …xfd|f] k|rf/df lsg lx“l8g;\ eg]/ /8}/8n] lxsf{Pkl5 a]xf]; eP5'Ú– tfdfª eG5g\ .
r'gfjeGbf s]xL ;do klxn] dfcf]jfbLn] cfqmd0f u/]sf /;'jfsf sf+u|]; pDd]bjf/ afnrGb| kf}8]n / /fd]5fksf Pdfn] pDd]bjf/ b]jz+s/ kf}8]nsf] :jf:Yo klg k"0f{ ;'wf/ x'g;s]sf] 5}g . …z/L/ emDemdfpg], l/+u6f rNg] eO/x]sf] 5 . cfqmd0f otf lgoldt cf}iflw vfO/x]sf] 5'Ú– 3fOt] kf}8]nn] atfP . lgjf{rg 3f]if0ff ePkl5 k|rf/–k|;f/sf] cjlwe/df rf/ pDd]bjf/;lxt #& hgfsf] xTof ePsf] 5 . xTof ul/Psf pDd]bjf/df af“s]af6 /fli6«o hgdf]rf{sf sdnk|;fb clwsf/L, ;'v]{t–! sf Pdfn] pDd]bjf/ Clifk|;fb zdf{nufot 5g\ . clwsf/LnfO{ lgjf{rg eGbf b'O{ ;ftfcl3 / zdf{nfO{ b'O{ lbgcl3 dfq} xTof ul/Psf] lyof] . lgjf{rg cjlwe/df *( hgf ckx/0fdf k/]sf 5g\ . Ps xhf/eGbf a9L 3fOt] ePsf 5g\ . xTof x'g]df ;a}eGbf a9L dfcf]jfbL sfo{stf{ g} 5g\ . r'gfj 3f]if0ff ePotf dfcf]jfbLsf !% sfo{stf{sf] xTof ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf w]/} sfo{stf{sf] xTof ePsf] eP klg k|lt:kwL{ bnsf g]tf÷sfo{stf{ dfly dfcf]jfbLkIfn] g} ;a}eGbf a9L cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsf] tYof+sn] b]vfPsf] 5 . wf“wnLnfO{ /f]Sg vf]Hbf s]xL 7fp“df ;fdfGo k|ltsf/ ug'{k/]sf] ePklg cfkm"x?n] of]hgfj4 9+un] sxL“ klg cfqmd0f gu/]sf] jfO{;LPn cWoIf k'gsf] bfjL 5 . …xfd|f tkm{af6 sfxL“st} s]xL sdLsdhf]/L x“'b} ePgg\ eGg] xf]Og st} sdhf]/L ePsf x'g ;S5g . To;sf] 5fgljg u/]/ ;a} 3fOt]sf] pkrf/ ;/sf/n] ug'{kb{5 . sf]xL c+ueu+ ePsf eP ltgsf] kfngkf]ifg klg /fHoaf6} x'g'k5{ . xfdL sf]xLk|lt k"jf{u|xL 5}gf}Ú– k'g eG5g .
/f]lsPg HofbtL
b[li6 k|ltlglw
g]skf Pdfn] lgs6 cg]/f:jljo'sf s]Gb|Lo ;b:o kf/;dl0f zdf{nfO{ dfcf]jfbLsf] ;xfos ;+u7g jfO{;LPn sfo{stf{n] j}zfv $ ut] a'waf/ kj{tsf] sfsL{g]6fdf lgd{d cfqmd0f u/] . zdf{nfO{ cfqmd0f u/]sf] lj/f]wdf % ut] laxLaf/ cfwf 306f kf]v/f–jfUn'ª ;8s v08sf] /fhdfu{ aGb eof] . $ ut]g} dfcf]jfbL sfo{stf{n] kj{ts} ltnfxf/df sf+u|]; sfo{stf{ cd[t dNnnfO{ klg s'6lk6 u/]sf lyP . rGbf /sd lxgfldgf u/]sf] …cf/f]kÚ df dfcf]jfbLn] cfkm"dfly s'6lk6 u/]sf dNnsf] bfjL 5 . dfcf]jfbLn] dfg]{ wDsL lbPsf] eGb} dNn clxn] k|x/L z/0fdf k'u]sf 5g\ .
dfcf]jfbLsf] jfO{;LPnn] % ut] laxLaf/ wflbªsf] yfqm] uflj;sf] cfu|fvf]nfaf6 Pdfn] sfo{stf{sf] Ps JolQmut 6«s sAhfdf lnPsf 5g\ . Pdfn] yfqm]sf uf“p sld6L ;b:o s[i0f kGtsf] gf # v ##%& gDa/sf] 6«s jfO{;LPnn] sAhfdf lnPsf x'g\ . jfO{;LPn wflbª lhNnf ;b:o bLks la8f/Lsf] g]t[Tjdf uPsf] ;d"xn] 6«s sAhfdf lnPsf] Pdfn] wflbªn] hgfPsf] 5 . Pdfn] wflbªn] …6«s sAhfdf lng'nfO{ dfcf]jfbLsf] u}/lhDd]jf/ / cfk/flws sfdsf] ;+1fÚ lbPsf] 5 . sAhfdf lnPsf] 6«snfO{ tTsfn 5f]8\g klg Pdfn]n] r]tfjgL lbPsf] 5 .
dfcf]jfbLn] ef]hk'/ lhNnf s'n'ª–% sf Pdfn] sfo{stf{ s]bf/ sfsL{nfO{ Ps nfv ga'emfP 3/ lgsfnf ug]{ tyf dfg]{ wDsL lbPsf] Pdfn] ef]hk'/n] hgfPsf] 5 . dfcf]jfbLsf ! g+= Pl/of ;]qm]6/L k'ik rf}nfufO{+;lxtsf sfo{stf{n] $ ut] a'waf/ …lgjf{rgdf xfdLnfO{ ;xof]u ul/g;\ ca t]/f dg]{ lbg cfPÚ eGb} Ps nfv a'emfpg r]tfjgL lbPsf sfsL{sf] egfO 5 . dfcf]jfbL sfo{stf{n] a'waf/ g} ef]hk'/sf] wf]b\n]vfgLsf] s6'Gh]df klg sf+u|];, Pdfn]sf sfo{stf{nfO{ s'6lk6 u/]sf lyP .
;+ljwfg;ef lgjf{rgdf hgtfn] dfcf]jfbLnfO{ ax'dt l;6df ljho u/fP/ lhDd]jf/ /fhgLlts bn aGg cfb]z lbPsf eP klg dfcf]jfbLsf ljt08tf cem} /f]lsPsf 5}gg\ . ljhosf] pGdfbdf dfcf]jfbL sfo{stf{sf] cfqmd0f, wDsL, ljt08tf ljutsfnsf] h:t} hf/L 5 . n]vgfy kf}8\ofnn] g}lts b[i6fGt sljtfdf …kmn]sf] j[Ifsf] xf“uf] gg'x]sf]] sxf“ g} 5 /Ú eg]/ n]v]sf] dd{:k;L{ ;TonfO{ c:jLsf/ ub}{ dfcf]jfbL sfo{stf{ eg] df/d'u|Ld} ljZjf; ul//x]sf 5g\ . hgtfn] ax'dt :yfgdf ef/L dtn] ljho u/fOlbPkl5 dfcf]jfbL g]t[Tj cfufdL lbgsf af/]df hlt lrlGtt b]lvPsf] 5, To;ljkl/t sfo{stf{sf] ljt08tfdf sdL cfpg ;s]sf] 5}g . lgjf{rgkl5 klg dfcf]jfbL sfo{stf{sf] ljt08tf hf/L /x]sfn] j'l4hLjLx? eGg yfn]sf 5g\– …dfcf]jfbL g]t[Tjn] pb08 sfo{stf{nfO{ ;dod} lgoGq0fdf /fVg ;s]g eg] hgtfsf] ljZjf;nfO{ sfo{stf{n] g} rsgfr'/ kfg]{ lglZrt 5 .Ú
u'NdL–@ af6 ljhoL ;+ljwfg;ef;b\ Pj+ Pdfn] g]tf k|bLk 1jfnL dfcf]jfbLdf lxhf] o'4 pGdfb / clxn] ;Qf pGdfb ePsf]n] ljt08tf hf/L /x]sf] cf“sng u5{g\ . …dfcf]jfbLn] cfkm"n] klg kTofpg} g;Sg] ;kmntf k|fKt u/]sf 5g\ . of] ;kmntf slt ljjfbf:kb 5, slt ;To eljiodf n]vfhf]vf x“'b} hfg]]]] g} 5 . t/, ljho k|fKt ul/;s]kl5 klg dfcf]jfbLn] cToGt} u}/lhDd]jf/ / ljt08 Jofjxf/ b]vfO/x]sf] 5 . o:tf] Jofjxf/n] cGttM dfcf]jfbLnfO{ g} Iflt k'¥ofp“5Ú– g]tf 1jfnL eG5g\– …ljutdf zflGtsf] d"Nodf dfq xfdLn] dfcf]jfbLsf w]/} ljt08tf ;x]sf xf+} . clxn] klg xfdLdfly lg/Gt/ cfqmd0f eO/xG5 eg] To;sf] ;zQm k|ltsf/ x'g]5 .Ú
dfcf]jfbLn] /fhwfgLd} klg # ut] d+unaf/ /flt Pdfn]sf Ps sfo{stf{nfO{ d/0ff;Gg x'g] u/L s'6lk6 u/]sf 5g\ . nlntk'/ 7'nfb'n'¨sf Pdfn] uf“p sld6L ;b:o o'uaxfb'/ l;sf/LnfO{ jfO{;LPnn] d/0ff;Gg x'g] u/L s'6]sf Pdfn] nlntk'/n] hgfPsf] 5 . 3fOt] l;sf/LnfO{ kf6g c:ktfndf egf{ ul/Psf] 5 . nlntk'/ lhNnf sld6Ln] % ut] laxLaf/ Ps lj1lKt lgsfn]/ dfcf]jfbLsf] cfqmd0fk|lt tLj| /f]if k|s6 u/]sf] 5 .
dfcf]jfbL sfo{stf{n] % ut] laxLaf/ vf]6fªdf klg Ps sf+u|]; sfo{stf{sf] 3/ hnfOlbPsf 5g\ . dfcf]jfbLn] sf+u|];sf dxflwj]zg k|ltlglw kbd lg/f}nfsf] ;Kt]Zj/l:yt 3/df cfuf] nufOlbPsf] sf+u|];n] hgfPsf] 5 . jfO{;LPn sfo{stf{ 6Lsf /fO{ / nId0f /fO{n] cfºgf] 3/df cfuf] nufOlbPsf] lg/f}nfsf] egfO 5 . dfcf]jfbLn] k|ToIftkm{ ax'dt :yfgdf lgjf{rg lht]kl5 sfo{stf{n] ljt08tf dRrfp“bf klg k|x/L÷k|zf;gn] pgLx?sf] ljt08tf /f]Sg s'g} sfg'gL sf/jfxL gu/]sf] cGo bnsf] u'gf;f] 5 .
j}zfv # ut] d+unaf/ aemfªsf] l/7fkf6fl:yt b]jndf klg dfcf]jfbLn] # sfo{stf{nfO{ cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsf Pdfn] aemfªn] hgfPsf] 5 . Tof] cfqmd0fkl5 Pdfn] / dfcf]jfbLsf lhNnf:t/Lo g]tfx?n] cfOGb s;}n] s;}sf sfo{stf{dfly cfqmd0f gug]{ ;xdlt u/]sf 5g\ .
@ ut] ;f]daf/ klg dfcf]jfbL sfo{stf{n] g'jfsf]6 If]q g+= @ af6 ljhoL ;+ljwfg;ef;b\ 8f= /fdz/0f dxtnfO{ cfqmd0f u/]sf 5g\ . cfqmd0faf6 dxtsf] 6fpsf]df rf]6 nfu]sf] 5 . uf}+8f s'/]/ a;]sf dfcf]jfbLn] cfkm"nfO{ cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsf dxtn] kqsf/ ;Dd]ng u/L hfgsf/L u/fPsf lyP . dfcf]jfbLn] eg] dxtnfO{ cfkm"x?n] geO ufp“n] hgtfn] cfqmd0f u/]sf] atfPsf] 5 . $ ut] a'waf/ dfcf]jfbL sfo{stf{n] sf+u|];sf o'jf g]tf uug yfkfnfO{ g'jfsf]6 hfgaf6 /f]s nufPsf 5g\ . g'jfsf]6sf] dbgk'/ dtbfg s]Gb|df @* ut] /f]lsPsf] dtbfg x]g{ lx+8]sf yfkfnfO{ jfO{;LPnsf] 6f]nLn] af6fdf 9'+ufd'9f t]¥of{P/ cj/f]w k'¥ofPsf lyP .
# ut] g} uf]/vfdf klg dfcf]jfbLn] sf+u|];sf @ sfo{stf{ cfqmd0f u/L 3fOt] agfPsf 5g\ . dfcf]jfbLn] cfºgf sfo{stf{ lrq e§ / /d]z a:tfsf]6LnfO{ lgd{d cfqmd0f u/L uDeL/ 3fOt] agfPsf] sf+u|];n] hgfPsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;~rfng u/]sf] u08sL PkmPdsf :6]zg Dofg]h/ tyf k"j{ lhNnf ;]qm]6/L nf]sk|;fb aGh/fnfO{ lgjf{rgsf] lbg ;f“em e§, a:tfsf]6Lnufotsf sf+u|]; sfo{stf{n] cfqmd0f u/L uDeL/ 3fOt] agfPsfn] To;sf] abnf lnPsf] dfcf]jfbL egfO 5 . dfcf]jfbLn] g} c7\ofP/ k|x/Ldf a'emfOlbPsf pgLx?sf] clxn] pkrf/ cefjdf 3fp kfSg yfn]sf] sf+u|];n] atfPsf] 5 .
;Qfdf cfOk'Ug nfUbf jf lhDd]jf/ /fhgLlts bn alg;Sbf ;d]t dfcf]jfbL / jfO{;LPnsf] lat08tf g/f]lsPsfn] jfO{;LPnnfO{ lj36g ug{ Pdfn]sf lgjt{dfg dxf;lrj dfwj g]kfnn] s]xL lbg cl3 dfcf]jfbL cWoIf k|r08;Fd' k|:tfj /fv]sf lyP . g]kfnsf] k|:tfjdf k|r08 ;sf/fTds /x]sf Pdfn] ;|f]tn] b[li6nfO{ atfPsf] 5 . oBlk dfcf]jfbLsf cGo lzif{ g]tf / jfO{l;Pnsf g]tfx?n] eg] jfO{l;Pn lj36g ug{ gx'g] c8fg /fv]sf 5g\ .
df};ddf};dsf s'/f
ljj]ssf] k|Zg <
zDe' >]i7
;+ljwfg;efsf] kl/0ffdnfO{ ljZn]if0f u/]/ x]g]{ xf] eg] dtbftfn] ljj]s k|of]u u¥of] eg]/ eGg ;lsg] 7fp“ 5}g . dtbftfn] To:tf] kf6L{ / JolQmnfO{ ljhoL agfPsf] 5, h;n] clwsf/sf gfddf /fi6« ljv08g ug]{ Ph]G8f af]s]/ cfPsf 5g\ . hftLo cfwf/df …cfTdlg0f{oÚ;lxt /fHosf] k'g;{+/rgf ug]{ dfcf]jfbL Ph]G8f x'g\, cyjf Ps dw]z Ps k|b]zsf] Ph]G8f af]Sg] pk]Gb| ofbjx? . dt kl/0ffdn] oL b'j}nfO{ Ps l;Ssfsf b'O{ kf6f ;fljt ul/lbPsf 5g\ . l;4fGt / ljrf/n] dfcf]jfbL / hgclwsf/ kmf]/d km/s eP klg /fHo k'g;{+/rgfsf] Ph]G8fdf oL b'O{aLr gLltut dte]b 5}g . ;a}nfO{ yfxf 5– oL b'j}sf] ;f“rf] sxf“ 5 eGg] s'/f .
Oltxf;sf] o:tf] 38Ldf g]skf Pdfn], g]kfnL sf+u|]; / ;fg} eP klg g]dlskfsf] e"ldsf cxd\ aGg k'u]sf] 5 . ;+ljwfg lgdf{0fsf] qmddf s'g} l5b| af“sL /flvof] eg] To;n] cGttM /fHo k'g;{+/rgfsf gfddf /fi6« ljv08g x'g] lglZrt 5 . hgtfsf] sfd ef]6 xfNg] xf], hgtfn] ef]6 xfln;s] . hgtfn] klg s] ;f]r]/ dfcf]jfbLnfOP ef]6 xfn], cyjf dw];L hgclwsf/ kmf]/dnfO{ Tof] uf}0f s'/f xf] . ca dfcf]jfbLn] hgdtsf] sb/ s;/L u5{ eg]/ x]g'{kg]{ ePsf] 5 . To;dfly ef/t / cd]l/sfh:tf sDo'lgi6lj/f]wLx? dfgclwsf/sf gfddf, PghLcf]sf gfddf wld/f h:t} g]kfnsf] /fhgLltdf l5l/;s]sf] cj:yf 5 .
cd]l/sL k"j{ /fi6«klt lhDdL sf6{/b]lv ;of}+sf] ;+Vofdf ljb]zL ko{j]Ifsx? dfcf]jfbLnfO{ km"ndfnf klx¥ofpg kSs} klg g]kfn cfPsf xf]Ogg\ . pgLx?sf] cf–cfÏg} :jfy{ 5 . Tof] :jfy{af6 l;+uf] d'n'snfO{ hf]ufp“b} dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] zAbdf …;d[4Ú g]kfn s;/L agfpg] eGg] r'gf}tL dfcf]jfbL;fd' dfq xf]Og, l;+uf] g]kfnL hgtf;fd' v8f ePsf] 5 . r'gfj kl/0ffd dfcf]jfbLsf] eGbf a9L cGo bnsf] kIfdf ePsf]n] klg cGo bnsf] e"ldsf ;+ljwfg lgdf{0fdf lg0ff{os x'g] s'/fdf b'O{dt 5}g .
To;f] ePg eg] b'O{ jif{leq g t ;+ljwfg aGg ;S5 . g t d'n's of] l:yltd} /xG5 . To;kl5 sDo'lgi6 zlQmnfO{ l5GgleGg kfg{ k|ltlqmofjfbLx?n] ljleGg hfthflt, wd{, efiffsf gfddf u[xo'4sf] l:ylt glgDTofpnfg\ eGg ;lsGg . To;}n] d'n'snfO{ ljv08g, u[xo'4sf] af6f]af6 hf]ufp“b} gof“ g]kfn, ;d[4 g]kfn, zfGt g]kfn lgdf{0f ug{ ;+ljfg;efsf] r'gfjdf h:t} hf]z hf“u/sf ;fy pleg' h?/L 5 .
shresthashambhu@gmail.com