About Us  |  Send Us News  |  Advertise With Us  |  Contact Info  |  Feedback
 
 
 
 Nepalnews Search

Web nepalnews
Powered By:
Google
Budget 2006-07
 Publication
  Sandhya Times


 
 Font Download
  Kantipur
Preeti
Gauri
More Nepali Font
 Others
  Old Publications
China Radio

Hits FM 91.2
Municipal Poll 2062
Nepal Khabar
Nepal Stock Exchange
Nepali Headlines
Weekly Pollution Watch
Old Publications
 
Kathmandu, Baishak 24, 2065.
 
d'Vo ;dfrf/
 
/fhtGq c:tfpg'cl3 1fg]Gb|sf] kZrfQfk

df3 !( ckl/kSj sbd /x]5 M /fhf 1fg]Gb|

a;Gt zdf{

/fhb/af/ xTofsf08sf] 7Ls ;ft aif{kl5 g]kfnsf] /fhgLlts lIflthaf6 /fhtGq c:tfpg nfu]sf] 5 . /fhgLlts bnx?sf] k|ltj4tf clGtd ;do;Dd gkm]l/Pdf @%) aif{ nfdf] /fhtGq …Oltxf;Ú 5f8]/ labfjf/L x'g] lglZrtk|fo eO;s]sf] 5 . @)%* ;fn h]7 !( ut] tTsfnLg /fhf jL/]Gb| / pgsf ;Gtfgsf] ;fd"lxs xTof;“u} /fhf ePsf 1fg]Gb|n] ;DejtM h]7sf] clGtd ;ftf;Dd gf/fo0flx6L b/af/af6 lx8\g'kg]{5 . cfkm\gf] x}l;ot;lxt /fh;+:yfsf] cGTo x'g] k"j{ ;GWofdf /fhf 1fg]Gb|n] eg] ljutsf] cfkm\gf] ;Qfdf]xk|lt kZrfQFk JoQm u/]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 .

@)%( ;fn c;f]h !*df b]vfPsf] ;Qfdf]xsf] k"0f{ cEof; ug{ @)^! ;fn df3 !( ut] /fhf 1fg]Gb|n] u/]sf] zfxL …s'Ú g} cGttM /fhtGq cGTosf] d'Vo sf/s ag]sf] 5 . ;f]xL sf/snfO{ dx;'; ub}{ 1fg]Gb|n] z'qmaf/ zfxL dGqL sdn yfkf;“u eg]sf 5g\, …df3 !( ut] d}n] ODofRof]8{ :6]k-ckl/kSj sbd_ rfn]sf] /x]5' . Ú ;|f]tsf cg';f/ 1fg]Gb|n] yfkf;“u …ef/tnfO{ lr9\ofP/ 7"nf] uNtL u/]sf]Ú pNn]v ub{} lau|]sf] ;DaGw ;'wf/ eO/x]sf] atfPsf lyP . t/, ;DaGw hlt;'s} ;'b[9 eP klg tTsfnLg ef/tLo /fhb't lzjz+s/ d'vhL{;“u pgsf] w]/} u'gf;f] /x]sf] pgn] yfkfnfO{ ;'gfPsf lyP . yfkf nufot pgnfO{ e]6\g uPsfx?nfO{ /fhf 1fg]Gb|n] ef/tLo /fhb't d'vhL{n] cfkm"nfO{ e]6\g ;do dfu]sf] t/, e]6 gu/]sf] klg atfPsf 5g\ . b/af/ ;|f]tsf cg';f/ d'vhLn] Ps dlxgfb]lv 1fg]Gb|sf] …bz{ge]6Ú dfu]sf lyP . t/, /fhfn] e]6\g dfg]gg\ . 9fsfdf ePsf] ;fs{ ;Dd]ngdf 1fg]Gb|n] rLgnfO{ ;fs{sf] ko{j]Ifs agfpg] k|:tfj u/]kl5 /fhf / ef/tsf] ;DaGw lrl;Psf] lyof] . sdn yfkfsf] 5f]/Lsf] lax]sf] lgDtf] dfGg uPsf pgn] ;+ljwfg;ef r'gfjdf k/fhLt ePsf sf+u|]; / Pdfn]sf g]tfx?;“u cfkm\gf Rofgndfkm{t\ s'/fsfgL eO/x]sf] ;d]t v'nf;f u/]sf lyP . /fhf 1fg]Gb|n] g]kfnsf] /fhgLltdf dfcf]jfbLsf] pkl:ylt w]/} aif{;Dd /xGf] ljZn]if0f ;d]t yfkfnfO{ ;'gfPsf] ;|f]tx?n] atfPsf 5g\ . ;/sf/df w]/} ;do;Dd dfcf]jfbL l6ls/xg] ljZNf]if0fsf cfwf/df dfcf]jfbLnfO{ c;kmn kfg{ cGo bnx?;“u ;DaGwsf] ;]t" alnof] agfpg pgL nfu] klg bnx?n] ;xh} /fhf 1fg]Gb|nfO{ sf“wdf af]s]/ n}hfg ;Sg] l:ylt eg] 5}g . lsgeg] d"nwf/df /x]sf g]skf -dfcf]jfbL_ g]kfnL sf+u|];, g]skf -Pdfn]_ n] ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fh;+:yf cGTo ug{ x:tfIf/ ul/;s]sf 5g\ . t/, /fhf eg] cem} gf/fo0flx6Ldf a:g kfpg]df cfzfjfbL 5g\ . cd]l/sfn] s]xL ;xof]u unf{ ls eGg] cfzfdf /fhf b]lvG5g\ . ;+;b\ a}7s z'? ePkl5 dw];L hgclwsf/ kmf]/daf6 ;efifb\ o'lgogsf k"j{ /fhfjfbL, sf+u|]; g]tfx? ljho uR5]bf/ / z/bl;+x e08f/L, uf]ljGb rf}w/Lnufotn] /fh;+:yfsf] kIfdf nlaª ug]{ /fhfsf] ljZjf; 5 . /fhf 1fg]Gb| dfcf]jfbLn] ;f+:s[lts ?kdf /fhtGqsf] cl:tTj :jLsf/ unf{g\ eGg] cfzfdf /x]sf] ;|f]t atfp“5 .

kl5Nnf] k6s /fhf 9'Ss /x]sf] kfpg]x? dWo]sf Ps sdn yfkfn] cfkm\g} lgaf;df ePsf] sl/a Ps 306f nfdf] ;+jfbsf qmddf 1fg]Gb|nfO{ ;f]w], …;/sf/ 9'Ss xf]OalS;G5, s] cfwf/df < Ú 1fg]Gb|sf] hafkm lyof], … ljleGg Rofgnx?af6 bn / cGt/fli6«{o ;d'bfo;“u s'/fsfgL eO/x]sf] 5 . Ú

;dfrf/;|f]tsf cg';f/ /fhfn] cfkm\gf] clGtd cf8e/f];f wd{nfO{ agfpg] tof/L u/]sf 5g\ . ef/tdf ;DkGg ljZjlxGb' dxf;+3sf] a}7sdf z'esfdgf k7fPsf 5g\ . z'esfdgfnfO{ g]kfndf /fh;+:yf l6sfpg] gof“ sf8{sf] ?kdf lnOPsf] 5 . cltjfbL lxGb"n] cfk"nfO{ ;dy{g hgfp“b} ef/tdf cfGbf]ng ug]{ cfzf /fhf 1fg]Gb|sf] 5 . pgsf] ;bf;otfk|lt elQmefj k|s6 ub}{ lxGb" cltjfbLx?n] ;z:q cfGbf]ng ug]{ wDsL;d]t lbO;s]sf 5g\ . t/ pgsf /fhgLlts ;xof]uLx?n] wd{sf] cf8df /fhgLlt gug{ ;Nnfx lbO;s]sf 5g\ . … wfld{s?kdf hfg' x'b}gÚ /fk|kf g]kfnsf cWoIf yfkfsf] ;Nnfx lyof], … wfld{s cf8df s]xL sbd rflnPdf Tof] sfpG6/ k|f]8lS6e-k|To'Tkfbs_ x'G5 . Ú /f]rs s'/f t s] 5 eg] 1fg]Gb|n] /fli6«otfsf] ;jfndf dfcf]jfbLnfO{ gh/cGbfh ug'{ gx'g] af]nL /fhfn] af]n]sf lyP .

/fhfnfO{ ca lxGb' cltjfbL jfx]s cGo cGt/f{li6«o ;d"bfosf] v'nf ;dy{g 5}g . g]kfnL /fhgLltdf x:tIf]ksf/L e"ldsf v]ln/x]sf] cd]l/sfn] dfcf]jfbLnfO{ cft+ssf/Lsf] ;"rLaf6 x6fO;s]sf] 5 . t/, cd]l/sfn] ;/sf/sf] eflj g]t[Tjsf ?kdf dfcf]jfbL cWoIf k|r08 / g]tf 8f afa'/fd e§/fO{;“u cf}krfl/s e]6jftf{ ul/;s]kl5 dfcf]jfbLsf] s'6gLlts ljho x'g] b]lvPsf] 5 . dfcf]jfbL jfx]s cGo k|d'v bnx/;“u t cGt/fli6«{o ;d'bfosf] ;b\efj / ;dy{g ljutb]lv g} /lxcfPsf] 5 .

dfc]fjfbLn] /fhfnfO{ !% lbgleq} gf/fo0flx6L /fhb/af/ TofUg ;Nnfx lbP klg pgn] sdn yfkf;“usf] kl5Nnf] e]6df gf/fo0flx6L /fhb/af/ g5f8\g] ;+s]t lbPsf 5g\ . pgsf] of] ;+s]tn] ;+ljwfg;efsf] a}7s cf/De ePkl5 h]7sf] clGtd ;dodf /fhf / ;/sf/aLr clGtd d'7e]8 pTkGg x'g] ;Defjgf a9]sf] 5 .


;]gfsf] a}7sdf s] eof] <

b[li6 ;+jfbbftf

gof“ ;/sf/ u7gsf] u[xsfo{ ul//x]sf] g]skf dfcf]jfbLn] g]kfnL ;]gfk|lt ljZjf; JoQm ul//x]sf a]nf k|wfg;]gfklt ?Sdf+ub s6jfnn] hg]{nx?;“usf] Pp6f a}7sdf vt/gfs kl/l:ylt ;[hgf x'g] ;+s]t lbPsf 5g\ .

;]gfsf al/i7 hg]{nx?;“u b'O{ ;ftfcl3sf] Pp6f hd36df s6jfnn] …afWofTds kl/l:yltdf a}slNks of]hgfsf nflu tof/ /xgÚ cfb]z lbPsf] ;}lgs ;|f]tn] atfPsf] 5 . lgjf{lrt ;/sf/nfO{ ;xof]u ug]{ k|lj4tf JoQm u/]sf ;]gfkltn] lbPsf] cfb]zaf6 :jod\ hg]{nx? g} rlst k/]sf 5g\ . pgn] lbPsf] cfb]zdf cd't{?kdf dfcf]jfbLsf g]tf tyf hgd'lQm ;]gf / jfO{;LPnsf] ;'/fsL ug'{ elgPsf] lyof] .

a}zfv % ut] laxfg !! ah] ;}lgs x]8Sjf6{/l:yt k|wfg;]gfkltsf] ldl6ª xndf k[tgfklt tyf jl/i7 ;}lgs clws[tx?nfO{ ;Daf]wg ug]{ qmddf s6jfnn] cfb]z lb“b} eg]– …afWofTds kl/l:yltdf aL lk|k]o/ km/ slG6Gh]G;L Knfg -afWofTds kl/l:yltdf a}slNks of]hgfsf lglDt tof/ /xg'_ .Ú ;]gf ;dfof]hgsf ljifodf dfcf]jfbL g]t[Tj / ;]gfkltaLr ljutb]lv g} ljjfb 5 . /fhgLlts ;xdltdf ;]gf ;dfof]hg x'g gx'g] c8fg k|wfg;]gfkltn] /fv]kl5 ljjfb ;'? ePsf] xf] . ;]gfkltsf] cleJolQm To;}sf] lg/Gt/tfsf ?kdf cfPsf] ;|f]t atfp“5 .

g]kfnL ;]gfsf] uPsf] jif{ ;DkGg k[tgf ;Dd]ngdf dfcf]jfbLaf6 x'g;Sg] /fhgLlts x:tIf]k / ;Qf sAhfsf] tof/LnfO{ ljkmn kfg{ tof/ kf/]sf] …j}slNks of]hgfÚ ;a} k[tgfkltx?nfO{ uf]Ko?kdf ;s'{n/ ul/;lsPsf] lyof] . ;]gfsf] ck/]zg ljefu ;|f]tsf cg';f/ tTsfnLg Joj:yf o'4 dxflgb]{zs /x]sf hg]{n cd/ kGt -xfn anflws[t /yL_ / k|wfg;]gfkltsf ;}lgs ;lrj ;xfos /yL ;xfos kjgaxfb'/ kf08]n] j}slNks of]hgf tof/ kf/]sf lyP . ;]gfsf] j}slNks of]hgfcg';f/ dfcf]jfbLn] ;Qf sAHff ug]{ sf]l;; u/]df hgd'lQm ;]gfsf @* j6f lzlj/df surprise attack ug]{ / hg;]gf efUg] ;Defljt 7fp“x?sf] klxrfg u/]/ s8f lgu/fgL ug{ ;DalGwt k[tgfkltx?nfO{ lgb]{zg lbOPsf] lyof] . of]hgf cg';f/ sf7df8f} / zx/L If]qdf /x]sf dfcf]jfbL g]tfx?sf] a;f]af;, p7a; x'g] :yfg nufotsf] ;'/fsL ug]{ / Ps}k6s lgoGq0fdf lng ;lsg] u/L tof/L ug]{ ;d]t of]hgf agfP/ x]8Sjf6{/n] ;DalGwt k[tgfdf k7fOPsf] lyof] . ;}lgs ;|f]tsf cg';f/ pkTosf k[tgfsf ;xfos /yL /fh'k|tfk s];Lsf] g]t[Tjdf vl6Psf] Pp6f ;}Go 6f]nLn] ut jif{ g} ;f] of]hgfsf] uf]Ko cEof; ;d]t ;'?jft u/]sf] lyof] . t/, ;f] of]hgfsf af/]df dfcf]jfbL x]8Sjf6{/df ;"rgf k'u]sf] ;'Osf] kfPkl5 ;}lgs x]8Sjf6{/n] tTsfnsf nflu :ylut u/]sf] ;|f]t atfp“5 .

k|wfg;]gfklt s6jfnn] ;]gfsf ;a} sfof{nox?df /fhf k[YjLgf/fo0f zfxsf] kmf]6f] /fVg k[tgfkltx?nfO{ df}lvs cfb]z lbPsf 5g\ . Ps k[tgfkltsf cg';f/ …/fli6«o Pstfsf k|ltsÚ k[YjLgf/fo0f zfx ePsf] eGb} s6jfnn] ljutdf /fhf 1fg]Gb|sf] kmf]6f] /flvPem}“ ca k[YjLsf] t:jL/ em'G8\ofpg cfb]z lbPsf 5g\ . pgn] cfkm\gf] sfof{no / a}7s xndf k[YjLgf/fo0f zfxsf] t:jL/ /flv;s]sf 5g\ .

k|wfg;]gfkltsf] k|:tfj

;+ljwfg;efsf] lgjf{Rfgdf ;'/Iffsf nflu s'g} e"ldsf lgjf{x ug{ gkfPsf] g]kfnL ;]gfsf k|wfg;]gfklt s6'jfnn] k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ r'gfas} a]nf ;]gf kl/rfng ug{ k|:tfj u/]sf] v'nf;f ePsf] 5 . a}zfv ^ ut] eb|sfnLl:yt h+uL c8\8fdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] pkl:yltdf cfof]lht a}7sdf ;xefuL Ps bh{g hg]{ndWo]sf Psn] s6jfnsf] k|:tfjsf] af/]df v'nf;f u/]sf lyP . ;}lgs ;|f]tsf cg';f/ k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ v'zL kfg{] u/L la|lk|mª\ u/]sf tL hg]{nn] ;f] a}7sdf eg]sf lyP– … lrkm ;fÚkn] cfdL{ kl/rfng ug'{k5{ eGg] k|:tfj xh'/n] dflgaS;]sf] eP xfdL xfg]{ lyPgf}“, ;]gf kl/rfng gubf{ of] xljut ePsf] xf]  .Ú t/ pgsf] egfOk|lt k|wfgdGqL sf]O/fnfn] eg] s]xL klg k|ltlqmof lbPgg\ . ;]gfn] cfof]hgf u/]sf] ;f+:s[lts sfo{qmds} aLrdf hg]{n / k|wfgdGqLaLr ePsf] a}7sdf k|wfg;]gfklt s6'jfnn] ;]gf kl/rfng ug]{ k|:tfj afn'jf6f/ nu]sf] v'nf;f ePsf] lyof] . ;]gfsf] dWok[tgfklt tf]/0fh+uaxfb'/ l;+xn] dfcf]jfbLNf] wf“bnL gu/]sf] eP sf+u|];sf] ef]6 @) k|ltzt a9\g] atfPsf lyP . pgsf] egfO e'O“df v:g gkfp“b} k|wfgdGqLn] eg]sf lyP– … xf]Og, c;L k|ltzt .Ú

/fhtGq arfpg] clGtd k|oTg †

;+ljwfg;ef r'gfjcl3 ;]gfsf rf/ hgf hg]{nx?n] …/fhtGq arfpgÚ k|oTg ug'{k¥of] eGb} k|wfg;]gfklt s6jfnnfO{ nlaª u/]sf] v'nf;f ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfj x'g' b'O{ lbgcl3 r}q @^ ut] ;}lgs d"Vofnodf cfof]lht sf7df8f} pkTosfsf al/i7 ;}lgs clws[tx?sf] a}7sdf hg]{nx?n] k|:t't u/]sf] sfo{kqdf /fhtGq aRg ;Sg] ;Defljt kl/b[Zo pNn]v u/]sf lyP . hg]{nx? bLks u'?ª, lblnkzdz]/ /f0ff / lbnLk /fodfemL tyf n]lº6g]G6 sg]{n 8f= k|]d a:g]tsf tkm{af6 k|:t't rf/j6f l/kf]6{df pgLx?n] dfcf]jfbLNF] ;+ljwfg;ef r'gfjdf k/fho ef]Ug] / k/fhosf] emf]“sdf dfcf]jfbL cfGbf]ngdf plqPkl5 To;nfO{ k|lt/f]w ug]{ gfddf ;]gf kl/rflnt x'g] cj:yfdf /fhtGq hf]lug] ts{ u/]sf] ;}lgs ;|f]tn] atfof] . sfo{kq k|:t't ug]{x?dWo]sf 8f= a:g]t la/fdLsf] sf/0f b]vfp“b} ;f] a}7sdf ;xefuL ePsf lyPgg\ . …/fhf x6\g lbOg'x'“b}g, To;sf nflu s'g} klg bafa lbOg'k5{Ú ;|f]tsf cg';f/ a}7sdf ;xefuL tLg hg]{nx?sf] egfO lyof]– …To:Tf} ca:yf cfOnfu] l/ef]N6 ug'{k5{ .Ú ;f]xL lbg hg]{n 5qdfgl;+ u'?ª\n] rf]/L cf}“nf] 3'dfP/ eg]sf lyP, …ca dfcf]jfbLsf] kQf;fkm †Ú ;f] a}7sdf k|wfg;]gfklt s6jfn egs s]xL klg af]n]gg\ . ut ;ftf s6jfnnfO{ e]6]/ kms]{sf k"j{ c~rnflwz Pj+ b]zeQm u0ftflGqs Pstf cleofgsf ;+of]hs ;"o{jxfb'/ ;]g cf]nLn] klg s6jfnn] s]xL klg gaf]n]sf] atfP . …pxf“n] s'/f] ;'Gg'ef] dfq}Ú cf]nLn] eg]– … t/ To:tf] /fhgLlts s'/f s]xL af]Ng' ePg .Ú

hg]{nsf] a}7sdf ;/sf/s} lj/f]w

;]gfn] d'n'se/ …dfcf]jfbL cft+sÚ a9]sf] sf/0f b]vfp“b} ;/sf/k|lt hgtfsf] cgf:yf k}bf ePsf] lalk|mª u/]sf] 5 . ;}Go x]8Sjf6{/ eb|sfnLdf ut z'qmaf/ cfof]lht hg]{nx?sf] a}7sdf jfO{;LPnsf sf/0f c;'/Iff a9]sf] laifodf lalk|mª ePsf] eb|sfnL ;|f]tn] atfof] . cGo :yfgdf cd"t{?kdf ;'/Iff l:ylt sdhf]/ /x]sf] atfOP klg dWoklZrd k[tgfsf tkm{af6 k7fOPsf] l/kf]6{df jfO{;LPnsf sf/0f hghLjg k|efljt ePsf] ls6gL;fy pNn]v ul/Psf] 5 . k[tgfn] dfcf]jfbL …cft+sÚsf cufl8 k|x/L / k|zf;g d'sbz{s ag]sf] ;d]t x]8Sjf6{/df z'qmaf/ lalk|mª u/]sf] 5 .

dWoklZrd k[tgfklt cgGtaxfb'/ y]a]n] k7fPsf] ;dLIff l/kf]6{df dfcf]jfbLn] r'gfadf Aofks wf“wnL Uf/]sf] / of]ª\ sDo'lgi6 lnu -jfO{;LPNf_sf] Hofblt a9\b} uPsf] pNNf]v 5 . dfcf]jfbL 7"nf] kf6L{sf ?kdf :yflkt ePkl5 klg jfO{;LPnsf sfo{stf{n] s'6lk6 / cft+s hf/L /fv]sf] ;d]t dWoklZrd k[tgfn] l/kf]6{ k7fPsf] 5 . z'qmaf/sf] a}7sdf k|wfg;]gfklt s6jfn tyf pkTosfl:yt ;]gfsf al/i7 clw[stx? ;xefuL lyP .

a}7sdf pkTosf k[tgfklt clgnh+u yfkfn] dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;+o'Qm ;/sf/ u7g x'g] lglZrt gePsf] lalk|mª u/]sf lyP . …tTsfn} ;/sf/ u7g x'g] l:ylt b]lv“b}gÚ pgn] lalk|mªdf eg]– …dfcf]jfbLsf] ;/sf/df sf+u|];, Pdfn] ;xefuL x'g] h:tf] kl/l:ylt 5}g . a}7sdf pkTosf;lxt d'n'se/sf ^ k[tgfaf6 k|fKt l/kf]6{x? k|:t't ePsf] ;}lgs pRr :f|f]tn] hgfPsf] 5 .


s] 5 o]r'/Lsf] ‘g]kfn 8lS6«g’ df <

Clif wdnf

uPsf] j}zfv !( ut] cGt{/fli6«o ljdfg:ynsf] eLeLcfO{kL sIfdf Pp6f ljz]if kfx'gfsf] :jfut x'“b} lyof] . tL kfx'gfsf] :jfutsf nflu g]kfnsf k|d'v b'O{ jfdkGyL bnsf ljz]if k|ltlglw g} v6fOPsf] lyof] . g]skf -Pdfn]_ sf tkm{af6 ljb]z ljefu ;b:o /fhg e§/fO{ / lgjt{dfg dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnsf :jsLo ;lrj ofbj zdf{ tyf dfcf]jfbLsf ljb]z ljefu ;b:o km"ndfnfsf ;fy Toxf“ k'u]sf lyP .

tL kfx'gf c? sf]xL geP/ ;ft bn / dfcf]jfbLaLr afx« a'“b] ;dembf/L u/fP/ xfn;Ddsf] zflGt k|lqmofdf;sf/fTds e"ldsf lgjf{x ub}{ cfPsf ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ -dfS;{jfbL_ sf dxf;lrj ;Ltf/fd o]r'/L x'g'x'GYof] . g]kfndf ;+ljwfg;ef lgjf{rgkl5 gof“ ;/sf/ u7gsf ;Gbe{df h]lnPsf] uf“7f] km'sfpg o]r'/L cfpg'ePsf] lyof] . ljdfg:ynsf] eLeLcfO{kL sIfdf o]r'/Ln] ;'?d} of] k“lQmsf/;“u ;f]Wg'eof]– …gof“ u0ftflGqs g]kfndf ca s] ubf{ l7s x'G5 < oxf“sf /fhgLlts bn / hgtfsf] dgl:ylt s] 5 <Ú

cf}krfl/s :jfutkl5 Pdfn]sf /fhg e§/fO{n] o]r'/L;“u} cfPsf /fx'n a?jfnfO{ lgjt{dfg dxf;lrj dfwj g]kfnsf] ljz]if lgdGq0ffaf/] hfgsf/L u/fpg'eof] . …dxf;lrj o]r'/LnfO{ xfd|f dxf;lrjn] e/] l8g/sf] lgDtf] lbg'ePsf] 5, cfpg'xf]nf .Ú a?jfn] of] lgdGq0ff ;Gb]z tTsfn ljdfg:ynd} o]r'/LnfO{ ;'gfpg'eof] . o]r'/Ln] eGg'eof]– …cf]s], jL jLn sd -l7s 5, xfdL cfpg] 5f}+_ .Ú

kqsf/x?sf] eL8nfO{ l5rf]Nb} o]r'/L Pdfn] lgjt{dfg dxf;lrj g]kfnn] pxf“s} nflu k7fpg'ePsf] uf8L r9]/ cfkm\gf] d'sfd /x]sf] xf]6n ;f+lu|nf k'Ug'eof] . …l/k|m];Ú ePkl5 pxf“ cgldg k|d'v Oofg df6L{gnfO{ e]6\g hfg'eof] . df6L{g;“u o]r'/Ln] g]kfnsf] cgldgsf] efjL e"ldsf / ;]gf ;dfof]hgnufotsf ljifodf s'/fsfgL ug'{ePsf] lyof] . ;f] cj;/df pxf“n] ;s];Dd rf“8f] zflGt k|lqmofnfO{ lgZsif{df k'¥ofP/ g]kfnaf6 cgldgnfO{ labfO{ ug'{kg]{ wf/0ff k|s6 ug'{ePsf] lyof] .

a]n'sf pxf“ k|wfgdGqL lu/hfk|;fb sf]O/fnfnfO{ e]6\g afn'jf6f/ k'Ug'eof] . o]r'/Ln] ;'?d} k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ ;+ljwfg;ef lgjf{rg ;kmntfk"j{s ;DkGg u/fPsf]df awfO{ lbg'eof] . To;qmddf o]r'/Ln] efj's x'“b} eGg'ePsf] lyof]– …tkfO{+sf] g]t[Tjdf cfGbf]ng eof], tkfO{+s} g]t[Tjdf lgjf{rg klg eof], ca tkfO{+s} kxnsbdLdf dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf ;/sf/ u7g / gof“ ;+ljwfg lgdf{0fsf] k|lqmof ;kmn x'g'k5{ . tkfO+{sf] cleefjsTjd} cfufdL k|lqmof klg ;'rf? x'g'k5{ . To;f] ePdf dfq g]kfnsf] nf]stflGqs/0fn] km8\sf] dfg{ ;S5 .Ú ;f] cj;/df o]r'/Ln] ef/t ;/sf/, /fhgLlts bnx? / ef/tLo hgtfsf] ;Gb]z k|wfgdGqLnfO{ ;'gfpg'ePsf] lyof] .

b'O{ jif{cl3 cfkm'n] sf]O/fnfnfO{ eg]sf] Pp6f k|;+u klg o]r'/Ln] ;f] cj;/df :d/0f ug'{eof] . …d}n] b'O{ jif{cl3 1fg]Gb| ca clGtd /fhf x'g\ eg]/ eg]sf] lyP“, Tof] ;xL /x]5 . ca tkfO{+s} g]t[Tjdf ;+ljwfg;efsf] klxnf] a}7saf6 /fhtGqsf] cGTo / u0ftGqsf] 3f]if0ff ePsf] x]g{ xfdL cft'/ 5f}+Ú– o]r'/Ln] sf]O/fnf;“u eGg'eof] . ;f]xL cj;/df dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] gof“ ;/sf/ / /fi6«ktLo k4ltaf/] klg pxf“x?aLr 5nkmn ePsf] lyof] .

k|wfgdGqL lgs6 ;'qx?sf cg';f/ o]r'/Ln] sf]O/fnfnfO{ ef/tsf] nfOg :ki6 kfg'{ePsf] lyof] . h;cg';f/ ef/t oltv]/ g]kfnsf d'Vo tLg bn dfcf]jfbL, sf+u|]; / Pdfn]aLrsf] ;xdlt sfod /xf];\ eGg] rfxG5 . gof“ ;/sf/ klg oL tLg zlQmx?s} ;xdltdf agf];\ eGg] p;sf] rfxgf 5 . tLg bnaLr ;Qf / zlQm af“8kmf“8 ubf{ k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ k|yd ;]l/df]gLo /fi6«ktL, k|r08nfO{ sfo{sf/L clwsf/;lxtsf] k|wfgdGqL, ;'jf; g]DjfªnfO{ ;+ljwfg;efsf] klg ;efd'v kb agfpg'kg]{ / dw];L bnnfO{ ;/sf/df ;xefuL u/fO{ b'O{ jif{df ;+ljwfg lgdf{0f ug{ ;'emfj o]r'/Ln] lbg'ePsf] a'lemPsf] 5 . oBlk, o;af/]df g]kfnsf bnx?aLr ;xdlt x'g af“sL 5 .

k|wfgdGqL;“u s'/fsfgLkl5 ;f]xL ;f“em o]r'/L Pdfn]sf lgj{tdfg dxf;lrj dfwj g]kfnsf] sf]6]Zj/l:yt lgjf;df k'Ug'eof] . l8g/sf qmddf o]r'/Ln] g]kfn;“u Pdfn]sf] k/fhosf] sf/0faf/] ;f]Wg'ePsf] lyof] . ;f] cj;/df Pdfn]nfO{ o]r'/Lsf] ;Nnfx lyof]– …Pdfn] ;/sf/af6 efUg'x'Gg . dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/df klg ;xefuL x'g'k5{ . gof“ ;+ljwfg lgdf{0fdf Pdfn]sf] klg e"ldsf x'g'k5{ .Ú

ef]lnkN6 cyf{t\ j}zfv !( ut] laxfg} o]r'/LnfO{ e]6\g u[xdGqL s[i0f l;6f}nf / sf+u|]; g]tf z]v/ sf]O/fnf / ;zf+s sf]O/fnf xf]6n ;f+lu|nf k'Ug'eof] . t/, o]r'/L tof/ eOg;s]sfn] pxf“x? $% ldg6 s'g'{k¥of] . oL b'O{ g]tf;“usf] 5nkmnkl5 o]r'/L k'gM laxfg} k|wfgdGqL sf]O/fnfnfO{ e]6\g afn'jf6f/ k'Ug'eof] . cl3Nnf] lbg dfcf]jfbL cWoIf k|r08;“u 6]lnkmf]gdf ePsf] s'/fsfgL / Pdfn] lgjt{dfg dxf;lrj g]kfn;“usf] 5nkmnaf/] sf]O/fnfnfO{ cjut u/fp“b} o]r'/Ln] eGg'eof]– …tkfO{+n] clxn]sf] cj:yfdf ;'ema'emk"0f{ 9+un] lg0f{o ug'{k5{ . tkfO{+n] ;a}nfO{ ldnfP/ n}hfg] / ;xsfo{sf nflu k|]l/t ug]{ kxn ug'{k5{ .Ú

To;} lbg o]r'/L dfcf]jfbL cWoIf k|r08nfO{ e]6\g pxf“sf] lgjf; k'Ug'eof] . ;+of]u klg s:tf] eg] To;a]nf dfcf]jfbLsf pRr kf“r g]tfx? ToxL x'g'x'GYof] . k|r08, df]xg j}B …ls/0fÚ, 8f= afa'/fd e§/fO{, /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ / ljb]z ljefu k|d'v ;LkL uh'/]n x''g'x'GYof] . o]r'/Ln] ;a}nfO{ awfO{ lbg'eof] / ljz]ifu/L k|r08nfO{ Pp6f vfdaGbL kq a'emfpg'eof] . Tof] kqdf ef/tLo ljb]zdGqL k|0fj d'vhL{n] k|r08nfO{ ef/t e|d0fsf nflu ug'{ePsf] cf}krfl/s lgDtf] lyof] .

e]6df o]r'/Ln] k|r08nfO{ eGg'eof]– …clxn] klg sf]O/fnf, tkfO{+ / Pdfn]sf] ;xsfo{ cfjZos 5 . g]kfndf bf];|f] k6s sDo'lgi6 kf6L{sf] g]t[Tjdf ;/sf/ u7g x'gnfu]sf]df ef/tLo sDo'lgi6 kf6L{ dfq x}g, l;+uf] ef/t v'zL 5 . sf+u|]; cfO{sL g]t[ ;f]lgof ufGwLn] klg tkfO{+nfO{ z'esfdgf lbg'ePsf] 5 . tkfO{+x? ;xdltsf ;fy cl3 a9\g'x'g]5 eGg] cfzf u/]sf] 5' .Ú k|r08n] klg hgtfn] dfcf]jfbLnfO{ :ki6 hgfb]z lbPsfn] s'g} /f]sfj6 lagf bnx?n] ;/sf/ agfpg ;xh kl/l:ylt lgdf{0f ul/lbg'kg]{ cfu|x ub}{ b'O{ jif{leq g]kfndf cfd"n kl/jt{gsf] 9f]sf vf]Ng] atfpg'ePsf] lyof] . dfcf]jfbL g]tfx?n] !(%) sf] ;GwLsf] s'/f p7fPkl5 o]r'/Ln] ;f] ;GwLsf] k'g/fjnf]sg ug{ ef/t tof/ /x]sf] hfgsf/L u/fpg'ePsf] lyof] . To;kl5 l/kf]6{;{ Snj k'Ug'ePsf o]r'/Ln] eGg'eof]– …dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/nfO{ ef/tsf] ;xof]u /xg] 5, !(%) sf] ;GwLsf] k'g/fjnf]sg ug{ ef/t tof/ 5 .Ú

o]r'/Ln] dw];L bnsf g]tfx? pk]Gb| ofbj, /fh]Gb| dxtf] / dxGy 7fs'/nfO{ e]6]/ dfcf]jfbLsf] g]t[Tjdf aGg] ;/sf/df ;xefuL x'g cfu|x ug'{eof] . g]kfnsf k|d'v tLg g]tf k|r08 / dfwj / sf]O/fnf;“u kmf]gdf s'/fsfgL ub}{ eGg'eof]– …d clxn] :jb]z kms+{b}5' . tkfO{+x?sf] ;xdlt ePsf] / ;xsfo{sf cfwf/df gof“ ;/sf/ u7g eO{ zflGt k|lqmof ;kmn ePsf] x]g{ cft'/ 5' .Ú


‘cleo'Qm’ ;ef;b\

dfwa a:g]t

dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf tkm{af6 ?kGb]xL If]q g+= @ af6 ;+ljwfg;ef;b\df ljhoL u'Nhf/L pkgfdn] lrlgg] cf]dk|;fb ofbj xTofsf cleo'Qm x'g\ . ut jif{sf] h]7 #) ut] jfO{;LPnsf s]Gb|Lo ;b:o ljgf]b kGt -lht]Gb|_ / lhNnf ;b:o z]ifdl0f nfld5fg]sf] xTof cleof]udf pgnfO{ k|x/Ln] …df]i6jfG6]8Ú sf] …lni6Ú df /fv]/ vf]hL ul//x]sf] 5 . ?kGb]xLsf] dr{jf/ If]qdf ef/tLo kIfn] cltqmd0f u/]sf] e"ld x]g{ uO/x]sf a]nf cfºgf b'O{ sfo{stf{ kGt / nfld5fg]nfO{{ u'Ghf/Lsf] g]t[Tjdf !$ hgfsf] ;d"xn] nv]6L–nv]6L xTof u/]sf] ls6fgL;fy dfcf]jfbL g]tf elQm kf08]n] pgLx?lj?4 ut ;fpg !& df st{Ao Hofg d'2f lhNnf cbfntdf btf{ u/fPsf 5g\ . cbfntn] klg u'Ghf/LnfO{ kqmfp ug{ k|x/LnfO{ cfb]z lbPsf] 5 . t/ k|x/Ln] u'Ghf/LnfO{ kqmfp ug{ ;s]sf] 5}g .

g]kfnL sf+u|];sf tkm{af6 /f}tx6 If]q g+= @ df ljhoL ;+ljwfg;ef;b\ df]xDdb ckmtfj cfndn] lgjf{rgsf] cl3Nnf] lbg ad k8\sfP/ lqnf]sk|tfk l;+xnufotsf] xTof u/fPsf] ls6fgL;fy ;+ljwfg;ef cbfntdf d'2f btf{ ePsf] 5 . Pdfn], dfcf]jfbLnufotsf kf6L{n] cfndsf] lgb]{zgdf ad k8\sfpg nufPsf] k|df0fsf ;fy d'2f btf{ u/fPsf x'g\ . ljikmf]6gdf k/L @% eGbf a9L ;j{;fwf/0f 3fOt] ePsf lyP . cfndn] ad ljikmf]6g u/fO{ qf;sf] ;xf/f lnP/ r'gfjL kl/0ffd cfºgf] kIfdf kf/]sf] bfjL ub}{ Pdfn] / dfcf]jfbLsf pDd]bjf/n] oxL !@ ut] lalxaf/ kqsf/ ;Dd]ng u/L pgsf]] ;+ljwfg;ef ;b:otf vf/]h x'g'kg]{ dfu u/]sf 5g\ . ljikmf]6gdf k/L d[To' ePsf l;+xsf afa'n] kqsf/;fd' cfnds} sf/0f cfºgf] 5f]/fsf] d[To' ePsf] lhls/ u/]sf lyP . pgn] kqsf/ ;Dd]ngdf eg]– …d]/f] 5f]/f]nfO{ a'y sAhf ug{ eg]/ nluPsf] lyof] . nfdf] ;do;Dd gkms{]kl5 vf]hlag ubf{ dl/;s]sf] hfgsf/L kfOof] . d]/f] 5f]/f]sf] xTofdf cfnds} xft 5 .Ú

:jtGq pDd]bjf/sf] ?kdf /f}tx6 If]q g+= ! af6 gf} xhf/ b'O{ ;o Ps NofP/ ;+ljwfg;ef ;b:odf ljhoL aag l;+x g]kfn, ef/tsf k|x/Låf/f ;jf{lws vf]hL ul/Psf AolQm x'g\ . pgsf lgs6td k|lt4GåL ;b\efjgfsf pDd]bjf/n] ^ xhf/ % ;o ** k|fKt u/] . l;+xn] ut ebf} !^ ut] /fhwfgLsf] tLg 7f“pdf ad ljikmf]6g u/fPsf] ls6fg u/L k|x/Ln] sf7df8f}+ lhNnf cbfntdf d'2f bfo/ u/]sf] 5 . /fhwfgLsf] ljikmf]6gdf tLg hgfsf] d[To' ePsf] lyof] . ljikmf]6gnut} jQmJo lgsfnL l;+xn] 36gfsf] lhDd]jf/L lnPsf lyP . ut jif{sf] r}q !& ut] /f}tx6sf] uf}/df @& hgf dfcf]jfbL sfo{stf{sf] g[;+z xTofdf klg aagsf] d'Vo xft /x]sf] dfcf]jfbL / k|x/Lsf] ls6fgL 5 . Tof] ;fd"lxs g/;+xf/lj?4 klg pgnfO{ k|x/Ln] vf]hL ul//x]sf] 5 . t/, clxn] ;ef;b\df ljhoL ePkl5 eg] l;+xsf] af]nL km]l/Psf] 5 . rrf{df cfpg dfq} /fhwfgL adsf08 / uf}/ g/;+xf/sf] lhDd]jf/L lnPsf] bfjL pgn] ug{ yfn]sf 5g\ .

;nf{xL If]q g+= % af6 !# xhf/ Ps ;o $@ dt NofP/ ;+ljwfg;ef ;b:odf ljhoL ag]sf ;b\efjgfsf vf]ef/L /fo klg …s+nlstÚ ;+ljwfg;ef;b\ x'g\ . )%$ df /fhwfgLsf] sdnfbLl:yt dg;'g l8:sf]df k]:tf]n k8\sfP/ /fon] pkb|f] dRrfPsf lyP . j]Zofno wfp“b} …l76LÚ x?;“u cg}lts ;DaGw /fVg]df klg /fosf] gfd cufl8 g} cfp“5 . ljleGg kf6L{ rxfg]{ /xg] /fon] o;k6s klg dtbftfnfO{ qf; b]vfP/ lgjf{rg lht]sf] cf/f]k nfUg yfn]sf] 5 . /f}tx6sf] If]q g+= % af6 ;+ljwfg;ef;b\ aGg] cj;/ kfPsf uf}ljGb rf}w/L zfxL zf;gsfnsf …l6s]Ú dGqL x'g\ . rf}w/Lsf] k[i7e"ld klg ck/flws ePsf] / ef/tLonufotsf ck/flws k[i7e"ldsf JolQmx?;“u pgsf] lgs6 ;DaGw /x]sf] ;|f]tn] b[li6nfO{ atfPsf] 5 . ck/flws wGbfdf ;+nUg ePsf]df pgnfO{ k|zf;gdf k6s–k6s d'2f;d]t kl//xg] u/]sf]] 5 . ;nf{xL If]q g+= $ af6 dw];L hgclwsf/ kmf]/dsf] tkm{af6 ljhoL lzjk'hg /fo klg …ck/flwsÚ k[i7e"lds} /x]sf] ;|f]tn] atfPsf] 5 . dw]; cfGbf]ngtfsf df]6f] /sd rGbfsf ?kdf c;'nL ug]{, pBf]uL Aofkf/Lnufot ljleGg AolQmx?af6 lkm/f}tL /sd lng] wGbfdf pgsf] e"ldsf cufl8 /x]sf] a'lemPsf] 5 .

DFflysf b[i6fGt s]xL pbfx/0f dfq} x'g\  . Ps o'udf Ps lbg cfpg] ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf of]Uo / ;Ifd JolQmx? kfvf nfu]/ sn+lst / ck/fwdf gfd sdfPsf JolQmx?n] lht]sf 5g\ . ;dfhdf unt sfd u/]/ b'gf{dL sdfPsfx? ljho x'g'n] s:tf] ;+ljwfg aGnf < k|Zg p7\g yfn]sf] 5 . ck/flws k[i7e"ldsf JolQmx?nfO{ l6s6 lbg] g]tfx?n] eg] oL ljifonfO{ xNsf ?kdf lnPsf 5g\ . ;nfxL{ % df vf]ef/L /fonfO{ l6s6 lbg] ;befjgf kf6L{ cWoIf /fh]Gb| dxtf] unt k[i7e"lds} eP klg hgtfn] dt lbP/ rf]VofOlbPsf] atfp“5g\ . …/fonfO{ bfu t nfu]s} xf] t/ bfu slt eGg] xf] . /fon] t …ugÚ k8\sfPsf] dfq xf] . s;}nfO{ df/]sf] t xf]OgÚ– dxtf] eG5g\– …To;nfO{ 7"nf] ck/fwsf] ?kdf lng' x'Gg . xTof/f, anTsf/L t ;+ljwfg;efdf ljhoL eP/ cfPsf 5g\ . To;sf] t'ngfdf vf]ef/L t sd bf]ifL 5g\ lg .Ú

cGtl/d ;+ljwfgsf d:of}bfsf/ Pjd\ sfg'gljb\ lvdnfn b]jsf]6f dgf]gogs} a]nf s:tf JolQmn] dgf]gog btf{ u/fP eg]/ …jfrÚ u/L …cAh]S;gÚ ug{ g;s]sfn] ck/flws k[i7e"ldsf JolQm ;+ljwfg;efdf ljhoL aGg kfPsf cf“sng u5{g . …ck/flws rl/qsf] JolQm lgjf{lrt eP/ cfP klg cGtl/d ;+ljwfg adf]lhd ;ef;bsf] klxnf] a}7sdf p;sf] ck/fw / cof]Uotfsf af/]df ph'/L k/]df 5fgljg x'g] Jofj:yf 5 .Ú b]asf]6fn] b[li6sf] lh1f;fdf eg]– …sfg'gL lx;fan] ;efd'vn] ;ldlt agfP/} p;sf] ck/fwsf] 5fgljg ug{ ;Sg]5g\ . g}lts lx;fan] x]bf{ klg ck/fwdf km;]sf] JolQmn] hgtfsf] ;+ljwfg agfpg ;Sb}g . To:tfx?nfO{ sfjf{xL x'g}k5{ .Ú ljut lgjf{rgdf lgjf{lrt eP/ cfpg] JolQmsf] k[i7e"ld / lgjf{lrt k|lqmofsf af/]df z+sf nfu]df ;jf]{Rr cbfntn] km};nf ug]{ sfg'gL Jofj:yf lyof] . t/, cGtl/d ;+ljwfgdf Tof] Jofj:yf x6fOPsf] 5 . clxn]sf] ;+ljwfgdf ;efd'vn] g} ;ldlt agfP/ 5fgljg ug{ ;Sg]5g\ / bf]ifL b]lvPdf p;sf] ;b:otf vf/]h x'g ;Sg]5 .

clwjQmf l6sf/fd e§/fO{sf b[li6df, ck/fw u/]/ ljho k|fKt u/]sf] 7xl/Pdf jf ck/flws k[i7e"ldsf] JolQmn] lht]sf] b]lvPdf ;+ljwfg;ef cbfntn] p;sf] ;b:otf vf/]h u/L k'gM lgjf{rg u/fpg ;Sg]5 . k'gM lgjf{rg u/fp“bf To:tf] JolQm pDd]bjf/ aGg kfpg] 5}g . …/f}tx6af6 If]q g+= @ af6 ad ljikmf]6g u/fP/ lht]sf elgPsf df]xDdb ckmtfj cfndsf ljifodf ;+ljwfg;ef cbfntdf d'2f kl/;s]sf] 5 . cbfntn] lgjf{rg g} e¨ ug{ ;S5 . /f}tx6 ! af6 ljhoL ePsf aag l;+x sfg'gL kl/efiffdf km/f/ cleo'Qm x'g\ .Ú e§/fO{ eG5g\– …k|x/Ln] kqmfp u/L y'gfdf /fv] klg d'2f 7x/ geO{ ;b:otf vf/]h x“'b}g . rl/qdf bfu nfu]sfx?n] lgjf{rg lht]sf ePdf cljnDa lu/ºtf/ u/L ;Djlwt lgsfo;dIf k]z ug'{k5{ . ;kmfO{ gkfpGh]n pgLx?n] ;+ljwfg agfpg] sfddf efu lng kfpg' x'“b}g .Ú

Psflt/ bnx?df h;/L / h:tf JolQm p7fP/ ePklg lgjf{rg lhTg}k5{ eGg] dfgl;stf /x]sfn] ;+ljwfg agfpg] ynf]df klg ck/flws k[i7e"ldsf JolQmx? lgjf{lrt aGg ;kmn ePsf kfOPsf] 5 . csf]{lt/ ck/flws k[i7e"ldsf JolQmx? lgjf{lrt x'g'n] lgjf{rg :jR5 / dof{lbt ePg eGg] k|df0f ldn]sf] 5 . ljZn]ifs Pjd\ ;+ljwfg;ef;b\ k|bLk 1jfnL ;+ljwfg;efdf ljhoL eP/ cfPsf eP klg ck/fwLn] pGd'QmL kfpg gx'g] atfp“5g\ . …ulDe/ ck/fwLn] lht]sf 5g\ eg] To:tfn] lht]sf] 7f“pdf lgjf{rg ab/ x'g'k5{ . lgjf{rg lht]s} cfwf/df ck/fw l5Kg' x“'b}g .Ú 1jfnL eG5g\– …o'uftGtsf/L kl/jt{g u/fpg] r'gfjdf klg ck/fwLn] lhTg' la8Dagf xf] . o;n] hgtfsf] r]tgfsf] Go"gtfnfO{ klg k'li6 ub{5 .Ú ck/flws k[i7e"ldsf JolQmx?n] lgjf{rg lht]kl5 cem pgLx?sf] rl/qdf s:tf–s:tf /ª kf]ltb} hfg] x'g Tof] clxn] g} n]Vg c;Dej 5 . h] xf];, hgtfn] pgLx?nfO{ ljut ck/fwsf] k|folZrt ub}{ cfufdL lbgdf ;'lw|g df}sf lbPsf 5g\ . t/ hgtfsf] …DofG8]6Ú cg';f/ ;'lw|g] x'g\ ls xf]Ogg\ Tof] eg] x]g{ af“sL g} 5 .


‘lk|m ltAat’ M ef/tdf ‘;]N6/’ g]kfndf cfGbf]ng

b[li6 ;+jfbbftf

g]kfnaf6 :jtGq ltAatsf] gfddf 7"n} cfGbf]ng rnfpg] tof/L ul/Psf] v'Ngdf cfPsf] 5 . o;sf nflu cd]l/sf / o'/f]lkog o'lgogn] ;xof]u h'6fpg] sfd ;'? u/]sf 5g\ . a]Olhª cf]nlDkssf] ;'?jft;“u} g]kfndf :jtGq ltAatsf gfddf g]kfndf ljZjsf] Wofg tfGg] vfnsf] cfGbf]ng ;'? ug]{ of]hgf cd]l/sg b"tfjf;df ag]sf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .

:jtGq ltAatsf gfddf cufl8 a9fpg] cfGbf]ngnfO{ /fhgLlts ;d{yg h'6fpg] sfd g]kfndf /x]sf] cd]l/sg /fhb"tfjf;n] ug]{ s'/f ljZj:t ;"q atfp“5 . cd]l/sf / o'/f]lkog o'lgogsf b]zx?n] cfGbf]ngnfO{ rflxg] cfly{s ;xof]u h'6fpg] 5g\ . dfgjclwsf/;“u hf]8]/ cfGbf]ngnfO{ cufl8 a9fpg] cd]l/sg b"tfjf;sf] k|:tfjnfO{ ;d]t :jtGq ltAatsf g]tf bnfO nfdfn] ;d{yg hgfPsf] a'lemPsf] 5 . g]kfndf ePsf] cd]l/sg b"tfjf; / bnfO nfdfsf] aLrdf clxn] cfGbf]ngsf af/]df b}lgs s'/fsfgL x“'b} cfPsf] ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .

;/sf/n] :jtGq ltAatsf] cfGbf]ng bdg ug{ ;Sg] ;DefjgfnfO{ Wofgdf /fv]/ cd]l/sg /fhb"t GofG;L h] kfj]nn] k|wfgdGqLnfO{ dfgjclwsf/sf] kIfdf ePsf] cfGbf]ngf bdg gug{ cfu|x u/]sL 5g\ . pgn] of] cfu|x ubf{ clxn];Dd :jtGq ltAatsf] cfGbf]ngdf bdg u/]/ g]kfn ;/sf/n] dfgjclwsf/sf] pNn+3g u/]sf] cf/f]k nufpg ;d]t gr's]sf] k|wfgdGqL sfof{no ;|f]tn] hgfPsf] 5 . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;“usf] pQm e]6df /fhb"t kfj]nn] g]kfndf x'g] :jtGq ltAatsf] cfGbf]ngnfO{ bdg gug{ cfu|x ;d]t u/]sf] a'lemPsf] 5 .

k|wfgdGqL sf]O/fnfn] g]kfn Ps rLgsf] kIfdf /x]sf] k|i6 kfg{ vf]h] klg /fhb"t GofG;Ln] g]kfnsf] of] gLltnfO{ kl/jt{g ug'{kg]{ ;'emfj lbPsf] afn'jf6f/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 . GofG;Lsf] k|:tfjkl5 k|wfgdGqL sf]O/fnf gfhjfkm ePsf lyP . :jtGq ltAatsf] gfddf cfGbf]ng rnfpg ef/tdf a:b} cfPsf ltAatLognfO{ ;8sdf ptfl/g] ePsf] ;dfrf/ ;|f]tn] bfaL u/]sf] 5 . h'n';sf] g]t[Tj u]?j:q nufPsf leIf'x?n] ug]{5g\ . pgLx?nfO{ g]kfnsf ljleGg u'Dafdf a:g] Joj:yf ldnfOg] of]hgf agfOPsf] 5 .

sf7df8f}+sf] cf;kf;df /x]sf u'Dafx?df :jtGq ltAatsf sfo{stf{x?n] k|of]udf Nofpg ;Sg] u/L vfg]s'/fsf] Joj:yfkg ;d]t ul/g]5 . vf;u/L ltAaltogx?sf] a;f]af; /x]sf] If]qx?df ePsf u'DafnfO{ :jtGq ltAatsf] cfGbf]ng cufl8 a9fpg] sfo{stf{x? a:g] 7fp“sf ?kdf k|of]u ul/g]5 . ;+ljwfg;ef lgjf{rgsf] ko{j]If0f ug]{ gfddf g]kfn cfPsf s]xL AolQmx? clxn] :jtGq ltAatsf] cfGbf]ngsf] Joj:yfkgdf nfu]sf 5g\ . ;/sf/n] pgLx?nfO{ klxnf] r/0fdf tLg dlxgfsf] le;f lbPsf] klg ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .

lgjf{rgsf] ko{j]If0fsf gfddf g]kfn cfPsf] k|mfG;]nL ;f+;bx¿sf] Pp6f ;d"xn] :jtGq ltAatsf] cfGbf]ngnfO{ cufl8 a9fpg]x?;“u ;d]t e]6]sf] lyof] . g]kfnl:yt k|mfG;]nL /fhb"t lhn x]g/L 8\of/f]N8 af}4df ePsf] ltAatL z/0ffyL{ SofDkdf k'u]/ :jtGq ltAatsf] kIfdf emG8f]Qf]ng ;d]t u/]sf lyP . pQm sfo{qmddf lgjf{rg ko{j]If0f ug{ cfPsf ;f+;bx¿ jfOjf]g sf]lng / lyP/L l/k]lG6gn] ltAatLx¿nfO{ cfGbf]ng hf/L /fVg cfx\jfg u/]sf lyP . /fhb"tsf] pkl:yltdf ePsf] o:tf] cfx\jfgn] :jtGq ltAatsf kIfw/x? lgs} pT;flxt ePsf 5g\ .

/fhb"t;lxt k'u]sf k|mfG;]nL ;f+;bx¿n] ltJatnfO{ :jtGq agfpg] cfGbf]ng ;xL ePsf] eGb} P]Soa4tf k|s6 u/]sf lyP . pgLx¿n] bnfO{ nfdfsf g]kfn k|ltlglw lyGn] UofN;f]nfO{ :jtGq ltAatsf] emG8f;d]t x:tfGt/0f u/]sf lyP . :jtGq ltAatsf] kIfdf ePsf] cfGbf]ngdfly x'g;Sg] bdgsf ljifodf pgLx?n] k|x/L;“u klg s'/f u/]sf 5g\ . g]kfnnfO{ s]Gb| agfP/ cd]l/sfnufotsf b]zdf Ps} k6s :jtGq ltAatsf] kIfdf cfGbf]ng ;'? ug]{ of]hgfsf ;fy clxn] UofN;f] nfluk/]sf 5g\ . g]kfndf x'g] ;Defljt k|x/L bdgnfO{ dfgjclwsf/ lj?4sf] Hofbltsf ?kdf cGt/fli6«os/0f ug]{ pgLx?sf] of]hgf 5 . k|x/LnfO{ klg of] s'/fsf] ljifodf hfgsf/L u/fPsf] pgLx? atfp“5g\ .

g]kfn ;/sf/ clxn] :jtGq ltAatsf af/]df nlrnf] ePsf] pgLx?sf] ts{ 5 . cd]l/sf / o'/f]lkog d'n'ssf] lg/Gt/ bafan] ubf{ g]kfndf :jtGq ltAatsf] kIfdf ePsf] cfGbf]ngdf b]vfpgsf nflu dfq} bdg x'g] ;f]rsf ;fy pgLx? sfddf h'6]sf 5g\ . af}4df /x]sf] ltAaltogx?sf] lzlj/df pgLx?n] o; af/]df g]kfndf /x]sf pRrkb:y s'6gLlts lgof]ux?;“u k6s–k6s s'/f u/]sf] atfp“5g\ . b"tfjf;sf] uf8L r9]/ ljleGg b]zsf /fhb"tx? pQm lzlj/df :jtGq ltAatsf] af/]df 5nkmn ug{ hfg] u/]sf 5g\ . ;a} 5nkmndf UofN;f] ;xefuL x'G5g\ .

pgLx?sf] 5nkmn g]kfnaf6 :jtGq ltAatsf] gfddf cGt/fli6«o ;d'bfosf] Wofg hfg] u/L s;/L cfGbf]ng ;'? ug]{ eGg] ljifodf s]lGb|t /xg] u/]sf] 5 . vf;u/L :jtGq ltAatssf] dfu ub}{ g]kfndf ;'? ePsf] cfGbf]ngn] ltAatdf klg Hjf/ef6fsf] l;h{gf ug{ s;/L ;lsG5 eGg] ljifodf g]kfndf /x]sf s'6gLlts lgof]usf k|d'vx?n] UofN;f];“u 5nkmn rnfpg] u/]sf 5g\ . pgLx?n] ca cfpg] cfGbf]ng vDkfsf] cfGbf]ng h:tf] x'g' x“'b}g eg]/ UofN;f]nfO{ ;hu u/fp“b} cfPsf] ;d]t ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 .

ltAatsf wfld{s g]tf bnfO nfdf ef/tdf a:g yfn]sf] %) jif{ k'u]sf] 5 . of] aLrdf rLg ;/sf/ / pgsf] aLrdf 5 k6s pknlAwxLg jftf{ klg eO;s]sf] 5 . kl5Nnf] ;dodf cfly{s ?kdf Pl;og 6fOu/sf] ?kdf pbfpg yfn]sf] rLg / ef/taLrsf] ;DjGw lgs} /fd|f] 5 . b'a} b]zsf pTkfbgn] Ps csf{sf] b]zdf /fd|f] ahf/ kfPsf] 5 . o:tf] cj:yfdf ef/t nfdfsf] pkl:ylt / p;sf] dfub]lv ;z+lst x'g yfn]sf] cg'dfg :jtGq ltAatsf] kIFdf nfu]sfx?n] nufpg yfn]sf 5g\ .

nfdfnfO{ ef/tdf nfdf] ;do /fVbf s]xL st}af6 :jtGq sl:d/sf] gf/f rls{of] eg] s] ug]{ eGg] ljifodf ef/tLo clwsf/Lx? clxn] lgs} lrlGtt 5g\ . :jtGq sl:d/sf] gf/f pbfp“bf] cfly{s pGgltsf nflu afwf x'g] ;f]rdf ef/tLo clwsf/Lx?sf] Psdt /x]sf] 5 . h;n] ubf{ pgLx? :jtGq ltAatsf] cfGbf]ng l56f] 6'+Uofpg nfdfnfO{ bafa lbg yfn]sf 5g\ . g]kfndf :jtGq ltAatsf] kIFdf ;~rfng ePsf] vDkf ljb|f]xsf] of]hgfsf/ cd]l/sf clxn] g]kfnL e"ldaf6 :jtGq ltAatsf] cfjfh p7fpg' k|lts"n x'g] lg0f{odf k'u]sf] atfOG5 . cd]l/sg u'Ktr/ ;+:yf l;cfOPn] o;sf nflu nufgL ;d]t u/]sf] 5 .

g]kfndf ePsf] :jtGq ltAatsf sfo{qmddf cd]l/sg b"tfjf;n] v6fPsf dflg;x?sf] ;d]t ;xeflutf /x“b} cfPsf] k|x/L ;|f]tn] hgfPsf] 5 . h'n';df kqmfp k/]sf sltko dflg;x?nfO{ dflyNnf] lgsfoaf6 k|x/L sfof{nodf gk'¥ofp“b} 5f8\g bafa cfpg] u/]sf] 5 . h;n] ubf{ sltko JolQmnfO{ kqmfp ul/Psf] clen]v lagf k|x/Ln] 5f8\b} cfPsf] ;|f]tn] hgfPsf] 5 . a[4cj:yfdf k'u]sf bnfO nfdfsf] cj;fg k5fl8 :jtGq ltAatsf] gf/f cufl8 n}hfg] dflg;x?sf] cefj ;d]t cGt/fli6«o ;d'bfon] b]Vg yfn]sf] 5 . h;n] ubf{ clxn]s} cj:yfdf :jtGq ltAatsf] cfjfh rsf{P/ ltAatdf xªsªdf h:tf] zf;g Joj:yf sfod ug{ rLg ;/sf/nfO{ afWo kfg]{ pgLx?sf] ;f]r /x]sf] 5 .

:jtGq sl:d/ / :jtGq uf]vf{NofG8sf] cfjfh p7\of] eg] ef/t ;/sf/n] :jtGq ltAatsf] cfjfh p7fpg]nfO{ cfkm\gf] e"ld k|of]u ug{ glbg] ;Defjgf plQs} /x]sf] ljZn]ifsx? atfp“5g\ . h;n] ubf{ ef/tLo e"ldnfO{ ;]N6/ / g]kfnL e"ldnfO{ cfGbf]ng If]qsf] ?kdf k|of]u u/]/ ltAatdf 3';k}7 a9fpg] cGt/fli6«o ;d'bfosf] sfo{qmdsf ;fy ca :jtGq ltAatsf] gf/f rsf{pg yflnPsf] a'lemG5 . g]kfn ;/sf/n] a]n}df Wofg gk'¥ofP ltAaltx? klg e'6fgLh:t} g]kfnsf nflu 6fpsf] b'vfOsf] ljifo aGg ;Sg]5g\ .


km};nfdf tflx/n] lsg ;xL u/]gg\ <

b[li6 k|ltlglw

g]kfn /fi6« a}+ssf ue{g/ ljhogfy e§/fO{nfO{ ;jf]{Rr cbfntn] hl/jfgf ug]{ lg0f{osf] k"0f{ kf7 tof/ ePsf] b'O{ ;ftf laTbf klg aflx/ cfpg ;s]sf] 5}g . ;f] d'2f km};nf ug]{ GofofwLz tflx/ cln cG;f/Ln] km};nfsf] k"0f{ ljj/0fdf x:tfIf/ gubf{ km};nf aflx/ gcfPsf] xf] .

d'2fsf] km};nfkl5 km};nf ug]{ GofofwLzn] x:tfIf/ ug'{kg]{ sfg'gL k|fjwfg /x]sf] 5 . GofofwLzn] km};nf u/]kl5 dfq d'2fsf] lg0f{o ;fj{hlgs x'G5 . cG;f/Lsf] lgb]{zgcg';f/ cbfntsf sd{rf/Ln] ue{g/ e§/fO{sf] d'2f km};nf tof/ kf/]sf 5g\ . ;+ljwfg;ef lgjf{rgdf dfcf]jfbLsf] ck|Toflzt ljho;“u} k|wfgGofofwLz s]bf/k|;fb lu/L cd]l/sflt/ nfu]sf lyP .

JolQmut sfdn] cd]l/sf uPsf lu/Lsf] kfl/jfl/s ;|f]tn] hgfP klg dfcf]jfbLsf] ljho;“u} pgL lrlGtt x'“b} cfPsf lyP . k|wfgGofofwLz lgo'lQmsf] k|lqmofdf ePsf] ;+;bLo ;'g'jfOdf dfcf]jfbL ;f+;bx?n] k|wfgGofofwLz lu/Ldfly nufPsf] cf/f]kn] pgL dfcf]jfbLk|lt ;sf/fTds x'g g;s]sf] a'lemG5 . lgjf{rgsf] ;dodf cfkm\gf] ;s{ndf dfcf]jfbLsf] s8f cfnf]rssf] ?kdf b]lvPsf k|wfgGofofwLz lu/L lgjf{rgsf] kl/df0f ;fj{hlgs ePnuQ} cd]l/sf p8]sf lyP .

cd]l/sf hfg] ;dodf cbfntsf] km};nf tof/ gePsfn] k|wfgGofwLz lu/Ln] GofofwLz cG;f/LnfO{ cfkm" gkms{+bf;Dd km};nfsf] k"0f{ kf7df ;xL gug{ lgb]{zg lbPsf] atfOG5 . lu/Ln] cfkm\gf] RofDa/df af]nfP/ cG;f/LnfO{ km};nfdf tndfly ePdf ef]ln cK7\of/f] x'g ;Sg] atfPsf lyP . k|wfgGofwLzsf] cfu|xcg';f/ cG;f/Ln] d'2fsf] km};nf eP klg x:tfIf/ u/]gg\ .

clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] ljz]if cbfntdf btf{ u/]sf] pQm d'2f ;lhnf]sf nflu ;jf]{Rrdf NofOPsf] ;d]t ;dfrf/ ;|f]tn] hgfPsf] 5 . ljz]if cbfntdf tLg GofofwLzx?sf] dt ljefhg x'g] u/L lg0f{o ug{ k|wfgGofofwLz lu/Ln] ;Nnfx lbPsf] a'lemPsf] 5 . sfnf] ;"rLnfO{ k|efljt kg]{ u/L ;jf]{Rrn] u/]sf] km};nfsf lj?2 g]kfn /fi6« a}+ssf ue{g/ e§/fO{sf] kxndf GofofwLzdfly dxfcleof]usf] k|:tfj ;+;bdf btf{ ePsf] lyof] .

z]o/ a]r]sf] cfwf/df C0fsf] bfloTjjf6 aflx/ hfg ;lsg] u/L ;jf]{Rrn] u/]sf] km};nf ljjfbf:kb ePkl5 ;jf]{Rrdf k'glj{rf/sf nflu clkn ul/Psf] lyof] . pQm d'2fsf] clkn ug{ gldNg] eGg] lg0f{o ubf{ GofofwLzsf] x}l;otn] k|wfgGofofwLzsf] ;d]t ;+nUgtf /x]sf] lyof] . k|wfgGofofwLz lu/Ldfly dxfcleof]usf] k|:tfj nufpg] sfddf e"ldsf v]n]s} sf/0f ue{g/ e§/fO{nfO{ l;Wofpg] af6f] vf]lh/x]sf] cj:yfdf clVtof/n] pQm d'2f btf{ u/]sf] lyof] .

clVtof/n] cbfntdf d'2f btf{ u/]kl5 a}+s dflkmofx?n] k|wfgGofofwLz lu/L;“u ;Dks{ a9fPsf lyP . k|wfgGofofwLz lgo'Qm ePnuQ} ljz]if cbfntnfO{ ;'wfg{ x:tIf]ksf] af6f] lng] atfPsf lu/Ln] pQm d'2fdfly x:tIf]k a9fPkl5 cbfnt ;'wf/sf] s'g} klg sfd cufl8 a9fpg ;s]gg\ . lg0f{osf] aGbL eP/ pQm d'2f ;jf]{Rr cbfntdf cfPb]lv g} k|wfgGofofwLzn] cfkm\gf] cg's'nsf] km};nf ug]{ GofofwLz vf]h]sf lyP .

cGo GofofwLzx?n] k|wfgGofofwLzn] lbPsf] lgb]{zgdf a;]/ km};nf ug{ g;Sg] atfPkl5 GofofwLz clnnfO{ pQm d'2f x]g{ lbg] ;f]r k|wfgGofofwLzn] agfPsf lyP . Tof]eGbf klxnf] k]zLdf csf]{ GofofwLzsf] Ohnf;df k/]sf] pQm d'2fsf af/]df clVtof/nfO{ hfgsf/L lbg klg k|wfgGofofwLzn] cfu|x u/]sf lyP . Ohnf;sf] af/]df hfgsf/L lng] qmddf k|efgGofofwLzn] clVtof/nfO{ hfgsf/L gePsfn] hfgsf/L lbg kg]{ d'2f xf] of] . clVtof/nfO{ hfgsf/L lbP/ dfq} cufl8 a9\g'k5{ eg]/ d'2fsf] klxnf] k]zLdf ax; x'g] jftfj/0f lauf/]sf lyP . h;/L eP klg ue{g/nfO{ x/fpg] af6f] vf]Hb} lx“8]sf a}+s dflkmofx?nfO{ k|wfgGofofwLz lu/Lsf] lgb]{zgdf pQm d'2f k'g/fj]bg k/] klg l56f] lsgf/f nfUg ;Sg] ;Defjgf a9]sf] cbfnt ;|f]tn] hgfPsf] 5 .


df};ddf};dsf s'/f

cGof}n lsg <

zDe' >]i7

;ft /fhgLlts bnn] d'n'snfO{ clg0f{osf] aGbL agfPsf 5g\ . ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ;lsPsf] em08} Ps dlxgf k'Ug nfUbf ;d]t d'n'sn] /fhgLlts lgsf; kfpg ;s]sf] 5}g . cfkm"nfO{ k|hftGqsf] 7]s]bf/ 7fGg] g]kfnL sf+u|];n] hgtfsf] km};nfnfO{ ;xh?kdf :jLsfg{ g;Sg' a8f] crDdsf] s'/f ePsf] 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfj cufl8 r'gfj kl5 lj>fd lnG5' eGg] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] clxn] cfP/ hgdtljk/Lt ;Qfdf 6fl;g vf]h]s} sf/0f d'n'sn] /fhgLlts lgsf; kfpg g;s]sf] xf] . hgdtsf] sb/ ub}{ ;/sf/af6 Pdfn]sf dGqLx?n] /fhLgfdf lbPsf] cj:yfdf sf+u|];sf dGqLx?n] ;d]t g}ltstfsf cfwf/df /fhLgfdf lbP/ lgsf;sf] 9f]sf vf]Ng'kg]{ lyof] . r'gfjkl5 ;ft bn a}7s;d]t a:g g;Sg' b'Mvb\ kIf xf] . ;ft bnleq a9]sf] dgd'6fjnfO{ ljZn]if0f ug]{ xf] eg] ;+ljwfg lgdf{0f klg ;xh 9+un] xf]nf eGg] l:ylt 5}g . o:tf] l:yltdf efjL /fi6«klt aGg] sf]O/fnfsf] clGtd OR5fsf sf/0f /fhgLlts eljiog} cGof}ndf kfb}{ hfg' s;}sf] klg lxtdf 5}g .

cem sltko sf+u|];L g]tfx?n] t hgtfsf] hgfb]zljk/Lt ljb]zLx?nfO{ e8\sfPsf 5g\ . To;}n] ljb]zLx?n] klg d'vn] dfcf]jfbL g]tfx?nfO{ l7Ss kf/] klg leqL dgn] :jLsfg{ ;s]sf 5}gg\ . dfcf]jfbLsf nflu lxhf]sf lbg hlt ;lhnf] lyof], ef]lnsf lbg kSs} klg Tolt ;lhnf] x'g]5}g . jgsf] af3n] gvfP klg dgsf] af3n] sf+u|];nfO{ vfPsf] sf/0f dfcf]jfbLsf] ;/sf/ 5 dlxgf l6Sg ufx|f] kg]{ 5 . sf+u|]; eg]sf] cfÏgf] klg 3/ gagfpg] / c?nfO{ klg 3/ agfpg glbg] k|j[lQsf] hdft xf] . of] s'/fsf] ;fIfL Pdfn]sf] gf} dlxg] zf;g / ebf} !@ sf] km};nf xf] .

o;df e|d kg'{ x'Gg . sf+u|];nfO{ ax'dt cfpg] e|d ePsfn] g} p;n] Tolta]nf cGtl/d ;+ljwfgdf k|wfgdGqL x6fpg b'O{ltxfO{sf] k|fjwfg x'g] Joj:yf ug{ hf]8 lbof], clxn] sf+u|]; cfÏgf] …;fOhÚ df em/]kl5 ;fdfGo ax'dtaf6 k|wfgdGqL x6fpg' k5{ eGg' dfcf]jfbLsf] ;/sf/nfO{ 5 dlxgf l6Sg glbg] if8\oGq xf] eg]/ a'em\g l9nf] ul/g' x'Gg . cfÏg} kf6L{sf ;j{dfGo g]tfb]lv ;+:yfksx?nfO{ lhpb} ?jfp“b} cfPsf JolQmn] dfcf]jfbLnfO{ dfof u/]/ ;lhn} ;Qf x:tfGt/0f unf{ eg]/ ;f]Rg' km]l/ klg d'v{tf x'g]5 .

o:tf] l:yltdf g]skf Pdfn]nufot ;+ljwfg;efdf ljhoL gof“ zlQmx?sf] e"ldsf cxd\ x'G5 . hgtf cGof}ndf 5g\ . ;]gf, k|x/L l;+uf] sd{rf/L k|zf;g cGof}ndf 5 . ;+ljwfg;efsf] r'gfjkl5 gof“ hf]z / hf“u/sf ;fy d'n's / hgtfnfO{ cufl8 a9fpg'kg]{df, cGof}ntf a9fpb} hfg' nf]stGqsf] nflu /fd|f] ;+s]t xf]Og . To;}n] rf“8f]eGbf rf“8f] ;ft bnn] d'n'snfO{ cufl8 a9fpg dfu{ k|z:t ug'{ h?/L 5 .

shresthashambhu@gmail.com

 
 2008© Mercantile Communications Pvt. Ltd. Terms of use