|
Ps;fy bz k':ts ljdf]lrt sf7df8f}+, -g];_ . al/i7 ;flxTosf/ j;Gts'df/ zDdf{ g]kfnåf/f lnlvt !) j6f ;flxlTos s[lt zlgaf/ ;fj{hlgs ul/of] . ;flxTosf/, sf]zsf/ tyf lzIff;]jL zDdf{sf tL k':ts # xhf/ # ;o jif{cl3b]lv otf %) jif{ cl3;Ddsf gf/L /fgL tyf e"tsf zf;sx¿sf] n3' lrqf°g gfds kf08'lnlksf cfwf/df k|sflzt ul/Psf] hfgsf/L lbOPsf] 5 . Oltxf;sf] nfdf] sfnv08sf cK7\of/f uf7fnfO{ km'sfpg] p2]Zon] ^ sIffeGbfdfly cWoog u/]sf ;a}n] ;lhn} a'g ;Sg] efiffdf k':ts tof/ ul/Psf] ;flxTosf/ zDdf{n] hfgsf/L lbg'eof] . rfjlxn d}h'axfnl:yt kfolgo/ Ps]8]dL Oªln; :s'nsf] %cf}+ cleefjs lbj;sf] cj;/ kf/]/ lzIff tyf v]ns'b ;xfos dGqL /ljGb| vgfnn] tL k':tssf] ljdf]rg ug{'ePsf] xf] . tL k':tsdf # j6f gf6s syfx¿ gdg]{ OR5f, u08so'4 hofkL8 / /utsf] vf]nf] % j6f ;+jfbsyf /fhs'df/Lsf] :joDa/, u08so'4 a|dxTof, sf]6f/fgL, k|efjtL u'Ktf / nIdLafO{ emf;LsL /fgL tyf @ j6f n3' gf6s /fHo>L / /lhof a]ud /x]sf 5g\ . gf/L /fgL tyf e"tsf ;fzsx¿sf] n3' lrqfª\sg z[ª\vnfsf @( dWo] afsL s[ltx¿ qmdzM k|sflzt ul/g] hfgsf/L klg sfo{qmddf lbOPsf] lyof] . k':ts ljdf]rg ub}{ ;xfos dGqL vgfnn] ;flxTosf/nfO{ /fHon] jfl~5t ;Ddfg / ;xof]u ug{ g;s]sf] pNn]v ug{'eof] . :yfgLo lzIff;]jL u0f]zaxfb'/ sfsL{n] ;efkltTj / :s'nsf lk|lG;kn e/ts'df/ /fO{n] :jfut dGtJo JoQm ug{'ePsf] ;f] sfo{qmddf Oltxf;sf/ 1fgdl0f g]kfnnufotsf jQmfx¿n] klg af]Ng'ePsf] lyof] . sfo{qmddf ljBfnosf 5fq5fqfn] ;f+:s[lts sfo{qmd;d]t k|bz{g u/]sf lyP . ;'uf}nL
;lGw ckl/jt{gLo x}g M lj1 sf7df8f+}+, -g];_ . g]kfnsf Oltxf;ljb\n] ;g\ !*!^ df g]kfn / tTsfnLg ef/tdf /fh ul//x]sf] la|l6; sDkgL ;/sf/aLr ;g\ !*!^ df ;DkGg ;'uf}nL ;lGw ckl/jt{gLo / ;+zf]wg ug{ gldNg] g/x]sf] atfPsf 5g\ . /fli6«o lje"lt cd/l;+x yfkf k|lti7fgåf/f ;'uf}nL ;lGw ljifodf cfof]lht cGt/lqmof sfo{qmddf jQmfx¿n] pQm ;lGwdf g]kfnsf t°{af6 rGb|z]v/ pkfWofo / la|l6; ;/sf/sf t°{af6 ueg{/ hg/n cS6/nf]gLn] x:tfIf/ u/]sf] / tTsfnLg dxf/fhflw/fh uLjf{0fo'4ljqmd zfxn] x:tfIf/ gu/]sfn] ;lGwsf] j}wtfdfly k|Zg p7\g] pNn]v u/] . pgLx¿sf] ts{ 5 of] ;lGw g]kfnnfO{ afWo kf/]/ ug{ nufOPsf] xf] . h;n] ubf{ # nfv ^& xhf/ % ;o &% ju{ lsdLsf] g]kfnL e"efu ! nfv $& xhf/ ! ;o *! df ;Lldt x'gk'Uof] . h;sf] kL8f ;xg g;s]/ cd/l;+x yfkfh:tf dxfg\ of]4fn] cfTdxTof ug'{k¥of] . ;f] k|lti7fgsf cWoIf afa'/fdl;+x yfkfsf] ;efkltTjdf ePsf] ;f] sfo{qmddf ;Ldfljb\ a'l4gf/fo0f >]i7 / k|f= °l0fGb| g]kfnn] sfo{kq k|:t't ug'{ePsf] lyof] eg] Oltxf; Pjd\ ;+:s[ltljb\ ;Todf]xg hf]zL, k|f= ;'/]Gb| s];L, Oltxf;ljb\ lbg]z/fh kGtnufotn] klg af]Ng'ePsf] lyof] . sf7df8f}+, -g];_ . /fli6«o k|hftGq kf6L{sf] c;Gt'i6 kIfn] /fli6«o k|hftflGqs df]rf{sf] u7gsf] tof/Lsf ;Gbe{df bf];|f] r/0fsf] a}7s cfh cfOtaf/ nlntk'/df ug]{ ePsf] 5 . /fk|kfsf] ljefhg geP/ /fk|kfnfO{ df]rf{df°{t\ ;+o'Qm agfpg] c;Gt'i6 kIfsf] egfO 5, t/ Tof] ;dfgfGt/;/xsf] eg] x'g] pgLx¿n] atfPsf 5g\ . o;} aLr zlgaf/ g]kfn ;dfrf/kqdf /fk|kf;DaGwL k|sflzt ;dfrf/sf af/]df /fk|kfsf s]Gb|Lo ;b:ox¿ e'jg kf7s, /]0f' ofbj, b'uf{ >]i7, uf]ljGb vlgof / /f]zg sfsL{sf] gfddf lj1lKt hf/L ul/Psf] 5 . /fk|kfsf] Kof8d} hf/L ul/Psf] lj1lKtdf ;dfrf/df cf°gf] gfd ;dfj]zk|lt c;xdtL /x]sf] elgPsf] 5, t/ ;f] lj1lKtdf x:tfIf/ eg] /f]zg sfsL{sf] dfq /x]sf] 5 . ;fy} ;f] ;dfrf/ k|sflzt ePkl5 lxh} cWoIf /f0ffn] c;Gt'i7 kIfsf g]tfx¿ 8f= k|sfzrGb| nf]xgL / /ljGb|gfy zdf{nfO{ e]6 ug'{ePsf] lyof] . k|x/Ls}
;+nUgtfdf 8s}tL u/fOPsf] cf/f]k g]kfn ;dfrf/kq lghu9 . ufpdf rf]/L, 8s}tLsf 36gf a9]kl5 ;'/Iffsf nflu af/f lghu9sf afl;Gbf ufp ;'/Iff ;ldlt u7g u/]/ 8fsflj?4 k|ltsf/df plqPsf 5g\ . dx]Gb| /fhdfu{;u hf]l8Psf] lhNnfsf] d'Vo ahf/dWo] Ps dflgg] lghu9df Ps xKtfleq b'O{j6f 7"nf7"nf 8s}tL ePsf 5g\ . 8fsfx¿n] ut a'waf/ :yfgLo Jofkf/L /fdrGb| ;fxsf] k;ndf 8s}tL u/L ! nfv #% xhf/a/fa/sf] wgdfn n'6]sf 5g\ eg] ut laxLaf/ csf{ Jofkf/L Pjd\ pBf]u jfl0fHo ;+3 lghu9sf cWoIf s[i0fk|;fb b·fnsf] 3/df 8s}tL u/L ^ nfveGbf a9L n'l6Psf] 5 . /flt !@ ah] xftxltof/;lxt cfPsf @)÷@% hgfsf] ;d"xn] # nfv gub / @$ tf]nf ;'g n'6]/ nu]sf] kLl8t b·fnn] atfpg'ePsf] 5 . Onfsf k|x/L sfof{no lghu9af6 ! lsdL klZrd /fhdfu{;u} hf]l8Psf] b·fnsf] 3/df 8fsfx¿n] 8]9 306f;Dd lgjf{w¿kn] n'6kf6 dRrfPsf lyP . kLl8t kl/jf/sf ;b:ox¿n] xf/u'xf/ dfUbf klg :yfgLo k|x/L ;dod} 36gf:yn gk'u]sf] / 8fsfx¿ 3/af6 lgl:sO;s]kl5 dfq k|x/L uP/ @ /fpG8 °fol/ª u/]sf] lyof] . pQm 36gfdf k|x/Ls} ;+nUgtf /x]sf] :yfgLo afl;Gbfn] cfz+sf u/]sf 5g\ . ufpn]x¿n] Ok|sf lghu9sf 3'd'jf k|x/L OGb| uf]bf/sf] ldnf]dtf]df 8s}tL u/fPsf] cf/f]k nufPsf 5g\ . lghu9df ePsf] 8s}tLsf] 36gfdf k|x/Lsf] xft /x]sf] cfz+sf ul/Pkl5 gf/fo0fL c~rn k|x/L sfof{non] Ok|sf lghu9sf k|x/L lg/LIfs ;'/]Gb|axfb'/ yfkf / 3'd'jf k|x/L uf]bf/nufot Toxf sfo{/t ;Dk"0f{ k|x/Lsf] ;?jf ul/lbPsf] 5 . 36gfkl5 c~rn k|x/L sfof{nosf jl/i7 k|x/L pk/LIfs Zofdl;+ yfkfn] laxLaf/ / z'qmaf/ lghu9sf] e|d0f ug'{ePsf] lyof] . :yfgLo afl;Gbfsf] u'gf;f]cg';f/ 3'd'jf k|x/L uf]bf/dfly cfjZos sf/afxL z'? ul/Psf] jl/i7 k|x/L pk/LIfs yfkfn] g]kfn ;dfrf/kqnfO{ atfpg'eof] . k|x/Ls} ;+nUgtfdf 8s}tL ePsf] a'lemPkl5 zlgaf/ :yfgLo afl;Gbfn] ufp ;'/Iffsf nflu ;'/Iff Joj:yfkg ;ldlt u7g u/]sf 5g\ . 8fsfåf/f ckx/0f o;}aLr 8s}tL ug{ cfPsf] xftxltof/wf/L ;d"xn] 8fsflj?4 k|ltsf/ ug]{ af/f, j;Gtk'/sf /fdlgjf;nfO{ ckx/0f u/L c1ft:ynt°{ nu]sf 5g\ . lhNnf k|x/L sfof{no af/fsf cg';f/ j;Gtk'/ uflj;* l:yt ;Ltf/fd ;fxsf] 3/df 8fsfx¿ z'qmaf/ /flt !) ah] 8s}tL ug{ cfPsf lyP . ^ hgfsf] ;d"xdf cfPsf 8fsfx¿n] 3/df 8s}tL ug{ yfn]kl5 ;fxsf 5f]/f /fdlgjf; ;fx / z]vgf/fo0f ;fxn] k|ltsf/ u/]kl5 8fsfx¿n] s'6lk6 ub}{ /fdlgjf; ;fxnfO{ ckx/0f u/L blIf0ft°{ nu]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . 8fsfx¿sf] lk6fOaf6 3fOt] aGg k'u]sf z]vgf/fo0f ;fxsf] sn}ofl:yt c:ktfndf pkrf/ eO/x]sf] 5 . o;}aLr dxf]Q/Laf6 g]kfn ;dfrf/kq ;+jfbbftfn] k7fPsf] ;dfrf/cg';f/ sl/a Ps ;ftfb]lv lhNnfdf ePsf] z[ª\vnfa4 8s}tLs} qmddf z'qmaf/ /fdgu/ uflj;! l:yt % 3/df ePsf] 8s}tLdf ^) xhf/ d"Noa/fa/sf wgdfn n'l6g'sf ;fy} 8fsfn] rnfPsf] uf]nLaf6 ! hgf / lg3f{t s'6fOaf6 ! hgf ;Vt 3fOt] eO{ hgsk'/ c~rn c:ktfndf pkrf/ u/fO/x]sf 5g\ . z'qmaf/ dWo/ftdf @@ hgfsf] ;+Vofdf xftxltof/;lxt ufp k|j]z u/]sf 8fsf ;d"xn] laxf/L dxtf], bnaxfb'/ df]Qmfg, df]lxgL dxtf], k|tfk l;+x tyf rGb|axfb'/ nf]Krgsf 3/df n'6kf6 ubf{ k|ltsf/sf qmddf 8fsfn] rnfPsf] uf]nLaf6 nf]Krg 3fOt] ePsf lyP . 36gfkZrft\ Jofks k|x/L kl/rfng u/L ef/tLo ;Ldf ;D;Lb]lv alb{jf;;Dd vf]hL ubf{ alb{af; Onfsf k|x/L sfof{nosf k|x/L lg/LIfs b'uf{ yfkfsf] 6f]nLn] ;D;L hgsk'/ a;df ofqf ul//x]sf @ dlxnf;lxt n'6]sf u/uxgf kqmfp u/]sf] ;d]t k|x/Ln] hgfPsf] 5 . kl5Nnf]k6s kqmfp k/]sf 8fsf bLk]Gb|n] k|x/LnfO{ hgfPcg';f/ /flt 8fsf ;/bf/ lzjs'df/n] rnfPsf] uf]nLaf6 rGb|axfb'/ 3fOt] ePsf x'g\ . kqmfp u/]sL dlxnf 8fsf rGb|snf kf;jfg 8fsf ;/bf/ lzjs'df/ kf;jfgsL >LdtL x'g\ . dlxnf 8fsfsf] aofgdf k|x/Ln] kqmfp u/]sf] bLk]Gb| kf;jfgsf] aofgsf cfwf/df cGo 8fsfsf] vf]hL eO/x]sf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 . ckf· lxtsf nflu 5'§} ;/sf/L lgsfo :yfkgfsf] k|of; sf7df8f}+, -g];_ . ;dfh sNof0f kl/ifb\sf ;b:o Pjd\ g]kfn g]qxLg ;+3sf s]Gb|Lo ;efklt g/axfb'/ lnDa"n] ckf· lxtsf] sfdnfO{ lgoldt / Jojl:yt agfpg 5'§} ;/sf/L lgsfo :yfkgfsf] k|of; eO/x]sf] hfgsf/L lbg'ePsf] 5 . g]kfn g]qxLg ;+3 lrtjg zfvfsf] zlgaf/ ;DkGg t];|f] clwj]zg pb\3f6gsf cj;/df lnDa"n] pQm hfgsf/L u/fpg'ePsf] xf] . pxfsf cg';f/ s]xL jif{cl3b]lv lgliqmo /x]sf] lgM;xfo sNof0f ;]jf s]Gb|nfO{ kl/dflh{t u/L ;a} k|sf/sf ckf·nfO{ k|efjsf/L ;'ljwf k'¥ofpg] ;/sf/L lgsfo agfpg nfluPsf] 5 . ut °fu'g * ut] dlGqkl/ifb\n] u/]sf] lg0f{oadf]lhd ;dfh sNof0f kl/ifb\df dgf]gLt x'g'ePsf lnDa"nfO{ zlgaf/ g]kfn g]qxLg ;+3 lrtjgn] bf];Nnf / sb/kqsf ;fy} ;Ddfg u¥of] . ;+3sf] t];|f] lhNnf clwj]zgsf] lrtjgsf k|d'v lhNnf clwsf/L /TgsfhL jh|frfo{n] pb\3f6g ug'{ePsf] lyof] . g]qxLg k'g:yf{kgf sfo{qmd lrtjgsf lgb]{zs k|]d dxh{gn] ;f] cj;/df lhNnfe/sf % xhf/ & ;o $@ hgf b[li6ljxLg °]nfk/]sf] hfgsf/L u/fpg'eof] . tLdWo] pkrf/ x'g g;Sg] ! xhf/ %@ hgf / pkrf/kl5 b]Vg ;Sg] $ xhf/ ^ ;o () hgf /x]sf 5g\ . pkrf/ ;Dej x'g] b[li6ljxLgnfO{ lgMz'Ns cf}iflwpkrf/ u/fpg] / pkrf/ ug{ c;Dej b]lvPsfnfO{ ;d'bfodf cfwfl/t k'g:yf{kgf ;]jf k'¥ofpg] sfd eO/x]sf] sfo{qmd lgb]{zs dxh{gn] atfpg'eof] . ;f] sfo{qmdcGtu{t xfn;Dd ! xhf/ ! ;o !$ hgf df]ltoflaGb'sf /f]uLsf] cfvf lgMz'Ns zNolqmof u/L b]Vg ;Sg] agfOPsf] 5 . b[li6ljxLgnfO{ Jofj;flos tflnd / cf}krfl/s cWoogdf ljz]if ;'ljwf lbOPsf] klg g]qxLg ;+3sf] t];|f] lhNnf clwj]zg pb\3f6gsf cj;/df hfgsf/L lbOof] . sfo{qmddf b[li6xLg snfsf/x¿ o'xGgf bf]·, k|jL0f >]i7, ;Demgf v/]nnufotn] ufog tyf jfBjfbg k|:t't ug'{ePsf] lyof] . ckf· ;dfh lrtjgsf cWoIf clDasfnfn >]i7, ;dfh;]jL lxdsfGt zdf{, s]zj /]UdL / s[i0fd'/f/L lu/Ln] clwj]zgdf cfcf?gf] dGtJo /fVg'eof] . pQm clwj]zgaf6 an/fd d/x¶fsf] ;efkltTjdf ;ft ;b:oLo gof lhNnf ;ldlt rog ul/Psf] 5 . ;ldltsf pk;efklt zs'Gtnf kf]v|]n, ;lrj ¿kf e';fn, sf]iffWoIf xl/k|;fb uf}td / ;b:odf nIdL kf]v|]n, c?0f uf}td / ;Demgf v/]n lgjf{lrt x'g'ePsf] 5 . pkTosfdf rf]/L ug]{
lu/f]x kqmfp sf7df8f}+, -g];_ /fhwfgLsf ljleGg 7fpdf df]6/;fOns
r9L eL8 ePsf] 7fpdf dlxnfn] nufPsf ;'gsf u/uxgf rf]/Lug]{ # hgf rf]/nfO{ k|x/Lsf]
6f]nLn] kqmfp u/]sf] lyof] . k|x/Ln] af= $ k (^!) / af= ^ k ^()^
gDa/sf b'O{j6f df]6/;fOsn k|of]u u/L ;'gsf u/uxgf n'6\g] sfo{df ;+nUg ;'lgn yfkf, cg'k
v8\sf / cd[t /fO{nfO{ kqmfp u/L sf/afxL cufl8 a9fPsf] 5 . cleo'Qmx¿n] dfw'/L nfld5fg]sf] # tf]nf,
rGb| 5GTofnsf] @ tf]nf, zfGtfbfgL IfqLsf] % tf]nf, zf]ef sfsL{sf] # tf]nf, hof pkfWofosf]
@ tf]nf ;'g n'6L °/f/ ePsf]df k|x/Ln] ;'g;lxt kqmfp u/L sf/afxL cufl8 a9fPsf] 5 . To:t} nlntk'/sf] s;'nLl:yt u+uf/fd
/fO{sf] 3/df rf]/L ug]{ wflbªsf u0f]z zfx 7s'/LnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . k|x/Ln]
cleo'Qmsf] ;fyaf6 /+uLg 6LeL! yfg, jfOjf l;8L # yfg, ;L8L Kn]o/ ! yfg, ljleGg ;L8L
rSsf ! ;o @% yfg a/fdb u/]sf] 5 . To;}u/L, nltnk'/sf] hfjnfv]ndf ef]h uPsL
nIdL tfd|fsf/sf] 3f6Lsf] ;'gsf] l;qmL y't]/ °/f/ ePsf cfsfz yfkfnfO{ k|x/Ln]
kqmfp u/]sf] 5 . otf ;fg]kfl:yt ;'j0f{ >]i7sf] 3/df
gsfj nufP/ 8s}tL sfo{df ;+nUg /x]sf % hgfnfO{ g} k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . k|x/Ln]
cleo'Qmsf] ;fyaf6 @ yfg 38L, cd]l/sL 6«fen r]s * ;o, hfkfgL P]g $ xhf/ $ ;o, 8rdfs{ ! ;o
&), g]? ( xhf/ % ;o a/fdb u/]sf] hgfPsf] 5 . nlntk'/sf] ufaxfnl:yt /Ltf /fo{sf] 3/df
rf]/L ug]{ e/t tfdfªnfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . cleo'Qmsf] ;fyaf6 /+uLg l6eL !
yfg, 8]s ! yfg, ;L8L Kn]o/ / gub !( xhf/ a/fdb u/]sf] 5 . nlntk'/sf] k"0f{r08Ll:yt dgdfof
d'NdLsf] 3/ °f]/L rf]/L ug]{ /fhLj d'nfdlnofnfO{ kqmfp u/L rf]/L u/]sf] @ nfv %) xhf/
a/fdb u/]sf] 5 . To:t} pkTosfsf !) 7fpdf rf]/L u/L
^ k6s h]n ;hfo ef]lu;s]sf bf]nvf °:s'( a:g] sfhL tfdfªnfO{ 6Lsfe}/jl:yt
Nofk|f];L ld;g c:ktfnaf6 ^) xhf/ d"No kg]{ h]g]/]6/ rf]/L u/]/ laqmLljt/0f ug{
nfg nfu]sf] cj:yfdf k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . aflnsf
lzIffdf ljZjs} 7"nf] kf7 ;~rfng ul/g] cd[t bfxfn sf7df8f}+ . g]kfnnufot ljZjsf ljleGg u}/;/sf/L ;+:yfn] lulgh a'sdf /]s8{ sfod u/fpg] u/L oxL r}t @^ ut] ljZje/ Ps} ;dodf ;a}eGbf 7"nf] kf7 -n];g_ ;~rfng ug]{ ePsf 5g\ . lzIffsf nflu ljZjJofkL cleofgcGtu{t ;~rfng ug{ nfluPsf] ;f] kf7 aflnsf lzIffdf s]lGb|t /xg] hgfOPsf] 5 . ljBfno hfg] cj;/ gkfPsf dflg;sf] ;+Vofk|lt hgr]tgf hufpg], lzIff ;a}sf] clwsf/ xf] eGg] tYo tyf k'?if / dlxnf b'j}sf nflu lzIffsf] dxjsf af/]df hgr]tgf hufpg], aflnsfx¿n] lzIff k|fKt ug{ ;fdgf ug'{k/]sf cK7Øf/fsf af/]df / ljZjsf afnaflnsfnfO{ ljBfnodf egf{ ug]{ cleofgsf af/]df hfgsf/L lbg' ;f] kf7sf] p2]Zo /x]sf] cfof]hsx¿n] atfPsf 5g\ . cfhb]lv #) ut];Dd ;~rfng ul/g] lzIffsf nflu ljZjJofkL cleofgsf af/]df hfgsf/L lbg zlgaf/ lzIff kqsf/ ;d"xdf cfof]lht sfo{qmddf Knfg g]kfnsf ;bfgGb s8]nn] @^ ut] ;+;f/el/ Ps} ;dodf aflnsf lzIffsf] ljifodf #) ldg]6sf] kf7 ;~rfng ug]{ / lulgha'sdf btf{ ug]{ nIo /x]sf] hfgsf/L lbg'eof] . pxfsf cg';f/, ;f] kf7 g]kfnsf af/f, afs], dsjfgk'/, /f}tx6, ;'g;/L, df]/ª / sf7df8f}+df ;~rfng x'g]5g\ eg] tL :yfgdf ;~rfng ul/Psf kf7sf] d"Nof+sgkl5 sf7df8f}+df ;+sng u/L clk|nsf] cGTo;Dddf a]lNhodsf] a|;]N;df k7fOg]5 . a|;]N;af6 ljZje/ ;~rfng ePsf kf7sf] ;+sng u/L cfufdL d] dlxgfsf] cGTo;Dddf lulgha'sdf ;dfj]z ul/g] hgfOPsf] 5 . pQm lbg ljZje/ Ps;fy ;~rfng ul/Psf] kf7df @* xhf/ * ;o @ hgfsf] ;xeflutf ePdf ljZj /]s8{ sfod x'g]5 . o;cl3 ;g\ @))@ sf] dfr{df a]nfotdf ;~rfng ePsf] Pp6} kf7 -n];g_df @* xhf/ * ;o ! hgfsf] ;xeflutfaf6 ljZj /]s8{ sfod ePsf] klg ;f] cj;/df hfgsf/L lbOof] . ljBfnoafx]s hxfsxL klg ;~rfng x'g] / ljBfyL{afx]s hf] ;'s}n] klg efu lng ;Sg] ;f] #) ldg]6sf] kf7cGtu{t % ldg]6 ljZjsLlt{dfgsf af/]df, @) ldg]6 aflnsfsf lzIffsf af/]df hfgsf/L lbOg] / % ldg]6 d"Nof+sg x'g] atfOPsf] 5 . ;f] kf7 sG;g{ g]kfn, o'g]:sf]sf nflu g]kfn /fli6«o ;lrjfnonufotsf u}/;/sf/L ;+:yfx¿n] ;~rfng ub}{5g\ . ;g\ @))) df hf]dt]gdf ;DkGg ljZj ;x;|fAbL ;Dd]ngn] ;g\ @))% ;Dddf ljBfnosf 5fq5fqfsf] ;+Vof a/fa/L kfg]{ / ;g\ @)!% ;Dddf ;a}sf nflu lzIff k'¥ofpg] k|lta4tf JoQm u/]cg'¿ksf] p2]Zo xfl;n ug{ ( clk|ndf ;~rfng ug{ nfluPsf] ;f] cleofg ;a}eGbf 7"nf] cleofg ePsf] bfaL ul/Psf] 5 . ;ftfJofkL ;~rfng ul/g] lzIffsf nflu ljZjJofkL cleofg sfo{qmddf PS;g P8 g]kfn, lzIff kqsf/ ;d"x, lzIff ;d"x, Knfg g]kfn, ;]e b lrN8«]g -PnfoG;_ cD;°fd, o'lg;]°, ljZj lzIff, o"Pg8LkL, cfO{Pncf], ljZj vfB sfo{qmd / Unf]an dfr{nufotsf ;+:yf ;xefuL 5g\ . o'g]:sf]sf] ;a}sf nflu lzIff k|ltj]bg @))@ cg';f/ xfn ljZjdf k9\g n]Vg g;Sg] jo:ssf] ;+Vof *^ s/f]8 @) nfv 5, h;sf] b'O{ ltxfO ;+Vof dlxnfsf] 5 . o'g]:sf]sf lglDt g]kfn /fli6«o cfof]usf] ;lrjfnosL k|ltlglw 8f= ;'dgsdn t'nfw/ ;/sf/L :s'ndf 5fq5fqfsf] ;+Vof a/fa/ eP/ cfO;s] klg ;dfhdf 5fqnfO{ lghL :s'ndf / 5fqfnfO{ ;/sf/L :s'ndf k7fpg] dfgl;stf sfod} /x]sf] atfpg'eof] . aflnsf lzIffsf af/]df rrf{ ub}{ 8f= t'nfw/n] g]kfndf gLltut s'/fnfO{ ;xof]u ug]{ vfnsf /0fgLlt gePsf] atfpg'eof] . lzIffsf nflu ljZjJofkL cleofgsf] ;Ktfx ;+;f/sf ! ;o %) eGbf a9L b]zdf dgfOb}5 . ;+lIFKt ;dfrf/ P;Pn;L lbbflbb}
5f]/Lsf] hGd tgx' -g];_ . P;Pn;L k/LIFf lbbflbb}
z'qmaf/ ndh'ªsL Ps dlxnfn] tgx'df 5f]/L hGdfPsL l5g\ . ndh'ª lhNnf wldnLs'jf uflj; @ u/dj];L
lgjf;L /fdrGb| lrn'jfnsL !* jifL{of >LdtL hLjgL gflunf -lrn'jfn_ cflbslj efg'eQm
ax'd'vL SofDk; efbufp, bdf}nLdf k/LIFf s]Gb| v af6 k/LIFfdf ;fd]n eO{
rf}yf] lbg hg;+Vof ljifosf] pQ/k'l:tsf a'emfpg] ;dob]lv a]yf nfu]sf] lyof] . pgnfO{
tTsfn bdf}nL c:ktfndf nluof] . c:ktfndf pgn] laxfg !!M#) ah] 5f]/L hGdfPsL
lyOg\ . hLjgL dx]Gb|Hof]lt pRr dflj lzzf3f6 tgx'sL PShfD6]8tkm{sL ljBfyL{
x'g\ . 8fS6/n] j}zfv dlxgfdf aRrf x'g]
;Defjgf atfPsf] lyof], pgn] g]kfn ;dfrf/kq;u elgg\ k/LIFfs} qmddf aRrf
x'g k'Uof] afsL b'O{j6f k/LIff klg lbG5' . d+unf]bosf] Joj:yfkg sf7df8f}+ -g];_ . yfgsf]6l:yt
d+unf]bo dfWolds ljBfnosf] zlgaf/ cfof]lht cleefjs e]nfn] lji0f'k|;fb >]i7sf] cWoIftfdf
ljBfno Joj:yfkg ;ldltsf] rog u/]sf] 5 . ;j{;Ddt¿kdf lglj{/f]w rog u/]sf] ;f]
;ldltsf ;b:ox¿df n]dg >]i7, xl/ >]i7, zld{nf l;Ub]n / cfdlGqt ;b:odf ls/0f l;Ub]n
x'g'x'G5 . ;ldltsf k"j{cWoIF hLtgf/fo0f
uf]kfnLsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] pQm e]nfdf ljBfnosf k|wfgfWofks nLnfgfy zdf{, lhNnf
lzIFf sfof{no sf7df8f}+sf ;|F]tJolQm s'nk|;fb e§/fO{, hgky dflj sn+sLsf k|wfgfWofks
jL/]Gb| ljsn, ;ldltsf k"j{cWoIf /fd >]i7 / ;dfh;]jLx¿ >Ls[i0f >]i7,
cf]ds[i0f cdfTo, b'uf{nfn >]i7, gGbbf; cdfTonufotsf JolQmx¿n] lzIFfsf ljljw kIFx¿af/]
k|sfz kfg'{ePsf] lyof] . dfwj l3ld/]nfO{ /yf/f]x0f ul/g] ndh'ª -g];_ . ndh'ªsf] ljs6
uflj; afx'g8f8fsf] k':t'gdf hlGdPsf sljj/ dfwj l3ld/]nfO{ ndh'ªdf /yofqf u/]/ ;Ddfg
ul/g] ePsf] 5 . *% jif{kl5 cfufdL a}zfv @^ ut] l3ld/]
o;sf nflu ndh'ª cfpg'x'g] ePsf] 5 . l3ld/]sf] ;Ddfgsf nflu lhNnfsf] ;b/d'sfd
a];Lzx/df d]lbgLgfy ;'j]bLsf] ;+of]hsTjdf *% ;b:oLo d"n ;ldlt u7g ul/Psf] / sljtf
k|ltof]lutf cfof]hgf;d]t ul/g] atfOPsf] 5 . g]kfn ;dfrf/kq lghu9 8fsfx¿n] leGbfleGb} 36gfdf :yfgLo
Jofkf/L Pj+ pBf]ujfl0fHo ;+3 lghu9sf cWoIF s[i0fk|;fb b·fn, kmQ]k'/ uflj;sf Zofd
ltjf/L, /fdk|;fb Gof}kfg], xf]dgfy j:tL / Ogjf{l;/f ( a;l8Njfsf dfg'l2g cG;f/Lsf]
3/df 8s}tL u/]/ ;f] wgdfg n'6]sf] lhNnf sfof{non] hgfPsf] 5 . /flt !@ ah] xftxltof/;lxt cfPsf !@÷!%
hgfsf] ;d"xn] s[i0fk|;fb b·fnsf] 3/df k|j]z u/L ^ nfv %) xhf/ n'6]/ nu]sf] Jofkf/L
b·fnsf 5f]/f /d]z b·fnn] atfP . pQm 36gfdf 8fsfx¿n] @$ tf]nf ;'g;d]t n'6]sf
5g\ . lghu9af6 8]9 lsnf]ld6/ klZrd dx]Gb|
/fhdfu{;u} hf]l8Psf] b·fnsf] 3/df 8]9 3G6f;Dd n'6kf6 dRrfO/x]sf] lyof] . 8fsfx¿
3/af6 lgl:s;s]kl5 k|x/L u:tL 6f]nL 36gf:yn k'u]sf] / /fhdfu{df b'j}tkm{af6 PsPs
/fpG8 uf]nL kmfol/ª ul/Psf] Onfsf k|x/L sfof{no lghu9sf k|x/L lg/LIFs ;'/]Gb|s'df/ yfkfn]
atfpg'eof] . To;}u/L kmQ]k'/ uflj; &
df /flt ;f9] Ps ah] !*÷@) hgfsf] ;d"xdf cfPsf 8fsfx¿n] ltjf/L, Gof}kfg] /
j:tLsf] 3/df ;fd"lxs n'6kf6 u/L $& xhf/ gub / % tf]nf !@ cfgf ;'gsf uxgf / !$
tf]nf rfbL n'6]sf] lhNnf k|x/L sfof{non] hgfPsf] 5 . 8s}tLkl5 kmfol/ª ub}{ 8fsf
efu]sf] atfOPsf] 5 . a'waf/ /flt g} 8fsfx¿sf] csf]{
;d"xn] Ogjf{l;/fdf 8s}tL u/L dfg'l2g cG;f/Lsf] 3/af6 ! nfv @) xhf/ gub, % tf]nf ;'g /
!) xhf/ a/fa/sf] ;fdfg n'6]sf 5g\ . pQm 36gfdf ;+nUg /x]sf] cfz+sfdf k|x/Ln] ;f]xL
uflj;sf Gof;l/g cG;f/LnfO{ kqmfp u/]sf] 5 . ;lrjsf] cefjdf
gful/stf ag]g l;Gw'kfNrf]s, -g];_ . lhNnf
;b/d'sfdaf6 b'O{ lbg 6f9f kg]{ u'G;f uflj;sf afl;Gbfx¿ g]kfnL gful/stfsf] k|df0fkq lng
;b/d'sfd cfPsf] % lbg lalt;Sbf klg uflj; ;lrj ge]6]kl5 cnkqdf k/]sf 5g\ . ;/sf/n] uflj; hgk|ltlglwljxLg ePkl5
uflj; ;lrjnfO{ g} l;kmfl/; ug]{ clwsf/ lbPsf] t/ ;lrjx¿ lgoldt¿kdf uflj;df ga:g] x'bf
o:tf] kl/l:ylt l;h{gf ePsf] xf] . lhNnf ljsf; ;ldltsf] sfof{nodf ;b/d'sfd
lgjf;L uflj; ;lrj /fdaxfb'/ >]i7nfO{ ef]6]gfDnfª uflj;df sfd ug]{ u/L tf]s]sf]
5 . t/ b/aGbLcg';f/sf uflj; ;lrjx¿ gePkl5 cf;kf;sf u'G;f tyf af;vs{
uflj;;d]tdf sfd ug{ lghnfO{ g} tf]s]sf] x'bf Pshgfn] tLg j6f uflj;sf] sfd ub}{
cfO/x]sf 5g\ . u'G;f uflj; & lgjf;L ljsf; uf]n] /
j8f g+= * lgjf;L axfb'/ aDhg cf?gf cleefjs;lxt % lbgb]lv cnkqeO{ ;b/d'sfd a:g'k/]sf]df
a]vrL{ eO;s]sf] u'gf;f] u5{g\ . ;lrj k|foMh;f] ;b/d'sfdd} a:g] x'bf
rf8} sfd aGg] cfzfdf cfPsf lyof}+, t/ cfkm"x¿ cfPs} lbg ;lrj cs}{ uflj;df lx8]5g\
uf]n] eG5g\ sfd aG5 eg]/ lhlj;df klg eGof}+ t/ Pn8Lcf]n] ;lrj geO{ x'b}g
eGg] hjfkm lbP . xfdL slt lbg o;/L a:g] < pgL k|ltk|Zg u5{g\ . ;f] af/]df sfd' :yfgLo ljsf; clwsf/L
z]/axfb'/ 9'·fgf;u ;Dks{ ubf{ lhNnfdf xfn kfr uflj;df ;lrj gk'u ePsf] x'bf
lghnfO{ tLg uflj;df sfd ug{ v6fPsf] :jLsf/ ub}{ ufpsf hgtfx¿nfO{ k/]sf] dsf{
km'sfpg u'G;f uflj;df sfd ug{ l5d]sL csf]{ uflj;sf ;lrjnfO{ v6fOg] atfpg'eof] . dxuLlj?4 h'n'; sfe|] -g];_ ljBfyL{, dlxnf, lzIFs, dhb'/ / ls;fg
sfo{stf{x¿ ;xefuL pQm h'n'; x'g'cl3 ag]kf ^ sf]axfn rf]sdf e]nf ePsf cf?gf
sfo{stf{nfO{ ;Daf]wg ub}{ ;f] kf6L{sf lhNnf ;+of]hs wd{nfn dfgGw/n] O/fs / Toxfsf
gful/sdfly ePsf] cd]l/sL aa{/ cfqmd0f ljZjnfO{ cftl°t agfpg] vfnsf] cft°sf/L ultljlw
ePsf] rrf{ ug'{eof] . pxfn] c;+j}wflgs rGb ;/sf/n] k]6«f]lnod kbfy{df
ck|Toflzt d"Noj[l4 u/]/ hghLjgdf dxuLsf] ef/ yf]k/]sf] atfpg'eof] . o;}u/L z'qmaf/ cg]/f:jljo' -PsLs[t_ sf]
sfof{nodf ePsf] rf/j6f ljBfyL{ ;+u7gx¿sf] Ps e]nfn] d"Noj[l4 tTsfn lkmtf{ ug{
;/sf/nfO{ cg'/f]w ub}{ dxuLsf lj?4df ;+o'Qm cfGbf]ng ug]{ lg0f{o u/]sf] 5 . pQm
e]nfdf cg]/f:jljo' -qmflGtsf/L_sf cWoIf a'l4axfb'/ nfdf, cg]/f:jljo' -PsLs[t_ sf cWoIF t]h
kGt, g]kfn qmflGtsf/L ljBfyL{ ;+3sf pkfWoIf 1fg]Gb| 8+uf]n / g]kfn ljBfyL{ ;+3sf cWoIf
;'Gb/dl0f cfrfo{n] cfcf?gf] dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] . ;nf{xLsf]
Pp6} k/LIff s]Gb|df dn+ujf, -g];_ >LnIdLb]jL hgtf dflj uDxl/of
k/LIFf s]Gb|df @ ;o ^@ j6f k|Zgkq ck'u eof] lhNnf lzIFf clwsf/L hLj5 ld>n]
kl5 k|Zgkqsf] kmf]6f]skL u/]/ k/LIFf ;~rfng ul/Psf] atfP . hg;+Vof tyf jftfj/0f
ljifodf j:t'ut / ljifout b'O{ lsl;dsf k|Zgkq x'G5g\ . uDxl/of k/LIFf s]Gb|sf
s]Gb|FWoIf /fd]Zj/ /fo ofbjn] ljifoutsf] k|Zgkq 7"nf] ;+Vofdf 36]kl5 k/LIFf cfwf 3G6f
l9nf] z'¿ ul/Psf] hfgsf/L lbP . s]Gb|fWoIF ofbjsf cg';f/, uDxl/of k/LIFf
s]Gb|af6 @ ;o *& hgf k/LIFfyL{ ;fd]n 5g\ . t/, ljifoutsf] k|Zgkq @% j6f dfq pknAw
lyof] . k|Zgkqsf ;o;o yfgsf] tLg j6f kf]sf / @% yfgsf] Pp6f kf]sf lyof]
s]Gb|fWoIF ofbjn] eg] ;o;osf tLgj6f kf]sfdf ljifoutsf] k|Zgkq g} lyPg . lhlzc
ld> ;b/d'sfdsf rf/ s]Gb|af6 tTsfn} *) j6f k|Zgkq ;+sng ul/Psf] / afsL k|x/L
Pj+ lzIff sfof{nosf] k|ltlglwsf] /f]xj/df uf]Ko 9·n] k|Zgkqsf] kmf]6f]skL ul/Psf] atfp5g\ .
k|Zgkqsf] Koflsªdf k/LIFf lgoGq0f sfof{nosf] 7"nf] nfk/afxL xf] of] k|d'v
lhNnf clwsf/L /Tg/fh kf08]o eG5g\ ;b/d'sfd glhs o:tf] ;d:of ePsf]n] tTsfn ;dfwfg
eof], 6f9f ePsf] eP k/LIFf k|efljt x'g] lyof] . nf;
hnfPsf] cleof]udf s]zj b'jf8L wflbª lhNnf k|x/L sfof{no wflbªsf k|x/L gfoj
lg/LIFs pQd kf]v|]nsf cg';f/, d}bL uflj; $ sL #( jifL{of ;fg'dfof bjf8LnfO{ lghs}
klt ;"o{axfb'/ bjf8Ln] df/L dbaxfb'/ vqL;d]tsf dnfdLx¿n] nf; d}bL uflj; (
UofNdf vf]nf / a"9Lu08sLsf] bf]efgdf nuL hnfPsfn] lghx¿pk/ d'n'sL P]g Hofg;DaGwL
dxncg';f/ sf/afxL ul/kfp eGg] a]xf]/fsf] hfx]/L k/]kl5 cleo'Qmx¿nfO{ lx/f;tdf
/flvPsf] lyof] . st{Jo u/L df/]sf] nf;nfO{ sfg'gsf] jf:t}
gu/L Tolts} hnfPsf]n] sfg'gsf] cgle1tfdf IFDo x'b}g eGg] kmf}hbf/L sfg'gsf]
l;4fGtcg';f/, dnfdLx¿sf] 7"nf] ck/fw geP klg 5fglagsf nflu y'gfdf /fVg'k/]sf]
atfOPsf] 5 . d[tssf] nf;sf] lha|f] aflx/ lg:s]sf], d'vaf6 /ut cfPsf], sfgsf] nf]tLaf6
/ut cfPsf] / 3f6Ldf 8fd ePsf] b]lvP klg d[tssf >Ldfg\ ;"o{axfb'/ ufps}
Ps dlxnf lji0f'dfof s'j/n] em'lG8P/ d/]sf] egL ljZjf; lbnfPsf]n] nf; ;tut ul/Psf] t/
sfg'gsf] a]jf:tf ubf{ tLg ;ftfb]lv lr;f] l5+8Ldf y'lgg'k/]kl5 dfq jf:tljstf yfxf ePsf]
dnfdLx¿ atfp5g\ . d'Vo cleo'QmnfO{ ;3fPsf] cleof]udf
y'gfdf /x]sL lji0f'dfof s'j/n] klg cfkm"nfO{ ;"o{axfb'/n] ¿vaf6 n8]/
d/]sf] xf] elglbg" eg]kl5 ufpsf dflg;x¿nfO{ n8]/ d/]sf] eg]sL lyOg\ . t/,
pgn] ;fg'dfofnfO{ ¿vdf em'lG8Psf] cj:yfdf e]6]sf] eGg] aofg k|x/L;dIF u/]sL 5g\ . To:t} d[ts ;fg'dfofnfO{ cleo'Qmn] cf?gf]
klxnL >LdtLaf6 hfohGd gePkl5 bf];|L] >LdtLsf] ¿kdf ljjfx u/L NofPsf] b'j}nfO{
5'6ØfO/fv] tfklg d[ts sfG5L >LdtLnfO{ c+z lbgaf6 jl~rt u/]sf] / ;f]xL sf/0fn]
pgLx¿aLr k6sk6s emu8f x'g] u/]sf] klg dnfdLx¿n] aofgsf] qmddf atfPsf 5g\ . tLg ;ftfsf] cg';Gwfgkl5 d'Vo cleo'Qm
;"o{axfb'/ bjf8LnfO{ d'n'sL P]g Hofg;DaGwL dxnsf] !# -#_ adf]lhd ;j{:j;lxt hGds}bsf]
;hfo, n8]/ d/]sf] xf] egL ufpn]x¿nfO{ unt ;"rgf lbO{ cleo'QmnfO{ ;xof]u ug]{
lji0f'dfof s'j/ / OGb|axfb'/ ;fd/LnfO{ ;f]xL dxnsf] @% gDa/cg';f/sf] ;hfo / $
cg';f/sf] yk ;hfP / cGo #& hgf dnfdLx¿nfO{ $ gDa/cg';f/sf] ;hfo dfu u/L cleof]ukq
tof/ ul/Psf] 5 . d'2f xf/]sf] l/;df
v's'/L k|xf/ ubf{ kfr 3fOt] /fd s];L l;Gw'kfNrf]s eLd6f/ uflj; j8f g+= ! clwsf/L6f/sf
%& jifL{o s[i0fk|;fb clwsf/L, pgsf 5f]/fx¿ @& jifL{o u0f]z clwsf/L, @$ jifL{o
s'df/ clwsf/L tyf b'O{ dlxnf;d]tnfO{ ljkIfLx¿ lji0f'k|;fb clwsf/L, pgsL >LdtL wgs'df/L
tyf 5f]/fx¿ /fdk|;fb / ;'bLk clwsf/L;d]tn] a'waf/ a]n'sf sl/a ^ ah] cf?g} 3/df ;f+3flts
cfqmd0f u/]sf lyP . v's'/L, nf7L tyf h+lh/;d]taf6 cfqmd0f
ul/bf s[i0fk|;fbsf] ub{g, u0f]zsf] gfs tyf s'df/sf] 6fpsfdf rf]6 nfUg'sf ;fy} b]a|]
xftsf] rf]/ cf}+nf;d]t 6f]s]/ 3fOt] t'NofPsf 5g\ . 3fOt]x¿n] laxLaf/ lhNnf k|x/L sfof{nodf
s]; kmd{ u/L rf}tf/f c:ktfndf pkrf/kZrft\ 3/ kms]{sf 5g\ . k|FKt hfgsf/Lcg';f/, s[i0fk|;fb
clwsf/Ln] l5d]sL z]/axfb'/ clwsf/L;u @)## ;fndf hUuf vl/b u/]sf lyP .
cfkm" ;/sf/L gf]s/Lsf] l;nl;nfdf cGoq uPsf] df}sf5f]kL @)$$ ;fndf ljkIFLx¿n] gfkL
u/fPsf] yfxf kfPkl5 Dofbleq} lkm/fb u/L lht]sf lyP . @)$% ;fnb]lv ;f] hUuf;DaGwL d'2fdf lhNnf
cbfntn] b'O{ k6s / @)%% ;fndf ;jf]{Rr cbfntaf6 ;d]t cf?gf] kIfdf km};nf ePsf] 3fOt]
clwsf/Ln] atfP . cfkm"n] nufPsf] b'O{ jif{sf] wfg
afnL;d]t n'6]/ nu]kl5 @)%* ;fn d+l;/ @* ut] lhNnf cbfntdf u/]sf] lkm/fbpk/ d+unaf/ cbfntn]
cf?gf] kIfdf km};nf u/]kl5 cfkm"n] xf/]sf] l/;df ljkIFLx¿n] cfkm"x¿dfly dfg]{
k|of;n] cfqmd0f u/]sf] kLl8tn] atfP . rf]/Lsf] cf/f]kdf
cfdf5f]/fnfO{ afw]/ s'6lk6 ug]{ 5 hgf kqmfp lrtjg, -g];_ laxLaf/ /flt kqmfp k/]sf cleo'Qmx¿df
uf]ljGb a:tfsf]6L;lxt rf/ k'?if / b'O{ dlxnf /x]sf 5g\ . Pp6f 3/df 8]/f u/L a:g]
dlxnf lgsL >]i7 / pgsf afns 5f]/f s'df/ >]i7nfO{ s'6lk6af6 r/d oftgf lbPsf]
cleof]udf pgLx¿nfO{ lhNnf k|x/L sfof{no lrtjgn] kqmfp u/]sf] xf] . rf]/Lsf] cf/f]kdf 8]/f lbg] 3/a]6L /
pgsf l5d]sLx¿;lxtsf] ;fd"lxs s'6fOaf6 uDeL/ 3fOt] ePsf b'j} cfdf5f]/f xfn e/tk'/
c:ktfndf pkrf/ lnO/x]sf 5g\ . pgLx¿sf] z/L/df hxftxL gLn8fdx¿ b]lvPsf
5g\ . kfr lbgcl3 x/fPsf] Ps tf]nf ;'gsf]
l;qmL rf]/]sf] cf/f]kdf 3/a]6L uf]ljGb a:tfsf]6L / kl/jf/sf cGo ;b:ox¿;lxtsf] ;d"xn]
laxLaf/ /flt 8f]/Ln] afw]/ cfdf5f]/fnfO{ g} lg3f{t;u lk6]sf] kLl8t lgsL
>]i7n] atfOg\ . x/fof] elgPsf] l;qmL cfkm"n] b]Vb} gb]v]sf] pgL atfpl5g\ . s'6lk6sf] cleof]udf kqmfp k/]sf
cleo'Qmx¿n] l;qmL rf]/sf] cfz+sfdf cfdf5f]/fnfO{ g} afw]/ lk6]sf] geO{ 5f]/fnfO{
dfq Psb'O{ yKk8 lxsf{Psf] bfaL u/] . rf]/Lsf] cfz+sf nfu]sfnfO{ sfg'gL
sf/afxLsf] pkfo gvf]hL cfkm"v';L s'6lk6 u/]sf] 7xl/Pdf cleo'Qmx¿dfly s8f ;hfo x'g]
atfOPsf] 5 . sf/afxLsf] wg'iff -g];_ ;f] 6f]nLn] ljt/0f u/]sf] k|]; lj1lKtdf
;+sng ePsf ph'/L / u'gf;f]x¿nfO{ cfjZos 5fglag u/L km5Øf]{6 ug{ :ynut cWoog, sfof{no
lg/LIF0f, 58\s] lg/LIF0f, ;|]:tf cWoog tyf ljleGg dfWodaf6 ;"rgf ;+sng u/L sf/afxL
cl3 a9fOPsf] hgfOPsf] 5 . 6f]nLnfO{ k|FKt ! ;o #* lnlvt ph'/L /
u'gf;f]dWo] @$ j6fnfO{ km5Øf]{6 ul/Psf], #% j6fnfO{ ljleGg lgsfodf Dofb tf]sL ;Dkfbg ug{
k7fOPsf] 5 eg] afsL /x]sf ph'/Lx¿ sfof{Gjogdf k7fpg cWoog cg';Gwfgdfkm{t ;TotYo
5'6Øfpg] qmddf /flvPsf] 5 . xfn;Dd km5Øf]{6 ePsf ph'/L u'gf;f]x¿ clwsf+z
l9nf;':tL, :j]R5frfl/tf, cfly{s clgoldttf;u ;DalGwt /x]sf] ;f] lj1lKtdf pNn]v
5 . o;}u/L /fli6«o jfl0fHo a}+s lk8f/L zfvf
hgsk'/sf k|aGws ljGb]Zj/ ;fxn] ;]jfu|fxLsf] lwtf] /flvlbPsf] C0f r'Qmf u/] klg lwtf]
km's'jf gu/]sf]df ;f] a}+ssf] s]Gb|Lo sfof{nodf sf/afxLsf nflu l;kmfl/; k7fPsf] 5 .
dxf]Q/Lsf] nf]xf/k§L Ok|sfsf ;O clDasfk|;fb u'Ktfn] dflyNnf] lgsfosf] :jLs[lta]u/ ;f]
lhNnfsf] ;Ltfk'/ k|x/Lrf}sLsf] xftfdf /x]sf] !! yfg lzzf}sf] ¿v sf6]sf]df ljefuLo
sf/afxLsf nflu l;kmfl/; ul/Psf] xf] . wg'iffsf] laGwL uflj; ;lrj 5]bL 7fs'/n]
dfnkf]t c;'nLsf] /sd a}+s bflvnf gu/L vr{ u/]sf], ;|]:tf g/fv]sf], uflj;sf] ;DklQ ;+/IF0f
gu/]sf]] k|df0f km]nf k/]sf]n] sf/afxLsf nflu lhlj; wg'iffnfO{ l;kmfl/; ul/Psf] pNn]v
5 . afO;wf/f
pBfgsf] sf7df8f}+, -g]];_ P]ltxfl;s, wfld{s tyf ko{6sLo b[li6n]
klg dxjk"0f{ dNnsfnLg afO; wf/f pBfg IF]qsf] ljsf; ug{] ;DaGwdf b PS;Knf]/
g]kfn u'|kn] zlgaf/ Ps sfo{qmdsf] cfof]hgf u¥of] . 5nkmnsf cj;/df sfdkfsf k|d'v
sfo{sf/L clws[t ;"o{z/0f /]UdLn] sfdkf afO; wf/f pBfgsf] ;+j4{df k|lta4 /x]sf] hgfpb}
pBfgsf] ;~rfnsn] pBfg ;~rfng ug{ cfTdlge{/ eP/ cufl8 a9\g] pkfo ckgfpg'kg]{
atfpg'eof] . @)!* ;fndf lgdf{0fsfo{ z'¿ ePsf] pQm
pBfg @)@! ;fnb]lv ;j{;fwf/0fsf nflu ;fj{hlgs¿kdf ;~rfng ePsf] xf] . 5nkmndf b PS;Knf]/ g]kfn u|'ksf k|aGw
lgb]{zs e/t a:g]tn] pQm pBfgnfO{ yk lj:tf/ ul/g'kg]{ atfpg'ePsf] lyof] . To:t} sfdkf
jftfj/0f ljefu k|d'v zfGtf/fd kf]v/]nn] afO; wf/f pBfgnfO{ ko{6sLo IF]qsf ¿kdf ljsf;
ug'{kg]{ pNn]v ug'{eof] . s'n ! ;o ^) /f]kgL IF]qkmndf km}lnPsf]
afO; wf/f pBfg IF]qsf] ^) k|ltzt e"efudf jg /x]sf] 5 eg] $) k|ltzt dlGb/, kfs{
/ kf}8L kf]v/Ln] cf]u6]sf] afO; wf/f pBfgsf zfvf k|d'v xl/ s'j/n] hfgsf/L
lbg'eof] . sfdkfsf ;xfos sfo{sf/L clws[t uf]kfn
k/fh'nL, :yfgLo afl;Gbfsf] klg ;xeflutf /x]sf] ;f] 5nkmndf afnfh' afO; wf/f pBfgsf]
ljsf;df :yfgLo afl;Gbfsf] e"ldsf dxjk"0f{ x'g] kIfdf hf]8 lbb} ;f]
IF]qnfO{ Knfl:6s lgif]lwt IF]q agfpg'kg]{ dt JoQm ul/Psf] lyof] . :yfgLo ljsf; dGqfnosf] :jfldTjdf /x]sf]
;f] pBfg ut @)%( c;f/ #! ut] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsfnfO{ x:tfGt/0f ul/Psf] lyof] . b PS:Knf]/ g]kfn u'|kn] ljut Ps jif{b]lv
pBfg IF]qdf k|To]s xKtf ;/;kmfO sfo{qmd ;~rfng ub}{ cfPsf] klg ;f] cj;/df hfgsf/L u/fOPsf]
lyof] . ufpa]+;Lsf]
syfleq x/fPsL 5g\ lgd{nf ef]h/fh ltdlN;gf d"na];L, sfe|] j];Lsf] au/df ux' sf6\g], r'6\g],
dn af]Sg] / kf8fkf8L x]g{ Jo:t lgd{nf lzjelQmsf] 3/ sflQs]b]p/fnL, uflj; * sf]
af]S;] vf8Ldf k5{ . gfs 7]l;g] b'O{ 3G6fsf] psfnf] nfu]kl5 3/ e]l6g] lgd{nfsf ^ hgf
kl/jf/ 5g\ . afa' kbd, cfdf lji0f'dfof, bfh' /fhs'df/, xl/ / efph' kljqfsf] Psdfq
alxgL eP klg pgnfO{ xf;v]n / 7§f ug{' syfh:tf] ePsf] 5 . syf s] xf] Tof] klg lgd{nfnfO{ yfxf
5}g . t/ klg pgsf nflu dLgf / /flwsf uf]7df /xbfsf] ;fyL ePsf 5g\ .
/fd]5fk lhNnfsf] wf/fkfgLsL dLgf sflQs]b]p/fnL ( a:g] !^ jifL{o k|Nxfb rf}nfufO{+;u
Ps jif{cufl8 dfq ljjfx aGwgdf aflwPsL x'g\ . Psflt/ rf}/Lvf]nf / csf{lt/
af]S;]sf] eL/ /x]sf] d'nj];Ldf !% j6f uf]7 /x]sf 5g\ . dfbgs'8f/L /
sflQs]b]p/fnLsf] aLr /x]sf] hv]8Lsf] au/df klg o:tf uf]7x¿ w]/} 5g\ . rf}/Lvf]nfn]
sfe|] / /fd]5fk 5'6Øfp5 . uf]7df a:g'kg]{ afWotfdf lgd{nfn] :s'n
g} b]v]sL 5}gg\ eg] pgsf] bfh' xl/n] k9fO g} 5f]8\g'k¥of] . sfds} vfrf]n]
k|Nxfbsf] afNosfnd} ljjfx eof] . ;fg} pd]/df ljjfx eP klg a"9f cfdfafa'sf]
x]/rfx ug{ sf]xL ufpdf a:5g\ eg] sf]xL uf]7df . >Ldfg\ >LdtL 5'l§P/ a:g'
ufpj];Lsf] /x/ xf]Og, dn af]Sg], ux' r'6\g], ds} uf]8\g], kfgL nufpg] /
leofpg] pgLx¿sf] lbgrof{ xf] . ufpj];Lsf] kL8f af]Sg]x¿
d+l;/df wfg leofpg uf]7df hfG5g\ eg] Ps}k6s pgLx¿ c;f/df v]t /f]kL a:t' lnP/ ufp
kms{G5g\ . a"9fkfsfx¿afx]s alnof af·fx¿ rf/ dlxgf klg 3/ a:g kfpb}gg\ .
k"j{lhlj; ;b:o n]v/fh uf}tdsf] egfOcg';f/ ;fgf] kl/jf/n] 3/wGbf rnfpg g;Sg] ePsfn]
oxf sfdsf nflu afn Pj+ ax'ljjfx klg x'g] u/]sf] 5 . pxfsf cg';f/ ufpj];Ln]
aRrfx¿sf] k9fO / ;/;kmfOdf dfq sl7gfO xf]Og, ;'vb bfDkTo hLjgsf] sNkgf dfq x'g] u/]sf]
kfOG5 kl/jf/;u a:g], 3'Dg] / dg]f/~hg lng] s''/f uf]7df a:g]x¿nfO{ /x/
dfq aGg] u5{, lsgeg] pgLx¿nfO{ sfdn] tflg/x]sf] x'G5 . ;fdflhs sfo{stf{ kbd b'nfnsf cg';f/, ef}uf]lns agfj6sf cfwf/df a:tL a;]sfn] ufpj];L afWotf ag]sf] xf] . pxf dfbgs'8f/Ldf v]t sd eP klg w]/} 6f9f /x]sf] / sflQs]b]p/fnLdf eg] uf]7sf] sfd ;sL a]n'sL 3/ hfg EofOg] atfpg'x'G5 . ufpj];Lsf] h8 sf/0f ef}uf]lns agfj6 eP klg r]tgfsf] sdLnfO{ klg pxf Tolts} lhDd]jf/ 7fGg'x'G5 . l;dl;d]
jiff{n] /fhf/fgLsf] clegGbgsf a]nf udL{ la;f{of] s0f{ zfx wgu9L laxfg gf} ah]b]lv wgu9Ll:yt d'Vo
cfof]hgf:yn se8{ xnsf] d}bfgdf 7"nf] ;+Vofdf hDdf ePsf ;j{;fwf/0fx¿n] /fhbDklQsf]
d~rdf cf;Lg x'g'cl3 sl/a Ps 306f;Dd k/]sf] l;dl;d] jiff{n] sl/a sl/a lgy'|Ss leh] klg
k|r08 udL{ em]Ng' k/]g . >L % dxf/fhflw/fh l;+ufl/Psf] d~r
k'Ug] lalQs} l;dl;d] jiff{ /f]lsPsf] lyof] eg] sfo{qmd ;dfKt x'g]lalQs} 5n{· 3fd nfu]sf]
lyof] . nfdf] ;dob]lvsf] k|tLIffkZrft\ ePsf]
/fhbDkQLsf] cfudgnfO{ glhs}af6 cjnf]sg / :jfut ug{ ;'b"/klZrdsf 6f9f6f9f u|fdL0f
j:tLaf6 ;d]t xhf/f}+ JolQmx¿ cf]Ol/Psf lyP . oftfoftsf ;fwgx¿ gk'u]sf afh'/f,
aemfª, bfr'{nfnufotsf 8f]6L, c5fd, a}t8L, alb{of cflb lhNnfaf6 sfo{qmd:yn k'Ug]sf] ;+Vof
pNn]Vo g} lyof] . wgu9Lsf] 7"nf] sfo{qmd:yn se8{xn
d}bfg laxfgb]lv vrfvr el/Psf] lyof] . cfof]hsx¿sf cg';f/ pQm d}bfgdf ;fdfGo ¿kdf *)
xhf/ JolQmx¿ x6fpg] Ifdtf /x]sf] 5 . ;'b"/klZrdf~rnaf;Lsf tkm{af6 >L
% dxf/fhflw/fh 1fg]Gb| jL/ljqmd zfxb]j / >L % j8fdxf/fgL sf]dn /fHonIdL b]jL zfxsf
h'gfkmdf r9fOg] gful/s clegGbg u|x0f ug{ df};'kmx¿ z'qmaf/ wgu9L ;jf/L xf]OaS;]sf]
lyof] . df};'kmsf] cfugdg;u} z'¿ ePsf]
sl/a 8]9 306fsf] cf}krfl/s sfo{qmdsf] cjlw;Dd ;j{;fwf/0fn] df};'kmsf /fhf / hgtfaLrsf]
kf/:kl/s ;DaGwsf af/]df cf]hk"0f{ cleJolQmx¿ >j0f ug{ dfq} kfPgg\, ;f+:s[lts
lx;fan] cToGt} ;'b"/klZrdsf ljleGg emfsLx¿;d]t Ps} 7fpdf cjnf]sg ug{
kfP . /fgf yf¿, s0fl/of yf¿, 8uf}/f yf¿;lxt
;'b"/klZrddf /x]sf ljleGg hflthghfltsf ljljwtfk"0f{ ;+:s[lt, k/Dk/fsf emfsLx¿
Ps} ynf]df k|:t't ePsf] lyof] . ;'b"/klZrdsf] k|rlnt x'8\s] gfr, e'jf, xf]nL,
uf}/f, yf¿ ;d'bfosf] ;l/jof, s]xL yf]/} dfq gfd x'g\, hf] sfo{qmddf k|:t't ul/Psf
lyP . ;'b"/klZrdf~rn gful/s clegGbg tyf
:jfut ;df/f]x d"n cfof]hs ;ldltsf k|jQmf ;Ls] l;+xsf cg';f/ sfo{qmddf wfld{s emfsL
% j6f, z}lIfs emfsL $ j6f, ;f+:s[lts emfsL $% j6f, ;+:yfut !# j6f, ;fd'bflos
jg;DaGwL % / cf}Bf]lus emfsL $ j6f k|:t't ul/Psf lyP . df};'kmx¿sf] :jfutfy{
wgu9L If]qdf ! ;o &* j6f :jfutåf/x¿ lgdf{0f ul/Psf lyP . ljleGg !! j6f
u]6x¿af6 leq k|j]z ug{ ;j{;fwf/0fnfO{ nufOPsf] lyof] . sl/a Ps ;ftfcl3 z'¿ ePsf] wgu9L
ahf/nfO{ l;+ufg]{ sfo{ z'qmaf/ ;DkGg ePsf] 5 . 7fp7fpdf
k"0f{snsf / 38f /fv]/ ahf/df :yfgLo afl;Gbfx¿n] ;d]t /f}gstf a9fPsf lyP . df};'kmx¿sf] ;'b"/klZrd e|d0fnfO{
;kmn agfpg] qmddf z'qmaf/;Dd wgu9Ldf ;/sf/L sfof{nox¿ / ;j{;fwf/0fx¿n] ;d]t bLkfjnL
dgfPsf 5g\ . ;femkv 3/3/, sfof{nox¿df aQL afn]/ v'l;ofnL dgfOPsf] 5 . k|]; kf;sf] b'¿kof]u /fhbDklQsf] clegGbg tyf :jfut sfo{qmddf
;dfrf/ ;+sngsf lglDt cfpg] kqsf/x¿nfO{ leq k|j]zsf lglDt cfof]hsx¿åf/f k|bfg ul/Psf]
k|]; kf;sf] b'¿kof]u ePsf] 5 . ;lqmo kqsf/x¿nfO{ ;dfrf/ ;+sngdf ;lhnf] xf];\ eg]/
k|bfg ul/g] pQm k|]; kf; cfof]hssf ljleGg ;ldltsf a;]sfx¿sf kl/jf/sf ;b:ox¿,
On]lS6«s;sf] sfd ug{{] JolQmx¿ / ;j{;fwf/0fnfO{ ;d]t k|bfg ul/Psf] lyof] .
cfof]hsx¿n] @ ;o j6f k|]; kf; ljt/0f ug]{ nIo lnPsf lyP . ;ft 3/df n'6kf6 e}/xjf, -g];_ Onfsf k|x/L sfof{no n'lDagLsf cg';f/
kqmfp kg]{x¿df ;f]xL uflj; j8f g+= ( dx'af/L a:g] sNn' clx/, ;txL wf]aL / ;f]gf pNnfx
d';njfg /x]sf 5g\ . k|x/L lg/LIfs lszgl;+x a8jfnn] lghx¿nfO{ laxLaf/ laxfg :yfgLo
ufpaf6} kqmfp ul/Psf] atfpg'eof] . kqmfp k/]sf tLg cleo'Qm;lxt !)÷!@
hgfsf] ;d"xdf cfPsf 8fsfx¿n] a'waf/ /flt cdf/L ufpsf ;ft 3/df n'6kf6
dRrfPsf lyP . nf7L, d'+u|L, v's'/Lnufotsf xltof/;lxt n'6kf6 dRrfPsf 8fsfx¿sf]
ljifodf /flt g} :yfgLo afl;Gbfx¿n] k|x/Ldf l/kf]6{ lbPkl5 tTsfn kqmfp ul/Psf]
lyof] . n'6]/fx¿n] n'6]sf] wgdfnsf] ljj/0f k|fKt ePsf] 5}g . k|x/Ln] cleo'Qmx¿sf] ljifodf cg';Gwfg
;'? u/L km/f/ /x]sf cGo 8fsfx¿sf] vf]hL sfo{ Jofks agfPsf] hgfPsf] 5 . dfcf]jfbLåf/f
hfh/sf]6df hfh/sf]6, -g];_ lhNnfsf cltljs6 gfosjf8f, /f]sfofufp,
/fld8f8f, PSnf, nx, vu]gsf]6, /Dbf, eujtL / 8f8fufp uflj; u/L (
uflj;df dfcf]jfbLåf/f o;/L hgu0fgf sfo{ yfngL ePsf] 5 . pQm hgu0fgf sfo{df tL uflj;cGtu{t kg]{
dflj, k|flj / lgdfljsf lzIfs tyf dfcf]jfbLs} ;DalGwt ufp / j8f hg;/sf/ k|d'vx¿nfO{
kl/rflnt ul/Psf] hgu0fgfdf ;+nUg Ps lzIfs atfp5g\ . xfn dfcf]jfbLåf/f hgu0fgf
sfo{sf nflu 3/3/df /]vf+sg u/L kl/jf/ ;+Vof /fVg] sfo{ ul//x]sf 5g\ . t/ s'g
kl/of]hgfsf nflu dfcf]jfbLåf/f hgu0fgf sfo{ yfngL u/]sf x'g\, ;f] ;DaGwdf cfkm"nfO{
s'g} hfgsf/L gePsf] pQm sfo{df ;+nUg lzIfs atfp5g\ . To;}u/L dfcf]jfbLåf/f lhNnfs} klZrd
If]qdf kg]{ b}n]v, sflnsf]6, h'Dnf;u l;dfgf hf]l8Psf dhsf]6, sf]nf{ª / bx uflj; u/L
yk tLg uflj;nfO{ gd'gf uflj; 3f]if0ff u/]sf 5g\ . ;'v]{tsf
clwsf+z dlxnfdf kf7]3/ v:g] ;d:of b'uf{ yfkf ;'v]{t lbuf] hLjg ljsf; sfo{qmd / bfª blnt
kLl8t dlxnf sNof0f ;dfh ;'v]{tsf] ;+of]hsTjdf jL/]Gb|gu/df /x]sf ljleGg u}/;/sf/L
;+:yfx¿n] u/]sf] ;j]{If0fdf ;f] ;+Vofdf To:tf kLl8t dlxnfx¿ km]nf k/]sf x'g\ .
;j]{If0faf6 km]nf kfl/Psf To:tf kLl8t dlxnfx¿sf nflu pkrf/ ;]jf j[l4 ug]{ eGg]af/]df
;+of]hs ;+:yfx¿åf/f z'qmaf/ cfof]lht kqsf/ e]63f6 sfo{qmddf pQm hfgsf/L ;fj{hlgs ul/Psf]
xf] . ;j]{If0fkl5 tof/ kfl/Psf] k|ltj]bgsf
cg';f/ ;a}eGbf a9L pQ/u+uf uflj;df dfq} @ ;o dlxnf /f]uaf6 kLl8t /x]sf 5g\ . ;f]xL
uflj;sf] s'n ## hgf dlxnfdWo]df !# hgfdf ;f] /f]u km]nf k/]sf] 5 eg] /fd3f6 uflj;sf] Pp6}
j8fdf /x]sf ! ;o @) dlxnfdf #( hgf o; /f]uaf6 kLl8t dlxnfx¿ e]l6Psf lyP . ljleGg u}/;/sf/L ;+:yfx¿n] b'O{ dlxgf
cjlwdf u/]sf] ;f] ;j]{If0f k|ltj]bgdf lhNnfsf] s'n dlxnfdWo] ## k|ltzt dlxnf o; /f]uaf6
kLl8t /x]sf] / @ hgf cljjflxt dlxnfdf ;d]t ;f] /f]u km]nf k/]sf] 5 . dlxnf zlQm lgs'Gh, x]g'{;\ g]kfn, dlxnf
lzIff tyf cfly{s ljsf; d~r, blnt kLl8t dlxnf sNof0f ;dfh, blnt ;]jf ;+3, cGt/lge{/ ;dfh,
hg;]jf ;+3 / ;'Gbf g]kfn ;'v]{tn] jL/]Gb|gu/ gu/kflnsf bxrf}/, n]vkm;f{, /f3f6,
nf6Lsf]OnL, pQ/u+uf, t/+uf, ha'tf{, ;ftfvfgL, ljhofk'/, sNof0f / bz/yk'/ uflj;sf dlxnfx¿;u
k|ToIf ;Dks{ u/L ;f] /f]uaf6 kLl8t dlxnfx¿ km]nf kf/]sf] lyof] . ;fdflhs ¿kdf alxisf/ ul/g],
k"hfkf7, sd{sf08df k|j]z glbOg], >Ldfg\ tyf 3/kl/jf/af6 ckx]lnt x'g'k/]sf] h:tf
j]bgfx¿ o; /f]uaf6 u|:t dlxnfx¿df /x]sf] klg ;f] cj;/df hfgsf/L lbOPsf] lyof] . dlxnf 8fS6/sf] cefj, r]tgfsf] sdL,
cfly{s cefj Pjd\ ;f] /f]u nfu]sf dlxnfx¿ cfkm}+ pkrf/ ug{ uPdf ;dfhdf s'b[li6sf] efjgfn]
x]l/g] x'gfn] ;j]{If0fdf km]nf kfl/Psf To:tf kLl8t dlxnfx¿ /f]u ;fr]/ hLjg;u
v]njf8 ul//xg afWo ePsf 5g\ . klxnf] k6s o;/L ;j]{if0f ul/bf clwsf+z dlxnfx¿n]
cfkm" o; /f]uaf6 kLl8t x'g' k/] klg eGg nhfpg], s'/f vf]Ng;d]t gdfGg] u/]sf] klg
kfOPsf] lyof] . oxf;Dd ls lhNnfsf k|ltli7t JolQm, g]tf, k|fWofks, sd{rf/L
/ lzIfssf >LdtLx¿n] ;d]t cfkm" /f]uaf6 u|l;t eP klg z'¿z'¿df vf]Ng ;s]gg\
;j]{If0f 6f]nLsf ;+of]hs efg" >]i7n] g]kfn ;dfrf/kq;u elgg\ . ;+of]hs >]i7sf cg';f/ o; lhNnfdf dfq}
o;/L o; /f]uaf6 u|l;t dlxnfx¿ km]nf kfl/Pcg';f/ /fli6«o:t/df klg cleofgs} ¿kdf o;/L
;j]{If0f ul/g] xf] eg] g]kfnsf #) k|ltzteGbf a9L dlxnf ;f] /f]uaf6 u|l;t ePsf x'g
;S5g\ . ;'/lIft dft[Tj, s'i7/f]u, Ifo/f]u Pjd\
PrcfO{eL P8\;h:tf /f]u /f]syfdsf nflu % sf] ;/sf/sf] :jf:Yo gLltadf]lhd ljleGg sfo{qmdx¿
;~rfng x'b} cfP klg l;+uf] d'n'ssf] cfwfeGbf a9L hg;+Vof cf]u6]sf] dlxnfx¿df b]vf
k/]sf] o; /f]usf] af/]df >L % sf] ;/sf/n] g} tTsfn cfjZos sbd rfNg'kg]{ s'/fdf klg ;f]
cj;/df hf]8 lbOPsf] lyof] . kf7]3/ v:g] /f]uaf6 kLl8t dlxnfx¿sf
nflu o;/L ;j]{If0f ul/Psf] clw/fHod} of] klxnf] k6s xf] . ;/sf/L :t/af6 o; /f]uaf/]df
xfn;Dd s'g} sfo{qmd ;j]{If0f gul/Psf] bfaL ub}{ lbuf] hLjg sfo{qmd bfªsf sfo{qmd ;+of]hs
hf]u/fd lu/Ln] eGg'eof] >L % sf] ;/sf/n] o;af/]df tTsfn 7f]; gLlt lgdf{0f
u/L sfo{qmd ;~rfng ug'{kb{5, cGoyf o;n] d'n'sdf csf]{ eofjxsf] l:ylt lgDTofpg s] a]/ / dxfo1 tfg;]g, -g];_ b]zdf ;'zflGt / g]kfn tyf g]kfnLsf]
pHHjn eljiosf] sfdgf;lxt b]zsf ! ;o * wfld{s tLy{:yn, dfcf]jfbLsf] uf]nd]r
;Dd]ng ;DkGg bfª, -g];_ ;Dd]ngdf ;xefuLx¿n] d'Vo¿kdf
dfcf]jfbLx¿n] /fv]sf Ph]G8fx¿ uf]nd]r ;Dd]ng, cGtl/d ;/sf/ / ;+ljwfg;efdf s]lGb|t /x]/
cfcf?gf] ljrf/ /fv]sf lyP . jQmfx¿n] To; cltl/Qm zflGt k|lqmof,
dfcf]jfbLx¿sf] b/af/ / ;+;bLo kmf6nfO{ x]g]{ b[li6sf]0f, ;+j}wflgs /fhtGq / u0ftGq
tyf k'gk|f{Kt k|hftGqsf pknlAwsf] ljifodf rrf{ u/]sf lyP . ;Dd]ngdf jQmfx¿ hgtfsf]
efUo lgwf{/0f ug]{ clwsf/ hgtfnfO{ lbg'kg]{ s'/fdf ;xdt eP klg k|ltudgsf] vt/faf/] ;ts{
x'g'kg]{ atfPsf lyP . sfo{qmdf af]Nb} qmflGtsf/L kl/ifb\sf
s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ du/ d'lQm df]rf{sf s]Gb|Lo cWoIF ;Gtf]if a'9fdu/n] cfkm"x¿
d'n'ssf] ljlzi6 kl/l:yltsf sf/0f zflGtk"0f{ ljsf;sf] kIfdf /x]sf] hgfpb}
;+ljwfg;ef ;d:ofsf] lgsf; ePsf] wf/0ff /fVg'eof] . zflGtsf nflu xfdLn] /fv]sf
Ph]G8fsf pko'Qm ljsNk 5g\ eg] tLaf/] xfdL ljrf/ ug{ tof/ 5f}+, pxfn] eGg'eof]
clxn] o'4lj/fd dfq ePsf] 5 / o'4 ;lsPsf] 5}g . xfd|f] k|lta4tf g]kfnnfO{
jf:tljs ¿kdf :jfwLg agfpg] / hgtfnfO{ ;frf] cy{df ;fj{ef}d agfpg] xf] . pQm cj;/df cf?gf] egfO /fVg] ;+o'Qm
qmflGtsf/L hgkl/ifb\sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\ clvn g]kfn ls;fg ;+3 -qmflGtsf/L_ sf s]Gb|Lo
cWoIF lzj/fh uf}tdn] ;+;bLo kmf6sf /fhgLlts bnx¿n] /fhfnfO{ ;3fO/x]sf] hgfpb}
clxn] dfcf]jfbLx¿n] u0ftGqsf] dfu :ylut dfq u/]sf] atfpg'eof] . Pdfn]sf k"j{
;f+;b / xfn dfcf]jfbLsf s]Gb|Lo ;Nnfxsf/ /xg'ePsf uf}tdn] ]Pdfn] sDo'lg:6x¿sf] 6«]8dfs{
dfq /x]sf] cf/f]k nufpg'eof] . z'e/fh lzNksf/ ;w}+ :s'n] kf];fsdf :s'n wfpg]
ljBfyL{x¿ Ps} 7fpdf e]nf eO{ lrq sf]g{df tNnLg b]lvGy] . xfd|f] ;+:s[lt
ljifos lrqsnf k|ltof]lutfdf pgLx¿ cfcf?gf] ;'/df lrq sf]l//x]sf lyP . sIff cf7df k9\g] ;dL/ s+;fsf/ cf?gf]
;+:s[ltnfO{ lrqdf ptfg{ dl5Gb|gfysf] /ysf] ;fxf/f lnO/x]sf lyP . afSnf] sfuhsf] afofkl§
dl5Gb|gfysf] /y / /ydf k"hf ug{ cf]Ol/Psf cfOdfO{x¿, lwd]afhf ahfpb} u/]sf
k'?ifx¿ dfq geO{ k[i7e"lddf kf6Lkf}jf, xl/of] kxf8 / dfly gLnf] cfsfz ;a}nfO{ Pp6}
SofGef;df ;d]l6/x]sf lyP ;dL/n] . To:t}, kfr sIffdf k9\g] ;'dg dxh{g
a8fb;}+sf] ememNsf] lbg] sf]lz;df lyP . gLnf] sf]6 nufO{ /ftf]gLnf] a'§]bf/
kfNkfnL 9fsf6f]kLdf ;lhPsf] g]kfnL l76f]n] lgwf/df /ftf] 6Lsf / b]a]| sfgdf hd/f l;pl/Psf]
lrq SofGef;df ptfg{ vf]lh/x]sf lyP . sGofdlGb/ pRr dfWolds ljBfnosf] %^cf}+
jflif{sf]T;jsf] pknIodf :jL° Ph's]6 ;]G6/n] cfof]hgf u/]sf] lrqsnf k|ltof]lutfdf ;dL/
/ ;'dgh:t} #$ hgf 5fq5fqfn] lrq sf]/]sf lyP . g]kfnL wd{, snf;+:s[lt / /Lltl/jfh
emNsfpg] lrqx¿ !@ hgf 5fqf / @! hgf 5fqx¿n] cf°"n] a'em]sf] g]kfnL ;+:s[ltnfO{
hLjGttf lbg sf]l;; ul//x]sf lyP . s;}n] s[i0fdlGb/ agfP t s;}n] b;}+df xflng] ln·]
lkª t s;}n] ufO{hfqfsf] emfsL . lxdfn, kxf8, t/fO{sf /Lltl/jfh, ;+:s[lt dfq
x}g /fli6«o emG8f / uf}tda'4nfO{ klg ljBfyL{x¿n] cf?gf] l;h{gfdf ;d]6\g la;]{sf
lyPgg\ . 5fq5fqfnfO{ lrqsnfdf k|f]T;fxg u/]sf] b]Vbf ;dL/sf a'afn] k|z+;f ub}{ eg] /fd|f] xf], aRrfx¿nfO{ k|f]T;fxg x'G5 . lrqsnfdf k'/:s[t x'g] ljBfyL{x¿nfO{ gjjif{sf] klxnf] lbg cyf{t\ a}zfv ! ut] k'/:sf/ ljt/0f ul/g] cfof]hsx¿n] atfPsf 5g\ . -k|lzIffyL{_ cgfd kGw|f}+ jif{df w/fg, -g];_ . g]kfnL /·sd{sf] If]qdf
rlr{t gfdsf] ¿kdf /x]sf] cgfd gf6Ø hdft, w/fgn] cf?gf] kGw|f}+ jflif{sf]T;j b]zsf jl/i7
/·sdL{x¿dfem dgfPsf] 5 . jl/i7 cleg]tf tyf ;f+:s[lts ;+:yfgsf dxfk|aGws xl/x/
zdf{n] cgfd gf6Ø hdftsf] kGw|f}+ jflif{sf]T;jsf] s]s sf6]/ lg/Gt/tfsf]
z'esfdgf lbP . ;f] cj;/df g]kfnL rnlrqsL k|yd\ gflosf e'jg rGb tyf /·sdL{x¿ cg'k
a/fn, jL/]Gb| xdfn, k|efs/ zdf{ / lvnaxfb'/ nfdfn] klg cgfdsf /·sdL{x¿k|lt
z'esfdgf JoQm u/] . jl/i7 /·sdL{ zdf{n] cf?g} ;lqmotf /
ana'tfdf cgfdn] 8]9 bzssf] ofqf to ug'{ cGo gf6Ø ;d"xsf nflu pbfx/0fLo ePsf] wf/0ff
JoQm u/] . /·sdL{df k|lta4tf tyf nug x'g'kg]{ pNn]v ub}{ pgn] eg] ;+:yf
v8f ug'{ 7"nf] s'/f xf]Og, lg/Gt/tf lbg' 7"nf] s'/f xf] . zdf{sf]
egfO lyof] cf?gf] 3/ °'6fpg', eTsfpb} hfg' cf?g} Oltxf; d]6\b} hfg' xf],
To;nfO{ s;}n] klg ;xL ¿kdf lng ;Sb}g . @)$$ ;fndf :yflkt cgfdn] k"jf{~rn
If]qdf 8]9 bzssf] cjlwdf /·sd{sf] If]qdf nx/ NofPsf] lyof] . cgfdsf cWoIf ljgf]b
>]i7sf] ;efkltTjdf ;DkGg ;f] sfo{qmddf cgfdsf ;+:yfks ;b:o zzL yfkf ;'Aaf, ljzfn
e08f/L, s'nrGb| Gof}kfg] cflbn] af]n]sf lyP . To;}u/L, cgfd gf6Ø hdftaf6 b'O{
jif{cl3 °'6]/ uPsf /·sdL{x¿n] :yfkgf u/]sf] cgfd Ps]8]dLn] klg zlgaf/ cf?gf]
jflif{sf]T;j dgfPsf] 5 . jflif{sf]T;j zlgaf/ laxfg bGtsfnL dlGb/df k"hf u/]/
dgfPsf] Ps]8]dLsf dxf;lrj ;'jf; yfkfn] atfP . ljqmd n'O6]n lj/f6gu/ df]8n of]u]Gb| wdnf lj/f6gu/sf rlr{t
df]8ndWo] Ps x'g\ . pgL eG5g\ 6]lnlehg / OG6/g]6sf] a9\bf] k|of]un]
lj/f6gu/sf o'jfo'jtLx¿ df]8lnªsf] If]qdf cfslif{t ePsf x'g\ . cfw'lgs hdfgf;u}
cfw'lgs aGg °];gzf]x¿ x]g'{kg]{ x'G5 clg o;t°{ cfslif{t gx'g] s'/}
ePg . sltko s]6fs]6Lx¿ t k]|d ug]{
rSs/df /fd|f/fd|f dfofn' vf]Hg o;t°{ nfu]sf 5g\, wdnfn] eg] lj/f6gu/df
klg s]xL To:tf df]8nx¿ 5g\ . t/ cf?gf] OR5f eg] Ps k6s rnlrqdf vngfossf ¿kdf
b]lvg] /x]sf]n] o;t°{ nfu]sf] pgL atfp5g\ . @)%* ;fndf o'/]sf lj1fkg Ph]G;Ln]
lj/f6gu/df :6fOn@))! gfds °];gzf] u/]kl5 oxf zf] /
k|ltof]lutf ug]{ xf]8 g} ;'? eof] . °];gnfO{ lj/f6gu/df cufl8 a9fpg] sfo{df °];g
ln° tyf df]8n a}° lj/f6gu/n] pNn]Vo ;xof]u k'¥ofPsf] 5 . oxf ld:6/ PG8 ld; sf];L@))@,
k"jf{~rn OG6/sn]h 6Øfn]G6h:tf pRr:t/Lo k|ltof]lutf eO;s]sf 5g\ . o;sf cltl/Qm
cGo y'k}| °];gzf]n] o'jfo'jtLnfO{ k|efljt kf/]sf] 5 . k|ltof]lutfTds ¿kdf °];gzf]x¿
ePs} sf/0f oxfsf o'jfo'jtLx¿n] /fli6«o :t/df gfd sdfpb} cf?gf] OR5f
k"/f ug{ klg kfPsf 5g\ . lj/f6gu/af6 df]8lnª ;'? u/]sf hLjg n'O6]n
ld:6/ g]kfn eO;s]sf 5g\ . rnlrqdf gfos aGg] wf]sf] /x]sf] atfpg] hLjg ToxL wf]sf]
k"/f ug{ /fhwfgL k;]sf 5g\ . hLjgnufot k'sf/ /]UdL / ljsf; rfkfufO{+n] ld:6/
g]kfn k|ltof]lutfdf efu lnO;s]sf 5g\ . ptf, o'jtLx¿ klg plQs} hf]l;P/ df]8lnª
If]qdf xfD°fn]sf 5g\ . s]xL dlxgfcl3 /fhwfgLdf ;DkGg ld; g]kfn k|ltof]lutfdf
rf/hgf lj/f6gu/sf o'jtLx¿ ;xefuL ePsf lyP . pgLx¿ lyP ;'ug zdf{, /lgtf eug,
;fljqL lu/L / ;'lrqf cfrfo{ . pgLx¿dWo] 6k °fOjdf k/]sL ;'lrqf clxn] 6'lkPd
rfprfpsf] lj1fkgdf°{t lgs} rrf{df /x]sL l5g\ . ;f]vsf sf/0f df]8lnªdf nfu]sf] atfpg]
;'lrqf elG5g\ dnfO{ Psb'O{j6f rnlrqsf nflu klg c°/ cfPsf] lyof], t/
xfnnfO{ To:tf] ;f]r gePsfn] v]lng . lj/f6gu/sf s]xL df]8nx¿ rnlrqdf v]Ng
kfOg] cfzfn] o;t°{ cfPsf] pgn] klg atfOg\ . clxn] lj/f6gu/df ePsf zf] /
k|ltof]lutfdf efu lnPsf df]8nx¿ uGg] xf] eg] sl/a %) hgf gfl3;s]sf 5g\ . lj/f6gu/sf] ;'Gb/ df]8nsf ¿kdf lrlgP/
hltg tfd|fsf/ o;nfO{ ljs[ltaf6 d'Qm ug{;s] o; If]qn] Jofkstf kfpg] ljrf/ /fV5g\ . pgL
rnlrqdf gfos aGg] wf]sf] af]s]/ df]8lnªdf k|j]z u/]sf sltko df]8nx¿n] d"NodfGotfnfO{
s'lNrg] ubf{ ljs[lt a9]sf] atfp5g\ . dfofn' vf]Hg] xf]8df df]8lnªdf k|j]z g}
ljs[ltsf] sf/s xf] pgL eG5g\ . w/fgdf
;'? eof] 8Da/s[i0f >]i7 w/fg r}t @@ b]lv @% ut];Dd ;~rfng x'g] ;f]
k|ltof]lutfsf] :yfgLo ;bg;ef ejgdf ;+:s[lt, ko{6g tyf gful/s p8\8ogdGqL s'j]/ zdf{n]
pb\3f6g ug'{eof] . rf/lbg] o; If]qLo gf6s k|ltof]lutfsf] pb\3f6g ub}{} pxfn],
snf ;dfhsf] ;zQm cleJolQmsf] dfWod ePsf] atfpg'eof] . dGqL zdf{n] ;dfhsf /fd|f, g/fd|f s'/fx¿
k|:t't x'g] gf6s ;Eotfsf] k'/fgf] ljwf ePsf] pNn]v ug'{ePsf] lyof] . clxn]
g]kfnL snfIf]qdf k"j{b]lv klZrd;Dd hfu/0f cfPsf] 5 pxfn]
eGg'eof] . ;df/f]xdf If]qLo gf6s k|ltof]lutfaf/]
hfgsf/L lbb} ;f+:s[lts ;+:yfgsf dxfk|aGws tyf jl/i7 cleg]tf xl/x/ zdf{n] ;flxTo, snf
/ ;·Lt b]zsf] klxrfg ePsf] atfP . zdf{n] b]ze/sf /·sdL{x¿nfO{ hfu¿s agfpg tyf
;femf d~rsf] ljsf; ug{ ;f+:s[lts ;+:yfgn] If]qLo gf6s k|ltof]lutf ub}{ cfPsf] pNn]v
u/] . ;'b"/ tyf
dWoklZrdf~rn, klZrdf~rn / dWodf~rnkl5 k"jf{~rndf cfof]hgf ul/Psf] gf6s k|ltof]lutfn]
ufp3/sf n's]sf k|ltefnfO{ ;d]t lrgfpg] ljZjf; lnPsf] zdf{n] atfP .
k|ltof]lutfsf nflu k|fKt #% gf6sdWo] !% j6f 5gf]6 ePsf] / k"jf{~rnsf !^ lhNnfsf
/·sdL{x¿sf] ;xeflutf /x]sf] hfgsf/L pgn] lbP . ;f+:s[lts ;+:yfgsf] cfof]hgf tyf w/fg
gf6Ø d~rsf] ;+of]hg /x]sf] o; gf6s k|ltof]lutfsf] klxnf] lbg # j6f gf6s k|bz{g ul/Psf]
lyof] . w/fgsf gf6Ø ;d"xx¿sf] ;fd"lxs 5ftf ;+u7g w/fg gf6Ø d~rn] pb\3f6g
gf6ssf] ¿kdf snfTds gf6s j[Iff k|:t't u/]sf] lyof] . ck|ltof]uL /x]sf] j[Iff sf]
n]vs /ljgs[i0f /x]sf lyP . ;fd"lxs lgb]{zg /x]sf] ;f] gf6sdf ;f]df
clwsf/L, k|eft k/fh'nL, ljzfn e08f/L, gjLg d]ofª\af], k"0f{snf lnDa", /ljg
>]i7 / ;'lk|of lnDa"n] pTs[i6 clego u/]sf lyP . klxnf] lbgsf] k|ltof]uL gf6sdf wgs'6fsf
6Lsf/fd lso'/fsf] k|:t'lt /x]sf] o'4 / zflGt / ;u/dfyf ;dfh s]Gb| lj/f6gu/sf]
d'lQm /x]sf 5g\ . /fhs'df/ lgbf]{ifLsf] lgb]{zg / Zofd >]i7sf] n]vg
/x]sf] o'4 / zflGtkl5 k|:t't d'lQmdf n]vg / lgb]{zg of]u]Gb|/fh a/fnsf] /x]sf]
lyof] . Ps 306f ;dofjlw tf]lsPsf] k|ltof]uL
gf6sx¿dWo]af6 ;jf]{Ts[i6 gf6s, lgb]{zs, cleg]tf÷cleg]qL, rl/q cleg]tf÷cleg]qL, k|:tf]tf
cflb 5gf]6 ul/g] 5 . k|ltof]lutfsf lg0ff{osx¿df g]kfnL rnlrqsL k|yd\ gflosf e'jg rGb
tyf /·sdL{x¿ cg'k a/fn, jL/]Gb| xdfn / k|efs/ zdf{ /x]sf 5g\ . zlgaf/ lbp;f] gf6s k|ltof]lutf ;'?
x'g'cl3 /·sdL{x¿n] w/fgdf Ps ¥ofnL lgsfn]sf lyP . w/fgdf e]nf ePsf k"jf{~rnsf
! ;o %) /·sdL{x¿sf] ;xeflutf /x]sf] ;f] ;f+:s[lts ¥ofnLdf w/fgsf z]kf{ ;+3, v8\uL ;]jf
;dfhnufotsf ;+3;+:yfsf ;fy} a'l4hLjL, kqsf/x¿sf] ;d]t ;xeflutf lyof] . ;f+:s[lts
;+:yfgsf dxfk|aGws xl/x/ zdf{sf] g]t[Tjdf cfof]lht ;f] ¥ofnLn] w/fg gu/ kl/qmdf u/]sf]
lyof] . gf6s k|ltof]lutfsf] bf];|f] lbg cfh
cfOtaf/ ljleGg ;d"xsf % gf6sx¿ k|:t't x'g] ;+of]hs w/fg gf6Ø d~rsf cWoIf uf]kfn
b]jfgn] hfgsf/L u/fP . |
. /fli6«o ;dfrf/..;DkfbsLo..k|ltlqmof..cy{tGq..v]n Jofofd..ljrf/÷ljZn]if0f .
| Send your comments and letters to the editor at sadhana@mail.com.np 2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 4220 773, 4243566, Fax: 977 1 4225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on SAMACHAR PATRA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. HOME TOP ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES |