mainlogo2.jpg (11011 bytes)

apsaralogo1.jpg (12607 bytes)
Shrawan 2057
Vol. 3 :: No. 4 June - August, 2000

ofqf ;+:d/0f


yfONof08 M hxf dlGb/ / cK;/fsf] gfr x]g{ kfOG5

;'jflbvfk Û xfdL yfONof08sf] a}+ssl:yt cGt/fli6«o ljdfg:yndf yfO{ ljdfg -6L=hL_ af6 cf]n{+b} ubf{ Pc/ xf]:6]hx¿n] ofqfnfO{ d':sfg leq 3f]n]/ lbPsf] ;Tsf/ zAb–cyf{t gd:sf/ . em08} tLg 306fsf] ofqf kZrft :yfgLo ;docg';f/ ;jf 5 hlt ePsf] lyof] – xfdL a}+ssdf cf]n{+bf . emndNn aQLaLr cndNn kl/g] kf] xf] ls eg]/ dg ;z+lst lyof] t/ bfO k|sfzdl0f kf}8]n u]6d} cfP/ al;lbg' ePsf] /x]5 . Oldu|]zglt/sf] ;a} sfd jxfFn] ul/lbg' eof] – c;fWo} ;lhnf] eof] . lsgeg] of] ljb]zofqf d]/f] hLjgsf] klxnf] 36gf xf] .

d"ntM ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; lgof]u (UNCTAD–cª\6f8\) sf] cfof]hgfdf x'g nfu]sf] ;fpy–;fpy 6«]8 k|df]zg cGtu{t ;]n;{ P08 afj;{ ldl6Ë cg kmdf{l;l6sN;df efu lngsf nflu ;femf :jf:Yo ;]jfsf] tkm{af6 ut km]j|'c/L dlxgfdf d To;tkm{ uPsf] lyPF . cª\6f8sf] d'Vo sfo{qmddf efu lngsf nflu g]kfnsf] jfl0fHo dGqL ;d]tsf] pkl:ylt lyof] – ToxfF . ljZj Jofkf/ ;+u7gnfO{ ljZjJofkL ;dy{g h'6fpg Jofkf/ ljsf; ljifos bzf}+ ;Dd]ng lyof] – Tof], ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] . ljZjsf jfl0fHo dGqLx¿ ;d]tn] SjLg l;l/ls6 O06/g]zgn sGe]G;g ;]06/df efu lnO/x]sf lyP eg] xfdLx¿ rflx+ xf]6n Nof08dfs{ -Nofª\nd Nofgdfs_ df pQm sfo{qmddf ;xefuL lyof}+ . ef/t, yfONof08, g]kfn, dn]lzof, leotgfd, nfj;, 3fgf, lkmlnlkG;, a+unfb]z, kfls:tfg nufotsf d'n'sx¿af6 em08} &% hgfsf] ;xeflutf /x]sf] xfd|f] sfo{qmdsf] pb\3f6g ToxfFsf pkk|wfgdGqLn] ug'{ePsf] lyof] .

xfd|f] sfo{qmd ;kmn / kmnbfoL /Xof] . d}n] d]/f] ;+:yfsf] pTs[i6 j|f]z/, g]kfndf kmdf{l;l6sn pTkfbgsf] cj:yf / cfˆgf] lelhl6Ë sf8{ ;d]t /fv]/ ;Dk"0f{ cfof]hs tyf ;xefuLx¿ dfem ljt/0f u/]+ . tfls To;af6 pgLx¿nfO{ kl5Nnf] ;Dks{sf nflu ;xh dfWod agf];\ . cf}krfl/s¿kdf d;Fu jftf{ ug]{ k|ltlglwx¿sf] ;"rLdf @( hgf ;xefuLsf] gfd pknAw u/fOPsf] lyof] .

a}+sssf] nflu cf}krfl/s sfo{qmd ;lsof] . bfO, efph'n] 3'Dgsf] nflu yk ;do a:gsf] nflu cu|x /fVg'eof] . jf:tjdf s'/f 7Ls lyof]– d !( lbg;Dd a;]+ / a}+ss 3'dfOsf] cfˆgf cg'ejx¿nfO{ x[bosf] s'g} s'gfdf ;sf/fTds clg s'g} s'gfdf gsf/fTds eg]/ ;+sng u/]sf] 5' .

yfONof08df /fhf cToGt ;Ddflgt 5g\, pRrtxsf ;fj{hlgs :yn / ;8ssf rf}af6fx¿df /fhfsf t:jL/x¿ /flvPsf 5g\ . vf;u/L k;Lgf aUb} u/]sf] cg'xf/df Sofd/f af]s]sf /fhfsf kmf]6fx¿ oqtq b]Vg kfOG5 . d'Vo sfo{qmd :yn SjLg l;l/ls6 O06/g]zgn sGe]G;g ;]G6/sf] ;efsIfdf /fhfsf] z'esfdgf ;Gb]z k9]/ ;'gfOof] . ;Gb]zdf elgPsf] lyof] – ;j{k|yd cfTdlge{/tfsf nflu s[lifdf hf]8 lbg'k5{ . s[lifdf /fd|f] ug{ ;Sg] d'n'ssf gful/sx¿ s:t} o'4 / ef]sd/Laf6 klg ljrlnt x'g'kg]{ 5}g . vfg / afFRgsf nflu k]6 eg]{ dfWod s[lif g} xf] . To;}n] cf}Bf]lus pGgltaf6 ;DkGg x'g ;lsP klg vfgsf nflu t s[lif g} rflxG5 . s[lif kfl/jfl/s zflGtsf] klxrfg xf] . yfONof08df s[lifnfO{ æ/fhfsf] sfo{qmdÆ dflg+bf] /x]5 . /fhfsf] ;Gb]z ;'g]kl5 ljZj Jofkf/sf nflu ;+ul7t ePsf ;Dk"0f{ k|ltlglwx¿n] nfdf] tfln ahfP . vf;u/L vfBfGgaf6 c;'/lIft d'n'ssf ;DkGg k|ltlglwx¿sf] t x[bo g} 5f]of] . cf}Bf]lus j:t'x¿sf] pTkfbg / To;sf] ljZjJofkL ahf/Ls/0fsf ;DaGwdf eO/x]sf] To; 5nkmndf /fhfn] Psk6s ;a}sf] Wofg s[lifsf] nflu cfs[i6 u/fP . JolQmut lx;fadf eGg' kbf{ pgsf] 7"nf] pknlAw lyof]– Tof] .

kmfNu'0f cf7 ut] k|hftGq lbj;sf] ;Gbe{df yfONof08sf nflu g]kfnL /fhb"t dxfdlxd hgsaxfb'/ l;+xn] cfof]hgf ug'{ePsf] /fqLef]hdf ToxfF ljleGg k]zfdf ;+nUg em08} tLg;o g]kfnLx¿sf] pkl:ylt /Xof] . ljb]zdf /x]sf g]kfnLx¿aLr /fi6« / /fli6«otfsf af/]df uDeL/ axz x'g] ubf]{ /x]5 . o;} qmddf ef/t / g]kfnaLrsf] ;DaGw / ef/tLo b[li6sf]0fsf af/]df clwsf+z ;xdt b]lvGYof] . ;Gbe{ ef/tLo ljdfg ckx/0f;Fu ;DalGwt eO{ p7]sf] lyof] .

To;lbg Ps a[4n] h'; eg]/ aLo/ kLPsf] b[io / lalu|Psf] cg'xf/ b]Vbf em'lSsPsf] cfef; eof] . dnfO{ eGg cK7]/f] k/]sf] ljifo / pgn] ;f]Wg g;Sg'sf] kL8fjf]w b'j} xflgsf/s lyP . tL a[4 P=cf=6L=df k9\g] Pshgf g]kfnL ljBfyL{sf afa' lyP . kl5 5f]/fn] b]v]/ Tof] aLo/sf] Unf; afa'sf] xftaf6 e'OFdf /flvlbP . vfgf;fgf vfOof] . ;f9] bz ah]5 . clg Ps hgfn] gfgf:6]zg lt/ gfO6 nfOkm x]g{ /fv]sf] k|:tfjnfO{ *–!) hgfsf] xfd|f] u|'kn] :jLsf¥of] . xfdLx¿ Kof6kª\tkm{ nfUof}+ .

jfM Û /ft klg lbg h:tf] . pHofnf] / dflg;x¿sf] lqmoflzntfn] oxL s'/f atfpYof] . /]i6'/]06 tyf af/x¿ l;wf ljo/sf] af]6n;Fu} cf8nfu]/ u|fxs cfslif{t ug{ ljleGg d'b|fdf cleJoQm o'jf–o'jtLsf] em'08f . ToxfF nfh eGg] s'/f g} zAbsf]ifdf gePsf] h:tf] nfUof] . :6]hdf lgj{:q gfrL/x]sf s]6Lx¿ ToxfF cfsif{0f / pT;'stf eGg] g} s]xL 5}g . cyf{t uf]Ko /flvg'kg]{ dfGotfdf clt cfslif{t a:t'x¿ ha ahf/df v'Nnf /xG5g\, pT;'stf g} s] /Xof] / Û cfFvfsf] /dfOnf] ul/of] .

Pshgf g]kfnL hf] !)–!! jif{b]lv yfONof08df a;f]af; ubf{ /x]5g\– df]xg . yfOefiff klg k"/} cfpg] . pgn] cg'ej ;'gfpFb} uP– hlta]nf g]kfndf xË kfln{ofd]06 lyof] . ;/sf/ aGYof], 9NYof] . bfneft vfP h:tf] . Tolta]nf xfd|f æljlw lgdf{tfÆ cyf{t dfggLo ;+;bHo"x¿ a}+ss eufOg' ePsf] lyof] /] . d}n] ToxfFsf] jf:tljstf a'‰g rfx]+ . xfd|f ljlw lgdf{tfx¿ ;/sf/ 9fNbf a}+ssdf l;wf ljo/ / æyfOÆ s;/L v]nfpFbf /x]5g\ ;a} oyfy{ kfOof] – lwSsf/ xf] xfd|f] ef]6 . b'O{rf/ hgfsf] unt cfr/0fsf sf/0f jL=kL= sf]O/fnfn] kl/sNkgf ug'{ePsf] cfbz{ ;dfh / To;sf] cfwf/ dfGotf ;dfhjfbL ax'bnLo Joj:yf hgtfdf abgfd x'g] ;+3f/df cfOk'u]sf] cg'ej x'Fb}g .

d]/f] dgdf s't'xntfn] 5f8\b} 5f8]g . To;}n] d emg o; ljifodf a'‰g] k|oTglt/ nfu]+ ls s] sf/0fn] ubf{ k'/fgf] gfd l;ofdnfO{ kl/jt{g u/L yfONof08 -yfO ± Nof08_ gfdfs/0f ul/of], hf] clxn] oyfy{ dfGg ;lsG5 . leotgfddf cd]l/sL ;]gfx¿ o'4 n8\b} lyP . o'4 lj/fd ePsf] avtdf ;]gfsf kbflwsf/Lx¿ /]ndf yfONof08 cfpg] / ToxfFsf] u/LaLnfO{ ck]lIft eGbf rsf]{ d"Nodf vl/b u/]/ dgf]/~hg ug]{ pgLx¿sf] zf]v k"/fug{ yfOjf;Lx¿ afWo lyP– gqeg] d[To'sf] d'vdf k'lug] 8/ . ;]gf s]6L / ;]S;af6 cnu /xg] ljifo x'g} ;Qm}g . bf];|f] sf/0f k'¿ifx¿sf] eGbf dlxnfx¿sf] ;+Vof w]/} ePsf] x'gfn] o:tf] ePsf] xf], t];|f] sf/0f rflx+ u/LaL g} xf] . vf;u/L adf{, leotgfdlt/af6 efu]/ cfpg]x¿af6 o; k|sf/sf k]zfdf ;xeflutf 3]/} /xg] u/]sf] klg kfOof] . zx/ / ufpF aLrsf] cGt/ ToxfF klg 5 . ufpFaf6 cWoogdf cfpg] lgDg cfo ePsf 5fqfx¿ /ftsf] !@ ah]b]lv tLg–rf/ ah];Dd 3Gbfdf nfUbf /x]5g\ / Tof] sdfOn] lbge/ ljBfnodf k9\g] ubf{/x]5g\ .

o:tf] b]Vbf ljZjnfO{ g} r'gf}tL lbP/ k|Zg p7fpg ;lsG5 – ToxfF ;/sf/ 5}gg\ < yfO ;dfh j]Zofj[QLsf] tLtf] cg'ejaf6 lbSs b]lvG5 . o;dfg]df eGg'kbf{ ToxfF dfgj clwsf/ xgg\ ePsf] eP} 5 . t/ /f]huf/L, /fh:j, cf}Bf]lus pTkfbgsf] vkt tyf ko{6g Joj;fonfO{ p7fpg o:tf wGbfn] k'¥ofPsf] ;xof]u lj;{g} g;lsg] s'/f 5 . To;}n] ;/sf/ nfrf/ 5 . cGttM gful/s ;dfhaf6} of] v'Nnf b]x Jofkf/ Ps lbg aGb ePsf] 3f]if0f x'g]5, To;kl5 yfONof08nfO{ k'gM l;ofd elgg] 5 .

yfONof08 Hofb} ljsl;t klg 5, /dfOnf] clg ;'Gb/tf / ;kmfO{ ToxfFsf] ljz]iftf g} eO;s] h:tf] nfU5 . cfˆgf] a;fO cjlwe/ h'Qfdf kfln; nufpg' k/]g . xfdL a;]sf] ;'s'lDet Pl/of a}+sssf] nf]slk|o / 7"nf] If]q kbf]{ /x]5 . /f]on uf8]{g kfs{ -:jfg n'Ë_, l;ofd kfs{, ktof -;d'b| lsgf/_ nufot df a'ËvfË, /fdf, l;nf]d, ;]06«n 6f]Sof], jf6/ u]6 h:tf 7"nf ;'k/dfs]{6 b]lvof] . k|To]s tnfdf xhf/f}+ sf/ kfs{sf] ;'ljwf ;DkGg tL ;'k/ dfs]{6 Ps lbgdf klg x]/]/ gEofOg] . ;'s'lDetsf] ;f]O– &! df kg]{ l;g]Kn]S;df æhf]g ckm cfs{Æ gfds lˆnd klg /ftsf] !@ ah];Dd a;]/ x]l/of] . Tof] l;g]Kn]S; t];|f] tnfdf kg]{ cf7f}+ gDa/sf] xndf kYof]{ . Tof] ejgsf] t];|f] tnfdf @! j6f ljleGg xnx¿ ;~rflnt lyP . n'lDagL kfs{ klg uOof] . eujfg uf}td a'4sf] hGd:ynaf6 gfdfs/0f ul/Psf] n'lDagL kfs{n] a'4k|lt yfOx¿sf] cflTdotf hlt b]lvG5 df a'ª\uvfª\u g]/ /flvPsf] a|Xdfsf] dlGb/ / Toxf" grfOg] cK;/f gfraf6 lxGb" wd{ k|ltsf] ;dfg cfb/ klg Tolt g} k|li6+bf] /x]5 . efsn ug]{x¿sf] dgf]sf+Iff k"/f ug{ lglZrt /sd lt/]/ cK;/f grfpg] dfGotfnfO{ ;fy{s kfg{ lkmlnlkG;, dn]lzofb]lv eQmhgx¿ cfpF5g\ .

a}+ss c;fWo} udL{ 7fpF 5, 708f kfg{sf nflu 3/df /flvg] P=;L= afx]s ;8sdf kfgL aufpg] sfd ;d]t ul/+bf] /x]5 . udL{sf sf/0f g'xfO{ w'jfO{df kfgL k|;:t rflxG5 3gf j:tL eP klg yfONof08df kfgLsf] ;d:of b]lvPg . rf}aL;} 306f wf/fdf kfgL cfO/xG5 . k|foM dfG5]x¿;Fu sf/ pknAw 5 . Jo:t 5g\ – To;}n] aflx/} vfG5g\– ;'Tg dfq yfOx¿ 3/df cfpF5g\ . sfnf] / ;]tf] -z6{_ n] ljBfyL{ eGg] lrlgbf] /x]5 . ljBfno lkR5] 8«]; 5}g . xfd|f] oxfFsf] xg'dfg 9f]sf eg] h:tf] ToxfF u|fo08 kfn]; /x]5 . slt ;kmf–slt ;'Gb/ .

xfd|f] 3'Dg] qmd ca cGtlt/ cfO;s]sf] 5 . c:ktfnx¿ klg x]g{ dg nfUof] . k|sfz bfOn] a}+ss hg/n c:ktfndf hrfpg' eof] . Ps hgf k+hfjL 8fS6/n] jxfFsf] lne/ hfFr u¥of] . jL=kL= sf]O/fnfn] :jf:Yof]krf/ u/fpg' ePsf] ;/sf/L ;ldlte]h c:ktfndf klg uOof] . pkrf/ ;lsPkl5 cf}ifwLsf] KoflsË l:nkdf la/fdLsf] gfd, ;]jg ljlw ;d]t lk|06 eP/ cfpg] . c:ktfnsf] jl/kl/ of}6f klg kmfd]{;L 5}g, dfgjLo j]bgfnfO{ kmfObf p7fP/ @–sf] $ ug]{ kmfd]{;Lx¿ ToxfF 5}gg\ . lj/fdLnfO{ 5'g klg gEofpg] Jo:t g]kfnL :jefjsf 8S6/ klg /x]g5g\ . c:ktfnsf] Sofl06g To:t} cfsif{s / ;'U3/ . Tof] lbgsf] vfgf klg xfdLn] c:ktfns} Sofl06gdf vfof}+ . vfg]s'/fx¿ tf/] e'6]sf] eGbf klg sd lrNnf] ePsf emf]lnnf vfB kbfy{sf cfO6dx¿ yfONof08sf] ljz]iftf xf] . kfgLdf kfOg] Eofu'tf–b]lv cf7j6f xft ePsf cS6f]k;;Dd ltgLx¿ 5f]8\b}gg\– Hofb} :jfb lnO{ vfG5g\ . tf]dofd;'k ToxfFsf] nf]slk|o ;'k dflgG5 .

ofqfnfO{ dn]lzof, l;+ufk'/ 3fgf;Dd k'¥ofpg klg bfOsf] ljz]if cg'/f]w lyof] t/ a;fO nfd} eO;s]5, clkm; / 3/ lt/sf] tfgf cfpg yfln;s]sf] lyof] . To;f] t jfUn]n] dn]lzofsf] ;d]t l6«k xfGb}5, eg]/ hL=Pd= nfO{ e8\sfOPsf] /x]5 .

/fhb"tfjf;sf ;fyLx¿ d}gfnL ;/ Psfp06 ;fj, sfG;'n/ ;/ / /fhb"t d]8d;Fusf] d]/f] cflTdotf, cflyTotfnfO{ d}n] cfˆgf] ljb]z ofqfsf] dL7f] If0fdf lj;{g ;Sg] s'/} ePg . /fhb"t ;fÚjn] t d]/f] pd]/ / pT;fxnfO{ b]v]/ s]xL ug{ ;Nnfx lbO /xg' x'GYof] – ;fx|} a]z dfG5] .

6]lnkmf]gsf] l;:6d, P=6L= Pd= sf8{, qm]l86 sf8{ h:tf k|rngn] gful/sx¿sf] b}lgs hLjgdf cToGt t/ntf NofPsf] 5 . P=6L= Pd sf8{af6 hfxfF rfXof] ToxL+ k};f lgsfNg kfOg] h'g l:ylt 5, To;n] a}+sssf] ;'/Iff Joj:yfsf] /fd|f] k|ltlglwTj u5{ . 6«flkms hfd x'g] 7"nf] ;d:of 5 ToxfF, oBlk ;8s ;'ljwf /fd|f] 5 . k+hfjLx¿sf] ;+Vof lgSs} 5 . xfdL a;]sf] 3/ k+hfjLs} lyof] . yfOx¿ k+hfjL;Fu c;Gt'i6 /xg] x'Fbf z'¿df …d g]kfnaf6 cfPsf] x'FÚ eGg lj;{g} gx'g] /x]5 . o;/L cGttM !( cf}+ lbg kl5 dft[e"ld kmls{PF .


| k|ltlqmof  | 3/kl/jf/ | afnaf]w | :jf:Yo | pkGof; | dgf]/~hg | jftfj/0f | hfgsf/L |
| k|yd dlxnf | k/Dk/f | /f]rs tYo | hghLjg | df]km;n | ofqf ;+:d/0f | cK;/f nfOa|]/L |
| hg cbfnt | ljif{g ;lSbg | snf—;flxTo | ef]ufO | uLt÷;+uLt | ;f}Gbo{ | Past | Home|

Send your comments and letters to the editor at gopa@mos.com.np
1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on GORKHAPATRA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US.   ABOUT US ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP