mainlogo2.jpg (11011 bytes)

vf]h

madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 32 :: No. 08
Paush Dec - Jan,
1999

0N A TRIAL BASIS 
This page is still under construction....


xfo\G; hf]u]{g;g\ M o'/f]kdf g]jf/L cWoogsf cu|0fL

—O{Zj/dfg /l~htsf/

dNnsfndf pGgltsf] r/d;Ldfdf k'u]sf] / b]zefiff tyf /fhefiff gfdn] ljsf;sf ljleGg qmdx¿ k"/f ub}{ cufl8 a9]sf] g]jf/L efiffn] kf/:kl/s snxdf Jo:t /x]sf g]kfn pkTosfsf tLg dNn /fHox¿nfO{ Ps ;fgf] kxf8L /fHo uf]vf{sf zf;s k[YjLgf/fo0f zfxn] g]kfn PsLs/0fsf] qmddf ;g\ !&^( df sAhf u/]kl5 /fhsLo efiffsf] k|lti7f u'dfof] egL s[i0fk|sfz >]i7 g]kfn efiff ;flxTodf pNn]v u/]sf 5g\ .

zfx /fhf /fh]Gb|jL/ljqmd zfxn] ædxf;Tjf]kfVofgÆ gfds gf6s g]kfn efiffdf n]Vg' afx]s /fHo:t/af6 g]kfn efiffnfO{ ;lDemg cfjZos 7flgPg==== t/ /f0ffsfndf g]kfn efiff dfly olt;Dd v'nf bdg ul/of] ls zfob cfh;Dd ljZjdf pbfPsf s'g} klg tfgfzfxx¿n] Pp6f hflt ;vfk kfg]{ o:tf] lgn{Hhtfk"0f{ sfo{ u/]sf] 5}g xf]nf . jf:tjdf efiff, lnlk / ;flxToh:tf] /fli6«o ;DklQdfly bdg ug]{ /f0ff zf;sx¿sf] lg/+s'ztf cfªl;l/+u x'g] vfnsf] lyof] egL cf]dk|;fb wf}e8]nn] n]v]sf 5g\ .

tTkZrft ;g\ !*$^ df /f0ff kl/jf/n] b]zsf] zf;gsf] afu8f]/ xTofPkl5 ljz]if u/L >L # dxf/fh rGb|zdz]/ -lj=;+= !(%*–*^_ sf] ;dob]lv t o; efiffdf n]lvPsf sfuhkqx¿sf] sfg'gL dfGotf;d]t ;dfKt x'g uof] . o; efiffdf ;flxlTos lqmofsnfk t s] ;fdfGo n]vk9;d]t ;dfKt x'g uof] . g]jf/ a'l4hLjLx¿n] b]jdlGb/x¿df cf>o lng afWo x'g'k¥of] / d'VotM wfld{s rl/qsf sljtf / ehgx¿s} /rgfdf pgLx¿n] cfk\mgf] k|ltef nufpg'k¥of] eGg] pNn]v s[i0fk|sfz >]i7n] u/]sf 5g\ .

o; efiffk|ltsf] o:tf] bdg gLltnfO{ klg k|ltsf/ u/]/ s]xL o'jf g]jf/ ;flxlTosx¿n] hLpHofgsf] s'g} jf:tf gu/L lg/Gt/ ¿kdf o;sf] ;flxTosf] ljsf;df cfkm"x¿nfO{ Gof}5fj/ u/L 5f8] . To;}n] tL JolQmx¿nfO{ o; efiff ;flxTosf] k'ghf{u/0f sfnsf k|ltlglwTj ug]{ egL dfWolds g]jf/L ;flxTosf] Oltxf;df ækfFr :tDeÆ cyjf ækfFr dxf/yLÆ sf] ¿kdf :d/0f ug]{ ul/Psf] 5, tL x'g\–

-!_ lgi7fgGb ah|frfo{ -g]=;+= (&*–!)%%_ g]jf/L uB ;flxTosf k|ltlglw

-@_ l;l4bf; cdfTo -g]=;+= (*&–!)%)_ g]jf/L uB ;flxTosf k|ltlglw

-#_ hut\;'Gb/ dNn -g]=;+= !))@–!)&@_ g]jf/L z}lIfs If]qsf k|ltlglw

-$_ of]ujL/ l;+x -g]=;+= !))^–!)^@_ g]jf/L ;fdflhs hfu/0fsf k|ltlglw

-%_ wdf{lbTo wdf{rfo{ -g]=;+= !)@@–*#_ g]jf/L kqsfl/tfsf hgs

g]kfnleq o; efiffk|lt bdg eO/x]sf] ;dodf ef}uf]lns b[li6n] g]kfnaf6 w]/} 6f9f ;'b"/ o'/f]ksf] Pp6f b]z 8]gdfs{h:tf] cnu} efiff, cnu} ;flxlTos, cnu} ;fdflhs k/Dk/f / l:ylt ePsf] 7fpFdf a;]/ :jtGq ¿kn] g]kfnLsf] cWoog u/L o;sf] k|rf/ k|;f/df 8f= xfo\G; hf]u]{g;g\ gfds JolQm nfluk/] . pgsf] To; sfo{k|lt s[t1tf k|s6 u/L sfzLgfy tdf]6n] æg]kfn efiffof k'g?Tyfks 8f= xfo\G; hf]u]{;g\Æ zLif{ssf] cfk\mgf] Pp6f n]vdf pgnfO{ g]kfn efiffsf] k'g?Tyfks eg]/ ;Ddfg u/]sf 5g\ .

pko'{Qm JolQmx¿n] ;flxTo ;fwgf ul//xFbf o'/f]k dxfb]zsf] g}CTo sf]0fdf /x]sf] Pp6f b]z 8]gdfs{df xfo\G;n] ul//x]sf] sfo{sf] ;+of]usf] t'ngf ub}{ tdf]6 k'gM n]V5g\– æg]jf/Lsf] cWoogdf cfkm"nfO{ ;dk{0f ul//x]sf xfo\G;n] o; efiffsf] af/]df l6Kk0fL hDdf ul//xFbf lgi7fgGb ah|frfo{n] nlntlj:t/
-!)#)–#$_ k':ts k|sflzt u/] . hut\;'Gb/ dNnn] O;kj+ bo]sf tMu' afv+ -!)#%_ k|sflzt u/] . To:t} l;l4bf; cdfTon] ;Hhgx[bofe/0f -!)$)_ k|sflzt u/] pgn] n]v k|sflzt ubf{tfsf wdf{lbTo wdf{rfo{ -!)@@–*#_ n] a'4wd{ j g]kfnefiff -!)$%–%)_ gfds klqsf ef/tsf] snsQfaf6 k|sflzt ul//x]sf lyP . hf]u]{g;g\sf] a[xt\ n]v g]jf/Lsf] zAbsf]if lgdf{0f ug]{ Pp6f k|of;
-!)$@_ k|sflzt x'Fbf of]ujL/ l;+xsf] g]kfn efiff -!)$*_ zLif{ssf] sljtf k|sflzt eof] . ;f] sljtfsf] cGTo o;/L ul/Psf] 5 –

g]kfn efiff hL0f{ ePsf] cN;L gdfgL ;kf/f}+
ef/tLo zf:q ejgaf6 dfg o;nfO{ lbg nufcf}+ .

o;} k[i7e"lddf lhGbuLdf g]kfndf slxNo} gcfO{, s'g} klg g]jf/;Fu k|ToIf e]63f6 g} gu/Lsg klg :jtGq ¿kdf g]jf/Lsf] cWoog u/L o'/f]kdf o; efiffsf] k|rf/k|;f/df dxTjk"0f{ of]ubfg lbg'x'g] 8f= xfo\G; hf]u]{g;g\sf] ;+lIfKt kl/ro o; n]vdf k|:t't ug]{ k|of; ul/Psf] 5 . log} xfo\G; hf]u]{g;g\sf] hLjg j[QfGt;DaGwL Pp6f n]vdf ;'>L kfpnLn] pgnfO{ æg]jf/L cWoogsf cu|0fLÆ eg]sf 5g\ .

xfo\G; hf]u]{g;g\sf] hGd g]kfnaf6 w]/} 6f9f kg]{ o'/f]k]nL dxfåLksf] pQ/L e"efudf cjl:yt 8]gdfs{sf] cf]:saf]n glhssf] Pp6f ufpFdf ;g\ !**^ dfr{ $ sf lbg ePsf] lyof] . of] ufpF cfN;sf] pQ/L e"–efudf kb{5 . pgsf afa' / cfdfsf] gfd ‘h]D;Æ tyf ‘x]n]gÆ xf] . pgsf] hGd Pp6f x'g]vfg] ls;fg kl/jf/df h]7f] 5f]/fsf] ¿kdf ePsf] lyof] rf/}lt/ pj{/f hldgn] 3]l/Psf] x'Fbf of] kl/jf/ /fd|f] cfly{s cj:yfdf hLjg lgjf{x ub{Yof] .

xfo\G;n] cfk\mgf b'O{ efOx¿ kfpg / h]G;;Fu} cf]S;af]nsf] cfk\mg} ufpF3/sf] kf7zfnfdf k|fylds lzIff xfl;n u/] . k9fOdf nugzLn ePsf] x'Fbf 3/df Pshgf lzIfs klg /flvPsf] lyof] . To;kl5 pgL xf8]/:nfel:yt P]ltxfl;s dxTj /x]sf] u|fd/ :s"ndf egf{ eP . of] :s"n ;g\ !%^& tfsf 8\o"s xfo\G; b PN8/n] :yfkgf u/]sf lyP . oxL u|fd/ :s"naf6 ;g\ !()^ sf] dfr{ dlxgfdf pgn] lj1tf k|df0fkq xfl;n u/] . To;kl5 pgn] sLn, dfa{u{ tyf Do'lgvsf ljZjljBfnox¿df zf:qLo efifflj1fg / t'ngfTds efiffzf:qsf] cWoog u/] . pgL bz{gzf:q / Oltxf;sf k|jrg sIfx¿df pkl:yt x'g'sf] ;fy} ¿;L / d+uf]nefiff;lxt ax'efiff cWoogdf k|j[Q eP . s]xL ;dokl5 pgn] ;+:s[t efifflj1fg k9\g yfn] . ;g\ !()( df sLn ljZjljBfnodf PdLn ;Lu ;+:s[tsf] k|fWofksdf lgo'Qm ePkl5 pgs} lgb]{zgdf xfo\G;n] dGq a|fDx0fsf] bf];|f] k|kf7ssf] ;+:s/0fdfly vf]hd"ns ljj]rgf n]v] . ;fdj]bLo k/Dk/fsf oL b'O6f k|kf7x¿df 5fGbf]Uoklgifb\sf] 3/]n' zf:qljlw;DaGwL @$( j6f dGqx¿ k/]sf 5g\ . oxL g} pgsf] ljj]rgfTds zf]wu|Gy lyof] . o;}df pgnfO{ ;g\ !(!! l8;]Da/ & sf lbg k|z+;fkq ;lxt ljBfjfl/lwsf] pkflw k|bfg ul/of] .

;g\ !(!@ df xfo\G;n] aln{gsf] nf]s ;flxTo ;ª\u|xfnodf sfd kfP . pgn] ;g\ !(!# df sf]k]gx]ugsf] g]zgn Do'lhoddf gf]s/Lsf] nflu k|of; ubf{ kfpg ;s]gg\ . To;}n] pgL aln{gd} a;] . efiff zf:qsf] ;fdfGo cWoog u/L ;+:s[t efiffsf] /fd|f] 1fg xfl;n u/]/, / cfk\mgf] zf]wd"ns ljj]rgf n]Vbftfsfsf] kf08'lnlkx¿sf] cWoog;d]taf6 Ps k|sf/n] cfkm" tof/ e};s]sf] x'gfn] Do'lhoddf sfd ug'{sf] ;fy} pgn] cg';Gwfg sfo{lt/ klg nfUg] cj;/ kfP . o;eGbf cl3 pgn] ltAatL cyjf g]jf/L efiff;Fu kl/lrt gePsf] sf/0fn] pgn] km]l/ z'?b]lv g} bf]xf]¥ofpg' k¥of] .

;+zf]wg d08naf6 a/fa/ o'/f]kdf uO{ cg';Gwfg ug'{ x'g] dx]z/fh kGtsf] ljrf/n] sfzLgfy tdf]6;Fu s'g} a]nf cGt/ª s'/fsfgL ePcg';f/ xfo\G; hf]u]{g;g\ cflb o'/f]ksf 7"nf efiffx¿af6 kLl8t pQ/ o'/f]kLo :yfgLo efiffefifLx¿df blIf0f Pl;ofsf pk]lIft :yfgLo efiffx¿sf] cWoogdf ;dfgwdL{ efjn] cWoog ug]{ k|j[lQ b]lvPsf] s'/f o; n]vsnfO{ atfPsf 5g\ .

xfo\G;n] g]jf/L kf08'lnlkdf O{zfsf] rf}wf}+ ztfAbLtfsf ;+:s[t / g]jf/Ldf ;g !#^) df n]lvPsf] ;a}eGbf k'/fgf] dflgPsf] lxtf]kb]z nf]s;flxTo ;ª\u|xfnoaf6 k9\g kfP . ;f] u|Gysf] ldltaf/] g]kfnefiff zAbsf]if lgdf{0f ;ldltaf6 lgld{t k|sfzf]Gd'v j[xt\ k|frLg g]kfnefiff zAbsf]zsf] ;|f]tu|Gysf] ¿kdf /fVg uDeL/ cWoog ubf{ ;f] ;Dat\ O{=;+= !#^) -g]=;+= $*)_ sf] geO{ g]=;+= ^ < (!_ ePsf] k|dfl0ft x'g cfPsf] 5 . ;f];DaGwL lj:t[t k/LIf0f >LdtL Hjfnf :yflktn] ;f] lxtf]kb]zaf/] g]kfnefiff Pd=P= cg';Gwfg k|aGw n]Vbf -g]=;+= !!)(_ ug'{ePsf] xf] . c¿ g]jf/L kf08'lnlkx¿ /fhsLo k':tsfno /x]sf 5g\ . o; If]qdf pgn] hlt cg';Gwfg sfo{ ug]{ cj;/ kfP tL ;a} ;fwg;DkGg k':tsfnox¿ Pj+ aln{gsf cGo k|fl1s ;+:yfx¿df /x]sf ;Lldt ;fdu|Lsf cfwf/df pknAw u|Gyx¿af6} ug{ kfP . of] pgsf] Psnf}6L k]zfh:tf] x'g uof] . pgn] :jtGq ¿kn] of] efiffsf] ljz]if cwoog ug]{ cj;/ kfP .

To;kl5 ;g\ !(!$ df k|yd ljZjo'4 5f]l8of] . jif{sf] cGTolt/ xfo\G;nfO{ ;]gfdf af]nfOof] . pgnfO{ klxn] a|fG8]gju{ / kl5 aln{g glhs} 8f]a]l/Thdf clkm;/x¿sf] SofDkdf v6fOof] . ToxfF a;]b]lv pgsf] v'§fdf /f]u nfUof] . pkrf/sf] nflu s]xL ;do;Dd pgL SofDk c:ktfndf a;] . o;n] ubf{ ;}lgs ;]jfdf nfUg gkfpg'sf] ;fy} Do'lhod / k':tsfnosf] cWoogaf6 pgL 6f9} /x] . ToxL+ a:bf klg pgn] cfkm}n] gofF l;4fGtsf] k|ltkfbg u/]sf] Wjlgzf:q lnlk k|of]u u/]/ If]qLo pk–efiffdf Pp6f kl/rofTds n]v n]v] . kl5 pgnfO{ :gfoljs /f]u nfUof] . pgsf] sfG5f] efO h]G; @! jif{s} pd]/df k|mfG;df d/]sf] va/ ;'g]kl5 pgnfO{ ;fx|} b'Mv nfUof] . h'g !(!% df pgnfO{ n]lk\m6g]G6 bhf{df a9'jf u/]/ ¿;L df]rf{df v6fOof] . To;sf] !% lbgkl5 g} /f]u emg\ ;fx|f] eof] . s]xL lbg c:ktfndf /xFbf klg gtª\lu|Pkl5 pgsf hflu/ 5'6\of] . ;g !(!% sf] cGTolt/ pgL Do'lhoddf cfk\mg} sfddf kms]{ clg g]jf/Lsf] cWoogdf PslrQ eO{ nfu] .

hf]u]{g;g\ nf]s;flxTo ;+u|xfnodf j}1flgs cbIf dhb'/sf] ¿kdf hflu/] eP / dnfof åLk;d"xsf efiffx¿sf] cWoogdf nfu] . kl5 !(!@ cS6f]a/ ! df 8An'= l;l:nªn] ;Defln/fv]sf] kb kfP . pgn] cNa6{ u'Ogj]8]sf] lgb]{zsTjdf sfd u/] h;n] pgsf] efiff;DaGwL of]Uotfsf] plrt sb/ u/]/ w]/} cg'sDkf u/] . hf]u]{g;g\ kmf}hL gf]s/Laf6 kbd'Qm eP klg k'gM lgo'lQm kfpgsf] nflu lbPsf] lgj]bgsf] u|'Ogj]8]nn] l;kmfl/; u/L lbg cfgfsfgL u/]gg\ . ;g\ !(!^ sf] gjjif{sf] nuQ} hf]u]{g;g\ ;]gfsf] sfddf kms]{ / ;f]xL kbdf !(!( sf] dfr{;Dd /x]/ sfd u/] .

Do"lhoddf a;]/ g]jf/L cWoog ug]{ sfddf p;sf] ;}lgs k]zfn] s'g} afwf k'¥ofPg . pgL cfk\mg} 9+un] efiff;Fu kl/lrt x'g k'u] . pgn] o; efiffsf] ljj/0f / kf7sf] ;+:s/0f tof/ kf/] . o;afx]s dfly plNnlvt Do'lhoddf /x]sf] lxtf]kb]zafx]s /f]on k|'l;og nfOa|]/Ldf /x]sf cGo rf/j6f kf08'lnlk klg pgn] cWoog ug]{ cj;/ kfP . To;dWo] Pp6f lyof] j]tfnk~rlb+zltsf g]jf/Lsf] ;+zf]lwt kf7 . o;af6 hf]u]{g;g\n] b'O6f syfx¿ ;Dkfbg;lxt hd{g efiffdf cg'jfb u/L g]jf/L efiffsf] 1fgdf s]xL of]ubfg zLif{ssf] n]v k|fRoljBf;DaGwL hd{g cf]l/PG6n ;f];fO6Lsf] klqsf zeitschrift der Deutschen Morgaslandischen Gesellchaft ;+If]kdf ZDMG -h]88LPdhL_ sf] v08 &% -!(@!_ df k|sflzt u/] . ToxL klqsfdf o;eGbf cl3 v08 g]jf/L efiffsf csf{ ljz]if1 hd{g ljåfg cui6 sf]g\/fbL -nfOkhLu_ sf b'O6f n]vx¿ g]jf/L Jofs/0f / efiff k/LIff -k[i7 !–#%_ $% -!*(!_ / v08 $& -!*(#_ df / ;+:s[t–g]jf/Lsf] Pp6f sf]z÷ldgfPkmn] 5f8]/ uPsf] ;fdu|Lsf] cfwf/df_ -k[= %#&–%&#_ zLif{sdf k|sflzt eO;s]sf lyP . pko'{Qm zAbsf]zsf ;fy} g]kfnefiff;DaGwL ldgfPkmsf] y'k|} ck|sflzt s[ltx¿sf] ;+sng, ;Dkfbg tyf k|sfzgsf lgldQ pgsf lzio Ps]8]ldlzPg ;]u]{O km]bf]/f]aLr cf]N8]gau{n] ;g\ !*(! df sg/]8LnfO{ ;'Dk]sf lyP, h'g ef/tsf] efiffzf:qLo ;j]{If0f #, ! -!()*_ df g]jf/L / ;uf]qL efiffx¿af/] gj]{ lqmlZrogL ljZjljBfnosf k|f]km];/ :6]g sf]gf]n] ;j]{If0f u/]sf]af6 o; efiffaf/] kl/rofTds ;|f]t x'g uof] .

o'4 ;lsPkl5 cfk\mgf] zf/Ll/s cj:yf v:sFb} uPsf]n] hf]u]{g;g\nfO{ s]xL lg0f{o ug'{ cfjZos eof] . pgn] hflu/af6 cjsfz lnP / !(!( sf] a;Gt Ct'df cfk\mg} ufpF cfN; kms]{ . t/ of] ufpFtkm{sf] kmsf{O /dfOnf] lyPg . s]xL dfqfdf lgsf] eP klg pgsf] /f]u km]l/ alNemof] . s]xL jif{ pgn] bogLo cj:yfdf hLjg latfP . ToxL jif{ pgsf afa'sf] d[To' eof] / v]taf/L kfpnn] ;Dxfn] . ckfª ;}lgssf] ¿kdf pgn] s]xL lgj[lQe/0f kfP . t/ pgnfO{ nfu]sf] /f]usf af/]df kl/jf/sf s;}nfO{ klg yfxf ePg . dfgl;s c:ktfndf s]xL lbg a;]kl5 pgL sfd ug{ ;Sg] cj:yfsf eP . pgn] s'g} hflu/ kfpg ;s]gg\ / klg aln{gaf6 NofPsf l6kf]6x¿df pgn] sfd ub}{ /x] .

To;} l6kf]6df cfwfl/t pgsf] g]jf/L zAbsf]if agfpg] k|of; zLif{ssf] n]v !(@& df cS6f cf]l/PG6flnof klqsfsf] v08 ^ df k|sflzt eof] . o;eGbf cl3 pgn] o;sf] kf08'lnlk /f]on 8]lg; Ps]8]dL ckm ;fOG;];\ P08 n]6;{df k7fPsf lyP . t/ ljNx]d yf]D;]g / lbg]z PG8/;gn] of] s[lt cS6f cf]l/oG6flnofd} 5fKg of]Uo 7x¥ofP . lbg]z PG8/;g;Fu ;Dks{df cfpg' hf]u]{g;g\sf] of] s[lt cS6f cf]l/oG6flnofd} 5fKg of]Uo 7x¥ofP . lbg]z PG8/;g;Fu ;Dks{df cfpg' hf]u]{g;g\sf] nflu cxf]efUo g} eof] . PG8/;g w]/} jif{;Dd pQm Ps]8]dLsf] ;Dkfbs x'g'sf] ;fy} To; a]nf;Dd ef/tLo efiffzf:qsf] k|fWofks eP/ a;]sf lyP . pgn] xfo\G;sf] cg';Gwfg sfo{sf] k|z+;f u/]/ sfN;{au{ kmfpG8];gaf6 pgnfO{ cg'bfg;d]t lbnfP . ToxfFaf6 k|fKt ePsf] /sdn] OUNof08df /x]sf g]jf/L kf08'lnlksf] cg';Gwfg ug{df pgnfO{ w]/} ;xfotf ldNof] .

d] !(@& df xfo\G; hf]u]{g;g\n] sfN;{au{ 6«i6af6 cg'bfg kfP . h'g dlxgfdf pgL O+UNof08 uP / s]xL dlxgf SoflDa|h o'lgel;{6Ldf /x]sf g]jf/L kf08'lnlkx¿ ;fg]{ sfo{df ;do latfP . p;n] u[xsfo{ ug{sf] nflu cfjZosLo ;a} ;fdu|Lx¿ z'4;Fu ;fg]{ sfd u/] . kl5Nnf] jif{ cg';Gwfgsf] qmddf km]l/ a[l6z Do'lhod / Ol08of clkm; nfOa|]/Ldf sfd ug{ pgL n08g k'u] . sfN;{au{ 6«i6n] Ps k|sf/n] pgnfO{ cfhLjg cg'bfg g} k|bfg u¥of] . 6«i6sf] o;} cg'bfgk|lt s[t1 ag]/ pgn] cfk\mgf klxnf] k':tssf] e"ldsfdf n]v]sf 5g\ M

cfly{s ;xof]u k|bfg u/]afkt sfN;{au{ sf]ifsf lgb]{zsx¿k|lt ;fb/ wGojfb 1fkg ug'{ d]/f] ;'vb st{Jo x'g hfG5 h;af6 ;f] k|lti7fgn] o; u|Gysf] nflu ;fdu|L ;°sn u/L To;nfO{ lj:t[t ¿k lbgdf oyf;So ;xof]u k'¥ofPsf] 5 .

pgL v]tsf] Pp6f 5fk|f]df a;]/ cfk\mgf w]/}h;f] ;do l6kf]6x¿df latfpFy] .

O+UNof08df a;]/ cWoog u/]sf] klxnf] kl/0ffd:j?k æljlrqsl0f{sfjbfgf]4[t M af}4 syf;ª\u|x g]jf/Ldf gfds k':ts ;g\ !(#! g]jf/Lsf] d"n;lxt /f]on Pl;ofl6s ;f];fO6L n08gaf6 k|sflzt eof] . oxL g} pgsf] klxnf] d'lb|t g]jf/Lsf] k':ts lyof] . o;n] pgnfO{ s'zn cg';Gwftfsf] ¿kdf k|:t't u/fof] . o;df gf}j6f syfx¿sf] /f]dg lnlkdf cg'jfb x'g'sf] ;fy} zAbfjnL / g]jf/ hflt, efiff / s]xL z'¿sf ;flxlTos /rgfx¿sf] kl/ro klg lbOPsf] 5 . o; k':tssf] e"ldsfdf z'?d} pgn] o;/L n]v]sf 5g\ –

o'/f]kdf clxn];Dd g]jf/Ln] yf]/} cg';Gwftfx¿nfO{ dfq cfslif{t u/]sf] 5 . ;a}eGbf klxn] ;g\ !*(! df lbj+ut k|f]km];/ cuit sf]g\/fbLn] o;sf] Jofs/0fsf] ¿k/]vf -vfsf_ j}1flgs 9ªn] k|sflzt u/] . pgsf] Wofg otflt/ To;a]nf cfs[i6 eof] ha pgn] g]kfnL kf08'lnlkaf6 w]/} e|i6 -kf7bf]if_ ePsf] ;+:s[tsf] k':ts k|sflzt u/] . To;}af6 pgn] g]kfnL efiffsf] dxTjaf/] yfxf kfP . pgn] cfk\mgf] Jofs/0f k|sflzt ubf{tfsf o; efiffk|lt pgsf] 1fg ;Lldt} lyof] . pgsf w]/}h;f] syg /fd|f] lyPgg\ . ljz]if u/L lqmofkbsf] agfj6k|lt pgsf] ljrf/ w]/} e|dk"0f{ /x]sf] ;fljt eof] . ;g\ !*(# df pgn] lbj+ut ldgfPkmsf] ;ª\u|xaf6 d"Nojfg\ e"ldsf;lxt ;+lIfKt ;+:s[t–g]jf/L zAbsf]z k|sflzt u/] . o;afx]s pgn] g]jf/Ldf ljlzi6 efu cfk\mgf] kq ef/tLo rLlgofFsf] t'ngfTds efiff lj1fg;DaGwL Pp6f cfwf/e"t u|Gy gfds ;uf]qL efiffx¿sf] l;nl;nfdf k|:t't u/] . d}n] klg w]/} cl3b]lv g]jf/L efiff cWoog ul//x]sf] tyf o'4 / w]/} lbg;Ddsf] la/fdLn] ynf k/] klg o; ljifodf s]xL s]xL k|sflzt u/]sf] 5 .

To;kl5 pgL km]l/ ynf k/] . pgL cfk\mg} b]z 8]gdfs{ kms]{ / c:ktfn egf{ eP . s]xL jif{kl5 la/fdLaf6 tª\lu|Pkl5 k'gM sfN;{au{af6 kfPsf] cg'bfgaf6 cfkm"n] jiff}{jif{ nufP/ cg]sf}+ kf08'lnlkx¿af6 ;ª\u|x u/]sf] zAbx¿nfO{ lj:tf/ u/]/ pgn] zAbsf]z tof/ kf/] . /f]on 8]lg; Ps]8]dL ckm ;fOG;]h\ P08 n]6;{af6 :jLs[t u/L !(#^ df A Dictionary of the Classicial Newari -Snfl;sn g]jf/L zAbsf]if_ gfds pgsf] u|Gy k|sflzt eof] . hf]u]{g;g\n] pQm k':tssf] e"ldsfdf æSnfl;sn g]jf/LÆ egL xftn] n]v]sf] k':tsdf k|of]u eO/x]sf] efiffnfO{ eg]sf 5g\ . of] u|Gy !(@& df k|sflzt n]v Versuch eines Worterebuches der Newari–Sprache nfO{ g} kl/jlt{t Pj+ kl/dflh{t u/L k':tsfsf/ lbPsf] s'/f pgn] ;f]xL u|Gysf] e"ldsfdf :jLsf/ u/]sf 5g\ . of] zAbsf]z lgdf{0f ug{ ljleGg ljZjljBfnodf /x]sf @# j6f ;|f]t ;fdu|Lsf] ¿kdf lgDglnlvt kf08'lnlkx¿af6 zAbx¿ ;ª\u|x u/]sf] s'/f klg pgn] n]v]sf 5g\ M

!= g]=;+= &(%, / (@! -÷ O=;+= !^&$_ df g]jf/Ldf n]lvPsf] a]tfnk~rlj+zltsf -!, @_

@= g]=;+= *@) -O=;+= !^(( sf]_ agf/b:d[lt g]jf/L efio;lxt ;+:s[tdf .

#= g]=;+= *#@ -O=;+= !&!!_ sf] a}Bfª\u,

$= g]=;+= $*! < -O=;+= !&*% sf]_ lxtf]kb]z -!–@_ .

%= g]=;+= (%! -O=;+= !*#)_ sf]_ ;+:s[t / g]jf/Lsf] dbgljgf]b  .

^= g]=;+= *!! / (^% -O=;+= !*$$_ sf] rf0fSo;f/;+u|x,  . !–@ -;+:s[t–g]jf/L_ .

&= g]=;+= (&! -O=;+= !*%)_ sf] g]jf/Lsf] efujt k'/f0f  .

*= g]=;+= (&( -O=;+= !*%$_ sf] ;+:s[t–g]jf/L sljtf gfd;+uLlt  .

oL afx]s ;+jt\ gv'n]sf g]jf/Lsf s]xL k':tsx¿ klg 5g\, h:t} lxtf]kb]z, aQL;k'lqsf syf, z's ;Kt tyf kfkkl/df]rg cflb .

o;afx]s x8;g k]k/ v08 #3, @$ / *@ -v08 ## df Pshgf g]kfnL -vbf{/ hLtdf]xg_ åf/f cd/sf]ifaf6 /f]dg lnlkdf n]lvPsf zAbx¿ klg ;dflji6 5g\ . ;fy} 8]lgon /fO6 lnlvt P lx:6«L ckm g]kfndf ;dflji6 ul/Psf s]xL g]jf/L zAbx¿sf] ;fy} xfo\G; cfkm}åf/f ;Dkflbt ljlrqjbfgf]4[t k':ts klg /x]sf 5g\ .

ldlt gePsf u|Gyx¿af/] sfzLgfy tdf]6n] o;/L :ki6 kf/]sf 5g\–

ldlt gePsf ;Gbe{ u|Gyx¿ w]/}h;f] dNnsfnkl5sf] egL ;+s]t ul/Psf] 5 . csf]{ ;|f]tdf b]vfOPsf] x8;g kqfjnL ;+Vof– ## vbf{/ hLtdf]xgn] n]v]sf] ;+:s[t g]kfnefiff zAbfjnL, kq ;+Vof @$ ;+:s[t g]kfn efiff g]kfnsf] j0f{g / u|Gy *@ ;+:s[t–g]kfnL–g]kfn efiff Jofs/0f x8;gs} k|]/0ffn] n]v]sf] b]lvG5 . a|fog xk\m6g xh;g -g]=;+= (@)–!)!$_ g]kfndf @) jif{ -g]=;+= ($$–(^#_ a;]sf lyP . x8;g kqfjnL * nlntk'/ -kf6g_ sf kl08t cd[tfgGbn] g]=;+= (%! df n]v]sf] Jofs/0f xf] . -dNn !(*), $!_ . jf:tjdf hf]u]{g;g\sf ;|f]tx¿df s/La @& k|ltzt pQ/ dNnsfnLg ;fdu|L /x]sf 5g\ .

o; zAbsf]ifdf s'n ^))) g]jf/L zAbx¿sf] cª\u|]hL cy{ lbPsf] kfOG5 . !&* k[i7sf] u|Gydf k|o'Qm k|To]s zAb s'g u|Gydf k|of]u ePsf] 5 egL To;sf] klg ;+s]t lbOPsf] 5 .

ToxL ;fn pgsf] csf]{ g]jf/Lsf] lqmofdf efiff;DaGwL l6Kk0fL ln+lUjl:6s ;e]{ ckm\ Ol08of -ef/tsf] efiff;DaGwL ;j]{If0f_df cfwfl/t ltAad]{nL efiff;Fu t'ngf ul/Psf] n]v cS6f cf]/]G6flnof -v08 !$_ df k|sflzt eof] . ;f]xL Ps]8]dLn] pgsf] csf]{ a[xt\ u|Gy aQL;k'lqsfsyf -l;+xf;gåfle+zltsfsf]g]jf/L kf7;lxt, !(#( df_ k|sflzt u¥of] .

pgn] aQL;k'lqsfsyfdf pkof]u u/]sf] ;Gbe{;"rLn] pgnfO{ k"jL{o cfVoflosf ;flxTosf] ljz]if1sf ¿kdf k|:t't u¥of] .

pgsf] csf]{ clGtd g]jf/L k|sfzg Snfl;sn g]jf/L Jofs/0f ;g\ !($! df k|sflzt eof] . o;df p;n] cfkm"n] cWoog u/]sf kf08'lnlkdf k|ltkfbg u/]sf efiffsf tYox¿nfO{ /fd|/L Joj:yfkg u/]sf 5g\ . o; u|Gydf pgn] sd;]sd %)) jif{;Ddsf] cg]s k|fs[lts kl/jt{gnfO{ ;d]t :yfg lbP/ lgodåf/f afFWg] sfd u/]sf 5g\ . pQm Jofs/0f u|Gysf] e"ldsfdf xfo\G;n] o;/L pNn]v u/]sf 5g\–

k|:t't Jofs/0f g]jf/L kf08'lnlkx¿df cfwfl/t Pp6f :jtGq u|Gy xf] . clxn];Dd klg k|frLg g]jf/Lsf] ;DaGwdf ePsf] 5}g .

;f]xL g]jf/L Jofs/0fsf] ljj]rgf ub}{ 7fs'/nfn dfgGw/n] æemLu' k'nf+u' efiffof Jofs/0fÆ zLif{ssf] ;dLIffTds n]vdf n]v]sf 5g\ –

k|:t't k':ts lgSs} /fd|/L n]lvPsf] 5 . q'l6 ;fx|} sd 5 . k|frLg efiffnfO{ ckgfP/ n]v]sf] x'Fbf gofF efiffsf] Jofs/0f t of] x'Fb} xf]Og . To;f] eGgfn] of] cg'kof]uL klg xf]Og . a¿ clt g} pkof]uL 5 . ljz]if u/L eljiosf j}ofs/0fx¿nfO{, lsgeg] pgLx¿nfO{ cfjZos ;a} ;fdu|L o;df ;dfj]z ePsf 5g\ . To;}n] of] u|Gy kyk|bz{s klg x'g;S5 . n]vsn] w]/} kl/>d u/]sf] b]lvG5 . xfd|f] k|frLg x:tlnlvt u|Gyx¿sf] cWoog u/]sf] b]lvG5 .

pgsf] o; of]ubfgsf] d"Nof+sg ub}{ 6df]6 n]V5g\–

xfo\G; hf]u]{g;g\n] ;a}eGbf klxn] cg'jfb u/]/ kl5 To;}nfO{ cfwf/ dfg]/ /r]sf] zAbsf]z / Jofs/0f w]/} j}1flgsvfnsf] 5 . xfo\G;n] g]=;+= !)%^ df g} g]jf/Lsf] cfk\mgf] vfnsf] j0ff{g'qmd agfP, h;nfO{ clxn];Ddg\ g]jf/L efiff If]qdf k|of]u ug{ ;s]sf] 5}g . g]kfndf slxNo} gcfOsg, s'g} g]jf/;Fu ge]6Lsg, k|frLg u|Gysf] cfwf/df agfPsf] j0ff{g'qmd ;fFRr} g} ;xh 1fgsf] k|df0f xf] . g]jf/Lsf] j0f{ k4ltsf] lgwf{/0fdf pgLh:tf] clxn];Ddg\ g]kfnsf s'g} lj4fg\ cl3 ;g{;s]sf 5|}gg\ .

o;afx]s kl5Nnf jif{x¿df pgsf] Ps dfq s[lt ;g\ !(!% df SofDk c:ktfndf 5Fbfv]l/ g} PlN;og pkefiffdf n]v]sf] k':ts æPnl;:s kmd{n/]Æ gfds u|Gy ;g\ !(%) df k|sflzt eof] .

To;kl5 xfofG;n] c¿ s'g} klg u|Gy 6'+UofPgg\ . cd]l/sL ljåfg /a6{ z]km/sf] æg]jf/L / rLg–ef]l6of efiffÆ ljifos t'ngfTds cGj]if0ffTds n]v :6'l8cf ln+lUjl:6sf -v08 ^, !(%@_ n'08 P08 sf]k]gx]uaf6 k|sflzt k9g kfPsf]df ;fx|} v'zL nfUof], lsgeg] pQm n]vdf ;dfj]z ul/Psf g]jf/Lsf w]/}h;f] c+zx¿ xfo\G; hf]u]{g;g\s} s[ltx¿af6 p4[t ul/Psf lyP .

pgsf] ;Dkfbg sfo{nfO{ :jLl8; ljåfg ;Luk|m]8 lngxf8{n] cl3 a9fP . pgn] dl0fr"8fjbfgf]4[tM af}4 k'gh{Gdsf] syf g]jf/Ldf gfds k':tssf] ;Dkfbg u/L cg'jfb;lxt xfo\G; hf]u]{g;g\s} :d[ltdf ;g\ !(^# df k|sflzt u/] . pQm kf08'lnlk :j= hf]u]{g;g\n] aln{gdf k9]sf lyP . o;eGbf cl3 pgn] ;g\ !(^! df /f]ddf ;DkGg k|fRoljb\x¿sf] ;Dd]ngdf lbPsf] Pp6f k|jrgdf pgnfO{ ‘g]jf/L cg';Gwfgsf cu|0fLÆ egL pNn]v u/]sf lyP . cfk\mgf] g]jf/LuLltd~h/LM sf7df8f}+ pkTosfsf g]jf/x¿sf] wfld{s / nf}lss sfJodf nLgxf8{n] g]jf/x¿sf] csf]{ ;flxlTos ultljlwaf/] glhsdf k'Ug ;xof]u ub{5 .

cfk\mgf] b]z 8]gdfs{df eGbf g]kfndf w]/} lrlgg] tyf o;/L em08} cfk\mgf] ;f/f hLjg g]jf/L efiffsf] c6'6 cWoog / ljZn]if0f ug'{sf ;fy} o; efiffaf/] tLgj6f n]v / rf/j6f u|Gy o'/f]ksf cGo efiffdf cg'jfb u/L k|sfzg;d]t u/]/ o'/f]kdf g]jf/L efiffsf] k|rf/ k|;f/ ug]{ xfo\G; hf]u]{g;g\sf] b]xfj;fg ;g\ !(%$ k|m]a|'c/L ^ sf lbg eof] . tbgGt/ pgnfO{ s;}n] ;Dem]gg\ . ;g\ !(%* df ko{6g;DaGwL ljVoft n]vs sfn{ O:s]n'G8n] sf7df8f}+ pkTosf;DaGwL Pp6f n]v pgnfO{ :d/0f u/]/ Ps ;fKtflxs klqsfdf 5kfPsf lyP .

pgL;Fu g]kfnaf6 kq Jojxf/ ug]{ Pshgf dfq /x]5g\– k'ik/Tg ;fu/ . cfkm" Jofkf/sf] l;nl;nfdf Nxf;fdf /xFbf pgn] ;g\ !(#* df 8]gdfs{sf] Pshgf k|sfzs;Fu xfo\G;sf k':tsx¿sf] ;fy} 7]ufgf klg dfuL k7fPsf /x]5g\ . pgn] k7fPsf] k':ts / 7]ufgf k|fKt ePkl5 pgn] ;f]em} kqfrf/ u/]sf /x]5g\ . pgn] xfo\G;;Fu ;g\ !(#* ;f] s'/f cfk\mgf] Pp6f ;+:d/0ffTds n]vdf pNn]v u/]sf 5g\ . g]=;+= !)&@ df tbGt/ pgn] cfk\mgf] k':ts ;'af]w g]kfnefiff Jofs/0f k|sflzt u/]kl5 Ps|k|lt pgnfO{ pkxf/:j¿k k7fO lbPsf lyP . k|flKt :jLsf/kl5 xfo\G;n] o;/L k|ltlqmof n]lvk7fPsf 5g\ .


| kq–kqf+z || ;do–;Gbe || d"n n]v || k|;+uj; || lgaGw || syf || vf]h |
|
gf6s || larf/–d~r || ;+:s[lt || ofqf || snf || ;+:d/0f || lrgf/L || ;Gbe{ || Home|


Send your comments and letters to the editor at gopa@mos.com.np
1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Madhuparka may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to us. Send us your feedback: contact us. CLICK HERE FOR PAST ISSUE

Back to the top