mainlogo2.jpg (11011 bytes)

madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 33 :: No. 9 Magh 2057
January - February
2001.

syfx?


n3'syf
jftfg's"lnt kh]/f]

8f= dy'/f s]=;L=

dxTjk"0f{ ljefu ;Dxfn]sf dGqLHo"sf :juL{o k"Ho lktfHo"sf] :juf{/f]x0fsf] !# cf}+ lbgdf kl08thLnfO{ bfg lbg] s'/fx¿ k|foM ;a} tof/ lyP . 6f]kLb]lv lnP/ bf}/f, ;'?jfn, sf]6, h'Qf / ;'Tg] vf6b]lv lnP/ cf]9\g] / cf]5\ofpg] j:t'x¿sf] Joj:yf lyof] . cfˆgf :juL{o lktfHo"nfO{ :ju{df klg uf8L r9\g eg]/ Pp6f ;]tf] /Ësf] df?tL uf8L klg tof/ lyof] . df?tLdf kl08thLnfO{ a;fP/ labf ul/+b} lyof] . kl08thLn] KjfSs elgxfn] –ædGqLHo" cfhsn t :ju{df klg :ju{jf;Lx¿sf] eL8ef8 5 To;}n] udL{ cToGt a9]sf] 5 ,elgG5 jftfg's"lnt kh]/f] kfPsf] eP lktfhLnfO{ :ju{sf] a;fO cf/fdbfoL x'g] lyof] .Æ

dGqLhLn] klg hjfkmdf eg] –ækl08thL olb k|hftGq lj/f]wL tTjx¿n] k|hftGq vf];]gg\ eg] d'dfHo"sf] kflndf jftfg's"lnt kh]/f] tkfO{+dfkm{t :ju{ k7fpFnf .Æ kl08thLn] clt pQd ljrf/ eGb} jftfg's"lnt kh]/f] r9\g] ;kgf af]s]/ df?tL uf8Lleq k;L 3/lt/ nfu] .


syf

b'Mvsf] ul0ft

z/b\ If]qL

;do hf] ;w}+ efUb} u/]sf] 5, t/ klg slxn]sfxL+ Tof] s'g} Pp6f laGb'df l7Ë plePsf] h:tf] eOlbG5 Û To;df d}n] s'g txsf] l:y/tfnfO{ :jLsfg]{ . :tAwtfsf] e|flGt dfq} xf] Tof], t/ v08g s;/L ug]{ <

lans'n c;xfo d,

ult?4h:tf], cfˆgf] ;Dk"0f{ t/ntf /f]lsPsf] 7fGb}, Ps} laGb'df pleP/, ;dosf] Tof] :tAw ePsf] h:tf] e|flGtnfO{ klg cbf]{if x]l/lbG5' Û ta, s'g} ulx/f] cGwsf/ vf8ndf nfU5 cl:dtf cfˆgf] ÛF

clhË/sf] k]6leq k;]´}+ To:tf ulx/f vf8nleq zf]if0f vKb} lsg /xG5f}+ ;f] ;dfwfgg} gx'g] t/ s7f]/ k|Zg xf] . ;DejtM d[To'z}ofdf 56\k6fpFb}sf] ;dodf ;bf{/ a"9f]n] cf]+7df 6fF;]sf] c:ki6 ;f]wgL klg To:t} vf8nl;t g} ;DalGwt xf]nfg\ Û

wgf9\o ;bf{/, gfd /Tgk|sfz . pd]/, krxQ/ kl5lNt/ st} .

ltgsf] gfdsf] /Tgl;t k|sfz;d]t hf]8\g'df k"j{hsf] s'g} nIo lyof] eGg' ;do /f]lsPsf] 7fGg', ´}+ xf]nf . t/ ;do /f]lsPg eGg] dof{bf /fVbf ltgs]f kl/ro x'G5, –…ltgL lg/Gt/ cfkm"df k|sfz hf]8\b} plSnPsf ;ª\3if{zLn / :jlgld{t /Tgk|sfz ÛFF

t/, vf8nsf] cFWof/f]df ltgsf] Tof] k|sfz klg sfd nfu]g .

k|sfzsf] wSsfdf cFWof/f]sf] s]xL kq plKsPsf] v;]sf] efg kb{5 t/, To;leqsf] csf]{ kq c´ ga'l´g] uf9f sfnf]df x'G5 Û

;bf{/ a"9f] To:t} s'g} hl6n kqdf´ 56\k6fpFbf] x'g'k5{, ToxfF, d[To'z}ofdf ÛFF

h] xf];\, b[Zo sf?l0fs 5 .

lktfsf] ux|'Ëf] aGb} uPsf] uf]8f] glhs} g 5f]/f] k[y' plePsf] 5 . cflQPsf] h:tf] x'gfn], To;n] d]/f] cfFvf el/ k|Zg}k|Zg b]v]5 Û /, To;n] cfkm"nfO{ ljb|f]xL eGg] ;flatL ug{ rsf]{ :j/df ´f]lSsP/ lktfsf] cfnf]rgf ul/xfNof], –æs:tf] a"9f] Û F d/0ff;Gg cj:yfdf s'g} O{Zj/sf] gfd glnP/ Joy}{ lnv'/]sf] gfd lnPsf] Û FÆ

ælnv'/] ÛÆ 5Ss} kg]{ gfd nfu]Yof] cyf{Gof;df dnfO{ .

æxF Û Pp6f v;Lsf] gfd xf], Tof] .Æ k[y'n] gfs k'5\b} eGof] .F

k[y'sf] hjfkmn] cs:dft\ s'g} cGof}nsf] 7"nf] kj{t, p7]´}+ aGof] Û d cfˆgf] ;Eotf hfx]/ ug{ rfxGy], b'Mvaf6 . F;+;f/df dflg;n] o'uf}+b]lv g} b'Mvsf] sf/0f s] xf] eGg]s'/f vf]lh/x]sf x'g\ . To;/L b'Mvsf] k|Zgaf6 g} ;Eotfsf] cf/De ePs]fx'g'k5{ . ;Eotfsf] plrt ;dosf] glwf{/0f ubf{ klg b'Mvsf] sf/0f hfGg vf]Hg] eujfg\ a'4sf] ;do;Dd t sd;]sd k'Ug}k5{ . t/, ;fFrf] ;Eotf dfG5]df /f]Kg] cflbk'?if uf}td a'4nfO{ ;Daf]wg ug{ vf]Hbf To; l:yltdf cgfof;} d]/f] s07gnLdf´ s'g} cª\s';] km;]sf] e|flGt eof] ÛF

– s:tf] dfof of] Û v;L df]6fPsf] x'g}k5{ eGg] lnF8]–l9kL ;bf{/sf] ÛF

lxhf]dfq} h/f]n] lg:nf]6 5Fbf wtfPsf klg lyP c/],–æcF, Fca t,F;fob tL; lsnf], F geP klg, ;QfO;–c¶fO;,Ft/,Ft/, kRrL;–eGbf sd t x'g} ;Sb}g,Fcf]x Û FTo;n] st} wf]sf lbg] t xf]Og <FÆ

k[y'n] Tof] s'/f] cfFvf lrDn]/ ;'gfPsf] lyof] .

– wgf9\o ;bf{/nfO{ d[To'z}ofdf klg To:tf] s:tf] df]x v;lLsf] cf]hgsf] Û

dgdg} v;LnfO{ ;D´]+ . Ps]s lsnf] u/L v;Lsf] df;'sf] y'k|f] efu kf/]sf] sNkgf ub}{, Ps} 7fpFdf tL;j6f To:tf efux¿ ;+o'Qm kf/]kl5, Tof] of]u g} ;bf{/sf] …lnv'/]Fsf] eGg] e|flGtnfO{ /dfOnf]df /fv] /, 3fd nfu]sf] klg xf];\ x} eGg] sfdgf ub}{ To; laDadf b'Mvsf] sf/0f /fVg] c°x¿ v]Ng] k]lrnf] pT;fx lnP ÛF

To:tf]df d}n] d[To'z}ofsf] z/L/nfO{ /fd|/L x]/]+ . b]lvPsf] Tof] gd"gfdf nDk;f/ z/L/ ;bf{/ a"9f]s} lyof] . h;nfO{ k[y'n] cfˆg} lktf eg]/ ljlgb]{z ug{ cg]sf}+ k|;Ë dnfO{ ;'gfO/x]Yof] ÛF

Ps}y/Lsf] cfTdf ufFl;Psf] s'g} lbJo dfnfaf6 r'Fl9P/ To; …cfTdf?kL– zlStF xfdL tLg} JolStdf ToxfF k;]sf] 5 eg] klg, z/L/sf] lje]bn] xfdL a]Unfa]Un} ultdf 5f}+ eGg] ljZjf; ug{df dnfO{ s]xL ;do nfUof] .

t/, e|flGt h:tf];'s} eP lg, To; sf]7fleq d[To'z}ofsf] JolSteGbf cs}{ kfq g} lyPF . k[y', klg r~rn cfFvfn] ToxfF s]xL vf]Hb}Yof] . ;bf{/ k|lt¿ks eg] To:t} cf]+7x¿ slDkt kfb}{ 56k6fO/x]s} lyof] .

b[Zodf s?0ff 5 . t/, k[y' To;sf] lglDt ;Dk"0f{tf}/df tof/ 5}g . xfF:g vf]h]h:tf] cg'xf/nfO{ To; l:yltdf s;/L ;dlGjt kfg]{ eGg] pkfo vf]Hbf] 5 F km]l/, clGtd efif0fn] 7"nf] pTkft drfpg] clek|fodf ;bf{/ a"9f] klg lj:kmf]6s cfjfhsf] sfdgf ubf]{5 Û t, p;sf] jfs\zlSt vf]l;Psf] 5, ToxfF Û F hfaf] v;Lsf] df;'sf] cf]hgn] To; l:yltnfO{ To;/L hl6n kf/]sf] 5, cf}wL hl6n kf/]sf] 5 Û F

ta, s] b'Mvsf] c°ul0ftdf dfq} dflg;sf] hLjgd"No ;dLlIft 5 Û

ljif]xL k[y' s/fP/ eGg rfxGYof], –æs:tf] ;fgf] lrQ ÛF lktfhLnfO{ s]sf] sdL 5 / Û c/] Û Tof] lnv'/]sf] df;' bz lsnf] dfq} eP klg ltgnfO{ s] km/s k5{ / <FÆ

d}n] eg]+, –æefO Û c;Eo gag Û s;}nfO{ klg dl:tisdf cf3ft kfg]{ s'/f] ug'{ ;/f;/ c;Eotf xf] .Æ

ækm]l/ b'Mvsf] ul0ft <Æ k[y' l/;fof] .

æzfZjt 5 b'Mv .Æ d}n] g/d :j/df eg]+ .

æcxf] Û kl/is[t ePg st} klg Tof] Û o; sf]N6f]df klg b'Mv, csf]{ sf]N6f]df klg b'Mv Û FÆ 56\k6fO/x]sf] d/0ff;Gg lktfnfO{ b]vfpFb} k[y'n] eGof] .

æk|f0f Tofu ug'{ d'l:sn kb{5 ÛÆ cfkm" klg kl5sf] s'g} lbgdf d[To'z}of df´ o:t}u/L 56\k6fpg' knf{ eGg] eo hfUgfn] d]/f] cfjfh slDkt lyof] .

æv;L lsg]/ NofPkl5 g} lktfhLsf] :jf:Yo vl:sFb} uPsf] xf] . /ftlbg v;Lsf] :ofxf/–;';f/ Û F 3fF; sf6\g' cfkm}, F rf/f] v'jfpg' klg cfkm} ÛF ;a}–;a} cfkm} ÛÆ k[y' cfFvf lrDdf kf/]/ af]ln/x]Yof] .

ta, cs:dft, lktfhLsf] cf]+7af6 c:ki6 Wjlgl;t ldl;P/ Pp6f zAb a'‰g] u/L km'lTsof], –æFvF;LFÆ

lktfhLsf] d'vaf6 Tof] zAb ;'Gg]lalQs} k[y'n] bfx|f ls6\b} eGof], –ækm]l/ v;L eGb} k'sf/]sf] ;'Gof} Û s:tf] a"9f] Û nf]en] ubf{ k|f0f TofUg} g;s]sf] Û FÆ

;bf{/ a"9f] xft grfpFb} s]xL eGg] k|oTgdf lyof], t/, :j/x¿ 5ftLdf´ g} ufF7f] kgf{n] p;nfO{ P]7g kf/]h:tf] eO/x]sf] lyof] . ta, d}n] ltgsf] xft ;dft]/ eg]+ ælktfhL Û ;'tf{ dfGg' kb}{g . v;L cf}wL df]6fPsf] 5 . s'g} gf]S;fgL vKg' kb}{g . k[y'n] To;sf] :ofxf/;';f/ /fd|/L g} ub}{5 .FÆ

– d]/f] Tof] ;fGTjgfn] klg ;bf{/sf] 56\k6Ldf s'g} sdL cfPg Û To;kl5 klg, ltgL cf]+7 slDkt kfb}{ s]xL eGg] k|oTgdf ;ª\3if{zLn b]lvGy] .

k[y'nfO{ To;n] c;Xo kf¥of] Û /, ´gSs}l;t l/;fP/ sf]7faf6 xflgP/ aflx/lt/ uof] .

;bf{/ a"9f] ToxfF To;/L g} 56\k6\ ul//x]sf] x'gfn] d}n] k[y'sf] kl5kl5, efUg] s7f]/ c;Eotf cg's/0f ug}{ ;lsgF . PsIf0f s] ug]{, s;f] ug]{, eGg] cGof]ndf latfPkl5 ;dofGt/df To; 3/sf] k|fË0fdf km]l/ k[y'sf] :j/ ;'lgof] .F

sf]7fleqaf6} ;xh}l;t a'‰g ;lsGYof], k[y'sf] qmf]w cem} zfGt ag]sf] lyPg ÛF

To;/L, s]xL;dokl5 ;bf{/ a"9f] nDk;f/ k/]sf] sf]7fleqk:bf k[y' PSn} lyPg Û ;fydf tLghgf c¿ klg lyP . To; d~rdf v's'/L, crfgf], 9s–t/fh';lxt lnv'/]nfO{ klg NofOPsf] lyof] ÛF

x]bf{x]b}{, ToxL+ sf]7fleq}, d/0ff]Gd'v ;bf{/ a"9f]sf] cl3lNt/}, lnv'/]sf] uw{g wfl/nf] v's'/Ln] r§ l5gfOof] Û s'g} ljnDa g} gu/L kfgL esestL pdfn]/ To;nfO{ /f}+–d'St kfl/of] .

To;kl5, xtf/df sfl6Psf] v;Lsf] df;'nfO{ rf]S6f–rf]S6f kfb}{ k|lt lsnf] u/L cf]hgdf efux¿ nufpg] sfd yfNbf–yfNb} ToxfF u|fxsx¿sf] eL8 klg cg'dfg u/]eGbf, 7"nf] b]lvof] Û –/, To; eL8ef8sf] b[Zon] ubf{ ;bf{/ a"9f]sf] cg'xf/ PsfPs pHofnf] algPsf] ´}+ nfUb}Yof] ÛF

F To;/L s]xL ;doleqdf g} lnv'/]sf] df;' ;a} laqmL eO;s]sf] lyof] . k[y'n] lktfhLsf] b[li6df ;f]´} kg]{ u/L ?lkofF uGb} glhs} pleg] k6\7f]nfO{ rsf]{ :j/df eGof], –æa'l´;\ u}F8] Û lnv'/]sf] df;' ;a} ldnfP/ t]QL; lsnf] 6Ss} k'Uof] ÛFÆ

v'a} rt'/tfk"j{s k[y'n] Tof] ´"6f] 3f]if0ff To;/L rsf]{ :j/df u/]sf] lyof], t/ ;bf{/ a"9f]nfO{ eg] To;n] s'g} 7"nf] h'jfdf lht]´}+ hf]; hufPsf] lyof] Û . /, h'?Ss} p7]/ gfrf}+nf´}+sf] e|flGtdf, ;Dk"0f{ zlStnfO{ lj:kf]l6tkfg{ vf]Hbf, ;a} etfe'Ë eP/, ;bf{/ a"9f]sf] d'vaf6 Pp6} Wjlg dfq} km'lTsof], – æFxF ÛFÆ

– s;/L a'‰g], ltgsf] Tof] z]ifWjlgdf xif{sf] efj Hofbf lyof] ls cfZro{sf] Û To;kl5sf] lgik|f0f z/L/df k'u]/ dfq} b'Mvsf] ul0ft :tAw u/]sf] cfef; eg{ To; b[Zodf pkl:yt /x]sf ;a}df g} ulx/f]l;t 5fPsf] lyof] ÛF

To;kl5, ;bf{/ /Tgk|sfzsf] nf; knËaf6 ptf/]/ hldgdf /flvof] . ufpFn]x¿ clGtd >4f ck{0f ug{ cfpFb} lyP . F k|foM ;a}sf] g} l6Kk0fL lyof], –æh] g} eP klg, a"9f] wdf{Tdf /x]5 ÛF k|f0f d'vaf6 uP5 Û


dËnL

u]ljGbk|;fb …s';'dF

æP]ofÆF .

j]bgfk"0f{ :j/df s/fO{ dËnL . lu§L kmf]g{ nfUbf kmnfd] xyf}8fsf] rf]6 p;sf] rf]/ cf}+nfdf nfUof] . gª Kof§ km'6\of] . /ut ennn cfof] . p;nfO{ g/fd|f];Fu b'MVof] . cf}+nf dfq b'Mv]g dËnLnfO{ k"/} z/L/ b'Vof] . cfFvfsf s'gfs'gf;Dd cfF;' /;fP/ cfP . l´ldSs cfFvf lrDnL p;n] . lgrf]l/Psf] n'ufaf6 kfgL r'x]´}+ cfF;' r'lxP p;sf cfFvfaf6 .

lu§L s'6\g' p;sf] afWotf lyof] . afWotfleq p;sf] l;Ëf] kl/jf/ n's]sf] lyof] . Tof] kl/jf/df pm cyf{t\ dËnL lyO{, dËnLsf] nf]Ug] cfOt] lyof], dËnL / cfOt]sf– b'O{ j6f aRrf lyP . o;cl3 b'O{j6f aRrf u/LaLsf] sf/0f d/] / afFsL /x]sf $ hgfsf] kl/jf/sf] u'hf/f oxL lu§L a]r]/ x'GYof] . cfOt]n] 6f9f–6f9faf6 9'Ëf lnP/ cfpFYof] / dËnLn] lu§L kmf]yL{ .

8f]sfel/sf] 9'Ëf e'O{+df ´f¥of], cfOt]n] . v'Oo ;':s]/f xfNof] . afx'nfn] d'vsf] kl;gf k'5\of] . 9'Ëfdfly yrSs a:of] / k'n's x]¥of] dËnLsf] cg'xf/df, kL8f kf]lvPsf] lyof] ToxfF . ;'Ts]/L x'Fbfx'Fbf lynf]lynf] eO;s]sf] z/L/ / lgrf]l/Psf] sfutL;/xsf] cg'xf/n] dËnLsf] b'MvfOnfO{ ;xg ug{ ;ls/x]sf] lyPg . cfOt]n] dËnLsf] cfFvfdf x]¥of] . :jf:gLsf] cJoQm kL8fnfO{ p;n] cfˆgf] dgaf6 5f]of] / 5fDof] .

æs] ef] dËnL tFnfO{ <Æ 5]j}df a:b} ;f]Wof] cfOt]n] .

æcf}+nfdf rf]6 nfUof]Æ– ;xh hjfkm lbO{ dËnLn] .

cfOt]n] cf}+nf x]¥of] . cf}+nf k§ km'6]sf] b]Vof] . dg r;Ss kf]Nof] . e'te'tfpFb} eGof] –æb'Mvhlt hDd} u/Lan] ef]Ug' kbf]{/x]5 . rf]6 klg xfDnfO{ g} nfUg'kg]{, /f]u klg xfDn] g} Joxf]g'{kg]{ . s:tf] crDdsf] Gofo xf] <Æ pm h'?Ss p7\of] . l;pF8Lsf] af/lt/ uof] / l;pF8L sf6]/ Nofof] . tktk r'x'Fb} u/]sf] l;pF8Lsf] /; dËnLsf] rf]/ cf}+nfdf r'xfof] . sDd/af6 kftnf] sk8f lgsfNof] . Wof/{/ Roft]/ cf}+nfnfO{ afFwL lbof] . p;n] of] ;a} sfd lgd]ife/d} ;Sof] .

8f]sfdf ;'tfO/x]sf] ^ dlxgfsf] aRrfsf] d'vdf 3fd k/]5 – ?g yfNof] RofFxfF RofFxf .

cfOt]n] vf]qmf] sf]qmf]sf] 8f]sf] ldnfOlbof] . zLtnlt/ aRrfnfO{ kN6fO{ yDyDofof] . t/ cxF aRrf ?g 5f8]g .

æef]sfPsf] 5 ls Sof xf] dËnL, Ps k6s aRrfnfO{ km'Nof t .Æ cfOt]n] eGof] .

æ5ftLaf6 b"w k6Ss} ´b}{g . s;/L km'Nofpg' < b"wsf nfD6f r':bf–r':bf d'G6f] 5'g} gx'g] u/L b'MvL /fVof 5 . kfgL v'jfP/ cl3 ;'tfPsf] xf] . p;sf] k]6 klg l/Q} 5 . s] ug]{ <Æ dËnLn] oyfy{tfnfO{ p3f/L .

ækfFr ?lkofF hlt 5 . d gf}aL;] ahf/df k'u]/ clnstf b"w lnP/ cfpF5' .Æ – olt eGb} cfOt] h'?Ss p7\of] / gf}aL;] ahf/lt/ xflGgof] .

gf}aL;] glhs}sf] vf]nfdf lu§L s'6]/ cfˆgf] hLljsf]kfh{g ug{ nfu]sf] tLg jif{ hlt lalt;s]sf] dËnLnfO{ kQ} ePsf] 5}g . PsfpGg ;fndf cfPsf] af9Ln] oxL vf]nfsf] kfl/kl§ /x]sf] pgLx¿sf] ;fgf] v]taf/L ;a} aufP/ nUof] . t} wGg 5fk|f]rflxF k/]g / pgLx¿ afFr] . clxn] klg oL ;a s'/f ;D´Fbf p;sf] dg l;l/Ë u5{ .

aRrfnfO{ sfvdf /fv]/ kmsfpg nflu Rj===Rj===Rj=== ub}{ . o:;f] dfly af6f]lt/ cfFvf nufO{ . ;kf{sf/df lxF8]sf] af6f]sf] 5ftLdf 6]s]/ sf7df8f}Fleq k:g] / aflx/ hfg] uf8Lx¿ cfˆg} ultdf s'lb/x]sf] p;n] :ki6 b]vL . lhGbuLsf] s'bfO klg o:t} vfnsf] t /x]5 – p;n] cfkm"nfO{ ljutdf kms]{/ x]/L .

cfheGbf cf7 jif{ cufl8sf] s'/f xf] . Toltv]/ pm ev{/ ;f]x| k'u]/ ;qdf r9]sL lyO{ . ufpFdf p;sf] rrf{ oqtq x'GYof] . lsgls pm uf]/L, /fd|L lrl6Ss k/]sL, km/fl;nL o'jtL lyO{ . ufpFsf Ps;] Ps s]6fx¿ p;sf] nflu d/L d]6\y] . c¿ t c¿ ufpFsf d'lvofsf] 5f]/f] ;d]t dËnL;Fu} lax] u5'{ eGb} lxF8]sf] s'/f klg p;sf ;lËgLx¿n] ;'gfO/xGy] . stf–stf p;nfO{ klg xf] g xf] d'lvofsf] 5f]/f]n] laxf ul/xfN5 ls kf] eGg] nflu/xGYof] klg . t/ d'lvofsf] 5f]/f sf7df8f}F k9\g uPsf]n] of] cWofo olQs}df ;lsPsf] lyof] / p;n] Tolt cfzf klg ul/g . o'jtLx¿ nx/fh:tf x'Fbf]/x]5g\ . glhsdf h'g ¿v–la?jf e]6\of] To;}df rl9xfNg] . d]nfkftdf ;Fu;Fu} lxF8\bf a:bf dËnL klg cfOt];Fu nx;fO{ . x'gt cfOt] klg sd /dfOnf] o'js lyPg . X[i6k'i6 lyof] . b]Vb} vfOnfUg] vfnsf] ufpFsf o'jfx¿df rNtfk"hf{ pm g} lyof] . 5]nf] ˆofFSgdf p;nfO{ s;}n] e]6fpFb}gYof] / ef/L af]Sgdf s;}n] lhTb}gYof] . s'/f ug{df klg dflx/ lyof] . zfob To} eP/ xf]nf s;}sf] s'/f g;'g]/ dËnL kf]On uO{ cfOt];Fu .

lax]sf] csf]{ jif{ 5f]/f kfO{ dËnLn] . Toltv]/ pgLx¿ lgs} v'zL eP . 5f]/f] kfPsf] v';Ldf g}aL;]af6 ld7fO{ NofP/ ufpFsf bf}+t/LnfO{ cfOt]n] ld7fO{ afF8]sf] lyof] . o;/L pgLx¿sf lbg laTb} hfg] qmddf j;]{gLh;f] aRrf hGdfpg] sfd klg x'Fb} lyof] . b'O{ cf]6f aRrf t kfFr 5 dlxgf x'g gkfpFb} d/] . Toltv]/ p;nfO{ lgs} kL/ k/]sf] lyof] . cfdfsf] nflu b'O{–b'O{ cf]6f aRrf dg'{ eg]sf] ;fgf] kL8f xf]Og . gf} dlxgf;Dd k]6df /fVg' / hLjg / d/0fsf] bf];fFwaf6 aRrf hGdfpg' eg]sf] Pp6f dxflelgiqmd0f kf/ ug'{;/x xf] . o;/L cf7 jif{sf] aLrdf rf/j6f aRrf hGdfpFbf p;sf] z/L/ l5of l5of eof] . kRrL; jif{sf] pd]/df k}+tfnL; jif{sf] eGbf klg a9L pd]/sL b]lvg yfnL . p;sf] lxhf]sf] of}jg / cfhsf] c;fdlos a'9\of}nLsf] aLrdf t'ngf ubf{ stf–stf ;kgf b]v]h:tf] nfU5 p;nfO{ .

ædËnL b"w nf . afa'nfO{ b] . b"w NofPsf] l;Ne/sf] nf]6f lbFb} cfOt]n] eGof]Æ – æt}Fn] rflxF of] Ro"/f rgf vf .Æ sfuhdf kf]sf] kf/]sf] Ro"/f rgf t]:of{of] .

s'g a]nf cfOt] ToxfF cfOk'u]5, p;n] kQ} kfOg . em;Ë em:sL . ljutaf6 Ps} k6s jt{dfgdf cfOk'uL . ljut hlt dL7f] lyof], jt{dfg plt tLtf] lyof] p;sf] nflu .

æltdLn] s] vfof}+ <Æ dfof kf]vL dËnLn] .

æcf === clxn] vfg] dg 5}g . e/] Ps}k6s vfP e} xfNof] lg ======Æ rfld|Psf] k]6nfO{ bafP/ hjfkm lbof] .

æo} rgf Ro'/f afF8]/vfpF . cfpÆ – cGtd{gsf] k|]d / :g]x Ro"/f rgfsf] dfWodaf6 JoQm u/L .

ædnfO{ kb}{g . t}Fn] vf ====== / 3/ hf ====== . cf/fd u/ .Æ cfOt]n] eGof] .

æ3/ uP/ sfd aG5 < Ps r§f lu§L 7]sbf/nfO{ a'emfpg kfP Ps;o ?lkofF;Dd cfpFYof] . Tof] 3/df Ps u]8f rfdn 5}g . cfh k};f kfpg kfP, lsgd]n ug{ x'GYof] .Æ

æz/L/eGbf 7"nf] k};f xf]Og Sof/], dËnL . hLp /x] l3p vfg kfOG5 eG5g\ . t]/f] z/L/ km'sL 9Nnfh:tf] 5 . o:tf] z/L/n] s;/L sfd u5]{;\ . o:;f] b'O{rf/ lbg cf/fd u/ . t]/f] xftdf 3fp 5 . sfd ug{ x'Fb}g .Æ

æsfd gu/]/ s;/L sfd rN5 < oL b'O{ 5fp/fnfO{ v'jfpg} k¥of] lgF .Æ dËnLn] afWotf atfO{ .

ædËnL d 5pGh]n t}+n] s'g} kL/ lng' kb}{g . h:tf];'s} b'Mv u/]/ eP klg tFnfO{ kflnxfN5' Sof/] .Æ dËnLsf] b'Mv]sf] 3fpdf cfOt]n] dNxd nufof] .

ækfN5' eg]/ dfq} x'Fbf]/x]g5 7"n]sf] afp . ePsf] v]t af/Ldf b}j nfUof] . vf]nfsf] 9'Ëf kmf]8]/ vfg klg ufx|} eof] . vf]nfsf] lu§L s'6\bf;d]t æof] vf]nf lx+8]sf] hUuf d]/f] xf] . oxfFsf] 9'Ëfaf6 lu§L s'6\g] xf] eg] k};f ltg'{ k5{ .Æ eg]/ kNnf] ufpFsf] ;fx" s/fPsf] s/fo} 5 . o;kflnb]lv d}gfsf] ;o ?lkofFsf b/n] k};f gltg]{ xf] eg], o} 9'Ëf klg kmf]g{ gkfOg] ef 5 .Æ –dËnLn] ;d:ofsf] kf]sf] vf]nL .

æP s]6f, of] lu§L s;n] s'6\g] u5{ <Æ cfOt] / dËnL s'/f ul//x]sf] a]nfdf gf}aL;]af6 ´/]sf] k'ln;n] cfOt]nfO{ ;f]Wof] n¶L xNnfpFb} .

ælu§L xfDn] s'6]sf xf}+ ;fa .Æ –dËnLn] cfkm}+ hjfkm lbO{ . cfOt]n] :jf:gL;Fu jf ;fyLefO;Fu s'/f ubf{ n°} xfFSg] u/L s'/f u5{ t/ zx/lt/af6 cfPsf] dfG5] jf k'ln; cflb;Fu s'/f ug'{ k¥of] eg] bz xft 6f9f efU5 . To} eP/ cfOt]n] s]xL af]Ng gkfpFb} dËnLn] hjfkm lbg k'uL . 7]s]bf/;Fu s'/f ug'{ k¥of] jf s'g} ckl/lrt;Fu s'/f ug'{ k¥of] eg] hlxn] klg dËnLn] s'/f ldnfpFyL . cfOt]rflx+ 7§f ug'{ k¥of] eg] dflx/ b]lvGYof] . t/ l;l/P; s'/f k¥of] eg] dËnLnfO{ cufl8 ;fYof]{ .

;fFRr} dËnL ;fg} pd]/df w]/} Jofjxfl/s alg;s]sL lyO{ . xfF:g] vfg] v]Ng] pd]/b]lv g} 3/ u[x:yLsf] af]´, zf/Ll/s >d / e'/fx¿sL cfdf aGg k'Ubf afWotfn] p;nfO{ kl/kSj agfPsf] lyof] . p;;Fu c¿ pkfo klg s] lyof] / < cfOt] pd]/df h]7f] eP klg Jojxf/df hlxn] klg sfFrf] s]6f]s]6Lh:tf] sfd ug{ k'UYof] . To} eP/ xf]nf, s'/f lauf/L xfN5 ls eg]/ k'ln;n] k|Zg ;f]Wg gkfpFb} p;}n] hjfkm lbO{ .

æltdLx¿nfO{ yfx} xf]nf, lu§L a]r]afkt xfdLnfO{ k};f lbg'k5{ . xf]Og eg] oxfF lu§L s'6\g kfOFb}g .Æ k'ln;n] /jflkmnf] :j/df eGof] .

æ;fa, xfdL u/Lasf] vfg] ;xf/f eg]s} o} lu§L xf] . lbgel/ 9'Ëf kmf]8\of], lu§L agfof], ;fF´df gfKbf Ps r§f klg x'g ;Sb}g . a]r]sf] k};fn], /fd|f] nfpg] / dL7f] vfg] t s] k]6 eg{;d]t Hofb} ufx|f] k5{ . To} eP/ ;fa of] ;fgf] aRrfsf] d'v x]/]/ eP klg xfdL u/La pk/ hgL ug'{;\ .Æ Ps} ;f;df ;a} s'/f cfu|xk"j{s atfO{ dËnLn] .

æt]/f] gfd s] xf] <Æ

ædËnLÆ

æx]/ dËnL tFnfO{ dfq xf]Og, xfdLnfO{ klg vfg k'Ub}g . ltdLx¿;Fu k};f gp7fP s;;Fu p7fP/ dfly k'¥ofpg] < xfd|f klg t afnaRrf 5g\, a'l´;\ .Æ k'ln;n] xsf¥of] . ToxfF ;+j]bgzLntfsf] ;fgf] 6';f];d]t pld|g ;s]g .

aRrf ?g nfUof] . aRrfnfO{ p7fP/ sfvdf /fVb} dËnLn] egL –æx'g t ;fa hqf] z/L/ pq} ef/L x'G5Æ eG5g\ . xfdL lgd'vf u/Lan] Ps 5fs k]6el/ cfF6f];Dd vfg kfP k'U5 eG5f}+ eg] ;fax¿nfO{ o:;f] df;'eft 6Gg vfO/xg kfP x'GYof] eGg] x'G5 . t/ ;fa xfd|f] xljut s:tf] 5, eGg] s'/f ls eujfg\nfO{ yfxfF xf]nf ls xfdL hf]O{kf]OnfO{ . of] ^ d}gfsf] Ko';f]n] k]6el/ b"w vfg gkfPsf] w]/} lbg eO;Sof] . d sfd ug{ ;lSbg, sdhf]/ eP/ . /ftel/ Hj/f] cfpF5 . 3/df cf/fd u/]/ a;'F eg] lu§L s;n] s'l6lbG5 / d'vdf df8 nfU5 . 9'Ëf kmf]8\g] / af]Sg] ubf{–ubf{ 7"n]sf] afpsf] t]qf] vfOnfUbf] z/L/ /; lgrf]l/Psf] pv'sf] nfFqmf];/x ePsf] 5 . /ftel/ z/L/ b'Mv]/ ;'Tg} ;Sb}gg\ . cf/fd ug{ k5{ /] eG5g\ . xfd|f] k'k'{/f]df cf/fd sxfF n]Vof 5 / ;fa < df6f]sf] 6f]kL nfO;s]kl5 dfq cf/fd xf]nf xfdL u/LanfO{ . To;cl3 t s'lGg . To;} u/L tfultnf] cf]vtL vfg' k5{ /] eG5g\ . lsGg ;Sof xf]Og . F To} eP/ k'ln; ;fa xfdL lgD5/f]pk/ bof ug'{;\ . xfdL s]xL lbg ;Sb}gf}+ .Æ

æt]/f] s'/f ;'g]/ dfq} ePg Sof/] dËnL . d}n] 5f]8] klg xflsdn] dnfO{ 5f]8\b}gg\ . a? hlt;S5];\, d}gfaf/Lsf] lx;fan] lbg] u/ . d}n] yf]/} eP klg dflgxfn'Fnf . xflsdn] csf]{ k'ln; k7fof] eg] lgrf]/gfr/ kf/]/ ;a} lnP/ hfg]5 . t]/f] s'/f s;}n] ;'Gg] 5}g . d]/f] s'/f t a'l´;\ .Æ k'ln;n] bof b]vfof] .

dËnLn] ;'Oo ;':s]/f lgsfnL . 9'Ëfdf yrSs a;L / cfOt]nfO{ k'n'Ss x]/L, cfOt] ls+st{Joljd'9 eP/ pleO/x]sf] lyof] . s]xL af]ln/x]sf] lyPg . aRrfsf] d'vdf x]/L . p;n] rf]nLsf] t'gf] r';]/ ef]s d]6fpg] hdsf]{ ul//x]sf] lyof] . cfsfzlt/ 6fpsf] kmsf{O{ gLnf] cfsfz;Fu ;"o{sf] k|sfz nfKkf v]Nb} lyof] . wf]tLsf] ;Ksf]n] cg'xf/sf] kl;gf k'5\b} egL æbof ug'{;\ ;fa eGg'afx]s c¿ s] eGg ;S5' / <Æ

æn e}uf] c¿;Fu eP dlxgfsf] b'O{;o ?lkofF p7fpFy] . t}n]rflx+ ;o ?lkofF lbP k'U5 . xf]Og eg] ufx|f] knf{ . csf]{ dlxgfsf] Ps ut] d cfpg]5' .Æ r]tfjgL lb+b} kmSof]{ pm .

cfFvfaf6 cfF;'sf] yf]kf v:g nfu] dËnLsf] ufnfdf . cfF;' ;'Vvf lyof] . cfF;'df kfgL lyPg . /ut lyof] . cfF;' g'lgnf] lyPg . lk/f] lyof] .

æ7"n]sf af, u/Lan] u/]/ klg vfg gkfOg] ef] . s] xf] o:tf] < d/L–d/L o} hfaf] 9'Ëf s'6\bf;d]t g t ufpFsf] ;fx"n] 5f]8\g] ef] g t k'ln;sf] dfG5]n] 5f]8\g] ef] . ;a}nfO{ k};f ltb}{ hfg] xf] eg] xfdL;Fu s] aR5 / vfg] < a? ;a} hgf Ps}k6s dl/lbg kfP x'GYof] . F sfn klg cfpFb}g .Æ –?g nfuL 3'Ss 3'Ss .

dËnLsf] 5]pd} uof] cfOt] . ;Fu} a:of] 9'Ëfdfly . cfF;' k'l5lb+b} ;D´fof] –æwt\ nf6L, To:tf] s'/f klg ;f]Rg'x'G5 < ;w}+el/ dnfO{ ;D´fpg], a'´fpg] / xf};nf lbg] dËnLnfO{ cfh s] ef] / o;/L dg efFr]sL < cfˆgf] b'Mvdf afFRg]n] ;+;f/ a'‰of x'G5 . c¿sf] b'Mvdf cfˆgf] ;'v vf]Hg]n] wgnfO{ dfq lrGof x'G5 . wg lrGg]n] dg lrGb}g . dg glrGg]n] dfG5] / kz'df lje]b ug{ ;Sb}g . dfG5] / kz'df lje]b ug{ g;Sg] JolQm kz' xf] . o; cy{df xfdL ;'vL 5f}+ . pgLx? b'MvL 5g\ . a'l´;\ t .Æ

;Ksf]n] cfF;' k'5L dËnLn] –æ7"n]sf af, s'/f ug{ l;kfn' t 5f} t/ s'/f]n] dfq ;f/ËLh:tf] k]6 el/+b}g Sof/] . vfg} k¥of] . vfgsf] nflu /ut kl;gf aufpg} k¥of] . k]6 el/Pkl5 dfq bfofFafofFsf s'/f ug{ ;lsG5 . ef]sf] k]6 / sdhf]/ z/L/n] 7'n7"nf s'/f ug{ ;Sb}g .Æ ljjztfsf] ;':s]/f xfNb} k'gM cufl8 egL –ælar/f] 7"n] gf}jL;] xf]6]ndf efF8f ;kmf u5{ . k9\gdf s:tf] dg nufpF5, t/ k9fpg ;Sb}gf}+ . lxhf] dfq} p;sf] z/L/el/ gLn8fd kg]{u/L xf]6]njfNgLn] lk6L5 . lar/f] slt /f]of] slt . xfdLn] cfˆgf] sfvdf /fv]/ dfof ug'{kg]{ 5f]/f] c¿sf] lk6fO vfg afWo 5 . lar/f] ;ft jif]{ s]6f]n] c¿sf] 3/df efF8f dfem]/ hLljsf ubf{ ;d]t xfdL afa'cfdfn] cfˆgf] st{Jo k"/f ug{ ;s]gf}+ . o:tf] h'gL klg s] Ho'g' < a? dg}{ a]; .Æ

oltGh]n lbg 8fF8fkfl/ k'lu;s]sf] lyof] . 3/ kms{g] tv{/ ub}{ cfOt]n] eGof] –æn dËnL, ca 3/ kmsf}{+ . b'Mvsf s'/f hlt w]/} u¥of], plt a9\b} hfG5 . h:tf] k5{ p:t} 65{ . g/fd|f] s'/f g;f]r . /fd|f] s'/f ;f]Rof] eg] /fd|} sfd x'G5 /] . a? cln rfF8} kmsf}{+ cfh . ahf/lt/af6 ;/;fk6 u/]/ lsgd]n ug'{knf{ .Æ

dËnL r'krfk cfOt]sf] kl5–kl5 nfuL . gf}aL;] ahf/df 7"n} hd36 b]v] pgLx¿n] pgLx¿ cl8P . Pshgf g]tfn] efif0f ub}{ lyP– æd]/f cfb/0fLo bfh'efO lbbLalxgLx¿, tkfO{+x¿n] d]/f] kf6L{nfO{ ef]6 lbP/ ;/sf/df k'ufpg';\, tkfO{+x¿sf] ;a} ;d:of d]/f] kf6L{n] xn ug]{5 . ;'s'Daf;LnfO{ hUuf lbg]5, a]/f]huf/nfO{ /f]huf/L lbg]5, s]6fs]6LnfO{ lgMz'Ns lzIff lbOg]5, cf}ifwf]krf/sf] /fd|f] Joj:yf x'g]5, sf]xL klg ef]s} k]6 ;'Tg'kg]{ 5}g, gfËf] z/L/ a:g' kg]{ 5}g . FÆ o;/L cfZjf;gsf u'lnof ld7fO{ r6fpFb} lyP pgn] .

cfOt] / dËnLn] Ps csf{nfO{ x]/fx]/ u/] . sfvsf] aRrfnfO{ lgofn] . pgLx¿sf] d'vdf Ps vfnsf] rds cfof], clg z/L/df :km"lt{ / dL7f] ;kgf b]Vb} pgLx¿n] 3/lt/ km6fkm6 kfOnf a9fpg yfn] .

)


cf–cfˆgf] af6f]

;l/tf 9sfn

k|tfkn] cfˆgf] xftdf /x]sf] kf]sf] vf]Nb} cfˆgL >LdtL ljhofnfO{ eGof] –æof] l;kmgsf] ;f/L k|mfG;d} ag]sf] a'‰of}, ;f8]kfFr xHhf/ ?lkofF xfn]/ NofPsf], xl/of] e'OFdf /ftf / gLnf a'§f ePsf] of] ;f/L dnfO{ c;fWo dg k¥of] . dnfO{ ;fx|} dg k/]/ NofPsf] of] ;f/L nufpm n .Æ d]scksf ;fdfgx¿ klg xftdf ydfpFb} cfˆgL >LdtLsf cfFvfdf cfFvf xfn]/ pm xFl;nf] aGof] . k|tfksL >LdtL ljhofn] ;f/L / ;Fu}sf] kf]sf] xftdf lnO{ . t/ Tof] vf]n]/ x]l/g\ . k|tfkn] u'gf;f] ub}{ eGof] ævf]O ltdLn] ;f/L vf]n]/;Dd x]l/gf} <Æ ljhofn] hjfkm lbO{ ænufpg] a]nfdf vf]n]/ x]/f}+nf, ;f8L 5 eGg] yfxf eOxfNof] lg .Æ p;n] Tof] kf]sf] cfkm" a;]sf] ;f]kmfaf6 cf]5\ofgsf] k'5f/lt/ kmfn]/ /fvL . k|tfkn] 6fpsf]df xft /fVb} s]xL ;f]r]sf] d'b|fdf sf]7fsf] l;lnª x]l//Xof] . s]xL l5gkl5 >LdtLlt/ x]/]/ eGof]–ælax] x'g'cl3 ltdL leGg} lyof} . km]zg ug]{ ;f}v /fVbYof} . n'ufsk8f km]l/–km]l/ nufpFYof} . d]sck klg eJo uYof}{ . ca t o:tf s'/fdf s'g} rfv} /flVbgf} . l;g]df x]g{;Dd hfcf}+eGbf klg cN5L nfU5 eG5\of} . cfkm"nfO{ rflxg] ;/–;fdfg lsGg hfg;Dd ?rfpGgf} . ltdLnfO{ o:tf] lsg eof], d t 5Ss kb{5' .Æ ljhofn] k|tfksf s'/f 6fg{ vf]Hb} lrof agfpg nufOlbG5' vfg'xf];\ eGb} cfu|x ug{ nfuL . k|tfkn] ha/h:tL;Fu p;sf] Wofg cfsif{0f ug]{ k|oTgdf eGof]–æxf]Og ltdL oL s'/fsf] hjfkm b]pm, 6fg{ gvf]h . cfh d dflGbgF .Æ

p;n] cfkm"n] NofPsf] ;f/L vf]n]/ :jf:gLsf] z/L/df a]b}{ eGof] –æltdLn] of] ;f/L nufP/ ef]ln clkm; l;+8]/ c¿nfO{ b]vfpg dg nfU5 .Æ ljhofn] d'v v'DRofP/ xftsf] ´8\sfn] cfˆgf] z/L/df a]l/Psf] ;f/LnfO{ ;dft]/ cFufnf]df sl;/fv]sf] k|tfknfO{ 7]nL / z/L/df nk]l6Psf] ;f/L u'h'N6f] kf/]/ cf]5\ofgdf x'¥ofOlbO{ . To;kl5 eGgyfnL –æof] s:tf] hf]8–hj/h:tL <Æ k|tfkn] hjfkm lbof] –æof] ha/h:tL xf]Og . ltdL nfpm–vfpm d]/f] ;DklQsf] pkef]u u/ . ltdL x/fe/f /x' of] d]/f] rfxgf xf] .Æ ljhofn] ´sf]{ dfGb} egL ædnfO{ o:tf s'/fdf s'g} /; 5}g . lax]cl3 t o:tf s'/fdf /; lyof] . ca d ljjflxt 5' . x'g;S5, lax]cl3 :jf:gLdfG5]nfO{ nf]Ug] kfpg] cfsif{0fdf o:tf] x'Fbf] xf] . ca dnfO{ o:tf s'/fdf /; gnfUg' :jfefljs xf] . tkfO{+ dnfO{ s/sfk gugf]{;\ .Æ To:tf] sxfF x'G5 eGb} k|tfkn] ljhofsf y'k|} ;fyLx¿ / p;n] lrg]hfg]sf w]/} cfOdfO{x¿sf] pbfx/0f lb+b} p;sf] s'/fnfO{ a]dgfl;j ;flat ug{ yfNof] .

ca ljhofnfO{ k|tfksf oL s'/fn] olt l´‰ofO;s]Yof] p;n] cfkm"leqsf] w}o{ ;dfKt x'Fb} uPsf] cg'ej u/L . cFWof/f] d'v nufP/ l/;fPsf] cfs[ltdf egL ætkfO{+ oqf] pd]/sf] eO;Sg' ef] km]l/ d tkfO{+sL klxnL :jf:gL klg xf]Og, klxnL :jf:gL;Fu nfdf] j}jflxs hLjg latfO;Sg'ePsf] tkfO{+nfO{ :jf:gLsf] l;Fuf/–k]6f/df c´} lsg oqf] rfv ÛÆ k|tfk s]xL af]n]g lrofsf] 3'8\sf] lkpFb} ´f]lqmP/ al;/Xof] . cflv/df l/Qf] sk 6\jfSs;Fu 6]a'ndf ahf/]/ /fVb} ljhofnfO{ cfIF]k ug{ nfUof] æd]/f] oqf] pd]/ 5 eGg] hfGbfhfGb} ltdL dnfO{ k|]d u/]/} cfPsL xf} . To:tf] b]Vbfb]Vb} s] ug{ dnfO{ k|]d ul/Yof} < lax] u/]/ :jf:gL ePkl5 nf]Ug]kl§ :jf:gLsf] st{Jo klg t x'G5 . :jf:gLn] nf]Ug]nfO{ /fd|L eP/ a:g'k5{ .Æ

ænf]Ug]nfO{ /fd|L nfUg] eP/ a:g' k5{ eGg] 5}g . cfˆgf] z/L/dfly cfˆg} v'zL x'G5 . cab]lv o:tf s'/f gp7fpgf];\ .Æ kl5Nnf] jfSo af]Nbf ljhofsf] :j/ w]/} ´ls{g k'u]Yof] . ljhofsf oL jfSox¿ k|tfknfO{ cf}lw ss{; nfu] . k|tfk pQ]lht eP/ a;]sf] s';L{af6 h'?Ss p7\of] / Psl5g 3f]l/O/Xof] . To;kl5 ljhofsf] xft a6fl/lbof] . ljhofn] cOof–cfTyf] ub}{ xft 5'6fO{ . ljhofn] cfkm" s'g] 7"nf] cfqmd0faf6 ar]sf] h:tf] dx;'; u/L ., pm k|tfk a;] 7fpFaf6 6f9f ;hfP/ /fv]sf] csf]{ ;f]kmfdf cfqmf]lzt eP/ a:b} p;nfO{ 8:g] dg;fodfeGg yfnL –æc;dfg pd]/sf] ljjfxsf] kl/0ffd o:t} x'G5 ld:6/ . o;df d]/f] s] bf]if <Æ k|tfk oL s'/fx¿ ;'Gg rfxFb}gYof] . pm ljhofnfO{ wDsfpg yfNof] . eljiodf o:tf s'/fx¿sf] pRrf/0f u/] 3/af6 wf]qm]7\ofs nufpg] wDsL lbof] . ljhof cToGt qm'4 d'b|fdf s]xL If0f r"k nfu]/ a;L . To;kl5 cfkm" a;]sf] ;f]kmf 5f]8\b} k|tfksf] glhs} cfP/ cfkm"nfO{ o;/L k|:t't ug{ nfuL æx]/ k|tfk, ltdL dnfO{ 5f]8 . d]/f] kfpg] c+z b]pm / d;Fu l8ef];{ u/ . d tL; jif{sL / ltdL ;f7L jif{sf, ltdL / ddf bfDkTo hLjgdf x'g'kg]{ ;fd~h:o ;Dej 5}g .Æ k|tfknfO{ oL s'/f ;'Gbf cfkm" a;]sf] sf]7fsf ;a} lrhx¿ 3'd]h:tf] efg eof] . p;n] cfkm" cufl8sf] :6'n ahf¥of] . ljhofn] cfkm" plePsf] 7fpF 5f]8]/ cfkm"nfO{ arfO{ . k|tfk p;nfO{ cfFvf t/]/ x]/]sf]x]¥o} eof] . To;kl5 p7]/ sf]7fsf] jl/kl/ 3'Db} r'/f]6sf] WjfF kmfNg nfUof] . Tolta]nf p;nfO{ ljhofnfO{ lax] ug'{cufl8 p;sf] Pp6f ;xkf7L h;n] ljhofsf] kl/jf/nfO{ /fd|/L lrg]Yof], p;n] eg]sf s'/fx¿sf] ;D´gf eof] . p;sf] Tof] ;xkf7Ln] k|tfknfO{ lahof;Fu ljjfx gug'{ eg]/ w]/} ;D´fPsf] lyof] . p;n] eg]sL lyO{ ljhof Pp6L o:tL dWodjuL{o kl/jf/sL l76L h;nfO{ p;sf lktfsf] lgwgkZrft\ cfly{s sl7gfOn] ubf{ ljleGg sfd ub}{ cfˆgf] kl/jf/df cfly{s ;xof]u k'¥ofpg] sfdsf] cleef/f cfOnfu]sf] lyof] . pm s'g} wgf9\o JolQm;Fu ljjfx–aGwgdf afFlwP/ cfˆgf] si6s/ hLjgaf6 d'Qm x'g rfxGyL . k|tfksf lbdfuel/ oL s'/fx¿ kmgkmgL 3'Dg yfn] . p;n] ljhofnfO{ ws]Nb} eGof] æTo;f] eP tF s] d]/f] wg ;DklQnfO{ k|]d u/]/ d;Fu cfPsL xf];\ <Æ ljhofn] ´f]lSsPsf] :j/df hjfkm lbO{ æx]/ k|tfk, ca ltdL d;Fu o:tf s/f gp7fpm . d ltdL;Fu s] x]/]/ cfPF, lsg cfPF oL s'/f u/]/ s]xL cy{ lgSnb}g . ltdL d}n] kfpg] d]/f] c+z lbP/ d;Fu 5f]8kq u/ . o;df xfdL b'j}sf] sNof0f 5 . a? of] ug{ Psbd} l9nf] gu/ .Æ kl5Nnf] jfSo 6'lËg nUbf ljhofsf] :j/ s]xL dlng ePYof] . k|tfk qmf]w, Unflg / ckdfgsf] Hjfnfdf lklN;P/ s]xL gaf]nL cl;g–kl;g x'g nfUof] . s]xL lbgkl5 c;xfo cg'ej u/]/ s/fof] ægsRr/Lx¿ o:t} x'G5g\ .Æ

ljhofn] p;nfO{ ´8\sfb}{ egL ætF cfˆg} :jf:gLnfO{ gsRr/L eGg ;Sg] Ps gLr xf];\ . d}n] elg;s]+, d}n] eg]sf] dfg\ / d;Fu ;DaGwljR5]b u/\ . hj/h:tL tF / d, xfdL b'j} p;sf] cufl8 of] j}jflxs af6f] lx+8\g ;Qm}gf}+ . o;nfO{ t}+n] a'‰g'k5{, dfGg'k5{ / :jLsf/ ug'{kb{5 . ljhof cToGt s7f]/ / cfTdljZjf;sf ;fy o;/L k|tfksf ;fd'Gg] pleO{ . k|tfk ljhofsf] o; :j¿k;Fu x8\a8fpg yfNof] . ljhofnfO{ PskN6 dflyb]lv tn;Dd x]¥of], h'g x]/fOdf 3[0f} 3[0ff :ki6 b]lvGYof] . bfFtn] bafP/ jLeT; ePsf cf]7 / d'vdf 5rlNsPsf qmf]wsf Hjf/ef6fx¿ k|tfk d'G6f] lgx'¥ofP/ n'sfpg ;kmn ePsf] lyof] . oxL d'b|fdf pm ToxfFaf6 au}+rftkm{ nfUof] .


cf/tL

lvdfgGb kf]v/]n

cf/tL d]/f 3/df w]/} jif{b]lv ;]jf ub}{ cfO/x]sL Ps ;'zLn s]6L xf], h;nfO{ d}n] Pslbg p;sf cfdfafa'sf] Gofgf] sfvaf6 l6k]/ 6f9f st} lg;fl:;bf] zx/df NofPsf] lyPF  . p;sf] eljio ddfly lglxt lyof] . kfl/jfl/s cj:yf ;j{;fwf/0fsf] eGbf klg sd g} lyof] . t}klg pm of}6f c7f]6 / ljZjf; lnP/ eljio;Fu ;ª\3if{ ug{;Sg] of}6f k|ltefzfnL s]6Lsf ¿kdf d}n] p;nfO{ lnPsf] 5' . cf/tLsf] afgL–Jojxf/n] ubf{ pmk|lt dnfO{ 7"nf] af]em p7fpg] /x/ klg hfu]/ cfof] . To;}n] d}n] d]/f] /x/ k"/f ug{ p;nfO{ o; zx/df k|j]z u/fPy]F .

d}n] cf/tLnfO{ zx/ k|j]z u/fpFbf pm ;fg} lyO{ . ;fg} eP klg p;sf] afgL Jojxf/ rflxF kl/kSj dflg;sf] h:tf] lyof] . p;Fu /x]sf] kl/kSj afgLn] dnfO{ emg\ glhs t'NofPsf] lyof] . æ/fd|f] dflg;sf] hGd d'l:snn] x'g] u5{Æ eg]/ o:t} sltko s'/fx¿sf] k"0f{ lzIff p;Fu} kfO/x]sf] 5' d clxn] .

cf/tLnfO{ zx/ k|j]z u/fpFbfsf z'?sf lbgx¿df pm zx/sf] jftfj/0f;Fu ldNg s]xL uf¥xf] dfg] h:tf] u/L . ;do laTb} uPkl5 pm /fd|f];Fu v';L;fy zx/sf] jftfj/0fdf x]nd]n u/L ldnLh'nL a:g yfnL . cf/tLnfO{ klg ca of] 7fpF /dfOnf] nfUb} hfgyfNof] . clg cfˆgf ;FlugL ldqx¿;Fu /dfpg yfnL .

s]xL ;dokl5sf] s'/f] xf]– cf/tLsf] k7g–kf7gsf] sfo{nfO{ lg/Gt/tf lbg'kg]{ x'Fbf d}n] oxLF glhs /x]sf] ljBfnodf p;nfO{ egf{;d]t u/fOlbPF . cf/tLsf] k9fO, cflb–OToflb s'/fx¿ d]/f] nflu v';L / afWotfh:tf] ;d]t alg;s]sf] lyof] .

cf/tLnfO{ h'g lbgb]lv d}n] :s'n k7fPF . To; lbgb]lv p;n] dg nufP/ k9\g klg z'? u/L . o;/L cf/tLnfO{ :s'n k9\g k7fP/ d}n] hLjgdf 7"nf] pknlAw xfl;n u/]sf] :jo+ dx;'; ug{ yfn]+ . :s'nsf] hLjg cToGt ´G´6k"0f{ x'G5 eGg] s'/fsf] ;fgf] 1fg t :jo+ dnfO{ klg lyof] . o:tf] x'Fbf x'Fb} klg d}n] cfkm"nfO{ o;}df g} ;l/s agfPF . lsgeg] of] d}n] cfˆg} v'zLn] p7fPsf] af]´ xf] . cf/tLsf] lkm; ltl/lbg' lstfjsfkLsf] rfFhf]kfFhf] ldnfOlbg' d]/f] nflu dlxgfsf lqmofsnfkcGtu{t kg{ yfn] . cf/tL dnfO{ hlt >4f uyL{, Tolt dfof klg . p;sf] x]/fOdf lh1f;fsf] k"0f{efj ´lNsg] uYof]{ . dgsf OR5fx¿ t/lËt ePsf] dx;'; x'g] uYof]{ . To;}n] klg d}n] p;sf OR5fx¿nfO{ slxn] klg 6'qm\ofpg rflxg . h;/L cf/tLsf cfdfafa'n] dnfO{ 7"nf] ljZjf;df ;'lDklbPsf lyP, To;/L g} lhDd]jf/Ldf d}n] cfˆgf] st{Jo lgjf{x ug'{ lyof] . cf/tLk|ltsf] lhDd]jf/L lnP/ lx+8]sf] dfG5], p;sf] OR5f d}n] k"/f ug'{kg]{ lyof] . To;}n] xf]nf p;sf] 5fk ddfly :jefljs ¿kn] k/]sf] lyof] .

Pslbgsf] s'/f] xf], d sfd ljz]ifn] zx/ 5f]8L s]xL lbgsf] nflu aflx/ hfg'kg]{ eof] . lar/L cf/tLnfO{ d aflx/ hfg] va/ ;'g]/ To;lbg /fte/ lgb|f k/]g5 . ef]lnkN6 Psflaxfg} d ;'Tg] sf]7fcufl8 9f]sfsf] 6s6s cfjfhn] p;n] cfP/ dnfO{ Ao'´fO{ . cf/tL cfˆgf] cfFvfdf 6Ns]sf cfF;'sf bfgf k'5\b} d]/f] sf]7fleq k|j]z u/L . cfFvfdf b]lvPsf p;sf cfF;'n] stf xf] stf d]/f] leqL dgdf rf]6 nfu]h:tf] eof] . d]/f] ;Dk"0f{ sf]7fsf] leqL jftfj/0f z"Gotfn] 5fof] . d ls+st{Joljd"9 ePF . d}n] p;sf] x]/fO b]v]+ . d}n] p;k|lt ul/g] jfT;No 6f9f hfg] 8/ lyof] . cf/tLsf] dgdf d}n] p;nfO{ 5f]8]/ sfxLF klg ghfj;\ eGg] lyof] . p;n] cfjfh lgsfNb} egL æc°n–c°n tkfO{+ dnfO{ 5f]8L sxLF klg ghfg' x} nÆ eGb} pm km]l/ hf]8n] ?g yfnL . ca dnfO{ klxnfeGbf emg\ km;fb k¥of] . d}n] p;nfO{ kmsfP/ km'Nofpg ;Sg] l;jfo c¿ s'g} dfWod g} lyPg . o;/L cg]s lsl;daf6 p;sf] b'lv/x]sf] j]bgfo'Qm rf]6nfO{ zfGt agfOlbg] k|of; rflxF u/]F d}n] .

d]/f] 3/ ;+o'Qm kl/jf/df cfwfl/t lyof] . ;+o'Qm kl/jf/df a:g dnfO{ clt /dfOnf] nfU5 . dnfO{ ;+o'Qm kl/jf/b]lv ljd'v eP/ sbflk klg a:g dg nfUb}g . o;/L g} cf/tLnfO{ ;Dk"0f{ kl/jf/sf] aLrdf 5f]8L hfg dnfO{ klg Tolt ufx|f] rflxF cjZo ePsf] lyPg .

lxF8]sf] s]xL lbgkl5 dnfO{ cf/tLsf] af/]df s]xL lrGtf nfUg yfNof] . d]/f] dgdf p;n] b'Mv kfpF5] ls eGg] ;f]r pTkGg x'g yfNof] . d}n] lbP;/x :g]x d]/f kl/jf/af6 kfpg kf] ;lQmg ls eGg] ;f]rfOn] dnfO{ s]xL xnrn agfpg yfNof] . zx/ 5f]8L clkm;sf] sfdn] aflx/ uPsf] dfG5], clkm;s} sfo{ Jo:ttfn] sfo{qmd s]xL nlDag]h:tf] ;°]t b]vf k¥of] . d}n] sfo{qmd nlDaPsf] yfxf kfPF . 5f]8]/ hfpF clkm;sf] sfd cfkm"nfO{ ;Dk"0f{ bfloTj lbP/ clkm;sf] sfd cw'/f] 5f]8L lx+8\g' klg t ePg To;}n] d sfd k"/f gu/L ghfg] g} ePF . s]xL lbgkl5 /flqa;df l6s6 sf6]/ lkmls{PF . yfgsf]6df cfPkl5 dnfO{ cg'ej eof] ls d zx/ k|j]z ul/;s]sf] /x]5' . sf7df8f}+ zx/ v';L eP/ /dfPh:tf] nfUof] . dgsf b'Mv ;'vsf s'/fx¿ v]nfpFbf v]nfpFb} 3/ cfOk'u]sf] kQf] g} kfOg d}n] . d 3/ glhs cfOk'u]sf] s'/f cf/tLn] stfaf6 yfxf kfO5 / d]/f] :jfut ug{sf nflu aflx/;Dd cfpg] r]i6f;d]t u/]sL lyO{ eGg] d}n] p;}af6 yfxf kfO;s]sf] lyPF . dnfO{ p;sf] af/]df lgSs} k|z+;f ug{ dg nfUof] / p;sf] ctLt ;lD´g dg nfUof] . oltv]/ cf/tLnfO{ k|;Gg d'b|fdf b]Vg kfPsf] 5' . of] b]Vg kfpFbf dnfO{ w]/} v';L nfu]sf] 5 . d oltsf lbg aflx/ a;]/ cfpFbf ;DejtM p;nfO{ s]xL gf}nf] t cjZo klg nfUof] xf]nf . Psl5g x]/]/ pm 6f]nfO klg . d}n] klg p;sf] cg'xf/nfO{ /fd|/L lgxfNb} lyPF . p;sf] cg'xf/df b]lvPsf eljiosf ;kgfx¿sf] af/]df Psl5g cfkm"nfO{ :tlAwt u/fPF . c°n c°n eGg] zAbn] dnfO{ Ao"F´fpFb} lyO{ pm . p;sf] of] af]nLn] dnfO{ ´:sfP/ Ao"F´fO{lbof] . b'O{rf/ lbgsf] cGt/fndf d}n] cf/tLsf] afgL Jojxf/sf] k|z+;f ;'Gg kfPF . of] va/n] dnfO{ w]/} v';L agfof] . d}n] d]/f] dgnfO{ cfkm}+ PSn} wGojfb lbPF . d}n] cf/tL x}g, k|ltefnfO{ 3/ leTofPF5' h:tf] cfkm"nfO{ dx;"; eof] . d}n] cf/tLnfO{ slxNo} klg kIfkftsf] b[li6sf]0fn] x]l/+g . 3/ kl/jf/nfO{ h;/L ;dfg Jojxf/ ul/G5 To;/L g} d}n] p;nfO{ Jojxf/ u/]F .

hab]lv cf/tLn] cfˆgf] k9fO z'? u/L tab]lv :s"ndf klg p;n] tgdg nufP/ k9\g yfnL . bz sIff;Dd k9fO hf/L /fVbf p;nfO{ sxL+st} 7Ss/ vfg' k/]g . P;=Pn=;L= sf] nflu d}n] p;nfO{ 6\o';gsf] Joj:yf;d]t ldnfOlbPF . t/ l/hN6 /fd|f] x'g ;s]g . To;kl5sf cj;/nfO{ klg p;n] 5'6fOg t/ ;kmn eg] x'g ;lsg . of] cf/tLsf] dfq} c;kmntf geP/ d]/f] ;d]t c;kmntf hf]l8Psf] lyof] . cf/tL ;kmn gx'Fbf dnfO{ slt rf]6 vKg' k¥of] xf]nf . t/ klg d p;nfO{ xf};nf, lxDdt / hfFu/ rflxF lbOg} /fVy]+ . o;/L d}n] xf};nf lbFbf p;sf] hfFu/df cjZo klg sdL gx'g] d}n] 7fg]+ . o;/L k6sk6s hfFr lalu|g'sf] s] cy{ /x]5 t eGg] kQf] nufpg'nfO{ d}n] cfˆgf] st{Jo 7fGb} kQf];d]t nufPF . pm kf; gx'g' d"n h8 ;dosf] cefj /x]5 . 3/df /x]–a;]kl5 sfddf klg ;3fO{–k3fO{ ug'{kg]{ x'G5 . To;}n] d}n] p;nfO{ Ps jif{sf] nflu d]/f] kl/jf/b]lv s]xL 6f9f /fvL cfufdL P;=Pn=;L= df ;lDdlnt x'gsf nflu cToGt /fd|f] jftfj/0fdf /fvL hfFr lbnfO{ lbPF . kmn:j¿k of] jif{ kf;;d]t eO{ pm . pm kf; x'Fbf dnfO{ slt v';L nfUof] xf]nf, hlxn] d sNkgf ug}{ ;lQmg . d}n] cf/tLsf] jf:tljs s'/f a'´]s} /x]g5' . p;sf] cufl8 k9\g] eGbf klg cfˆg} v'§fdf pleg] OR5f/x]5 . clg kl5 p;n] cufl8 sn]h k9\g] r]i6fnfO{ Tolt Wofg glbPh:tf] nfUof] . p;n] dnfO{ s]xL OR5f k|s6 ug{ vf]h] h:tf] d}n] dx;'; u/]+ t/ cf/tL d;Fu k|i6 eGg ;lsg . p;n] OR5f JoQm ug{ g ;s] klg d}n] cfkm} a'´]+ / of}6f k|fOj]6 ;+:yfdf p;sf] eljiosf] Vofn ub}{ hflu/;d]t nufOlbPF .

cf/tL clxn] OdfGbf/L;fy gf]s/L ub}{5] . c¿ sd{rf/Lsf] gh/df p;sf] OdfGbf/Lsf] sb/ ePs} b]lv/x]5' d}n] . o;sf] ;Dk"0f{ hz ddfly s]lGb|t t 5 g} . cf/tLk|lt d}n] o;/L af]´ gp7fPsf] eP cfh pm s'g ;+;f/df s;/L a;]sL x'GyL xf]nL . cf/tL oltv]/ of] zx/df 5}g . pm of] zx/ 5f]8L g]kfns} cGo 7fpFdf cfˆgf] hLjg ;'vdo latfpFb} bfDkTo hLjgdf afFlwPsL 5 . ca p;sf] 5'§} ;+;f/sf] l;h{gf ePsf] 5 . h] h:tf] eP klg p;n] dk|lt hlxn];'s} klg >4f /fv]sf] kfpF5' . a]nf df}sfdf ;lD´g] u5]{ cfpF5] hfG5] . oxL g} d]/f] nflu ;aeGbf 7"nf] pknlAw ePsf] 5' . pk|lt dnfO{ uj{ 5, Tof] ;+;f/af6 of] ;+;f/;Dd NofOk'¥ofpg] d p;sf] u'? ag]sf] 5' . h]xf];\, p;sf] bfDkTo hLjg ;b}j kmnf];\–km'nf]; . oxL d]/f] z'esfdgf .

– sf7df8f}+


ldngsf] v'zL

s[i0ff kf}8]n

;"o{gf/fo0f nfdf] lgb|fkl5 Ao"´]´}+ u/L cfFvf ldRb} lg:s] kxf8sf] r'r'/f]af6 /lQmd nfnL 5b}{, cWofF/f]nfO{ kG5fpFb} / kbfk{0f u/] cf/tLsf] sf]7fdf klg . cf/tL lgb|f b]jLsf] sfvaf6 clxn];Dd klg cnu eO;s]sL lyOgg\ . lxhf] a]n'sfsf] w]/}a]/;Ddsf] clgbf] ePsf] x'gfn] pgL cfh ;w}+ p7\g] ;doeGbf cln l9nf] pl7g\ .

cfh 8f= pd]zsf] 3/df kf6L{ lyof] . cfhsf] kf6L{df ;lDdlnt x'g] ls gx'g] eGg] ljifodf pgsf] dg dl:tisdf cfFwL rn]sf] lyof] . kf6L{df hfpmF klg s;/L hfg] pgsf] ;Dk"0f{ zl//} n'nf] x'GYof] . lx+8\g] hf]/ rNb}gYof] . ghfpmF eg] klg :6fk ePkl5 pgL cfkm" dfq} PSnL x'g klg rfxlGygg\ . kf6L{df hfg] of ghfg] eGg] ts{x¿ Ps cfk;df k|lt:kwf{ ubf{ub}{ kf6L{df hfg] ts{n] rflxF pgsf] dgdf ljho k|fKt u¥of] .

laxfgsf] cfˆgf] sfo{ ;s]/ kf6L{df hfgsf] nflu pgL !) ah] a; :6kdf k'lug\ . dxf/fhu~h hfg'kg]{ lyof] pgnfO{ t/ pgsf] sf]7f afg]Zj/df lyof] . a; s'bf{–s'bf{ ca]nf eP/ kf6L{df k'Ug] ;dodf pgL k'Ug ;lsgg\ . !! ah] ;a} pkl:yt x'g'kg]{df pgL !@ ah] k'lug\ . Tolta]nf ToxfF ;a} cfOk'lu;s]sf lyP . dgdf pln{P/ cfPsf cg]s lsld;sf t/Ë t/]nLnfO{ kG5fpb} Pp6f s';L{df uP/ al;g\ . lgs} 7"nf] ysfO{sf] cg'ej u/]sLl5g\ pgn] cfh . pgsf] x[bodf ctLtsf kfgfx¿ qmdzM cfk;]–cfk kN6b} uPsf lyP . e"tsfnLg tLtf] If0fsf] cg'e"lt pgnfO{ cfh e}/x]sf] 5 . eljiodf km"n km'nfpg] cfsf+Iff lnO{ cfˆgf] lglZrt ;Ldfleq /fvL udnfdf km"n /f]k]sL lyOg\ s'g} ;dodf, t/ Tof] udnfnfO{ s;}n] lgi7'/L agL rsgfr'/ kfl/lbPsf] lyof] . 6'qmf6'qmf ePsf] udnfnfO{ x]bf{x]b}{ Tof] klg lIflthdf ljnLg x'g k'Uof] . clg To;nfO{ qmdzM la;{+b} uPsL lyOg\ pgn] . t/ cfh vf6f al;;s]sf] 3fpdf km]l/ g"gr"s k/]/ ´g} b'v]sf] cg'e"lt ePsf] 5 pgnfO{ .

dgf]/~hg k|fKt ug'{kg]{ xf] kf6L{af6 . ckzf]r Û oxfF Tof] geO{ 7Ls ljk/Lt ePsf] 5 . ;a}n] dL7f–dL7f ukm u/L xfFl;/x]sf 5g\ t/ tL ;a lqmofsnfkaf6 cf/tLnfO{ s]xL k|efj k/]sf] 5}g . pgL PSn} s] s] ;f]r]/ a;]sL l5g\ . oBlk pgn] clxn];Dd klg 8f= pd]znfO{ b]v]sL 5}gg\ .

ægd:sf/ Û d]/f] gfd 8f= pd]z 1jfnL, clg aflx/af6 Pd=l8= pQL0f{ u/L xfn lzIf0f c:ktfn dxf/fhu~hdf sfd ug{ lgo'Qm ePsf] 5' .Æ

cf/tL a;]sf] d]r cufl8 a:b} p;n] eGof] .

æd]/f] gfd cf/tL, d lzIf0f c:ktfn dxf/fhfu~haf6} Pd= la=la= P;= u/]sL x'F / oxLF sfo{/t 5' . afg]Zj/df a:5' .Æ

cf/tLn] ;+lIfKt kl/ro lbOg\ .

æn t cf/tLhL, clxn] d hfG5' s]xL ;do kl5 cfpF5' .Æ olt eGb} pm ToxfFaf6 lx8\of] .

pd]z ToxfFaf6 lx8] klg p;sf cfFvf jl/kl/ cf/tLsf] cg'xf/ 3'ld/x]sf] lyof] . cf/tLsf] cg'xf/df p;n] ghflg+bf]¿kdf Joyf kl/k'li6t ePsf] dx;"; u¥of] . o;eGbf klxnf pm hlt v';L b]lvGYof] t/ clxn] tL ;a xfF;f], v';L pdËx¿ PsfPs lanLg x'gk'u] p;sf] cg'xf/af6 g}/fZotfsf] efj, kZrfQfksf] efj p;sf] cg'xf/df :ki6¿kdf b]lvGYof] . p;sf] cg'xf/df tTsfn} /f]bgsf wsf{x¿ sf]l/g yfn] . p;n] w]/} ;D´g] k|of; u¥of] st}F pm ´l:sof] . Psbd} cflQof] cfkm" 7"n} st{Joaf6 Ro"t ePsf] dx;"; ug{ yfNof] . pm cfkm}+n] xLgtfaf]w ug{ yfNof], kZrftfksf] cfuf]df hNg yfNof] .

æx]nf] Û 8fS6/;fx]a Û Sof xf] Û lgs} l;l/o; b]lvG5f} lg Û la/fdLx¿sf] pkrf/af6 ;Gt'li6 kfPgf} ls s;f] <Æ 8f= pd]zsf] ;fyLn] eGof] .

p;sf] :d[lt eË eof] .

æx}g, s]xL ePsf] 5}g of/ Û ;a 7Ls 5 .Æ ;fdfGo d'b|fdf p;n] hjfkm lbof] .

cf/tLnfO{ pd]z;Fusf] kl/rokl5 8f= pd]znfO{ st} b]v]h:tf] / ;'g]h:tf] kl/lrt :j/ nfUg yfn]sf] lyof] . pgsf] x[bodf ctLtsf] :d[lt tfhf eP/ cfof] . s:tf] p:t} cg'xf/, 7\ofSs} ldNg] sxL+ km/s 5}g, p:t} cfFvf / af]nLdf klg plQs} ld7f; st} F . xf]Og xf]Og, t/ To:tf] dfG5] c¿ klg t x'g ;S5 lg . d unt ;f]rfOdf 5', xf]Og pm kSsf xf]Og .Æ cf/tL ;f]rfOdf ulxl/+b} hfG5] . p;sf] af/]df lj:t[t hfgsf/L lnP/ cfˆgf dgdf el/Psf a]bgfsf 5fnx¿ la;fO{ To;af6 pGd'lQm lng] OR5f cf/tLdf gePsf] t xf]Og t/ pgnfO{ Pp6} s'/fn] c8\sfpFYof], Tof] xf] p;sf] F .

æcf/tLhL Û sxfF hfg lx8\g' eof] < Psl5g a:g'xf];\ g ÛÆ 8f= pd]zn] ljgd|;fy eGof] .

æx}g Û sxL+ klg xf]Og .Æ jf:tljstfnfO{ 9fSg] c;kmn k|of; ul/g\ pgn] .

jf:tjdf pgL p7]/ 8f= pd]znfO{ g} e]6\g hfg] t/{v/df lyOg\ .

ælsg < d cfP/ cK7\of/f] dfGg' ePsL x}g ÛF x}g ÛF.Æ pgn] s]xL x8\a8fpFb} elgg\ .

æcf/tLhL Û tkfO{+;Fu s]xL s'/f ;f]Wg dg nflu/x]5, cK7\of/f] dfGg' x'G5 ls <Æ

æeGg'xf];\ g Û s] s'/f ;f]Wg vf]Hg' ePsf] xf], lsg cK7\of/f] dfGy]+ .Æ

ætkfO{+sf] hGd:yfg <Æ

ætgx'F .Æ

æclg tkfO{+ jfg]Zj/dfFÆ

æxh'/nfO{F d]/f] af/]dfFÆ

æxf] xf] . d tkfO{+sf] af/]df s]xL hfGg rfxG5' lKnh cK7\of/f] dfGg'kb}{g .Æ

p;n] aLr}df s'/f sf6\b} eGof] .

æpd]zhL Û d]/f] b'Mvb hLjgsf tLtf If0fx¿nfO{ ;'gfP/ tkfO{+nfO{ klg ltQmtfsf] dx;"; u/fpg rfxGg, To;}n] FÆ

æs;}nfO{ b'Mv k/]sf] a]nfdf b'Mv afF9\g vf]Hg' d]/f] uNtL xf] <Æ

cfFvfdf cfF;' / cf]7df xfF;f] v]nfpFb} p;n] eGof] .

æTo;f] t xf]Og .Æ

æclg <Æ

æd]/f] e"tsfnLg hLjgsf] Pp6f nfdf] syf 5, To; syfleq Joyfx¿afx]s c¿ s]xL klg 5}g . h'g syfn] tkfO{+nfO{ w]/} b'MvL t'NofpF5 . tkfO{+sf] OR5fk|lt d w]/} cfef/L 5', oBlk d]/f] Tof] OR5f 5}g .Æ

pgn] 6fpsf] lgx'/fpFb} elgg\ .

ætkfO{+sf] ljrf/df d unt ;fljt eP x}g <Æ l;l/o; eP/ pd]zn] eGof] .

æd}n] unt ;fljt ug{ vf]h]sL xf]Og .Æ

ætkfO{+n] vf]Hg' ePsf] s] t <Æ

ctLtsf] b'Mv / kL8fsf] lgv/tfn] pgsf] cg'xf/el/ lzlyntf kf]ltlbG5 . lsgls pgL k|To'Q/xLg eO;s]sL x'lG5g\ .

s[kof Û tkfO{+sf] syf cfh dnfO{ ;'gfpg} k5{ .Æ p;n] lh2L ub}{ eGof] .

F s'g} klg ;xf/fxLgnfO{ ;fxf/f lbg' k|To]s dflg;sf] st{Jo xf] .Æ

æd]/f] b'Mvb 36gfx¿n] hlt b'Mv lbg' dnfO{ g} lbPsf] 5 . of] b'Mv ;'gfP/ tkfO{+nfO{ b'MvL gagfpg] d]/f] rfxgf xf], t/ d afWo eP/ eGg uO/fv]sL 5', n ;'Gg'xf];\ FÆ

æd]/f] hGd3/ tgx'F /fDhfsf]6 xf], d ue{df 5Fbf d]/f a'afn] d]/L cfdf / bfh'nfO{ 5f]l8hfg' ePsf] /x]5 . a'afsf] cg'xf/ klg lrGg gkfO cfPsL ceflugLn] cf7 jif{sf] pd]/df cfˆgL Kof/L cfdfnfO{ klg cufl8 nufPF . clg b'Mv–;'vnfO{ kf/ ub}{ bfh' alxgL hLjgsf] ofqfdf lxl8/x]sf lyof}+ . efUon] egf}+ jf b'ef{Uon] d]/f] bfh'n] klg ;/sf/L tj/af6 aflx/ hfg] ;'j0f{ cj;/ k|fKt ug'{eof] / bfh'n] klg dnfO{ PSnL 5f8]/ k'gM e]6\g] cfZjf;gdf hfg'eof] . TolQsf] dfofn' d'6'nfO{ s;/L lgi7'/L agfP/ kq klg n]Vg 5fl8lbg'eof] . uPsf] lbgb]lv kqsf] k|tLIffdf a:bfa:b} % jif{ kl5 bfh'sf] pxL+ :juf{/f]x0f ePsf] va/ bfh's} ;fyL ljgo -h;nfO{ d}n] klg bfh' g} eGg] ub{y]+_af6 yfxf kfPF .Æ

æFb}jn] d]/f] hLjgdf km'nfpg rfx]sf] km"nnfO{ kmqmg gkfpFb} lgb{otfk"j{s RoftRo't kf/]/ kmflnlbof] . clg d]/f] hLjgdf 7"nf] cfFwL t"kmfg d8fl/P/ cfof] . xfjfsf] ´f]+Ssfn] slxn] kNnf] kxf8 t slxn] jNnf] kxf8df 7f]SofpFbf 7f]Sofpb} lylNrPsf] lhGbuL lnP/ cfh;Dd afFlr/x]sL 5' . Pp6f pT;fxL nIo / k|fs[lts k'~hsf] clj/ntfn] d yfs]sL 5}g . t/ dnfO{ d]/f] bfh'n] 5f]8]/ hfg'eof]h:tf] t nfUb}g . tkfO{+h:t} x'g'x'GYof] d]/f] bfh' klg gfd klg pd]z g} xf] . tkfO{+ kmls{P´} d]/f] bfh' klg cjZo kmls{g'x'G5 eGg] ljZjf;df a;]sf 5g\ oL gogx¿ . tkfO{+nfO{ b]v]kl5 d}n} klg d]/f] bfh'nfO{ ;D´]+ . olb d]/f] bfh' klg F .Æ eGbfeGb} pgsf cfFvf el/P/ cfP 3fF6L ca?4 x'gk'Uof] / pgsf]af]nL aLr}df /f]lsof] .

æclg ltd|f] cfdfsf] gfd lji0f'dfof / a'afsf] gfd ZofdfgGb xf]Og <Æ pd]zn] cf]+7 sdfpFb} eGof] .

æxf] Û xf] Û s;/L yfxf kfpg' eof] <Æ pgn] cflQb} elgg\ .

ægfFg'Æ

æFd]/L alxgLÆ p;n] /f]bg ldl>t :j/df s/fpFb} cf/tLnfO{ cFufnf] xfNg k'Uof] .

æFcf/tL ltd|f] lgi7'/L bfh' d g} x'F . d}n] kq k7fOg} /fv]sf] lyPF, t/ k|To'Q/df s]xL va/ kfOg . kl5 ljgodfkm{t ltdL o; ;+;f/df 5}gf} eGg] yfxf kfPF . of] ;a} ljgon] xfdL bfh'–alxgLsf] dfofk|lt u/]sf] s'sd{ xf] . ToxL abdf;sf] hfn, ´]n / if8oGq xf] alxgL . jf:tjdf ltd|f] bfh' lgi7'/L xf]Og / 5}g klg .Æ

p;n] cf/tLnfO{ afx'kf;df ln+b} eGof] .

ljgon] ;Lldt :jfy{k"lt{sf] nflu pd]zsf lr¶Lx¿nfO{ cf/tLsf] xftdf k'Ug gkfpFb} af6f]af6 g} ufoj ug]{ ub{Yof] / p;sf] k|of;nfO{ ;kmntfsf] lzv/df k'¥ofpgsf] nflu p;n] b'j}nfO{ o:tf] va/ ;'gfPsf] lyof] . bfh'sf] cf8 gkfPkl5 kSs} klg cf/tLn] d]/f] ;fy /f]Hg] 5 / cfˆgf] ;kgf k"/f x'g]5 eg]/ p;n] o:tf] b'isd{ u/]sf] lyof] eGg] s'/f p;n] klg yfxf kfO{ .

pgLx¿ b'j}sf uxel/ xif{sf cfF;' alx/x]sf 5g\ . w]/} ;dokl5 tL b'O{ bfh'–alxgLsf] e]6 ePsf] 5 . pgLx¿sf] hLjgdf ca j;Gt 5fPsf] 5 . b'j} k|km'lNnt b]lvG5g\, ldngsf] v'lzofnLdf .

– u'~hgu/– @, lrtjg


n3'syf
zflGt ;'/Iff

– eQm vkfËL

æxh'/, gd:sf/ ;fx]k, Gofo kfpmF ;/sf/ ÛÆ >4fk"j{s 9f]u;lxt k|x/L sfof{nodf Pp6f ´'q], rfp/] a"9fsf] k'sf/ .

æs] ef] <Æ /jflkmnf] :j/df k|x/Lsf] ;f]wfO .

æul/ju'af{n] afFRg ufx|f] ef], 3/d} cfP/ lah]t ug{ dQ} xf]Og s'6\g lk6\g klg yfn] u'G8fx¿n] . xh'/ Û lxhf] a]n'sLv]/ tLghgf s]6f cfP . s/f;fdf a;]/ l;u|]6 vf]qmf] kfb}{ km]l/ eb}{ vfP . Pp6fn] uf]hLa8 l;;L lgsfn]/ :jf§} kf¥of] . lx+8\nfg\ eg]sf] ´dSs ;fF´ k/]kl5 sfgdf s'08n nfsf] csf]{ ‰ofKn] klg ylkof] . dft]/ 6Gg} lyof] . t];}n] r}F d]/L 5f]/LnfO{ …uLt uf ls uLt ufF kfg{ yfNof] .Æ

æ5f]/L slt aif{sL <Æ aLr}df k|x/Lsf] k|Zg .

æaL; nfuL ÛÆ

æt];/L km'n'Gh]n /fVg' x'G5 t 3/df 5f]/L <Æ

æs] ug'{ xh'/, lax] ul/lbg ;s]sf] 5'OFg, sf]O{ dfª\g klg cfsf 5}gg\ . clg F dnfO{ klg l/; p7\of] t/ au/sf] a;fO, PsfGtsf] 3/ l/; yfd]/ /fd|} d'vn] 3/ hfOlbg'xf];\ eg]+ . clg F .Æ

æn' e}uf} s'/f a'l´of] . s]6fx¿nfO{ lrg]sf] 5 <Æ

æ5 xh'/ .Æ

a"9fåf/f s]6fx¿sf] kl/ro k|:t't .

lbUbf/L;fy k|x/Lsf] cleJolQm– æsltrf]l6 Nofpg' ofFF < sltj6f sfuh u/fO;lsof] ltg]/nfO{ . 7"nfa8fsf 5f]/f, efuL klg ;s] oltv]/ . xfdLn] s] ug'{ < sfFF vf]Hb} hfg' ltg]/nfO{ ca <Æ

æh;/L eP klg sfaf{O{ ul/lbg'k¥of], xfdL dfG5] eP/ afFRg gkfpg] xh'/ <Æ

cs:dft\ k|x/Lsf] d'vd'if, cfjfh / Jojxf/df kl/jt{g– æaf7f] g x" a"9f . dfgj clwsf/ ;a}sf] 5 . tFnfO{ yfxf 5}g g]kfndf ;aeGbf klxn] g]kfn k|x/Ln] g} dfgjclwsf/sf nflu sfo{qmd u/]sf] s'/f . k|x/Lsf] sfd o:t} yfª\g] ´u8f ldnfpg], kmf]s6\of s]6fx¿nfO{ vf]lhlx+8\g] dfq} xf] < kf6L{sf g]6fx¿sf] r}+ s] sfd 5 lg Û tFnfO{ yfxf 5}g, k|x/Ln] sltj6f lxdfn ;kmntfk"j{s cf/f]x0f ul/;Sof] < /fli6«o–cGt/f{li6«o v]ns'bx¿df sltj6f kbsx¿ k|fKt ul/;Sof] < s:tf s:tf v]ns'bx¿, rdTsf/x¿ gh/ u/fO;Sof] ;/sf/nfO{ < ;'‰g' g a'‰g' lagflaTy} s/fpF5 .Æ 5f]6f] df}gkl5 km]l/ –æltg]?;ª d'2f ug{, l;ª hf]g{ ;Stf}g a"9f ltdLn] . kf6L{sf dfG5] / hgk|ltlglwnfO{ lnP/ cfpg", ltgLx¿nfO{ l´sfP/ dfkmL dufOlbpFnf . Pp6f lgj]bg lbO/fVg' .Æ

j[QfGt ;'gfO;s]/ g]tfhLnfO{ k|x/L sfof{nodf hfOlbg a'9fsf] cg'/f]w .

æn8fO{F–´u8f, u'GufubL{h:tf kmf}hbf/L s'/f x]g]{ k|x/Lsf] sfd xf] . xfdL t ljsf; lgdf{0fsf] sfd u/]/ hgtfnfO{ ;'v;'ljwf k|bfg ug{ ;w}+ Jo:t 5f}+ . km]l/ o:tf] s'/fdf xfdL uof}+ eg] /fhgLlt 3':of] eGg yfN5g\ . kmnfgf] t Tof] kf6L{df uof] eg]/ ltdLnfO{ klg cK7\of/} k5{ . ltdLn] xfd|f] kf6L{nfO{ ef]6 lbPgf} eg]/ d hfg gdfg]sf] r}F xf]Og . hgtf xfd|fnflu ;a} Ps} x'g\ t/ d cfh hfg EofpFlbg . k|zf;g / kf6L{ sfo{stf{aLr Pp6f dxTjk"0f{ ldl6ª 5 cfh, TofF guO{ x'Fb}g . l9nf] eO;Sof], d lx8]F .Æ g]tfhLsf] :ki6f]lQmkl5 pg}sf] 3/af6 aflx/ k|:yfg .

æcl:t ltg]/sf] lj?4df af]n]+ eg]/ dnfO{ uf]b\g] eFsf 5g\ c/] . afa'r}+x¿ klg d}n] af6f] vgfpFbf k};f vfPF c/] eg]/ klqsfdf 5kfpg vf]Hb} 5g\ c/] . t/ s]O{ n5f/kf6f] nfpg ;Qm}gg\ dnfO{ . ;fdGtL Joj:yf c´} 5 b]zdf eGg] e|ddf 5g\ pgLx¿ . x]gf]{;\ af, ltgLx¿;ª 8/fP/ r}F xf]Og t/ cfh d]/f] ;f/} h?/L sfd 5 . s]GiLo g]tfx¿ cfFsf 5g\ . e]63f6 sfo{qmd 5 . cF, a? d ltxLF g} ul/algd'vfsf nflu zflGt;'/Iff ePg eg]/ bzf{OlbG5' . xfd|f g]tfn] u[x dGqL;ª} s'/f u/]/ k|x/LnfO{ cfb]z u/fOlbg' x'G5 . g cflQg'xf];\, x]b}{ hfpmF s] s] ubf{/x]5g\ . o:tf cTofrf/Lx¿sf] cGTo lgs6 cfO;s]sf] 5 . d xtf/df 5' . clxn] hfg'xf];\ . kl5 e]6f}+nf x} .Æ a"9fsf] cg'/f]wkl5 ufpF ;b:osf] cfZjf;g .

;a}sf egfOx¿ ;'lg;s]sf a'9f jf ´g\ cndNndf k/] .


syf
cw'/f] ldng

lvdfgGb cfrfo{

s'/f s]xL ;do cufl8sf] xf] . xfd|f] kl/ro cgfof;} geP/ :jfefljs ¿kdf ePsf] lyof] . pgsf] cfudgdf Ps lsl;dsf] dL7f] cg'e"lt x'GYof] . hLjgsf] c;Ld cfgGbsf] cg'e"lt lbnfpg] Tof] If0f k'gM pgsf] cfudg gx'Fbf;Dd cfFvf cufl8 s'g} ;'Gb/ au}+rfdf km'n]sf km"nx¿ gflr/x]sf] efg x'GYof] . Tof] b[Zo d]6fpg grfx] klg SofDk;, clkm;sf] hLjg rqmn] ubf{ Tof] emNof:o ctLtsf] kfgfdf sf]l/O;s]sf] x'GYof] .

tkfO{+ slxn] cfpg'ePsf] . lsg tkfO{+ eg]sf] < To;f] eGbf clnslt st} c;lhnf] nfUb}g .

nfUb}g . v} s] eGg' t . s] gftf nufpg' . To:tf] gftf hf]8\g} cfpFb}g .

cfkm"eGbf ;fgf]nfO{ t xfd|f] 3/df t – tF, ltdL eGg] rng 5 . cflv/ tkfO{+ eg]/ s] eof] / <

s] x'g' lg < cln s] gldn] h:tf] ;'lgG5 . eft vfFbfv]/L bfn t/sf/Ldf g'g geP h:tf] .

km]l/ ckdfg xf]nf eGg] 8/ dfGg' k/]g / . xfdL t kfv] . v} t To:tf] nfUb}g . cfkm} t e/v/ lzjk'/Lsf] 8fF8faf6 em/]sf] h:tL 5' . cfn' vfP/ k]8fsf] wfs nufpg cfkm"nfO{ cfpFb}g .

Pp6f k|Zgsf] hjfkm klg w]/} . To;f] eP k/LIff xndf lgs} skL ylkG5 xf]nf .

hlt w]/} skL yk] klg – clxn];Ddsf] glthf ufGwL l8lehg xf] .

leq cfpg';\ g .

af¥x jif{ /fdfo0f k9fof] ;Ltf s:sL hf]O{ . ltdL eGg cfpFb}g .

sltv]/ cfof} . ;Gr} 5f} . o:tf e]63f6 x'Fbf–x'Fb} b'O{ jif{ lalt;Sof] . b]Vbf gb]Vbfsf tLtfdL7f cg'ejx¿ u'?n] kf7 k9fpFbf ;'g] em}+ ;'Gg] – ;'gfpg] ub{Yof}+ . xfdL b'O{aLrsf] ;DaGw kljq uËfh:t} lyof] . t/ xfdLnfO{ glhs}af6 b]Vg]x¿ nfdf] dfofsf] 5f]6f] cfo' eGby] . tkfO{+ slxn]sfxL+ 3'Dg klg lgSng' x'Gg .

v} sltv]/ lgSngL x]/ g} . laxfg SofDk;, lbpF;f] clkm; . Pslbg labf To;} laT5 .

slxn]sfxL+ s;}sf] ;Demgf cfpFb}g .

cfpF5 . cfP/ s] ug'{ . afaf–cfdfsf OR5f–cfsf+Iffx¿ df6f]df ldN5g\ ls eg]/ 8/fpg'kg]{ .

km]l/ 8/}–8/df lhGbuL laTnf lg . 8/fpg] dflg; slxn] :jtGq x'Fb}g . ;fgf] 5Fbf cleefjs, :s'ndf ;/ lax]kl5 >LdtL / 5f]/f–5f]/Lsf] .

/fd|f] s'/fdf 8/fpg' k5{ eGg] t 5}g lg . g/fd|f] s'/fdf 8/fpg' /fd|f] xf]Og / .

x]/ d t kxf8sf] dflg; . afa'–cfdfsf OR5f cfsf+Iffx¿ 5g\ . 7"nf] bfh' k9\g cfpg' ePsf]–k9\bf–k9\b} 5fqj[lQ kfP/ cd]l/sf hfg' eof] . clxn];Dd kmls{g' ePsf] 5}g . cfdf ;w}+ ToxL s'/f ;Dem]/ eGg'x'G5 . afa' tF t To;f] gu/];\ x} . Tolt b'Mv u/]/ kfn]F, x'sf{PF–k9fPF, cflv/ s] kfPF d}n] . alnGb| cfF;' l;jfo To;/L cfdf /f]Psf] ;Dembf dg lk/f] eP/ cfpF5 . To;}n] d}n] e'n]/ klg uNtL ug'{ x'Fb}g . bfh' cd]l/sfdf x/fPh:t} d sf7df8f}Fdf x/fPF eg] . d}n] klg pxL cfF;' l;jfo, c¿ s] g} lbg]5' / .

cl:dtf sf]7faf6 cfF;' k'5\b} lgSnL . s]xL klg eGg ;lsg . To;/L lsg /f]O{ . p;sf] cfF;'sf] l9Ssfn] d'6' l5of–l5of kf¥of] . dg–dg} 8/ nfUof] . cflv/ d}n] p;nfO{ rf]6 nfUg] s] s'/f u/]+ . ToxL k|Zgsf] pQ/df 3f]lTn+bf–3f]lTn+b} d lgbfPF5' .

ltdL olt lgi7'/ xf}nf eGg] d}n] ;f]r]sL lyOg . d]/f] ;Ëtn] ltd|f] eljio rsgfr'/ x'G5 eg] dnfO{ 5f8Lb]p . d]/f] s]xL eGg' 5}g . ltdL ;'vL eP/ afFr eGb} cl:dtf /f]O/xL . d laplemPF–t/ ToxfF cl:dtf lyOg .

ToxfFb]lv cf;' cfpg 5f8L . t/ /d]z eg] leq–leq} cfslif{t x'g yfNof] . pm lx8\g] af6f] kR5\ofpg yfNof] . t/ slxNo} e]6 x'g ;s]g . ljx]sf] k|:tfj cfof] . leq–leq} hln/x]sf] p;sf] cfTdfn] c:jLsf/ ug{ g;s] klg klv{g'kg]{ s'/f ;'gfof] . ta pm emg\ 56k6fpg yfNof] . lsg d}n] To:tf] hjfkm lbPF . o:t} hjfkm / Jojxf/n] ubf{ ;dosf] x'/Ln] emg\ 6f9f–6f9f k'¥ofof] . Tof] ctLt s]jn ctLtsf] 3fp p;sf] cGt/ s'gfdf lgsf] gx'g] u/L /lx/Xof] .

dnfO{ lrGg' eof] <

l;pFbf]el/ l;Gb'/, unfdf kf]t], cf]7df ghfFlg+bf] /Ë ;fwf klx/gdf . dGb xfF;f]df d':s'/fpFb} p;n] egL . cxF d}n] t lrGg ;lsg lg . lsgls Tof] e]6 /d]zsf] nflu sNkgf aflx/sf] lyof] .

d cl:dtf <

/d]z xif{n] ljef]/ eof] . cfh !) cf}+ jif{kl5 p;sf] cfTdfn] vf]h]sf] cfTdf;Fu ldng ePsf] lyof] . b'a}sf cfFvf /;fP . Ps–csf]{n] cfFvfdf /fv]/ dg–dg} lsg xfdL o;/L 6f9f eof}+ . b'a}n] xif{sf cfF;'sf] yf]kf r'xfP t/ s]xL gaf]nL . ltdL sxfF lyof} .

lax] kl5 >Ldfg\;Fu} uPsL lyPF . clxn] !) jif{kl5 km]l/ oxL+ ;?jf eof] . lxhf] dfq cfPsf] . tkfO{+n] ;f]Wg ;Sg'ePg . Pp6f 5f]/f– Pp6L 5f]/L 5 . ltg}sf] :ofxf/ ub}{ efG;] aGb} k5\ofPsL 5' .

lsg To;f] eGof} .

oyfy{ h] xf] ToxL eg]sL . hLjgsf] pdËsf] v';L t ctLtn] vf]l;lbof] . dxËf] ;f8L, lqmd, nfnL kfp8/ ;'gsf] l;qmLn] afFlwP/, /lËP/ ;'vb lhGbuLsf] cg'e"lt ug]{ lgolt xf] . hxfF afa' cfdfn] vf]h]/ lsnfdf afFlw lbG5g\, ToxL /dfpg] g xf}+ xfdL . 5}7f}+ lbgdf efjLn] h] n]lvlbPsf] 5 ToxL x'G5 . eGbf–geGb} /d]z af6f]d} d'6' b'Vof] egL yrSs a:of] . s] eof] eGb} cl:dtfn] p7fpg vf]hL . t/ /d]zn] kL8f ;xg g;sL ;+;f/ 5f]l8;s]sf] lyof] .

c3f{vfFrL


6'lËPsf] af6f]

k|1f vgfn

;8sdf dfG5]x¿sf] cf]xf]/bf]xf]/ a/fa/ 5 . ;w}+´}+ k'ikntf a;]sf] kf6Ldf rflx+ cfh pafx]s sf]xL 5}g . pm Pstdf;n] dfG5]nfO{ x]l//xG5] . dfG5] lrg]/ x]g'{, glrg]/ x]g'{, 3f]l/P/ x]g'{ km/s km/s x'G5g\ . pm a/a/fpF5] dfG5] . dfG5] b'O{v'§fn] 6]s]/ lx+8\g] hft xf] . p;sf cfqmd0f ug]{ z}nL rf/v'§]sf] eGbf km/s x'G5 . pm lvl;Ss xfF:5] z'is xfF;f] / a/{/ cfF;' v;fN5] .

z/bCt'sf] jftfj/0f ;f}Gbo{af]w x'g]nfO{ To;} To;} lkª v]nfpF5 xl/of wfgsf kx]+nfkx]+nf afnf, duduL ;'uGw k|fKt x'g] ub{5 t/ ;f}Gbo{af]w ;a}df x'Fb}g . c´ elTsPsf] hLjgdf lalu|Psf rfndfq x'G5, hLjg cGwsf/df afFr]sfnfO{ b[Zo kl/jt{gsf] s'g} dxTj x'Fb}g . a? k'ikntf h'sfx¿ lrG5] / h'sfx¿df ef]ssf] dfqf slt tLj| 5 eGg] 7\ofSs} cg'dfg nufpg ;S5] .

k'ikntf ;f]lr/xG5] lhGbuL s] xf]nf < pmh:t} ;a} b'MvL x'G5g\ Û ;'v s:tf] xf]nf < kl/jf/df ul/aL lyof], cfdf afa' b'j} k|foM sfdd} Jo:t x'Gy] . 3/ / 3/aflx/sf sfddf ;dfg eflubf/L /xGYof], lgDg cfo x'g] ju{df sfdsf] ;Ldf x'Fb}g . 5f]/f5f]/Lsf] nflu ;do lgs} g} sd x'GYof] . pm h]7L5f]/L tLgj6L alxgLsL lbbL . ljBfno hfg', alxgLx¿sf] x]/ljrf/ / eft ksfpg] sfd k'ikntfsf] lhDdfh:t} lyof] .

h]x]Gbf/ ljBfyL{ ePsf]n] k'ikntfsf] 5'§} ;Ddfg lyof] ljBfnodf . t]x| jif{sf] pd]/df pm cf7f}+ sIffdf k9\yL . ljBfnodf Pp6f lzIfs;Fu p;nfO{ cln 8/ nfUYof] . yfxf gePsf] 8/ . p;sf] z/L/df pd]/ k'u]kl5 b]lvg] kl/jt{g l56} b]lvPsf] lyof] . p;nfO{ 8/nfUg] lzIfsn] ´g\ dfof u/]h:tf] ug{ yfNof] . p;sf lhGbuLsf ;'sf]dn kfgfx¿ Rofltg]qmd z'? xf]nf eGg] p;nfO{ clnslt klg af]w lyPg .

Pslbg p;nfO{ 8/nfUg] lzIfsn] glhs} af]nfof] . ToxfF sf]xL lyPg . sfkLdf s]xL n]v]/ ;f]w]h:tf] u¥of], rf/}lt/ x]/]/ k'ikntfsf] ;a} hLp 5fDof] / z/L/sf] To; 7fpFdf lrdf]l6lbof], hxfFaf6 ef]ln cfjfbLsf ;x;|wf/f aUg] 5g\ . k'ikntf cflQO{ . lzIfsn] cfFvf t/]/ x]¥of] / d'vdf cf}+nf /fv]/ r"k nfUg] Ozf/f u¥of] . k'ikntf bf}8]/ efuL . cQfln+b} k/ uP/ a;L nunu sfDb} . p;nfO{ ?g dg nfUof], km]l/ 8/fO{ s;}n] ;f]w] s] eGg] < dfgf}+ p;}n] 7"nf] ck/fw u/]/ cfPsL 5 . 3/df klg p;nfO{ 8/ nflu/Xof] dg} rL;f] ePh:tf] g/dfOnf] nflu/Xof] . ef]lnkN6 ljBfno uOg .

kl;{kN6 cdfn] ufnL u/]kl5 ux|f}+ kfOnf lnP/ lx+8L . ljBfno ;D‰of] ls p;nfO{ vnvnL kl;gf cfpg yfNof], 8/n] z/L/ sfd]h:tf] x'GYof] . slxn] hLp lr;f] ePh:tf], slxn] /gSs tft]h:tf] . ljBfno k'u]kl5 pm sIffdf uP/ al;/xL . p;nfO{ ;fyLx¿;Fu af]Ng, v]Ng s]xL ug{ dg nfu]g, ;a} ;fyLx¿ aflx/ v]ln/x]sf lyP . s]xLa]/kl5 Tof] lzIfs p;}nfO{ vf]Hb} cfof] / eGof] k'ikntf lxhf] lsg gcfPsL < nf6L cfp aflx/Æ lzIfsn] rf/}lt/ x]/]/ km]l/ To;} u¥of] / cfFvf t¥of] . To:tf 8/nfUbf ljiffn' cfFvf b]v]/ k'ikntf ´g\ 8/fO{, 8/ / kL8fn] y/y/ sfld/xL . of] qmd o;/L g} rln/Xof] s;}nfO{ eGg] cfF6 ul/g . k'ikntf 6f]nfO/xg], ´l:sg], To;}To;} 8/fpg], s;};Fu gaf]Ng] p;sf] afgLh:t} eof] .

gf/Lx¿sf nflu o:tfqmd o;} ;ls+b}gg\ . pd]/ a9\b} uP cg'¿k lx+;fnfO{ cfTd;ft\ ub}{ hfg' k/]sf] x'G5 . ljBfno hfFbfsf] :yfgLo a; lgs} eL8 x'GYof] . eL8df aRg' 7"nf] s'/f x'GYof] . dfgf}+ s'g} o'4 g} lht]h:tf] Û pm of] o'4 k|foM xfl//xGyL . cufl8af6 r9\bf k5fl8sf nf]Ug]dfG5] ;/]/ cufl8 k'Uy] k5fl8af6 r9] cufl8sf dfG5] . a;sf] a|]s / af6f]sf 3'DtLx¿df p;sf] z/L/ lynlynf] x'GYof] . otf / ptf ;/]/ aRg] lgs} k|of; uyL{ . p;sf] dgdf nf]Ug]dfG5]k|lt 3[0ff ufl8of], dgsf] kL+w;Dd} . p;n] ef]Ug' k/]sf oftgf zfob ;a} gf/Lx¿n] ef]u]sf 5g\ < ef]u]/ sf]xL gaf]n]sf x'g\ ls < lsg sf]xL s]xL eGb}gg\ < p;n] klg af]Ng] cfF6 ul/g .

k'ikntfn] bz sIffdf k9\bfk9\b} ljBfno hfg 5fl8lbO{ . cfdfafa'n] s]6f] vf]h] laxf ug{ . pm ´:sL nf]Ug]dfG5];Fu laxf ug'{k5{ . cf]xf] Û pm cflQO{, tl;{O{, cfdf;Fu laxf gug]{ s'/f] u/L, cfdfn] ufnL ul/g\ . p;sf] s] nfUYof] < laxf x'g] lgwf] ef] . pm b'AnfpFb} hfg yfnL, vfg t ´g\ k6Ss} g?Rg], p;sf af]nL lg:sFb}gy], cf]+7el/ sqmSs sn]6L b]lvGYof], ;n{Ss /ut r';]sf]h:tf] gLnf] cg'xf/ .

laxf ePkl5 k'ikntf PsfGtdf eSsfgf] 5f8]/ /f]O{ t/ s;}sf] cufl8 /f]Og, s;}nfO{ s]xL elgg . r'k nfu]/ k7fPsf] 3/df uO{ . hlt /ft l5lKkb} hfGYof] p;sf] dg plt cQflnGYof] . pm nf]Ug]dfG5] ;lD´G5], h;nfO{ ;dfhn] h] u/] klg x'g] nfndf]x/ lbPsf] 5 . x'g t nf]Ug]dfG5]nfO{ ug{ x'g] / gx'g] s'/f 1ft x'Fb}g / 1ft eP klg lgoddf a:g ;Sb}gg\ .

/ft l5lKk+b} uof] . k'ikntf sf]7fsf] Pp6f s'gfdf nqSs k/]/ a;]sL lyO{ . s'g} d6\ofª\u|fn] nfu]/ d/]sf] k/]jfh:t} . p;sf] nf]Ug] cfof], 8/n] Psf]xf]/f] ePsf cfFvf, y/y/ z/L/ sfld/x]sf] lyof] . zfob o:t} l:yltsf] nflu lgdf{0f ePsf] xf]nf canf zAb .

nf]Ug]n] p;nfO{ tfGof] . 8/fO{ 8/fO{ /f]O{ . s'g} /fIf;sf] ;+;f/af6 n8fO{ xf/]/ ;':tfpg gkfpFb} csf]{;Fusf] hDsfe]6df lgl/xtf b]lvP´}+ . p;sf lxSsfx¿ /f]Sb} /f]lsPsf lyPg . nf]Ug]n] r'k nfUg] ;Nnfx lbof] t/ pm r'k nfUg} ;lsg . nf]Ug]n] PsyKk8 xfGof] . pm :tAw eO{ . tfg]/ cf]5\ofgdf k5f¥of] / cfˆgf lx+;|s cEof;x¿sf] k|z:t k|of]u u¥of] . k'ikntf si6 / kL8fx¿ :jLsf/ ul//xL .

Pslbg pm 3/af6 lg:s]/ a]kQf eO{ . s;}n] e]6]g, s;}n] b]v]g k'ikntfnfO{ . pm ca Psaf6 efu]/ xhf/f}+ h'sfx¿sf d'vdf cfkm}+ 6fFl:;g k'uL . hxfF x/]s /ft 7"nf;fgf ;a} k|sf/sf h'sfx¿n] lgjf{w /ut r':y] . slxn]sfxL+ b; aL; ?lkofF s;}n] ˆofn]/ hfGy] / ef]lnkN6 pm ef]s} klb{gyL . cfkm" afFr]sf] b]v]/ pm cfkm}+ 5Ss kyL{ . cfhef]ln p;nfO{ cfkm"df lgs} zlQm /x]sf] efg kg{ yfn]sf] 5 .

p;sf gLnf cg'xf/df ljif]xsf s]xL efj b]lvG5g\ . pm s]xL a/a/fpF5] / l/;fpF5] dfgf}+ s'g} ljzfnzlQm ;~rodf nfu]´}+ . pm a:g] u/]sf] kf6Lsf] 5]p;Dd cfpF5] / ;'Tg] u/]sf] 7fpFdf uP/ klN6G5] . p;sf cg'xf/df yl/yl/sf efux¿ t/lË/x] lgs} a]/;Dd .

ef]lnkN6 ;a]/} kf6L 5f]p5fp rxnkxn b]lvof], b'j} lt3|f /utn] 5kSs} leh]sf k'ikntfsf] lgj{:q, lgjf{Ë z/L/ pQfgf] k/]/ n8]sf] lyof] . dfG5]x¿ Ps csf{df d'vfd'v u/]/ x]b}{ hfFb} lyP .

– jfg]Zj/ xfO6


d'n n]v || k|ltlqmof || ;do–;Gbe{ || lgofqf || syf || sljtf ||  lgjGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; ;+:d/0f || cltt || snf || wd{÷;+:s[lt  || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ ||  Home|

Send your comments and letters to the editor at gopa@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP