jqm b[li6
ljZjsfGthLnfO{ awfO{ †
csf{sf] nf]Ug]nfO{ …>Ldfg\Ú eGg'kbf{ dlxnfx¿ slt nlHht x'G5g\ Tof] t dlxnfx¿nfO{ g} yfÚxf]nf . To;dfly csf{sf] nf]Ug]nfO{ …>Ldfg\Ú elg/x“bf tL >Ldfg\sf >LdtLn] ;'g] eg] tL ljr/f >Ldfg\sf] xfnt s] xf]nf <
oL b'j} vfn] 6G6faf6 dlxnfx¿ d'Qm ePsf 5g\ . cab]lv dlxnf jlsnx¿n] GofofwLzx?nfO{ …>Ldfg\Ú eg]/ ;Daf]wg ug'{gkg]{ lg0f{o g]kfn af/n] u/]sf]df >Ldfg\ ljZjsfGt hLnfO{ xflb{s awfO{ †
dlxnf k|wfgdGqLsf] k|;+u
k|d lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ut ;ftf wfkf;Ldf dlxnf ;+3sf] sfo{qmddf af]Nb} ca l5§} g} g]kfndf dlxnf k|wfgdGqL aGb} l5g\ eg]sf] ;'Gbf ;'zLn sf]O/fnf o;n] s] eg]sf] xf]nf eg]/ 6\jf“ k/]sf lyP .
To;sf] 7Ls Ps ;ftfkl5 k|wfgdGqLsf] sfof{no x]g]{ u/L cfÏg} 5f]/L ;'hftfnfO{ lul/hfn] dGqL agfPkl5 aNn ;'zLnn] lul/hfsf] leqL rfxgf a'em] . cfkm" /fi6«klt ePkl5 5f]/LnfO{ k|wfgdGqL t agfpg} k¥of] ls s;f] k|r08 sd/]8 <
ljr/f k|wfg GofofwLz=== †
aNnaNn nf]stflGqs k|wfgGofofwLz ePsf s]bf/k|;fb lu/L GofofwLzx¿sf] rfnfdfnf b]v]/ tLg5s kg'{ efÚ5 . af]nf}+ nf]stGq cfÚ5 s] kf] x'g] xf] eGg] 8/, gaf]nf}+ cfkm}n] cGofo ;xg'kg]{ s] bzf xf] s'lGg <
To;} eP/ xf]nf, ljz]if cbfntsf GofofwLzx¿k|lt nlIft ub}{ pxf“n] ut cfOtaf/ cf“}nf 78\ofp“b} GofofwLzx¿nfO{ dof{bfdf a:g cfu|x ug'{eof] . s7}, Gofofnodf o:tf] lbg klg cfp“bf] /x]5 †††
a]Olhªaf6} kmf]g
ut d+unaf/ ck/fGx $ ah] afn'jf6f/df kmf]gsf] 306L aHof] . k|wfgdGqLsf kLP afns[i0fn] x:ofª km:ofª ub}{ kmf]g p7fPsf] t, Tof] kmf]g a]Olhªaf6 k|wfg;]gfkltn] kf] u/]sf /}Ú5g\ . To;kl5 xtfl/“b} kLPn] k|d lul/hfnfO{ kmf]g lbP . s6jfnn] ptfaf6 k|dnfO{ ;]gfsf] kIfdf af]n]sf]df wGojfb 6\qmofPsf] s'/f ;'Gbf dfcf]jfbLnfO{ e8\vfnf]df xfNt lul/hfn] s6jfn;“u /fd|} ;xdlt u/]sf /}Ú5g\ eGg] s'/f a'em\g afns[i0fnfO{ ufx|f] k/]g .
dGqL dxt 6\jf“ k/]
cfGtl/s /fh:j ljefusf] dxflgb]{zs kbdf dx]Zj/ kf}8]nsf] gfd b]v]kl5 cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxt 6\jf“ k/] . dGqL dxtn] pQm 7fp“df >L/fd kGtnfO{ k7fpg dl/xQ] u/]sf lyP .
t/, ;lrj ljBfw/ dlNnsn] dx]Zj/ kf}8]nsf] gfd l;kmfl/; u/]kl5 dGqL dxt sfnf] lgnf] eP . bfnd] s'5 sfnf x} eg]sf] oxL xf] .
/fhb"tdf xfgyfk
kDkmf e';fnsf] …Plu|df]Ú gcfPkl5 k|mfG;df s;nfO{ /fhb"t agfpg] eGg] s'/fn] dfcf]jfbL xfOsdfG8leq v}nfa}nf dlRrPsf] 5 .
Psyl/n] kf6L{sf] dflyNnf] lgsfos} gfd l;kmfl/; ug'{k5{ elg/x]sf 5g\, t/ csf]{ yl/n] dfcf]jfbL lgs6 a'l4hLjL elg/x]sf 5g\ . of] xfgyfkdf st} bLk]Gb| If]qL, 8f= gf/fo0fL ltjf/L s]Gb|Lo ;b:o wd]{Gb| af“:tf]nf dWo] s;sf] tfn'df cfn' kmNg] xf] ;LkL uh'/]n sd|]8 <
jfx † b'u]{zdfg
;':tf cltqmd0fdf ;ft bnsf g]tfx? df}g /x]sf] a]nf ef/tsf nflu gjlgo'Qm /fhb"t b'u]{zdfg l;+xn] /fli6«otflj?4 ;Demf}tf gug]{ jofg ;+;bLo ;'g'jfO{df lbPkl5 ;f+;bx? 6\jf“ k/]sf 5g\ .
ef/tLo k|wfgdGqL dgdf]xg l;+xsf ljBfyL{ b'u]{zdfgn] u0f]zdfgsf] af6f] k5\ofp“5g\ jf lul/hfsf] Tof] t ;dod} b]vfOxfNnf lg < s;f] k|sfzdfghL <†
a}+s 7u tx nufpg gof“ sfg'g
/fdaxfb'/ /fjn
a}+lsª ck/fw;DaGwL sfg'gL z"Gotf /x]sf] cj:yfdf a}+s 7unfO{ kf“r jif{;Dd s}b ;hfo ug{ ;Sg] sfg'g cfpg] ePsf] 5 . Joj:yflksf ;+;b\sf] cy{ ;ldltdf a}+lsª s;'/ tyf ;hfosf ;DaGwdf Joj:yf ug{ ag]sf] ljw]os ;f]daf/ bkmfjf/ 5nkmn ;lsPsf] 5 . cfufdL df3 @ ut] ;ldltn] kf; u/L ;bgdf k7fpg] 5 .
;bgaf6 kf; eO{ ;efd'vaf6 k|df0fLs/0f ePkl5 P]g ;fj{hlgs x'g]5 . ;f]daf/sf] bkmfjf/ 5nkmncg';f/ k|ltj]bg tof/ u/L efiff ldnfpg] sfd klg ;lsPsf] cy{ ;ldltsf] sfof{nosf ;x;lrj 7fs'/ a/fnn] b[li6nfO{ hfgsf/L lbP .
a}+s 7uLdf ;+nUg u|fxs tyf sd{rf/LnfO{ s';'/sf] dfqf x]/L Go"gtd Ps jif{ s}b ;hfo tf]lsPsf] 5 . a}+s jf ljQLo ;+:yfaf6 shf{ ln“bf unt ljQLo ljj/0f k]; u/L C0f lng] jf lbg]nfO{ lwtf]sf] d"Nofª\sg a/fa/ hl/jfgf / kf“r jif{;Dd s}b ;hfosf] Joj:yf ul/Psf] 5 . s[lqd Joj;fo v8f ug]{, lwtf]df c:jfefljs ¿kdf a9L d"Nofª\sg ug]{, Pp6f ;+:yfdf /flvPsf] lwtf] jf ;'/If0fnfO{ cGoq /fvL C0f lng] / lbg]x¿nfO{ klg sfg'gL s73/fdf pEofpg ;Sg] ljw]os tof/ ePsf] 5 . ljjfbf:kb shf{ k|jfx ePsf] cj:yfdf C0f lng]–lbg]sf] klxrfg gx'“bf ;DalGwt a}+ssf] sfof{no k|d'v lhDd]jf/ x'g] Joj:yf ul/Psf] 5 . of] Joj:yf ePdf Pp6f a}+sdf lwtf] /fv]/ To;} lwtf]nfO{ csf]{ }+sdf /fv]/ a}+s 7Ug kNs]sfx? tx nfUg]5g\ .
a}+lsª ck/fwsf d'4f ;/sf/jfbL x'g]5g\ . o;df cg';Gwfg tyf txsLsftsf qmddf cleo'QmnfO{ tLg dlxgf;Dd y'gfdf /fVg ;lsg] Joj:yf ljw]oosdf ul/Psf] 5 . o;cl3 zfxL zf;gsfndf g]kfn /fi6« a}+sn] tof/ kf/]sf] cWofb]zsf] d:of}bf sfg'g dGqfnodf ylGsPsf] lyof] . o;nfO{ kl/dfh{g u/L ;/sf/n] gof“ ljw]os tof/ u/]sf] xf] . t/, cWofb]zdf ePsf s]xL s8f Joj:yfnfO{ x6fP/ ljw]osnfO{ nlrnf] agfOPsf] 5 . o;n] a}+s 7u Pjd\ sfnf] ;"rLdf /x]sf Jofkf/Lx¿nfO{ g} /fxt x'g] ePsf] 5 . cWofb]z d:of}bfsf] bkmf !! df …k|rlnt sfg'gdf h'g;'s} Joj:yf n]lvPsf] eP klg o; cWofb]zcGtu{tsf ck/fw;DaGwL d'4fsf cleo'QmnfO{ w/f}6Ldf 5f8\g gldNg] u/L y'gfdf /fvL k'k{If ug]{Ú pNn]v 5 . cy{ / sfg'g dGqfnosf clwsf/Lx¿n] o; afWofTds Joj:yfnfO{ x6fPsf 5g\ . …l8kmN6/Ú x¿sf] k|efjdf k/L of] Joj:yf x6fPsf] atfOPsf] 5 .
ljw]osdf a}+s 7Ug] lgotn] s'g} sfd eP jf x'g nfu]sf] ljifodf ;"rgf lbg] sd{rf/Lsf] ;]jfsf] ;'/Iff klg ul/Psf] 5 . …sfg'gL sf/jfxLsf nflu ;"rgf lbg] sd{rf/LnfO{ uf]kgLotf eª\u u/]sf] cf/f]kdf sf/jfxL gx'g]Ú ljw]oosdf pNn]v 5 .
ljb]zdf a;]/ a}+lsª ck/fw ug]{nfO{ klg o; ljw]osn] sfg'gL bfo/fdf NofPsf] 5 . ljb]zL gful/snfO{ klg o; ljw]oscg';f/ sf/jfxL ug{ ;lsg] ePsf] 5 . g]kfndf /x]sf ljb]zLsf] ;DklQ /f]Ssf ug{ ;Sg] Joj:yf klg ul/Psf] 5 .
o; ljw]oscg';f/, d'4f bfo/ x'g'cufj} jf bfo/ eO;s]kl5 cleo'Qmsf] d[To' eP klg d'4fsf] sf/afxL / lsgf/f ug{ afwf gkg]{ ePsf] 5 . cGo sfg'gdf o:tf] Joj:yf 5}g .
o;cl3 a}+lsª ck/fw;DaGwL sfg'g} gePsf] cj:yfdf a}+s 7ux¿nfO{ ;/sf/n] sf/afxL ug{ ;ls/x]sf] lyPg . s/f]8f}+ C0f lnP/ gltg]{, gSsnL kmd{ v8f u/L C0f lng], sd{rf/Lsf] ldn]dtf]df a}+s 8'afpg] k|j[lQ a9\g yfn]kl5 o:tf] sfg'g lgdf{0f ul/Psf] xf] .
sfg'g} gePsf] cj:yfdf o;nfO{ ;sf/fTds kxn dfGg ;lsg] eP klg a}+lsª ck/fw lgoGq0fsf nflu o;nfO{ ;Ifd dfGg g;lsg] l6Kk0fL cy{zf:qLx¿sf] 5 . ljw]osdf Go"gtd ;hfo gtf]lsPsf] / lwtf] d"Nofª\ssf nflu lglZrt cfwf/ jf dfkb08 gcf}“NofOlb“bf ck/fwLn] cg';Gwfg tyf Gofofnodf k|efj kfg{ ;Sg] 8f= uf]ljGbaxfb'/ yfkf atfp“5g\ . pgsf cg';f/, cd"t{ zAb w]/} k|of]u ePsf] 5, ljleGg 7fp“df e|i6frf/sf nflu l5b|x¿ 5fl8Psf 5g\ . ljw]ossf] bkmf !$ pkbkmf @ sf] s, v, u / 3 df s;'/sf] dfqfcg';f/ ;hfosf] clwstd ;Ldf dfq tf]lsPsf] 5 . ;f]daf/sf] ;+zf]wgdf …!) nfv ?lkof“;Ddsf] lauf]df Ps jif{;Dd s}b x'g]Ú elgPsf] 5 . o;df Go"gtd slt ;hfo ug]{ pNn]v 5}g . …!) nfv 7uL ug]{nfO{ s] Ps lbg dfq s}b u/] klg x'G5 <Ú– 8f= yfkfsf] k|Zg 5 . o:t} ljw]osdf …c:jfefljsÚ, …cfjZostfÚ, …unt lgotÚ h:tf cd"t{ zAbfjnLsf] k|of]un] klg 7ux¿nfO{ cbfnt k|efj kfg{ ;lhnf] x'g] cfzª\sf klg lj1x¿ u5{g\ .
;+;b\sf] cy{ ;ldltsf ;b:o 8f= l8NnL/fh vgfn eg] a}+sdf ePsf ;+:yfut e|i6frf/ lgoGq0f ug{ clxn];Dd sfg'g g} gePsf] cj:yfdf P]g aGg' g} 7"nf] pknlAw ePsf] l6Kk0fL u5{g\ . pgsf cg';f/, ljB'tLo sf/f]af/ k|0ffnLnfO{ klg sfg'gsf] bfo/fdf NofPsf] 5 . gSsnL kl/of]hgfdf caf}{“ vr{ ug]{ k|j[lQ klg o; P]gn] lg?T;flxt ug]{ pgsf] bfjL 5 . …gftfuf]tf / 3";, sld;gsf cfwf/df C0f k|jfx u/L a}+s 8'afpg] rng klg o;n] lg?T;flxt x'G5 . Pp6f sfdsf] nflu lnPsf] C0f csf]{ sfddf vr{ ug]{nfO{ klg sf/afxL ug]{ sfg'gL cfwf/ P]gn] lbPsf] 5Ú– 8f= vgfn eG5g\ .
o;cl3 a}+lsª ck/fw u/L 7uL / e|i6frf/ cleof]udf ljrf/fwLg d'4fnfO{ o; P]g cg';f/ sf/afxL ug{ ;lsg] :ki6f]lQm x'g'kg]{ lj1x¿sf] wf/0ff 5 . s/f]8f}+ a}+s 7Ug]x¿nfO{ sf/afxL ug]{ 5'§} sfg'g gx'“bf o;cl3 7uL / e|i6frf/ d'4f rnfOPsf] 5 .
ef/tLo cltqmd0f hf/L ;/sf/ df}g
jL/]Gb| /fjn÷ wgu9L
;'b"/klZrdsf] cltqmldt ;Ldf If]qaf/] ;/sf/n] rf;f] glb“bf g]kfnL e"lddf ef/tLo /hfO“ rln/x]sf] 5 . ;Ldf If]qdf a9\bf] cltqmd0f;“u} ef/tLo ;Ldf ;'/Iff an -P;P;aL_ n] g]kfn–ef/t cfjthfjt ug]{ g]kfnLnfO{ u8\8f rf}sLdf cgfjZos vfgtnf;L ug{ yfn]sf] 5 . P;P;aLn] zf/Ll/s / dfgl;s oftgf lbg] u/]sf] kLl8tn] atfPsf 5g\ .
ljut tLg jif{b]lv cltqmd0fsf] rk]6fdf k/]sf] nfnaf]emL–& / * / ehgL uflj;sf] jf8{ g+= * / ( df ef/tLo kIfn] lkn/ g+= &!!, &!@ / &!% g]kfnL e"lddf uf8]sf] 5 . b'O{ jif{klxn] ;ft /fhlglts bnsf o'jf / ljBfyL{x¿sf] ;+o'Qm 6f]nLn] ;f] If]qsf] :ynut cWoog u/L ef/tLo kIfn] uf8]sf b'O{j6f lkn/;d]t eTsfOlbPsf lyP . nfnaf]emL, ehgL, gf/fo0fk'/, wgl;+xk'/, s~rgk'/sf u8\8frf}sL, rf“bgL, bf]wf/f, a|x\db]j, 6gsk'/ / bfr'{nfsf] sfnfkfgLdf g]kfnL e"ld ef/tLo cltqmd0fdf k/]sf] 5 . slknj:t'sf] ;':tfdf ;a} bn, ltgsf eft[;ª\u7g / ;+;bLo 6f]nLn] cltqmd0faf/] :ynut cWoog u/L hfgsf/L lnPsf lyP . t/, ;'b"/klZrdL e"lddf ePsf] cltqmd0faf/] s;}n] rf;f] /fv]sf] 5}g .
ef/tLo anldRofO“sf sf/0f s~rgk'/sf] k/f;g–* larkm“f6fl:yt Kof/ftfn tLg jif{klxn] ef/tn] cltqmd0f u/]sf] lyof] . Tolta]nf ;Ldf If]qsf g]kfnLn] rsf]{ lj/f]w hgfPkl5 b'O{ b]zsf ;Ldf ;'/Iff clwsf/Lx¿sf] a}7s a;L cltqmd0f gug]{, cltqmldt e"efu vfnL ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] . t/, ;dlt nTofP/ ef/tLo kIf km]l/ cltqmd0fdf plqPsf] 5 .
g]kfnL e"lddflysf] cltqm0f /f]Sg dfu ub}{ s}nfnL / s~rgk'/sf ljByL{x¿ cfGbf]lnt 5g\ . t/, ;/sf/L txaf6 eg] s'g} rf;f] k|s6 ePsf] 5}g .
;+If]k
b[li6sdL{dfly s'6lk6
b[li6sdL{ dgf]h kf08]nfO{ lqrGb| sn]hdf cfOtaf/ g]lj;+3sf] gfddf cfPsf] Ps u'08fx¿sf] hTyfn] lg3f{t s'6lk6 u/]sf] 5 . s'6lk6af6 pgsf] bflxg] sfg / 6fpsf]df uDeL/ rf]6 nfu]sf] 5 .
/ftf] u'“/f; ;flxlTos tyf ;f+:s[lts ;d"xåf/f cfof]lht pb\3f]if0f tflnd pb\3f6g sfo{qmddf k'u]sf kf08]nfO{ x]Nd]6;lxt cfPsf u'08fx¿n] cfqmd0f u/]sf lyP . u'08f;“u} g]lj;+3sf #)÷#% hgf sfo{stf{ klg kf08]dfly hfOnfu]sf lyP . :jljo' pk;efklt ljgo/fd e§;d]t s'6lk6df ;+nUg /x]sf] k|ToIfbzL{n] atfP . 3fOt] kf08]nfO{ cg]/f:jljo'sf sfo{stf{n] pkrf/sf nflu df]8n c:ktfn k'¥ofPsf lyP . pgsf] 6fpsf]sf] l;6L :Sofgaf6 gzf ;'lGgPsf] kQf nfu]sf] 5 . sfo{qmddf pkl:yt ljleGg PkmPd /]l8of]sf pb\3f]ifsx¿ rGbf lji6, påj cof{nnufotnfO{ klg u'08fx¿n] ceb| Jojxf/ u/]sf lyP .
kqsf/sf] hflu/ r6
e|i6frf/lj?4 snd rnfpg] Ps ;~rf/sdL{ cfkm\g} ;+:yfsf e|i6x¿sf] sf]kefhgdf k/]sL 5g\ . g]skf dfcf]jfbLsf] etL{s]Gb| ag]sf] uf]/vfkq b}lgsdf JofKt clgoldttfsf] e08fkmf]/ ug]{ kqsf/ uLtf d}gfnLnfO{ cfhaf6 nfu" x'g] u/L kbaf6 x6fOPsf] kq ydfOPsf] 5 .
d}gfnLn] kqsf/ egf{df clgoldttf ePsf] eGb} clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u u'xf/]sL lyOg\ . clVtof/n] clgoldttf 7x/ u/L :jR5 hf“r lng lgb]{zg lbPsf] lyof] . t/, jfO{;LPns} kf]zfsdf ;DkfbsLo 8]:sdf /xg] uf]/vfkqsf dfcf]jfbLx¿n] Ps jif{b]lv sfo{/t kqsf/ d}gfnLnfO{ anft\ lgsfn]/ hflu/af6} jl~rt u/]sf 5g\ . d}gfnLn] cfkm\gf] k];fsf] ;'/Iffsf nflu ljleGg clwsf/jfbL ;+3;+:yf / Goflos lgsfonfO{ cg'/f]w ug]{ ePsL 5g\ . ut jif{ df3 ! ut]b]lv uf]/vfkqdf sfo{/t d}gfnLnfO{ ;'?df x/]s tLg dlxgfdf s/f/ gjLs/0f ul/“b} cfPsf] lyof] . s]xL dlxgfotf eg] l/kf]l6{ªsf nflu …c;fOgd]G6Ú glbg], cg';Gwfgd"ns ;dfrf/ n]Vbf klg g5fKg] / dfgl;s oftgf ef]Ug'k/]sf] u'gf;f] d}gfnLsf] 5 .
KofA;gdf zfx
lghL tyf cfjf;Lo ljBfno ;+u7g -KofA;g_ sf] z'qmaf/ ;DkGg gjf}“ dxflwj];gn] ef]haxfb'/ zfxsf] cWoIftfdf gof“ g]t[Tj rog u/]sf] 5 . d}tLb]jLl:yt cfgGbe"ld :s'nsf ;+:yfks zfx o;cl3 KofA;gsf jl/i7 pkfWoIf lyP . gjul7t ;ldltdf nIoaxfb'/ s];L jl/i7 pkfWoIf rog ePsf 5g\ .
If]qLo pkfWoIfx¿ k"jf{~rnaf6 xl/s'df/ k|;fO{+, dWodf~rnaf6 ;/f]hs'df/ /fo, klZrdf~rnaf6 8f]nf/fh kf08], dWoklZrdaf6 gf/fo0fk|;fb clwsf/L / ;'b"/klZrdaf6 bLks/fh rfln;] lgjf{lrt ePsf 5g\ . dxf;lrj 6Lcf/ 9sfn, sf]iffWoIf /d]zaxfb'/ s6'jfn, ;+u7g tyf of]hgf ;lrj /fds]z/ v8\sf, sfof{no tyf k|rf/ ;lrj v8\saxfb'/ s6'jfn, sf]iffWoIf /d]zaxfb'/ s6'jfn, ;xsf]iffWoIf dx]Gb|k|;fb df:s], ;b:ox? bLlksf yfkf, u+uf zfxL, af;'b]j Gof}kfg], s]zjk|;fb >]i7, ef]u]Gb| rf}w/L, sfhLdfg kfn'ª\jf, cflzif >]i7, n]vgfy vgfn, 1fgk|;fb kf]v/]n, /fds'df/ rf}w/L, ;"o{s[i0f >]i7, dbgs[i0f >]i7, ;'zLnf >]i7, l6sf/fd 9sfn, e/tafa' s“8]n, /fhg s];L, dx]zrGb| k|wfg, ;fu/ e';fn, dx]Gb|s'df/ zdf{ rog ePsf 5g\ .
;flgdfn] xsk|b ;]o/ lbg]
;flgdf ljsf; a}+ssf] t];|f] ;fwf/0f;efn] ;]o/wgLx?nfO{ @) k|ltzt xsk|b ;]o/ lbg] lg0f{o u/]sf] 5 . a}+sn] cfÏgf] k'“hL j[l4 u/L cem :t/Lo ;]jf k|jfxsf nflu of] lg0f{o u/]sf] hgfPsf] 5 . u}/cfjf;Lo g]kfnLåf/f k|jl4{t a}+sn] )^! d+l;/b]lv ljQLo ;+:yfsf] ?kdf sfd yfn]sf] xf] . a}+sn] cfly{s jif{ @)^#÷^$ df Ps s/f]8 *^ nfv ?lkof“ v'b d'gfkmf cfh{g u/]sf] 5 . Ps ca{ *@ s/f]8 lgIf]k ;+sng u/L Ps ca{ %) s/f]8 ?lkof“ C0f k|jfx u/]sf] sfo{sf/L k|d'v ab|Lk|;fb cf]emfn] b[li6nfO{ atfP .
nIdL a}+sdf !@ s/f]8 gfkmf
jL/uGhdf ;DkGg nIdL a}+ssf] ;ftf}+ jflif{s ;fwf/0f;efn] rf/ bzdnj Pssf b/n] xsk|b ;]o/ lgisfzg ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . P3f/ ca{eGbf a9L cfsf/sf] jf;nft /x]sf] nIdL a}+sn] o; cfly{s jif{sf] klxnf] 5 dlxgfdf !@ s/f]8 ;~rfng d'gfkmf u/]sf] 5 . of] cl3Nnf] jif{sf] ;f]xL cjlwsf] t'ngfdf Ps ;o $) k|ltztn] a9L xf] . a}+sn] rfn' cfly{s jif{df sl/a @$ s/f]8 ;~rfng d'gfkmf cfh{g ug]{ nIo /fv]sf] atfPsf] 5 .
e|i6sf] k|efjdf cbfnt
ljzfnahf/sf e|i6x¿sf] k|efjdf k/]/ kf6g k'g/fj]bg cbfntn] Pp6} d'4fdf ljk/Lt Joxf]/fsf] lg0f{o ;'gfPsf] 5 . ljzfnahf/ sDkgLsf] jflif{s ;fwf/0f;ef @% cf}+ jflif{s ;fwf/0f;ef / To;kl5sf] ;~rfns ;ldltn] u/]sf ;Dk"0f{ sfdsf/jfxL cj}wflgs 7x/ u/]sf] k'g/fj]bg cbfntn] g} z'qmaf/ @& cf}+ ;fwf/0f ;ef cfof]hgfsf nflu af6f] v'nf u/]sf] 5 .
ljzfn ahf/sf] @& cf}+ jflif{s ;fwf/0f;efdf /f]s nufpg cg'/f]w ub}{ ;~rfns g/]Gb|axfb'/ >]i7n] l/6 lgj]bg u/]sf lyP . cbfnt] l/6 vf/]h ub}{ …@^ cf}+ ;fwf/0f;ef ;DkGg eO;s]sf] cj:yfdf @& cf}+df /f]s nufpg'gkg]{Ú eg]sf] 5 . of] cfb]z ut a};fvsf] lg0f{osf] Joxf]/fljk/Lt /x]sf] sfg'gJoj;foLx¿ atfp“5g\ .
sDkgL af]8{n] klg @% cf}+ ;fwf/0f;ef cj}wflgs ePsf] eGb} lgoldt ug{ cfb]z u/]sf] lyof] . ut a};fv @! ut] af]8{n] u/]sf] km};nfdf @% cf}+ jflif{s ;fwf/0f ;efdf u0fk"/s ;ª\Vof gk'u]sf] 7x/ u/]sf] lyof] . k'gM @% cf}+ ;fwf/0f ;ef cfof]hgf ug{'kg]{ cbfntsf] cfb]zdf elgPsf] 5 . To;lj?4 ljzfnahf/sf e|i6 ;~rfnsx¿ k'g/fj]bg cbfnt k'u]sf lyP . cbfntn] klg sDkgL af]8{s} lg0f{o ;b/ u/]sf] lyof] . k'g/fj]bgsf] kl5Nnf] cfb]zn] ljzfnahf/sf e|i6x¿n] yk rnv]n ug]{ df}sf kfPsf 5g\ .
zlgaf/ af]nfOPsf] ;fwf/0f ;efdf klg u0fk"/s ;+Vof gk'u]kl5 df3 ^ ut] k'gM af]nfOPsf] 5 . zlgaf/sf] ;efdf g];gn 6]«l8ª, vfB ;+:yfg tyf s[lif ;fdu|L sDkgLsf k|ltlglw, czf]s pk|]tL / g/]Gb|axfb'/ >]i7 cg'kl:yt ePsf lyP .
l;cfgdf ;'wL/
SoflDa|h Ph's]6{; P;f]l;P;g Og g]kfnsf] -l;cfg_ sfo{ ;ldltn] r]N;L OG6/g];gn Ps]8]dLsf ;'wL/s'df/ emfnfO{ cWoIf rog u/]sf] 5 . xfn} a;]sf] a}7sn] lsª\; sn]hsf /fh]z cfrfo{nfO{ pkfWoIf rog u/]sf] 5 .
sfo{;ldltdf Ph]jfON8sf gljg >]i7 dxf;lrj / sf7df8f}+ EofnL :s'nsL >LdtL aljtfnfe sfo:y sf]iffWoIf kbdf rog ePsf 5g\ . ;b:ox¿df a'9fgLns07 :s'nsf bLks sfo:y, sf7df8f}+ Ps]8]dLsf ;'/h bfxfn, n'lDagL sn]hsf /ljg If]qL, cf]l/PG6 sn]hsf PkL e]6jfn / y]D; sn]hsf lahL e§frfo{ 5g\ .
cGwsf/df df8Ljf;L
lah'nLsf] ;kgf b]v]sf df8Ljf;L n8]sf]
kf]n x]/]/ lrQ a'emfpg afWo 5g\
xl/k|;fb kf]v/]n÷ lrtjg
df8L hfg] l/p vf]nfsf] lgdf{0ffwLg k'n t of] jif{sf] af9Ln] aufof] aufof], ToxLdfly df8Laf;Lsf] lah'nL afNg] /x/ klg cw'/} 5 . x'g]]vfg]n] t ;f}o{ lah'nL k|of]u u/]s} 5g\, t/ lah'nLsf] ;kgf b]v]sf df8Lsf hgtf clxn] n8]sf] kf]n x]/]/ lrQ a'emfp“b} 5g\ .
r'gfjsf a]nf g]tfnfO{ ljsf;sf] bx|f] d;nf x'g] lah'nLsf] s'/fnfO{ lrtjg /fli6«o lgs'~hn] cj/f]w k'¥ofPsf] jiff}{“ lalt;Sbf klg lgsf;rflx“ cem} lg:sg ;s]sf] 5}g . b'u{d df8L If]qsf rf/ uflj;df cf7 jif{cl3 lah'nLsf kf]n ufl8Psf x'g\ . hgtf cem} cGwsf/df a:g afWo 5g\ .
3/glhs} ljB't k|flws/0fn] kf]n uf8]/ tf/;d]t tfGg yfn]kl5 kSsL 3/ x'g]x¿n] jfol/ ;d]t u/fO;s]sf lyP . ;b/d'sfd e/tk'/af6 %) lsnf]ld6/ blIf0fdf kg]{ df8L If]q /fli6«o lgs'~h eP/ hfg'k5{ . )%^ ;fndf ;f] If]qdf ljB'tLs/0f ug]{ p2]Zon] ufl8Psf] kf]n lgs'~h afws ePkl5 o:tf] cj:yf l;h{gf ePsf] df8Ljf;L atfp“5g\ .
df8L If]qdf lah'nL nfgsf nflu lgs'~hn] cg'dlt glbPsf] eGb} /f]lsPsf] lyof] . lgs'~h ljZj ;Dkbf ;"rLdf k/]sfn] o'g]:sf]n] lgs'~haf6 ljB't nfg'eGbf j}slNks pkfo vf]Hg cfu|x u/]kl5 sfd /f]lsPsf] atfp“5g\, e/tk'/ ljB't k|flws/0fsf k|fljlws /d]z ofbj . lgs'~hjf6 ljB't n}hfbf h+unL kz'kIfL dg{ ;Sg] x'G5 . h+undf ufl8Psf] lah'nLsf] kf]n xfQLn] 9fNg;Sg] x“'bf ljB't k|flws/0fsf] klg ;d:of / 3f6fsf] ljifo ePsf]n] o;nfO{ j}slNks ;f“]rsf ;fy Joj:yf ug{sf nflu e'ldut ?kdf ljB't nfg] tof/L eO{/fv]sf] eGb} lgs'~h klG5g] u/]sf] 5 .
df8Ljf;Ln] k6sk6s cfjfh p7fP klg ;DalGwt lgsfon] rf;f] gb]vfPsf] eGb} b'Mv];f] kf]Vb} cfPsf 5g\ . b'O{ jif{cl3 g} df8L If]qdf ljB't n}hfg lgs'~hnfO{ e'ldut ljB't sfo{qmdsf] nflu ljZj jGohGt' sf]ifn] @% nfv ?lkof“ ;xof]u ug{ tof/ eO;s]sf] hfgsf/L aflx/ cfP klg ;f] ljifodf s'g} sfd cufl8 a9\g ;s]sf] 5}g .
k|flws/0fn] df8L If]qdf ljB't n}hfg &) nfv ?lkof“ nufgL u/L kf]n / tf/ 6f“u]sf] lyof] . …lah'nL cfh cfpnf ef]ln cfpnf eGbfeGb} jiff}{“ laTof], ca t cf;} dl/;Sof]Ú– :yfgLo gf/fo0f dxQf]n] eg] . df8Lsf] sNof0fk'/, a3f}8f, ubL{ / cof]Wofk'/L uflj;sf sl/a Ps nfv hgtf clxn] d6Lt]nsf] 6'sL afn]/ /ft sf6\g afWo 5g\ .
j}slNks /fhwfgLsf] k|:tfj cfO/x]sf] ;'ud lhNnfsf] jfl;Gbf eP/ klg lah'nLsf] cefjdf a:g'kbf{ df8L If]q ckx]lnt ePsf] :yfgLojf;Lsf] u'gf;f] 5 . …lah'nL t cfPg t/ ufl8Psf] kf]n / 6f“luPsf] tf/ a]jf/L;] ePsf] b]Vbf kf] b'Mv nfU5Ú– dxtf] eG5g\ . a]jf/L;] kf]n / tf/ af6}df c;/Nn 5g\ . tf/ rf]l/g] qmd klg hf/L 5 .
Soflagdf e]l6P sdfG8/
ef/tLo gful/s ePsf] v'nf;f
;z:q ;d"xsf yk ;b:o kqmfp kg]{ k|x/Lsf] bfaL
lblnk l;+x÷ l;/xf
;z:q k|x/Lsf] yk ;'/Iff 6f]nLåf/f lu/km\tf/ ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo ;b:o lj:kmf]6 l;+xnfO{ cfOtaf/ lhNnf k|x/L sfof{nodf a'emfOPsf] 5 . ;z:q k|x/L pk/LIfs xl/ifrGb| clwsf/Lsf cg';f/ l;+xdfly xltof/ tyf v/vhfgf, rGbf c;'nLnufot ljleGg ck/fwsf d'2fdf sf/jfxL cl3 a9fOg]5 .
k|ToIfbzL{sf cg';f/, z'qmaf/ /flt * ah] nxfg–# c:ktfn rf]sl:yt lzv/ xf]6ndf rf/hgf k|j]z u/] . xf]6ndf …k|m'6LÚ vf“b} vfhfsf] …c8/Ú u/] . t/, pgn] …k|m'6LÚ w]/}a]/ ;'Sof{g kfPgg\ . nut} ;z:q k|x/L 6f]nL xf]6n k|j]z u¥of] . ;'/Iffkmf}h k|j]z u/]kl5 aflx/a]/ xf]xNnf klg eof] . k|x/L ;f]em} lj:kmf]6 l;+x a;]sf] Soflagdf uP . ToxL“ pgL kqmfp k/] .
;z:q pk/LIfs clwsf/L eg] lj:kmf]6 l;+x zlgaf/ laxfg sl/a $ ah] c:ktfnrf]ssf] af6f]df ;dfltPsf] bfjL u5{g\ . pgsf egfOdf lj:kmf]6 l;+xaf/] knknsf] hfgsf/L ;'/Iff 6f]nLnfO{ k|fKt x'GYof] . nxfgb]lv !* lsnf]ld6/ klZrdsf] b"/Ldf /x]sf] uf]nahf/ k|j]z ugf{;fy pgsf] klx/gb]lv k|of]u ul/Psf] ;jf/L;fwgaf/] ;'/fsLn] hfgsf/L u/fO/x]sf] lyof] .
c:ktfn rf]sdf k|j]z ug]{lalQs} ljikmf]6 3]/faGbLdf kl/;s]sf lyP . k|x/Lsf] nfdf] k|of;kl5 ljikmf]6 o;/L 3]/faGbLdf k/]sf x'g\ . dlxgf}“sf] /0fgLltkl5 ljz]if ;'/Iff 6f]nLsf] …ld;g lj:kmf]6 l;+xÚ ;kmn ePsf] xf] . t/, pgL;“u} /x]sf df]xDb ;ndfg gfdsf ;}Go sdf08/ eg] pDsg ;kmn eP . k|x/Lsf cg';f/ pgL klg rf“8} kqmfp kb}{ 5g\ . cGosf] vf]htnf; klg tLa| kfl/Psf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . …s]xL lbgd} o;eGbf 7"nf] Kofs]h Nofp“b}5f}“Ú– ck/];g sdf08/ Pjd\ ;Ldf ;'/Iff sfof{nosf pk/LIfs clwsf/L eG5g\ .
lj:kmf]6 l;+x kqmfp k/]sf] t];|f] lbg cfOtaf/ ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'ltm df]rf{sf k"jL{ sdf08 O~rfh{ Pjd\ kf]ln6Ao"/f] ;b:o v'bL/fd ofbjn] 6]lnkmf]gdfkm{t l;+x cfkm\gf] df]rf{sf] s]Gb|Lo ;b:o /x]sf] k|:6 kfb}{ pgnfO{ ;'/Iff kmf}hn] lu/km\tf/ u/]/ ulDe/ uNtL u/]sf] atfPsf 5g\ . ;/sf/n] clanDa l;+xnfO{ l/xf gu/] To;sf] kl/0ffd eofgs x'g] r]tfjgL;d]t pgn] lbP .
lj:kmf]6sf] ;fyaf6 Ps s6'jf k]:tf]n, y|L g6 y|L /fOkmnsf kf“r /fp08 uf]nL / cGo sfuhft km]nf k/]sf] ;z:q k|x/Ln] hgfPsf] 5 . lj:kmf]6af6 a/fdb sfuhftdWo] ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ / bf];|f] hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{ -lj:kmf]6 ;d"x_ aLr ePsf] Pstfsf] k|]; jStJo, 6]lnkmf]6 8fo/L 5g\ . ljxf/ ;/sf/af6 hf/L ul/Psf] /f;g sf8{ klg ljikmf]6n] af]Sg] u/]sf] v'n]sf] 5 . /f;g sf8{df lj:kmf]6 l;+xsf] ;SsnL gfd /fdz+s/ ;fx / :yfoL 7]ufgf wg'ifLahf/, nndlgof 6f]n, dw'agL lhNnf, ljxf/ /fHo pNn]v 5 . c:yfoL 7]ufgfdf …l;/xfsf] eujfgk'/ ahf/df k;n u/L a:g]Ú pNn]v 5 .
ljikmf]6 l;+x ;'/Iff kmf}håf/f lu/km\tf/ ePsf] of] klxnf]k6s eg] xf]Og . o;cl3 klg pgL eujfgk'/rf]saf6 dw];sf] df3] ljb|f]xkl5 lu/km\tf/ ul/Psf] lyof] . kl5 k'g/fj]bg cbfnt /fhlj/fhsf] cfb]zdf y'gfd'Qm eP .
!% jif{sf] pd]/df dfcf]jfbL hgd'lQm ;]gfdf nfu]sf pgL Knf6'g sdf08/;Dd eP . hos[i0f uf]Otn] )^! ;fndf dfcf]jfbLaf6 ljb|f]x u/L lgdf{0f u/]sf] ;+u7g hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{df lhNnf ;}Go O~rfh{sf] lhDd]jf/L kfP pgn] . tLg jif{ k"jL{ ;}Go sdf08/sf] e"ldsf lgefP . ut h]7 #) ut] uf]Ot ;d"xaf6 ljb|f]x u/L pgn] cfkm\g} g]t[Tjdf bf;|f] hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{gfds ;z:q ;+u7g agfP . sflQs @% ut] cfkm\gf] df]rf{nfO{ ;+o'Qm hgtflGqs t/fO{ d'lQm df]rf{df ljno u/fP .
d[To'b08af6
alRng\ t 8f]Ndf <
bLks ;fksf]6f
j]tdf 3/]n' sfdbf/sf] ?kdf sfd ug{ uPsL @& jifL{of 8f]Ndf ;]kf{nfO{ Toxf“sf] ;/sf/n] d[To'b08sf] ;hfo ;'gfPkl5 pgsf] kl/jf/ lrlGtt ePsf] 5 . pgL clxn] s'j]tL s]Gb|Lo dlxnf sf/uf/df l5g\ . l;Gw'kfNrf]s u'DafsL 8f]NdfnfO{ s] sf/0fn] d[To'b08 lbO“b} 5 eGg] kl/jf/nfO{ yfxf 5}g .
3/]n' sfdbf/sf ¿kdf s'j]t k'u]sL 8f]NdfnfO{ d[To'b08sf] ;hfo ;'gfOPkl5 j}b]lzs /f]huf/df uPsf cGo dlxnfsf kl/jf/ klg lrlGtt ag]sf 5g\ . l;Gw'kfNrf]ssf kqsf/ lbg]z yfkfsf cg';f/, 8f]Ndfsf] uflj;af6 dfq} sl/a tLg bh{g r]nL s'j]tdf a]kQf 5g\ . Sofªl;ª ufp“sL ;fª\a' z]kf{ kf“r jif{b]lv s'j]td} x/fPsL l5g\ . pgL s'j]t k'u]kl5 Pp6f klg va/ gcfPsf] pgsf] kl/jf/af6 a'lemG5 .
bnfnx¿sf sf/0f ufp“sf dlxnfx¿ ljb]zdf sfd ug{ hfg] lgx'“n] ufp“af6 knfog eO/x]sf 5g\ . 8f]Ndf bnfndfkm{t\ s'j]t k'u]sf] x'g ;Sg] cfzª\sf 5 . ;f]dbf]h]{ tfdfªsL 5f]/L klg s'j]td} x/fPsL l5g\ . …ca sxf“ vf]Hg], s] ug]{ kQf] 5}g, 5f]/L x/fPsf] kf“r jif{ eof]Ú– ;fª\a'sf afa' kf;fª gf]a'{n] eg] . ;f]dbf]h]{ tfdfª klg p:t} lrGtfdf 5g\ . pgn] :yfgLo bnfn lgdf nfdf / cfzfsfhL tfdfªdfkm{t\ 5f]/LnfO{ s'j]t k7fPsf lyP .
l;Gw'kfNrf]ssf] u'08], u'Daf, af]N8], kfª\ufk"{, t]Dafwfg / Sofªl;ª uflj;sf u/L tLg bh{g r]nL ljb]lzPsf 5g\ . tLdWo] w]/} s'j]td} 5g\ . u'08] ufp“sf ;f]dnfn tfdfªsL a'xf/L klg b'O{ jif{cl3 s'a]t k'u]sL lyOg\ . t/, ltgsf] cem} s]xL va/ gcfPsf] ufp“n] atfp“5g\ . u'Daf ufp“af6 dfq} #) hgf r]nL s'j]t k'u]sf] ufp“n] atfp“5g\ . kfªufk"{af6 !% hgf s'j]t uPsf 5g\ .
ufp“df bnfnx? ljb]z k7fpgsf] nflu ;lqmo /x]sf] / ufp“sf r]nLnfO{ …kf;kf]6{ agfpm ;:tf]df nlulbG5f}+Ú egL kmsfpg] u/]sf] ufp“n]x¿ atfp“5g\ . k"j{ uflj; cWoIf tLy{axfb'/ nfdfn] 8f]Ndf of] uflj;sL xf]÷xf]Og kl5 dfq yfxf kfPsf] atfP .
u'Daf uflj; k'Ug ;b/d'sfdaf6 b'O{ lbg lx+8\g'k5{ . oxf“sf] ul/aLsf] kmfObf p7fP/ bnfnx¿ dfnfdfn ePsf 5g\ eg] wg sdfpg] cf;df j}b]l;s /f]huf/df hfg] dlxnfx¿ hf]lvddf kg]{ u/]sf 5g\ . ufp“df cfn' dfq pTkfbg x'g] x'gfn] s[lifaf6 u'hf/f ug{ d'lZsn k5{ . !) jif]{ åGådf dfcf]jfbLsf] cfwf/ Onfsf g} /x]sf] o; uflj;sf hgtf clwsf+z ;do hª\unsf] uf]7d} latfp“5g\ .
3/]n' sfdbf/sf] ¿kdf >d ljefuaf6 :jLs[lt lnP/ dfl;s xhf/f}+ ljb]z k'Ug] / tLdWo] dlxnf ;+Vof Go"g /x]sf] >d ljefun] hgfPsf] 5 . s'j]t g]kfnL dlxnf sfdbf/sf] nflu k|ltalGwt ePsfn] cj}wflgs ¿kdf Toxf“ k'Ug] u/]sf 5g\ . o;/L g]kfnaf6 vf8L d'n's hfg g]kfnL dlxnfnfO{ cg'dlt geP klg pgLx¿ n'sLl5kL ef/taf6 uO/x]sf 5g\ .
k//fi6« dGqfnosf gf;' h+uaxfb'/ u'?ªsf cg';f/ 8f]Ndfsf] ;hfo / sf/jfxL k|lqmofaf/] ;f]w'k5 ;'? ePsf] 5 . s'j]tL ljb]z dGqfnosf] ;xdltkl5 l/ofb lgof]usf k|yd ;lrj nf]saxfb'/ yfkfn] 8f]NdfnfO{ e]6]sf lyP .
8f]NdfnfO{ lkmlnlkgL dlxnf xTof u/]sf] cf/f]kdf kqmfp ul/Psf] xf] . s'j]tsf] d'l:nd ;d'bfodf xTof ePsf] glhssf] xsbf/n] dfu u/]hlt …An8dlgÚ xsbf/nfO{ lbPdf d[To'b08 5"6 x'g] k|fjwfg /x]sf] 5 . t/, xsbf/n] cem};Dd …An8dlgÚ dfu u/]÷gu/]sf] yfxf x'g ;s]sf] 5}g . cGt/f{li6«o g]kfnL Pstf ;dfh s]Gb|Lo sfof{non] g]kfnL r]nL 8f]Ndf z]kf{nfO{ s'j]tdf d[To'b08sf] ;hfo ;'gfPsf]df k|]; lj1lKt hf/L u/L pgsf] hLjg /Iffsf] nflu ;/sf/nfO{ uDeL/ x'g cfu|x u/]sf] 5 . s'j]t j}b]lzs /f]huf/sf] nflu v'Nnf gePsf] cj:yfdf z]kf{ Toxf“ s;/L k'lug\ < To;sf] lhDd]jf/L ;/sf/n] lnO{ tTsfn 5fgljg cufl8 a9fpg ;/sf/nfO{ cfu|x u/]sf] 5 .
ufp“ hufpg] ;fx;L dlxnfx¿
b'uf{nfn s];L÷ bfª
lat]sf lbg lat]sf /ft gcfcf];\ kms]{/
6'x'/f klg d';'Ss xf“:5g\ zflGtnfO{ hk]/
k'vf{sf] ;kgf ;fsf/ kf/ x] cfpg] s0f{wf/
kxf8 t/fO{ lxdfn kfvf tL ltd|f 3/af/ .
clxn] o:t} hf]lznf uLt ;'gfp“b} ufp“df hfu/0fsf] cfjfh 3Gsfpg] t slxn] 3/]n' lx+;fsf d'2f ldnfp“b} ;fdflhs d]nldnfksf] ;Gb]z 5b}{ lx“8\5g\ . ljutdf …sf] 5 leq <Ú eGb} 3/cf“ugdf k'Ug] dlxnf ljsf; sfof{nosf cu'jf dlxnf sfo{stf{x¿nfO{ …dg} lg x'O6Ú eGg] hjfkm lbP/ af/Llt/ k:g] rf}w/L ;d'bfosf dlxnf;d]t clxn] ufp“sf cu'jf ePsf 5g\ . k'?ifnfO{ dfq dfG5] 7fg]/ cfkm" lhDd]jf/Laf6 6fl9Psf dlxnfx¿ clxn] k'?ifx¿sf nflu ultnf k|]/0ffsf ;|f]t ag]sf 5g\ .
)%$ ;fnlt/ kf“rhgf dlxnf ldn]/ u7g u/]sf] b]pv'/Lsf] nfndl6of dlxnf ;dGjo ;ldlt clxn] lhNnfs} gd"gf ag]sf] 5 . )%* ;fndf e[s'6L dlxnf ljsf; art tyf C0f ;xsf/L ;+:yfsf] gfddf ;xsf/L sfof{nodf btf{ ePsf] pQm ;d"xn] clxn] nfndl6ofdf Gofofno / cfocfh{gsf] cfwf/sf] ¿kdf sfd ub}{ cfPsf] 5 . Psflt/ ;+:yfdf /sd art ug]{ / C0f lng] sfd u/]/ 3/Jojxf/ wfGb} Jofkf/ Joj;fo;d]t u/]sf 5g\ eg] csf]{lt/ 3/–3/df ;fdflhs r]tgf km}nfp“b} lx+“8]sf 5g\ .
nfndl6of–* sL d~h' g]kfnLn] OG;]km\nfOl6;af6 l;ls:t ePsf >Ldfg\nfO{ ;+:yfaf6 C0f lnP/ pkrf/ ug{ EofOg\ . s'GtL s'dfnn] klg C0f lnP/ 5f]/fsf] pkrf/ ul/g\ . Go"g cfly{s l:ylt ePsf oL dlxnfn] yf]/}yf]/} u/]/ art u/]sf] cfkm\g} k};faf6 3/sf] ;ª\s6 6fg{ ;kmn eP . Tolt dfq x}g, nfndl6of–^ sL lzjf s'“j/n] ;+:yfaf6 C0f lgsfNb} k9fp“b} u/]/ 5f]/LnfO{ PdaLaLP; kf; u/fPsL 5g\ . C0f lgsfn]/} sltn] ufp“d} wfg s'6\g] ldn ;~rfng u/]sf 5g\ t sltn] t/sf/L v]tL, k;n, kz'kfng, ln6f]lk7f] / aQL pTkfbg u/]/ cfDbfgL ul//x]sf 5g\ .
klxn] kNnf] 3/sfn] o:tf] ;f8L nufP eg]/ >Ldfg\;“u u'gf;f] ug]{ dlxnf clxn] C0f ltg'{k5{ eg]/ pN6} >Ldfg\nfO{ emSemSofpg] u/]sf] atfp“l5g\, e[s'6L dlxnf ljsf;;+:yfsL ;b:o sdnf 1jfnL . ;+:yfn] ufp“sf rf/ bh{geGbf a9L d'2f ldnfO;s]sf] 5 . k|foM 3/fo;L s'6lk6sf 36gf pgLx¿;Dd cfOk'U5g\ . ;+:yfsL cWoIf lxdfnL Gof}kfg] elG5g\– …3/sf] emu8f ;se/ uf]Ko¿kd} ldnfp“5f}+ . emu8f u/]/ 5'l§g yfn]sf s}of}“ >Ldfg\>LdtL clxn] ldn]/ a;]sf 5g\ .Ú
;'?df >Ldfg\n] 3/af6 lg:sg glbP klg ;'g]sf] g;'Go} u/L cfkm"x? cl3 a9]sf] dlxnfx¿ atfp“5g\ . ljut ;Dem“b} ;+:yfsL ;b:o dflnsf cfrfo{ elG5g\– …;d"xaf6 ;f“em 3/ kms{“bf Pp6f Psflt/ kms{g], csf]{ csf]{lt/ kms{g] x'GYof] . t}klg xfdLn] a? >Ldfg\ 5f]8\5f}+ ;d"x 5f]8\b}gf}+ eg]/ sfd u¥of}“ .Ú
;+:yfn] xfn;Dd !( nfv #^ xhf/ b'O{ ;o *% ?lkof“ lgIf]k ;ª\sng u/]sf] 5 . ;+:yfcGtu{t xfn nfndl6ofdf P]/fjtL, ;Demgf, cfdf ldng, sflnsf, nIdL, gfua]nL, lxdfn, b]jL / nfnLu'/f“; dlxnf ljsf; ;ldlt u/L gf}j6f j8f:t/Lo / cGo ;fgf ;d"x u/L Ps ;o !! ;d"x /x]sf 5g\ . To;df rf/ ;o a9L dlxnf cfa4 5g\ . ;a} dlxnf Ps?ktfsf nflu u'nfaL /ªsf] wf]tL / Anfph nufp“5g\ . ufp“df s]xL ljifodf 5nkmn ug'{k¥of] ls ;a} h'l6xfN5g\ . tflndaf6 kfpg] eQfsf] %) k|ltzt ;d"xdf hDdf u/]/ &) xhf/ gfl3;s]sf] 5 . dlxnfn] cu'jfsf] sfd ug{ yfn]kl5 ;a}sf] cfzf a9]sf] :yfgLo ;dfh;]jL ls/0f e08f/L atfp“5g\ .
efph";“u ;Ns]kl5===
b]j/efph"sf] cj}w ;DaGwn] bfDkTo hLjg :jfxf
Ifltk"lt{ %) xhf/
5fgljgk|lt dfcf]jfbLleq c;Gtf]if
xL/faxfb'/ 3tL{du/÷/f]Nkf
a8frf}/–#, 7"nf]gDhfsf dg' kl/of/ cfkm\gf bfh' x]daxfb'/ kl/of/ stf/ uPsf] df}sf 5f]kL efph";“u ;Ns] . b'O{ ;GtfgsL cfdf ¿ksnf kl/of/ klg Vofn} gu/L b]j/;“u /;/ª\ud} 8'lag\ . cj}w ;DaGwsf] Ps jif{ nfdf] z[ª\vnfaLr pgL ue{jtL eOg\ . bfh' ljb]zaf6 cfpg] ;ª\s]t kfPkl5 dg' klg s]xL lbgcl3 hxfhdf stf/lt/ xflgPsf 5g\ . bfh' x]daxfb'/ Ps dlxgfcl3 3/ cfP . tLg xKtf;Dd pgn] kTgL;“u ljb]zsf] ef]ufO, ;'v, b'Mv /fd|};“u af“8] . t/, lbg laTb} hf“bf >LdtLsf] rfn9fndf zª\sf pAHof], pgdf . 5f“6sf“6 /fd|f] gb]v]kl5 pgn] afa'cfdfnfO{ s]/sf/ ug{ cg'/f]w u/] . cGttM /;/ª\usf] kf]n v'Nof] / bfDkTo hLjg ljv08gdf 6'ª\luof] . Ifltk"lt{:j?k pgn] %) xhf/ ?lkof“ yfk] .
:yfgLo:t/d} ePsf] 5fgljg / lgisif{cg';f/ pgn] dg' kIfn] of] /sd hl/jfgf:j¿k lt/]sf] xf] . b]j/–efph"sf] ;DaGwaf/] ufp“e/ xNnf km}lnPkl5 :yfgLo eb|enfb\dL / dfcf]jfbL sfo{stf{x¿n] 5fgljg yfn]sf lyP . dfcf]jfbL sfo{stf{;lxt :yfgLo 5fgljg ;ldltn] kLl8tnfO{ Ifltk"lt{ :j?k %) xhf/ ?lkof“ lbg] lg0f{o u¥of] . dg'sf afa' dfcf]jfbL sfo{stf{ /lQmdn] ( k';df lt/]sf] hl/jfgf kLl8tnfO{ lbP . hl/jfgf lt/]kl5 /lQmdn] oltdfq eg]– …aRrf d]/} xf] . d}n] uNtL u/]s} x'“ eg]/ 5f]/fn] kmf]gaf6 eGof] . 5f]/fn] uNtL u/]kl5 ltg}{k¥of] .Ú 5fgljg ;ldltsf] lg0f{ocg';f/ dg'sL h]7L kTgL b]jLsnf / ¿ksnf ;“u} a:b} cfPsf 5g\ . h]7L;“u 5 dlxgfsf] 5f]/f] 5 . ¿ksnf eg] b'O{ 5f]/fnfO{ k'/fg} 3/df 5f8]sL 5g\ . o;n] pgsf b'O{ 5f]/fsf] eljio cGof]ndf kg{;Sg] ;ª\s]t b]lvPsf] 5 .
cfkm\g} sfo{stf{sf] ;+nUgtfdf ePsf] 5fgljg / lg0f{ok|lt dfcf]jfbLleq} c;Gt'li6 ;'? ePsf] 5 . Ko"7fg …hgcbfnÚ sf …k"j{GofofwLzÚ aL/jn v8\sf …eLd;]gÚ eG5g\– …h]7Lsf] clwsf/ s'l07t ePsf] 5 . d}n] 5fgljg ;ldltnfO{ gof“ 9ª\un] ;f]Rg'k5{ eg]sf] 5' .Ú o'4sf] ;dflKt;“u} ufp“df ljs[lt df}nfPsf] ts{ ub}{ pgL eG5g\– …o'4sfndf eP sfnf]df];f] blnGYof] . l;:gf]kfgL nufOGYof] . /fhgLlts kl/jt{g;“u} ufp“sf abdf;x¿n] 5"6 kfPsf 5g\ .Ú
bfh' dg' klg oxL dlxgfsf] cGTolt/ k'gM vf8L d'n'slt/ hf“b} 5g\ . ca oL b'a} bfh'efOsf] e]6 vf8L d'nslt/ x'g] ePsf] 5 . j}b]lzs /f]huf/df /x]sf nf]Ug] nfdf] ;do gkmls{“bf >LdtLdf /x]sf] of}g s'07fn] ljs[ltsf] ¿k lnPsf] x'g ;Sg] dgf]j}1flgsx¿sf] ts{ 5 . o:tf 36gfsf] cflwsfl/s tYofª\s geP klg a9]sf] cg'dfg ul/G5 .
‘km/f/’ 7ux¿ v'n]cfd lx“8\5g\
bLks ;fksf]6f÷ sfe|]
cGt/f{li6«o sn afOkf; u/L nfvf}+ ?lkof“ /fh:j 7uL u/]sf] cf/f]k nfu]sf sd{rf/Lx¿nfO{ s'g} sf/afxL ePsf] 5}g . pgLx¿ v'n]cfd lx“l8/x]sf 5g\ . g]kfn 6]lnsd ag]kf zfvfdf jl/i7 ;xfos /x]sL ;/:jtL j}B / pgsf >Ldfg /f]zg j}Bn] ;+nUg /x]sf] kfOPsf] lyof] . pgLx¿ clxn] sfe|]sf] ag]kfdf lbgx'“ e]l6G5g\ . t/, kqmfp kb}{gg\ .
g]kfndf k|of]u t k/} hfcf];\, vl/blaqmL ug]{ Ohfht gePsf] eLcf]cfO{kL gfdsf] pks/0f 6]lnsd;“u klg 5}g . g]kfnL sfª\u|];lgs6 6«]8 o'lgog lhNnf cWoIf;d]t /x]sL j}Bn] sn afOkf; u/L g]kfn 6]lnsdsf] ^& nfv ^! xhf/ @ ;o #% ?lkof“ 7uL u/]sf] cf/f]kdf j}B bDkQLlj?4 k'; !& ut] Onfsf k|x/L sfof{no ag]kfdf ph'/L btf{ ePsf] lyof] . …km/f/Ú j}B bDkQLnfO{ k|x/Ln] kqmfp gu/]kl5 g]kfn 6]lnsds} sd{rf/Ln] cfklQ k|s6 u/]sf 5g\ . sn afOkf; u/]/ cfÏg} sfof{nosf] s/f]8f}“ 7uL ug]{ j}B bDktLnfO{ kqmfp ug{ k|x/Ln] Ps dlxgfcl3 kqmfp k"hL{ hf/L u/]sf] lyof] . …cf/f]lktnfO{ ph'/L k/]sf] b'O{ jif{;Dd kqmfp ug{ ;lsg] Dofb x'g] x'“bf clxn] g} kqmfp ug]{ xtf/f] 5}gÚ– Onfsf k|x/L sfof{nosf lg/LIfs Zofd clwsf/Ln] eg] . /fhgLlts ;+/If0fsf sf/0f pgLx¿dfly sf/jfxL gePsf] 6]lnsds} sd{rf/L atfp“5g\ .
6]lnsd k|d'v pd]z/fh clwsf/L 7u sd{rf/Ldfly sf/jfxL gx'g'nfO{ /fHosf] cs{d0otfsf ¿kdf JofVof u5{g\ . …nfvf}“ ?lkof“ 7uL ug]{ ;a}n] e]6\5g\, k|x/Ln] eg] km]nf kfb}{gÚ– pgn] eg]– …of] b'MvnfUbf] s'/f xf] .Ú 6]lnsdn] k6sk6s cfu|x ubf{ klg pgLx¿nfO{ kqmfp gul/Psf] clwsf/Ln] atfP .
j}B bDkQLsf] 3/df cGt/f{li6«o sn afOkf; u/]sf] cfzª\sfdf 6]lnsd / k|x/Ln] ;+o'Qm 5fkf df/]sf] lyof] . o;/L 7ux¿ v'ndv'Nnf lx+8\g yfn]kl5 pRr txsf] k|x/Lsf] lgotdf klg zª\sf pAh]sf] 5 .
cfhb]lv l/8L dxf]T;j
cfh df3] ;+qmflGt . cfhb]lv df3 & ut];Dd l/8L dxf]T;j cfof]hgf x'“b} 5 . df3] ;+qmflGtdf To;} klg dflg;x¿sf] l/8L ahf/df 7"nf] 3'O“rf] nfUg] u/]sf] 5 . g]kfnL dfq xf]Og, ef/tsf] pQ/ k|b]z / ljxf/af6 ;d]t eQmhgx¿ sfnLu08sLdf :gfg ug{ / Clif s]zjsf] bz{g ug{ cfpg] k/Dk/f 5 .
l/8L kfNkfsf] tfg;]gaf6 #) lsdL pQ/–klZrddf kb{5 . oftfoftsf] nflu ;8s sfnf]kq] ePsf] x'“bf ofqf ;xh / ;'ljwfo'Qm 5 . oxf“af6 ;b/d'sfd tD3f;, 9f]/kf6g afUn'ª, c3f{vf“rL, kj{t, :ofªhf tyf kfNkfsf ljleGg 7fp“df cfjfudg ug]{ rf}af6f] /x]sf] o; If]qsf ;8sx¿df lbgx'“ ;of}“sf] ;ª\Vofdf oftfoftsf ;fwgx¿ rNg] ub{5g\ . oxf“sf] e"–agf]6 rf/}lt/ kxf8 / aLrdf vf]“r tyf pkTosfh:tf] ePsf] / ¿¿ If]q -l/8L ahf/_ eP/ aUg] sfnLu08sL gbL / l/8L vf]nfn] ¿¿ If]qnfO{ yk cfsif{s agfPsf] 5 . oxf“sf af/]df ufp“ a:tLx¿ ljleGg hghflt, efiffefifLsf] af;:yfg tyf ;f+:s[lts s]Gb|sf] ¿kdf kl/lrt 5 .
@)#) ;fndf :yfkgf eO{ ;fdflhs sfo{ ub}{ cfPsf] ;+:yf ¿¿ k|m]08\; Snan] ljut s]xL jif{b]lv df3] ;ª\qmflGt d]nfsf] cj;/df /fli6«o nf]sbf]xf]/L tyf ljljw ;f“:s[lts sfo{qmdsf] cfof]hgf ub}{ cfPsf]df o; jif{ …¿¿ dxf]T;jÚ sf] cfof]hgf ul/Psf] cfof]hsn] hgfPsf] 5 .
sfn;]gfsf] Joyf
eLdaxfb'/ zfxL÷ k|lzIffyL{
/fhgLlts d'4fnfO{ lnP/ o'4df xf]ldPsf] dfcf]jfbL zflGt;Demf}tfdfkm{t ;/sf/df k'u] klg dfcf]jfbL åGåsf sf/0f ljeflht ;d'bfoaLrsf] snx cem} ;lsPsf] 5}g . afh'/fsf] kf08';}gdf sfn;]gfsf gfddf :yflkt dfcf]jfbL k|ltsf/ ;d"xsf ;b:ox¿ clxn] klg ;dfhdf k'g:yf{lkt x'g ;s]sf 5}gg\ . :yfgLojf;Ldf pgLx¿k|lt abnfsf] efjgf kfln/x]s} 5g\ .
cfk;L dgd'6fjsf sf/0f ;fdfGo c;Gt'li6 klg lx+;fTds x'g] u/]sf] 5 . o;kflnsf] b;}“ / ltxf/df oxL l:ylt b]lvof] . s'g} a]nf lhp“bfsf] hGtL / dbf{sf] dnfdL dflgGy] . t/, dfcf]jfbL åGåsf sf/0f elTsPsf] ;fdflhs ;b\efj k'g:yf{lkt x'g ;ls/x]sf] 5}g . ufp“df x'g] ljsf; lgdf{0fsf sfdb]lv ;fd"lxs ¿kdf ul/g] d]nf, kj{ tyf lhp“bf]sf] hGtL / dbf{sf] dnfdL gx'g] cj:yf b]vfk/]sf] 5 .
uflj;sf ;a} lj:yflktx¿ 3/ kmls{P klg k"j{jt\ hLjgofkg ug{ ;s]sf 5}gg\ . åGåsf] ;dodf b]vfk/]sf] cj:yfsf sf/0f oxf“ w]/} k6s :yfgLoaf;LaLr ljjfb / em8k x'g] u/]sf 5g\ .
åGå r/dr'nLdf k'u]sf] a]nf @)%& ;fn ;fpg !# ut] oxf“sf s]xL ;j{;fwf/0f a]/f]huf/ o'jfn] dfcf]jfbLsf] k|ltsf/ ug{ …sfn;]gfÚ u7g u/]sf lyP . To;sf] g]t[Œj uf]kfn h]7f/fn] u/]sf lyP . :yfgLo ho;'/ a'9fn] To;df ;fy lbPsf lyP . s]xL :yfgLon] o:tf] hf]lvdk"0f{ sfddf nfUg gx'g] ts{ ubf{ sfn;]gfn] pN6} dfcf]jfbLsf] cf/f]k nufO{ s'6lk6 / n'6kf6 u/]sf] :yfgLojf;L atfp“5g\ .
;/sf/sf] ;xof]udf ul7t sfn;]gfn] ;dfhdf ltQmtf a9fpg] sfd dfq u/]kl5 hg:t/af6} lj/f]w ePsf] lyof] . dfcf]jfbLaf6 klg cfqmd0f x'g yfn]kl5 pgLx¿ ;b/d'sfd tyf /fhwfgLlt/ lj:yflkt eP .
@)%& c;f]h #) ut] dfcf]jfbLn] cfqmd0f ubf{ glhs} /x]sf k|x/Ln] ;d]t sfn;]gfnfO{ ;xof]u u/]gg\ . @)%( ;fn sflQs !! ut] lbkfjnL dgfO/x]sf ;j{;fwf/0fdfly ;]gfn] cfqmd0f ubf{ tLghgf sfn;]gf;lxt rf/ hgf cGo ;j{;fwf/0f dfl/P . To;kl5 ;d'bfo b'O{ v]dfdf ljeflht eof] .
sfn;]gfn] ;'/fsL u/L ljleGg 7fp“df kqmfp u/fPsf] / ;]gfsf] u:tL 6f]nL;“u ufp“ufp“ 8'nL ;j{;fwf/0fnfO{ dfcf]jfbLsf] cf/f]k nufp“b} lk6fpg] / kqmfpg] sfd u/]sf] eGb} :yfgLojf;L cfh klg pgLx¿k|lt abnf lng] ;'/df b]lvPsf 5g\ . o;n] k'g:yf{kg k|lqmof emg} hl6n agfPsf] k|d'v lhNnf clwsf/L x'dk|;fb clwsf/Lsf] egfO 5 .
anfTsf/kl5 pkrf/af6} jl~rt
/]:6'/f“ ;~rfnsn] u|fxsaf6 b'O{ xhf/ lnP, anfTs[tsf] pkrf/ u/fPgg\
;+jfbbftf÷ a'6jn
a'6jn /fhdfu{l:yt cGh' /]:6'/f“df sfo{/t /x“bf bLkf >]i7 anfTs[t eOg\ . pkrf/sf nflu c:ktfn egf{ klg eOg\ . t/, pgLl;t g cf}ifwL lsGg] k};f 5, g sf]xL ;xof]uL . cfkm" sfd ug]{ /]:6'/f“n] klg a]jf:tf u/]kl5 pgL clxn] e}/xjf d]l8sn c:ktfndf 56kfO/x]sL 5g\ .
/]:6'/f“df /x“bf bLkf ut sflQs #) ut] b'O{hgf u|fxsaf6 anfTs[t ePsL lyOg\ . kfNkfsf] kfn'Ë d}gfbLsf lji0f' s'“j/;lxtsf b'O{ hgfn] pgnfO{ /]:6'/]06af6 j'6jnsf] lzjgu/l:yt\ hª\undf nu]/ anfTsf/ u/]sf lyP . anfTsf/kl5 pgnfO{ s'6lk6 u/L a]xf]; cj:yfdf 5fl8Psf] lyof] .
gjnk/f;L ld;|f}nLsL bLkfsf] kIfdf g ;~rfns af]n], g c¿ u|fxs . a¿, ;~rfns dw' af]xf]/fn] pgsf gfddf b'O{ xhf/ ?lkof“ a'em] . Tof] /sd cfkm} vNtLdf /fv] . e}/xjfsf] d]l8sn sn]hdf pkrfy{ egf{ ePsL lbkfsf cg';f/ clxn] klg xft / v'§fdf nfu]sf rf]6 b'lv/x]sf 5g\ . lrlsT;sx¿sf cg';f/, b'O{ dlxgf;Dd PSn} zf}rfno hfg ;Sg] cj:yf pgsf] 5}g\ . uPsf] d+l;/ !) ut] pgnfO{ pkrf/sf nflu d]l8sn sn]h e}/xjfdf egf{ ul/Psf] lyof] .
c:ktfnn] pgnfO{ yk pkrf/sf nflu cem} c:ktfndf a:g'kg]{ atfP klg yk pkrf/sf nflu cfjZos k};f cefj ePsf] kLl8t lbkfsL lbbL nIdL >]i7n] atfOg\ . pgsf cg';f/, clxn];Dd xf]6ndf @) xhf/, c:ktfndf cf}ifwL / cGo u/L $) xhf/eGbf a9L k};f ltg{ af“sL 5 . …xf]6njfnfn] k};f dfu]sf] dfUo} 5 . C0f lnPsf] 7fp“df klg p:t} 5Ú– bLkfn] elgg\ . /]:6'/f“ ;~rfns dw' af]xf]/fn] ;'?df pkrf/df nfUg] ;a} vr{ lbg] atfP klg glbPsf] pgn] atfOg\ . ;~rfns af]xf]/fsL >LdtL nIdL / cGh'n] cfkm"nfO{ k6sk6s wDsfpg] u/]sf] bLkfn] atfOg\ .