|
Pp6f a:tLsf] syf jgdfnL lg/fsf/ s]xL lbg a:g' kg]{ sfdsf] l;nl;nfdf d of] a:tLdf
cfOk'u]sf] x'F . of] a:tLdf cfOk'Ugf;fy g} cgf}7f s'/f;Fu kl/lrt x'g k'u]sf] lyPF .
a:tLsf] l;dfgfaf6 d leq k:gf;fy Ps x"n dflg;n] dnfO{ lgofln/x]sf lyP . dflg;sf]
pT;'stf b]Vbf a:tLdf ;xof]u kfOg] eof] eGg]df cfZj:t ePF . t/, d glhs k'Ugf;fy s]xL jf:tf
gu/] h:t} sf]xL cfsfzlt/ x]g{ yfn], sf]xL 8fF8f kfl/kfl/lt/ / sf]xL k5fl8 kms]{/
cfg} s'/fdf ;+nUg /x]sf] b]vfpg ukm ug{ yfn] . hlt axfgf u/] klg pgLx¿sf] Wofg eg]
dtkm{ g} lyof] . d klg pgLx¿nfO{ s'g} jf:tf gu/L cufl8 a9]+ / glhs} /x]sf] Pp6f ;fgf]
lrof k;ndf ´f]nf la;fP/ a;]F . k;ndf a;]sf dflg;x¿ klg dnfO{ g} x]l//x]sf lyP . of]
a:tLdf d gofF eP tfklg s;}n] s'g} k|sf/sf] kl/rosf] cf}krfl/stf lgjf{x ug{ cl3 ;/]sf]
gb]v]/ crDd nfUof] . lrof k;ndf a;]sf dflg;x¿dWo] sf]xL yfndf rfp rfp vfFb} lyP, sf]xL
lrof;Fu la:s'6 vfFb} lyP . lrof k;n]nfO{ Ps lunf; lrof agfpg dfq s] eg]sf] lyPF, ToxfF
pkl:yt ;a} :tAw eP, dfgf}F s'g} ad lj:kmf]6 ePsf] 5 . Psl5g ToxfF ;Ggf6f JofKt eof] . h;n]
h] ug{ nfu]sf lyP To:t} ¿kdf 6Ss cl8P/ 58\s] cfFvfn] dnfO{ g} x]l//x] . lrof dfu]/ d}n]
7"n} ck/fw u/] h:tf] nfUof] / lrof k;n];Fu ;f]w]F, æx}g efO lrof dfu]/ d}n] s'g}
7"nf] uNtL u/]+ ls Sof xf] <Æ lrof k;n]n] klg dnfO{ chLj b[li6n] x]b}{ eGof],
ætkfO{+n] lrof dfq} dfUg' eof] lg To;}n] .Æ æs] lrof dfq} dfUg' x'Fb}g / <Æ æo; a:tLdf rfp
rfp gvfO{ lrof vfg} x'Fb}g, tkfO{+n] lrof dfq} dfUg' eof] lg To;}n] .Æ k;n]sf] s'/f ;'Gbf
crDd nfUof] . OR5f eP klg geP klg lrof lkpFbf rfp rfp vfg} kg]{ afWotf o; a:tLsf] ljz]iftf
/x]5 . Wofgof]Uo s'/f] s] 5 eg], rfp rfp o; a:tLsf] pTkfbg xf]Og t}klg o; a:tLsf] lk|o vfB
alg;s]sf] /x]5 . z'¿d} o; a:tLdf o:t} k|sf/sf gofFgofF k|rng /x]5g\ eGg] k"j{
;Í]t kfPF . dnfO{ o; a:tLdf 3'nldn x'g b'O{rf/ lbg nfUof] To;
cjlwdf d}n] o; a:tLsf s]xL k|rngx¿ a'l´;s]sf] lyPF . lbpF;f] lrof lkpg'eGbf cufl8 rfp
rfp vfg} kg]{ / ljxfg lrofeGbf cufl8 h'n]jL vfg} kg]{ rng crDd g} dfGg' kb{5 . rfp rfp vfg
t 3/d} klg ;lsG5 t}klg k;nd} uP/ vfg'sf] /f]df~r cs}{ x'G5 . To;}n] o; a:tLsf clwsf+z
dflg;x¿ laxfg / lbpF;f] lrof k;ndf hDdf x'g] ubf{ /x]5g\ . k;n cyf{t\ lrof k;nx'g t
o:tf a:tLsf k;ndf g'g, t]n, rfdnb]lv lnP/ sk8f cflb klg kfOG5 t}klg gfd lrof k;n g} x'g]
ub{5 . b'O{j6f k;n /x]5g\ oxfF . Pp6f k;n]n] bfofF xftn] sfd ug]{ ePsfn] h'n]jL klg
bfofFaf6 3'dfpFYof] / csf]{n] afofF xftn] sfd ug]{ ePsfn] afofFaf6 3'dfpFYof] . To;}n]
bfofFaf6 3'd]sf] h'n]jL dg k/fpg]x¿ bfofF lrof k;ndf hDdf x'Gy] / afofFaf6 3'd]sf] h'n]jL
dg k/fpg]x¿ afofF lrof k;ndf hDdf x'Gy] . dnfO{ x'g} k|sf/sf h'n]jLsf] :jfb p:t} nfUYof]
/ h'n]jLsf] cfsf/k|sf/ klg Pp6} h:t} b]lvGYof] . d slxn] bfofF lrof k;nlt/ k'Uy]F / slxn]
afofF lrof k;nlt/ k'Uy]F . b'j}lt/ cfpg]hfg] u/]sfn] dnfO{ a:tLdf zÍf:kb b[li6n]
x]b{y] . t/, d;Fu s]xL eGb}gy] . laxfgsf] vfgf vfg'eGbf cufl8 nf]Ug] dflg;x¿ Psk6s
cfgf] 3/ 3'Dg] ub{y] . 3'Dg] tl/sf klg bfofF kf/]/ of afofF kf/]/ x'GYof] .
:jf:gLdfG5]x¿ vfgf Vjfpg'eGbf cufl8 efG;fdf yk8L ahfP/ gfRg] ub{y] . of] a:tLsf dfG5]x¿ sfd ub}{gy], s'/f uy]{, ukm uy]{,
yk8L ahfpFy] / unNn xfF:y] . s'/} s'/fdf ;8s agfpFy], k'n agfpFy] / ljs[lt km}nfpF5 eg]/
a;nfO{ a:tLdf k:g /f]s nufpy] / Ps8]9 306f k}bn g} lx8\g dg k/fpFy] . s'/} s'/fn]
7"nf snsf/vfgf agfpFy] / a]/f]huf/ o'jsx?nfO{ /f]huf/Lsf] ;kgf b]vfpFy] .
o'jfx¿ klg lbpF;} /ËLg ;kgf b]Vg] afgL a;fln;s]sf lyP . To;}n] ;kgfd} /dfpFy] .
v]tLkftLdf pGgt tl/sfsf] s'/f uy]{ s[lifcf}hf/ / /f;folgs dnsf] dxTjaf/] rrf{ uy]{ t/
v]taf/L clwofdf sdfpg csf]{ a:tLsf dfG5]x¿nfO{ lhDdf nufPsf lyP . pBf]u / Jofkf/sf klg
s'/f uy]{ t/ o; a:tLdf vf]lnPsf b'j} bfofF÷afofF lrof k;nsf dflns aflx/sf lyP . t/ o;
a:tLsf dfG5]n] tL k;n] aflx/sf dflg; x'g\ eGg] lal;{;s]sf lyP . lzIffsf ljifodf klg s'/f
uy]{ lzIffsf] lubf]{ :t/sf ljifodf lrGtf hgfpFy], lzIff Joj;foLd"ns eof] cyjf
lzIffdf Jofkf/ rNg yfNof] eGg] rrf{ uy]{ / k/LB|ffsf ;dodf k/LB|ff xndf k/LIffyL{x¿eGbf
w]/} cleefjs / 8\o'6Ldf gvl6Psf lzB|fsx¿sf] pkl:ylt x'GYof] . o:tf] cj:yfdf klg s]xL pkfo
nfu]g eg] rf/kfFr xhf/ af]s]/ s]xL lbg ldq /fi6«lt/ 3'Dg hfGy] / kms{+bf
cfkm"n] rfx]sf] >]0fLdf pQL0f{ ePsf] nAwfÍkq lnP/ kms{Gy] . o; a:tLsf] d"No sfd vfg', s'/f ug'{ / s'/f sf6\g'
g} lyof] . nf]Ug] dflg;x¿ lrof k;ndf of rf}tf/Ldf hDdf eP/ ukm xfFSy], tf; lkm6\y] of Ps
csf{nfO{ p8fpg] ub{y] eg] :jf:gLdflg;x¿ vfgf agfpy], efF8f dfby] clg l;Fuf/k6f/
u/]/ Ps 7fpFdf hDdf x'Gy] / ukm uy]{ . slxn]sfxL+ cfk;df af´faf´ ug'{ klg
pgLx¿sf] lbgrof{df ;fd]n lyof] . csf]{ dnfO{ crDd nfu]sf] s'/f o; a:tLsf] dgf]/~hg ug]{
tl/sf xf] . nf]Ug]dflg; / :jf:gLdflg;sf aLrdf å}cy{s jfSox¿ k|of]u u/]/ xfF:g' xF;fpg'
tyf Ps csf{nfO{ lh:Sofpg' / cfk;df lhl:sg' ;fwf/0f dgf]/~hg dflgbf]/x]5 . o:tf lqmofsnfk
;d"xdf of ;d"xut klg ug{ ;lsGYof] / ;fj{hlgs :ynx¿df v'nf ¿kdf x'g] ub{Yof] .
t/ 7"nf] dgf]/~hg eg] b'O{ hgf ldn]/ s'g} PsfGt 3/, uf]7 jf 3fF; bfp/f sf6\g] lgx'F
kf/]/ hËnlt/ hfg] / uf]Ko ¿kdf of}g ;Dks{ ug]{ x'Fbf]/x]5 . of] sfo{ dfq dgf]/~hgsf nflu
x'g] ePsfn] Pr=cfO=eL= a'´] ga'´] klg /]l8of] g]kfnn] Psflaxfg} ;D´fpg] u/]sf] / af6f
3f6f bf]af6fx¿df 7"nf af]8{x¿df lrq ;lxt b]vfOPsf ;fwg k|of]u ug{ e'Nb}gy] .
dgf]/~hgsf] k|:tfj s'g} klg a]nf s'g} klg kIfaf6 cfpg ;SYof] . k|rng s] /x]5 eg] klxn]
k|:tfj h;n] /fVof] ;fwg klg p;}n] l´Sg'kg]{ /x]5 . To;sf/0f nf]Ug]dflg;sf vNtLdf /
:jf:gLdflg;sf k6'sfdf To:tf ;fwg x/avt x'Gy] . Psk6s o:tf] eof] d}n] PSn} ePsf]
df}sf 5f]k]/ Pp6L o'jtL;Fu dgf]/~hgsf nflu k|:tfj /fv]F, p;n] klg tTsfn :jLsf/ u/L, /dfOnf
ukm ub}{ hËn k:of}+ t/ P]g df}sfdf d;Fu ;fwg gx'gfn] nlHht eP/ ljgf dgf]/~hg kms{g'
k¥of] . o;/L of] a:tLdf s]xL lbg latfPkl5 dnfO{ nfUof] of] a:tL
kfgLd?jfx¿sf] a:tL xf], d?e"ld h:t} cg'Tkfbs /x]5 . d?e"ld x'gsf nflu kfgL dfq
gePsf] x'g'kb{5 eGg] s]xL 5}g . kfgL eg]sf] hLjg xf] . dflg; hLjGt x'g' kb{5 . dflg;leq
kfgL au]g eg] l;h{gzLntf x/fpF5, ;f}xfb|{tf x/fpF5, dfgjtf x/fpF5 / dfG5] lghL{j x'G5 .
vf]nfel/ kfgL au] klg dflg; leq kfgL au]g eg] dflg; d?e"lddf kl/0ft x'G5 . kfgL ;h{s
xf], kfgL l;h{gfsf] >f]t xf] . dflg; l;h{gzLn ePg eg] kfgLd?jfsf] ;+1f kfpF5 . of] a:tL
kfgLd?jfx¿sf] a:tL /x]5 hxfF l;h{gzLntf g} 5}g . a:tL eg] kl5 dflg; x'g' :jfefljs} xf] t/
gfd dfqsf] dflg; x'g'n] dflg;x¿sf] a:tL eGg ldNb}g ;fob . o; a:tLdf a:g] k|To]sn]
Pscsf{nfO{ dflg; g} xf]Ogg\ eGg] bf]iff/f]k0f ug{d} Jo:t /fVg] ub{5g\ . sfdeGbf s'/f
w]/} ug]{ :jefjsf cg'Tkfbs dflg;af6 l;h{gzLntfsf] s'/f ug'{ afn'jfaf6 t]n lgsfNg' h:t} xf]
. æd Pp6fn] u/]/ s] x'G5 / < dnfO{ dfq sfd ug{ s] vfFrf] k/]sf] 5 / < h;n] s'/f
lgsfNof] p;n] g} ug'{ kb{5 . ;/sf/ ePkl5 hgtfn] lsg sfd ug'{ k¥of] < hgtfn] ug}{kg]{
eP ;/sf/ agfpg'sf] cy{ s] <Æ cflb 6Lsfl6Kk0fLx¿ u/]/} lbg latfpg] dflg;x¿nfO{
s;/L dflg; eGg] / To:tfaf6 l;h{gzLntf cyjf pTkfbgzLntfsf] cf1f s;/L ug]{ < To;sf/0f of]
a:tL kfgLd?jfx¿sf] a:tL /x]5, d?e"ld /x]5 . d}n] sfdsf] lhDdf lnP/ o; a:tLdf cfP klg oxfFsf]
kl/l:yltn] s'g} sfd ;Gtf]ifhgs ¿kdf ug{ ;ls/x]sf] lyOgF . o; a:tLdf cfPkl5 d klg la:tf/}
la:tf/} oxfFsf dflg;h:t} kfgLd?jf, gfdb{ / x'ltxf/fsf ¿kdf kl/jt{g x'Fb} uPsf] cg'ej ug{
yfn]sf] 5' . jftfj/0fn] dflg;nfO{ kl/jt{g u/fpF5 eGb5g\ . ;fob ddf klg ToxL lgod nfUof] ls
< hflu/ vf]Hbf vf]Hbf yfls;s]sf] cj:yfdf kfPsf] hflu/vfg o; a:tLdf cfOk'u]sf] d . hflu/
kfPkl5 d leq pT;fx, hf]; / hfFu/ df}nfP/ cfPsf] lyof] / o;f] u5'{ / p;f] u5'{ eGg] of]hgf
agfPsf] lyPF . hflu/ kfPkl5 dnfO{ of] hflu/ ;w}F gfdb{ eGg] :jf:gLnfO{ / ;w}F x'ltxf/f
eGg] afa'nfO{ hjfkm xf] . To;sf/0f of] hflu/af6 g} d}n] s]xL ug'{k5{ eGg] cbDo pT;fxsf;fy
o; a:tLdf cfOk'u]sf] lyPF . t/ o; a:tLsf] jftfj/0fn] d]/f] pT;fx, hf]; / hfFu/df s'g} dnhn
u/]g . kmn:j¿k d lgliqmo x'g k'u]F . d]/f] sfo{ of]hgf kmfOnd} /Xof] . k'gM :jf:gLn] eg]
h:t} gfdb{ / afa'n] eg] h:t} x'ltxf/f aGg k'u]F . cfdfafa'n] ;w}F x'ltxf/f eGg] bf]if
nufpFy] . d]/f] k9fO dWod:t/sf] ;/sf/L :s'nsf] :t/ ;'xfpFbf] lyof] . /fd|/L k9\g' kb{5,
/fd|f] >]0fLdf pQL0f{ x'g' kb{5, /fd|f] hflu/ vfg' kb{5 / /fd|/L k};f sdfpg' kb{5 eGg]
afa'sf] OR5f cfª\sfB|ffnfO{ slxNo} k"/f ug{ ;lsFg . dWodvfn] ;/sf/L :s'ndf k9]/
afa'sf ;kgf s;/L k"/f ug{ ;Sy]F / < o; cy{df d x'ltxf/f x'g k'u]F, gfnfos 5f]/f]
;fljt ePF, / kl/jf/sf lglDt cg'Tkfbs tTj ;fljt ePF . :jf:gLsf cufl8 klg cfkm"nfO{ db{
nf]Ug]sf ¿kdf k|:t't ug{ ;lsgF . lax]eGbf cl3 k|]d ug]{tfs eg] d pgnfO{ cg]sg ;kgf
b]vfpFy]+ / h"g tf/fn] ;hfpFy] . cGo ;fwg / >f]t d;Fu lyPgg\ . ;kgf / h"g
tf/fnfO{ k};f vr{ ug'{ kb}{gYof] / jf:tjdf eGg] xf] eg] o:t} ;kgf / h"gtf/fs} cfwf/df
:jf:gLdflg; d"v{ aG5g\ . d b'O{rf/ jif{ k|]d ul//x]/ p;nfO{ o;/L g} d"v{ agfO/xg
rfxGy]F k|]d ul//xFbf h'g dHhf x'GYof] lax] u/]kl5 Tof] dHhf /xb}gYof] . dnfO{ of]
yfxf lyof] t/ pm ;kgfaf6 olt cfslif{t eO{ ls p;n] d;Fu lax] u/L, d afWo ePF . lax] u/]sf]
ef]lnkN6af6} dnfO{ gfdb{ eGg yfnL . x'g klg lsg gegf];\ Û p;sf ;fdfGoeGbf ;fdfGo cfjZostf
k"/f ul/lbg klg ;Sb}gy]F . t}klg dfq cfZjf;gsf] e/df p;nfO{ ef]Uy]F . pm dnfO{ slxn]
;xdltn] / slxn] c;xdltn] ;fy lbGyL / klg pm dnfO{ gfdb{, x'ltxf/f / kfgLd?jf eGg] l6Kk0fL
ug{ r'Sb}g lyO{ . o;k|sf/ d]/f] cfgf] jf:tljs hLjgnfO{ lgofNbf / o;
a:tLsf] jf:tljstfnfO{ a'bf d cfkm"nfO{ o; a:tLs} cleGg cË x'F h:tf] nfUg
yfn]sf] 5 . kl/jf/ ;a}nfO{ o;} j:tLdf a;f]af; u/fPF eg] s'g} k|sf/sf] u'gf;f] /xg] 5}g
h:tf] nfUg yfn]sf] 5 . Pp6f d?e"ldt'No o; a:tLdf a;f]af; ug]{ u/fpg] ;Dk"0f{
of]Uotf / ljz]iftf ddf /x]sf] 5 . o; a:tLsf gfd dfqsf dflg;df /x]sf gfdbL{kg, cg'TkfbsTj,
x'ltxf/f / kfgLd?jf :jefj ;a} ddf ljBdfg 5g\ . To;}n] d o;a:tLsf] cfbz{ gful/s ;fljt
x'g]5' . olt ;f]r]kl5 xn'Ëf] cg'ej u5'{ d . clg rfp / lrof vfg k;nlt/ nfU5' . tfg;]g, kfNkf n3'syf j/bfg
s';'d 1jfnL o;kN6
hf8f]df dflns;fasf 5f]/fsf k'/fgf rKkn h8fp/L gkfP klg ;Gt]n] dflns;fanfO{ eGg ;s]sf] lyPg
. hf8fn] km'6]sf v'§f, laxfg} b'w lng hfFbf v'a} hf8f] x'GYof] . dflnSgL;fasf]
pbL{adf]lhd aunfd'vLsf] bz{g ug{ hfg] eof] kl/jf/ ;a} . dflns;fa g'xfpg kfgL ttfpg yfn] .
;Gt]nfO{ dflnSgLn] xsfl/g\
P kmf]x/L df]/f, g'xf Û km"nk|;fb n}hfg kb}{g ÛÚ
;Gt]n] 6fpsf] km'6\nf h:tf] lr;f] kfgLdf ;fa'gn] g'xfof] . xftv'§f s7\ofª\lu|P/ s]xL
;dfTg} ;s]gg\ .
p7 km"nk|;fb Û cN5L df]/f] Û vfgsf] sfnÚ dflnSgLsf] ss{;
cfb]z kfng u¥of] ;Gt]n] aNntNn . 7"nL
d}of;fa, ;fgL d};fa, dflns dflnSgLsf kl5 vfnL v'§f :o"=:o" ub}{ ;Gt]
km"nk|;fb af]s]/ n'?n'? lx+F\of] . hf8f]n] ;Gt]nfO{ dlGb/ geP/ g/s lx+8]h:t} nfUof] . ;Gt]
9f]sfdf dflnsdflnSgL / d};fax¿sf h'Qf s'/]/ pleof] . 9f]sfdf s]xL s's'/ lyP .
5]j}df /f]lsPsf] df]6/ leq ;]tf] s's'/ d:t lgbfPsf] lyof] . ;Gt]sf] dg s's'/ b]v]/ Ps
tdf;sf] ef] . s's'/sf] 5]j}df ofFlsPsf] la:s'6 b]v]/ p;nfO{ stfstf ef]s nfu] h:tf]
ef] .
csf]{
hGddf d cd]l/sfdf hGd" eg]/ dfu]F ÛÚ
d t hfkfgdf hGdg kfpmF eg]/
dfu]FÚ 7"nL d};fan] a'h|'skg b]vfOg\ ;fgL d};fanfO{ .
g]kfndf hGd]/ Sof af]/
ÛÚ b'j} d};fa ;xdt b]lvP . dflns, dflnSgL h'Qf nufpg yfn] .
P
;Gt], eujfg\nfO{ 9f]Ug hfGg;\ < s'g kfkn] sËfn eP/ hlGd;\, c´ klg wd{sf] gfd lnGg;\
<Ú dflnSgLn]
d'lQmÚsf] af6f] atfpFb} xsfl/g\ . k'gh{Gdsf] ;'vsf] sNkgfdf ;Gt]
dlGb/leq k:of] . ;Gt] kms{g] lalQs} ;fgL d};fan]
t}n] s] j/bfg dflu;\ < eg]/
;f]lwg\ . ;Gt]n] csf]{ hGddf
pm Tof] s's'/ ag]/ hGd"Ú eg]/ dfu]F eGb} uf8L
leqsf] s's'/ b]vfof] .
u'NdL, l/d'jf lbUe|ldt :jKg s[i0f ahufOF ;x/sf] Ps s'gfdf dflg;sf] eL8 al9/x]sf] lyof] . dflg;sf] eL8 b]v]/
Psd'i6 sdfO{ x'g] cfzfn] dfluvfg] Pshf]8L eL8df ldl;P . duGt]sf] hf]8LnfO{ eL8leqsf]
b[Zon] cflslif{t kf¥of] . a8f] uhasf] /f]df~rsf/L b[Zo nfUof] pgLx¿nfO{ . dflg;x¿
k'/fgf sfd gnfUg] x'nË]sf efF8fs'F8f lbGy] . sflnu9n] To;nfO{ cfuf]df kf]n]/ kufNbYof] .
kufn]sf] pQm wft'nfO{ d"lt{ agfpg] ;fFrf]df xfn]/ af]Nnfg\h:tf] eujfg\sf] d"lt{
l5gd} lgsfNbYof] . dflg;x¿ k};f ltb}{ d"lt{ n}hfGy] . duGt] hf]8L klg d"lt{ agfpg] ljrf/n] kfnf]df k;] . pgLx¿
cfkm"n] dfUg Pjd\ vfgf vfg;d]t k|of]u ug]{ u/]sf] xn'Ë]sf] yfnnfO{ ufn]/ wgsL b]jL
nIdLsf] d"lt{ agfO{ cfkm";Fu} n}hfg rfxGy] . pgLx¿n] ljrf/ u/]
nIdLdftfsf] d"lt{ cufl8 a;]/ k"hf cr{gf u/]df cjZo wg k|fKt x'g]5 . cfgf]
ul/aL lgjf/0f x'g]5 . /, dfu]/ vfg'kg]{ 5}g . b'j}n] dfUg k|of]u ug]{ u/]sf] xn'Ë]sf] yfnnfO{ nIdLsf] d"lt{
agfpg sflnu9nfO{ eg] . sflnu9n] Psl5gkl5 nIdLsf] d"lt{ agfP/ lbof] . Hofnfafkt\ lbge/
dfu]/ hDdf kf/]sf] k};f / cGg lbP pgLx¿n] . nIdLsf] d"lt{ lnP/ v'zL;fy tL duGt] hf]8L cfgf] af;:yfg
k'u] . ToxfF ltgsf ;;fgf 5f]/f5f]/Lx¿ afa'cfdfn] dfu]/ NofPsf] vfg]s'/f vfg kfOg]
cfzdf al;/x]sf lyP . duGt]hf]8L eg] ev{/} NofPsf] nIdLsf] d"lt{ cufl8 xft hf]8]/ wg
;DklQsf] dfu ub}{ k|fy{gf ug{ a;] . ptf 5f]/f5f]/Lx¿ eg] ef]sn] lrRofpg yfn] . 5f]/f5f]/Lx¿ ?g yfn]kl5
ltgLx¿ ´:s] . ;fydf vfg]s'/f cGg jf k};f s]xL lyPg . Tof] t sflnu9nfO{ a'´fO;s]sf lyP .
cfh olQs} eof], ef]ln dL7f]dL7f] vfpFnf, a? ltdLx¿ klg nIdLdftfsf] 5]pdf
cfcf] / k|Fy{gf u/ .Ú pgLx¿ 5f]/f5f]/LnfO{ kmsfpg yfn] . t/ 5f]/f5f]/Lx¿ eg] ´g\
?g yfn] . To;}aLr ef]ln dfUg hfg] s'/fn] pgLx¿nfO{ lk/f]Nof] . dfUgnfO{ k|of]u ug]{
u/]sf] xn'Ë]sf] yfn t nIdLsf] d"lt{df kl/0ft e};s]sf] lyof] . To;kl5 duGt] hf]8Lsf]
?jfO{ klg qmdzM 5f]/f5f]/L;Fu} ldl;g yfNof] . clg t duGt]sf ;kl/jf/ nIdLsf]
d"lt{cufl8 a;]/ sf]sf]xf]nf] dFRofpFb} ?g yfn] . dfcf]jfbL 8f= /fh]Gb| ljdn hgsk'/ xjfO c8\8fdf c;fwf/0f rxnkxn lyof] .
rf/}lt/ k'ln;x¿ 7d7d u/L lx+l8/x]sf lyP . d'08sf ´'08 dflg;x¿ xftdf dfnf lnP/ cfO/x]sf
lyP . sfnf] sDan a]x|]sf] cwa}+;] / l;NnL h:tf] b]lvg] Pp6f dflg; 3/L otf / 3/L ptf
ul//x]sf] lyof] . To;sf] dgdf s'g x'G8/L rn]sf] lyof] < cfFvfdf pGdfb;Fu} cfqmf]zsf]
cGwHjfnf / j]bgfsf] c;Ld ;fu/ b]lvGYof] . s6\sl6Psf] d}nf], 3'F8f3'F8fdf kmf6]sf]
;'?jfn, leq;Dd vKnSs vf]lkN6f k/]sf ufnf, a9]sf] ltnrfdn] bfx|L, sn]+6L k/]sf,
;'s]sf cf]+7, leq} ufl8Psf cfFvf b]v]/ ;lhn} cg'dfg ug{ ;lsGYof] To;}n] w]/} lbgb]lv
ljlB|fKttfk"0f{ c:tJo:t hLjg u'hfb}{ cfPsf] 5 . ;+DejtM To;nfO{ Hj/f] klg
cfPsf] 5 . Tof] lj>fdsIfleq k:of] / Pp6f a]~rdf 8ª\u|Ë n8\of], hxfF tLghgf
klxn]b]lv g} al;/x]sf lyP . tL dfG5]x¿ klxn] t ´l:sP, t/ kl5 ;fdfGo eP/ ulkmg yfn] . ædGqL cfpg c´ l9nf] x'G5 Sof/] <Æ Pp6fn] k|Zg
u¥of] . æv} Û ;'Gb5' o;dfly s'g} dfcf]jfbLn] xdnf u/]sf]
lyof] /] Û To;} lbgb]lv ;'/B|ffsf] c´ s8f k|aGw ul/Psf] 5, eG5g\ .Æ csf]{n] yKof] . æ;+;f/sf s'Voft ck/fwLx¿sf] lu/f]xl;t o;sf]
;fF7ufF7 /x]sf] eG5g\ . geP, Pp6f abgfd xf]6]ndf Pp6L s]6Ll;t hyfefjL u/]sf] a]nf
s'g} csf]{ u'G8fn] Joª\Uo u/]kl5 cfg} aGb'sn] uf]nL xfGbf klg s;}n] /f}+ afËf]
kfg{ ;s]g . lx+;f, anfTsf/, e|i6frf/sf] olQ ;dfrf/x¿ lbgx'F cvjf/df cfpF5g\, s;n] s]
laufg{ ;Sof] <Æ klxnf] ;fdfGo gful/s lyof], bf];|f] Jofkf/L / t];|f]
kqsf/ / tLghg} vf;v'; s'/f ug{ yfn] . æxfdL cfn'Kofh lsGg] cj:yfdf /x]gf}+, logLx¿
xfd|} /ut lkP/ df]6fpFb}5g\ . t} klg hgtf r"k 5g\ .Æ klxnf]sf] af]nLdf rsf]{ B|ff]e
lyof] . æd}n] klg l;g]df xnsf] nfO;]G; lng' 5 . To;}sf]
h'lQmdf cfPsf]Æ bf];|f]n] cfkm" :jfutdf cfPsf] sf/0f v'nf ¿kdf eGof] . æof] ;fn]
klg s'g lbg v'l:sG5, s'lGg Û cfg} If]qsf dfG5] l/;fPsf 5g\, eG5g\ .Æ æl/;fP/ s]
ug'{ < If]qdf t of] cfpg] ;'OFsf] dfq kfpFbf klg dfG5]sf] s] s'/f, ?vlj?jfsf]
d'6' y'/{ sfD5 . hËnsf hËn a]Rof] . s;}sL r]nLa]6Lsf] OHht afFsL /x]g . t/ aGb's /
k};fsf] hf]/ /x];Dd, s;n] x/fpg ;S5 <Æ
lgeL{sÚ b}lgssf ;Djfbbftfn] 8/fP/
la:tf/} eGof] . l;+u} hLp 9fs]/ uDnË sDan cf]8]sf] cwa}+;]n] sf]N6f]
km]¥of] . ætkfO{+x¿nfO{ yfxf 5, o;dfly xdnf ug]{ of] dfcf]jfbL
sf] lyof] <Æ k|Zg;Fu kqsf/sf cfFvf rlDsg yfn] . Tof] rds s'g} c1ft u|xdf k'u]/ To;sf
tYo kQf nufP/ cfPsf] /x:o/f]df~rn] el/Psf] b':;fxl;s ofqfsf] j0f{g ubf{ s'g}
j}1flgssf] cfFvfdf b]lvg] t]h h:tf] lyof] . ;|f]tfåo To; t]hsf] ;Ddf]xgaf6 k|efljt eP .
To; t]hsf] k|ltlqmofk|ltljDan] ltgsf cfFvf klg lah'nL´}+ l´lnSs an]+ . b'j} yl/sf
lglg{d]if, sf}t"xnn] km}lnPsf cfFvf Psfsf/ eP . kqsf/ d':s'/fof] . æo;sf] 3/ d]/} ufpF l;Gw'nL xf] . xfd|f] ufpFsf]
uf]ug] a"9f / p;sf] 5f]/f] ab/Ln] o;sf] r'gfpdf Hofg nufOlbPsf lyP /] . uf]ug]
a"9f 6]lnkmf]gdf lkog 5Fbf d}n] b]v]sf] lyPF, kl5 t d sf7df8f}+ cfP/ a:g yfNbf
a"9f s:tf eP5g\ yfxf 5}g . ;'g]+, 5f]/f] ab/LnfO{ P;=Pn=;L= ;Dd k9fP . u/La uf]ug]n]
of] df]/f] vqL, lblUjho axfb'/ dGqL ePkl5 5f]/f]nfO{ o;f] b'O{rf/ k};fsf] gf]s/L
nufOb]nf eGg] sqf] cfzfdf lyP . lblUjho dGqL klg eof] . t/ p;n] ab/L eGbf ;ft Snf;;Dd
k9]sL p;sL :jf:gL nfnLd}ofFnfO{ a9L of]Uo 7x/ u¥of] . p;n] 6fOk ug{ ;d]t hfg]sLn] xf]nf .
nfnLd}ofF lblUjho axfb'/sf] clkm;sL 6fOlk:6 eO{ . c7f/ jif{sf] ´´{/fpFbf] sNsnfpFbf] a}+; . p;sf
sl:;Psf, lrKnf, uf]/f, u'lbbf/ hLpdf l´+uf a:tf klg lrKnGy], lgtDak|b]znfO{ ´kSs
9fSg] afSnf, sfnf, y'Fufl/Psf s]z /fzLl;t ebf}/] afbn'nfO{ klg O{iof{ x'GYof], cfFvfdf
df5fsf] e|d x'GYof], cfg} r'Rrfh:tf gfs b]v]/ jgsf ;'ufx¿ ´'G8sf ´'G8x¿ cfP/
jl/kl/ sfjf vfO/xGy] . nfnLd}ofF ul/aLsf] lxnf]n] 6Dd el/Psf] bxdf km'n]sf] sdn lyO{
ÛÆ tL ;fdfGo gful/s / Jofkf/L, b'j} ;|f]tf kqsf/sf]
;flxlTos k|ltefdf d'Uw x'Fb} lyP . kqsf/n] cfgf] syf hf/L /fVof] æ;f}Gbo{sf]
;fB|fft\ k|ltdf b]lvg] nfnLd}ofFnfO{ lblUjhon] /vf}6] agfP/ /fVof] . nfnLsf] kf]l6nf]
b]xdf of}gf]Q]hgf lbg] h'g O{Zj/k|bQ hfb" lyof] . lblUjho To;df x/fP/ d:t lyof] . o;}
a]nf ab/L cs:dft\ Pslbg :jf:gLl;t e]6\g sf7df8f}+ cfOk'Uof] .
laxf ePsf] Psjif{ klg glaTb} k]6sf] Hjfnfn] bfDkTo ;'vsf] cfsf+IffnfO{ hnfP/ nueu
;]nfOlbPsf] lyof] . lblUjhon] nufPsf] u'gsf] ef/n] p;sf] cfTdfledfgnfO{ s'Nr]/ lynlynf]
kf/] klg p;sf] czQm a"9f] afa' / pm b'O{5fs k]6el/ vfg ;Sg] kf/]sf]df lblUjhosf] ho
hosf/ ub{Yof] . nfnLn] k|To]s dlxgf kGw| ;o ?lkofF l;Gw'nL k7fpg] uyL{ . kTgLuj{n]
´'Db} Tof] dGqLSjf6{/ k'Uof] . >LdtL l;+xb/af/ u};s]sL lyOg\ . dgdf l5§} e]6\g]
plåUgtf eP klg o:tf] yf]qf] n'uf nufP/ dGqLsL 6fOlk:6l;t e]6\g] lxDdt p;n] h'6fpg ;s]g .
pm ;jf]{Rr cbfntsf] 9f]sf jl/kl/ 8'Ng yfNof] . kfFr aHof], dGqLsf] uf8L lgl:sPsf]
b]lvPg . 5, ;ft, cf7, gf}, b; . p;sf] 56\k6L a9\b} uof] . csf]{ af6f] uP ls < l;Gw'nLdf
b]v]sf] uf8L pm /fd|/L lrGbYof], t/ To} gx'g klg ;S5 . pm låljwfu|:t dgl:yltdf
cf]xf]/bf]xf]/ ub}{lyof] ls p;n] l;Gw'nLjfnf dGqLsf] uf8L b]Vof] . p;sf] d'6' 9's9's
ug{ yfNof], hf]/n] . uf8L glhs cfof] . nfnLd}ofF To;}df /lx5 . t/ of] s] < p;n] cfFvf
lrdlrd u¥of] . uf8L cufl8 al9;s]sf] lyof], t/ nfnLd}ofFn] dGqLsf] sfFwdf 6fpsf] 6]s]sL
c´} b]lvGyL . p;sf] dl:tis l/ª\g yfNof] . Eofk/ nfO6, ;8s, vDaf ;a} kmGkmgL 3'Db} lyP . aNntNn pm Sjf6{/;Dd k'Uof] . kfn]nfO{ lrg]sf] x'Fbf pm
;/f;/ dfly k'Uof] . Pp6f sf]7fdf dGqLsf] cFufnf]df cw{gUg cj:yfdf a;]sL nfnLd}ofF /S;L
wf]St} lyO{ / lblUjho p;sf] gfËf] hLpdf htftt} /S;L kf]Vt} s's'/´}+ rf6\Yof] . pm
r]tgfz"Go cj:yfdf km]l/ eb|sfnL;Dd cfof] / Pp6f ?vd'lg n8\of] . dlxgf}+ sf7df8f}+sf] uNnLdf s's'/h:t} a/fln/Xof] sfdsf]
vf]hLdf . ;ob'O{;o 3/af6 NofPsf] lyof], To;af6 afFsL /x]sf] k};fn] slxn] b'O{
?lkofFsf] ufh/ vfP/ ef}+tfl//xGYof] . slxn] e6df; vfP/ ;'TYof] . k};f ;lsPkl5 /S;f}n a:g]
Pshgf tsf{/L Jofkf/Lsf] gf]s/ eP/ aflx/af6 cfpg] tsf{/L cf];f/k;f/ ug]{ sfd ug{
yfNof] . a"9f] afa'sf] s'k|f] kb}{ uPsf] hLp, ´f]lNnb} uPsf] 5fnf, clnslt klg
lx+8\8'n ubf{ x'g] :ofF:ofF, /ft/ftel/ lk/f]Ng] nx/] vf]sL;a}
;D´GYof] / dg}b]lv ?GYof] . j}/fUo / df]xsf] cGtå{Gåk"0f{ Hjf/ef6fdf
kmF;]sf] Tof] o'jsn] lsgf/f kfpg ;ls/x]sf] lyPg . s]xL lbgkl5 To;n] sf]sfsf]nfsf] xf]n;]n k;ndf hflu/
kfof] . nx/Ldf sf]sfsf]nfsf af]tn xfn]/ k;n}k;n k'¥ofpg' kg]{ . t/ Tof] /ft b]v]sf]
lblUjho / nfnLsf] nLnfb[Zon] k|To]s If0f p;sf] dl:tissf tGt'tGt'nfO{ xNnfP/
B|ft\ljB|ft\ ug{ vf]Hb} lyof] . cfgf] ;D´g] zlQmnfO{ ;w}+sf nflu /S;Ldf
8'afpg] cfTd;ª\3if{df 8'Aof] ab/L . Pslbg zlgjf/ lbpF;} /S;L vfP/ pm dGqL Sjf6{/df hfFbf
hfq} ePsf] lyof] . 3/df sf]xL klg lyPg . dGqL lblUjho axfb'/
ljZjwd{dxf;Dd]ngsf d'Vo cltly eP/ jL/u~h uPsf /x]5g\ . Pp6f sf]7fdf PSn} /S;L
vfP/ gfË} gflr/x]sL . rf/}lt/ gfËf gfËf t;jL/ ePsf cª\u|]hL klqsfx¿ 5l/Psf . nfnL
kfun t eOg < ;2] cfOdfO{sf] o:tf] Jojxf/ t x'g} ;St}g Û l5 M Û ab/Lsf] dgsf]
ulx/fOleq bof, 3[0ff, cfZro{, B|ff]e cflb ;a} efjsf nx/x¿ p7]/ p;sf] cl:tTjnfO{ 5f]Kt}
lyP . pm l7+u pleP/ 6f]Nxfpg yfNof] . p;nfO{ b]v]/ nfnLd}ofFn] kmnfSg yfnL . æP ld:6/
Û
ld:6/
s] /] <
ab/L k/;ft
u]6 cfp6 ÛÛ o'
gf], cfO Pd
b jfOkm ckm ldlg:6/ 8L=aL=
p;n] dnfO{
naÚ u5{ a'l´;\
<
naÚ dfg], t]/f] afa'sf] l9+8f], t]/f] ds}
d]/f] dfnKjf Û d klg
naÚ
lbG5'
dfg]
of] d'nf df;'sf] 8Nnf]
of]
Æ ab/Ln] ToxL+ of] d'nf
df;'sf] 8Nnf]
of]
Æ ab/Ln] ToxL+ km'sflnPsf] kml/ofn] To;sf] hLp 5f]lklbof] /
km]l/ s] eof], s'lGg, lbdfu} ´8\ofª\ª x'g] u/L ufnfdf Ps r8\sg lbof] . nfnLd}ofF hf]/n]
s/fPsf] ;'g]/ s]xL /ftfkL/f, df]6f3f6f dflg; dfly cfO{ To;nfO{ uf]b\g;Dd
uf]b]/ 3f]qm\ofOlbP . 8]/f;Dd k'Ug] cj:yfdf klg Tof] lyPg . csf]{ lbg klg s]xL u'G8fx¿ kQf nufpFb} p;sf] 8]/f;Dd
k'u]sf lyP / dnf{Gts kf/]/ To;nfO{ s'6]kl5 To;n] /ut 5fb\g yfNbf efu]sf lyP . Tof] d/]g .
;+of]un] p;sf] ;fyL eLdrf 36gf 36]sf] s]xL a]/kl5 g} ToxfF k'u]sf] lyof] / To;nfO{ jL/
c:ktfn k'¥ofPsf] lyof] . eLdrfn] dflnsl;t k};f NofP/, cfkm"n] klg h]gt]g
k};fsf] aGbf]a:t u/]/ dlxgf lbgleq} To;nfO{ arfpg ;kmntf k|fKt u/]sf] lyof] . t} klg,
nfnLd}ofFnfO{ ab/Lsf] cf3fltt k'?if cx+sf/n] la;{g lbPg . rf]6 vfPsf] ;k{ lyof] ab/L ÛÆ xjfO{ c8\8fsf] 6fj/af6 3f]if0ff eof] sf7df8f}+af6
Kn]g p8\of] . dflg;x¿sf] r~rntfdf c;fwf/0f a[l4 eof] . 5l/Psf
dflg;x¿ Ps ayfg eP/ lsrf3fg ug{ yfn] . e]8fafv|fx¿ Û sfnf] sDan cf]8]sf]
a"9f] h:tf] b]lvg] cwa}+;] Ps k6s km]l/ hf]/n] sGof] / s'g} c1ft cf}8fxfn] 56k6fof] .
Ps k6s Ps l5gnfO{ ;a}sf] Wofg plt/ tflgof] . kqsf/sf] syf36gfsf] ljj/0fdf lB|fk|tf cfof] æs]xL lbgkl5 ab/Ln] cvaf/df k9\of] nfnLd}ofF
ue{jtL eOg\ . lblUjhosf] kfl/jfl/s hLjgdf k|no cfof] . nfnLd}ofFnfO{ 3f]qm]5'tL nfP/ aflx/
3r]l8of] . nueu dfUg]sf] cj:yfdf . ab/Ln] ;'Gof]nfnLd}ofFn] w]/} k6s cfTdxTofsf]
c;kmn k|of; ul/;s]sL lyO{ . ab/L ax'nfof] . cfgf] laxf, 6Lsf6fnf], ef]het]/,
nugufF7f] afFw]sf], d08k 3'd]sf] b'nxLnfO{ dfx'/ r6fPsf]
;a} ;Dof] /
w'?w'? ?g yfNof] . ljkIfL bnsf g]tfx¿, kqsf/x¿, ;dfhsf cu'jf egfpFbfx¿
nfnLd}ofFsf] d'6'sf] Hjfnf rsf{P/ cfcfgf :jfy{sf /f]6L ;]Sg] bfpdf P]Soa4 eP .
pgLx¿af6} pS:ofOP/ nfnLn] ;jf]{Rr cbfntdf lblUjhosf lj?4 d'2f xfnL . o;}aLr nfnLsf]
7]ufgf kQf nufO{ ab/L pl;t e]6\g k'Uof] . AofOt] nf]Ug]nfO{ ;dfP/ s;/L /f]PsL lyO{ nfnL
< t/ cfgf] la6'nf] z/L/ lnP/ cfgf b]ptf h:tf kltl;t cfpg dflgg . Pslbg ;'Gof]lblUjho cbfntsf] km};nfdf nfnLnfO{
kTgLsf] ¿kdf :jLsf/ u¥of] . Ps dlxgfkl5 ;'Gof] nfnL d/L . uef{j:yfd} p;n] cfTdxTof
u/L c/] Û ab/Lsf] cfTdfn] o; 36gfnfO{ cfTdxTof eg]/ lsdfy{ :jLsf/ ug{ ;s]g . c;Dej Û
cfo{3f6df cfgL :jf:gLsf] nfzsf] clGtd bz{g ug{ rfxGYof], t/ pm k'Ubf nfnLsf] v/fgL
;]nfpg cfFl6;s]sf] lyof] . p;sf] cfTdfleq kltlx+;fsf] Hjfnf ´g\´g\ /fFls+b} uof] .
p;nfO{ PsPs knfn] laR5L´}+ 8+s xfGbf ;+;f/df a:g c;Xo x'Fb} uPsf] lyof] . p;sf]
hLjg x]bf{x]b}{ l;g]df´}+ sxfFb]lv sxfF;Dd k'u]sf] lyof] Û p;sf] aaf{bLsf] lglDt
p;sf] ul/aL lhDd]jf/ lyof], p;sL :jf:gL lhDd]jf/ lyO{, dGqL ls Joj:yf p;n] s]xL 7Dofpg
;s]g . t/ dGqLnfO{ ;D´L;D´L p;sf aËf/f s8\s8fpFy], p;n] p;nfO{ afFRg' c;Xo
agfPsf] lyof] . /S;L, ufFhf, clkmd x'Fb} 8«U;;Dd k'¥ofof] la;{g} g;lsg] nfnLsf] e'tn]
p;nfO{ Û s}of}+ k6s lblUjhonfO{ dfg]{ wDsL lbof] p;n]
6]lnkmf]gaf6, Sjf6{/df uP/, l;+xb/af/ clkm;df k'u]/ . pm wSsf / s'6fO vfO/Xof] . p /S;L
vfP/ gofF ;8sdf, cf]daxfndf, s'k08f]ndf, uNnL / rf]sdf lblUjhonfO{ hyfgfd ufnL uYof]{,
nfnLd}ofFsf] aofg u/Lu/L 8fFsf] 5f8L ?g yfNYof] . o:t}df Pslbg Pp6f ;fKtflxs kqn]
p;sf] jQmJo 5fKof]
lblUjhoaxfb'/ nfnLd}ofFsf] xTof/f xf] Û ;/sf/af6 o;
d'2fsf] goflos hfFr x'g'k5{ . xf]Og eg] lblUjho / ab/LdWo] Pssf] cyjf b'a}sf] Hofg cjZo
hfg]5 .Æ o;;Fu} p;sf s]xL efjfj]ux¿ klg 5flkPsf lyP . ef]lnkN6 lblUjhosf u'G8fx¿n] p;nfO{
w]/}
lkm6lkm6 u/] xTof u/]/ lji0f'dtLdf kmflNbg]Ú clGtd r]tfjgL lbP . p;sf ;;'/f sf7df8f}+ cfPsf lyP / p;nfO{ ljGtLefp
u/]/ a8f] d'lZsnn] l;Gw'nL kmsf{P . s+sfnz]if cj:yfdf Tof] l;Gw'nL kmls{of] .
a"9f afa'nfO{ 6L=aL=sf] /f]un] ;dft]sf] /x]5 . t}klg k]6sf nflu jgaf6 ´/]sf
:ofpnfbfp/f a6'nL, a]r]/ u'hf/f ug{ yfn]sf /x]5g\ . w]/} h;f] t ef]s} a:g'kg]{ x'G5
. l;Gw'nLdf klg p;sf] 8«U;;]jg / dflQP/,
af}nfxf´}+ s/fpg], ufnL ug]{ afgL uPg . /ft/ftel/ p:t} u/L, /S;L vfP/, 8«U; vfP/
3'DYof], s/fpFYof], lblUjhonfO{ ufnL uYof]{ /
nfnLd}ofF
nfnLd}ofFÚ eg]/
rLTsf/ ub}{ ?GYof] . ul/aL, a]sf/L / To;df ylkPsf] of]c;Xo j]bgf ÛÛ hLjg
cw{z"Go ePsf] lyof] . Ps/ft Û nueu P3f/ ah]lt/ p;nfO{ rf/hgf u'G8fn] 3]/] / v's'/Ln]
xftv'§f Rjf6Rjf6 sfl6lbP . a"9f uf]ug] :ofF:ofF ub}{ 36gf:yn;Dd k'Uof] .
uf]ug]sf cufl8g} p;sf] 5f]/f ab/LnfO{ Ho"Fb} hnfOof] vf]nfsf] l8ndf bfp/f
y'kf/]/ . c´} klg a"9f s/fpF5g\ c/] æd]/f 5f]/fsf] hLp To;} rNdnfpFy]
kfkLx¿n] Ho"Fb} hnfP d]/f] PSnf] 5f]/f]nfO{ ÛÛÆ
clg a"9f
l5gl5gdf d"R5f{ k5{g\ c/] Û of] 36gfsf] ljj/0fdf 7"N7"nf cvaf/x¿n]
n]v]æk'ln;;Fusf] d'7e]8df l;Gw'nLsf gfd'b dfcf]afbL ab/L dfl/of] .Æ;fgfltgf
cvaf/n] s] n]v] s'lGg Û clxn] klg uf]ug] a"9f 5f]/fsf] zf]sdf lblUjhol;t
abnf lng kfun ag]/ 3'Db}5g\ c/] ÛÆ sfnf] sDand'lgaf6 5]psf] dfG5]n] Psk6s km]l/ hf]/n]
x'Fsf/ u¥of] . kqsf/sf] syf l;l4g} cfF6]sf] lyof], x'FOo\o ub}{ Kn]g
Po/ kf]6{sf] cfsfzdf d8fl/g yfNof] . ;a} h¥ofsh'?Ss p7] . k'ln;x¿sf] 7d7d c´ a9\of] . hgtf, g]tf,
Jofkf/L, kqsf/;a}df dGqLnfO{ klxn] dfnf klx/fpg] k|lt:kwf{ :ki6 b]lvof] .
sfo{stf{x¿ :jfutfyL{x¿nfO{ nfddf pEofpFb} lyP . dGqLnfO{ k|efljt ug]{ of] ;'gf}nf] df}sf
s;}n] u'dfpg rfxb}+gy] . hohosf/sf Wjlg u'lGhg yfn] . dGqLHo" Kn]gaf6
cf]ln{g' eof] . la:tf/} lj>fdsIflt/ a9\g'eof] . rf/}lt/ g/d'08sf] af9L dfq
b]lvGYof] . k'ln;x¿, c+u/Ifsx¿sf cfFvf cfsfzsf lah'nL´}+ l5gl5gdf rf/}lt/ rlDsGy]
. ;a} Pscsf{nfO{ dGqLHo"b]lv k/ /fVg Ps csf{nfO{ 3r]8\b} lyP . olQs}df adsf] lj:kmf]6
;'lgof] . dGqLHo"sf] kfv'/faf6 5'6]sf] /utsf] kmf]xf]/fn]
donkf]z ;'?jfn lgy|'Ss leh]sf] lyof] /Qmfd] eP/ . Ps lgd]ifd} Pp6f cË/Ifsn] ljB't
ultn] uP/ Tof] sDan cf]8\g] a"9f]nfO{ ;dfltxfNof] . lblUjhon] cfFvf prfn] . uf]hLaf6
l/jfNj/ l´s] / clGtd uf]nL g;s'~h]n To; a"9f]sf] 5ftLdf xfGb} uP . a"9fsf
uf]hLdf c¿ klg ad km]nf k/] . a"9f Ps 8Nnf] df6f] eP/ ToxL+ 9Nof] . Ps k6s km]l/ cvaf/sf] d'vk[i7df
5flkof]æl;Gw'nLsf vt/gfs dfcf]jfbL uf]ug] vqLn] xTof ug{ vf]Hbf dGqL lblUjho axfb'/
cfkm"nfO{ arfpg ;kmn eP . uf]ug]sf] uf]nLn] kfv'/faf6 /utsf] kmf]xf]/f 5'6\tf klg
cfg} l/jfNj/n] To; lx+;|s kz'sf] xTof u/]/ dGqL lblUjhon] /fi6«sf]
zflGt;'/B|ffsf nflu k|hftGq / ;dfhjfbsf] ;+/If0fsf nflu, b]zsf
dfcf]jfbLcftÍjfbL zlQml;t Hofg xTs]nfdf lnP/ klg k|ltsf/ ug]{ cfgf]
k|lta4tfsf] h'g kl/ro lbPsf 5g\, Tof] g]kfnsf] Oltxf;df :j0ff{B|f/df n]lvg]5 . pNn]vgLo 5,
uf]ug]sf dfcf]jfbL 5f]/f ab/Lsf] xTof klg o;} u/L l;Gw'nLdf k'ln; k|zf;gsf] lxDdtn] ;Dej
ePsf] lyof] .
Æ of] ;dfrf/ k9]/ dfcf]jfbLx¿ rlst 5g\ / b]z :tAw 5 . n3'syf sfofkn6 /d]z k|= ;fu/ laxfg}b]lv k;n aGb gu?~h]n;Dd hlt u|fxs cfpFy] tLeGbf a9L dfUg]x¿s}
;ª\Vof k'UYof] . sf]xL /f]uL x'Gy] . sf]xL ;fw';Gt x'Gy] . sf]xL dg lau|]sf x'Gy] . cg]s
¿kdf k/d]Zj/åf/f 7luPsf dfq xf]Og, agfj6L dfUg]x¿ klg cfpFy] . Pslbg vfOnfUbf] b]lvg]
dfUg]nfO{
sfd u/L vfg'k5{, dfu]/ vfg nfh nfUb}g <Ú eg]sf] t w'?w'? /f]of]
ÛÛ sfd kfPb]lv ug]{ cfzsf ;fy cfgf b'v];fx¿ d]/f];fd' kf]Vof] . p;sf] efj'stfn]
dnfO{ ghflg+bf] ;Ddf]xgdf kf¥of] . cf>o lbPF . sfd lbPF . w]/} ;do laTof] . To; cjlwdf s}of}+ rf8af8 cfP uP . km'jf{ xfd|f]
kl/jf/sf] cleGg cË eO;s]sf] lyof] . lxpFbsf] phf8 lbgdf d 3fd tflk/x]sf] lyPF . km'jf{
klg glhs} cfP/ 6'qm'Ss a:of] / eGof]
d tkfO{+sf] cf>o kfP/ ;'vL 5, t/ d]/L
lbbLsf] va/ cfh;Dd yfxf 5}g, dfOtL eGg' dafx]s s]xL 5}g p;sf], Pp6f lr¶L k7fpF5'Ú pm
efjgfn] 6Dd eP/ ;hn gog k'5\b} p7]/ uof] . p;n] d]/f] :jLs[lt c:jLs[lt kv]{g . d p;n]
6]s]/ uPsf] af6f] x]/]sf]x]¥o} ePF . dg leq}b]lv pln{P/ PsfPs cfFvfaf6 kf]lvPsf] yfx} ePg
. d k;nleq uP/ a;]F . tTIf0f :s'n lx+8]sf 5f]/f5f]/Lx¿ cfP . s]xLa]/ dnfO{ l´dn]/ uOxfn]
. ldlxg]tL km'jf{ ;fdfGo ¿kdf b}lgs sfo{ ub}{ lyof] . p;nfO{ ljut /
jt{dfgk|lt ;f]Rg'kg]{ lbg cfPg . Pslbg p;sf] gfddf lr¶L cfof] . xif{ / ljZdosf] ldl>t
If0fdf lr¶L kl9;s]/, lr¶L elgg] cB|f/x¿ n]lvPsf] kGgf d]/f];fd' t]:of{of] . ;;{tL df}g
j]bgfx¿sf] lrRofx6 ;'g]/ lr¶L lkmtf{ u/]+ . lr¶L k§\ofP/ tx nufp~h]n sltkN6 cfF;'
k'5\of] dnfO{ ofb} ePg
xh'/ Û slxNo} /fd|f] va/ ;'Gg kfpGg ls, lbbLn] klg b'Mv
kfO{
, legfh'sf] rfnfn] t nfnfafnf;lxt kf6L{sf] af; kfg]{ ef]
.Ú km'jf{ p7]/
cfgf] sfo{df cNdlnof] . ;a} kL/ la;]{/ l/Qf] eP´}+ b]lvof] . duGt]x¿sf] eL8df gofF cg'xf/ ylkFb} uP . km'jf{sf kqx¿ p:t} b'Mv
kL8fsf rLTsf/x¿sf] sxfgL ;f6\b} uP . ;fy;fy} ahf/, ufpF, h'n'; / gf/fn] 3Gsfof] .
efif0fsf Wjlgx¿ u'l~hP . so"{ nfUof] . zx/ ahf/ ;Gg eof] . qmdzM hghLjg ;fdfGo
x'Fb} uPkl5 km'jf{sL lbbLsf] csf]{ lr¶L cfOk'Uof] . legfh' dGqL ePsf] s'/f k9]/ ;fx|}
/f]of] . pm eGYof]
xh'/ Û, lbbLn] Joª\Uo u/]sL, xh'/ Û p;n] c´} slt b'Mv
ef]Ug n]Vof 5 s'lGg
ÛÚ d}n] e/f];f lb+b} ;D´fpg] k|of; u/]+ . s]xL lbg kZrft\ Pp6f /ftf] df]6/ uf8L k;n;fd' cfP/ /f]lsof] . Pp6L
eb| dlxnf lg:s]/ k;nd} cfOg\ / km'jf{sf] gfd 7]ufgf n]lvPsf] k'/fgf] vfd b]vfOg\ . d}n],
km'jf{ oxLF a:g] / clxn] s]xL a/]sf] nflu aflx/ uPsf] hfgsf/L lbP/ a:g] cg'/f]w u/]F .
pgn] xtf/ dfGb} km'jf{nfO{ lng cfPsf] s'/f hfx]/ ul/g\ . ;d;fdlos ljifodf s]xL s'/fsfgL eP
. ;fdfGo kl/ro eof] . ;fg} b]v]sf] efOnfO{ st} e]6] lrGg g;Sg] xf]ls < eGg] zÍf ub}{
lyOg\, km'jf{ cfOk'Uof] . pgn] ;fFRr} lrGg ;lsgg\ . km'jf{n] klg tL gjeb| dlxnfnfO{ 7Dofpg ;s]g . pgLx¿aLrdf kl/rosf]
dfWod dg} ag]+ . lbbLefOsf cfFvfdf ddtfsf pTs[i6 OGb|]0fLx¿ ´'lNsP . cg'xf/df v'zLsf]
n]k nfUof] . olQs}df dlxnfn] aflx/ Ozf/f ub}{ elgg\
efO ca hfpmF
pxfF;Fu
labf dfu . ca ef]lnb]lv ltd|f] sfd ;/sf/L sfof{nodf x'g]5 / Tof] df]6/ uf8L ltd|} nflu
k7fpg'ePsf] dGqLHo"n], lxF8 . km'jf{ c;d~h:odf k¥of] . ljZjf; ug{ ;lsg] s'g} s'/f
nfu]g . cflv/ d klg cndNn k/]+ Tof] If0f . dlxnfn] km'jf{sf] xft ;dft]/ nlug\ . km'jf{
cJoQm 5Fb} df]6/df a;flng\ . pm v'zL of ljZdon] d;Fu klg gaf]nL uof] . t/ bzcf}+nf hf]8\g
la;]{g . km'jf{nfO{ lnP/ uPsf] df]6/ uf8L cf]´]n gk?~h]n x]l//x]+
x]l//x]+
. sfe|]÷ xfnM sf7df8f}+ l/Qf] sf]7fsf] t;la/ r]tgfy cfrfo{ cfh dnfO{ lsg lsg of] sf]7f Hofb} gf}nf] nflu/x]5 .
leQf x]5'{, e'O{+df x]5'{, ofndf x]5'{ clg lah'nL aQLsf] lrddf . ;f]R5' Psf]xf]l/P/,
3f]l/P/
. ;+;f/ slt ;fx|f] lgM;f/ 5 . z"Go / lgh{g Pp6f d;fg3f6 h:tf] . x}g
d;fg3f6df t d'bf{ hnfp~h]n t c? hLljt cfTdfx?sf] lrTsf/ / /f]bg x'G5 . dflg;x¿sf] rxnkxn
x'G5 . oxfF t olt klg 5}g . sf]7fsf] leQfx¿ klg r"k 5g\ . ofn lgMzAb 6f]nfPsf]
5 . lah'nLsf] lrd k|f0fxLg cl8Psf] 5 . e'O{+ k[YjLsf] ue{df lj:tf/} lj:tf/} efl;+b}5
;]tLh:t} . d rf/}lt/ kmsL{ kmsL{ x]5'{, kmut kfpF5' pg} lghL{j j:t'x¿ . ca oL
leQfx¿n] p;sf] k|ltlglwTj ug{ ;Sb}gg\ . of] ofnn] p;sf] jf0fLnfO{ d]/f sfg;Dd Nofpg
;Sb}g . g t of] lrd g} p;sf] cg'xf/ h:tf] rlDsnf] 5 . lr;f] e'O{+ lglj{sf/ s'gfx¿ clg
lg:tAw lg/fnf 7fpF ca logLx¿sf] s'g} cl:tTj 5}g, s'g} ;fy{stf 5}g, 5 t s]jn ltg}
s'/fx¿sf] :d/0fsf t/]nLx¿ hf] ;bf;bfsf nflu d]/f] cGtd{gdf u'h'N6f k/]/ cfpg]
ub{5g\ . clg c;f/] e]nn] gfnLsf] kmf]xf]/nfO{ n'8\ofP/ aufPh:t} ctLtlt/ 3Fr6]/ k'¥ofpg]
ub{5g\ . ;fob ;+;f/sf] ;a}eGbf z"Go / lg/fnf 7fpF oxL g} xf] hxfF xfjf klg c6n /x]/
ToxL z"GotfnfO{ ;fy lbO/x]sf] 5 . hxfF aQL afn] klg gafn] klg, ofn9f]sf vf]n]
klg gvf]n] klg cFWof/f] pHofnf]df s'g} cGt/ cfpFb}g . Pp6f 7"nf] af]w lk7\o"Fdf
c8\ofP/ l7Ë rf}tf/fdf plePsf] el/of´}+ rf}af6f]df 78\ofOPsf] ;flns´}+ . x]bf{x]b}{ d]/f
cfFvfx¿ ;hn eP/ cfpF5g\ clg ctLtsf b[Zox¿ ;hLj / k|ToIf´}+ gfRg yfN5g\, qmdzM Ps Ps
u/]/ . d :s'naf6 3/df cfpFbf pm sf]7fdf ;fdfg cf];f/k;f/ ug{
Jo:t lyof] . d}n] p;nfO{ km]b 6'Kkf] ;;{tL{ lgofn]/ dflyNnf] tnfdf r9]+ . dnfO{ cfZro{
nflu/x]sf] lyof], lsgls xfd|f] 3/df of] sf]7f w]/} lbgb]lv vfnL g} lyof] . y'k|} dflg;x¿
of] sf]7f ef8fdf dfUg cfPsf lyP t/ a'afcfdfn] cfkm}+nfO{ rflxg] eGb} slxn]sfxL+ kfx'gfkf5f
cfpFbf k|of]udf cfpF5 eg]/ s;}nfO{ klg ef8fdf lbg'ePsf] lyPg . t/, km]l/ cfh lsg ef8fdf
nufpg'eof] ;f]Rb} sf]7fdf uP/ ´f]nf /fv]F / cfgf] :s'nsf] 8«]; abn]F . csf]{
sf]7faf6 cfdfn] dnfO{ vfhf vfg af]nfpg'eof] . d cfdf;Fu vfhf vfFbfvfFb} gjcfuGt'ssf
af/]df / sf]7f ef8fdf lbg'kg]{ sf/0fsf af/]df y'k|} lh1f;fx¿ /fVg yfn]+ . æk/ gS;fnsf]
lxdr'nL af]l8{Ë :s"ndf k9fpg] lzIfs/x]5 . laxfg rflx+ SofDk; k9\5 /] . lxdr'nL
:s'nsf] x]8;/n] ;fx|} cg'goljgo ug'{eP5 t]/f a'af;Fu . km]l/ pm PSn} a:g] /] sf]7fdf .
dfG5] a];} h:tf] 5 .Æ cfdfn] 5f]6s/L ¿kdf p;sf] kl/ro dnfO{ lbg'eof] . Psdgn] t a'afnfO{
dgdg} ufnL klg u/]+ . dnfO{ crfSnL g/fd|f] nflu/x]sf] lyof] . lsgls xfd|f] 3/df ToxL Pp6f
sf]7f dfq vfnL lyof] hxfF alxgL / d u§f, n'lsrf]/L tyf cDan8Dan v]n v]Ng] ub{Yof}+
. ltxf/df ;fyLx¿;Fu e}nL uLtsf] cEof; klg xfdL ToxL+ ug]{ ub{Yof}{ . ca oL ;a} clwsf/
stfstf daf6 6f8f eP h:tf] nfUg yfNof] . d log} ;f]rfOdf 8'a'NsL dfg{ yfln;s]+5' . PsfPs
cfdfsf] jfSon] d]/f] sNkgfsf] >[ª\vnfnfO{ 6'qm\ofOlbof] . pxfF eGb} x'g'x'GYof]
ædfG5] a];} h:tf] 5, df5fdf;' s]xL klg vfFbf] /x]g5, pm lgs} gfdL df:6/ 5 /] .
tFnfO{ e/ce/df l;Sg klg x'G5 .Æ cfdfsf jfSox¿ Psf]xf]/f] ofqf ul//x]s} a]nf d aflx/
lgl:sPF . sf};Laf6 x]bf{ tn alxgL /]Zdf To; gjcfuGt's;Fu ukm xfFls/x]sL d}n] b]v]+ . alxgL
/]Zdfn] dlt/ cf}+NofpFb} egL æpm tf/f lbbL .Æ p;n] klg dlt/ k'n'Ss x]¥of] dfgf}{ ls
alxgLn] To;f]eGbf p;nfO{ dlt/ x]g]{ Pp6f ;'j0f{ df}sf ldn]sf] xf];\ . d}n] alxgLnfO{ dfly
af]nfPF / leq k;]+ . leq k;]/ ;f]Rg yfn]+ . kSs} klg of] dfG5] 7Ls 5}g h:tf]
5 . dnfO{ p;sf] klxnf] x]/fO g} Psbd zÍfn' / 3[l0ft nfu]sf] lyof] . Psl5gkl5 alxgL cfP/
eGg yfnL, æd t ;/;Fu} uP/ u[xsfo{ u5'{ . dnfO{ ;/n] slt w]/} dfof ug'{x'G5 .Æ p;n] km]l/
ykL ælbbL tkfO{+nfO{ klg s]xL ufx|f] k¥of] eg] l;Sg cfpg' eGg'ePsf] 5 k|sfz ;/n]
.Æ ær"k nfu, lrGg' g hfGg' 3Fr]6L dfUg' . s]sf] ;/;Fu uP/ l;Sg] < oxL+ a;]/ u/
jfOkmfn] . v'a hfGg] eP/ dnfO{ klg ;Gb]z lbg] <Æ dnfO{ v'a l/; p7]/ cfof] . s:tf]
a];dL{ dfG5] /x]5 . cfPsf] Ps lbg klg ePsf] 5}g k9\g af]nfpg]
< sxfFsf]
kf]Nbfkf]Nb} pDs]h:tf] cg'xf/ g bg'xf/sf] . km]l/ of] 5'r'Gb|L /]ZdfnfO{ rflxF p;sf]
gfd;d]t\ cfpFbf] eO;s]5 . v'a k|sfz;/ /]
. d]/f] ufnLn] alxgL cfuf]df 3Lp klUnP´}+
kNnf] sf]7fdf uP/ lstfa lkmhfpgyfnL . klZrdsf] ;u/af6 nfn /Ën] kf]ltPsf] dlng cg'xf/ lnP/
3fd n'sfdf/L v]Ng tof/ ePh:tf] b]lvGYof] . a'af klg clkm;af6 cfOk'Ug' eof] . ;GWofsf]
/dfOnf] ofpFsL/Lsf] ;ËLt;Fu} d klg lgTosd{df nfu]+ . t/sf/L kvfNgnfO{ wf/fdf hfFbf
pm df]hf wf]O/x]sf] /x]5 . cfkm"nfO{ lgs} a'h|'s 7fGb} p;n] eGof], ædnfO{ dfkm ug'{
xf]nf x} tf/f alxgL . d}n] tkfO{+sf] t/sf/L kvfNg] ;do vr{ ul/lbPF .Æ pm Psf5]plt/ pleof]
. d pkl§ gx]l/sg} t/sf/L kvfn]/ km6fkm6 cufl8 nfu]+ . tf/f alxgL
d]/f] gfd pRrf/0f
u/]/ af]nfpFbf dnfO{ t v'a l/; p7]sf] lyof] t/ s]xL elgg . a]n'sfsf] cf7 ah]lt/ pm dfly
xfd|f] a}7s sf]7fdf cfP/ a'af;Fu ukm ul//x]sf] lyof] . d klg ToxLa]nf a}7s sf]7fdf k'u]+ .
a'afn] d]/f] kl/rosf] yfnL p;sf cufl8 6qm\ofpFb} k:sg'eof], æof] d]/L 7"nL 5f]/L
tf/f, clxn] sIff bzdf k9\b}5], cª\u|]hLdf clncln sdhf]/ eP klg c¿ ljifodf Psbd /fd|/L
k9\5] .Æ clg ToxL h'7f] yfnL dkl§ t]:of{pFb} eGg'eof] æpxfF lxdr'nL af]l8{Ë
:s'nsf] k|sfz ;/, pxfFsf] 3/ rflx+ k"j{ Onfd /] .Æ p;n] dnfO{ cfgf] enfb\dLkg
k|bz{g ub}{ eGof] æxh'/, dnfO{ yfxf lyof] alxgLsf] gfd tf/f eg]/Æ eGb} bz cf}+nf hf]8]/
gd:sf/ eGof] . d}n] klg 3[0ff / O{iof{sf kf]sfx¿ n'sfpFb} cf}krfl/stf lgefPF ægd:sf/Æ .
clg ToxfFaf6 efG;f sf]7ftkm{ nfu]+ . pm a'af;Fu xfd|f] kl/jf/sf] u'0fufg ufpFb} ukm
xfFls/x]sf] lyof] . ukmsf] ;j{yf ;do p;n] d]/f] tfl/km ug{df g} latfPsf] lyof] . d efG;f
sf]7faf6 3l/3l/ p;sf d'vaf6 lgl:sPsf] ætf/fÆ zAb ;'Gg] ub{y]+ . dnfO{ cfgf] af/]df
/fd|f]g/fd|f] s]xL s'/f u/]sf] dg kb}{gYof] . To;sf/0f hlthlt pm d]/f] gfd
ln+b} hfGYof] . ToltTolt d]/f dgdf pk|ltsf] gsf/fTds efj k}bf x'Fb} hfGYof] . ca t
p;n] yKb} uPsf] l/; / 3[0ffsf rf]O6fx¿n] ef/L eP/ lyRg yfln;s]sf lyP . ;dosf] kfª\u|fn] hLjgsf] uf]/]6f]nfO{ lsRb} cufl8
al9/x]sf] lyof] . Ps, b'O{ ub}{ ;ft, kGw| / dlxgf eP/ ca pm xfd|f] 3/df a;]sf] nueu b'O{
dlxgf eO;s]5 . Ps lbg d e/v/} :s'naf6 cfP/ sk8f abn]/ al;/x]sL lyPF . pm sf]7fsf] ef8f
a'´fpgsf nflu dfly cfof] / cfdf;Fu ;fdfGo cf}krfl/s ukm u/]kl5 k};f lbgnfO{ xft cufl8
a9fpFb} eGof] ælbbL ef8f lbg cfPsf] b'O{÷rf/ lbg l9nf eof] x} .Æ pm cfdfnfO{ k|foM lbbL
g} eg]/ ;Daf]wg ub{Yof] . æx}g eOxfN5 lg, a? vfFrf] eP cfkm}+ rnfpFb} u/] x'G5, kl5 lbP
x'G5 .Æ cfdfn] eGg'eof] . æk};f h:tf] s'/f /fv]kl5 vr{ eOxfN5 lng'xf];\ gÆ p;n] eGof] .
To;a]nf cfdfsf] dfl;s wd{ -dfl;s >fj_ ePsf] x'gfn] dlt/ ;Í]t ub}{ eGg'eof], ætf/f
;/af6 k};f n] t .Æ d}n] klg Ps leB|f'sn] leIff dfu] h:t} p;sf cufl8 xft k;f/]+ .
æ:s'naf6 cl3 g} cfof} tf/f <Æ eGb} p;n] d]/f xftdf k};f /flvlbof] . d}n] klg pkIfff /
lt/:sf/n] p;nfO{ x]b}{ eg] æcFÆ . æx]/ x]/ k};frflxF lng], To;sf] ;§fdf wGojfb klg
geGg] tf/f <Æ eGb} pm lªRr bfFt b]vfP/ xfF:of] . p;sf jfSo ;lsFbf g;lsFb} p;}sf]
egfOnfO{ ;dy{g ub}{ cfdfn] eGg'eof], æv} of] s]6L s:tf] :jefjsL 5 5, sIff bzdf k9\b}5] t/
o;df ;f]dt / 1fg eg] 5Fb} 5}g . d]/f] cg'xf/ l/; / nfhn] /ftf] eof] . clg å]if /
lt/:sf/o'Qm æwGojfbÆ kmsf{OlbPF . æx}g x}g, d}n] t 7§f kf] u/]sf] t km]l/ ltdLn] t
;fFRr} eg]´}+ k|ltpQ/ lbOxfNof}+ lgÆ p;n] ePe/sf bfFt b]vfP/ l3gnfUbf] cg'xf/ kf/]/
eGof] . d csf]{ sf]7flt/ nfu]+ . pm Psl5g cfdf;Fu ukm u/]/ alxgL /]Zdf;Fu tn uof] . alxgL
/]Zdf k|foM 3/df a:tf p;Fu /xg], a:g], v]Ng] / k9\g] ub{yL . ;fFRr} eGg] xf] eg] p;n] d /
c¿ ;a} 3/ kl/jf/nfO{ g} lal;{;s]sL lyO{ . of] 5f]6f] ;dofjlwdf d p;Fu o;/L jfSo km'6fpFbf
g} dnfO{ p;n] a]OHht u/]sf]df dleq abnfsf] Hjfnf blGs/x]sf] lyof] . slxn]sfxL+ ;f]Rg]
ub{y]F ls p;Fu af]Nb} gaf]Nbf t pm o;f] u5{ eg] cln a9L af]lnlbg] eP c´ s;f] ubf]{ xf]
< alxgL /]Zdf slxn] p;n] agfPsf lrqx¿ NofP/ dnfO{
b]vfpFyL eg] slxn] p;n] nufOlbPsf] gªkfln; b]vfP/ eGyL, æx]/ lbbL t]/f]eGbf t d]/f]
k|sfz;/n] nufOlbPsf] /fd|f] 5Æ eg]/ d]/f] dgnfO{ s'F8\ofpg] ub{yL . ljz]iftM p;n] af]Nbf
æd]/f] k|sfz;/Æ eGg] jfSof+zn] leq stfstf r;Ss b'Vg] ub{Yof] . slxnsfxL+ d km"naf/L
k;]/ km"n uf]8\g nfu]sf] a]nfdf pm cfpFYof] / k|;Ë ldnfP/ eGbYof], ædnfO{ klg
km"n /f]kg], uf]8\g] / km"naf/Ldf /Dg] ceLi6 5 . x'g t oL s'/fx¿ s;nfO{ kf] dg
gkbf{ x'g\ / <Æ p;sf s'/f ;'Gbf pm s'/f ldnfP/ af]Ng vlKk; b]lvGYof] . d hlthlt
pmaf6 6f9f x'g rfxGy]F pm ToltTolt d]/f] glhs x'GYof] . d ca p;Fu clncln
af]Ng] ub{Yo]F . Tof] klg afWo eP/ p;n] ;f]w]sf bz k|ltzt k|Zgsf] pQ/ t d}n] lbg} kb{Yof]
. pm slxn]sfxL+ lbSs x'Fbf] xf] d]/f] yf]/} af]Ng] afgLn] ubf{ . t/ klg p;n] d]/f uNtL
sdhf]/Lx¿ slxNo} cf}+NofPg . obfsbf d]/f q'l6x¿ e]l6xfn] klg o:tf] t eOxfN5 lg, dfgj
ePkl5 olt uNtL x'g' :jfefljs xf] eGb} p bz{g 5f6\g] ub{Yof] . s'g clek|fon] xf] s'lGg p;n]
dnfO{ y'k|}kN6 k9fOsf af/]df s'g} ;d:of k/] l;Sg / ;Nnfx dfUg cfpg eg]sf] lyof] . d k|foM
;d:o} k/] klg ls t ;fyLx¿;Fu ;f]Wg] ub{Yo]F ls t cfg} lzB|fs;Fu ;f]Wg] ub{Yo]F .
guGo ¿kdf slxn]sfxL+ p;nfO{ ;f]Wg] ub{Yo]F Tof] klg p;sf] lrQ a'´fpg dfq . t/ klg d
p;sf] sf]7fdf slxNo} kl;gF . lxhf];Ddsf] d]/f] Kof/f] sf]7f hxfF d ;fyLx¿;Fu, alxgL;Fu
v]Ng], gfRg], uLt ufpg] ub{Yo]F ToxL d]/f] Kof/f] sf]7f cfh d]/f nflu k/b]z ePsf] lyof] .
pm cfdfa'af;Fu klg d]/f] tfl/km ub{Yof] / eGbYof] ætf/fnfO{ afof]nf]hL -hLjlj1fg_ /fd|f]
cfpg] / pgsf] ?lr klg ePsfn] kl5 cfO{= P:;L= k9fP /fd|f] x'G5 .Æ 3/df d]/f ;fyLx¿sf]
cfOhfO eO/xGYof] . Pslbg d gePsf a]nfdf ;fyLx¿ cfP5g\ / p;Fu nueu Ps 306f ukm u/]/
kms]{5g\ . Tof] Ps 306fdf klg p;n] d]/f] ;Sbf] u'0fufg ufP5 . dnfO{ ;fyLx¿n] klg p;sf]
u'0fufg ufpFy] / eGy] ædfG5] slt enfb\dL / ljåfg\ 5 .Æ clg slxn]sfxL+ ;fyLx¿ d]/f]
s'/f p;Fu hf]8]/ dnfO{ 5]85f8 klg ub{y] . ;fyLx¿n] eGy] æp;n] tFnfO{ ;fx|} dg k/fpF5, gq
lsg o:tf] s'/f ub{Yof] <Æ dnfO{ eg] pk|lt l/; 3[0ffdf slxn] klg n]z cfPg . lsg pm
d]/f] u'0fufg ufpg] ub{5, lsg pm dkl§ cfslif{t 5 < s] pm d]/f] zf/Ll/s ;f}Gbo{ /
of}jgnfO{ b]v]/ t d]/f] kl5 nfu]sf] 5}g < d ´l:sg] ub{y]F . oL s]6fdfG5]x¿ slt dfQ]sf
x'G5g\ . hf] /fd|L b]Vof] p;}sf] kl5 nfluxfNof] . csf{sf] z/L/ b]v]/ logLx¿ slQ nf]leG5g\
. dfG5]n] ;do s6fpg' eg]sf] cfkm}{nfO{ dfg'{ xf] . xfdL
k|To]s 306f, k|To]s ldg]6 clg k|To]s kfOnfkfOnfdf cfkm"nfO{ dfl//x]sf x'G5f}+ .
hLjgofkg eg]sf] klg t ctLtsf cfgf ;+:d/0fx¿ ;FufNb} cufl8 a9\g' xf] . ;dosf]
rnfodfg ultaf6 sf]xL klg c5'tf] /xg ;Sb}g . oxLqmddf d}n] klg kGw|j6f lzlz/, j;Gt /
jiff{x¿ kf/ u/L ;f]x|lt/ kbfk{0f ug{ nfu]5' . pm xfd|f] 3/df cfP/ a;]sf] ;f9], rf/
dlxgfkl5 >fj0f b'O{ ut] d]/f] hGd lbg kb{Yof] . d]/f] k|yd q}dfl;s k/LB|ff klg glhlsFb}
u/]sf] x'gfn] xfdLn] æjy{ 8]Æ -hGd lbj;_ ;fdfGo ¿kdf dgfpg] 6'Ëf] u/]sf lyof}+ .
To;sf/0f d}n] yf]/} ;fyLx¿nfO{ dfq af]nfPsL lyPF . 3/df cfdfa'afn] æk|sfz;/nfO{ klg
af]nf x}, ;Fu} vfgf vfg'k5{Æ eGg'ePsf] lyof] . d]/f] hGdlbg klg zlgaf/ k/]sf] x'gfn]
k|foM ;a}nfO{ km';{b} lyof] . t/ dnfO{ eg] p;nfO{ af]nfpg k6Ss dg nfu]sf] lyPg / af]nfOgF
klg . d}n] lsg p;nfO{ af]nfOgF eGg] k|Zgsf] pQ/ t :jo+ d;Fu klg lyPg . t/ d}n] a'af
/ cfdfnfO{ p;nfO{ af]nfPsf] 5' eg]/ 9fF6]sL lyPF . alxgL /]Zdfn] af]nfpg hfg nfUbf d}n] g}
p;nfO{ /f]s]sL lyPF . hGdf]T;j ;fdfGo ¿kdf eP klg ;'? eof] . d}n]
;fyLx¿nfO{ s]xL klg pkxf/ glnOsg cfpg eg]sL x'gfn] k|foM vfnL xft cyjf Go"gtd\ pkxf/
lnP/ pkl:yt lyP . cfdfa'af / ;fyLx¿n] p;sf] vf]hL ug{ yfn] . olQs}df alxgL /]Zdfn] /ËLg
sfuhn] KoflsË ul/Psf] Pp6f Kofs d]/f] xftdf /flvlb+b} egL æk|sfz;/n] lbbLsf]
ay{
8]Ú sf] nflu z'esfdgf;lxt pkxf/ k7fOlbg' ePsf] 5 . ;fy} pxfF cfpg gkfPsf]df b'Mv JoQm
ug'{ePsf] 5 . pxfF cfh h?/L sfdn] ubf{ sLlt{k'/ hfg'ePsf] 5 .Æ a'afcfdf / ;fyLx¿ ;a}hgf
cfZro{df k/] lsgeg] pxfFx¿ ;a}nfO{ pm cfpg] s'/fdf k"/f ljZjf; /x]5 . a'afn] dnfO{
;f]Wg'eof] ælsg ltdLn] af]nfPsL lyPgf} / < c´ d}n] cfh ;Fu} a;]/ vfgf vfg] st} klg
ghfg] egL af]nfpg' eg]sf] lyPF t .Æ d}n] p;nfO{ af]nfPs} lyOg . To;sf/0f d x8a8fpg yfn]+
/ csdlsFb} eg] æx}
g d}n]
af]nfPsL lyPF pxfFn] gEofpg] s'/f ug'{ePsf] lyof]
.Æ jf:tjdf d}n] a'af;Fu ´'6f] af]n]sf] lyPF . olQs}df k"hfn] Ps 5]pdf nu]/ sfgdf
;'6'Ss egL æk|sfz;/ sLlt{k'/ hfg'ePsf] 5}g . cl3 d cfpFbf k/ l;kmnsf] rf}/df lstfa xftdf
lnP/ kl9/x]sf] b]v]sL lyPF . d}n] ;/ cfh tf/fsf]
jy{ 8]Ú hfcf}+eGbf pxfFn] dnfO{
cln ;Grf] 5}g, km]l/ cfh o;f] k9\g] d'8 rn]/ cfPsf], tkfO{+ hfFb} ugf]{;\ d kl5 cfpFnf
eGg'x'GYof] .Æ d k"hfsf s'/f ;'Gbf PsfPs 5fFufaf6 v;] h:tL ePF . æe}uf] of] s'/f
cGt geg x}Æ eg]/ k"hfnfO{ eGb} xfdL hGdf]T;jsf] lqmofsnfklt/ nfUof}+ . dnfO{ stfstf cK7\of/f] nfUg yfNof] . cfkm}F plePsf]
wtL{ efl;Fb} uP h:tf] nfUg yfNof] . dflg;x¿sf] x"ndf klg z"Gotfleq ljnLg eP
h:tf] nfUg yfNof] . 7"nf7"nf af]´x¿n] lsr]/ p7\g g;Sg] u/L lg:;fl;Psf] efg kg{
yfNof] . hGdlbgsf] ;df/f]xdf d}n] s]sdflysf] d}gaQL lgefpg] a]nf eof] . d]/f gogx¿
ghflg+bf kf/fn] 3/L3/L ofnaf6 aflx/ u]6lt/ lgofNb} lyPF . d ljleGg afxgfdf
;df/f]xnfO{ nDAofpg rfxGy]F . d]/f h'DNofxf cfFvfx¿ s;}nfO{ vf]lh/x]sf lyP . d]/f cfFvf
l5gl5gdf 38L x]b}{ aflx/ b[li6 bf}8fO/x]sf lyP . t/ hlt k|of; u/] klg d]/f k/]nfdf
lg/f;fsf] ef/Lafx]s d}n] s]xL kfOg . ;f9]rf/ alh;s]5 . d}n] cfg} t;la/nfO{ cfuf]df
afn]/ w'Fjfdf p8fP h:t] d'6'sf] w8\sgnfO{ /f]Sb} s7f]/ eP/ d}gaQL km's]F . clg wfl/nf]
5'/fn] cfg} Xbo lr/]h:t} c;ª\Vo kL8f / j]bgf ;xFb} s]s sf6]F . ;a} ;fyLx¿
cfcfgf] uGtJolt/ nfu] . dnfO{ eg] sltv]/ km';{b xf]nf / p;n] lbPsf] pkxf/
vf]n]/ x]/f}+ eGg] nflu/x]sf] lyof] . aNntNn ;fF´ k/]kl5 dnfO{ km';{b ldNof] / xQkQ sf]7fdf
k;]/ leqaf6 r'Ss'n nufPF / xtf/xtf/ KoflsË vf]Ng yfn]F . KoflsËleq afof]nf]hLsf]
l8;]lS6Ë aS; -hLjlj1fg zNo;fdu|L afs;_ / Pp6f sf8{ /x]5 . sf8{sf] leqkl§ lr7L klg /x]5 .
d}n] klxn] lr7L g} x]/]+ . lr7Ldf n]lvPsf] lyof], æalxgL tf/f, ltd|f] hGdlbgsf] ;'vb\
cj;/df of] b'MvL lzB|fssf] tkm{af6 of] ;fgf] pkxf/ . ltdL afof]nf]hLnfO{ a9L dg k/fpg] /
eljiodf cfO{=P:;L= df klg oxL ljifo k9\g] k|lta4tf b]vfPsLn] kl5;Dd sfd b]cf];\ eGg]
x]t'n] of] pkxf/ lbPsf] 5' . ltd|f] hGdlbgdf cfkm" k|ToIf ;xefuL x'g g;s]sf]df
B|fdf rfxG5' . ltd|f] ;':jf:Yo, bL3f{o' / pQ/f]Q/ k|ult Pj+ ;Dj[l4sf] sfdgf;lxt pxL b'MvL
k|sfzsf] tkm{af6Æ olt n]vL kqsf] ;dfkg ul/Psf] lyof] . dnfO{ lsg lsg tL x:tfB|f/ ;fx|}
/fd|f] nfUof] . hlt x]¥of] plt x]/f}+ x]/f}+ nfUof], clg bf]xf]¥ofO{ t]x]¥ofO{ k9\g dg
nfUof] . olQs}df d]/f cfFvf ;'gf}nf cB|f/n] "Happy Birthday" nv]sf] sf8{df k'u]
. xft sdfpFb} sf8{ l6k]/ x]/]+ . leqkl§ Hofb} /fd|f] lrqsnf /x]5 . jl/kl/ cGsf/sf]
cfsfzdf y'k|} rlDs/x]sf tf/fx¿sf df´df d]/f] xfFl;/x]sf] lrq sf]l/Psf] lyof] . d]/f]
tl:a/af6 rf/}lt/ k|sfzsf] bLlKt km}ln/x]sf] / cGwsf/nfO{ lrl//x]sf] lyof] . of] lrqsnfnfO{
af/Daf/ x]/] klg d]/f] rB|f'sf] t[i0ff d]l6Pg . clg sf8{nfO{ 5ftLdf 6fF;]/ knËdf pQfgf]
klN6PF . dgaf6 ;f]rfO / sNkgfsf vx/]x¿ pn{g yfn] . cfh p;nfO{ hGdf]T;jdf gaf]nfPsf]df
Hofb} 7"nf] kZrftfksf] ef/L af]s]/ nvt/fg k/]F . cf]5\ofgdf kN6]/ p;n] sf]/]sf]
lrqsf] cy{ vf]Hg yfn]F . hDdf !^ j6f tf/fx¿sf aLrdf d]/f] tl:a/ lyof] . To;sf] cy{ d kGw|
jif{ k'u]/ ;f]x| jif{df 6]Sb} u/]sf] efg x'GYof] eg] tf/faf6 cfPsf] hfHjNodfg /ZdLn]
k|sfzsf] rlDsnf] ¿k wf/0f u/]/ lgzfnfO{ b'n{e agfO/x]sf] lyof] .
xF d ´NofF:; ePF . 9f]sfaf6 cfPsf] 6s6s cfjfhn]
d]/f] ;f]rfO / sNkgfnfO{ lj>[ª\vlnt kfl/lbPsf] lyof] . cfkm"nfO{ ;dfNb} p7]F .
d]/f] cg'xf/af6 kl;gf alu/x]sf] lyof] . kl;gf k'5]/ 9f]sf vf]n]+ . alxgL /]Zdf cFWof/f]
cg'xf/ agfpFb} ?~r] :j/df eGg yfnL, ælbbL k|sfz;/ c´} cfpg'ePsf] 5}g, sxfF hfg'eof]
s'lGg <Æ æst} ;fyLsf] lt/ hfg'ePsf] xf]nf lg, cfh gcfP klg ef]ln t cfOxfNg'x'G5 lg,Æ
d}n] agfj6L lg9'SsLkg b]vfpFb} eg] . jf:tjdf alxgL /]ZdfeGbf d a9L lrlGtt / Jou| ePsL lyPF
. d]/f] dg cQflnP/ 5rlNs/x]sf] lyof] . d}n] ljleGg afxgf agfpFb} b'O{ tLgkN6 tn uP/ x]/]F,
t/ hlt d]/f cfFvfx¿ p;sf] sf]7fsf] v'Nnf 9f]sf / lah'nLsf] pHofnf] x]g{ cft'/ lyP, plt g}
lg/f;fsf kf]sfx¿ af]s]/ kms{g afWo x'Gy] . d}n] cfkm}+nfO{ a'g w]/} k|oTg ubf{ klg
d c;kmn g} /x]F . lsg ToxL JolQmnfO{ d lxhf];Dd ljNs'n} 3[l0ft cfj/0fdf x]g]{ ub{Yo] <
h'g JolQm cfh cfP/ d]/f] Xbosf] ;a}eGbf rf]vf] 7fpFdf 8]/f hdfpg k'u]sf] lyof] . Pp6f
cfFvfn] ToxL j:t'nfO{ slxn] km"n b]V5 t slxn] kTy/ . s] o;df b[li6ut q'l6 5 ls j:t'ut
q'l6 < log} sNkgfx¿sf a'§fx¿ ;FufNb} d cf]5\ofgdf kN6]F /
lah'nL aQLnfO{ lgefPF klg . hlt;'s} lgbfpg] k|of; ubf{ klg d]/f cfFvfdf lgb cfpg ;s]g .
aQL lgefPsf] cGwsf/df klg p;}sf] rlDs/x]sf] cg'xf/ b]Vg yfn]F . kZrftfksf] cfTdUnflgn]
dnfO{ ufNb} nlu/x]sf] lyof] . /flt sltv]/ lgbfPF yfx} kfOg . laxfg p7]/ d'v w'gnfO{ wf/fdf
hfFbf pm cl3 g} wf/fdf k'u]/ 6fpsf] g'xfpg nfu]sf] /x]5 . dnfO{ b]Vgf;fy p;n] æu'8dlg{Ë
tf/fÆ eGof] . d}n] klg dGb d':sfgsf ;fy k|ltpQ/ lbPF . pm t b}lgs ¿kdf g} o;/L ;+jfb
ub{Yof] . t/ p;sf] cfhsf jf0fLx¿ Hofb} s0f{lk|o nflu/x]sf] lyof] . clg p;sf k|To]s
zAbx¿n] d]/f] af]´nfO{ xn'sf kfl//x]sf] lyof] . æ;/
lxhf] a]n'sL ca]nf kms{g'eof]
ls <
Æ cK7\of/f] dfGb} d}n] p;nfO{ k|ydk6s JolQmut k|Zg u/]sL lyPF . æcF ;fyLsf]
lt/ uPsf] lyPF cfpg cln ca]nf eof]Æ p;n] ?dfnn] cg'xf/ / skfn k'5\b} eGof] . d}n] lxhf]
k"hfn] eg]sf] s'/f ;D´]F . stfstf dg s6Ss s'Fl8P/ cfof] . s] d}n] hGdf]T;jdf
gaf]nfpFb}df p;n] o:tf] k|ltlqmof b]vfPsf] xf] t < ls /]Zdfn]
t/ x}g d}n] t
/]ZdfnfO{ s]xL geGg' eg]sL lyPF . d}n] ca p;Fu dfkmL dfUg'l;jfo c¿ s]xL pkfo afFsL lyPg .
d ;f]lr/x]sL lyPF, pm t cl3 g} cfgf] aflN6gsf] kfgL lnP/ sf]7flt/ uO;s]sf] /x]5 . lbg b'O{u'gf /ft rf}u'gf ;don] km8\sf] dfb}{ uof] .
jiff{sf] ´/Ln] ;Sbf] cfF;' ´f/]/ wtL{nfO{ :gfg u/fO{ gjLg ¿k wf/0f ug{ yfNof] . ca t
z/b Ct'sf] cfudg;Fu xfd|f ;F3f/df bz}+ / ltxf/ pleg cfOk'u]sf lyP . pm lgs} snfk|]dL /x]5
. p;n] alxgL /]Zdfsf] y'k|} :s]r -lrqsnf_ x¿ agfPsf] /x]5 . bz}+sf] z'esfdgf sf8{ klg
v'a} snfTds agfPsf] /x]5 . Pslbgsf] s'/f xf] . d cfdf;Fu dfdf3/af6 3/tkm{ cfpFb}
lyPFp . pm cfFugdf a;]/ v} s'g rflxF pkGof; kl9/x]sf] lyof] . xfdL u]6af6 leq k:gf;fy p;n]
xFl;nf] d'b|fdf xfdLtkm{ x]¥of] . cfh p;sf] cg'xf/ c¿a]nf eGbf a9\tf pHofnf] lyof] .
p;n] cs:dft\ eGof] ætf/f cfh ltdL Ps}l5g d]/f] sf7fdf cfpm g x} .Æ d}n] lsg < eg]/
k|Zg ug{ vf]h]sL lyPF . t/ km]l/ ;f]Wg ;lsgF, cfdfkl§ kmls{PF . æPs}l5g x} ;/ d sk8f
km]/]/ cfpF5'Æ eg]/ cufl8 a9\g dfq s] nfu]sL lyPF, p;n] dnfO{ /f]Sb} eGof] æx}g tf/f
Hofb} h?/L 5 rfF8}, clxn] g} cfpg a? @)÷#) ldg]6 dfq eP klg x'G5 .Æ æx'G5 hf g t .Æ
cfdfsf] :jLsf/f]lQm ;'Gg]lalQs} d Psbd} v'zL ePF, lsgls d}n] oxL rfx]sL lyPF . d kl5kl5 pm
cl3cl3 p;sf] sf]7fdf xfdL b'O{hgf dfq k:of}+ . k:gf;fy p;n] 9f]sfsf] r'Ss'n nufof] . d
cfZro{df k/]+ . p;n] s] ug{ vf]lh/x]sf] 5, pm s] rflx/x]sf] 5, d c1fgd} lyPF . p;sf] sf]7f
lrqsnfn] ;lh;hfp lyof] . t/ dnfO{ af]nfOgfsf] sf/0faf6 d c´} c:ki6 g} lyPF . p;n] dnfO{
s] ug{ vf]h]sf] 5 < dleq bx|f] cfF6 / ljZjf; lnP/ d plePsL lyPF . cfh p;n] h] u/]
klg d Tof] ef]Ug tof/ g} lyPF lsgls d]/f] nfdf] tk:of cfh k"/f eP h:tf] nflu/x]sf]
lyof] . d nfh, 8/ / v'zLn] sfDb} / cg'xf/ /ftf] agfpFb} ple/x]sL lyPF, Ps ck/fwL´}+ .
ætf/f cfh ltdL c¿a]nfeGbf ;fx|} /fd|L b]lvPsL 5\of}, ToxL eP/ g} d}n] ltdLnfO{ af]nfPsf]
x'F .Æ p;sf] clek|fo / d]/f] c8\sn ¥ofªsf] 7\ofª ldNg k'Uof] . p;n] d]/f] cufl8 cfpFb}
eGof] ætf/f ltdLn] cfh ;f/L / Anfph nufPsL 5\of} . of] 8«];n] ltdLnfO{ ;fx|} ;'xfPsf] 5
. ltd|f] :s]r sf]g{nfO{ af]nfPsf] . s[kof Ps}l5g oxL kf]lh;g -cj:yf_ df a; g x}Æ eGb} pm
sfkLdf d]/f] tl:a/ sf]g{ yfNof] / nueu @) ldg]6kl5 lrq l;WofP/ dnfO{ wGojfb lb+b} labf
lbof] . dnfO{ p;n] olt dfg u/]/ af]nfPsf]df xiff]{Nnf;n] ljef]/ x'Fb} sf]7fdf cfP/ P]gfdf
cfgf] z/L/ x]g{ yfn]F . æs] ;fFRr} p;n] eg] h:t} d /fd|L 5' t < of] 8«];n]
dnfO{ crfSnL ;'xfPsf] 5 t < p;n] dnfO{ dg k/fP/} d]/f] lrq sf]/]sf] xf] t <Æ clg
p;n] d]/f] hGdf]T;jdf lbPsf] sf8{ x]g{ yfn]F . v'zLsf] pdËn] d]/f] w}o{tfsf] afFw tf]8\g
nfu]sf] lyof] . olQs}df ptf a}7s sf]7fdf cfdfa'af;Fu pm af]n]sf] ;'g]/
d klg xQkQ n'uf km]/]/ uPF . cfdfa'afsf] cg'xf/n] s'g} cgf}7f] 36gf b;f{O/x]sf] lyof] .
sf]7fsf] l:ylt k"/} uDeL/ lyof] . a'af eGb} x'g'x'GYof] æca tkfO{++sf] OR5f /
cfsfª\B|ffnfO{ xfdLn] s'Nrg ldNb}g . ;s];Dd t xfdL tkfO{nfO{ xfdL;Fu} /x]sf] b]Vg
rfxGYof}+ t/ klg tkfO{+sf] k|ult / pHHjn eljiosf nflu xfdL cflzjf{b lbg' g} plrt 7fG5f}+
.Æ d 5Ss k/]F . a'af s] s'/fsf] 3'dfp/f] ;dy{g ub}{ x'g'x'G5 < p;sf] xftdf Pp6f sfuh
lyof] . p;n] yf]/} d':sfg 5f8\b} eGof] æcfh dnfO{ cflzjf{b lbP/ 7"nf] xf};nf /
k|f]T;fxg a9fOlbg' ePsf]df d cfef/L 5' .Æ d]/f] cufl8 cfP/ xftdf Tof] sfuh /fv]/ eGof]
ætf/f of] cl3 d}n] agfPsf] lrq . Tolt /fd|f] t 5}g, t}klg ltdLnfO{ lr/:d/0fsf nflu of]
pkxf/ lb+b}5' . d ef]ln g} 3/lt/ kms{+b} 5' . d}n] Pd=P= k|yd >]0fLdf pQL0f{ u/L ufpFs}
SofDk;df k9fpg] df}sf kfPF . ltdL klg P;=Pn=;L= df /fd|f] cÍ NofO{ cfO{=P:;L= k9\g' x},
clg eljiodf Ps c;n 8fS6/ eP/ ul/a b'MvLx¿sf] ;]jf ug'{ x} .Æ km]l/ cfdfafa'kl§ kms]{/
p;n] eGof], æef]ln laxfg rf/ ah]sf] g} d]/f] Onfd hfg] a;sf] l6s6 5 . ToxL eP/ clGtd labf
klg dfuf}+ eg]sf] . laxfg tkfO{+x¿nfO{ lsg Psflaxfg} b'Mvlbg] eg]/ . clxn] g} uP/ ;a}
;fdfgx¿ ldnfpg' kg]{5 . alxgL /]Zdf ;'lt;ls5g\ . 7Ls eof] olb Ao"Fl´PsL eP kSs} klg
?g] lyOg\ / xfdLnfO{ klg ?jfpg;Sg] lyOg\ . xj:t gd:sf/ .Æ a'afcfdfn] cw{ d':sfgsf ;fy labf lbg'eof] . cfkm"
a;]sf] wtL{ k"/} xlNng yfn]sf] cg'ej dnfO{ eof] . clg xhf/ uf]dg ;k{ / laR5Lx¿sf]
8;fOsf] kL8f / j]bgfnfO{ ;xFb} xft hf]8]/ s[lqd\ xfF;f]n] /lËPsf] gd:sf/sf] cf}krfl/stf
k"/f ul/lbPF . To;kl5 s]xL af]Ng g;sL d ;/f;/ sf]7fdf uPF / knËdf 3f]K6f] k/]/
cfkm"leqsf lrTsf/ / ljeLif0f Hjfnfd'vLnfO{ kfgL agfP/ cfFvfaf6 aufpg yfn]+ . cfh d]/f oL gf} dlxgfx¿ p;df ;dlk{t x'Fb} cfkm"n]
p;sf] dxfgtfk|lt u/]sf] b[li6 k|xf/k|lt kZrftfk\ ub}{ latfO/x]sL 5' . p;n] eg]´}+ d}n] *@
k|ltzt cÍ NofP/ P;=Pn=;L= k/LB|ff pQL0f{ eO{ cfO=P:;L= df klg egf{ ePF . clg ToxL ;f/L /
Anfph nufP/ ToxL sf]7fdf plePsL 5', hxfF p;n] d]/f] tl:a/ sf]/]sf] lyof] . d]/f] Xbosf]
tl:a/
d]/f] lhGbuLsf] tl:a/
d]/f] eljiosf] tl:a/
;Dk"0f{ tl:a/ . gofFahf/ ( dn'dh'jf, Onfd h"gsf] cjtf/ zzL n'd'Da" ætkfO{+nfO{ klqsfx¿df gb]Vbf d ?g]5' .Æ kf]v/Lsf] l8ndf efj's x'Fb} af]n]sL lyof} ltdL gofF
jif{ z'ef/Desf] lbg, kf]v/Ldfly o'jfo'jtLx¿ af]s]sf] 8'Ëf ofqf ul//x]sf] lyof] . kfs{
el/ dflg;x¿sf] eL8 lyof] . ;a}sf cfFvfdf v'zLsf /ËLg km"nx¿ d':s'/fO/x]sf b]lvGy]
. t/ ltdL / d ;+j]lbt lyof}+, uDeL/ / b'MvL lyof}+ . dWofGxsf] 3fd lgs} /flknf] lyof] . ?vsf] l;ofgdf s}+of}
hf]8L k|]dLk|]ldsfx¿ k|]dsf] b'lgofFdf nLg eO/x]sf b]lvGy] . pT;j´}F k|tLt x'GYof]
ToxfFsf] kl/j]z . tyflk Tof] pT;jn] slt klg :kz{ ul//x]sf] lyPg xfdLnfO{ . æd rfxG5'6f9f
6f9f
;d'b|kfl/sf] b]zdf
hfg . d ;lSbg oxfF hLjge/ b'Mv]/ a:g .Æ d]/f] o; cleJolQmk|lt c;xdlt k|s6 ub}{ af]n]sL
lyof} ltdL æhlt 6f9f eof] ;D´gf Tolt g} uf9f aG5 . tkfO{+sf] cg'kl:yltdf s;/L
afFr'nf d . tkfO{+nfO{ Ps lbg gb]Vbf v]/L t lgh{g hËndf /f]O/x]sf] 56\k6fO/x]sf] kG5L
h:tf] nfU5 cfkm"nfO{ . tkfO{+ oxL+ :jb]zd} /xg'eof] eg] e]6 c;dy{ jf c;Dej eP klg
cB|f/x¿sf] cjtf/df klqsfsf kfgfx¿df e]l6/xg] 5' d tkfO{+nfO{ . yfxf 5 Û tkfO{+nfO{
klqsfx¿df gb]Vbf d ?g] 5' . dnfO{ w]/} g?jfpg';\ n ÛÆ ltd|f] Tof]
d ?g]5'Ú zAbn] ;w}+ ?jfpg] u5{ dnfO{
. ltdL t w]/} /f]of} . kfs{df a;]/ af]ln/xFbf klg /f]of}, af6f]df lx+l8/xbf klg /f]of}+ .
/ftel/ /f]of}, laxfgLsf] 3fd b]v]/ klg /f]of} . cfsfzsf] h"g x]/]/ /f]of}, dnfO{
e]6\bf klg /f]of}, b]Vbf klg /f]of} . zfob d]/f] t:jL/ / lr¶Lkqx¿ x]b}{ /f]of} . ætkfO{+nfO{ b]Vof] ls t dnfO{ ?g dgnfU5 .Æ n]v]sL
lyof} ltdLn] . ca t ?g] kfnf] d]/f] k/]5 . ltdLnfO{ b]Vbf /f]pF h:tf] nfU5 . gb]Vbf ´g}
/f]pFh:tf] nfU5 . PsfGtx¿df ?G5' . ltd|f] tl:j/ x]b}{ ?G5' . ltdLn] dnfO{ ;dk0{f u/]sf
ctLtkqx¿ x]b}{ ?G5' . /ftel/ ?G5' . st} 6f9f uof] ls t k5\ofO/xG5 ltd|f] ;D´gfn] . c´}
slt~h]n;Dd /f]O/xg] x'g\ oL kL8fsf PsfGtx¿ Û ?gnfO{ cfFvfaf6} cfF;' sxfF aUg'kbf]{/x]5
/, ?g' t dg ?g' kf] /x]5 . Ps;fF´ 3fd 8'Ag'cl3 ToxL kf]v/Ldf k'u]+ d, h'g
kf]v/Ldf lB|flthdf 3fd kx]+lnb} u/]sf] ;do k'u]sf lyof}+ ltdL / d . /, wLt d?Gh]n
df5f;Fu v]n]sf lyof}+ . afrf u/]sf lyof}+ . Psn] csf]{nfO{ hLjg e/ ge'Ng] . ;D´gf 5
ltdLnfO{ < Pskm]/f xfdL ToxfF k'Ubf s:tf] kfgL k/]sf] xlu Û ´d´d ;fpg]
´/Lh:tf] . ´/Ldf ?´]sf lyof} xfdL . u'nfaL /Ësf] 5ftfd'lg Pshf]8L xfdL cf]ltPsf lyof}+
/ klg ´/Lsf] k|xf/af6 /x]sf lyPgf} ;'/lIft . ltdL kf]v/Lsf df5fx¿;Fu v]ln/xg dg
k/fpFYof} . kf]v/Ldf rf/f] ofFSof}, y'k|} df5fx¿ t5f8d5f8 ub}{ ´'lDdGy] rf/f] l6Kg
. æpm Tof] rflx+ vngfos .Æ ltdL eGYof} . ltdLn] af]n]sf
x/]s zAbx¿ lk|o nfUy] dnfO{ . ltdLn] cleJoQm u/]sf k|To]s zAbx¿sf] kl5lNt/ y'k|} cy{x¿
n's]sf x'Gy] . ;'lg/xg dgkYof]{ dnfO{ ltdLn] af]n]sf] . cF, d PSn} ToxfF k'u]+ . kf]v/L p:t} lyof] . df5fx¿
p;/L g} v]ln/x]sf lyP . Ps7fpFdf a;]/ x]l//x]+ b[Zox¿ . al;/x]sf lyP kf]v/Lsf]
l8ndf dfofsf hf]8Lx¿ . tL b[Zox¿ x]bf{x]b}{ d}n] klg ;lD´P5' lautsf :d[ltx¿ .
ltdL / d kf]v/Lsf] l8ndf a;]/ ;+afb ul//x]sf], df5f;Fu v]ln/x]sf] . d}n] x]l//x]sf] ltd|f]
cfFvf, ltdLn] x]l//x]sf] d]/f] cfFvfdf . ltd|f] sf]dn xftdf d]/f] xftsf] lk|o :kz{
. æbfO Û slt aHof] <Æ ´;Ë ePF d . Pp6f s]6fn] ;do ;f]w]sf] /x]5 . o;f] 38L
x/]+ ;fF´sf] ;ft alh;s]sf] . kf]v/Ldf x]/]+, lgs} ulxl/P/ x]/]+, Psf]xf]/f]
x]l//x]+ . haha a:tLdf glhlsg z'¿ u5{ ;GWofsf] cfudg
tata dnfO{ a];/L cFufNg yfN5 ltd|f] ofbn] . zx/sf eL8x¿df lbgel/ dvf]lh/xG5'
xhf/f}+ cfFvfx¿aLr ltd|f b'O{ lk|o cfFvfnfO{ . ltd|f] k|ltljDanfO{ . t/ oyfy{df d lgtfGt
PSn} x'G5' xhf/f}+ dflg;x¿sf] eL8df klg . la:tf/} /ft k5{ a:tLdf . 8'Ag yfN5' d ´g\
´g\
´g\ ltd|f] ofbsf] cgGt ;fu/df . glhs
glhs c´ glhs x'g yfN5\of} ltdL,
d]/f] k|]dLXbosf] au}+rfdf . ltdL eGYof} lg æd
/ftÚ l;km{ tkfO{+ s}
k|tLB|ffdf /lx/xg]5' . tkfO{+
h"gÚsf] cjtf/ lnP/ cfpg' d]/f] cfFvfsf]
gfgLdf .Æ ltdL;dIf cfO/x]5' d cjtl/t eP/
h"gÚdf . t/ ltdL
/ftÚ eP/
dnfO{ :jfut ul//x]sL 5f} jf c:jLsf/ . kfPsf] 5}g . s'g} ;Í]t . zfob d}n] ltd|f] hLjgsf]
nflu cjtf/ lng ;lsgF h"gsf] . of lrGg ;lsgf} ltdLn] ltd|f] k|]dL h"gsf]
cjtf/nfO{ Û t/ cfhsfn /ft;Fusf] d]/f] k|]d a9\g yfn]sf] 5, ´g\´g\ uf9f x'g
yfn]sf] 5 . dnfO{
/ftÚ c´ lk|o nfUg yfn]sf] 5 . xfF;]/ af]Ng] k|oTg u5'{ ;fyL;lËx¿sf] aLrdf .
t/ slxNo} d':s'/fpFb}g d]/f] cfwf/df v'zLsf] h"g]nL . ltdL d]/f] ;fyd} eO/x]sf] ;kgf
b]V5' t slxn] gbLsf] kfl/ lsgf/df ltdL / jfl/ lsgf/df d kL8f lx+l8/x]sf x'G5f}+ . /,
alu/x]sf] x'G5 xfdL aLrdf wldnf] af9Lsf] gbL ;fF´ kl//x]sf] x'G5 . cfO/x]sf] x'G5 cfFwL .
9ln/x]sf x'G5g\ ?vx¿ . klx/f] uO/x]sf] x'G5 . ;kgfsf] b'lgofFaf6 oyfy{sf] w/ftndf
lapF´bf d]/f] ;fydf x'Ggf} ltdL . e/v/} 3l6t :jKg36gfx¿sf] :d/0fn] nunu slDkt eO/x]sf]
x'G5 d'6' . kl;g} kl;gfn] lgy|'Ss lelh/x]sf] x'G5' d . l;/fgL lelh/x]sf] x'G5 cfF;'n] .
gld7f] cg'e"lt eO/xG5 . lbgk|ltlbg ljlB|fKt aGb} uO/x]sf] dx;'; ul//x]5' d
cfkm"nfO{ . dnfO{ x]/]/ efUg yfn]sf 5g\ . :s'n] s]6fs]6Lx¿ . xfF:g yfn]sf 5g\ . /,
k'gM lhl:s+b} k5\ofpg yfn]sf 5g\ . pkxf; ug{ yfn]sf 5g\ ;+jf]wg ub}{
kfunk|]dLÚ sf]
pkdfn] . x]/ g, ltdLn] dk|lt ;dlk{t u/]sf t:jL/ / k|]dkqx¿g} dnfO{ hLljt /flv/xg] Ps dfq
cfwf/ ePsf 5g\ . lg/fzf Ps vt/gfs /f]u xf] eGg] hfGbfhfGb} klg s]xL lbgx¿ otf d lg/fzfsf]
kf]v/Ldf qmdzM 8'Ab} uO/x]5' . Ps;fF´ ;'/h lyof] d]/f] ;fydf . d]/f] cGt/kL8f;Fu
kl/lrt ;fyL . pm / d Pp6f la/fdL vf]nfsf] lsgf/df ;o/ ug{ uPsf lyof}+ . xfjf;Fu h'b}
pl8/x]sf lyP r/fx¿ . xfd|f cfFvfn] EofP;Ddsf b[Zox¿ Psbd kL8fbfoL / pbf; lyP . ;fGTjgfsf
zAbx¿n] :kz{ ul//x]Yof] dnfO{ ;'/h . t/ d klUn/x]y]+ d}gaQL´}+ efjgfdf . cfsfzdf
d8fl/O/x]Yof] eofgs sfnf] afbn . ufO{a:t'x¿ rl//x]sf lyP, lsgf/df . ;bf´}+ cfh klg
u'l8/x]sf lyP ;8sdf uf8Lx¿ . dflg;x¿ kmls{/x]sf lyPlgjf;lt/ . x'/Latf;
vlgPnfh:tf] nfUbfnfUb} Ps}l5gdf stfstfaf6 cGwfw'Gw x'/Latf; cfOxfNof] ToxL
;fF´ltdL daf6 6f9f st} hfFb} lyof} . d /f]O/x]y]+ . x'/Latf; s]xL dTy/ ePsf] lyof] .
p8fPsf] lyof] a:tLsf s]xL 3/sf 5fgfx¿ . /, d]/f] v'zLsf] laDa klg . ;kgfsf /Ëx¿ klg .
To; /ft ltdL /f]of} jf /f]Pgf} . v'zLg} lyof} jf b'MvL /Xof} . t/ d eg] /f]O/x], zf]sdUg
eO/x]+ . cFWof/f]df kL8fsf w'gx¿ ;';]nL/x]+ . Tolt g} a]nf ltd|L lk|o ;lËgL ;GhLtfsf] 6]lnkmf]g
cfof] æbfO Û dnfO{ yfxf 5 tkfO{+ /f]O/xg' ePsf] 5, gld7f] b'Mlv/xg' ePsf] 5 . g?g';\ bfO
Û b'Mv]/ ga:g';\ Û ;+;f/sf] /Llt zfob o;/L g} rln/x]sf] 5 . ca /f]P/ s] k|flKt x'G5 /
bfO Û ca pgL cs}{sL eO;lsg\ . ca pgnfO{ e'lnlbg';\ . k|]dsf] af6f] o:t} x'G5 . b'3{6gf
lagfsf] k|]d g} x'Fb}g . lx+8\g] a]nfdf pgsf]cfFvf klg t cf]efgf] lyPg . tkfO{+sf] gfd
ln+b} ljbf eOg\ pgL . t/ slxNo} gkmls{g] af6f] uPsL klg t xf]Ogg\ lg . km]l/
e]6 eOxfN5 . t/ To;a]nf pgL
laGtL bfO Û pgnfO{ la;g{ sf]lzz ug'{;\ .Æ a;\,
To;eGbf k5fl8sf zAbx¿ d}n] ;'Gg} ;lsgF . yfDbfyfDb} klg cfF;' kf]lvof] uxaf6 . 7Ls
To;}a]nf jfKk aQL lgEof] . w]/} ;do kZrft\ e]6 eof] ltdL;Fu . ltd|f] l;pFbf]df
/ftf] l;Gb"/ / unfdf kf]t] lyof] . d]/f] 5ftLdf PsfPs ´6\sf k¥of] . dl:tis rSs/fof]
. ´08}´08} e'OFdf 9n]+ d . t/ ltd|f] cfFvfsf] x]/fO{ p:t} lyof], h:tf] lxhf] lyof]
. kf]=a=g+= ##(#, sf7df8f}+ |
d'nn]v | | k|ltlqmof | | ;Dkfblso | | ;+:s[lt | | ;flxTo | | lrGtg | | k':tsklqsf | | syf | | sljtf | | ljrf/ d~r | | k|;Þª\uj; | | Joª\Uo | | ;+:d/0f | | ;Gbe{ || lgjGw | | Home| |
| Send your comments and letters to the
editor at gopa@mos.com.np 1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on GORKHAPATRA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to us. Send us your feedback: contact us. CLICK HERE FOR PAST ISSUE HOME TOP |