mainlogo2.jpg (11011 bytes)

madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 33 :: No. 7 Mansir 2057
November - December,
2000.

k':ts ÷ klqsf


ljDa k|tLsdo ;/n sljtf

x]d xdfn cfw'lgs g]kfnL sljtfsf] kmfF6sf ;'kl/lrt ;|i6f x'g\ . lghL z}nLn] ubf{ o; If]qdf logsf] k[ys\ klxrfg /x]sf] 5 . cfˆgf] ;flxlTos ofqfsf] rf/ bzs JotLt ul/;s]sf xdfnsf æof] zx/ 5f8\g'eGbf klxn] -@)@(_ / ufpF ufpF h:tf] 5}g, zx/ zx/ h:tf] 5}gÆ -@)#(_ gfds sljtf ;+u|xx¿ k|sfzg kZrft\ ´G8} !* jif{sf] cGt/fnkl5 …x]d xdfnsf sljtfÚ -@)%&_ k|sflzt ePsf] 5 . o'jf ;flxTosf/ uf]ljGb lu/L k|]/0ffsf] ;Dkfbgdf ;BM k|sflzt o; ;+u|xdf clw;+Vos n3' cfsf/sf / s]xL d´f}nf k|sf/sf u/L hDdf %@ j6f sljtfx¿sf] ;dlGjlt 5 .

d"ntM slj xdfnn] ;dsfnLg ;Gbe{sf] o'uLg k[i7e"lddf b[li6uf]r/ x'g] ;fdflhs kl/j]z, b]zLo jftfj/0f / ljZjJofkL kl/l:yltsf] ofyfYo{af6 k|fKt u/]sf cg'e"ltnfO{ k|tLs ljDaflbsf dfWodaf6 o; cGtu{tsf sljtfx¿df ¿kfGt/0f u/]sf 5g\ . e"ldsfdf 8f= cle ;'j]bLn] eGg'eP´}+ ablnFbf] jftfj/0f / r]tgfsf] kl/l:yltn] slj xdfnsf] sfJo n]vgnfO{ k|efljt u/]sf] 5 . logsf] sfJo r]tgfdf k/f]IftM Joª\UofTdstf Bf]tg x'G5 . af}l4s hfl6Noaf6 d'Qm oL sljtfx¿sf] efj a'‰g s'g} sl7gfO kb}{g . zAbut ;/ntfsf sf/0f hl6n sYotGt'sf u|lGyx¿ km':sfpg klg ;lhnf] k|tLt x'G5 .

sfJodf k|tLssf] wd{ / dxTj ga'‰g]x¿sf nflu eg] ;/n g} eP tfklg o; ;ª\u|xleqsf sljtfx¿ s]xL g s]xLsf cy{xLg zAbhfn nfUg ;S5g\ . st} zLif{s / sYosf] tfnd]n gldn] h:tf] cfef; x'G5 . t/ a'‰g]x¿n] htftt} k|tLs / ljDa ;NanfPsf] b]V5g\ . st} zLif{sn] ljDa / sYon] k|tLs tyf st} sYon] ljDa / zLif{sn] k|tLssf] e"ldsf v]n]sf 5g\ oL sljtfx¿df .

s[lt– x]d xdfnsf sljtf -sljtf ;ª\u|x_ . slj– x]d xdfn . ;Dkfbs– uf]ljGb lu/L k|]/0ff . k|sfzs– >LdtL dLgf xdfn . ;+:s/0f– k|yd . d'b|s– g]kfn 6fOD; k|]; . d"No– ?= !)).– k[i7;+Vof– *).

– 3gZofd …kl/>dLÚ


k[ys klxrfgsf l;h{gf

l;h{gf cleJolQmsf cg'e"ltx¿df cfˆg} sf]lifsf / :jo+ tGt'hfndf sljtf n]Vg] slj k|sfz ;fodL O{ M ;nfO{sf sfF6Lx¿df ;dkIfLo eP/ l5/lng k'u]sf 5g\ . cfkm"n] k|ltlglwTj u/]sf] o'unfO{ xLgefjgf ;D´g' cfTdxLgtf af]wTj xf] eGg] tYonfO{ l;h{gf–lzNkL ;fodLn] cToGt} /fd|f];Fu a'´]sf 5g\ . To;}n] O{=M ;nfO{sf sfF6Lx¿ sljtf ;ª\u|df pgsf] sljTj Ifdtf al9g} pmhf{zLn / ;do;fk]Iftfdf ;d;fdlos ¿kdf b]vfk/]sf] 5 .

s'g} klg ;|i6fn] cfˆgf] 1fg, a'l4, ljj]s, af}l4stf / cg'ejx¿sf] lzlj/af6 hLjgnfO{ / hLjgdf ef]luPsf ofjt 36gf >[ª\vnfx¿ h;/L / h'g ¿kdf u|x0f / k|:t'lt x'g] ub{5g\ To;nfO{ ;|i6fx¿n] k[ys z}nLdf k|:t't ug]{ u5{g\ . k/Gt' ef]lug] 36gf / cg'e"ltx¿ Pp6} eP klg k|:t'ltdf lghTj ´Nsfpg ;dsfnLgx¿eGbf cnu} b]lvg / ljifoj:t'x¿nfO{ uxgtf lbgs} :j¿kdf;d]t ljljwtf / leGgtf b]lvPsf] x'G5 . slj k|sfz ;fodL klg oxL k[i7e"ldaf6 k[ys /xg eg] ;s]sf 5}gg\ . slj ;fodLn] cfˆgf] uxg sfJo O{ M ;nfO{sf sfF6Lx¿df ;d;fdlos kL8f / cfkm" afFr]s} o'us} cg'e"ltnfO{ cfTd;ft u/]sf 5g\ . g]kfnL uB sljtf ;flxTodf Pp6f cfzfnfUbf] O{ M ;nfO{sf sfF6Lx¿ ;fodLsf] k|ltlglwd"ns /rgfx¿sf] ;Fufnf] xf] .

cGttM slj k|sfz ;fodLn] sljtfnfO{ k'/f0fdf, Oltxf;df / hLjgsf 36gfx¿nfO{ k|tLsf/fTds z}nLdf ljr/0f u/]sf 5g\ . sfJodf sljsf] ;+;f/, cg'e"lt / cWoogsf] k[ys w/ftn hLjGt x'G5 . pgsf sljtfdf cfˆg}vfn] af}l4stf k|bz{g 5 .

s[lt– O{ M ;nfO{sf sfF6Lx¿ -sljtf ;ª\u|x_ . slj– k|sfz ;fodL . k|sfzs– c~hnL ;'Aaf dfgGw/ . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ r}t . k[i7;+Vof– !))Ö$ . d'b|s– lgzfGt 5fkfvfgf, l8NnLahf/ .

– l8NnL/fd ld> …>dhLjLÚ


:ki6 cfwf/sf] ck]Iff

…tGg]/L k|sfzgÚn] sljtf ;Gbe{ -@)%& >fj0f_nfO{ k|sfzgdf NofPsf] 5 . o;sf] ;Dkfbg /fh]Gb| k/fh'nLn] u/]sf 5g\ . ;dfnf]rs slj xf]Og, slj ;dfnf]rsLo efiff k|of]u gug]{ ;dfnf]rs xf] eGg] wf/0ff;lxt pgL oxfF k|:t't ePsf 5g\ .

g]kfnL sljtfsf] kmfF6df sljtf ;Gbe{ sljtf ;Gbe{ dfq geO{ gj k|of]u klg x'g cfPsf] 5 . 5AaL; hgf slj ;|i6fx¿sf o; ;ª\u|xdf k/]sf 5g\ . jf:tjdf ;|i6f dfq geO{ b|i6f klg x'g\ . o;}n] sljx¿nfO{ cfnf]rsLo e"ldsf;lxt oxfF pEofOPsf] 5 . x/]sn] cGo s'g} Ps hgf ;|i6fsf] sljtfsf] ljZn]if0f u/]sf 5g\ . k|of]ujfb, lj;ª\ultjfb k|ultjfb, :jR5Gbtfjfb, :jR5Gbtfjfb–k|ultjfb cflb;Fu s'd hf]g]{ ljz]iftf ePsf sljtfx¿sf] k|ltlglwTj oxfF ePsf] 5 . o;df ;dflji6 sljtfx¿nfO{ k|l;4 ;dfnf]rs 8f= tf/fgfy zdf{ / efpkGyLn] cf–cfˆg} r:dfn] x]/]sf 5g\ . 7f8f] cfqmf]z gf/f, lSni6tf, b'?xtfh:tf ljz]iftf ePsf csljtf Psflt/ 5g\ eg] ;xh, :jR5Gb, snfTds Pj+ efj;3g sljtf csf{lt/ 5g\ . s]xL xNsf sljtf klg o;df k/]sf 5g\ . o;df k|foM sljn] k|f}9 cfnf]rsLo e"ldsf lgjf{x u/]sf 5g\ eg] s]xL slj k"jf{u|x kLl8t dfgl;stfsf] lzsf/ klg ag]sf] b]lvG5 . h] ePklg ljb'/ uf}td tyf /fh]Gb| k/fh'nLsf] k|of;nfO{ k|z+;f ug}{k5{ . 5AaL; sljtfx¿n] tL;sf] bzskl5sf] sfnfjlwnfO{ k|ltlglwTj u/]sf 5g\ eGg ldNb}g . sljtfsf wf/f–pkwf/fsf] tyf sltko rlr{t sljx¿s} /rgfx¿ o;df c6fpg ;s]sf 5}gg\ . 5AaL;j6f sljtfx¿sf] rog g} s'g cfwf/df ul/Psf] xf] eGg] :ki6 cfwf/x¿ oxfF kfOFb}gg\ .

s[lt– sljtf ;Gbe{ -sljtf ;ª\u|x_ . ;Dkfbs– /fh]Gb| k/fh'nL . k|sfzs– tGg]/L ;flxlTos å}dfl;ssf lglDt ljb'/ uf}td . ;+:s/0f– @)%^ ;fpg . d"No– -<_ k[i7;+Vof– !%Ö!$%

– nfnuf]kfn ;'j]bL


syfdf OdfGbf/L

syf / n3'syfsf] ;+o'Qm ;ª\u|x …nK;Lwf/f]Ú syfsf/ kf]if rfkfufO{+sf] bf];|f] k':tsfsf/ s[lt xf] . uPsf] @)%^ ;fndf >LdtL /ZdL rfkfufO{, ljlj k|sfzgåf/f k|sflzt o; ;ª\u|xdf $$ j6f syfx¿ /x]sf 5g\ . ;ª\u|xsf syfx¿ lgaGw z}nLdf n]lvPsf 5g\ . To;}n] k9\b} hfFbf syf k9]h:tf] lh1f;f a9\g] /x:o ylkg] geO{ ;fdfGo j0f{g ljj/0f;lxt syf 6'lËG5 . To:t} syfx¿ …dÚ kfqs} ;]/f]km]/f]df s]lGb|t /x]sf] 5 .

*@ k[i7;Dd km}lnPsf] …nK;Lwf/f]Ú gfds syf ;Fufnf]n] d"ne"t ¿kdf ;dsfnLg ljs[lt / lj;Ëltk|lt g} ljb|f]x af]n]sf] 5 . oBlk syfdf cfqmf]zsf cfGbf]lnt efjgfeGbf sf]dn zAbfjnL ;';]lnPsf 5g\ . ;du| syfx¿n] cfhsf] kl/l:yltnfO{ /fd|/L lrq0f u/]sf] 5 . ;fdflhs hLjgz}nLdf cfPsf] kl/jt{g, /fhgLlts ljrngh:tf ljifout ;Gbe{x¿df syf n]lvPsf] 5 . syfdf dfgjLo ;+j]bgfsf cltl/Qm Joª\Uo / Joyfx¿ klg k|z:t} 5g\ . v'zLsf zAb / afGtfjdgsf s'/fb]lv wd{bz{gsf s'/f klg 5g\ .

syfsf/ kf]if rfkfufO{+sf] syf n]vg z}nLdf gjLgtf / /f]rstf 5}g t/ ;/ntf / OdfGbfl/tf 5 . To;}n] syfx¿df pgn] h] h:tf] ef]u]sf 5g\ To;}nfO{ kf]v]sf 5g\ . pgsf] syf pgs} hLjgsf] ljut sfnv08 klg xf] . o; b[li6sf]0fn] x]bf{ pgsf syfdf sNkgfsf] ulx/fO 5}g . cleJolQmdf snfTds ;f}Gbo{ klg kfO{+b}g . syfaf6 syfsf/n] h] eGg vf]h]sf 5g\, ToxL eg]sf 5g\ . To;f] x'Fbf syfsf kf7sx¿ sYoefjgfdf 8'Ab} sNkgf nf]sdf 3'Dg k'Ub}gg\ . k'?if / gf/LaLrsf lje]bdf klg syfsf/n] oyfy{tfsf] syf n]v]sf 5g\ . pgsf] lgisif{– gf/L / k'?ifsf] ;[li6, ;[li6stf{ ;+;f/ rnfpg xf] . ;[li6sf] dfofjL ¿k ljjfx xf] .

k':ts– nK;Lwf/f] . syfsf/– kf]if rfkfufO{+ . k|sflzsf–>LdtL /ZdL rfkfufO{+, jLjL k|sfzg, cgfdgu/ . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ . d"No– ?= !)).– . k[i7;+Vof– !^Ö*@

– 1fg]Gb| ljjz


k'/ftg ;f}Gbo{sf] pkxf;

slj dfgjLo ;+j]bgf / ef]ufOk|lt ;b}j ;r]t /xG5 . dfgjLo ;+j]bgfsf] ;LdfGt If0fnfO{ h;/L sljn] a'´]sf] x'G5, To;}u/L c¿x¿n] klg a'‰5g\ eGg] s'/fdf xfdLnfO{ ljZjf; 5}g . t/ s'g s'/f rflxF :jLsfg{ ;lsG5 eg] sljn] cg'e"t u/]sf ;Tox¿nfO{ kf7sx¿n] sljtfsf] dfWodaf6 a'‰g] sfd rflxF ul//x]sf 5g\ . sljx¿, ;dfh, hgtf / /fi6«k|lt ;b}j ;hu /xg'k5{ / ;TonfO{ cfTd;ft ubf{ sljx¿ a]Odfg eOlbg' x'Fb}g eGg] xfdL b'O{ …bfh'efOÚsf] ljlzi6 cfu|x slj xf]d/fh cfrfo{n] sljtfsf] zf:qLo kl/efiffx¿af6 d'Qm /x]sf $& j6f cfw'lgs -cTofw'lgs …<Ú_ sljtfx¿sf] ;ª\u|x …hLljt s°fnÚdf laDa / k|tLsx¿sf] Pp6f 7"n} x"n hDdf u/]sf 5g\ . 7fpF 7fpFdf n3'syfsf] Gof;|f]nfO{ d]6fpg ;kmn slj cfrfo{sf sljtfx¿df k/Dk/fk|ltsf] lj/f]w e]l6G5 / sljtfsf] cfw'lgs kl/efiffsf] lgdf{0fdf p4t ljrf/x¿sf] cfwf/ :tDedf g} slj xf]d/fh cfrfo{sf sljtfx¿sf] hGd ePsf] 5 .

sljtfsf] k/Dk/fut z}nLeGbf lgtfGt km/s /x]/ lj1fgsf] cfw'lgstd\ h}ljs k|efj / cfBljDafTds dgf]j}1flgstfsf] ´ns …hLljt s°fnÚsf] ljz]iftf xf] . ;dsfnLg sljx¿sf] eL8df slj cfrfo{sf] …hLljt s°fnÚ leGg 5 5'§} 5, o;sf/0fn] sL oxfF s'g} klg …k|efjÚ jf …jfbÚsf] ´Nsf] kfOb}g . slj xf]d/fhn] sljtf n]Vbf, s]jn cfˆgf] pkl:yltnfO{ :jLsf/]sf] 5 … cfˆgf] …x'g'ÚnfO{ . p;n] lxhf] / ef]lnsf s'/fx¿nfO{ sljtfdf 7fpF lbPsf] 5}g . sljn] k|of]u u/]sf ljDax¿n] jt{dfgsf] …cltoyfy{jfbÚnfO{ Wofg lbPsf] 5 . ´§ x]bf{ c:jfefljsh:tf b]lvg] k|tLsx¿n] :jfefljstfnfO{ cFufn]sf 5g\ / k|tLsx¿n] kl/efiffsf] JofkstfnfO{ klg :jLsf/]sf 5g\ . xfdLnfO{ nfU5, xf]d/fh ljDasf] slj xf] . … k|tLsx¿sf] . ljifo 5gf}6 / n]vgsf] z}nLdf dflx/ b]lvg] xf]d/fhsf] o; ;ª\u|xleqsf sljtfx¿df snfTdstf vf]Hg' / gkfpg' s'g} c:jfefljstf xf]Og . p;n] sljtfsf] snfkIfnfO{ xf]Og, sljtfsf] k|:t'lt / sljtfn] :kz{ u/]sf] ljifonfO{ hf]8 lbPsf] 5 . ;ª\u|xleqsf sljtfn] jt{dfgsf lj;ª\ultx¿nfO{ / tL lj;Ëltx¿leq 56\k6fO/x]sf cefjsf ljleGg ;dLs/0fx¿nfO{ cfTd;ft u/]sf] 5 .

…hLljt s°fnÚn] sljtfsf] zf:qLo kl/efiffnfO{ tf]8]sf] 5, efFr]sf] 5 / sljtfsf] nflu cTofw'lgstfsf] gofF k|m]d agfPsf] 5– of] xf]d/fhsf] ;kmn kIf xf] . t/ 7fpF 7fpFdf o; ;ª\u|xn] sljtfsf] k'/ftg ;f}Gbo{x¿sf] pkxf; klg u/]sf] 5 . sljtfsf] x[bonfO{ gª\Uofpg] / 3f]Rg] sfd u/]sf] 5 . cfrfo{sf ;ª\u|lxt sljtfx¿n] sljtfsf cflbd cfu|xx¿nfO{ j]jf:tf u/]sf] 5 . t/ h] eP klg ca sljn] sljtfsf] snfkIfnfO{ df‰g'k5{ . rDsfpg' k5{ .

s[lt–hLljt s°fn -sljtf ;ª\u|x_ . slj– xf]d/fh cfrfo{ . k|sfzs– pGgog k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ c;f/ . d"No– ?= @)).– . k[i7;+Vof– !*Ö&$

– bLks dl0f …bfh'efOÚ


;ª\u|x0fLo s[lt

dfl0fs/Tg zfSon] ctLtb]lv jt{dfg;Ddsf …xf:oJoª\Uosf/x¿sf] gfnLj]nLÚ k|:t't k':tsdf ;d]6\g vf]h]sf 5g\ . k|sfzsx¿sf] b[li6df Pp6} kmfF6df dfq ;+nUg ;flxTosf/x¿sf] kl/ro ;lxt lgl:sPsf] of] s[lt ;DejtM g]kfnsf] Oltxf;df klxnf] dflgG5 . t/ of] ;To xf] xf]Og To;sf] ljj]rgf / ljZn]if0f t ;dfnf]rsx¿n] g} ug]{5g\ . hf] xf];\ dfl0fs/Tg zfSon] h'g k|oTg u/] Tof] eg] cg's/0fLo 5 .

krf; hgf xf:oJoª\Uo–sf/x¿sf] hGds'08nL, o; k':tsdf ;d]l6Psf 5g\ . k':tsdf k'/fgf k':tfsf xf:oJoª\Uosf/x¿b]lv clxn]sf xf:oJoª\Uosf/x¿sf, gflna]nL;d]t ;d]l6g'n] zfSon] d]xgt u/]sf] :jLsfg'{k5{ .

lj=;+= !*%) lt/ zlQmjNne cHof{nsf] xf:o gf6s …xf:osbDaÚ af6 ;'¿ ePsf] g]kfnL xf:oJoª\Uosf] Oltxf; vf]Hg' Tolt ;lhnf] kSs} 5}g . ;Dkfbg / ;°ng ug]{ dfl0fs/Tg zfSon] cfˆgf] ;DkfbsLodf Pp6f b'v];f] JoQm u/]sf 5g\ . Tof] s] eg] æo; ;Fufnf]df xf:oJoª\Uosf/sf kl/jf/sf] kmf]6f] /fVg] of]hgf klg lyof] t/ xf:oJoª\Uosf/x¿af6} ;xof]u gkfPsf]n] of] ;kmn ePg .Æ pgsf] egfOn] cfˆg} ljwfk|lt xf:oJoª\Uosf/x¿ ;Dj]bgzLn gePsf] s'/fnfO{ ;°]t u5{ .

t/ h] eP klg hlt b'Mv / si6 ;x]/ klg dfl0fs/Tg zfSon] h'g k':ts k|sflzt u/] Tof] eg] ;ª\u|x ug{ of]Uo 5 .

k':ts– xf:oJoª\Uosf/sf gfnLa]nL . ;Dkfbs÷;°ng– dfl0fs/Tg zfSo . k|sfzs– l;:g'kfgL g]kfn . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ df3 . d"No– ?= $).– k[i7;+Vof– *Ö*$

– lji0f' l3ld/] …uugÚ


k':tssf] ;fy{stfdfly lrGx

;ËLt dflg;sf] dfq geP/ ;d:t k|f0fLhut\sf] cGtd{gsf] 9's9'sL xf] . ;'vdf xf];\ jf b'Mvdf xf];\, dflg;n] cfkm"nfO{ ;ËLtdf 8'jfO/fVg rfxG5 . o:tf] ;ËLt klg cfˆgf] b]z, xfjfkfgL, efiff, ;+:s[lt / kl/j]z ;'xfpFbf] x'g'k5{ . xfd|f] cfˆgf] klxrfg eg]s} cfˆgf] ;+:s[lt / k/Dk/fn] cf]tk|f]t ePsf] …cfˆgf]kgÚ xf] . o:tf] /fli6«o:t/sf] ljlzi7 ;ËLt g} nf]s;ËLt x'G5 / ;a}sf s0f{–s07df alh/xG5 . cfˆgf] nf]s;ËLtsf] ;+/If0f ub}{ /fli6«otfsf] pRr tfh klxl/O/fVg ;a}n] Ps eP/ cf–cfˆgf] If]qaf6 h'6\g'k5{ . o:t} sfo{df h'6]sf 5g\, ufos Pj+ n]vs 6° s]=;L= .

n]vs 6° s]=;L=n] xfd|f] nf]s;ËLtsf ljljw kIfx¿nfO{ ;d]6]/ PSsfO{; j6f n]vx¿ tof/ u/L ænf]s ;ËLt / xfd|f] /fli6«otfÆ gfds ;ª\u|x k|sflzt u/]sf 5g\ . pgsf o; ;ª\u|xleqsf clwsf+z n]vx¿ ljleGg kqklqsfdf k|sflzt eO;s]sf klg x'g\ . t/ ;ª\u|xsf ¿kdf o:tf] s[lt kfpFbf cWo]tfx¿nfO{ ;Gt'li6 ldNg] 5 . s]=;L=n] o; k':tsdf g]kfnL nf]s;ËLtsf] k[i7e"ldb]lv lnP/ xfn;Ddsf] cj:yfsf] j0f{g u/]sf 5g\ . pgn] cfw'lgstfsf gfddf lelqPsf aflx/L t8se8sn] gsf/fTds c;/ kf/]sf]n] lrGtf JoQm ub}{ o:tf] ;f+:s[lts k|b"if0f / cltqmd0faf6 xfd|f] cfˆgf] nf]sk/Dk/fnfO{ w/fzfoL x'g glbg ;a}nfO{ cfXjfg u/]sf 5g\ .

xfd|f] ;dfhdf k|rlnt afng, kfnd, uGwj{, c;f/], b]p8f, ‰ofp/], xf]l/of, sf}8fxf, Jof;La}/f, 6Kkf, VofnL, d~h'>L, ´Fuf8, z]a|', r08L, rfFr/L, /f]bL, wfg gfr, 3f6', ;f]/7L, cflb ljljwvfnsf gfr–ufgx¿sf ;DaGwdf n]vsn] o; k':tsdf k|sfz kf/]sf 5g\ . nf]suLt, nf]sg[To / nf]sjfBsf af/]df hfGg rfxg]x¿nfO{ o;leq k|;:t hfgsf/L ldNb5 . nf]s;ËLtsf pTs[i6 ;fwsx¿sf] kl/rob]lv lnP/, nf]sjfB oGqx¿sf] agf]6sf] 1fg, nf]s;ËLtk|ltsf] cfˆgf] nufj, nf]s;ËLt / xfd|f] /fli6«otf, cflb ljifodf ul/Psf rrf{–kl/rrf{x¿ 1fga4{s Pj+ cWoogof]Uo 5g\ .

cfˆgf s[ltx¿df ænf]s ;ËLt / xfd|f] /fli6«otfÆnfO{ pTs[i6 s[lt dfg]sf 5g\ / ljz]if vf]hd"ns k':ts eg]sf 5g\ . ;ËLt ;DaGwLsf pgsf n]vx¿ vf]hk"0f{ g} 5g\ . ljleGg hfthfltsf ;f+:s[lts k/Dk/fx¿ hftLo ;+:sf/x¿ lgZro g} k7gLo 5g\ . t/ k':tssf kl5lNt/sf s]xL n]vx¿ ;+:d/0f / :yfg kl/rox¿n] k':tssf] gfdcg';f/sf] ;fy{stf yk]sf 5}gg\ . logLx¿n] kl':tssf] cfsf/ a9fpg dfq} ;3fPsf 5g\ .

k':tssf] aLraLrdf /flvPsf n]vssf nf]suLx¿n] k':tssf] ul/dfnfO{ a9fpg] eGbf 36fpg] sfd u/]sf] cg'ej x'G5 . nf]suLtx¿nfO{ lvr8Lsf] ¿kdf /fVg'sf] ;§f 5'§} csf]{ ;ª\u|x NofpFbf k|sflzt s[ltx¿sf] ;+Vof klg a9\g] lyof] .

k':ts–nf]s ;ËLt / xfd|f] /fli6«otf . n]vs– 6° s]=;L= . k|sfzs– g[uLgf snf ;d"x, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ c;f]h . k[i7;+Vof– !#@Ö*, d"No– ?= %).–

– t'n;L


gjLg k|:t'ltsf] b[i6fGt

sljtfnfO{ cfGbf]ng 7fGg] kf]v/]nL slj /d]z >]i7 g]kfnsf k|ltlglw o'jf slj x'g\ . gkf]ltPsf /Ëx¿ -@)%@_ / r/fx¿sf] kxf8 -@)%%_ kl5sf] pgsf] cfdf gbLx¿ sljtf ;ª\u|x k|sflzt ePsf] 5 . /d]z >]i7 cIf/ v]nfpg] slj dfq geO{ /Ë v]nfpg] snfsf/ klg ePsf]n] pgsf sljtfdf lrqfTds cg'e"lt ub{5 .

/d]z >]i7n] slj / ufosnfO{ gbL :jLsf/]/ cfˆgf cu|hx¿nfO{ cfdf gbLsf ¿kdf zAb ;Ddfg u/]sf 5g\ . k|:t't ;ª\u|xdf @) hgf slj / @ hgf snfsf/nfO{ ;Ddfg ck{0f ub}{ pgLx¿sf gfddf sljtf n]v]sf 5g\ . o;/L Pshgf sljn] csf]{ sljsf] af/]df n]Vg] k/Dk/f g]kfnL ;flxTodf df]tL/fdn] efg'eQmsf] lrq0f u/]b]lv g} k|f/De ePsf] lyof] . oBlk /d]z >]i7n] ;Ddfg u/]sf sljx¿sf j}olQmtfdf eGbf l;h{gzLntfdf a9L hf]8 lbPsf]n] k|:t'lt gjLg 5 .

Pshgf JolQmsf] af/]df w]/}hgfn] k|z+;f u/]/ n]Vg] k/Dk/f df}nfPsf] ;Gbe{df w]/}hgf cIf/–:j/sdL{x¿sf] ;DaGwdf n]Vg] sfd u/]/ cfˆgf] l;h{gf–lxDdt /d]zn] k|s6 u/]sf 5g\ . o; b[li6n] cu|h ;|i6fx¿sf] sfJofTds cr{gf u/]sf 5g\ . pgn] ;"Id / snfTds j0f{gåf/f cu|h sljsf ;flgWo k'u]sf 5g\ .

k|:t't ;ª\u|xsf sljtfx¿df ;h{s / l;h{gfsf ;DaGw pb\3f6g ug]{ cg]sf}+ dgf]ut / efjut cfofdx¿sf] lrq0f u/]sf] / o'jfslj /d]zsf] sndaf6 o:tf] j}ljWo b]vfkg'{ w]/} rfv nfUg]s'/f] xf] eGg] cleJolQm 8f= cle ;'j]bLsf] /x]sf] 5 .

cfdfgbLx¿ sljtf ;ª\u|xdf slj /d]z >]i7n] zAb ;Ddfg u/]sf @@ hgf ;|i6fdWo] cfwf hLljt / cfwf lbjËt 5g\ . h;df cf–cfˆgf] sfnv08sf] k|ltlglwTj ug]{ sljx¿ k/]sf 5g\ . k|j[lQ / wf/fsf cfwf/df klg k[ys /x]sf ;|i6fx¿nfO{ slj /d]zn] ;d]l6Psf 5g\ .

slj /d]zn] …cfdfgbLx¿Údf slj snfsf/x¿sf] ofqfnfO{ /fd|/L kqmg ;s]sf 5g\ . snfTdstf, k|efjsfl/tf / sflJos cleJolQm o'Qm k|:t't ;ª\u|xsf @@ hgf slj snfsf/x¿sf] sflJos sf/0f ljz]iftf sljtfaf6 af]w ug{ ;lsG5 . oxL slj /d]z >]i7n] cfˆgf] k|ltef cfd¿kn] eGbf km/s ¿kdf cfkm"nfO{ kl/lrt / k|dfl0ft ug{;s]sf 5g\ .

s[lt– cfdfgbLx¿ -sljtf ;ª\u|x_ . slj– /d]z >]i7 . k|sfzs– kf]v/]nL o'jf ;f+:s[lts kl/jf/ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d"No– ?= !)).– . k[i7– &*

– >Lcf]d /f]bg


:ki6 kl/efiffsf] ck]Iff

x/]s jif{h;f] hubDaf>L / dbg k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xkZrft\ sdn bLlIftn] lgDtf?x¿ l/Qf] xft kms{g gk/f];\ eGg] p2]Zon] pgLx¿nfO{ jif{el/df cfkm"n] n]v]sf] s]xL g s]xL sf];]nL xftdf yDofO labfjf/L ug]{ Ps k|sf/n] k/Dk/f g} al;;s]sf] 5 . o;} ;Gbe{df lgDtf?x¿n] o;kflnsf] bz}+sf] d'vdf sdn bLlIftsf …;Fufnf]Ú gfds lgofqf / …vf]qmf] sNnLÚ Oltxf;–;Da4 To;df klg …uf]/vfkqÚ ;Fu ;DalGwt k':ts k9\g] dgUu] cj;/ kfP .

P]ltxfl;s k':tseGbf klg …;Fufnf]Ú lgofqf ePsf]n] ljleGg b]z–b]zfGtf/sf] 1fg / hfgsf/L k|fKt x'g] / To;df Tolt 3f]lTng' klg gkg]{ ePsf]n] o;} ;ª\u|xsf af/]df s]xL n]lv6f]kNg cln ;lhnf]kgsf] cg'e"lt x'G5 . !$ zLif{sdf ljeflht o; lgofqf s[ltn] k"j{ pQ/df l;lSsdb]lv klZrddf csf]{ uf]nf4{ ch]{l06gfsf] Ao'g;{ cfo;{;Dd km8\sf] df/]sf] 5 . s[i0fk|;fb k/fh'nLsf] e"ldsfdf g]kfnL ;flxTosf jl/i7 lgofqfsf/x¿sf ljz]iftfeGbf k[ys n]vg egL 7f]s'jf ug'{ePsf] k':ts jf:tjdf eGg] xf] eg] cfsif{s n]vg z}nL / ;/n efiffsf] k|:t'ltn] ;ª\u|x kf7ssf cfFvfx¿ cfkm"tkm{ lvRg ;kmn ePsf] k|tLt x'G5 .

afnL–ofqfsf qmddf k/fk"j{ sfndf sNkgf ug{ g;Sg] e"dWo /]vf sf6]kl5sf pTkGg k|;Ën] ;+;f/ ;fF3'l/Psf] oyfy{nfO{ k|:6\ofPsf] 5 eg]…afFsL /fv"FÚ ofqf lgaGwn] ofqf lgaGwsf] kl/efiff / k[i7e"ldsf] ljj]rgf u/]sf] 5 . To;f] t lgofqfsf/ lxhf]sf] kf]v/feGbf cfhsf] kf]v/f lbg k|ltlbg klZrdLs/0f / k|b"if0fsf] 3]/fpdf k/]sf]df lrGtf klg JoSt ub{5g\ . n]vsn] w]/}h;f] lgofqfx¿ Jofkfl/s b[li6n] klg n]v]sf] kfOG5 . / ef/t e|d0fsf cg]sg k|;Ëx¿ cfkm" ;DalGwt ePsf] g"g lsGg] ;+:yfn] u/]sf sf/f]af/x¿df s]lGb|t 5g\ . Jofkf/Lx¿n] :jfy{k"lt{sf nflu s;/L vflt/bf/L u5{g\ eGg] s'/f …vNnf]vNnf]Ú zLif{sdf k9\g kfOG5 . g]kfnu~h;Fusf] efjgfTds ;DaGw / g]kfnu~hn] ;flxlTos / ;fdflhs If]qdf ub}{ cfPsf] k|ult, ^) jif{cl3 lszf]/fj:yfdf cfkm" hGd]sf] 3/ 5f8L aUuL r9L kf6g a:g cfpFbfsf] cg'e"ltsf >[ª\vnfn] k':ts k9\g k6\of/ nfUb}g .

;ª\u|xsf] ;a}eGbf /f]rs / cgf}7f] kIf eg] l;lSsd k|jf;sf] xl/ehg l;+xsf] afafwfd /x]sf] 5 . O{=;+= !(^* tfs klx/f]df k/L a]kQf ePsf l;+xnfO{ cBflk ef/tLo ;]gfn] tna ;'ljwf / ;x'lnot lb+b} cfPsf] k|;Ë cb\e't 5 . s'g} a]nf xfnsf] wd{zfnf efU;' eg]/ lrlgg] uf]vf{nL afx'No IF]q clxn] la/fgf] ePsf] / df:6/ ldq;]g dfq xf]Og ef/tLo Oltxf; d} cd/ zxLb eg]/ lrlgg] d]h/ b'uf{ dNn / SofK6]g bnaxfb'/ yfkfsf efU;'sf uf]vf{nLx¿ a]/f]huf/Ln] a/flnPsf] :d/0fn] ;anfO{ Ps k|sf/n] vNnf] kfb{5 . To:t} aGbLk'/ / xªsªsf] ;dfgtf / c;dfgtfsf] dfkg n]v, b'a;'n] DofGdf/df g]kfnL afª\dosf] pTyfgsf nflu u/]sf k|of; / Dofgdf/sf g]kfnLd"nsf af;Lx¿n] cfˆgf] ;Eotf / ;+:s[ltk|lt b]vfPsf] :g]x / cf:yfsf n]vf]6n] ;ª\u|xnfO{ c´ k7gLo agfPsf] 5 . To;f] t ch]{l06gfsf] Jo'g;{cfo;{sf] gfd lngf;fy afNosfnsf :s"nsf] e"uf]n lzIfssf ;D´gf / To;sf] t'ngfTds ljZn]if0f, To;}u/L bfhL{lnªdf ;DkGg /fdfo0f Sof;]6 ljdf]rgsf ;Gbe{df ckf/ pkl:yltn] nlIot u/]sf] cfd ;xdlt / ;dy{gn] cfˆgf] klxrfg / k/Dk/fk|lt cf:yf / ljZjf; hufpFb5 .

clGtd zLif{s …;Fufnf]Ú k':ts zLif{s rogsf nflu 6fs6's kf/L n]lvPsf eP tfklg lgofqfn] afNosfnsf] axfb'/L / si6nfO{ p3f/]sf] 5 . ;dli6df …;Fufnf]Ú lgofqfnfO{ cWoog ubf{ o;sf] ;/n efiff, cfs{ifs z}nLn] k9'F k9'F nfUg' :jfefljs g} xf] . t/ oxfFg]/ ofqf lgaGw, ofqf ;+:s/0f cyjf lgofqf h] egf}+ To;sf] kl/efiff s] xf] < s'g} klg 7fpF, If]qdf :yfgsf] e|d0f ubf{ ToxfFsf] cfly{s, ;fdflhs, ef}uf]lns j:t'l:yltsf] lrq0f x'g'kg]{ xf] eg] To; cy{df k|:t't ;ª\u|x ck"0f{h:tf] 5 . rnlrqsf] ´ns -6]n/_ h:tf] 5 . ljifoj:t'nfO{ 5\jf:; dfq 5f]Psf] 5 . afFsL b[li6n] klg cAan bhf{sf] 5 .

k':ts– ;Fufnf] -lgofqf_ . lgofqfsf/– sdn bLlIft . k|sfzs– hubDaf k|sfzg k|f=ln=, >Lb/af/ 6f]n, nlntk'/ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& c;f]h . d"No– ?= &%.– k[i7;+Vof– !@Ö^$

– slkn


cl:dtf

k|:t't pkGof; s]bf/gfy cfrfo{sf] bf];|f] xf] . of] pkGof; ;'b"/ klZrd ;]tL c~rnsf] afh'/f lhNnfs]f ;'b"/ lxdk|b]zdf cToGt si6s/ hLjg u'hfg]{ Ps b'MvL kl/jf/sL s]6Lsf] b'MvbfoL ufyfdf cfwfl/t 5 . o; pkGof;df cl:dtf;Fu hLjg u'hfg]{ ;kgf ;kg} dfq eP/ a; b'3{6gfn] cl:dtfsf] ljof]ufGt syf k9\g kfOG5 .

s[lt– cl:dtf -;fdflhs pkGof;_ . pkGof;sf/–s]bf/gfy cfrfo{ . k|sfzs– n]vs :jod\ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& j}zfv ( . d"No– ?= #%.– d'b|0f– sn/j]e ckm;]6 k|];, afnfh' afOkf;, sf7df8f}+ . k[i7– !$Ö&@

***

Pp6f b]zleq b]z vf]lh/x]5

b]zsf] df6f]k|ltsf] ulx/f] dfof, ldrfxf cfsf+Iffsf] ljiffn' gª\u|fn] sf]tg]{x¿k|lt tLvf] cfqmf]z, dfG5]sf] lj?4 gfkmfd'vL o'4sf gfOs]k|lt 3[0ff, ljZjzflGtk|ltsf] b/f] cf:yfnfO{ sljn] sljtfdf k|ltljlDat u/]sf 5g\ . ;fy} of] ;ª\u|x ;dfhsf] ljs[ltnfO{ lrg{ ;kmn ePsf] 5 .

s[lt–Pp6f b]zleq b]z vf]lh/x]5 -sljtf ;ª\u|x_ . slj– pQds'df/ /fO{ . k|sfzs– k"j{ lIflth kl/jf/, xªsª . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ . d'b|0f– snf lk|lG6ª k|];, k'tnL;8s, sf7df8f}+ . d"No– ?= @%.– k[i7– !@Ö&@

***

hguLt sf]z]nL

rf}wj6f uLtx¿sf] ePsf] k|:t't k':ts n]vssf] rf}+yf] k|sflzt s[lt xf] . o;leq ;+;bLo r'gfj, hgo'4, afdx¿, dlb/f, h'jf8] klt, ;'s'Daf;L ;d:ofh:tf s'/fx¿ ykL uLtnfO{ ;'gdf ;'uGw yKg] sfd ePsf] 5 .

s[lt– hguLt sf]z]nL -uLlt ;ª\u|x_ . uLtsf/–cf]daxfb'/ hL=;L= . k|sfzs– k':kg hL=;L=, k'lgn hL=;L . ;+:s/0f– k|yd, @)%& ;fpg . d"No– ?= !).– k[i7– *Ö$)

***

tLg lk+8L Pp6f l;+8L

n]vssf] of] klxnf] k|sflzt s[lt xf] . o; lgaGw ;ª\u|xsf kfqx¿ k|fo jf:tljs kfqx¿ /x]sf 5g\ . lgaGwx¿ dfgjLo sdhf]/L, ljb|f]x, efj'stf cflb lj;ª\ultx¿k|lt c/fhs ¿kdf k|:t't eO{ /f]dfl06s / km]G6f;L b]lvg'sf;fy} dgf]/~hgfTds Pj+ xf:ok"0f{ ¿kn] af}l4stfdf k|xf/ u/]sf 5g\ .

s[lt–tLg lk+8L Pp6f l;+8L -lgaGw ;ª\u|x_ . lgaGwsf/– s[i0f a/fn . k|sfzg– lgofqf k|sfzg, ´fkf . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ . d"No– ?= #%.– d'b|s– d]3f ck;]6 sf7df8f}+ . k[i7– %&Ö!)

***

b]zelQmsf uLtx¿

k|:t't s[lt n]vssf] pkGof;kl5sf] kfFrf}+ k|sflzt uLlt ;ª\u|x xf] . uLtdf no / u]o x'gfn] o;sf] 5'§} ljz]iftf 5 . hLjgdf b'Mv, ;'v, xfF;f], v'zL, lrGtfsf ;fy} ctL{ pkb]z;d]t uLlt nodf u'gu'gfpg ;lsg] o; uLlt ;ª\u|xdf kfOG5 .

s[lt – b]zelQmsf uLtx¿ -uLlt ;ª\u|x_ . uLtsf/– ljdn ;'j]bL . k|sfzs– e/taxfb'/ 8+uf]n, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%% . d"No– ?= !).– k[i7– !@Ö^*

***

lgd{d lgd{d 38Lx¿

n]vssf] of] bf];|f] k|sflzt s[lt xf] . o;leq ;ªu|lxt $$ j6f uhnx¿dWo] k|foM uhnx¿ cGo uhhnsf/sf] uhneGbf leGb} k|s[ltsf] 5 .

s[lt– lgd{d lgd{d 38Lx¿ -uhn ;ª\u|x_ . uhnsf/– uf]ljGb/fh ljgf]bL . k|sfzs– lrtjg ;flxTo kl/ifb\ . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ . d"No– ?= @%.– d'b|s– lrtjg 5fkfvfgf, e/tk'/ . k[i7– *Ö$$

***

lktfd

l;h{gfdf b'O{ jif{ nuftf/ k'/:s[t n]vssf] t];|f] k|sflzt s[lt xf] of] lktfd n3' pkGof; . k|:t't s[lt 5f]6f], dL7f], lgZrn / ;'kfRo 5 . cfw'lgs clt oyfy{jfbL, /f]rs pkGof; ePsf] sf/0fn] o;nfO{ c¿;Fu t'ngf ug{ ldNb}g .

s[lt– lktfd -n3'pkGof;_ . pkGof;sf/– gf/fo0f ltjf/L . k|sfzs– jf0fL k|sfzg, lj/f6gu/ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d"No– ?= #%.– d'b|s– OGb' u|flkms lk|06;{, lj/f6gu/ . k[i7– ^$

***

dfG5]x¿

ljleGg ;+sfotkm{ cWoog ub}{ ljleGg k'/:sf/n] k'/:s[t tyf ;Ddflgt n]vsn] o; s[ltdf dfG5] / dfG5]sf jfbx¿sf] :j¿knfO{ pbfª\uf] agfpg] jL/tfk"0f{ ;fx; u/]sf] kfOG5 . oyfy{ gdL7f] x'g] x'gfn] cfkm" cdfG5] eP/ klg c¿nfO{ dfG5] x'F egL eGg]x¿sf] ;SsnL ¿k lrgfpg] k|of; u/]sf] 5 .

s[lt– dfG5]x¿ -:jLs[t /x]sf] c:jLs[t ljrf/x¿_ . n]vs– uf]ljGb e08f/L . k|sfzs– lxdr'nL ;flxTo k|sfzg . ;+:s/0f– k|yd, c;f/ @!, @)%& . d"No– ?= $%.– . d'b|s– ;'bLk ckm;]6 k|];, dx]Gb|k'n, kf]v/f .

***

d]rL k|kft

d]rL k|kftsf] of] k|sflzt bf];|f] cª\s xf] . o;leq sljtf d'Qms, n]v, lgaGw, ;+:d/0f, uLt, uhn syfsf;fy} cª\u|]hL efiffsf ;d]t ljleGg ljwfx¿ ;dfj]z u/L k':tsnfO{ df]6f] / :t/Lo agfPsf] 5 .

s[lt– d]rL k|kft bf];|f] e'ne'n . k|sfzs– d]rL hg;fwf/0f df=lj=, afx'08fª\uL, ´fkf . ;+/Ifs– >LdtL k"0f{s'df/L l3ld/] . Joj:yfks– k|= cWofks >L q}nf]Sogfy zdf{ . k|wfg;Dkfbs– s]zj/fh vgfn . ;+:s/0f– k|yd, @)%& j}zfv . d'b|0f– d'3f ck;]6 k|];, sf7df8f}+ . k[i7 !$Ö!^#

***

d]/L cfdf

k|:t't s[ltsf] lgaGw ljleGg kqklqsfdf ljleGg efiff / :j?kaf6 k|sflzt eO;s]sf] 5 . c;n cfdf / v/fa cfdf;Fu cfˆgf] cfdfsf] t'ngf o; lgaGwdf u/]sf 5g\ n]vsn] . n]vssf] cfdfnfO{ ljleGg JolQmn] ljleGg ¿kdf k|z+;f u/]sf] kfOG5 o; k':tsdf .

s[lt– d]/L cfdf -lgaGw_ . lgaGwsf/– Zofdk|;fb . k|sfzs– ;flxTo ;]jf ;bg, sdnkf]v/L, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– t];|f], @)%^ j}zfv . d'b|s– sf];]nL 5fkfvfgf sf7df8f}+ . d"No– ?= !).– . k[i7– ^Ö#$

;+of]hg– cld/


| d'n n]v || ;do–;Gbe{ || k|ltlqmof || lgofqf || syf ||  sljtf || lgjGw || ljrf/ d~r |
|
k|;Þª\uj; || ljj]rgf || snf || ;+:s[lt  || ;+:d/0f || lrGtg || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ ||  Home|

Send your comments and letters to the editor at gopa@mos.com.np
2000 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE ADVERTISE WITH US    TOP

Back