|
;"o{ljqmd 1jfnLsf] pQ/f4{ hgsnfn zdf{ k|:t't n]v dw'ks{Ú nfO{ @)%^.%.!$ ut] k|fKt ePsf] xf] kl/l:yltjz sfzLdf a;]sf lyP ;"o{ljqmd 1jfnLsf
lktfk'vf{ . ToxL+ hGd eof] pgsf] . afNosfnb]lv lszf]/fj:yf;Dd JotLt eof] ToxL+ .
k|f/Deb]lv cfO{= P= ;Ddsf] lzIff kfP sfzLdf . Dofl6«s k/LB|ff lbP snsQfaf6 / cfO{+= P=
kf; u/] sfzL lxGb' ljZj ljBfnoaf6 . ln8/ k|];df klg s]xL ;do sfd u/] pgn] . afn;+uftL
w/0fLw/ sf]O/fnf Psjif{ klxn] g} k'lu;s]sf lyP bfhL{lnË ueg{d]G6 xfO{:s'ndf lzB|fseP/ .
c¿ klg lzB|fssf] cfjZostf lyof] ToxfF / To;}df k'u] ;"o{ljqmd 1jfnL klg hflu/ vfg
O{+=;+= !(@# lt/ . xfO{:s'ndf lzIfsx'g aL=P= pkflw clgjfo{ eof] kl5 . 1jfnL / w/0fLw/,
b'j}n] k"/f u/] aL= P= sf] pkflw . /xFbf a:tf lzB|fssf nflu clgjfo{ dflgg] la=6L=
cyf{t\ Aofrn/ Og l6lrË klg k"/f eof] b'j}sf] ;]jfsfnLg z}lB|fs ;'ljwfdf . aL= P= /
aL= 6L= b'j} kf; u/]sf x'g\ ;"o{ljqmd 1jfnLn] snsQf ljZjljBfnoaf6 eg] 9fsf
ljZjljBfnoaf6 la= 6L= u/]sf x'g\ w/0fLw/ zdf{n] . aL= P= / aL=6L= b'j}df l8l:6Ëzg NofPsf
lyP 1jfnLn] . To;n] ubf{ 7"nf] ;Ddfg eof] a+ufnsf] ;dfhdf pgsf] . ;Fu}sf] ;fyL tLgk6s
k|oTg ubf{ klg :gfts x'g ;s]gg\ kf/;dl0f k|wfg . ;"=w=kf= gfdn] cd/ eP tLg} hgf
g]kfnL ;dfhdf . w/0fLw/ sf]O/fnf O{=;+= !(%@ df ;]jflgj[Q eP eg] O{=;++ !(%$ df ;]jf lgj[Q
eP ;"o{ljqmd 1jfnL . bfhL{lnË k'u]kl5 ljjfx ePsf] lyof] . ;"o{ljqmd
1jfnLsf] dsjfgk'/sf jflgofF If]qLsL 5f]/L;Fu . b'O{ efO 5f]/f / Pp6L 5f]/Lsf] hGdkl5
/fhoB|dfn] ;dfTof] pgnfO{ . To; ;do;Dd cfhh:tf] cr"s cf}iflw kfOFb}gYof] /fhoB|dfsf]
. cToGtM Hofg lnP/} 5f]8\of] To;} /f]un] . tLgtLghgf afns 5f]/f5f]/LnfO{ x]/rfx ug]{
/ x'sf{pg dflg; ePg 1jfnLsf nflu . sf7df8f}+ lgjf;L a:g]t 5]qLsL 5f]/Ll;t csf]{ ljjfx eof]
;"o{ ljqmdsf] h]7Lkl§sf tlg ;Gtlt lyP eg] Tolt g} ylkP sfG5Laf6 klg . ;]jf lgj[Q
x'Fbf rf/efO 5f]/f, b'O{ alxgL 5f]/L / cfkm" b'O{ u/L cf7 hgfsf] kl/jf/ lyof] pgsf] .
efUo chdfpg sf7df8f}+ cfP pgL ;kl/jf/ . bfhL{lnËsf] bfFhf]df s]xL ;:tf] g} lyof] oxfF . :jo+ bfx|L agfpg l;s]sf lyPgg\ ;"o{ljqmd 1jfnLn] .
/f]h} laxfg cfP/ bfx|L agfO lbP/ hfGYof] xhfd . If]qkf6Lsf] sf7 Jofkf/L afa'nfnsf] 3/df
8]/f u/]/ a;]sf lyP pgL . /f]h} ukm ug{ cfpFy] ;fu/dl0f cf=bL=1jfnL a;]sf 7fpFdf . Psflt/
lbJob]j e§ / pgsf ;fyL a;]sf lyP eg] cfsf{lt/ a;]sf lyP ;"o{ljqmd 1jfnL . 8]/fsf]
c;'ljwf k|s6 u/] 1jfnLn] ;fu/dl0fl;t . d a;]sf] 3/df klg ef8fdf lbg] /fd|f /fd|f sf]7f 5g\
eg] ;fu/dl0fn] 1jfnLl;t . h]g/n Clifs'df/ kf08] -;DejtM s0f]{n dfq lyP To; ;do_sf afa'
a]nfot s'df/sf 3/df a;]sf lyP ;fu/dl0f . 8]/f x]g{ uPsf lyof}+ ;"o{ljqmd 1jfnL / d .
rf}/df 6fFluPsf] 5ftfd'lg a;]/ kfl/jfl/s ukm ub}{ lrof vfFb} lyP s]xL eb| dlxnf tyf
k'?ifx¿ . gf}nf dfG5] cfPsf] b]v]kl5 s's'/ ;ts{ eof] klxn] 5ftfd'lg a;]sf eb| JolQmdWo]
Pshgfn] b'O{rf/ sbd j/ cfP/ ;f]w] s;nfO{ vf]Hg' ePsf] xf] eg]/ . pQ/df xfd|f] d'vaf6
lg:s]5 n08gs'df/Ho"nfO{ vf]h]sf] . lzi6tfk"j{s ;aeGbf kfsf dfG5]n] pQ/ lbP
æn08gs'df/ t yfxf 5}g a]nfots'df/ / kf08] eg]sf] d} x'FÆ eg] pgn] . ;fu/dl0fsf]
;"rgf eGof}+ pgnfO{ . b/af/L zfgzf}gsdf l5g{ k6Ss} dg ePg 1jfnLnfO{ . lrofsf]
cfltYosf nflu w]/} w]/} wGojfb lbP/ kmSof}{+ xfdL . xhfdsf] bfx|L s6fOdf vl6/fh:tf] ljld/f pw|]/ cfP5
;"o{ljqmd 1jfnLsf ufnfdf . bfx|L agfpg 5f]8\g' k¥of] pgn] . ca bfx|Ljfn eP
;"o{ljqmd 1jfnL . of]uL g/xl/gfy / d klZrd g]kfnsf] e|d0fdf uPsf lyof}+
s]xL dlxgfsf nflu To;} ;do . /f]h} bfx|L sf6\g' jf agfpg' ;d:of lyof] To:tf] ;dodf To;}
sf/0f bfx|L a9]sf] lyof] d]/f] klg . s6fpg] ljrf/ ubf{ ub}{ kmfu'sf] a]nf cfof] To;} ;do .
l7Ss d';ndfgsf h:tf lyP d]/f bfx|L . d';ndfgnfO{ /Ë xfNb}gYof] s;}n] klg . sf7df8f}+sf]
hg;d'b|df s;n] lrGYof] / o; bfx|LjfnnfO{ . d';ndfg} eP/ kmfObf p7fPF d}n] . cToGt ldn]sf
ldq lyof}+ ;"o{ljqmd 1jfnL / d . vfg] a]nfdf dfq 3/ k'UYof}+ xfdL gq uNnL uNnLdf ePsf
lznfkq / cGo clen]vsf] cWoogd} Jo:t x'GYof}+ b'j} hgf . b'O{xhf/ P3f/ ;fn kmfu'g tL;ut]
lgwg eof] . >L % lqe'jgsf] :jL6/h/Nof08df pkrf/ u/fpFbf u/fpFb} . zfxL zj cfof]
kz'kltsf] cfo{3f6df bfx ;+:sf/sf nflu . >L % o'j/fhflw/fh dx]Gb| jL/ ljqmd zfx a;]
>L % sf] zfxL u2Ldf cf}krfl/s ¿kdf /fHof/f]x0f eof] >L % dx]Gb|sf] .
vf]hLvf]hL d'08g ug{ nufpFYof] k|x/Ln] g]kfnL hgtfnfO{ . skfndfq xf]Og bfx|L klg
kfn]sf lyof}+ ;"o{ljqmd 1jfnL / d}n] . laxfg 3'Dg lg:sFbf 3/df eg]/ lx+8\Yof}+
æxfdL ;dodf kms]{gf}+ eg] yfgfdf vf]Hg' e]6 x'g]5 ToxL+ .Æ o;} k|sf/ n'sfdf/Ldf Ps
dlxgfeGbf a9L ;do laTof] xfd|f] . Pslbg gofF ;8s k'u]sf lyof}+ ç axfnsf lznfn]vsf] cWoog
;s]/ . ofndf a;]sf /x]5g\ h]g/n rGb|axfb'/ yfkf . 1jfnLl;t /fd|f] kl/ro lyof] pgsf]
/ cToGt cfb/ uy]{ pgnfO{ . 1jfnL / dnfO{ dfly cfpg eg] pgn] . enfs';f/L kl5 bfx|L / skfn
lsg gsf6]sf] eg] rGb|axfb'/ yfkfn] . kmf]6f] lv+rfP/ sf6\5f}+ eGof}+ b'j}hgfn] . ef]ln
d'8'nf] 6fpsf] b]vfpg] zt{df d'Qm eof}+ xfdL cyf{t\ 1jfnL / d . GXof}vfdf uP/ kmf]6f]
lvrfpg] sfd u/]kl5 d'08g u/fof}+ gofF ;8ssf]
u0f]z / efOx¿Ú gfds xhfdsf] k;ndf uP/
. ækf]xf]/ dl/g\ ;f;' P]n] cfP cfF;'Æ eg]h:t} eof] of] klg . Psk6s ;/sf/L ;]jfaf6 lgj[Q ePsf] dfG5]nfO{ k'gM sfd
kfpg' cToGt ufx|f] x'G5 To;} klg . To;df klg ef/tLo gful/s k/] pgL . o:tf] s'/fdf klg
gfl6s'6L uy]{ oxfFsf jfl;Gbfx¿ . o;} cj:yfdf Pp6f af]nfx6 cfof] klZrd a+ufn ;/sf/af6 .
nfOa|]/Lsf] x]/rfx / ;fdflhs ;]jfsf] sfd lyof] Tof] . xfdLsxfF k|f}9 lzIff elgP klg
;fdflhs ;]jf lzIff elgGYof] bfhL{lnËlt/ To;}nfO{ . cfkm" kl/jf/nfO{ sfzLsf] /dfk'/
eGg] 7fpFdf /fv]/ bfhL{lnË k'u] ;"o{ljqmd 1jfnL . w/0fLw/ sf]O/fnf klg a;]sf lyP
;kl/jf/ s] eGg] ;klTgs ToxfF . otf plt u/]/ b'O{k6s df}sf kfP s/f/ ;]jfdf 1jfnLn] . a9Ldf
b'O{k6s eGbf a9L s/f/ ;]jfdf /fVg ;Qm}g s;}n] . bf];|f]k6s df}sf kfPkl5 :jtM ;dfKt eof]
Tof] . oL ;a} s'/fl;t cjut lyPF d . b'O{xhf/ afx| ;fndf k|wfgdGqL eP 6+sk|;fb cfrfo{ .
lzIffdGqL eP afnrGb| zdf{ . b'O{xhf/ gf} ;fnb]lv l/Qm /x]sf] lyof] k'/ftTj ljefusf]
lgb]{zs kb . sf/afO{ gu/] kb} NofK; eP/ hfg] cj:yf cfof] ToxfF . sfod d'sfod lbP Pp6f
clws[tnfO{ kb;Dd hf]luof] To;n] ubf{ . cfFvfsf] tf/f] x'G5 ljefuLo k|d'vsf] kb To;} sf/0f
:yfoL ulb{P klg tTsfn gvfg] kIfdf lyPF d . hutaxfb'/ a'9fyf]sLnfO{ lzIff ;lrj agfpg ?b|/fh
kf08]nfO{ wkfpg' k¥of] st} . 8]9nfv Psd'i6 ah]6 lbP/ k'/ftTj ljefu v8f ug{ elgof] pgnfO{
. k'/ftTj ljefusf] 8fO/]S6/af6 klg cd]l/sL lzIff ljz]if1 pm8sf ;fy sn]h ckm Ph's]zg l;t
;Da4 lzIff cfof]udf sfd ug{ yfn] ;/bf/ ?b|/fh kf08] . pg}n] 5f]8]sf] l/Qm cf;g xf]
k'/ftTjsf] lgb]{zs kb . gfd rn]sf s'g} of]Uo JolQmnfO{ lgb]{zs kb lbg cg'/f]w u/]+ d}n] .
s]xL gfd k|:tfljt ug{ eg] lzIffdGqL afnrGb| zdf{n] . ;"o{ljqmd 1jfnLsf] gfd ln+bf
d~h"/ u/] To; gfdnfO{ afnrGb| zdf{n] . lghfdtL ;]jf P]g cfPsf] lyPg To; ;do;Dd .
pd]/sf] xb 36a9 ug{ ;QmYof] ;/sf/n] . ;"o{laqmd 1jfnLsf b'O{sfd lhDdf lnPsf] lyPF d}n] .
Pp6f g]kfndf pgsf] of]Uo hflu/ vf]Hg] / csf]{ pgn] hLjge/ hDdf u/]sf g]kfn;DaGwL To;df klg
vf; u/]/ Oltxf;sf k':tssf] laqmL . k':ts lslglbg klg cg'/f]w u/]+ lzIffdGqLnfO{ . hflu/sf]
s'/f t eg]s} lyPF klxn]b]lv . 7"nf] s';L{df a;]kl5 d]/f] klg sfnfalw ;dfKt x'G5 eGg]
Ps /QL klg efg x'Fb}g dfG5]nfO{ . cgGtsfn;Dd d oxfF lj/fhdfg x'G5' eGg] nfu]sf] x'G5
dfG5]nfO{ . To;} sf/0f ;dosf] k/jfx ub}{g pm . aNnaNn ;"o{ljqmd 1jfnLnfO{
af]nfpg] cf}krfl/stf k"/f u¥of] >L % sf] ;/sf/n] lzIff dGqfnoaf6 kq uof] klg
pgnfO{ . dg nfuL gnfuL cfOk'u] pgL . eLdkm]bLsf] af6f] eP/ nfdf] ofqf ub}{ cfpg' kYof]{
sf7df8f}+df . pgL sf7df8f}+ cfOgk'Ub} eË eof] . 6+sk|;fb cfrfo{sf] dlGqd08n . 6+sk|;fbsf
7fpFdf 8f= s] cfO{= l;+x k|wfgdGqL ePkl5 . afnrGb| zdf{sf 7fpFdf lzIffdGqL eP nIdLk|;fb
b]jsf]6f . pg}sxfF k'¥ofPF ;"o{ljqmd 1jfnLnfO{ . s';L{sf] dft t cln cln r9]s} lyof]
b]jsf]6fdf klg . s'/f a'´fP kl5 t'?Gt s'/f a'´] pgn] . 5 dlxgfsf] lgo'lQm ldNof] . lzIff
dGqfnoaf6 k'/ftTj ljefusf] 8fO/]S6/ kbdf kl5 nf]s;]jf cfof]udf hfg] u/L . pgL k'/ftTj ljefusf] lgb]{zs kbdf lgo'Qm ePs} ;do af/
af/ uO/xg' kYof]{ k|wfgdGqL 8f= s]=cfO{=l;+x sxfF . cToGt s8f ldhf;sf lyP pgL . rf/}lt/
s8f ;'/B|ffsf aLrdf a;]/ :6fkm ldl6Ë uy]{ cfgf] lgjf;df . /Ëdxndf lyof] pgsf]
lgjf; . clxn] dNn xf]6]n ePsf] 7fpFnfO{ elgGYof] /Ëdxn . s]z/ dxnsf] g} cËleqsf] Pp6f 3/
xf] Tof] . dGqLb]lv ljefuLo k|d'v / cGo clws[t ;d]t hDdf x'Gy] s]=cfO{=l;+xsf] :6fkm
ldl6Ëdf . ;"o{ljqmd 1jfnL ljefuLo k|d'v lyP eg] pg}sf] ;xfos lyPF d . /fdaxfb'/ /fjn
gfdsf JolQm lghL ;lrj lyP k|wfgdGqLsf . Psflt/ s8f ldhf;sf lyP eg] cfsf{lt/ nx8L klg lyP
pgL . k|wfgdGqLnfO{ s] nx8 rn]5 To;lbg / ;a}l;t b'O6f k|Zg u/] / eg] æg]kfndf
;aeGbf 7"nf] ljåfg\ / slj sf]xf]Ú gfd lng eg] pgn] . w]/}n] w]/}sf gfd lnP t/ lrQ
a'´]g pgsf] . cGTodf ;a}nfO{ nf]Kkf VjfPsf] clegodf xTs]nf b]vfpFb} eg] æoL
vfpnf, g]kfnsf] ;aeGbf 7"nf] ljåfg\ xf] s[i0fk|;fb rfkfufO{+ / slj xf] wd{/fh yfkf
.Æ o;sf] k|ltjfb ug]{ ;fx; lyPg s;}df lz/ lgx'/fP/ xf] df xf] eg] ;a}n] . s[i0f k|;fb
rfkfufO{+sf] tTsfn} lgo'lQm eof] e|i6frf/ lgoGq0f cfof]usf] cWoIfdf . /]l8of] g]kfnsf]
lgb]{zs kbdf lgo'lQm lbg] kSsf eO;s]sf] lyof] wd{/fh yfkfsf] . To; ;do afu ahf/ a:y] pgL .
ef]h klg vfOlbP ;fyLx¿n] lgs} df]6f] /sd vr{ u/fP/ . t/ b'ef{Uo g} eGg' k¥of] lgo'lQmkq
lng gEofpFb} lj36gdf k¥of] 8f= s]=cfO{= l;+xsf] dlGqd08n . /]l8of]sf] 8fO/]S6/ ePgg\
wd{/fh yfkf clnsltn] ubf{ . ljlrq ljlrqsf dlGqd08nsf lg0f{o cyf{t\ Soflag]6 lg0f{o
ePsf lyP 8f= s]=cfO{=l;+xsf kfnfdf pgL k|wfgdGqL x'Fbf . ;'>L pdf nf]lxgL, /fdrGb|
dnxf]qf / k|f= O{Zj/ a/fnsf lj?4df lyof] Tof] lg0f{o . >L % sf] ;/sf/sf] k"j{
:jLs[lt j]u/ g]kfneGbf aflx/sf /fi6«, ;+:yf / JolQml;t ;Dks{ /fv]afkt lgh tLg}hgfsf]
g]kfnsf] gful/stf lgnDag ul/Psf] lyof] / o;sf] k|rf/ :yfgLo kqklqsf / /]l8of] g]kfnåf/f
v"a k|rf/ k|;f/ eof] . t/ s]=cfO{=l;+x ;/sf/sf] ktg;Fu} o:tf] af}n¶L lg0f{o klg :jtM
vf/]h eP To;kl5 . 5 dlxgf;Dd hflu/ vfP ;"o{ljqmd 1jfnLn] k'/ftTj
ljefusf] lgb]{zs kbdf /x]/ To;kl5 :jtM ;dfKt eof] pgsf] kbfjlw . pd]/sf] xb gfl3;s]sf]
x'Fbf nf]s;]jf cfof]usf] cGtjf{tf{df a:g d~h"/ ePg pgnfO{ . nf]s;]jf cfof]usf cWoIf
dfq xf]Og ;a} ;b:ox¿ cfb/ uy]{ pgnfO{ . a]nfa]nfdf kbk"lt{ ;ldltsf] a}7s eO/xGYof]
nf]s;]jf cfof]udf . To;df a/fa/ af]nfpFy] 1jfnL / dnfO{ ljz]if1sf] ¿kdf . dnfO{ cl3 gnufO
st} hfFb}gy] pgL . nf]s;]jf cfof]usf cWoIf / ;b:ox¿n] hlt cg'/f]w u/] klg cGtjf{tf{df
a;]gg\ pgL . o;k|sf/ ;dfKt eof] pgsf] sf7f8f}+sf] a;fO . sfzLsf] /dfk'/f eGg] 7fpF;Dd k'¥ofpg uPF d pgsf]
hflu/sf] cjlw ;lsPkl5 . ´g} xKtfb;zlbg a;]F x'Fnf 1jfnLsf] kfl/jfl/s cfltYodf . cToGt
cfb/ uy]{ pgLx¿ klg dnfO{ . d}n] t gug]{ s'/} ePg . d ToxL+ a;]sf a]nf Pp6f k':ts lsg]/
NofP 1jfnLn] / To;df n]v] æ>Lo't hgsnfn zdf{ dxf]bosf s/sdndf xfdL b'j}hgf
;Fu} g]kfnaf6 sfzLcfo]sf cj;/df :d[ltdf ;k|]d ;dk{0f . ;"o{ljqmd 1jfnL ^!)!(%&Æ æk':tssf] gfd lyof]
lxGb" ul0ft zf:qsf
Oltxf;Ú efu ! c+s ;+s]t cf}/ c+s ul0ft, To;sf n]vs x'g\ 8f= lje"lte"if0f
bQ, 8L= P;=;L=, 8f= cjw]zgf/fo0f l;+x, 8L= P;=;L= cg'jfbs x'g\ 8f= s[kfz+s/ z'Sn,
8L=ln6, k|sfzs, k|sfzgAo"/f] pQ/k|b]z, ;/sf/ nvgpm . pgn] k|]dk"j{s ;D´gfsf nflu lbPsf] k':ts af]s]/
cfPF d klg g]kfnlt/ sfzLdf pgnfO{ 5f]8]/ . ;fFlRrs} km'Sn]sf] bfFt h:tf] x'G5, dfG5]sf]
cj:yf olb ;DklQ sdfpg ;s]sf] 5}g eg] hflu/ 5f]8]kl5 . dfl;s b'O{;oeGbf klg sd lgj[lQ
e/0fdf s;/L lgjf{x ug]{, cfkm" ;d]t cf7cf7 hgfsf] kl/jf/nfO{ . s;/L wfGg] Tof]
< log} s'/f dgdf v]nfpFb} sf7df8f}+ cfOk'u]F d . /fon g]kfn Ps]8]dLsf] u7g eof] To;sf]
s]xL ;dokl5 . afnrGb| zdf{ pks'nklt eP To;sf s'nklt lyP jf eP :jo+ >L % dx]Gb| .
Ps]8]dLsf nflu k':tsfno x'g' cfjZos lyof] To; ;do . k':ts vl/b ulb{g cg'/f]w u/]+
;"o{ljqmd 1jfnLsf] ;ª\u|xdf ePsf hlt ;a} g]kfn ljifosf . ;"rLkq kfP hfx]/ u5'{
eg] afnrGb| zdf{n] s'nklt ;dIf . ;"rLkq klg cfof] To;sf] . k':tsdf 5flkPsf] d"No
x]/]/ lx;fa ubf{ hltd"No x'G5 Toltdf lng] jrg lbP afnrGb| zdf{n] . km]; Eofn' lx;fa
ubf{ ;f9] 5 xhf/ ?lkofF kfpg] eP pgn] . ;a} k';ts cfP sf7df8f}+;Dd 1jfnLs} vr{df .
cd"No k':ts kfof] Ps]8]dLn] u'Gb|'ssf] efpdf . tL ;a} k':ts ;'/lIft xf]nfg\ cfh klg
k|1fk|lti7fg k':tsfnodf . k|1f k':tsfno eGg' g} 1jfnLsf] hLjg ePsf] ;+u|x xf] Tof] .
b|Jozfxb]lv k[YjLgf/fo0f zfx;Ddsf /fhfx¿sf] hLjgL 5fk]sf lyP ;"o{ljqmd 1jfnLn]
cfkm}+n] n]v]/ g]kfnL ;flxTo ;Dd]ng dfkm{t\ ;a}lt/ k'¥ofpg . k[YjLgf/fo0f zfxb]lv lnP/
;a} k':tsdf k|ltaGw nfUof] 1jfnLn] n]v]sf] eg]kl5 . zfx j+zsf] u'0fufg n]v]afkt h]nhLjg
klg ef]u]sf lyP ;"o{ljqmd 1jfnLn] c+u|]hL ;fd|fHodf /f0ffx¿sf] cg'/f]wdf . pgsf]
;ª\u|xdf cfFvf gkg]{ s'/} 5}g >L % dx]Gb|sf] . t/ /fhf eg]sf] o:tf] j:t' xf] :jo+
;lqmo x'Fb}g . s'g} s'/fdf klg s;}n] s;}sf af/]df lgGbf jf k|z+;f g ´f];];Dd . k|z+;feGbf
lgGbf g} a9L k'Ub5 b/jf/L lzi6frf/df . k':tssf] d"No x:tfGt/0f eO;s]kl5 csf]{ k|:tfj
/fv]+ pks'nklt afnrGb| zdf{l;t . 1jfnL ef]sef]s} 5g\ agf/;df . pgsf nflu s]xL ulb{g
cg'/f]w u/]F afnrGb| zdf{l;t . sfof{no ;lrjdf /fV5' eg] pgn] . ;b:o;lrj eGg] kb lyPg
To;;do . pks'nklt / ;b:o >L % af6} dgf]lgt x'g] x'Fbf ;+j}wflgs cËh:tf lyP tL kb .
>L % sf] ;/sf/sf ;lrjeGbf dfly lyP dof{bfqmddf Ps]8]dLsf ;b:ox¿ . sfof{no ;lrj eg]sf]
/fhfkqflÍt låtLo >]0fLsf] sd{rf/L ;f]r]sf lyP . pks'nklt afnrGb| zdf{n] . Pp6f
xfO:s'nsf] kbaf6 lgj[lQe/0f kfPsf] sd{rf/LnfO{ sfof{no ;lrj g} kof{Kt x'G5 eGg] ts{ lyof]
pgsf] . ;b:o eg]sf] t w]/} dflysf] s'/f xf] Tof] gu/f}+ eg] afnrGb| zdf{n] . agf/;df lr¶L
n]v]F d}n] . sfof{no;lrj d} klg a:g tof/ eP 1jfnL cfkm" ljzfn hxfhsf] af]´n] ubf{ .
d~h"/ eP t'?Gt cfpg eg] 1jfnLnfO{ . b'O{xhf/ kGw| ;fnsf] cfd lgjf{rgdf k|ltlglw ;efsf] Ps;o
kfFr:yfgdWo] rf}xQ/ :yfgdf ljho xfl;n u/]sf] lyof] g]kfnL sf+u|];n] . cfh h:tf] b'O{;o
kfFr:yfg lyPg To;;do . pGgfO{; :yfgdf lht]/ lj/f]wL cf;gdf k'u]sf] lyof] /fi6«jfbL uf]vf{
kl/ifb\ gfdsf] kf6L{ . sfg'gsf] jf jsfntsf] Jofjxfl/s tflnd lng xl/k|;fb k|wfgl;t a;]sf
lyP ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnf bfhL{lnËdf . g]kfnL efiffdf syf n]Vg yfn]sf x'g\ sf]O/fnfn]
To;} ;do . syf n]vgdf v"a k|f]T;flxt u/]sf lyP ;"o{ljqmd 1jfnLn] To;a]nf
ljZj]Zj/nfO{ . Tof] s'/f la;]{sf lyPgg\ sf]O/fnfn] / bf]xf]¥ofP/ eGy] Tof] s'/f . ;+;bLo
bnsf] g]tf r'lgPkl5 k|wfgdGqL eP pgL . awfO{ lbg uPF sf]O/fnfnfO{ ´dSs j:tfbsf] 3/
gfukf]v/L gS;fndf . ;"o{ljqmd 1jfnL sfzLaf6 cfOk'u]sf] ;"rgf lbPF pgnfO{ / e]6
ug]{ ;do dfu]F d}n] . ef]ln laxfg kf6L{ sfof{no lrsd'undf e]6 ug]{ to eof] xfd|f] . laxfg} tof/ eP/ uof}+ ;"o{ljqmd 1jfnL / d
h};Lb]jnsf] 5]p lrsd'undf . klxn] g} cfO;s]sf lyP k|wfgdGqL ;ftaHg'eGbf cufj} kf6L{
sfof{nodf . enfs';f/Lkl5 ;d:of k|:t't u/]F d}n] . nf]s;]jf cfof]usf] ;b:o jf /fon g]kfn
Ps]8]dLsf] ;b:odf lgo'lQm ug'{k¥of] pxfFnfO{ . To; afx]s hflu/ vfg pd]/n] lb+b}g pxfFnfO{
eg]F ToxfF . s'g} lbg df}sf kf/]/ >L % df laGtL r9fpF5' eg] pgn] . cfh a]n'sf 5 ah]
pks'nklt afnrGb| zdf{n] sfof{no ;lrjdf laGtL r9fpFb}5g\ ctM Tof]eGbf klxn] laGtL
r9fpg'k¥of] tkfO{+n] eg]F ToxfF . u0f]zdfg >]i7 gfdsf] lghL;lrj lyof] w/fglt/sf] lgs}
km'lt{nf] uf]/f] Pp6f xFl;nf] s]6f] . To;}nfO{ /fhb/af/df kmf]g ldnfpg eg] k|wfgdGqL
ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfn] . cfh h:tf] ;lhnf] lyPg . To; ;dosf] kmf]gsf] s'/f t/ nfUof]
;lhn};Fu . ;f9] kfFr ah] a]n'sfsf] ;do kfP pgn] cyf{t\ k|wfgdGqLn] /fhfnfO{ e]6\g] .
ljZj]Zj/k|;fb sf]O/fnfn] /fhfnfO{ e]6]/ s] eg] yfxf 5}g s;}nfO{ . ;"o{ljqmd 1jfnLnfO{ /fon g]kfn Ps]8]dLsf] sfof{no
;lrjdf laGtL r9fpg /fhb/jf/ lnP/ uP afnrGb| zdf{n] . cfh s'g} ;';dfrf/ cfpnf eGg] nfu]sf]
lyof] dnfO{ . t/ Tof] s'/f eg]sf] lyOg s;}nfO{ . 6]lnlehgsf] t s'/} 5f]8f}+ /]l8of] klg
Tolt ;:tf] lyPg To;;do . sljlz/f]dl0f n]vgfy kf}8\ofnsf] a}7s sf]7fdf e]nf x'GYof}+
;w}+el/ va/ ;'Gg / cfh klg e]nf eof}+ To;}u/L . ;do lyof] a]n'sf ;ft ah]sf] . d"n
va/d} /]l8of]n] eGof] æ/fon g]kfn Ps]8]dLsf s'nkltsf] x}l;otn] >L % dxf/fhflw/fh
dx]Gb| jL/ ljqmd zfxb]jaf6 lgufxk"j{s Oltxf;sf/ ;"o{ljqmd 1jfnLnfO{ cfh}sf
ldltb]lv nfu" x'g] u/L /fon g]kfn Ps]8]dLsf] ;b:o sd;lrj kbdf lgo'Qm ul/aS;]sf]
5 .Æ of] va/ ;'Ggf;fy ToxL+ va/ ;'Gg a;]sf Pshgf k|f1n] eg]æP Û of] ;b:o
sd;lrj eg]sf] xfdL eGbf 7"nf] xf] <Æ d}n] 7§}| 7§fdf eg]+ xf]Og
;b:o sd ;lrj eg]sf] x'Fbf ;b:o eGbfsd xf] Tof] . pgn] ;Gtf]ifsf] ;f; km]/]/ e]g æP
Û To;f] eP t 7Ls} 5 .Æ of] s'/f ;'g]/ Pshgf /fhgLlts JolQm uDeL/tfk"j{s clnslt
d':s'/fPsf lyP . o; k|sf/ hLjgdf cg]s ;+3if{ u/]/ g]kfn k;]sf
;"o{ljqmd 1jfnL ljb]zdf g]kfnsf] k|ltlglwTj ug]{ ;f+:s[lts ;xrf/L dfq xf]Og /fh;efsf]
;b:ob]lv lnP/ g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgsf] s'nklt;Dd x'g k'u]kl5 . ;+3if{sf] kmn dL7f]
x'G5 eGg] k|dfl0ft ul/lbP cfg} hLjgdf pgn] . kfgLkf]v/L SjfnfnfDk'/sf] d'6'df km/km/fPsf] ´08fn] d'6' vf];]/}
/fVof] /fdk|;fb kGt ;xefuLx¿ cfO;Sg' kg]{ lbg # h'nfO{ !((% w]/} nfdf] ofqf kf/ u/]/ w]/} ljdfgx¿ abn]/ ljleGg
b]zx¿af6 ;xefuLx¿ cfpg' kg]{ ePsf]n] p8fg tflnsf ldnfpFbf Ps}rf]l6 Ps}lbg cfpg ufx|f]
kg]{ s'/f ld= hfkm/n] xfdLnfO{ atfPsf lyP . clGtd lbg a]n'sf dfq ld; ;fGb|f rf/j6f ljdfg
abn]/ rf/} lbg nufP/ e]g]h'Pnfaf6 cfOk'lug\ . slt nfdf] lyof] ltgsf] ofqf Û pgLnfO{ d}n]
;f]w]sf] lyPF, l6s6 klg b]vfPsL lyOg\ . k"0f{tM ;D´g ;lsg, pgL cfPsf] dfu{ n;]Gh]N;,
n08g / ci6«]lnof x'Fb} dn]l;of cfPsL x'g\ ;fob . s'g} 7fpFdf t pgLnfO{ !)!@ 306f
6«flGh6df a:g' k/]5 . slt k6\of/ nfUof] xf]nf Û ;a}eGbf glhssf ;xefuLx¿ lyP 8f=
Ohf{gL . pgL OG8f]g]l;ofsf gful/s lyP / 8]9 306fsf] ofqf u/L kl5Nnf] lbg cfOk'u]sf lyP .
clGtd lbg cfpg] oL b'j}sf cfcfgf ljz]iftf lyP . 8f= Ohf{gL xfd|f] ;d"xsf
Hofb} xFl;nf /l;nf ;xof]uL / ldng;f/ JolSt lyP . pgLn] dnfO{ eg]sf lyPnlntk'/sf d]o/
j]vf/Tg zfSon] Pp6f ;]ldgf/df efu lng dnfO{ af]nfPsf 5g\ . hsftf{ cfpFbf pgn] d]/f] gfd
ls6]/ lgDtf lbPsf lyP . d cfpg'cl3 tkfO{+nfO{ kmf]g u5'{ . s] dnfO{ tkfO{+sf] 3/df a:g
lbg'x'G5 < pgn] ;f]w]sf lyP .
:jfut 5 cfpg';\Ú d}n] v'zL JoSt u/]sf] lyPF . t/
sfo{qmd /b\b eP5 . pgL cfPgg\ . To:t} csL{ cfsif{s Pj+ /l;s JolQmTj lyOg\ ;'>L
;fGb|f . xfd|f] ;d"xsL Ps dfq cljjflxtf, Anfs Ao'6L . sfnf] /+usL eP klg /fd|f] km];g
lyof] ;'>L ;fGb|fsf] . sl/a ^ km'6 cUnf] k'i6 z/L/ b]Vbf cfsif{s lyOg\ . pgL uflosf klg
/lx5g\ . ;f+:s[lts sfo{qmd -sNr/ ;f]_ sf] a]nf pgn] ;xefuL, cfof]hs Pj+ cfuGt's
cltlyx¿nfO{ rlst t'NofOlbOg\ . cfwf lt3|f 9flsg] ld8\8L nufPsL, pRr Pj+ ;':yfgdf ;'zf]let
o'un snznfO{ cfsif{s 9Ëaf6 cfR5flbt u/]sL, ;fGb|fn] sDd/ nRsfpFb} lgtDa dRrfpFb} Ps xftn]
dfO{s ;dfO{ csf]{ xftn] efjeËL clegosf ;fy uLt ufpFbf bz{sbL3f{af6 s/tn Wjlg;lxt jG;df]/
jG; df]/sf] cfjfh cfpg] uYof]{ . olt dfq xf]Og, pgL km'6an klg /fd|f] v]NbL /lx5g\ .
sltnfO{ n8fpFlyg\, sltaf6 n8fOlblGyg\ . pm dfly pm, pm dfly pm, xfF;f]sf] nx/ rNYof] .
o;/L pgL tflndsf] cGTo;Dd ;xefuLaLr cfsif{ssf] s]Gb|laGb' eO/lxg\ . s'g} g s'g} ¿kaf6
;xefuLx¿nfO{ dgf]ljgf]b lb+b} /lxg\ . ld= hf]xg lyP o'ufG8fsf gful/s, sfnf] j0f{sf . h:tf]
cfkm" t:t} dg kg]{ dfgjLo :jefj . ;fGb|f pgLb]lv d'Uw x'lGyg\ . pgL jf:tjdf xf]gxf/
hf]lznf o'js g} lyP . h;nfO{ hf];'s} dg k/] klg cflv/ OlG:6Ro'6sf] gfk OGtfgsf] lgodnfO{
kfngf ug'{ t kYof]{ g} . df}sf k/]sf] a]nf lbgdf cFufnf] df/]/ lx+8] klg a]n'sf OGtfgsf]
sDkfpG8leq l5/]kl5 t
. s'/f Ps l5g /f]dflG6s ufyfdf clN´g k'u]5 . rrf{ lyof]
;xefuL cfudgsf] . tflnd z'¿ x'g] klxnf] lbg a]n'sf;Dd ;a} ;xefuL cfO;s]sf lyP . Ps} lbg
;'? ul/g] dn]l;og 6]lSgsnsf] ck/]zg k|f]u|fd (Mtcp) cGtu{t vf; tLgj6f sfo{qmdx¿ ;d]l6Psf
lyP . c/afg OGefo/d]G6 dfOqmf] sDKo'6/ / Xo'dg l/;f];{ zx/L jftfj/0f !% b]zsf, dfO{qmf]
sDKo'6/df !% b]zsf / dfgjLo ;|f]tdf !@ b]zsf u/L hDdf @& b]zsf $@ ;xefuLx¿ ToxfF
PsLs[t ePsf lyP . cyf{t\ s]xL b]zsf b'j} jf tLg} ljifodf ;xefuL ePsf]n] ;QfO; b]zsf
gful/sx¿n] Ps cfk;df ldqtf ufF:g] ;f}efUo k|fKt ePsf] lyof] . ljifout tflnd z'?
gx'Fbf;Ddsf] ;KtfxJofkL kl/e|d0f sfo{qmddf xfdL Ps};fy x'GYof}+ . clg aLraLrdf ljz]if
sfo{qmd x'Fbf xfd|f] ;dfudg Ps} 7fpFdf x'GYof] . /, xfdLn] sNr/ ;f] h:tf sfo{qmdx¿ k|bz{g
uYof}{+ . k|sflzt sfo{qmd $ h'nfO{b]lv % cui6;Ddsf] eP tfklg
klxnf] xKtf o;/L g} bz{gLo :ynx¿sf] e|d0fdf laTbf] /x]5 . xfdLn] lbjf e|d0f / ;fo+sfnLg
e|d0f cGtu{t SjfnfnDk'/ l;6L / kl/;/sf pNn]Vo :yfgx¿df 3'Dof}+ . dgf]/~hg u¥of}+ / s]xL
cg'ej cfh{g u¥of}+ . cjnf]sg e|d0fsf] nflu sfo{qmdleq 5flgPsf zx/ leqsf
bz{gLo :ynx¿df :jtGqtf kfs{, ;]06«n 6fj/, d'l:nd dl:hb ls+u Kofn];, OlG8og, lkmlnlkgf] /
dn] sDKn]S;, ;08] nfOa|]/L, hg/n xl:k6n cflb lyP . cgf}krfl/s ¿kdf b]lvPsf :ynx¿df
;fd'cf xfp;, Osf]gf]ldsn KnflgË o'lg6 tyf k|fOldlgi6/ Sofljg]6 xfp;, OlG8og xl:k6n,
xf]lnË l;6L ;]G6/, uf]N8]g 6«]Ën cflb lyP . o;}u/L l;6Lb]lv clnslt aflx/ a]Un} dxTj /fVg] pNn]Vo
:yfgx¿df sNofgsf, ;'jf+u k/]8, dn]l;og kfg cfon, g]zgn kfs{, cflzofg uf8]{g, cfls{8
uf8]{g, g]zgn Koflg6f]l/od, dn]l;og cf6{ P08 6'l/hd OGkmd]{zg ;]G6/ :6]6 Do'lhod
-;]nfËf]_ Plu|sNr/ kfs{ -zfx cnfd_x¿ 5'6\ofOPsf lyP . lbjf e|d0fcGtu{t xfdL vf; u/]/
s]xL b"/Lsf bz{gLo :ynx¿df hfGYof}+ eg] ;fo+sfnLg e|d0fdf SjfnfnDk'/ zx/ kl/;/df
ljr/0f uYof}{+ . o;}qmddf xfdL ;j{k|yd sNofgsf uof}+ / lr7L v;fNof}+ .
s'g b]zsf nflu slt ?lkofFsf] l6s6 rflxG5, b]zsf] gfd lng]lalQs} sDKo'6/n] lgsflnxfNYof] .
;f7L ;]G6 cyf{t\ afx|÷t]x| g]kfnL ?lkofF . xKtf lbgsf] 6'l/i6 ufO8sf] k|ltlglwTj hfkm/n] g} u/]sf
lyP . pgn] xfdLnfO{ kf]i6 clkm;df cfwf 306fsf] ;do lbPsf lyP t/ ;a}sf] ;/;Nnfxn] xfdLn]
c¿ kGw| ldg]6sf] ;do cg'df]bg u/fof}+ . kf]i6 clkm;sf] sfd ;s]kl5 xfdLn] hg/n xl:k6n /
;]G6«n nfOa|]/Lsf] ;fdfGo lg/LIf0f u¥of}+ . ;/;kmfO Joj:yfkgsf] af/]df t s] pNn]v
ul//xg] < kmf]xf]/sf] 6'qmf / w'nf]sf] s0f b]Vg gkfOg] . ;'jfª k/]8, ;lkª sDKn]S; hfg] To;} lbgsf] sfo{qmd
lyof] . xfdL ToxfF uof}+ . To; ;lkª ;]G6/sf] 9f]sfg]/ k'Ug]lalQs} l;;fsf] 9f]sf cfkm}
v'Nof] . xfdL leq k:of}+, 9f]sf aGb eof] . stf hfg] s] x]g]{ < s] vl/b ug]{ <
ToxfFsf] l´lnldnL / eJotfn] g} xfdLnfO{ Psl5g x]/]sf] x]¥o} kfl/lbof] . On]S6«f]lgs
;fdfgx¿df s]xL hfkflgh / s]xL dn]l;og . pknAw hfkflgh ;fdfgx¿ lkml6Ë dn]l;ofdf g} x'g]
ePsf]n] hfkfgdf eGbf ;:tf] kbf]{ /x]5 . ;'tL sk8fx¿ / h'Qfnufotsf ljleGg cfjZos ;fdfgx¿
/ cGo dgf]/~hgsf ;fdfgx¿ pTkfbg ug{ dn]l;of :jo+ ;B|fd ePsf]n] kmnfgf] lrh kfpg ;lsg eGg
gkg]{ . o;}n] k;n}lkR5] cfFvfnfO{ rsfrf}w kfg]{ leGg l8hfOgsf leGg j:t'x¿ xfdLn] ws
km'nfP/ x]¥of}{F . :kz{ u¥of}+ . ;f]Wof}F . t/ aflx/eGbf ToxfF a9L dxËf] kg]{ s'/f
hfkm/n] xfdLnfO{ klxNo} v'n:t elglbPsfn] ;fgfltgf ;fdfgafx]s ax'd'No ;fdfg lslgxfNg]
cfF6rflxF ug{ ;lsPg . lsg] cjZo a|'gfO{sf wgjfg\ o'jfo'jtLx¿n] kfFr÷5 ;o
dn]l;og 8n/ -l/lË6_ vr{ u/]/ Pp6} ax'd"No j:t' klg÷dg k/]kl5 s] s'/f eof] /
a|'gfO{sf wgf9\o JolStx¿nfO{ Û h;n] gf8L cFu'7fdf / 3fF6Ldf nufPsf ;'j0f{nÍf/ Pj+
dl0fdl0fSo j:t'x¿s} d"NofÍg ug]{ xf] eg] nfvf}F kbf]{ xf] . a|'gfO{ Pl;ofs} klxnf]
/ ljZjsf] $% gDa/sf] wgL b]z xf] ;fob Û h'g /fi6« s]xL jif{cl3 dn]l;ofaf6 :jtGq
ePsf] lyof] . xfdL @# hgfn] ;d"xa4 eO{ x]b}{ lyof}F . tNnf
r9\b} lyof}F . ljB't;~rflnt e¥ofª jf ln6x¿af6 . k|To]s tNnfsf a]Un} ljz]iftfx¿
lyP . a]Un} s'/f / dxTj /fVg] j:t'x¿ lyP . ToxfF k|To]s j:t'x¿df d"No cjZo
6fFl;Psf] x'GYof] . t/ Tof] d"Nosf] cÍ cK7]/f] tl/sfn] lgwf{/0f ul/Psf] lyof] . h:t}
cf/ Pd !.(*, #.%(, !.#& cflb cflb . lsg o:tf] ul/Psf] xf]nf . dnfO{ hfGg] pT;'stf
hfUof] . nufgLsf] d"No s6fO{ j:t'sf] jf:tljs d"No lgwf{/0f ubf{ / To;sf] k|ltzt
yk u/L ahf/df cfpFbf clg ueg{d]06 6\ofS; cflb ;dfj]z ubf{ hlt d"No e]6\5 ToxL
lgwf{l/t d"No ToxfF pNn]v ul/+bf] /x]5 . /, n]gb]gdf Ps k};fsf] klg lx;fa /flvFbf]
/x]5 . cyf{t\ g]kfndf h:tf] /fp08 lkmu/sf] l;:6d ToxfF nfu" x'Fb}g . oxfF t krf;
k};f;Ddsf] lx;fa lstfj x'Fb}g . xfd|f a; rfnsx¿n] t @.$) sf] l6s6nfO{ tLg ?lkofF lnP/
ToxL l;:6dnfO{ j}w agfO;s]sf 5g\ . ;/sf/ x]b}{g . hgtf af]Nb}g, slt ;lhnf] 5 oxfF
d"No a9fpg . of] t Pp6f pbfx/0f dfq xf] . pkef]Uo j:t'sf] d"No a9\5, cfsfz} 5'g]
u/]/, ljgfsf/0fdf, t}klg hgtf r"k 5g\ . t/ ToxfF lbg]n] Ps} k};f sd b]cf];\ jf lng]n]
Ps k};f a9L n]cf];\, To;sf] xljut x'G5 . s'/fn] d"n wf/ 5f]8\g nfu]5 . xfdL cs}{ JofVofglt/
nfu]5f}+ . ctM xfdL ;ftf}F tNnfdf k'u]/ ;ËLtsf ;fwgx¿ / gfrufgsf ljleGg ´fFsLx¿
´ls´sfp;Fu /flvPsf] b]Vof}F . ;ËLtsf] Wjlg / /ËLla/ª\uL lah'nL aQLsf] rdrdfx6n]
sfgnfO{ zAbfodfg / cfFvfsf] nflu lt/ld/fx6 kfb}{ lyof] . To;kl5 xfdL cf7f}F tNnfdf k'u]/
OR5fcg';f/ lrofkfg u¥of}F . Psl5g ;':tfof}F . Tof] tNnf k'/} /]i6'/]06sf ljljw sIf /
lj>fdfuf/n] ;lhPsf] /x]5 . d}n] Ps k|sf/sf] dn]l;og s]s / Ps lunf; h'; vfPF . kfFr cf/
od l/lË6 ckm dn]l;of cyf{t\ g]kfnL sl/a ;o ?lkofF . aflx/eGbf sl/a 8]9 u'gf a9L . lglZrt
;do k"/f x'Fb} lyof] . hfkm/n] xfd|f] k|tLB|ff ub}{ xf]nfg\ . kfFr ldg]6 cl3 g} xfdL
h;/L r9]sf lyof}F To;/L cf]Nof}{F / aflx/ cfof}F . SjfnfnDk'/ ;x/sf] d'6' sf]6/fofdf cjl:yt dbsf:Sj],
cyf{t\ :jtGqtf kfs{ . hxfF /fli6«o ´08f ;'Gb/ ktfsf km/km/fO/x]sf] lyof] . xfd|f]
w/x/feGbf ´08} b'O{ u'gf cUnf] . tNnf] efusf] df]6fO klg ´08}´08} w/x/f cfsf/sf] .
cufl8kl§sf] efu xl/of] un}r+f laR5fP h:tf] b'a}b'af]n] cfR5flbt ;'Gb/ kfs{ . ToxL kfs{sf]
gfd xf] Ol08lk08]G;\ kfs{ . ;foF+fnLg e|d0fcGtu{t xfdL ToxfF ;"of{:tsf] ;dodf
k'u]sf lyof}+ . PsfPs lah'nLaQLx¿ an] . kfs{nfO{ kl/j]li6t u/L dfgf}F kx/]bf/sf] ¿kdf
plePsf uugr'DaL ejgx¿, hxfF clwsf+z a}+s sfof{nox¿ 5g\ . dn]l;ofsf] ;aeGbf cUnf] ^%
tNnfsf] dn]l;of a}+s klg ToxL+ 7l8Psf] b]lvGYof] . tL ;a} qmdzM aNb} uP o;/L ls dfgf}F
ToxfF bLkfjnL dgfOFb} 5 . ToxfFaf6 cfPsf] pHofnf] / kfs{sf k|Hjlnt t]lhnf aQLx¿n]
cFWof/f]nfO{ vn{Kk} lgn]sf] lyof] . xfdLn] Tof] b[Zo /fli6«o ´08fsf] km]bLaf6
pT;'stfk"j{s x]l//x]sf lyof}+ . PSsfl; Xjfª Xjfª cfjfh cfof] . sf]nfxn eof] .
xfd|f] lrQj[lQ Psfu| eof] / b[li6 Tot}tkm{ df]l8of] htfaf6 cfjfh cfPsf] lyof] . s] xf]
o:tf] 3/} t hn]g < dl:tisdf jf§ o:tf] ;f]rfO cfof] . xfdL clncln k/ uP/ x]¥of}+
. s] x'GYof], wt\ cfgf] cgle1tfk|lt dgdg} xfF;f] p7\of] . d d':s'/fPF . sxfFsf] 3/
hNYof], Tof] t l6lesf] l:qmg kf] /x]5 . s:tf] cfZro{ Û sl/a tLgtn] 3/sf] cfsf/df h8fg ul//fv]sf] Tof] ljzfn
l:qmgdf dfG5] rnanfPsf] / af]n]sf] b]v]kl5 kf] xfdL cfk;df d':s'/fpof}F jf
s:tf]
rdTsf/ Û To;kl5 xfdLnfO{ cu'jfO ug]{ hfkm/n] l;+9L cf]/fn]/ c08/
u|fp08lt/ nu] . xfdLn] b]Vg'kg]{ cfZro{hgs lrh t ToxfF c¿ klg b]Vg afFsL /x]5 . dflyaf6
xfdLn] h'g kfs{ b]v]sf lyof}F, To;sf] tnkl§ ljzfn dfs]{6 kf] /x]5 . hf] s;}n] eGg} ;Sb}g,
;f]Rg} ;Sb}g ls ToxfF To:tf] ;'k/ dfs]{6 xf]nf . cxf Û s:tf] ;'Gb/ Û ToxfF gkfOg] lrh s]
xf]nf < xfdL 3'Dof}, x]¥of}F, cfFvf gc3fpGh]n . t/ lsGg kg]{
j:t' eg] t'ngfTds ¿kdf dxËf] kbf]{ /x]5 . ToxfFaf6 xfdLn] s]xL sf8{ / kmf]6f] dfq lnof}F
. ;]G6«n 6fj/ cfsf]{ zAbdf 6]lnkmf]g 6fj/ . h'g 6fj/
k]6«f]gf; 6fj/sf] prfOdf 5 . Tof] klg sd cfZro{hgs lyPg . !$*$ lkm6 cUnf] -@$) ld6/ <_
Tof] 6fj/sf] 6'Kkf]df l´nldnL u/]/ /ª\uL la/ËL lah'nL aQLsf b"/ufdL Unf]ax¿
3'ld/x]sf b]lvGy] . ;dLkaf6 6fj/sf] b[Zo /fd|f];Fu b]Vg g;lsg] ePsf]n] xfdLn] ´08} b'O{
;o ld6/sf] b"/Ldf /x]sf] ;;fgf] y'Dsf]af6 Tof] cTo'Rr 6fj/ x]¥of}F sl/a cfwf 306f;Dd
. x]l/ g} /Xof}F . o:tf] cb\e't lgdf{0f s;af6 eP xf]nf < o;sf l8hfOg/ sf] xf]nfg\ <
hfkfgsf] ;xof]udf dn]l;og s'zn sfl/u/Laf6 g} To;sf] lgdf{0f ePsf] eP tfklg l8hfOg/ rflxF
Vofltk|fKt Okm]n 6fj/sf l8hfOg/ /x]5g\ . oL ;a} b[Zo kl/b[Zox¿ / kl5 b]lvPsf :yfgljz]ifsf
cfcfg} syf jf Oltxf; ePsf] tYo xfdLn] :jLsf/ u¥of}F . t/ SjfnfnDk'/ l;6Lsf]
d'6'df km/km/fPsf] Tof] ;'Gb/ ktfsfn] eg] d]/f] dgsf] clnslt c+z vf];]/} /fVof] . p;nfO{ d]/f] af/]df dnfO{eGbf a9L yfxf /x]5 k|sfz ;fodL u'h/
u'h/fn
u'nhf/
s]xL dlxgf k"j{ u'h/fn sf7df8f}+ cfPsf lyP
. To;sf] Psfw dlxgf cl3 u'nhf/ klg sf7df8f}+ cfPsf lyP . To;sf] s}+of} jif{ cl3 s'g} lbg
u'h/ klg sf7df8f}+ cfPsf lyP . u'h/fnnfO{ d lrGb5' t/ ef/taif{sf k"j{
k|wfgdGqLeGbf a9L Ps k[ys z}nLsf lrqsf/ ;tLzs'df/ u'h/fnsf bfh'sf gftfn] lrqsfl/tfdf ?lr
ePsf] sf/0fn] . u'h/nfO{ klg d lrGb5' t/ Ps ef/tLo lrqsf/ ePsf]
x}l;otn] xf]Og d]/f lk|o n]vs zÍ/ nfld5fg]sf lk|oDjb\ ePsf] ljz]iftfn] . u'nhf/nfO{ d
cToGt glhsaf6 lrGb5', u'h/ / u'h/fnnfO{ h:tf] x}g . t/ xfd|f] JolQmut kl/ro gd:sf/ jf
xTs]nfdf /x]g . dnfO{ ofb eP;Dd u'nhf/ / d]/f] k|yd e]6 sljtfdf ePsf] lyof] . To;kl5
xfd|f] bf];|f] e]6 l;g]dfdf ePsf] lyof] . t];|f] jf k"0f{¿kdf e]63f6 uLtdf ePsf]
lyof] . ldhf{ uflnasf] uhndf u'nhf/sf] snddf k'gM?lQm x'Fbf, lbn 9'F9tf x} lkm/ jxL km';{t s] /ft lbg a}7] /x] t;Aa'/Phfgf lsP x'P
u'h/fn cfP . / uPkl5 w]/} cvaf/n] ;dfrf/ n]v] . Pp6f b}lgs cvaf/n]
@) dª\l;/ )%^ ;fndf ;DkfbsLo g} n]Vof],
u'h/fnn] eGg' eP´}+ blIf0f Pl;ofsf] ul/aL
lgjf/0f, lzIff, vfg]kfgL, :jf:Yo cflb If]qsf] ljsf;df If]qLo ;xof]un] pNn]Vo e"ldsf
v]Ng ;S5 . t/ ;fs{nfO{ k|efjsf/L agfpg o; If]qsf] g]t[Tjn] km/flsnf] b[li6sf]0f glnP;Dd
If]qLo ;xof]u cjwf/0ffdf dfq ;Lldt /xg]5
Ú u'h/fn cfpFbfh:tf u'h/ cfpFbf h:tf] sf7df8f}+sf]
Tof] ctLtdf w]/} cvaf/x¿ lyPgg\ To;}n] ;dfrf/x¿ ag]gg\ . t/ n]vs zÍ/ nfld5fg]n] !) ebf}
@)@^ ;fndf lgaGw g} n]v] .
Uofn/Ldf Ps lbgÚ gfds To; lgaGwdf zÍ/ n]V5g\
o:t} ef]sfPsf] cj:yf lyof] d]/f], u'h/n] cfgf k]lG6Ëx¿sf] k|bz{gLsf]
cfof]hgf u¥of] . u'h/ d]/f nflu ckl/lrt xf]Og . Ps h'u eof] pm sf7df8f}+ cfPsf] .
/fHofleif]ssf cj;/df lbNnLaf6 s]xL df]6/ l´sfOP . ltgsf] sf/fjfF sfzLdfaf; a:of] . Sns{
xf]6nsf] af/df u'h/;Fu To; sf/fjfFsf ln8/sf] hDsfe]6 x'G5 . df]6/x¿ l/Q} hfFb}5g\,
l/Q} kmls{+b}5g\ . hfg] < o;/L u'h/ sf7df8f}+ cfpF5Ps ;ftfsf] nflu . oxfFsf]
;Tsf/L jftfj/0fn] ubf{ p;sf] Tof] ;ftf c´} l;l4Psf] 5}g . pm C0f lt5{ oxfFsf]
jftfj/0fnfO{ lrlqt u/]/, lab]z k'¥ofP/ . lrqsnf dnfO{ nf]Eofpg] d'Vo xft u'h/sf] xf]
ToxL+ k|sf/af6 cDa/ u'?ªn] dnfO{ ;ËLtkl§ cfslif{t u¥of] .
o:t}
k|sf/n], lrqsnfsf] ca'´ d, Pslbg u'h/n] Pp6f gg\lkmu/]l6e k]lG6Ë, pkxf/ lbof] . d}n]
eg]+ æu'h/ d a'lbgF .Æ eG5 æo;df a'g] s'/f s] 5 < nu]/
sf]7fdf /fv\ . c´ ;S5f} eg]+, ;'Tg] sf]7fdf . clg ltd|f] km';{bsf] a]nfdf x]g]{ u/ . cy{
gvf]h Û rfx]sf] s'/f :jo+ pd|L cfpg]5 ToxfF .Æ u'h/ / u'h/fnsf] af/]df h:tf] u'nhf/sf]
ljifodf s]xL n]lvPgg\ jf cfPuPsf] hfgsf/L g} lbOPg . pgsf] cfudgsf] ;"rgf klg
kfOPg, k|:yfgsf] va/ klg ;'lgPg . a? pgn] ;'gfP cfgf sljtfx¿ ;flxlTos ;d"x
;f/f+zÚsf] ;dfof]hgdf c;f]h @! ut] )%^ ;fnsf] Pslbg aUuLvfgf, dbg k':tsfnodf . Pp6f
sljtfsf] c+z d c´} ;lD´/x]5',
h'g a:tLdf cfuf] nfu]sf] lyof] lxhf]sf] /ft Tof] a:tLdf d]/f sf]xL cfgfx? 5}gg\ cfOdfO{x¿ aRrfx¿÷s}øog\ dfG5] clg pd]/ kfs]sf tL ;a} h;sf] lz/df hNb} u/]sf lah'nL v;] tLdWo] d]/f sf]xL lyPgg\
t];|f] ljZjsf af/]df lrGtf a]flsPsf] pQm sljtf
d}n] afx]s w]/} g]kfnL cB|f/hLjLx¿n] ;'g] To; lbg . xfdLx¿ lyof}+ ToxfF w]/}
hgf
sljx¿df t'n;L lbj;, d~h'n, lji0f'lje' l3ld/] uLtsf/x¿df /Tg;d;]/ yfkf, /d0f
l3ld/] n]vsx¿df sdndl0f bLlB|ft, sgsdl0f bLlB|ft, cRo't/d0f clwsf/L, z/brGb| j:tL, /d]z
vs'/]n, ljKnj k|tLs, sf]if/fh Gof}kfg]
;"/sdL{x¿df /fd]z, cfefif clg uflosf
;';g df:s]
s]xL kqsf/x¿ klg lyP s]xL kmf]6f]u|fkm/x¿ klg . d u'nhf/sf] af/]df
af]ln/x]sf] lyPF pgL cfgf af/]df Ps ckl/lrtsf] d'v:yaf6 ;'lg/x]sf lyP . u'nhf/sf
af/]df ;'g]/ d~h'n, /d0f, ;';g, ls/0f t cfZro{rlst g} eP t/ u'nhf/ :jo+ klg sd rlst ePgg\
/ cGTodf af]n],
pm d]/f] ;fyL /x]5 . p;nfO{ d]/f] af/]df dnfO{ eGbf w]/} yfxf /x]5 .
sf7df8f}+df p;nfO{ e]6]/ d v';L ePF .Ú Tof] e]63f6kl5 u'nhf/ / d}n] ;Fu;Fu} a;]/ tl:j/
lv+rfof} s'df/ cfn]sf] Sofd/fdf . km]l/ cfcfgf lelhl6Ë sf8{
;f6\of}+kqfrf/ ug]{ afrfdf . labf eP/ u'nhf/ oxfFaf6 aDaO{ uPkl5 xfdLn] sl/asl/a
pgnfO{ la:of}{+ . km]l/ ;x/sf] lhGbuL
eL8sf] lhGbuL
Jo:ttfsf] hLjgz}nLdf u'nhf/
stfstf Sofn]08/df clÍt 5'§Lh:tf] eP/ a:of]:d[ltk6df . xfd|f e]63f6x¿ u|'k
kmf]6f]df c6fPsf k'/fgf ;fyLx¿h:t} eP/ ;D´gf ag] Pslbgsf] . ;D´]h:tf] u/]/ d}n]
lal;{lbPF pgnfO{ t/ of] d]/f] afgL x}g, hLjghGo :jefj xf] . oxfFlg/ x/]s ldqn] Psk6s sfn{
u':tfa h'Ësf] of] egfO{ ;lD´g}{ k5{ lstfjsf] df´sf] kfgf kN6fP/ x]g'{ la:tf/} yfx g} x'Fb}g s'g r}+ kfgf vlK6Psf] xf]nf st} d klg oxL rfxGy]+ pm lgi7'/L agf];\ / p;}nfO{ ;D´g] d jfxgf vf]lh/x"F jl;d j/]nL u'nhf/sf] efiffd} eGg] xf] eg] xfdL klg pgnfO{
km';{b d} dfq ;lD´g ;S5f}+ ha dgn] pgnfO{ vf]Hg yfN5 Ú oxfFlg/
lbn 9'F9tf
x}Ú eGg] k|;Ë cfpg' k5{ / dfq} xfdL ;lD´G5f}+ . gq t xfdL 5'l§G5f}+ / afFR5f},
o;/L cxdb km/fhsf] kª\lQmdf, æca s] lj58] xd tf] zfob seL Vjfaf]+ d]+ ldn] lh; t/x ;'v] x'P km"n lstfaf]+ d]+ ldn]Æ aiff}{+kl5 s'g} lbg xfdL ;Fu} lv+r]sf u|'k
kmf]6f] ePsf] cnad kN6fpF5f} / Psl5g ;lD´G5f}+ ctLtnfO{ . h;nL uhnsf/ km/fh cxdbn]
eg]h:t}
lstfasf] aLrdf ylGsG5 xd|f] ;D´gf ;'s]sf] km"n eP/Ú uGwxLg, /ËxLg
Tof] km"nn] xfd|f] :d[lt af]ls/xG5 cgGt;Dd . lbn PSnf] lzsf/L xf] ;flx/ ;flx/ n'lwofgjLn] ;D´]/ n]v]sf x'g\ ls ef]u]/
n]v]sf x'g\ eGg ufx|f] 5 t/ OdfGbf/Lk"j{s n]v]sf x'g\
lbn PSnf] lzsf/L
xf] .Ú o;n] ;D´gfsf] hËndf k5\ofO/xG5 . uflnan] eg]h:tf]
km';{bsf] lbgÚ klg
vf]lh/xG5 lstfa kN6fP/ lr¶L k9]/ jf cnad kN6fP/ . lstfa kN6fP/ ;D´gf bf]xf]¥ofpg]
l;nl;nfdf zfo/ j;Ld a/]nL cfgf] ld;/fdf eG5g\, lstfjsf] jLrsf] s'g} k]h vlK6Psf] x]g"{ . yfx 5}g s'lGg s'g k]h df]l8Psf] xf];\ d klg oxL rfxGy]+, pm lgi7'/L ePsf] pgnfO{ ;D´g s'g} jfxgf ag]sf] s;}nfO{ ;D´g ;fFRr} g} Pp6f l;nl;nf g} rflx+bf]
/}Ú5 d}n] oxfF u'nhf/nfO{ ;lD´+bf crfgs w]/} dfG5]nfO{ ;D´]+ uflna, bfz{lgs sfn{
h'Ë, slj ;flx/, uhnsf/ km/fh, zfo/ j;Ld ;a};a}nfO{ ;D´]+ k'gM Psk6s . ;flx/sf]
lbnÚnfO{ ;lD´bf efiffljb\ O{Zj/ a/fnnfO{ klg ;D´g k'u]+ . lbn eGg] zAb g]kfnL xf]
t <Ú eGg] gf6ssf/ cz]if dNnsf] Ps k|Zgdf :j= a/fnn] Ps ;flxlTos dfl;sdf k|ltpQ/df
eGg'ePsf] lyof]
lbn eGg] zAb 7]6 g]kfnL x}g, of] pb'{ zAb xf] . t/ of] lbndf
al;;s]sf] 5 . ca lbn eGg] zAbnfO{ zAbsf]ifaf6 lgsfn]/ xfdL xfd|f] lbn gb'vfcf}+ . of] ;do d O{Zj/ a/fnnfO{ h:t} df]tL/fd e§nfO{
klg ;lD´/x]5' h;sf] uhn n]vgn] ubf{ klg cfh
lbnÚ xfdLl;t ;l~rt 5 . xfdL w]/}
dfG5]nfO{ cg'xf/n] ;lD´G5f}+, gfdn] ;lD´G5f}+, sfdn] ;lD´G5f}+ t/ slxn]sfxL+ lrGb}
glrg]sf] dfG5]nfO{ klg xfdL p;sf] ;b\u'0fn], ;D´gfn], /rgfn] ;lD´g] u5f}{+ .
l;h{gfTdstf klg ;D´gf xf]Ú ljZjljVoft\ hfkfgL rnlrqsdL{ s'/f];fjfn] eg]sf
5g\
lqmol6lj6L Oh d]df]/LÚ cfls/f s'/f];fjfn] hfkfgL n]vs l/of]gf];'s]
cs'tfufjfnfO{ k'gM hLljt agfP, u'nhf/n] ldhf{ uflnanfO{ k'ghL{ljt u/]h:t} . cs'tfufjfsf]
Oltxf;sf] cFWof/f] kfgfdf x/fO;s]sf] syf
/fzf]df]gÚnfO{ s'/f];fjfn] sfnhoL l;g]df
agfP/ ljZj ahf/df hfkfgL ;flxTonfO{ Ps e¥ofË dfly r9fP . cs'tfufjfsf] kl/ro o;/L
km}lnof] ;+;f/e/
cs'tfufjf 6f]Sof]df hGd]sf lyP . O{=;+= !**@ sf] dfr{ dlxgf lyof]
/ lbg lyof] dlxgfsf] klxnf] . lktf lyP b"wsf 7"nf Jofkf/L . Psbd qm"/ :jefj
lyof] . cfdf lyO{ km'km" . ;xh, ;/n / Psbd zfGtzfGt k|a[lQsf .
yfxf 5}g
s] s]n] pgnfO{ olt bafof] cGttM pgn] xf/ dfg] . /flt a/gnsf w]/} uf]nLx¿ vfOlbP . laxfg
dfG5]x¿n] ;'g] ls l/of]gf];'s] cs'tfufjfn] ;bf;bfsf nflu 5'6\sf/f lnP . of] O{=;+=
!(@& sf] s'/f xf] .
o;kl5 O{=;+= !($% lt/ s'/f];fjfn] cs'tfufjfnfO{
k'gM hGd lbP /htk6df .
/fzf]df]gÚ k|bz{g ePkl5 O6fnL, k|mfG;, a]nfot, hd{gL, ef/tdf
PSsfl; cs'tfufjfsf] hGd eof] . of] hGdrflx+ pgsf] gdg]{ hLjgsf] hGd lyof] . of] hGd pgnfO{
s'/f];fjfn] lbP . u'nhf/n] klg o:t} Pp6f hGd uflnjnfO{ lbP O{=;+=
!(*& lt/ . O{=;+= !&(& df cfu/f -ef/t_df hGd]sf ldhf{ c;b'Nnf vfF
c;bÚ
n] ldhf{ uflnasf] gfdaf6 w]/} uhn n]v] . O{=;+= !*^( df lbNnLdf pgsf] lbn aGb eof] .
To;sf] Ps;o aL; jif{kl5 u'nhf/n] uflnasf] hLjgLdf rnlrq agfP
ldhf{ uflnaÚ
km]l/ Psk6s u'l~hP uflnasf af]nLx¿ xdsf] dfn'd x} hGgt ls xlsst n]lsg lbn s] axnfg] sf]
uflnaÚ o] vofn cR5f x} uhnufos huhLt l;+xsf] cfjfh eP/ pgL 3/3/df km]l/
u'l~hP Sof;]6df, /]l8of]df, 6L=aL=df, ;L=8L=df / cfh ko{Gt u'l~h/x] . s;/L
;ª\3if{df lat] pgsf] hLjgsfn, sxfF /x] pgsf OR5fsfcgGt cfsfz Û huhLtn], u'nhf/n]
Oltxf;af6 l´s]/ ;fdflhs agfOlbP, pbfËf] kfl/lbP ;a}sf ;fd' . uflna egL /x]+, xhf/f]+ Vjflxz]+ P];L ls x/ Vjflxz k] bd lgsn] ax't lgsn] d]/] c/dfg n]lsg lkm/ eL sd lgsn] s;/L afFr] uflnacfgf] ctLtdf < tL If0fx¿ cfh :d[lt ePsf 5g\ . afnfhfsn]
eg]´}+ cfhsf /fd|f If0fx¿ g} ef]lnsf /fd|f] :d[ltx¿ x'g\ . o;/L u'nhf/
/fd|f ;D´gfx¿Ú af]s]/
w]/}k6s cfP Ps l;g]sdL{sf] x}l;otn], sljsf] x}l;otn], uhnsf/sf] x}l;otn] . / Pslbg
crfgs Ps ldqsf] ¿kdf km]l/ xfd|f] 3/ cfOk'u]º sf]l/c/ ;le{;åf/f . xfdLn]
lal;{;s]sf] u'nhf/
xfdLn] la:of}{+ eG7fg]sf] u'nhf/ cfgf s]xL sf];]nLx¿
af]s]/ bfh' lbj; clg d]/f] 3/ Ps ;fy cfOk'u] . lbj;bfO{ s]xL lstfax¿ k7fOlbP5g\ dnfO{
s]xL uLlt Sof;]6x¿
xfdLn] km]l/ Psk6s pgnfO{ ;Dof}+ lj:d[ltsf] hËndf .
lxhf]cfh lbj;bfO / d]/f] e]6 x'Fbf u'nhf/sf] :d/0f :jtM x'G5 . ca xfd|f] ;D´gf afSnf]
x'Fb} uPsf] 5 Pp6f cª\u|]hL pvfg h:t},
u|f; laOË u|Lg cg lb cb/ ;fO8Ú
-3fF; csf]{lt/ klg xl/o} x'Fb} uPsf] 5 ._ d]/f] l8lh6n 8fo/Ldf
hLÚ cB|f/ lyr]kl5
u0f]z /l;s, uf}/LdNn, uf]/vfkq, ul/df, uug la/xLkl5 :jtM :km"t{} ¿kdf u'nhf/sf] gfd
km]8 Og -k|s6g_ eP/ cfpF5 / cfhsfn d pgnfO{ o;/L ;lD´G5' . u cyf{t\ uhn . uhn cyf{t\
u'nhf/ o;/L klg slxn]sfxL+ ;lD´G5' . u'nhf/nfO{ d}n] klxnf]k6s :jfdL /hlgz
hf]af{ lb a'4Úsf] ¿kdf sf7df8f}+ cfpg' x'Fbf Pp6f kfFrtf/] xf]6nsf] an ?ddf
;'g]+ uLtsf/sf] ¿kdf cfrfo{ /hlgz k"hfsf] k|;Ëdf elQm /rgfsf] rrf{ ub}{ ubf{
af/Daf/ u'nhf/sf uLltu]o ;fk6L lnO/x]sf lyP xfdLx¿ /hlgznfO{ x}g, u'nhf/nfO{
;'lg/x]sf lyof}+ . To;kl5 xfdLn] w]/} jif{ u'nhf/ ;'Gof}+ k|]dL eP/ . of] Pp6f pd]/sf]
l;+9L lyof] ;'g]/} dfq laTof] . To;kl5 km]l/ d}n] pd]/sf] csf]{ ;ª\3f/df
u'nhf/nfO{ lrg]+ Ps ;r]t / ;hu lkmNdsf/sf] gftfn] . lkmNd lgb]{zgsf]
ljBfyL{sf] x}l;otn] d}n] u'nhf/sf w]/} lkmNdnfO{ lstfasf] ¿kdf k9]sf] 5' Tof] rfx]
cfFwLÚ
df};dÚ
gdsLgÚ
dL/fÚ xf];\ jf kl5Nnf
dflr;Ú
x' t" t"Ú xf];\ . ljZjljVoft\ lkmNdsf/ :6\ofG;n] So|fd/sf] egfOdf
lkmNd lgb]{zs b'O{ k|sf/sf x'G5g\ Ps, hf] cfkm"nfO{ b]jtf 7fGb5 / csf]{,
hf] hfGb5 pm b]jtf xf] .Ú dnfO{ nfU5 u'nhf/ To;dWo] bf];|f]df k5{g\ / pgL ;fFRr}
gjfuGt's snfsf/sf] lglDt b]jt'No g} 5g\ . pgn] w]/}nfO{ df}sf lbPsf 5g\ cfgf
lkmNddf . g]kfnL l;g]dfsf] af6f] alg;s]sf] lyPg . o;
ljifodf cWoog ug{ d Pslbg aDaO{ k'u]+ . l;g]df tLg wf/fx¿df aG5g\ d"n wf/f
d}gl:6«d k[ys dfu{ -ckm la6_ / ;dfgfGt/ -Kof//n_ . oL tLg wf/fdWo] ;dfgfGt/ wf/f
u'nhf/sf] dfWod lyof] . ;:tf] ah]6, ;fdfGo 36gf, :j:y k|:t'lt / uxg cg';Gwfg g} u'nhf/sf
ljz]iftf x'g\ . xfdL klg o:t} >[ª\vnfdf lkmNd agfpg rfxGYof}+ / k'Uof}+ aDaO{ Û aDaO{ 5Fbf d u'nhf/nfO{ e]6\g 8fF8fdf /x]sf]
kfnLlxnl:yt pgsf] 3/
af]l:sofgfÚdf w]/} k6s uPF t/ e]6 slxNo} ePg Tof] Zj]t
j:q klx/]sL gjo'jlth:tf] nfUg] 8]9 tNn] aËnf;Fu l;jfo . Tolt a]nf d]/f u'? jf;'
e§frfo{l;t d rnlrq
cf:yfÚ /
k~rj6LÚdf ;xfos eP/ sfd ul//x]sf] lyPF . af;'
bf / u'nhf/ s'g} hdfgfdf Ps} lgb]{zssf ;xfos lyP . Tolta]nfsf rlr{t lgb]{zs ljdn /fosf
HjfOF ag] af;' bf / cfhLjg r]nf ag] u'nhf/
u'nhf/ ljdn /fosf k/Dk/f cg'ofoL lyP /
To;/L g} lkmNd agfP . Tof] rfx] sdn]Zj/sf] syf xf];\ jf ;d/]z a;'sf], cfgf] xf];\ jf
c¿sf] .
cfgGbÚ
Go" b]xnL 6fOD;\Ú
a;]/fÚ
df;'dÚ pgn]
c¿sf] lglDt o;/L g} n]v] . af;'Úbfsf w]/} lkmNddf u'nhf/n] w]/} uLt n]v], k6syf n]v] .
b'j} ;/:jtLsf eSt lyP . b'j} ;xwdL{ dfq x}g, ;x[boL klg lyP . Ps lbg af;'Úbfn] dnfO{ u'nhf/;Fu e]6fO lbg]
jfrf ug'{eof] / xfdL ;dod'tfljs pgnfO{
;L /sÚ xf]6nsf] 8ljË lyP6/df klv{g
yfNof}+laxfg b; ah]b]lv . jf;' bf / u'nhf/ ;dsfnLg lkmNdsdL{ eP klg cfk;df
k|ltålGåtf /fVy] t/ ldqjt\ . b'j} Pscfsf{sf] clt OHht uy]{ zAb / Jojxf/n] . dnfO{
yfxf 5 b'j}hgfnfO{ Pp6} s'/fn] 7u]sf] 5 ;DaGwn] . ljz]if u/]/ hLjg;ËLgLsf]
;DaGwn]
. b'j} l8jf];L{ lyP . af;'bfsL kTgL l/GsL e§frfo{ lkmNd kqsf/ x'g\ eg]+
u'nhf/sL kTgL /fvL Ps rlr{t cleg]qL
b'j}n] j}jflxs ;DaGwnfO{ nfdf] ;do;Dd lgjf{x ug{
;s]gg\ . jf;'bf cfgf w]/} sd ;fyLx¿ -uLtsf/ z}n]Gb|, gfos lbnLks'df/, gflosf dfnf
l;Gxf, cleg]tf an/fh ;fxgL, ;ËLtsf/ sGg" /fo_ dWo] uLtsf/ u'nhf/sf] clt ljZjf;
ug'{x'GYof] . Tof] lbg Û xfdLn] tLg 306f;Dd ;ljZjf; klv{+bf klg u'nhf/
cfPgg\ / Tof] e]6 ck"/f] g} /Xof] . ;fob Tof] lbgfÍ d]/f] aDaO{ k|jf;sf] clGtd /ft
lyof] To;kZrft\ d ef/tsf] afO{;f}+ /fHo l;lSsd hfg] tof/Ldf lyPF . dnfO{ ;don] km]l/
Ps k6s 7Uof] clGtd 38Ldf . af;'Úbfn] k|]dk"j{s eGg'eof]
8G6 j/L
dfO ;g\ Û ;d Pgfb/ 8]
.Ú lg/fzk"j{s kms]{/ cfgf] C0fsIf
-Nof6_ dfcfPF / k|:yfgsf] tof/Lsf] lglDt ´f]nf s:b} ubf{ b"/bz{gsf] ;dfrf/df
u'nhf/nfO{ b]v]+ 6L=jL=df, gflosf bLlKt gjn -hf] /f]O/x]sL lyO{_nfO{ ;DxfNb} u/]sf]
. b[Zo cfFvfdf lkm+lhb} uof] kbf{df cfuf]sf] d':nf] klg b]v]+,
/f]O/x]sLlrRofO{/x]sf] cleg]qL zjfgf cfhdL, ;+od b]lvg] snfsf/ /fhaAa/ / pgsf] 5]pdf
pgsL kTgL gflb/f hflx/ /;Fu} lyof] ef/tLo /htk6sL zLif{:y clegoL l:dtf kfl6nsf] lr/lgb|fdf
/x]sf] kfly{j z/L/
h;nfO{ h;nf]s xl:k6nsf 8fS6/ ;f]gfjfnfn] d[t 3f]lift ul/;s]sf lyP
eg]+ b"/bz{gsf ;dfrf/jfrs dxfofqfsf] tof/L elg/x]sf lyP b'Mlvt / cfb|{ eP/ . / To;kl5 dfq yfxf kfPF u'nhf/;Fu Tof] cefuL lbg
d]/f] lsg e]6 ePg d}n] aDaO{ 5f]8]kl5 ;fob w]/} sd dfG5]nfO{ aDaO{af6 cPsf e]6\g uPF . To;kl5 u'hnf/;Fu ;+of]un]÷efUon] jf cj;/n] sxL+
st} ;fB|fft\ e]6 ePgsljtf, uLt / l;g]dfdf jfx]s .
;f/f+zÚn] cfof]hgf u/]sf]
pQm e]6 d]/f lglDt lk|os/ t /Xof] g} / ;D´gfsf] lglDt sf/0f klg aGof] . d Tof] cefuL If0f ;lD´G5'aDaO{sf] / cfh
;f/f+zÚsf] of] ;+of]u b]V5' / dgdg} ;f]R5' dfOsn 8L= pGgfdGgf]sf]
b 6\o|flhs
l;G;]h ckm\ nfOkmÚ / uD5' cfkm}leq,
dflg; gfzjfg 5 . Tof] xf]nf t/ xfdL lj/f]w
ub}{ ljgi6 xf]pF, clg xfdLnfO{ klv{/x]sf] efUo z"Gotf g} /x]5 egL Tof] efUo cGofoL
ePsf] b]lvOg] u/L sfo{ u/f}+ .Ú / ToxL sfo{
;f/f+zÚn] u/]sf] 5 d]/f lglDt
. clg To:t} Pp6f sfo{ u/]sf] 5 g]kfnL ;flxTosf k|yd d'Qmssf/ eLdbz{g /f]sfsf] k|yd k':ts
3fd 8'aL tf/f gpbfPsf] cfsfz x'F dÚ k9]kl5 To;sf ddf{Gt kª\lQmn], s}+of}n] oxfF /ftsf] uLt yfn]y] cfgf cfgf tf/fx¿ afn]y] t/ sf] /Xof] ca oxfFltdL 5f} d 5' / xfd|f] /x/ afFsL 5 /ft s]jn Ps k|x/ afFsL 5 yfx 5}g d s;nfO{ ;lD´/x]5' < sljnfO{,
lkmNdsf/nfO{, uhnsf/nfO{, l5d]ssf Ps gful/snfO{ jf dnfO{ ;D´gf k7fpg] d]/f ldqnfO{ < kf]=j=g+= ^)$&, ;fg]kf, nlntk'/ |
d'nn]v | | k|ltlqmof | | ;Dkfblso | | ;+:s[lt | | ;flxTo | | lrGtg | | k':tsklqsf | | syf | | sljtf | | ljrf/ d~r | | k|;Þª\uj; | | Joª\Uo | | ;+:d/0f | | ;Gbe{ || lgjGw | | Home| |
| Send your comments and letters to the
editor at gopa@mos.com.np 1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on GORKHAPATRA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to us. Send us your feedback: contact us. CLICK HERE FOR PAST ISSUE HOME TOP |