 |
Kathmandu,
Shrawan 07, 2065.
|
lbNnLsf] kmf]gn] ;Qf ;dLs/0f plN6of]
cf8jf0fLn] lul/hf / pk]Gb|nfO{ s] eg] <
k|r08 lgjf;df ‘/c’ Ph]G6
b[li6 ljz]if ;+jfbbftf
/tLo hgtf kf6L{sf jl/i7 g]tf nfns[i0f cf8jf0fLsf] kmf]gn] g]kfnsf] /fhgLlts ;Qf ;dLs/0fnfO{ k"/} tLg ;o ;f7L l8u|Lsf] kl/jt{g NofOlbPsf] 5 . dfcf]jfbLn] Pdfn]sf k"j{ dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnnfO{ /fi6«kltsf] ?kdf cl:j{sf/ u/]kl5 u}/dfcf]jfbL ;dLs/0f tof/ kfg{ ut z'qmaf/ / zlgaf/ ef/tLo hgtf kf6L{sf tkm{af6 k|wfgdGqL kbsf pDd]bjf/ Pj+ jl/i7 g]tf nfns[i0f cf8jf0fLn] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dw]zL hgclwsf/ kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjnfO{ gof“ lbNnLaf6 kmf]g ;Dks{ u/L gof“ ;dLs/0f tof/ ug{ ;'emfj lbPsf lyP . …/cÚ sf] ;'emfjcg';f/ dfcf]jfbLn] sf]O/fnf / g]kfnnfO{ /fi6«klt c:jL{sf/ u/L j[4 g]tf /fd/fhfk|;fb l;+xnfO{ /fi6«kltsf] pDd]bjf/ agfpg] lg0f{o u/]kl5 gof“ ;lds/0f ag]sf] / dfcf]jfbL /0fgLltn] km]n vfPsf] xf] .
dfcf]jfbLn] k]Nb} cfPkl5 k|wfgdGqL sf]O/fnf ef/tsf] ;+:yfkg kIf / ef/tLo hgtf kf6L{sf jl/i7 g]tfx?;“u lg/Gt/ ;Dks{df 5g\ . ef/tsf] ;+:yfkg kIfn] dfcf]jfbLn] l:j{sf/ u/] cfkm"x? sf]O/fnfnfO{ g} /fi6«klt dfGg tof/ /x]sf] s"6gLlts hjfkm lbPkl5 sf]O/fnf aLh]kLsf] z/0fdf k'u]sf lyP . aLh]kL;“u klxn]b]lv g} lgs6 dflgg] hgclwsf/ kmf]/dnfO{ klg aLh]kL g]tfx?n] k6s–k6s kmf]g u/L dfcf]jfbL;“usf] ;Qf ;dLs/0fdf ghfg lgb]{zg lbPsf] lbNnL ;"qn] atfPsf] 5 . z'qmaf/ ;f“emaf6 cs:dft lbNnLaf6 sf]O/fnf / ofbjsf] df]afOnsf 306Lx? aHg Yffn]kl5 /fhgLlts lsQf Pdfn], sf+u|]; / kmf]/dsf] kf]N6fdf k'u]sf] bfaL ;|f]tx?sf] /x]sf] 5 . ;|f]tsf cg';f/ cf8jf0fLn] sf]O/fnfnfO{ k/dfgGb emfsf] gfddf ;xdlt hgfP/ kmf]/dnfO{ u}/dfcf]jfbL ;Qf;dLs/0fdf pEofpg ;'emfj lbPsf lyP . cf8jf0fLsf] nfOg kfPkl5 sf]O/fnfn] ;f] ;+s]t Pdfn]sf] pRr g]t[TjnfO{ ;d]t lbP . /, zlgaf/ PsfPs /fhgLlts ;dLs/0fdf kl/jt{g cfPsf] bfaL ;|f]tn] u¥of] . cf8jf0fLsf] ;Nnfx adf]lhd kmf]/d;“u u7aGwg ePsf] t/, hf;';L ;+:yf …/cÚ sf] rnv]nleq k/]sf kmf]/dsf s]xL ;ef;b\x?n] km\nf]/ qm;u/L /fd/fhfnfO{ dt v;fn]sf] / /fdj/0f ofbjnfO[ g} v;fn] klg ab/ u/fOlbPsf] ;|f]tsf] bfaL 5 .
ljut s]xL lbgotf ;Qf pGdfb b]vfpb} cfPsf dfcf]jfbLn] k6s–k6s sf]O/fnf, sf+u|];, Pdfn]nfO{ ab\gfd ug{ vf]h]sf] sf/0f klg sf]O/fnfn] cfkm\gf] clGtd sf8{ k|of]u u/]sf] bfaL pRr ;|f]tn] b[li6nfO{ atfof] . …/cÚ sf] l8hfOgdf k"/} km;]sf] dfcf]jfbL, tdnf]kf / ;b\efjgf cfgGbb]jLsf] ;d]t x}l;ot ef/tLox?dfkm{t g} b]vfOlbg] sf]O/fnfsf] of]hgfsf sf/0f u}/dfcf]jfbL w|'jLs/0f ;+ej ePsf] ;|f]tsf] bfaL 5 . cf8jf0fLsf] u'?dGqn] kmf]/d / cGo ;fgf bnx?n] ;fy lbg] ePkl5 sf]O/fnfn]] ;Qf ;dLs/0fsf] gof“ v]n /r]sf] bfaL ;|f]tx?sf] /x]sf] 5 .
s]xL lbgcl3 dfq} lbNnL k'u]/ kms]{sf sf]O/fnfsf elthf 8f= z]v/ sf]O/fnf / 5f]/L ;'hftf sf]O/fnfn] klg of] ;dLs/0f agfpgdf dxŒjk"0f{ e"ldsf v]n]sf] bfaL ;|f]tx?n] u/]sf 5g\ . cfkm\gf] ;/sf/ arfpg Jo:t k|0fj d'vhL{n] g]kfndf s] eO/x]sf] 5 eGg]df Tolt ;do lbg g;Sg', ef/tLo /fhb"t /fs]z ;"bsf] ;a} /0fgLlt / v]nx? PS:kf]h x'“b} hfg', …/cÚ / ;fpy Anssf] l8hfOg k"/} km]n vfg' / kmf]/dnfO{ cfkm\gf] kIfdf tfGg g;Sg' sf+u|]; cfO{sf] g]t[Tjdf /x]sf] ;/sf/sf] g]kfn gLlt c;kmn aGb} uPsfn] clxn]sf] ;lds/0f ag]sf] atfO{Psf] 5 . oxL sf/0f / kl/l:yltsf] kmfObf p7fP/ sf]O/fnfn] aLh]kLnfO{ l/emfPsf] bfaL klg ljZn]ifsx?sf] 5 . dfcf]jfbL ;Qfdf uPsf] km"6]sf] cf“vfn] klg b]Vg grfxg] aLh]kLn] s'g} klg xfntdf dfcf]jfbLnfO{ g:jLsfg]{ of] klxn] nIf0f xf] .
‘/c’ k"/} c;kmn
g]kfnsf] /fhgLltsnfO{ x\oflG8n ug{ ef/tsf] afx\o hf;';L ;+:yf …/cÚ k"/} c;kmn ag]sf] 5 . …/cÚ sf] Ps–Ps /0fgLltx? PS:kf]h x“'b} uPkl5 p;sf] g]kfn ck|];g u+eL/ ;+s6df k/]sf] ;|f]tsf] bfaL 5 . dfcf]jfbLnfO{ l/emfP/ / k'Nk'NofP/, dw];LnfO{ kmsfP/, ysf{P/ cfkm\gf] :jfy{ k"/f ug{ pBt of] ;+:yfsf k|d'v czf]s rt'j]{bLb]lv o;sf g]kfn :6];g lrkm cfnf]s hf]zL dfq xf]Ogg\ of] ;+:yfn] lkm6 u/]sf k"j{;f+;b cd/]zs'df/ l;+x;d]t g]kfndf ab\gfd / ljjflbt aGb} cfPsf 5g\ . Ps dw]; Ps k|b]zlj?4 cfkm"nfO{ pEofp“b} cfPsf 8f= /fdj/0f ofbj /fi6«klt aGg] ePkl5 …/cÚ nfO{ csf]{ wSsf nfUg] 3fdh:t} 5n{+u 5 . ;fpy Anssf] l8hfOgcg';f/ dfcf]jfbL, tdnf]kf / ;b\efjgfnfO{ ldnfP klg pgLx?sf] u7hf]8n] s'g} sl/Zdf b]vfpg g;s]kl5 …/cÚ sf] g]kfn pkl:ylt ;+s6df k/]sf] 5 . czf]s rt'j]{bLnfO{ g]kfn / ef/tdf k6s–k6s e]l6;s]sf dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / afa'/fdsf gof“ ;f/lysf] ?kdf lg:s]sf 5g\, cfnf]s hf]zL . ef/tLo /fhb"t ;'b g]kfn cfPsf] tLg dlxgfleqd} ab\gfd ePkl5 ;fpy Ansn] a9\tf rnv]n gug{ / r'k nfu]/ a:g lgb]{zg lbPsf] ;|f]tsf] bfaL] 5 . …g]kfn, cfkmuflg:tfg xf]Og, g]kfn g]kfn xf] eGg] ;"bn] a'em]gg\ . of] g} pgsf nflu 3fts eOlbof] . / k|r08sf u'lnof s'/fdf pgL d:t x“'b} uPÚ –Ps s"6gLlts ;|f]tn] b[li6nfO{ atfof] .
cfhsn dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] lgjf;df afSn} em'lNsg] hf]zLnfO{ kl5Nnf] k6s Pdfn]sf g]tfx?n] k|r08sf] a]8?ddf b]v]kl5 lalxaf/ laxfg dfwj g]kfnnfO{ /fi6«klt agfpg dfcf]jfbL lsg dfg]sf] /x]g5 eGg] k|:6 ePsf] 5 . /fhf / /fh;+:yf h:t} sf+u|]; / Pdfn]af6 cfkm\gf] efjL /0fgLlts :jfy{ k"/f gx'g] lgisif{df k'u]sf] ;fpy Ans / …/cÚ n] kl5Nnf lbgx?df dfcf]jfbL / dw];L bnx?nfO{ Pp6} lsQfdf pEofP/ t/fO{nfO{ ljefhg ug]{, hn;|f]t / ;'/Iff 5ftfdf g]kfnnfO{ /fVg] vt/gfs of]hgfdf lyof] . To;sf nflu k"jf{wf/ tof/ kf/L/x]sf] …/cÚ sf g]kfn k|d'vsf] k|r08 lgjf;sf] pkl:yltn] l:yltnfO{ cem} cGof}n / z+sf:kb t'NofPsf] 5 . dw]znfO{ ljeflht ug{ dw];LnfO{ pkof]u / dfcf]jfbLnfO{ k|of]u ug]{ /0fgLlt agfPsf] …/cÚ n] !) jif{leqdf dfcf]jfbLnfO{ ;d]t Pdfn]sf] xfnt / x}l;otdf k'¥ofpg] u/L o:tf /0fgLlt / u]dKnfgx? AfgfO/x]sf] atfOG5 .
o;/L k5fl/of] dfcf]jfbL
b[li6 k|ltlglw
O{ 7"nf jfdkGyL bn g]skf Pdfn] / g]skf -dfcf]jfbL_aLr clGtd ;dodf cfP/ s'/f gldn]kl5 g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqL ;d]t /x]sf 8f= /fdj/0f ofbjn] u0ftGq g]kfnsf] klxnf] /fi6«klt aGg] ;f}EffUo kfPsf 5g\ . /fi6«klt kbsf nfuL klxnf] r/0fdf ePsf] lgjf{rgdf s'g} klg pDd]bjf/n] ax'dt Nofpg g;s]kl5 bf];|f] k6ssf] lgjf{Rfgdf 8f= ofbjn] ljho k|fKt u/]sf x'g . 8f= ofbjnfO{ v;]sf] s'n % ;o () dt dWo] # ;o * dt k|fKt ePsf] 5 eg] dfcf]jfbL, dw]zsf b'O{ bn t/fO{ dw]; nf]stflGqs kf6L{ / g]kfn ;b\efjgf kf6L{n] cl3 ;f/]sf pDd]bjf/ /fd/fhfk|;fb l;+xn] @ ;o *@ dt kfpg ;kmn ePsf 5g\ . 8f= ofbj l;+xn] eGbf @^ dt cGt/n] ljhoL ePsf 5g\ .
/fi6«kltsf] lgjf{rgdf cfkm"åf/f cl3 ;fl/Psf pDd]bjf/ /fd/fhfk|;fb l;+x k/flht ePkl5 dfcf]jfbL lg/fz ePsf] 5 . /, kf6L{ leqsf] u'6jGbL cem a9]/ uPsf] 5 . ;xofqL g]skf -Pdfn]_ dfly clGtd ;dodf lbPsf] wf]sfsf] kl/0ffd dfcf]jfbLn] xfn ef]lu/x]sf] ljZn]ifsx?sf] ts{ 5 . dfcf]jfbLn] jfdkGyL /fhgLlts kf6L{ Pdfn]nfO{ wf]sf lbPsf] kl/0ffdsf cfwf/df lgld{t sf+u|];, Pdfn] / dw]zL hgclwsf/ kmf]/daLrsf] u7aGwgn] dfcf]jfbLnfO{ lsgf/f nufPsf 5g\ . oBlk, klxnf] 7"nf] bnsf] x}l;otsf sf/0f tLg bnLo u7aGwgsf] k|of;n] dfq} dfcf]jfbL s]Gb|Lo /fhgLltaf6 lsgf/f nfUGf] ;Defjgf tTsfnnfO{ b]lvPsf] 5}g . clxn]sf] Ps dfq ljsNk km]l/ klg bnx?aLrdf Jofks Pstf u/]/ hfg'kg]{ afWotf /x]sfn] cem} klg ;xdtL / ;xsfo{sf] kxn eO/x]sf] 5 . g]skf Pdfn]sf g]tf s]kL zdf{ cf]nLn] lxhf] b[li6;“u eGg'eof]– d'n'snfO{ Pp6f uGtJodf k'¥ofpg Jofks nf]stflGqs Pstfsf] vf“rf] 5 . ;xsfo{ / ;xdltnfO{ xfdLn] hlxn] klg dxTjsf ;fy x]/]sf 5f}+ . To;}n] gof“ ;+ljwfg lgdf{0f gx'“bf;Dd /fli6«o ;/sf/ aGg'k5{ . Tof] ;/sf/ s;sf] g]t[Tjdf aG5 eGg] s'/f km]l/ klg dfcf]jfbLsf] Jojxf/df e/ k5{ .Ú cf]nLn] yKg'eof]– Pdfn]n] ;+ljwfg;efsf] cWoIfdf ;'jf; g]DjfªnfO{ cl3 ;f/]sf] 5 . To;df dfcf]jfbLn] s] u5{ < Tof] gx]/L s;sf] g]t[Tjdf ;/sf/ aG5 eg]/ clxn] elgxfNg] l:ylt 5}g .
dfcf]jfbLn] /fi6«klt kbsf nflu Pdfn]n] k|:tfj u/]sf pDd]bjf/ dfwjs'df/ g]kfnnfO{ ;xof]u gu/]/ PsfPs kmf]/d;“u u7jGwg a9fPkl5 s]Gb|Lo /fhgLlt dfcf]jfbL kIfw/ / dfcf]jfbL Ot/ w|'jdf af“l8Psf] 5 . t/, kmf]/d;“u u7jGwg u/]sf] dfcf]jfbLnfO{ kmf]/dn] klg cljZj;lgo / wf]s]jfh eGb} PSNofO{ lbPsfn] dfcf]jfbLn] c?nfO{ wf]sf lbPsf] kl/0ffd ef]u]sf] 5 . of] 36gfn] dfcf]jfbLnfO{ cfufdL lbgdf c?sf] cl:tTjnfO{ c:jLsf/ ubf{ cfºgf] xfnt s:tf] x'“bf]/x]5 eGg] ;js klg l;sfOlbPsf] 5 . sf+u|];sf pDd]bjf/ /fi6«klt kbdf lgjf{lrt ePkl5 dfcf]jfbLn] ;/sf/ u7g ug{;d]t ;xh gx'g] kl/l:yltsf] hGd ePsf] 5 . dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08n] cl:t cfOTfaf/ g]dlskfsf g]tfx?;“usf] e]6df eg]sf lyP– …8f /fdj/0f ofban] lhTg] l:ylt cfPdf k|lti7fsf cfwf/df klg ;/sf/df ;xefuL x'g ;lsGg .Ú
k|d'v bnx? g]kfnL sf+u|]; / g]skf -Pdfn]_ nfO{ pkof]u u/]/ cfkm\gf] /0fgLlt ;kmn agfp“b} cfPsf] dfcf]jfbLsf] pkof]ufjfbL gLlt o;k6s eg] g/fd|f] u/L c;kmn ePsf] 5 . ;|f]tsf cg';f/ kl/l:yltn] sf]N6] km]g'{df dfcf]jfbL :jod dfq} o;sf] sf/0f xf]Og, blIf0f l5d]sLx?sf] …x:tIf]kÚ k|d'v sf/0f xf] . b'O{ lbgcl3 g]skf -Pdfn]_ sf dxf;lrj emngfy vgfnn] aLaL;Ldf lbPsf] cGtjftf{n] of] 36gfsf] k'li6 eO;s]sf] 5 . ef/tLo u'Ktr/ ;+:yf …/cÚ sf g]kfn k|d'v cfnf]s hf]zL / dfcf]jfbL cWoIf k|r08sf] e]6jftf{sf sf/0f Pdfn];“usf] ;DaGw tf]8]/ dfcf]jfbL cs}{ af6f]df nfu]sf] lyof] . …/cÚ sf] r+u'ndf km;]sf] dfcf]jfbLn] cGttM /fi6«klt kbdf cfkm\gf pDd]bjf/ l;+xn] ef]u]sf] k/fho 6'n'6'n' x]g{afx]s s]xL ug{ ;s]g . dfcf]jfbL;“u ;xdlt af/] 5nkmn ug{ uPsf] Pdfn] 6f]nLn] k|r08 lgjf;df klxn]b]lv g} cf;g hdfP/ a;]sf / Pdfn] 6f]nL cfp“b}5 eGg] yfxf kfP/ af6f] ttfpg xtfl/Psf …/cÚ sf g]kfn k|d'v hf]zLnfO{ b]v]kl5 dfcf]jfbLsf] k|ltj4tfk|lt cfz+sf pAhg yfln;s]sf] lyof] . cGttM ;f]xL cfZf+sf ;Todf kl/0ft x'g k'u]kl5 Pdfn]s} kxndf gof“ u7aGWfg lgdf{0f x'gk'u]sf] xf] . dfcf]jfbLn] u7aGwg ug{ nfu]sf] dw];L hgclwsf/ kmf]/d kl5Nnf] ;dodf sf+u|]; / Pdfn];“u glhlsPkl5 dfcf]jfbL PlSnPsf] xf] .
/fi6«kltsf] r'gfjL glthfn] dfcf]jfbLnfO{ PSNofPsf] 5, oBlk u7aGwgsf s'g} klg g]tfn] dfcf]jfbLljgfsf] efjL ;/sf/ / g]kfnsf] sNkgf ul/;s]sf 5}Gfg\ . k|]; rf}tf/L g]kfnåf/f ut cfOtaf/ 6]s'l:yt a]s/L Sofkm]df cfof]lht cGtlqm{of sfo{qmddf Pdfn] g]tf O{Zj/ kf]v/]nn] eg]– …xfdL dfcf]jfbLh:tf] ;+sL0f{, hfnem]n ug]{ kf6L{ xf]Ogf}+, To;}n] efjL ;/sf/df dfcf]jfbLnfO{ klg ;d]6]/ hfg] 5f}+ .Ú kf]v/]nn] yk]]– …xtf;, lg/fz gaGg dfcf]jfbL g]tfnfO{ cfu|x 5 .Ú ;a}eGbf 7"nf] bnsf] x}l;ot /fv]sf] dfcf]jfbLNf] Pdfn]sf pDd]baf/ /x]sf k"j{dxf;lrj g]kfnfnfO{ /fi6«klt agfpg] s'/f :jLsf/ u/]sf eP jfdkGyL bnx?aLrsf] ;DaGw :j:y / ;'dw'/ x'g] ;Defjgf k|an lyof] . /, o;n] /fli6«o÷cGt/fli6«o ?kdf /fd|f] ;Gb]z lbg] lyof] . jfd Pstfsf] rrf{ u/]/ slxNo} gyfSg] dfcf]jfbLs} sf/0f cGttM jfd ;xsfo{sf] kxn tTsfnnfO{ 6/]sf] 5 . Pdfn] / sf+u|];nfO{ …wf]sfÚ lbPkl5 dfcf]jfbLsf nflu 6]Sg] 7fp“s} cefj /xg k'u]sf] 5 . /fi6«kltsf] lgjf{Rfg nuQ} cNkdtsf] ;/sf/ u7g ug]{ lg0f{o u/]sf] dfcf]jfbL ca To;af6 kl5 x6\g] ePsf] 5 . cfkm\g} unt b[li6sf]0fsf] kl/0ffd ef]Ug dfcf]jfbL afWo eP klg bnx?aLRf ;xsfo{sf] kl/l:ylt lgdf{0f x'g'kg]{ cfjZostfnfO{ ;a} bnx?n] dgg ug'{kg]{] 5 . lxhf] ;+;bsf] a}7sdf ;d]t dfcf]jfbLx?sf] lz/ g'x]sf] lyof] . ljut;Dd cfkm"nfO{ ;a}eGbf zlQmzfnL / c?nfO{ x?jf eGb} cfPsf] dfcf]jfbLn] casf] ;/sf/ agfpg …x?jfÚ x?s} e/ kg'{ kg]{ ePsf] 5 . lxhf] cGt/fli6«o ;Dd]ng s]Gb| kl/;/df dfcf]jfbLsf] r'/Lkm'/L x\JffQ} 36]sf] b]lvg'n] p;n] klg o:tf] cg'e'lt u/]sf] a'¤g ;lsGYof] .
pk/fi6«kltsf] sfnf] ljut
kmf]/dsf] tkm{af6 pDd]bjf/ eP/ pk/fi6«kltsf] r'gfj lht]sf k/dfgGb emfnfO{ clxn] pQm kb 3f8f] x'g] yfn]sf] 5 . e|i6frf/ / clgoldttfsf] kf]n v'Ng] 8/n] emf clxn] kqsf/x?;“u efuLefuL lx+8\g yfn]sf 5g\ .
laxLjf/ pDd]bjf/L btf{ u/]kl5 kmf]/dsf cWoIf pk]Gb| ofbjn] emfnfO{ cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb|df k"j{ GofofwLzsf ?kdf dfq} kqsf/;fd' kl/lrt u/fPsf lyP . z'qmaf/ ;+ljwfg;efdf cfof]lht pDd]bjf/ kl/ro sfo{qmddf ;d]t emf cg'kl:yt eP/ ;efsf] ckdfg ug]{ sfd u/] . Toltn] dfq gk'u]/ zlgaf/ lgjf{rge/L emf cGt/f{li6«o ;Dd]ng s]Gb| jl/kl/ b]vf g} k/]gg\ .
cfd hgtfsf] aLrdf d'v b]vfpg g;s]/ efUb} lx+8]sf emfsf] ljut e|i6frf/ / clgoldtfn] el/Psf] 5 . sfg'g clws[tsf] ?kdf Gofo;]jfdf cfPb]lvg} emf e|i6frf/df ;+nUg eP/} ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz;Dd cfOk'u]sf emfsf] sfnf] st'{t ;jf]{Rr cbfntsf] GofofwLz ePkl5 dfq} ;fj{hlgs eof] .
5 ;o ^( lsnf]u|fd r/]; t:s/Lsf] cleof]udf ;dfltPsf s'Voft t:s/ lbnaxfb'/ u'?ªnfO{ lgbf]{if ePsf] km};nf u/]/ emfn] cfkm\gf] sfnf] rl/q ;fj{hlgs u/]sf x'g\ . !% c;f/ @)^# df emfn] u'?ªnfO{ ;kmfO lbPkl5 k};fn] Gofo lsGg ;lsg] s'/f k|dfl0ft ePsf] lyof] . !) s/f]8eGbf a9L vr{ u/]/ u'?ªn] cfkm"nfO{ lgbf]{if k|dfl0ft ug{ ;kmn ePsf lyP .
Gofo kl/ifb\n] emfn] u}/sfg'gL sfd u/]sfn] pgnfO{ k'g/fj]bg cbfntdf k7fpg] lg0f{o u/]sf] lyof] . ;jf]{Rr cbfntaf6 k'g/fj]bg cbfnt lj/f6gu/sf k|d'v GofofwLzsf] ?kdf sfd ug{ g;s]kl5 emf labf lnP/ 3/df a;]sf lyP . Gofokflnsfsf] zfv 36fpg] sfddf k|d'v e"ldsf v]n]sf emfn] u/]sf] km};nf q'l6k"0f{ /x]sf] g]kfn jf/ P;f]l;o;gn] ;d]t 7x/ u/]sf] 5 .
g]kfn af/ P;f]l;o;gn] ;fj{hlgs ?kdf Ohnf; alx:sf/ ug]{ lg0f{o u/]kl5 emf e|i6frf/df lnKt ePsf k|df0fx? Pskl5 csf]{ ub}{ v'Nb} hfg yfn] . h;n] ubf{ pgL ;fj{hlgs hLjgaf6 aflx/ uP/ u'dgfd cfkm\gf] hLjg latfpg afWo eP . ut jif{ kmf]/dsf] s]Gb|Lo ;b:o / sfg'g ljefu k|d'v ePkl5 klg emf ;fj{hlgs hLjgdf vf;} b]lvPsf lyPgg\ .
k};fsf] cfwf/df km};nf ug]{ emfsf] k'/fgf] afgL ePsf] pgnfO{ glhsaf6 lrGg] Gofo If]qsf JolQmx? atfp“5g\ . pgsf] of] kl/ron] ubf{ klg pgL clxn] efuLefuL lx+8\g yfn]sf 5g\ . pk/fi6«kltsf] lgjf{rgdf lht]kl5 cfkm\gf] ljutsf af/]df k|Zg p7\g] 8/n] n'Sb} lx+8]sf emf cfOtaf/ pk/fi6«kltn] k|of]u ug]{ uf8L lng eg] l;+xb/af/ k'u]sf lyP . pgnfO{ /fhf 1fg]Gb|n] k|of]u ub}{ cfPsf] a'n]6k'|km sf/ lbOPsf] 5 .
cfon lguddf s/f]8f}+sf] 3f]6fnf
clVtof/sf] k~hfdf dGqL u'Ktf
g]kfn cfon lgudn] rf/ gof“ Uof“; pBf]unfO{ cg'dlt lb“bf e|i6frf/ ePsf] ljifodf u/]sf] k|f/lDes cg';Gwfgn] pBf]u jfl0fHo tyf cfk"lt{dGqL Zofd;'Gb/ u'Ktfsf] lgb]{zgdf pQm sfd ePsf] b]vfPsf] 5 . Ps s/f]8eGbf a9L sld;gsf cfwf/df g]kfn cfon lgudn] rf/ gof“ Uof“; pBf]unfO{ l8n/ lbg] lg0f{o u/]sf] lyof] .
;/sf/n] Uof“;sf] cfoft ug{ lghL If]qnfO{ lbg] lg0f{o u/]kl5 klg g]kfn cfon lgudn] gof“ pBf]unfO{ Uof“; l8n/sf] cg'dlt lbg'n] klg sld;gsf] v]n 7"n} /x]sf] cg'dfg ul/Psf] lyof] . oxL cg'dfg / ph'/Lsf cfwf/df clVtof/n] cufl8 a9fPsf] cg';Gwfgn] lgudn] k"j{lgwf{/Lt dfkb08eGbf aflx/ uP/ rf/ pBf]unfO{ cg'dlt lbPsf] b]lvPsf] 5 .
dGqL u'Ktfsf] 7f8f] lgb]{zgdf lgudsf kbflwsf/Lx?n] gof“ Uof“; pBf]unfO{ sfd ug]{ cg'dlt lbPsf] cg';Gwfgn] b]vfPsf] 5 . lgudn] clxn] /x]sf Uof“; pBf]unfO{ g} Uof“; k'¥ofpg g;s]sf] cj:yfdf gof“ pBf]ux? ylkPsf x'g\ . gof“ pBf]unfO{ Uof“;sf] sf/f]af/ ug]{ cg'dlt lbg k"0f{?kdf /f]lsPsf] cj:yfdf lgudsf] af]8{n] PsfPs kl5Nnf] ;dodf lgj]bg lbPsf pBf]unfO{ Uof“;sf] sf/f]af/ ug{ lbPsf] cg';Gwfgn] b]vfPsf] 5 .
;/sf/n] o; cl3g} /fhkqdf ;"rgf k|sfzg u/]/ Uof“; cfoftsf nflu lgj]bg lbg] lghL If]qsf sDkgLx?nfO{ cg'/f]w ul/;s]sf] 5 . lgudnfO{ ;a}eGbf a9L cfly{s 3f6f k'¥ofp“b} cfPsf] Uof“;sf] sf/f]af/df lgud lkl8cf] sf6\g]eGbf a9L sfd ub}{g . Uof“; pBf]uaf6 k};f a'em\g] / ef/tLo cfon lgudnfO{ olt a'n]6 Uof“; lbg eg]/ lr7L n]Vg] sfd u/]sf] e/df dfq} lgudn] Uof“; sf/f]af/df cfkm\gf] lgoGq0f ul//x]sf] 5 .
@)$@ ;fnb]lv Uof“;sf] sf/f]af/ k"0f{?kdf lghL If]qsf] lgoGq0fdf /x]sf] 5 . g]kfn Uof“;n] sf/f]af/ ;'? u/]b]lv lghL If]qn] Uof“; cfoft / ljt/0fdf cfkm\gf] Psflwsf/ sfod ub}{ cfPsf] 5 . Uof“;sf] :6s /fVg] 7fp“;d]t cfon lgud;“u geP/ lghL If]q;“u /x]sf] 5 . k"0f{?kdf lghL If]qn] ub}{ cfPsf] sfd ePsfn] cfoftsf] sfd ;d]t lghL If]qnfO{ lhDdf nufpg] ;/sf/L ;f]rkl5 gof“ Uof“; pBf]u vf]Ng /f]lsPsf] lyof] .
rf/ Uof“; pBf]unfO{ dfq xf]Og, u'Ktfn] clxn] lghL If]qnfO{ t]nsf] cfoft ug{ lbg] Joj:yf ldnfpg] axfgfdf ;d]t sld;g vfg yfn]sf 5g\ . cGt/f{li6«o ahf/cg';f/ k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No ;dfof]hg x'g ;s]df s]xL ef/tLo sDkgLx?;d]t g]kfndf t]nsf] sf/f]af/ ug{ cfpg] ;f]rdf /x]sf 5g\ . ef/tdf ;~rflnt lghL If]qsf k]6«f]nkDknfO{ g]kfndf sf/f]af/ ug{ lbg] jftfj/0f tof/ ug]{ sfddf clxn] dGqL u'Ktf nfluk/]sf 5g\ .
k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No cGt/f{li6«o ahf/cg';f/ ;dfof]hgsf] Aoj:yf ldnfOlbg dGqL u'Ktfn] ljZja}+ssf pRr kbflwsf/Lx?;“u ;d]t cfu|x u/]sf] a'lemPsf] 5 . ljZja}+s nfdf] ;dob]lv k]6«f]lnod kbfy{sf] d"No ;dfof]hgsf] kIfdf /x]sf] 5 . rfn' cfly{s jif{sf] ;'?d} ;/sf/n] cfon lgudnfO{ t]n lsGg Ps ca{ ?k}of“ k|bfg u/]kl5 dGqL u'Ktf clxn] t]nsf] d"No ;dfof]hgfsf kIfdf lg0f{osf nflu cGo dGqLnfO{ dgfpg] sfddf nfu]sf] a'lemPsf] 5 .
d"No ;dfof]hg ePdf g]kfn cfon lgudn] lghL If]qdf k]6«f]lnod kbfy{ cfoftstf{;“u k|lt:kwf{ ug'{kg]{ x'G5 . lgudsf] clxn]sf] 3f6f / a}+saf6 lnPsf] C0f ;/sf/n] gltl/bg] xf] eg] clxn]sf] cj:yfdf t]nsf] d"No ;dfof]hg eP klg lgudn] t]n cfoft ug{ ;Sg] cj:yf 5}g . lgudsf] cnfjf 7"nf] dfqfdf k};f af]s]/ g]kfndf t]nsf] sf/f]af/ ug{ cfpg] ef/tLo cfon sDkgLx?n] g]kfnsf] k]6«f]lnod ahf/ lgoGq0fdf lng]5g\ .
u'Ktfn] cfkm" dGqLaf6 x6\g'eGbf klxnf t]nsf] cfk"lt{ lghL If]qnfO{ lbg] lg0f{o u/fpg] k|of;df nfu]sf 5g\ . ;/sf/n] lgudnfO{ ca k};f glbg] ;f]rdf k'u]sfn] klg t]nsf] sf/f]af/ lghL If]qnfO{ lbg'kg]{ wf/0ff dGqL u'Ktfn] cufl8 ;f/]sf 5g\ . dGqLsf] of] cjwf/0ffn] ;kmntf kfPdf gfkmf x'g] ;x/L If]qdf t]nsf] ;xh cfk"lt{ eP klg u|fdL0f If]qdf eg] t]nsf] d"No emg} a9]/ hfg] b]lvG5 . ef/tsf t]n Aofkf/Lx?sf] sld;gdf ag]sf] of] of]hgfn] sfd u/]df g]kfndf ef/tLo nufgLsf k]6«f]nkDk ;d]t v'Ng] b]lvG5 .
/fd/fhfnfO{ /fi6«kltdf p7fpg'sf] /x:o
ch'{g 1jfnL
ef/tLo u'Ktr/ ;+:yf …/cÚ sf] of]hgfdf @)$@ ;fnsf ad sf08sf gfos /fd/fhfk|;fb l;+xnfO{ /fi6«klt pDd]bjf/ agfP/ dfcf]jfbLn] cfÏgf] cg'xf/ pbf+u kf/]sf] 5 . x'g t p;n] cfÏgf x/]s /fi6«3ftL sfo{nfO{ sfo{gLlt eGb} /fhgLlts r]tgfz"Go :s'lnªsf sfo{stf{nfO{ e|ddf /fv]sf] 5 . oxf“;Ddls /fi6«3ftL gful/stf ljw]os, klZrd ;]tL, ck/s0ff{nL c?0f t];|f] ;a} dfcf]jfbLsf sfo{gLlt ePsf 5g\ . d'n'ssf] cu|ufdL kl/jt{gsf nfuL s'g} dxTjk'0f{ e'ldsf glgefPsf k6gfdf a;]/ …/Úsf] of]hgfdf sfd ul//x]sf /fd/fhf g]kfn kms{g'sf] p2]Zo klg dfcf]jfbLn] pgnfO{ /fi6«kltsf] pDd]bjf/ agfPkl5 :ki6 ePsf] 5 . dfcf]jfbL eg]sf] qmflGtsf/L cfj/0fdf g]kfnnfO{ lkmlhs/0f ug{ …/Ú åf/f hGdfOPsf] jfOk|f]8S6 t xf]Og < of] 36gfkl5 cem ulDe/ k|ZglrGx v8f ePsf] 5 . k|r08 lgjf;df …/cÚ sf clwsf/Lsf] pkl:ylt;“u} dfcf]jfbLn] /fi6«kltsf ?kdf /fd/fhf af]s]/ cufl8 cfpg'n] s] :ki6 kf/]sf] 5 eg] l;lSsd ljno ug{ n]08'kn] Ps hgfsf] klg /ut aufPgg\ . t/, dfcf]jfbLn] 3f]lift !# xhf/ c3f]lift @% xhf/sf] alnbfgL lb“b} bz jif{sf] …dxfg hgo'4Ú sf] kl/0ffd lkmhLdf h:tf] gof“ dx]Gb| rf}w/Lsf] hGd u/fOPsf] 5 .
Pstfs]Gb|af6 kf]n v'Nof]
afx| a'“b] ;xdltb]lvg} …/cÚ sf] clwsf/Ls} e"ldsfdf sfd ub}{ cfPsf g]skf -Pstf s]Gb|_sf dxf;lrj k|sfzn] hgdf]rf{ g]kfnnfO{ /fd/fhfnfO{ dt xfNg pbL{ hf/L u/]kl5 Pstfs]Gb|leq km/sdt b]lvof] . clds z]/rg;lxt ;fWoaxfb'/ e08f/L, e/t bfxfnx?sf] ;d"xn] /fd/fhf ef/tsf] pDd]bjf/ /x]sf] eGb} k|ltjfb dfq u/]gg\, of] …/cÚ sf] of]hgfdf ePsf] s'/fsf] s8f 9+un] e08fkmf]/ ;d]t u/] . ef/t …/cÚ sf] of]hgfdf @))& ;fn otfsf j]bfgGb emf, eb|sfnL ld>, 8f= l8NnL/d0f /]UdL, ;"o{k|;fb pkfWofo, uh]Gb|gf/fo0f l;+x, /fd/fhfk|;fb l;+x, ;"o{axfb'/ yfkf af6 vfg g;s]sf] g]kfnnfO{ dfcf]jfbLleqsf k'iksdn bfxfn / 8f= afa'/fd e§/fO{dfkm{t\ vfg] p2]Zodf /x]sf] /x:of]b\3f6g /fi6«klt sf08n] u/]sf] 5 . g]kfnnfO[ vfg ef/tn] hjfx/nfn g]x? o'lgel;{6Laf6 tof/ u/]sf] vfsf Toxf“s} ljBfyL{af6 sfof{Gjogsf] clGtd r/0fdf k'¥ofOPsf] 5 . o;sf cfwf/x? x'g .
!= @))* ;fndf g]x?n] g]kfndf ;ft xhf/eGbf a9L ;]gf cfjZos 5}g eGg] s'/fnfO{ e'ldut lhjgaf6 ;fj{hlgs ePnuQ} k'iksdn bfxfnn] !) xhf/eGbf a9L ;]gf cfjZos g/x]sf], of] ;]gf anfTsf/L xf] eGb} g]x?s} efiff %% jif{kl5 lsg af]n] <
@= dfcf]jfbLn] p7fPsf] hftLo of ;+3Lo gf/f @))( ;fnkl5 j]bfgGb emf, eb|sfnL ld>n] p7fPsf lyP . Tof] ;+of]u of ;'lgof]lht if8\oGq xf] <
#= cGt/f{li6«o ?kdf cfkm}+n] cft+ssf/L 3f]if0ff u/]sf] ;dodf dfcf]jfbL g]tfsf] Pp6f ;d"x 8f= e§/fO{;lxtsfx? lbNnLsf] …/cÚ sf] x]8Sjf6{/b]lv Toxf“sf 7"nf 7"nf rr{x?df s] sf cfwf/df ;'/lIft lyP < s] dfcf]jfbLn] eGg] u/]h:tf] pgLx?nfO{ Toxf“sf d'lQmsfdL hgtfn] ;+/If0f u/]sf x'g <
/fli6«o ;'/Iffdfly k|Zg
/fd/fhf g} dfcf]jfbL / …/cÚsf] pko'Qm pDd]bjf/ lsg < /fi6«klt ;]gfsf] k/dflwklt x'G5 . o;sf/0f …/cÚ n] ljutb]lv g} g]kfnsf] /Iff / k//fi6« e'6fgdf h:t} cfÏgf] sAhfdf /fVg] /0fgLlt ckgfPsf] 5 . @)$^ df /fhf jL/]Gb| / @)^#÷)^$ df /fhf 1fg]Gb|n] o;nfO{ 7f8f] c:jLsf/ u/]sf lyP . o;sf] k"lt{ ef/tn] /fd/fhfdfkm{t\ ug{ rfx]sf] a'em\g sl7g 5}g . h]Pgo' af6 …/cÚ n] bLkk|sfz e§x? tof/ u/]/ slyt ;dfj]zLs/0fsf] d'2f p7fP/ ;]gfdf ljefhg Nofpg] k|oTgx? ul//x]sf] 5 . /fd/fhfsf] /fi6«klt rogn] ;]gfsf] k/dflwklt g} …/cÚsf] ljZjf;kfq x'g] / To;dfkm{t\ /fli6«o ;'/Iff k"0f{?kdf cfÏgf] sAhfdf cfpg] ef/tsf] p2]Zo :ki6 ?kdf a'em\g ;lsG5 . o;af6 ca :ki6 ePsf] 5 /fi6«jfbL gf/f / qmflGtsf/L cfj/0fd'lgsf] dfcf]jfbL …/cÚ sf] afOk|f]8S6 xf] eGbf ca km/s kb}{g .
arjun65gyawali@hotmail.com
hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft †
dfwa a:g]t
;Qfsf] ;f“rf] cfÏgf] xftdf lng ;xsdL{ bnx?;“u cg]s bfpk]r ul//x]sf] dfcf]jfbLsf] hg;]gfsf c:yfoL lzlj/x? c;'/lIft aGb} uPsf 5g\ . c:yfoL lzlj/df al;/x]sf hg;]gfsf sdfG8/x? lzlj/sf] ;'/Iffdf eGbf cGo wGbfdf ;+nUg ePsfn] lzlj/x? lbglbg} c;'/lIft aGb} uPsf] a'lemPsf] 5 . dfcf]jfbL hg;]gfsf la|u]8 sdfG8/eGbf dflysf clwsf+z sdfG8/x? /fhwfgLnufotsf 7fp“df aGb Jofkf/df ;+nUg 5g\ . pgLx? k|fozM c:yfoL lzlj/df eGbf cGoq g} a:g] u/]sf 5g\ . sdfG8/ aflx/ a;]/ lzlj/sf] ;'/Iffdf Wofg glbPkl5 ;w}“el/ lzlj/d} al;/xg] 5fkfdf/x?n] ;'/Iff / Joj:yfkgdf Wofg lbg 5f8]sf ;|f]tn] atfof] .
Joj;flostf / cg'zf;gdf hg;]gfx? g]kfnL ;]gf÷k|x/LeGbf sd lgk"0f{ 5}gg\ eg]/ k|rf/ eO/x]sf] eP klg lzlj/leq eg] ;]gfdf x'g'kg]{ …a]l;s Sof/]S6/Ú g} 5}g .Ú ;|f]t eG5– …>Ldfg÷>LdtL g} SofDkleq 5g\ . oxL lbgx'“ aRrf hlGdP/ x'ls{/x]sf 5g\ . ;'/Iff Joj:yf s8f 5}g . To;}n] h;;]gfsf] lzlj/ Joj;flos ;]gfsf] Aof/]sh:tf] geP/ JolQmsf] 3/ h:tf] 5 .Ú g]kfnL ;]gf÷k|x/Ldf >LdtL aRrf÷aRrLnfO{ Jof/]sdf /flvb}g . ;]gfdf >LdtL aRrf÷aRrL /fVg 5'§} …km]ldnL Sjf6/Ú agfOPsf] 5 eg] k|x/Ldf Jof/]s aflx/ sf]7f vf]h]/ /flvg] u/]sf] 5 . t/ hg;]gfsf] lzlj/df To:tf] Joj:yf gePsfn] lzlj/ Jofj;flos ;]gfsf] Jof/]sh:tf] geP/ rsf]{ cJoj:yf / c;'/lIft /x]sf] 5 . dfcf]jfbLleqsf] leqL cGt/lj/f]w rsf]{ aGb} uPsfn] klg hg;]gfx?df lg/f;f a9]/ lzlj/sf] ;'/Iffdf Wofg lbg 5f8]sf ;|f]tsf] egfO 5 .
hg;]gfsf] c:yfoL lzlj/sf] ;'/Iff Joj:yf cToGt sdhf]/ /x]s}n] Toxf“ cg]sg unt wGbf x'g] u/]sf 5g\ . 5fkfdf/x? xltof/;lxt ;xh} Aof/]saf6 km/f/ eO/x]sf 5g\ . Aof/]saf6 xltof/;lxt km/f/ 5fkfdf/x? ltg} xltof/sf] cf8df /fhwfgLnufotsf 7fp“df ck/flws wGbfdf ;+nUg ePsf] kfOPsf] 5 . ;j{;fwf/0fnfO{ lzlj/df nu]/ oftgf lbg], xTof ug]{ ;d]t ul/Psf] 5 . hg;]gfsf] lzlj/df …;]G6«L 8\o"6LÚ sf] Joj:yf;d]t Jojl:yt g/x]sf] ;|f]t atfp“5 . …hg;]gfx? r':t 9+un] ;]G6«L ga:g], ;]G6«L kf]i6d} lgbfpg] u/]sf 5g\ . lzlj/af6 aflx/ lg:sg] / leq k:g] z}nL klg cfkm"v'zL h:tf] 5Ú– ;|f]t eG5 . ;|f]tsf] bfjL s] ;Dd 5 eg] s;}n]] lzlj/ sAhf ug{ rfx]df Ps Knf6'g …ldln6]G6 kmf];{Ú n] ;lhn} sAhf ug{ ;S5 . lzlj/sf] ;'/Iff Jofj:yf sdhf]/ /x]sf] yfxf kfPkl5 t/fO{df ;z:q o'4 ul//x]sf zlQmx?n] lzlj/ sAhf ug]{ of]hgf agfP/ r]tfjgL ;d]t lbPsf] a'lemPsf] 5 .
lzlj/nfO{ /fd|/L tf/af/ gul/Psf] / k|fozM v'nf /x]sf]n] htfst}af6 ;lhn} k:g÷lg:sg ;lsg] cj:yf 5 . hg;]gfnfO{ /fli6«o ;]gfdf ;dfof]hg ug]{ jf cGoq st} Jofj:yfkg ug]{ eGg] af/]df l5§} 6'¨f] nfUnf eg]/ klv{/x]sf] cj:yf ePsf]n] klg lzlj/sf] ;'/Iff Joj:yf r':t x'gg;s]sf] zlQmvf]/ l:yt t];|f] l8lehgdf sfo{/t Ps a6flnog sdf08/n] b[li6nfO{ atfP . hg;]gfsf] lzlj/nfO{ lgu/fgL ul//x]sf] cgldg;d]t lzlj/sf] lkmtnf] ;'/Iff Jofj:yfk|lt lrlGtt ag]sf] 5 . cgldgsf Ps k|ltlglwn] hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft / cJojl:yt /x]sf] atfP . …xfdLn] k6s–k6s lzlj/sf] ;'/Iff Joj:yf ;'b[9 agfpg' k¥of] elg/x]sf 5f}+ . t/ xfd|f] egfOsf] ;'g'jfO eO/x]sf] 5}g . lzlj/sf] clxn]sf] ;'/Iff Jofj:yfk|lt cgldg lrlGtt 5Ú– pgn] b[li6;“u eg] .
cgldg / /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] dfcf]jfbL hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft / cJojl:yt /x]sf] k|ltj]bg o;cl3 g} ;fj{hlgs ul/;s]sf 5g\ . cgldgn] k|dfl0ft u/]sf 5fkfdf/ k6s–k6s xltof/;lxt lzlj/af6 km/f/ x'g] Pj+ sf]6]Zj/sf Jofkf/L /fdxl/ >]i7nfO{ t];|f] l8lehgdf nu]/ xTof u/]kl5 cgldg / /fli6«o dfgjclwsf/ cfof]un] lj1lKtdfkm{t lzlj/ c;'/lIft /x]sf] hgfPsf lyP . dfcf]jfbLx?n] k6s–k6s ljb|f]xsf] wDsL lbO/x]sfn] s]xL ;do klxn] g]kfnL ;]gfsf] l8PdcfO{ zfvfsf u'Ktr/x?n] ;d]t hg;]gfsf] lzlj/ …/]sLÚ u/]sf] ;|f]t atfp“5 . ;|f]tsf cg';f/ u'Ktr/x?n] klg lzlj/sf] ;'/Iff Joj:yf cToGt sdhf]/ /x]sfn] dfcf]jfbL ljb|f]xdf plqP If0fe/d} lzlj/sf hg;]gf / xltof/nfO{ sAhfdf lng ;lsg] lgrf]8 lgsfn]sf lyP . ;a} If]qaf6 hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft / cJojl:yt /x]sf] s'/f cfO/x]sf] eP klg dfcf]jfbL hg;]gfsf Ps hgf 8]k'6L sdf08/n] eg] hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft g/x]sf] bfjL u/]sf 5g\ .
hg;]gfsf 8]k'6L sdf08/ rGb|k|sf; vgfn …anb]jÚ n] hg;]gfsf] lzlj/ ;'/lIft g} /x]sf] atfP . …lzlj/sf] lgu/fgL / dWo:ytf cgldgn] ul//x]sf]n] hg;]gfsf] lzlj/ c;'/lIft 5}g . cgldgsf] lgu/fgLnfO{ ldr]/ s;}n] cfqmd0f u¥of] eg] t hx“f klg c;'/lIft g} x'G5 lgÚ– pgn] b[li6;“u eg]– …hxf“;Dd t/fO{sf xltof/wf/L ;d"xn] cfqmd0f ug]{ sf]l;; ul//x]sf 5g\ eGg] s'/f 5 . t/fO{sf xltof/wf/L ;d"xdWo] Psfwafx]s c?;“u s'g} b[li6sf]0f g} 5}g . To:tfaf6 hg;]gf s] c;'/lIft x'g' < tL ;d"x;“u hg;]gf vfnL xft n8\g ;S5 .Ú
cGof]ndf ;]gf ;dfof]hg
sfof{no k|ltlglw÷sf7df8f}+
dfcf]jfbL ;/sf/jf6 aflx/Lg] ;Defjgf;“u} ;]gf ;dfof]hgsf] ljifo cGof}ndf k/]sf] 5 . ;/sf/sf] cfu|xdf ;+o'Qm /fi6«;+3n] cgldgsf] Dofb yk] klg cgldgnfO{ ;]gf ;dfof]hg gx'“bf;Dd lkmtf{ n}hfg gx'g] wf/0ff ;+o'Qm /fi6«;+3sf pRrkb:y clwsf/Lx?sf] /x]sf] 5 .
;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf ax; u/fpg a]nfotL b"tfjf;n] 7"n} wg/flz vr{ ug]{ of]hgf agfPsf] 5 . of] of]hgfcg';f/ s]xL ;dokl5 g]kfndf pRrkb:y g]tfx?n] l;+ufk'/ jf a}+sssf] tf/] xf]6ndf a;]/ ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf ax; ug]{5g\ . g]kfndf sfo{qmd ubf{ ljleGg lgsfosf] bafa x'g] ePsfn] g]kfnaflx/ sfo{qmd :yfgsf] 5gf]6 ul/Psf] b"tfjf; ;|f]tn] hgfPsf] 5 . b'tfjf; ;|f]tsf cg';f/ pQm sfo{qmddf ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf cGt/f{li6«o cg'ejsf af/]df ljleGg sfo{kq k]; x'g]5g\ .
dfcf]jfbL hg;]gf / g]kfnL ;]gfsf pRr kb:y clwsf/L;d]t ;xefuL x'g] pQm sfo{qmdsf] p2]Zo ;]gf ;dfof]hgsf] df]8n agfpg;d]t ;xof]u k'¥ofpg' /x]sf] 5 . sfo{qmddf ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf cGt/f{li6«o cg'ej xfl;n u/]sf JolQmx?n] cfkm\gf] wf/0ff /fVg]5g\ .
ut xKtf g]kfn e|d0fdf cfPsf a]nfotL ljb]z pkdGqL n8{ Dofsn a|fpgn] ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u jftf{ u/]sf lyP . eflj k|wfgdGqLsf ?kdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u dGqL a|fpgn] ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf 5nkmn u/] klg dfcf]jfbL k|ltkIfdf /xg] ;Defjgf clxn] lgs} alnof] ePsf] 5 . dfcf]jfbLn] ;/sf/ agfPsf] eP ;]gf ;dfof]hg ubf{ hg;]gfn] plrt :yfg kfpg ;Sg] ;Defjgf alnof] /x]sf] lyof] . o;sf nflu clxn]sf ;]gf k|d'v ?SdfGut s6jfnnfO{ x6fpg] ;f]rsf ;fy dfcf]jfbL cufl8 a9]sf] lyof] .
dfcf]jfbL ;/sf/df guPsf] cj:yfdf SofDkdf /x]sf hg;]gfnfO{ g]kfn ;]gfdf ;dfof]hg ug'{sf] ;f6f] cf}wf]lus ;'/Iff an agfP/ pgLx?sf] Joj:yfkg ug]{ ;f]rdf cGo /fhgLlts bnx? /x]sf 5g\ . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf klg ;'/Iff an u7gsf] kIfdf /x]sf] a'lemG5 . dfcf]jfbLn] pBf]u cj?2 kf/]/ cf}Bf]lus jftfj/0f lauf/]sf sf/0f klg hg;]gfnfO{ cf}wf]lus ;'/Iff andf kl/rfng ug]{ k|:tfj ljleGg If]qdf cfPsf] ;/sf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 . s6jfn;d]t dfcf]jfbL ;]gfnfO{ cf}Bf]lus ;'/Iff andf k|of]u ug]{ s'/fdf ;xdt /x]sf] a'lemG5 .
dfcf]jfbL ;]gfnfO{ g]kfn ;]gfdf ;dfof]hg ubf{ clxn] Ps l9Ssf /x]sf] g]kfn ;]gfdf b'O{j6f ljrf/ cfpg] ;Defjgfsf af/]df ;d]t s6jfnn] ljleGg 7fp“df hfgsf/L u/fPsf] a'lemG5 . ;]gfnfO{ Ps l9Ssf /fVg klg dfcf]jfbL ;]gf g]kfnL ;]gfdf ;dfof]hg ug{ gx'g] s6jfnsf] ljrf/ 5 . dfcf]jfbLn] s6jfnnfO{ x6fP/ cfkm\gf] cg's'nsf] jftfj/0f agfpg ;s] dfq} ;]gf ;dfof]hg x'g ;Sg] lgisif{df k'u]sf 5g\ . o;sf nflu /a/ :6\ofDksf] ?kdf /fd/fhfk|;fb l;+xnfO{ ;]gfsf] k/fdflwklt;d]t /x]sf] /fi6«kltdf pDd]bjf/ jgfPsf lyP . dfcf]jfbLn] cufl8 ;f/]sf pDd]bjf/n] r'gfj xf/]kl5 tLg kf6L{sf] u7aGwgsf pDd]bjf/ /fi6«klt ePsf 5g\ .
Ps dw]z Ps k|b]zsf] kIfdf cfjfh p7fp“b} cfPsf] dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf] ;xsfo{df klxnf] k6s %! k|ltzt dt gk'u]/ /fi6«klt aGgaf6 al~rt /x]sf 8f= /fdj/0f ofbjn] zlgaf/ a]n'sf;d]t Ps dw]z Ps k|b]zsf] ljkIfdf bl/nf] wf/0ff /fv]sf lyP . r'gfjsf] k"j{;GWofdf cfPsf] pgsf] k|:6 wf/0ffn] klg ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf ca dfcf]jfbLsf] ;f]r;d]t k"0f{ ?kdf c;kmn x'g] cfz+sf ul/Psf] 5 . ;Ddfghgs ;]gf ;dfof]hg x'g ;s]g eg] dfcf]jfbLleq k|r08sf] nf]slk|otf emg} 36]/ hfg] b]lvG5 . zflGtk|lqmofkl5 dfcf]jfbL ;]gfn] lgs} si6s/ hLjg latfp“b} cfPsf 5g\ . g]t[Tjsf] cflnzfg hLjg / ;]gfsf] si6s/ hLjgsf aLrdf clxn] t'ngf ug{ gldNg] vf8n l;h{gf ePsf] 5 .
;]gf ;dfof]hgsf ljifodf g]kfnL ;]gfsf k|d'v s6jfnn] k|:6 wf/0ff cufl8 ;f/]sf sf/0f dfcf]jfbLn] pgnfO{ ;/sf/df hfgf;fy x6fpg] ;f]r agfPs]f lyof] . s6jfnnfO{ x6fP/ gof“ ;]gf k|d'vsf] vf]hLdf /x]sf] dfcf]jfbLn] eg]h:tf] ;]gf ;dfof]hgsf] df]8n ljZjsf ljleGg b]zdf c;kmn eO;s]sf] 5 . of] ljifodf hfgsf/L lbg;d]t a]nfolt b"tfjf;n] sfo{qmd ug]{ ;f]r agfPsf] a'lemG5 . b"tfjf;n] cfof]hgf ug]{ sfo{qmddf g]kfndf ;]gf ;dfof]hgsf] Pp6f df]8n tof/ x'g]5 . ;]gf ;dfof]hgsf ljifodf wf/0f agfpg g]kfndf sfo{qmd ubf{ ljleGg If]qaf6 cj/f]w cfpg] ePsfn] klg a]nfotL b"tfjf;n] g]kfnaflx/ o:tf] vfnsf] sfo{qmd cfof]hgf ug]{ ;f]r agfPsf] a'lemG5 . klxnf of] sfo{qmd ef/tdf ug ;f]r ag] klgkl5 csf]{ cy{ nfUg] ePsfn] ef/tafx]ssf] d'n's vf]lhPsf] a'lemG5 .
;]gf ;dfof]hg gx'“bf;Dd cgldg lkmtf{ ug{ gldNg] wf/0ff dGqL a|fpgn] ;+o'Qm /fi6«;+3df /fv]sf 5g\ . a|fpg a]nfotL ;/sf/df ;+o'Qm /fi6«;+3;d]t x]g]{ dGqL x'g\ . ;+o'Qm /fi6«;+3sf k"j{;xfos dxf;lrj;d]t /x]sf a|fpgn] g]kfndf ;]gf ;dfof]hgsf] k|:6 vfsf tof/ ug]{ sfd ;/f]sf/jfnfn] ug]{ / ;dfof]hgsf ljifodf cfpg] ;d:ofdf dWo:ystf{sf] e"ldsf cgldgnfO{ lbg] ;f]r cufl8 ;f/]sf] a'lemG5 . kf“r dlxgfnfO{ cgldgsf] Dofb ylkPsfn] klg cfufdL kf“r dlxgfleqdf ;]gf ;dfof]hgsf] ljifodf lg0f{o ug{ cGt/f{li6«o ;d'bfon] g]kfn ;/sf/nfO{ bafa lbg] 5g\ . dfcf]jfbL lzlj/df /x]sf 5fkfdf/sf] of]Uotf g]kfnL ;]gfdf egf{ x'gsf nflu gk'Ug] ePsfn] klg gof“ ;'/Iff ansf] lgdf{0f ug'{sf] ljsNk gePsf] s6jfnn] cGt/f{li6«o ;/f]sf/jfnfnfO{ hfgsf/L u/fPsf] a'lemG5 .
lg0f{olag} 6'+luof] dfcf]jfbL a}7s
;lrjfnosf] xf]; jf s]Gb|Lo ;ldltsf], hj a}7s a:5 k|To]s a}7s} lkR5] s]xL g s]xL go“f lg0f{o u/]/ 6'l¨g] dfcf]jfbLsf] a}7s lxhf] eg] s'g} lg0f{o g} gu/L ;lsof] . a}7sdf pkl:yt dfcf]jfbLsf ;a} ;lrjfno ;b:ox? ljutdf eGbf lxhf]sf] a}7sdf lg/fz / xtf; d'9df lyP . klxn]] a:g] a}7sdf h:tf] lxhf]sf] a}7sdf s'g} pT;fxk"0f{ pkl:ylt lyPg . /fi6«kltdf xfg]{ lglZrt h:t} ePkl5 lxhf] dfcf]jfbL ;lrjfnosf] a}7s a;]sf] lyof] . t/ Tof] a}7sn] s'g} gof“ / tfhf lgof{o ug{ ;s]g . ;lrjfno a}7s ;|f]tsf cg';f/ a}7sdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / jl/i6 g]tf 8f= afa'/fd e§/fO{ ;a}eGbf a9L lg/f; d'9df lyP . …a}7sdf /fi6«kltsf] lgjf{rgdf xfd|f tkm{af6 s] sdLhf]/L eof] < /, cGo bnx?af6 s] s:tf v]nx? eP < Jofks jx; eof] . hgtfsf] rfxgf / dfu cg';f/ …n]º6Ú lt/} hfg' kb{Yof] eGg] ljifodf klg 5nkmn eof]Ú– ;lrjfno ;b:o g]qljqmd rGb …ljKnjÚ n] lxhf] b[li6nfO{ atfP– …ca s]xL lbgsf] ultljwL x]/]/ Jofks 5nkmnkl5 dfq} gof“ lg0f{o ul/g]5 . t/, clxn]sf] lg0f{on] s]xL gld7f] nfu]sf] 5 .Ú a}7sn] ;a} kf6L{x?df bnfnx?s} rnv]n eof] eGg] lgrf]8 lgsfn]sf] lyof] . oBlk lt …bnfnÚ sf]–sf] x'g ls6fgL eg] gu/]sf] a'lemPsf] 5 . a}7sdf clwsfz+ ;lrjfno ;b:ox?n] Pdfn];“u ;xsfo{ gx'g'sf] kl/0ffd g} clxn] b'vbfoL l:ylt cfPsf]] / ;+ljwfg;efdf jfdx?sf] jr{Zj x'bf“x'b} klg sf+u|];n] /fi6«klt agfpg ;kmn ePsf] eGb} cfÎgf] wf/0ff /fv]sf lyP .
;|f]tsf cg';f/ ;lrjfno a}7sn] cfufdL lbgdf s;/L hfg] eGg] ljifodf s'g} lg0f{o lnO{ g;s]sf] ePklg dfcf]jfbL ;/sf/df hfg] ;+efjgf lgs} sd 5 . lxhf] 8f= /fdj/0f ofbj /fi6«kltdf lgjf{lrt ePsf] 3f]if0ff eO{ ;s]kl5 dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] ;+ljwfg;ef:yn cGt/fli6«o ;Dd]ng s]Gb| kl/;/ jfg]Zj/df kqsf/x?;“u s'/f ub}{ cfkm'x? ;/sf/df hfg'sf] ;§f hgtfdf hfg] atfPsf 5g\ . To:t} lxhf] lbp;f] dfcf]jfbL ;+;lbo bnsf] sfof{no l;+xb/jf/df jfdj'l4hLljx?;“usf] e]6df klg k|r08n] cfufdL ;/sf/df ;fd]n gx'g] ;+s]t u/]sf 5g\ . jfdj'l4lhjLx?n] gof“ ;+ljwfg;ef gaGh]n ljutsf lttf÷lk/f s'/fx? lal;{P/ cfufdL ;/sf/df ;fd]n x'g dfcf]jfbLnfO{ ;Nnfx lbPsf lyP . j'l4hLljsf] e]6df k|r08n] eg]sf lyP– …xfdL ;/sf/df hfg] ;+efjgf sd 5 . kf6L{leq / bnx?;“u Jofks 5nkmn gu/L ;/sf/df hfg]÷ghfg] lg0f{o ug{ ;lsGg .Úklxnf] k6s ePsf] ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] lbg rf/ ut] dfcf]jfbLsf g]tf df]xg j}B …ls/0fÚ ablnbf] ;lds/0fsf af/]df a]va/ b]lvGy] . Tofxf“ pgnfO{ kfx'gf dfcf]jfbL g]tf Pg s] k|;fO{n] ;lds/0fsf ljifodf hf]8÷36fp ub}{ hfgsf/L u/fO{ /x]sf lyP . o;af6 Pdfn]sf k"j{ dxf;lrj dfwa g]kfnnfO{ cl:j{sf/ ug]{ lg0f{o dfcf]jfbLn] u/]kl5 Tof] kf6L{sf lzif{ g]tfx? aLr jblnbf] ;lds/0fsf] ljifodf 5nkmn gePsf] :ki6 a'¤g ;lsGYof] . P]ltxfl;s ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf sDo'lgi6x?sf] ax'dt x'bfx'b} klg /fi6«klt sDo'lgi6 aGg g;Sg' la8Dagf xf] . Oltxf;n] ;'lDkPsf] Tof] dxfg lhDd]jf/LnfO{ k'/f ug{ jfd zlQmx?n] lsg ;s]gg < ;dod} ;ldIff u/L 5nkmn rnfpg kg]{ ePsf] 5 .
df};ddf};dsf s'/f
n'8f]sf] uf]6L / dfcf]jfbL
zDe' >]i7
nf6f] vfG5 Ps aN8\ofª, af7f] vfG5 tLg aN8\ofª eg]em}+ g]kfnsf] /fhgLltdf k|r08sf] l:ylt clxn] n'8f]sf] ;k{n] lgn]sf] uf]6L h:t} ag]sf] 5 . of] l:yltaf6 psfnf] nfUg dfcf]jfbLnfO{ lgs} sl7g x'g] kl/l:ylt aGb}5 . g]kfnsf] /fhgLltdf ;a}nfO{ k|of]u ub}{ oxf“;Dd cfOk'u]sf] dfcf]jfbL clxn] bf]af6f]df cfOk'u]sf] 5 . oxf“af6 ca dfcf]jfbL s'g af6f]df nfU5g\, o;} eGg ;lsg] l:ylt 5}g . dfcf]jfbL g]tfx? xtf; dgl:yltdf 5g\ . sf]xL ;/sf/df ghfg] eg]/ 3'Sof{O/x]sf 5g\ eg], sf]xLn] o'4df kms{g] Wjf“; lbO/x]sf 5g\ .
;+ljwfg;efsf] r'gfjaf6 ;a}eGbf 7"nf] bnsf] ?kdf :yflkt g]skf dfcf]jfbL of] l:yltdf emg'{sf] k5fl8 p;sf] /fhgLlts a]OdfgL k|d'v ?kdf lhDd]jf/ 5 . sf+u|];;“u e]6\bf Pdfn]nfO{ ;Qf];/fk ug]{, Pdfn];“u e]6\bf sf+u|];nfO{ wf/] xft nufpg] dfcf]jfbL g]tfsf] rl/q / Jojxf/sf sf/0f /fi6«kltsf] r'gfjdf p;n] w'nf] rf6\g' k/]sf] xf] . g]kfnsf] /fhgLltdf dfcf]jfbLsf g]tfx? OdfGbf/ ePsf] eP ;fob /fi6«klt / pk/fi6«kltdf oL cg'xf/ b]lvg] lyPgg\ .
g]kfnsf] zflGt k|lqmofdf dxTjk"0f{ of]ubfg k'¥ofPsf lul/hfk|;fb sf]O/fnf / dfwjs'df/ g]kfnnfO{ sf+u|];–Pdfn]n] efjL /fi6«kltsf ?kdf cl3 ;f/]sf lyP . t/, dfcf]jfbL g]tfx? a9L af7f] ePsf sf/0f cfkm"n] p7fPsf /fi6«kltsf pDd]bjf/ /fd/fhfk|;fb l;+xsf] dfq ktg ePg, efjL k|wfgdGqLsf ?kdf k|:tfljt dfcf]jfbL cWoIf k'iksdn bfxfnn] ;d]t k|wfgdGqL aGg] g}lts w/ftn u'dfpg k'u]sf 5g\ . ;a}eGbf 7"nf] bnsf] gftfn] dfcf]jfbLn] k|wfgdGqLsf] kb bfjL u/] klg ablnbf] /fhgLlts ;dLs/0fsf sf/0f Tof] kbdf dfcf]jfbL k'Ug] cfwf/ b]lv“b}g .
o;/L g]kfnsf] /fhgLltdf …AjfOn/ s'v'/fÚ h:t} x's]{ a9]sf] dfcf]jfbLn] ca s] unf{g\ eGg]lt/ g]kfnLx?sf] dfq xf]Og, ljb]zLx?sf] ;d]t Wofgs]lGb|t ePsf] 5 . zflGt k|lqmof cem} 6'+uf]df k'Ug af“sL g} 5 . gof“ ;+ljwfg n]Vg] s'/f] cem} af“sL g} 5 . o:tf] l:yltdf Pdfn]–sf+u|];sf] jt{dfg ;dLs/0fn] dfcf]jfbLnfO{ s;/L ;d]6]/ hfnf < of] cfhsf] cx+ k|Zg xf] .
shresthashambhu@gmail.com