|
o'4 :yug /
zflGtk"0f{ lgsf;sf k|oTgx¿ /fh]Gb| ;'j]bL k|tLIFF / ljZjf;sf] cefjdf nfdf]
cGt/fnkl5 d'n'sdf Pp6f gof cfzfsf] nx/ v'n]sf] 5. @)%@ ;fn kmfu'gdf 3f]lift hgo'4
n] lgs} nfdf] ;dosf] km8\sf] kl5 Pp6f cfzfbLk lnP/ o'4 :yugsf] ljZjf; k|s6 u/]sf] 5. b]zsf
ef}lts ;|F]t;fwg, dfgjLo z/L/ / ;+;fwg dfq Wj:t ePgg\= dgf]j}1flgs b[li6n] lg¿k0f ubf{
d'n'sdf dfgjLo ;+j]bgfsf] slxNo} k'l/g ufx|F] kg]{ 3fp klg vlgof]. dfgjLo dof{bfx¿ aa{/ /
kfiff0fo'uLg lbzflt/ cled'v eP. b]zsf] df6f] /utn] nTkltof]= gbLsf nx/x¿ /Qm/l~ht eP.
gbLsf au/x¿ dfgj cl:yk~h/af6 el/P. tL /utdf b]zsf ;fWjL gf/Lx¿sf] l;Gb'/ t/l·t eof].
a"9fa"9L afa'cfdfsf] a'9];sfnsf] cf8e/f];f elTsof]. gfafns afnaflnsfsf]
eljio elTsof]. ;du|df dfgjLo d"No g} w/fzoL aGof]. o:tf] kl/l:yltdf Pp6f gof
cfzfsf] ls/0f pbfof]. @)%( ;fnsf] df3 !% ut]sf] a]n'sf h'g
lg0f{o cfof]= To;df l;·f] g]kfnL hgtfsf] cfTdfsf] pR5jf; k|s6 eof]. To;f] t clxn] g} o;
ljifosf] lgisif{ oxL x'G5 / o;} lg0f{osf] ;Defljt cfzfdf l6s]/ xfdL k|;Ggtf JoQm ug{
;S5f}+ elgxfNg] l:ylt cfOxfn]sf] 5}g, t}klg s]xL ;fk]lIFt s'/fx¿ ljrf/0fLo /x]sf 5g\.
o'4lj/fdsf] k|;+u xfd|f];fd' cfzfsf] ls/0f ag]/ cfof]. ut;fn b]pjf k|wfgdGqL x'g]lalQs}
klg cfPsf] lyof]. jftf{sf] k|;+u klg Toltv]/} rn]sf] lyof]. jftf{sf k|s/0fx¿ rn]sf lyP /
jftf{sf] k|;+u e· klg ePsf] lyof]. kl/0flt km]l/ d'n'sn] b'ef{Uok"0f{ l:ylt ef]u]sf]
lyof]. dg]{x¿n] b]znfO{ s:tf] agfpg d[To'j/0f
u/]sf x'g\ Tof] d[To'sf] pT;j cfof]hgf ug]{nfO{ yfxf xf]nf. zxLbsf] v]tL cTolws km:6fof] /
of] pj{/tf d'n'sdf @)$& ;fnsf] ;+ljwfgn] k|bfg u/]sf] xf]. lsgeg] hlt;'s} alnbfg /
;xfbtn] klg @)$& ;fnsf] ;+ljwfgnfO{ ;Gt'i6 agfpg ;s]g. @)$& ;fnsf] ;+ljwfgsf]
pknlAwnfO{ s'l07t x'g lbg'x'Gg eGg] xfd|f] efjgf;u o; lsl;dsf] zxfbt / alnbfgsf]
k|;+u klg hf]l8Psf] xf] / Tof] klg pknlAw g} xf] elg/xbf zxLbsf] v]tL klg pknlAws}
¿kdf. lg/Gt/ /xf];\ eGg] efjgf /xg' x'b}g. csf]{ kIFrflx jL/ultsf] k|FlKtsf
k|;+ux¿ klg w]/} df}nfPsf 5g\. /fhgLltsf] wd{ g} cl:y/ / ax'¿kL /xg' xf]. efjgfTds
b[li6n] ;xfbt k|FKt ug]{n] klg Tolts} b]zelQmsf kl/lwdf kl/eflift x'G5g\ / jL/tfk"0f{
n8fOdf n8]/ cft°sf/Lx¿af6 b]xTofu ug'{ kbf{ jL/ult k|FKt ug]{ klg Tolts} b]zelQmsf
kl/lwdf kl/eflift x'G5g\. oyfy{tf efjgfTds cd"t{tfeGbf w]/} glhs / w]/} :ki6 x'G5.
of] lgs6tfsf] cg'ej ug{ jL/ult k|fKt ug]{ / ;xfbt k|FKt ug]{x¿;u cfl>t ;b:ox¿
ljjz 5g\. Tof] bf];|F] k|;+u xf]. klxnf] k|;+u t s] xf] eg] g]kfnn] ef]Ub} cfPsf] kL8fnfO{
clGtd¿kdf ;fdgf ug{ w]/} a'l4dfgLk"j{s casf 38Lx¿ pkof]u ug'{kb{5. jftf{af6 ;d:ofsf] lg/fs/0f ul/g'k5{, of]
t 7Ls xf]. jftf{ Pp6f k"jf{/De xf] zlGt :yfkgfsf lglDt. Tof] zflGt :yfkgfsf]
gfddf Pp6f ljjfxsf] tof/Lsf] k|lqmof g} k"/f ug'{kb{5. cleefjsn] u/fOlbg] laxfsf]
k"j{sfo{df klxn] b'j} kIFsf aLrdf s'/f rnfOlbg]= k/:k/sf s'nk/Dk/f, wd{, ;+:s[lt /
uf]q;d]tsf ljrf/ljdz{ ePkl5 dfq ljjfx ug]{ s]6fs]6Lsf] e]63f6 u/fOg] sfd x'G5. To;kl5 laxf
x'G5 / efjLk':tfsf] hGd x'G5. dfcf]jfbL / ;/sf/sf aLrdf jftf{ eP/
lgisif{df k'u]/ zflGt :yfkgf x'g] k|;+u klg ToxL laxfsf] k|lqmofh:t} sltko ;Gbe{df x'ax'
ldNb5. @)%( ;fn c;f]hdf ul7t jt{dfg ;/sf/nfO{ /fhfn] lgb]{lzt u/]sf gLltx¿df dfcf]jfbL
;d:of lg/fs/0f klg Pp6f ljifo ag]sf] 5. To;sf] k|lqmof ;/sf/sf] u7g ePaf6 g} cf/De ePsf]
/x]5 / To;n] nueu rf/ dlxgfsf] cjlwdf kl/kSjtf kfPsf] xf] eGg] s'/f klg ca k|s6df
cfO;s]sf] 5. utjftf{sf ;Gbe{df ;xhstf{, ;/sf/ / dfcf]jfbLsf tfdemfdx¿ kqklqsfdf
b]lvGYof]. To:tf em8\sfx¿ gdlRrg] lkª\sf em}+ eP/ cflv/ ylRrP. t/ To:tf em8\sfx¿ o;kN6
b]lvPgg\. ;xhstf{nfO{ klg eª]/] cIF/df k9]/ lrGg' k/]g. dGqL / g]tfsf] tftL klg
lrlg/xg'kg]{ l:ylt cfPg. jL/]Gb| emfkfnL / wgL/fdhLnfO{ bdggfy / kß/TgnfO{ dfq lrGg]x¿n]
clxn];Dd lrg]sf klg x'g ;S5g\. s]6fs]6Lsf] laxfsf] jftfj/0f tof/ ul/lbPh:t} o; jftf{sf]
k"j{tof/Lsf] jftf/0f tof/ ePsf] x'g'kb{5. To:tf tof/Lx¿df clGtd nIo lgwf{/0f ul/Psf]
x'G5. To:tf] nIo;Dd k'Ug] ofqfsf] cf/Dedf ul/g] kIFx¿h:t} sf/fjf;df /x]sf JolQmx¿sf]
clen]v cBfjlws, ;fj{hlgs / l/xf ul/g'kg]{, jf/]G6 ePsf JolQmx¿sf] jf/]G6 :ylut ul/g'kg]{,
;/sf/ kIfaf6 ePsf / dfcf]jfbL kIFaf6 ePsf lhpwgsf IFltx¿sf] l:ylt clelnlvt ul/g'kg]{,
a]kQf kfl/Psf dflg;x¿sf] l:ylt ;fj{hlgs ul/g'kg]{ / To;kl5 uf]nd]r ;Dd]ngsf] cf/De
ul/g'kg]{ l:ylt :jLsfg'{kg]{ x'G5. To; l:yltsf] kl/kSjtfdf g} kl/l:yltsf] lgsf; e]l6g]
x'gfn] To; kl/l:ylt;Dd k'Ug] af6fdf cfOkg]{ cj/f]wx¿ clxn]b]lv g} 7Dofpb} cl3 a9\g'
pko'Qm x'G5. To;/L a9\bf aLrdf k|Zgx¿ p7\g ;S5g\, To:tf k|Zgx¿ s'g} c;}4flGts, s'g}
cJofjxfl/s / s'g} c/fhgLlts klg x'g ;S5g\. pbfx/0fsf lglDt b]pjf ;/sf/sf ;dodf eGg]
ul/GYof] xltof/ a'emfP/ cfPkl5 jftf{ x'G5. of] k|Zg c;}4flGts lyof]=
lsgeg] Pp6f l;4fGtaf6 k|]l/t /fhgLlts bnsf] lg0f{oaf6 kl/rflnt xltof/o'4 aGb ug]{;Dd
s'/f jftf{sf lglDt Jofjxfl/s lyof] t/ xltof/ a'emfP/ jftf{df cfpm eGg'rflx
c/fhgLlts syg lyof]. To; lsl;dsf] k|:tfj cl3lNt/ t]:of{P/ cf/Ded} efhf] xfNg] xf]
eg] jftf{sf] cf}lrTo clxn] g} ;dfKt x'G5. xltof/ a'emfpg'xf];\ clg jftf{ u5'{
eGg' eg]sf] cfTd;dk{0f ug]{;u jftf{ ug'{ xf]. oxf jftf{sf] cfjZostf g} afsL
/xb}g. olb o'4 :yugnfO{ lg/Gt/tf lbP/ jftf{sf] k|lqmof cf/De ug]{ xf] eg] g]t[Tj
txdf lgDglnlvt k|sf/sf s"6gLlts sfo{qmd qmdzM kl/rflnt x'b} hfg]lt/ k|oTg
x''g'k5{ M
o'4aGbL l/xf ul/g'k5{.
jf/]G6 vf/]h ul/g'k5{.
lj:yflktx¿nfO{
k'g:yf{kgfsf] ljZjf; lbg'k5{.
wg / hgsf] IFltnfO{ ;dembf/Lsf
aLrsf] afws aGg lbg' x'b}g. /fhgLlts :j¿ksf] lgwf{/0f olt rflx
ckl/jt{gLo xf] eg]/ k"j{zt{sf ¿kdf klxn] g} tf]lsg' x'b}g. ;j{kIfLo ;Dd]ng,
ax; / 5nkmnsf] 9f]sf vf]n]kl5, d'n'ssf] ef}uf]lns, /fhgLlts / s"6gLlts oyfy{tfsf]
lg¿k0f ub}{ lgisif{df k'Ubf h] k|ltkmn lg:sG5, To;nfO{ :jLsfg{ tof/ x'g] dfgl;stf cufNg'kb{5.
/fhgLlts bnfnL / bfpk]r g} dfq ax;sf] ljifo aGg] xf] eg] km]l/ klg jftf{sf] jftfj/0f
wldlng ;S5. o'4 :yugnfO{ b]pjf ;/sf/n] dfcf]jfbLx¿n] zlQm;~rosf] rfn eg]/ cf/f]k nufPsf]
lyof]. olb Tof] ;To lyof] eg] ;/sf/n] To;k|lt s"6gLlts lgu/fgL /fVg'k5{. xltof/
:yugnfO{ cfTd;dk{0f cYof{pg] ;/sf/L rfnafhL xf] eg] dfcf]jfbLn] s"6gLlts ;ts{tf
Jojxf/df Nofpg'k5{. cGttM ;j{kIFLo ;/sf/sf] u7g, xltof/sf] ;'k'b{uL, ;+ljwfg;efsf]
lgjf{rgsf] cjlw, ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg, ;+ljwfg lgdf{0f, lgld{t ;+ljwfgsf] kl/lwdf ;DkGg
lgjf{rg / To; lgjf{rg x'g] ;/sf/df ;Qfsf] x:tfGt/0f;Ddsf kIFx¿nfO{ cfh}b]lv of]hgfa4 /
lgb]{lzt lbzflt/ pGd'v agfpb} n}hfg'kb{5. ;j{kIfLo uf]nd]r ;Dd]ngdf kf6L{x¿sf
cxd\ lxhf]sf] l:ylt ;Dem]/ km0ff p7fpg ;S5g\. ;+j}wflgs /fhtGq :jLs[t eO;s]sf l:yltnfO{
la;]{/ cxd\sf :j/x¿ afws ag]/ cfpg ;S5g\. t/ To:tf kIfx¿ uf}0f ag]/ /x]sf 5g\. :ki6 /
;}4flGts lbzfsf] cefjdf ;8sdf e]nf ePhlt x'n d]/} xf] eg]/ kf6L{x¿n] ;f]Rb} hfg'sf]
kl/0ffd cfh d'n'sn] ef]lu;s]sf] 5. nueu bz xhf/ Hofgsf] /ut alu;s]sf] o; d'n'sdf km]l/
PskN6 o'4 :yugsf] sfo{ cf/De ePsf] 5. kf6L{, ;/sf/ / gful/s ;dfh, ;du|df /fhfb]lv /°;Dd /
;8sb]lv l;+xb/af/;Dd cem h·nb]lv /fhb/af/;Dd l;g' / /utsf ef]sf lrn pl8/x]sf a]nf of]
:dzfgdf kl/0ft eO;s]sf] d'n's dlGb/df ablng vf]lh/x]5. b]zb]lv ljb]z;Ddsf, JolQmb]lv
;+:yf;Ddsf cgluGtL :jfut / ;b\efjgfsf cleJolQmx¿ k|sflzt eO/x]sf 5g\. o:tf] l:ylt s;sf]
hdft sqf] lyof] / s;sf] :yfg sxfg]/ lyof] eg]/ xf]Og= ca s;sf] hdft sqf] /xnf /
s;sf] k|lti7f sxfg]/ :yfg lng ;Snf eg]/ x'g] k/LIffsf] 38L cfPsf] 5. ;/sf/,
dfcf]jfbL zlQm, kf6L{ zlQm, cfd af}l4s hdft, gful/s ;dfh To;} dxfo1df ;dfj]z x'g' cfjZos
5, h'g b]zdf zflGt :yfkgfsf] dxfo1 x'g]5. cfSsnem'Ssn w'|jxl/ clwsf/L of] g]kfn a]jf/]; cyf{t\ jf/]; gePsf]
b]z ePsf] 5. ;j{;fwf/0fnfO{ cf?g} lhpwgsf] /IFf ug{ xDd] kl//x]sf] 5, ;/sf/ xfSg
lhDdf kfPsfx¿ qmolaqmosf] ljifodf ;d]t pbf;Lg 5g\. ljifo xf], g]kfnsf] l;dfgf.
ef/tl;tsf] g]kfnsf] l;dfgf !*)* -Ps xhf/ cf7 ;o cf7_ lsnf]ld6/ nfdf] 5 eGg] o;tkm{sf
lnvtx¿ 5g\. t/ ef/t ;/sf/n] xfn} cfP/ of] ;LdfIF]q !&%! lsnf]ld6/ dfq ePsf]
b]vfPsf] 5. ef/tLo kIFsf] of] syg k'; @^ ut] -!) hgj/L_ To; b]zsf /fhb"taf6
sf7df8f}+d} ;fj{hlgs ePsf] xf]. emG8} dlxgf lbg laTg nfUof], t/ %& lsnf]ld6/ ;LdfIF]q
nf]k ePsf] olt ;+j]bgzLn dfldnfdf g]kfn ;/sf/sf] rflx s'g} lgsfo af]Nb}g. ;a
r"krfk 5g\. cl3kl5 b]zsf] Ps O~r e"efu klg 5f]8\b}gf}+
eg]/ efif0f ug]{x¿ stf x/fP < xfdLn] ef/tsf] rrf{ ubf{ a]nfavt
ef/t b]z / ef/t ;/sf/ -gof lbNnL_ 5'6\ofP/ klg x]g'{kg]{ x'G5. cflv/ Ps ca{sf] hgcfjfbL
ePsf] d'n's xf]. Toxfsf ;a} afl;Gbfn] ;w}+ gof lbNnLsf] gLlt;u ;xdlt
/fV5g\ eG7fGg' x'b}g. ;/sf/n] l5d]sL b]zx¿l;t s;Ls;fp Jojxf/ u¥of] eGb}df
ef/tsf afl;Gbf cyjf Toxfsf ;a} ;~rf/dfWodn] To:tf] sfo{z}nL ?rfp5g\ eGg] h?/L
5}g. c+u|]hLdf 5flkg] b lxGb" gfds b}lgs cvaf/nfO{ o;} sf]l6df /fv]/ x]g{
;lsG5. clxn]sf] ;Gbe{df. uPsf] ;f]daf/ To; cvaf/sf jl/i7 ;Dkfbs ;L= /fhf df]xgn] n]v]sf]
of] egfO k9f}+ M goflbNnL g]kfnsf] dfldnfdf ;+;f/sf c¿ b]zn] rf;f] g/fv'g\
eGg] rfxG5. ;a} s'/f låkIFLo ;DaGwsf] kl/lwaf6} ;'Nemfpg'k5{ eGg] wf/0f /fVb5. ca of]
;f]rnfO{ TofUg'k5{. ef/tsf] s'6gLlts g]kfnsf ;d:ofdf cGt/f{li6«o ;+nUgtfnfO{ g]t[Tj
ugf{n] ;kmn x'G5, To:tf] ;+nUgtfnfO{ laufl/lbP/ x'b}g. df3 !% ut] dfcf]jfbL kIF / ;QfkIFn] PsPsj6f
jQmJo hf/L u/]kl5 o'4lj/fd ePsf] 5. xTof, lx+;fsf] l;nl;nf /f]lsPsf] 5. of] ;Gtf]ifsf]
ljifo eP klg 9'Ss e}xfNg' x'g] l:ylt xf]Og. lsgeg] Psflt/ o'4lj/fdsf] ;xdlt ePsf] -b'j}
kIFsf] b:tvt ePsf]_ s'g} Pp6f lnvt ;fj{hlgs ePsf] 5}g. nf]s]Gb|axfb'/ rGbsf] ;/sf/nfO{
dfcf]jfbLn] dfGotf glbg] / rGbrflx csf]{ lgjf{rg geP;Dd ;/sf/ 5f]8\b}gf}+ eg]/
/]l8of], 6]lnlehgdfkm{t\ b]zjf;Ldf ;Gb]z k7fpg]. t/ lgjf{rgsf] ltlyldlt s]xL gcfpg].
o:tf] lv+rftfgLsf] l:yltdf aGb"s lkmtf{ gug]{ kIf slt nlrnf] / ;xgzLn /xnf eGg sl7g
5. t}klg cfzf 5f]8\g'ePg, k|of; TofUg ldn]g. hz s;n] kfpg] eg]/ xfgyfk ug'{eGbf sfd kmQ]
x'g] af6f] klxNofpg l9nf] gug]{ xf] ls ;QFkIFn] < dfcf]jfbL kIFn] dfGotf glbP tfklg rGb
/fhfaf6 lgo'Qm k|wfgdGqL. jftf{ l;w} /fhfl;t x'G5 eg]/ /fhfnfO{ dfGotf lbO;s]kl5
df};"kmaf6 lgo'Qm k|wfgdGqLnfO{ dfGotf glbg' cGt/lj/f]w xf]. o;af/] dfcf]jfbL kIFn]
k|li6s/0f b]nf g}. oltv]/ t rGbn] df3 @) ut] a]n'sL /]l8of], 6]lnlehgaf6 lbPsf] ;Gb]zs}
rrf{ 5. k'; !( ut] lj/f6gu/df /fhfaf6 b]zelQmnfO{ ldnglaGb' t'Nofpg hgtfdf cfjfg
ePsf] lyof], t/ otf rGbrflx /fh;+:yfnfO{ ldnglaGb' agfpg'k5{ eGb} x'g'x'G5. /fhfsf]
OR5f cfzo Pstkm{ nlIFt 5, t/ rGb cs}{ JofVofdf cNdlng'ePsf] 5. ls rGbhLn] hg;fwf/0fnfO{ g}
cGof]ndf kfg]{ x]t'n] /fhfsf] sygnfO{ cfkm"v';L JofVof ug]{ ;"/;f/ ug'{ePsf] xf]
< cfufdL lbgsf pxfsf af]nL Jojxf/ s:tf x'G5g\, x]b}{ hfcf}+. g]kfnh:tf] Literacy rate sd ePsf]
;Gbe{df /]l8of] l6eL k|efjsf/L dflgG5. kqsfl/tf ljifosf] Pp6f k/LIffdf a;]sf] :gfts
e};s]sf] o'jsn] n]v]sf] of] jFSo k9\bf dnfO{ k|;Ggtf ePg. efiffut ljrng / ljs[lt a9]sf]
b]lv/xg'ePsf ljåfg\, ljb'ifLx¿nfO{ emg\ lrGtf nfUnf. dfly p4[t jfSo k9\g]lalQs} xfd|f]
pRr lzIffsf] :t/af/] cfzª\sf hlGdG5. em§} x]b}{ b]lvG5 otf jfSou7g ldn]]sf] 5}g,
ptf g]kfnL n]vgdf c+u|]hL njh l5/fpg] df]x 5. ef8e}nf] dRrfpg] lsl;dsf] eP klg km];g
TofUg ufx|f] k/]sf] 5. gq h] s'/f eGg b'O6f c+u|]hL zAb ld;fOPsf] 5 Tof] s'/f g]kfnL
zAbaf6} k|s6 ug{ ;lsGYof] ;fIF/tf b/ eg]/. o'jf lk+9Ln] ;fjwfgL ckgfP
/fi6«efiff j0f{zª\s/ -l7dfxf_ x'g hfg]5}g. cRo'tk|;fb kf}8]n /f0f ;'Gbf / eGbf yfls;lsof]. j]bJof;n]
w]/} k'/f0f n]v] klg g]kfn b]z], lxdfno v08] l8:sf] tyf o'jf 8fS6/ k'/f0f dxfTDo] eg] n]Vg
5'6fP 5g\. k/fz/ Clif / dT:o uGwfsf] k|]d nLnfs} sf/0f cs:dft nfhnfO{ 5f]Kg s'lx/f] ;[li6
u/]/ s'df/Ld} dfemLsL 5f]/L dT:o uGwfaf6 Jof;sf] pbo x'g'nufot dxfef/tsf cg]s u'Kt
s'/fx¿sf] vf]hL u/L dxfef/t /rgf ug]{ /rgfsf/ j]bJof; sd rnfv lyPgg\. b|f}kbLs} dfq sf/0fn] dxfef/tdf !*
cIff}lx0fL ;]gf vQd eP/ Pp6f o'ufGtsf/L 36gf 36]sf] egL xfNg gldn] klg s'GtL dxf/fgLs}
sf/0f ;'>L cj:yfd} s0f{ hGdg' rfxL ;+of]u dfq eGg ;lsb}g. q]tf o'udf ;Ltfs}
;f}Gbo{sf] cfsif{0fn] jL/ /fj0fsf] /fd gfd ;To ePsf] / ;To o'udf df]lxgL cjtf/ lnP/
;'Gb/tfsf] ljZj gd"gf k|s6 x'g hfbf bfgjx¿n] xftdf cfPsf] cd[tsf] 38f u'dfP/
dlb/f kfg ug'{k/]sf] rflx kSs} xf]. ;'Gb/L k|ltof]uLtfdf ;kmn x'g g;Sbf lhGbuLe/
gf/bn] hf]uL aGg'k/]sf] / >fks} sf/0f !$ jif{;Dd /fdn] kTgL ljof]u ;xg'k/]sf] xf].
pln{P/ cfPsf] sfd jf;gfsf] pQ]hgfnfO{ bdg ug{ g;Sbf ef]n] afaf ;bflzjn] jLo{ :vng u/]/ of]
;+;f/el/ ;'g, h'xf/ft, dl0f, dfl0fSosf] vfgL klg nufOlbPs} 5g\. ddtfdoL dftfx¿sf] xsclwsf/ sd}
/x]sf] cleJolQm eO/x]s} avt kljq e"ld g]kfn / /fhwfgLsf] s]Gb| Pp6f l8:sf] ;]G6/df
o'jtLsf] sf/0f Pssf] d[To' c¿ 3fOt] eg]/ df3 % ut]sf] ldm;ld;] laxfgLdf /]l8of] s/fP klg
dgf]/~hg / ;f}Gbo{sf] t'ngfdf Pp6f hfaf] Hofg t s]xL xf]Og lg / 7"nf7"nf
xf]6n, /]i6'/f, nh t cflv/ To;} t rNb}g lg / kfx'gf af]nfpg], o;f] /dfOnf] ug]{, clncln
vfglkg ug]{ clg clncln o;f] t ug}{ k¥of] lg / cflv/ ko{6g pBf]usf] ;d:of 5. clncln
em8k eg]sf] eO/xg] s'/f xf]. gof s'/f klg t ePg lg. cl3 kl5 klg clncln ePs}
36gf x'g\. ;+:s[ltsf] hu]gf{ ug{ pQ]hgfd"ns lkmNd, b[iox¿ rflx b]vfpg x'g] clg
o;f] k|of]ufTds k/LIff lbg eg] gx'g] t xf]Og lg / yfgsf]6b]lv gf/fo0f3f6 gk'u];Dd xf]l8ª
af]8{x¿df o;f] lj1fkg x]¥of], clg ;'/lIft ;Dks{ eg]sf] 5. cflv/ nhx¿df af; klg a:g}
k¥of]. ljb]zlt/ t sfg'gL¿kdf nfO;]G; g} lnP/ a;]sf x'G5g\ /] / /dfOnf] ug{ otflt/
klqsfx¿df t t:jL/x¿ cfsif{0fo'Qm cfp5g\. d}h'axfnsL Pp6L cleg]qL cfkm}+ e'mlG8Og\
/] / lj1fkg klg s] eGg' ;fa'gb]lv g'g, ;'g;Dd cln /fd|f] kmf]6f] lbg} kg]{. n}l·s ;dfgtf
/ ;zQmLs/0f rfxg] xfd|L lbbLalxgLn] o:tf] s'/f t p7fpg ldNb}g lg / df3sf] bf];|f]
xKtfsf] z'¿lt/} k|sflzt ;dfrf/nfO{ unt egL xfNg' klg ePg. yfkfynLlt/ Pp6f wgL pkrf/ ul/g]
lrlsT;f s]Gb| 5 /] / o'jf 8fS6/ /fVg kfpg] clg k|of]ufTds k/LIff lbg gldNg] t s'/f ePg lg
/ cflv/ pgL klg t dfG5] g} x'g\. s'g} s'/f Jojxf/ gu/L l/;r{sf] ;kmntf s;/L eGg] < #)
jif{ ggf3]sfnfO{ ;f}Gbo{sf] cfsif{0f x'b}g eGg t ;lsGg lg. Go"gtd\ pd]/ klg
tf]lsPsf] 5}g. clg s'g} sfd ;Nnfxljgf t x'Gg lg / s'/f] gldn]kl5 a]OHht ug{ vf]h]/ xf]nf t
< ptf ld; k|ltof]lutf, ld;]; k|ltof]lutf, ljZj k|ltof]lutf cflbcflb x'g] hdfgfdf
3/leq} sf]lrP/ /xg' t ePg lg / b]z sxf k'lu;Sof], vfln k"hf,
kf7, 3/ wGbf dfq} u/]/ x'G5 t < a[x:kltsL kTgL tf/fn] rGb|dfaf6 j'w k}bf u/fpg', uf}tdL
kTgL clxNofn] rGb|df;u o;f] /dfOnf] ug'{, afns} 5bf s'GtLn] s0f{ k}bf u/fpg',
;Ltfs} ¿ksf] sf/0fn] /fdn] jgdf 56kl6g' ;+of]u dfq t eGg ;lsGg lg. ljr/f lzjn] ¿ks}
sf/0fn] kfj{tLnfO{ hfnGw/sf] xftdf ;'Dkg', j[GbfnfO{ lji0f'n] g} kTgL agfOlbg' oL wfld{s
36gfx¿af6 klg t o;f] cln cln l;Sg' k¥of] lg. /fd|f sfd t hlxn] l;s] klg eof], o;f] cw
ktg x'g] s'/f, sfd t l56f] l;Sg'k/]g t < uf]lkgLx¿ uP/ s[i0fsxf 6fl:;g'
klg t u'Kt s'/f vf]hL xfNg' t ePg lg / o;f] clncln c· k|bz{g klg ug}{
k¥of] gq ;zQmLs/0f s;/L x'G5 < o;f] sk8f klg To;}cg';f/ nufpg'k¥of]. clncln
yfgsf]6, uf]bfj/L, gu/sf]6 lkmN8 lelh6 ul/Pg eg] vf; hLjgdf p/f7 nfUb}g t / s[i0fsf gflt
;fDjn] o'jtL eP/ gSsnL k]6 af]Sbf Clifx¿n] ;a} j+z ;vfk xf];\ eg]/ åfk/ o'usf] %^ s/f]8
ob'j+zL k'/} gi6 ePsf] s'/f ;'Gb}df :qLs} sf/0f ;+;f/ gi6 x'G5 eGg t ;lsGg lg / cflv/ n]8L
8fogfsf] slnn} pd]/df cGTo eP klg, o'jtLs} sf/0f ljn lSnG6g lgjf{rg xf/]sf t xf]Ogg\ lg,
o;f] ;Nnfx gldn]/ w]/} k'/fgf] sk8f n]j]G:sLn] /fv]sL /lx5g\ / kf] cln km;fb kg{ vf]h]sf]
t / 7"nf7"nfsf] hd36 x'g]
l/;r{ ;]G6/df of}g zf]if0f eof] eg]/ s;/L eGg] < a"9f] c:ktfns} k5fl8 7d]nlt/ @÷$
jif{cl3 ePs} 36gf xf]. a]sf/df ;fgfltgf s'/fnfO{ k|rf/df Nofpg' t ePg lg. clg of}g
zf]if0f klg PstkmL{ e}xfN5. l8:sf] ;]G6/df xfd|L lbbLalxgLx¿ gaf]nfOsg plk|mP/ Toxf
k'luxfN5g\. c· k|bz{g slt < eg]/ ;f]Wbf ;Nnfxn] g} syfgsn] rfx] hlt
klg eGg} k¥of]. ;a} s'/f :jLs[lt a]u/} x'G5 s] / dfl;s klqsfx¿df o;f] cf?gf ;+j]bgzLn
efux¿ b]vfP, ptf k};f klg cfpg], c¿nfO{ cfsif{0f u/fpg klg ;lsg], gfd klg rNg], cflv/
Ao'6L eg]sf] Ao'6L g} xf] lg, To;} a;]/ of}jgnfO{ u'Gb'|ssf] df]n agfpg' t ePg lg.
Psk6ssf] hjfgL k]ml/ kms+{b}g. dlxnfn]em}+ k'?ifn] klg o;f] sk8fsf] 6'qmf6fqmL dfq} nufP
eg] sk8fsf] vkt klg sd x'g] clg ;dfgtf / ;zQmLs/0f klg t hf]8bf/ x'GYof] lg / k'?ifn] rflx ;a} sk8f k'/} nufpg'kg]{ clg lbbLalxgLx¿n] rflx hf8f]df klg sk8f 5f]6f 6'qmf6fqmL dfq} nfP x'g] o:t} 5. s] ug]{ < ufplt/sfnfO{ x]/f}+ g, g P3f/f}+ ;+zf]wgaf/] hfGb5g\ g xslxt eGg ;S5g\. c+z eg]sf] t s'g r/fsf] gfpem}+ ePsf] 5. l9+8f], /f]6L vfof],] afv|f r/fof], gfDnf] / 8f]sf] af]Sof]. clg TolQs} s'jfsf] Eofu'tf] x'g' t ePg lg. ¿k, /;, uGw, :kz{ eg]sf] ;w+} kfOg], /xg] j:t' t xf]Ogg\ lg / ljr/f 8fS6/ ;fx]a, clg l8:sf] dflnsx¿n] o;f] /dfOnf] ub}{df ufnL ug'{ t ePg lg / jfrgsf lz/f]dl0f klg o;f] @÷$ j6fdf dflnssf] ePsf 5g\ /] / bf]nvfsf ;fOsn ofqLn] b]znfO{ ;tLn] xf]Og zxLbn] ;/fk]sf] eGb}df x'g] t xf]Og lg cflv/ pgnfO{ klg ljb]zdf @÷$ j6f ckm/ t cfPs} xf] /] / |
. /fli6«o ;dfrf/..:yfgLo ;dfrf/..;DkfbsLo..k|ltlqmof.
| Send your comments and letters to the
editor at sadhana@mail.com.np 2003 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on SAMACHAR PATRA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. HOME TOP ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES |