mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 02 Ashadh, 2058.
June - July
2001.

k':ts ÷ klqsf


dgf]ljZn]if0fk|wfg syfx¿

g]kfnL syfljwfdf cfˆgf] pkl:ylt :yflkt ug{ ;kmn gofF syfsf/x¿dWo] afaf Gof}kfg] klg Ps x'g\ . pgsf syfx¿sf] klxnf] ;ª\u|x a}+;sf] cfsfz kf7sx¿;dIf cfPsf] 5 . o; ;ª\u|xdf afaf Gof}kfg]sf xfn;Dd k|sflzt !% j6f syf k/]sf 5g\ . k|:t't ;ª\u|xsf syfx¿sf] cfsf/–k|sf/ klg cf};t nDafOeGbf a9L 5, t/ logsf] k7gsf] ;/;tfnfO{ eg] syfsf/n] k|jfx / k|efjk"0f{ :t/Lo Ifdtfsf ;fy lgjf{x u/]sf 5g\ . ;ª\u|xsf syfx¿df ljz]iftM gf/Lkfqs} k|wfgtf 5 . ;dsfnLg syfn]vgdf o; ;ª\u|xsf syfsf/n] syfx¿df lzNk / z}nLut gjLgtf b]vfpgdfeGbf ;/n / ;/; ljZn]if0ffTds efiffdf ;dfhsf cg]s ju{sf gf/L / k'?if kfqx¿sf] of}gdgf]ljZn]if0fnfO{ syfdf ptfg]{ e/kbf]{ hfFu/ b]vfPsf 5g\ . logsf syfx¿df lglxt gf/L / k'?ifsf] ;DaGw / To; ;DaGwsf] ljZn]if0fdf k|d'vtf lbO{ lrq0f ul/g] of}gtTjsf] ljZn]if0fnfO{ syfsf/n] ;+odk"0f{ eflifs Ifdtfåf/f JoQm u/]sf 5g\ .

syfsf/ afaf Gof}kfg]sf syfx¿ k9]kl5 pgsf syfx¿n] pkl:yt u/]sf gf/L kfqx¿sf] leGg :d/0f eO/xG5 . pgL gf/LnfO{ syfdf ;fdfGo k|:t'ltsf ;fy k|j]z u/fP klg syfsf] l:ylt / 36gfqmdsf sf/0f ltgsf] df+;n pkl:ylt t'?Gt kf7s;Dd ;~rfl/t eOxfNg] ub{5 . o:tf syfx¿ / kfqx¿df …7"nf] sf]7fÚ sL lbndfof, …8/ÚsL d}gf, …Ol8o6ÚsL ;/nf, …3f]8;jf/ÚsL eb|', …s'?If]qsf o'lwli7/ / xl:tgfk'/sL /fHonIdLÚsL rknf cflb x'g\ . oL / o:tf gf/Lkfqx¿nfO{ s]Gb|df /fv]/ n]lvPsf oL / o:t} pgsf c¿ syfx¿n] gf/Lsf] ckf/Dkl/s geP klg :jtGq JolQmTj / Jojxf/nfO{ s'zntfk"j{s lrq0f u/]sf] kfOG5 .

syfsf/ afaf Gof}kfg]sf] syfn]vgsf ljz]iftfdWo] syfl:ylt cg's"nsf kfqx¿sf] rog klg Ps xf] . pgsf syfx¿ g]kfnL ;dfhsf dWo / lgDgdWodju{sf hLjgz}nL afFRg] zx/L / u|fdL0f If]qnfO{ k[i7e"lddf /fv]/ n]lvPsf x'G5g\ . o;afx]s pgsf syfx¿n] pk/f]Qm lsl;dsf zx/L / u|fdL0f ;fdflhs kl/j]z / To; kl/j]zdf ljr/0f ug]{ kfqsf] dgf]ut bzfsf] ;';Ëttf, kfqx¿sf aLr x'g] ;+jfbx¿sf] ;hLjtf, gf/L / k'?ifsf] ;DaGwnfO{ pi0ftf lbg] of}gefjgf cflbnfO{ lrq0f u/]sf klg x'G5g\ . syfsf/ afaf Gof}kfg]sf syfx¿ k|tLltdf of}gdgf]j}1flgs ljZn]if0fsf] cfef; lbG5g\ t/ pgL gf/L / k'?ifsf] /fufTds ;DaGwnfO{ k|d'vtf lbP/ syf n]Vg] syfsf/ x'g\ . of] /fufTdstf zf/Ll/s klg x'g ;Sb5 / cfTdLo k|]dsf] klg h;n] gf/Lsf] ck|sflzt kIfnfO{ lgisk6k"j{s k|s6 ub{5 .

;ª\u|xsf ;a} syfx¿n] Psl;t csf]{ xf/fxf/Ldf pleg ;Sg] :t/ / ;dfg k|efjf]Tkfbstf lnPsf 5g\ . syfx¿sf] kl/sNkgf / ;+/rgf ubf{ syfsf/n] syfGtnfO{ gf6sLo ;+36g lbg] u/]sf 5g\ . k|:t't syfx¿sf] cWoogn] syfsf/n] g]kfnL syfsf] dgf]ljZn]if0fjfbL syfk/Dk/fnfO{ k5\ofPsf] kfOG5 . o; k/Dk/fsf] syfn]vg ;dsfnLg syfIf]qdf n'Ktk|foM eO;s]sf] eP tfklg syfsf/ afaf Gof}kfg]n] o; k/Dk/fs} syfsf/ x'g] /fd|f] k|of; b]vfPsf] kfOG5 .

k':ts–a}+;sf] cfsfz
-syf;ª\u|x_ . syfsf/– afaf Gof}kfg] . k|sfzs– ;f´f k|sfzg . ;+:s/0f– k|yd, @)%^ . d"No– ?= &(.– . k[i7– !^*±!)

– efpkGyL

k|efjsf/L k|xf/sf] ck]Iff

g/d]3 sljtf ;ª\u|x clxn] gofFk':tfsf ;lqmo slj v'dgf/fo0f kf}8]nsf] bf];|f] sfJos[lt xf] . s'g} s]Gb|k|lt k|lta4 gb]lvP klg sljtf;ª\u|xdf ;d;fdlostfsf cg]s kL8f, ;°6 / oftgfx¿ j}olQms g} x}l;otdf l6lkPsf 5g\ . t/ klg sljsf] sflJos r]tgf cd"t{tfk|lt a9L cf;Qm/x]sf] s'/f ;ª\u|xsf] sljtf …d]/f] ;[li6Údf sljsf] cfˆg} :jLsf/f]lQmaf6 :ki6 x'G5 . slj r]tgfj:yfdf eGbf cr]tgd} sljtf l;h{gf x'g] …/rgfk|lqmofÚ k|lt cfˆgf] kIfw/tf k|s6 u5{g\ . o;/L x]bf{ v'dgf/fo0f kf}8]nsf sljtfsf] sflJos ;/f]sf/ / nlIot lg;fgf cd"{t 5 . slj ;s];Dd cfˆgf] k|xf/nfO{ ;ts{tf;fy ck|ToIf / nfIfl0fs agfpg' k|of;/t /x]sf] s'/fsf ;fIfL sljtfx¿ g} 5g\ . cr]tgd} sljtfsf] l;h{gf x'g] dfGotf;Fu ;xdt jf c;xdt x'g' Pp6f s'/f xf] t/ l;lh{t sljtfsf pkef]Qmf kf7sx¿n] sljtfk|lt s:tf] b[li6 /fV5g\ / sljsf cleJolQmk|lt s:tf] PSoj4tf hfx]/ u5{g\, sljtfsf] ju{kIfw/tfsf] dfkb08 ToxL laGb'af6 vf]lhg'k5{ . sljsf] j}rfl/s cfu|x ;ª\u|xsf] sljtf …gbLsf] uLtÚaf6 alg k|i6 x'g;S5, hxfF slj cfkm" k5fl8 gkms{g / …hLjgnfO{ ;dj]t x]g]{ 3f]if0ff u5{g\ tyf lg/k]If zflGtsf uLt ufpF5g\ . slj jt{dfgk|lt c;Gt'i6 5g\ t/ c;Gt'li6sf] lgsf; pgsf sljtfdf sxL+ 5}g . æxfd|f /utx¿ rf]s / uNnLx¿df lg/y{s ;'S5g\Æ eGg] slj ToxfF cy{ / uGtJosf] s'g} vf]hL ub}{gg\ a? af}l4stf k|Tof/f]k0f u/]sf sljtfdf nIoxLg …g/d]3Ú sf] eofjx kL8fn] cfqmfGt x'G5g\ / To;nfO{ ;xg] lg/Lx s;/t dfq u5{g\ .

sljsf] cfw'lgstf / o;af6 pTkGg ;ª\s6nfO{ x]g]{ b[li6 3gLe"t kL8f / efjgfsf] ;+j]bgfaf6 ;[lh{t 5 t/ ;°6lj?4 slj st} b]lvb}gg\ a? ;°6x¿sf] kf]n vf]n]/ t[Kt eP/ a:5g\ h;n] ubf{ pgsf /fd|f / k|efjsf/L aGg ;Sg] sljtfdf k|xf/ / wf/ s]xL sdhf]/ b]lvG5 .

;ª\u|xsf k|foM;a} sljtfdf sljsf] ldlxg z}nL / ;ts{tfjfbL b[li6 k|ltljlDat ePsf] 5 / slj lgs} ;+j]bgzLn eP/ ;dsfnLg hLjgsf ;°6nfO{ x]5{g\ . jt{dfg oyfy{sf] d'v/ s'/fx¿ dfq xf]Og cGt/ s'Gt/sf ;–;fgf ljifo klg pgsf] ;+j]bgfn] kqmG5 . /fhgLltsf] ktg, zflGt ;'/Iffsf] cljZj;lgotf, ljsf; / cu|ufdLtfsf r'gf}tLx¿, JolQmut kL8f, s'07f / ;dsfnLg af}l4s hl6ntf tyf a'l4jfbsf] nIoxLgtf pgsf k|To]s sljtfdf pkl:yt 5g\ .

sljsf] d"n k|j[lQ Ifof]Gd'v ;+:s[ltlj?4 v8f x'g g;s]sf] Pp6f ;+j]bgzLn / oyfl:yltjfbL JolQmsf] lrq0f ug{ ;lqmo /x]sf] b]lvG5 . t/ …lhhLljiffÚ, …cfxt kxf8Ú, …cfF;'Ú, …dfofjL kf]v/LdfÚ h:tf s]xL sljtfdf pgsf] hLjg df]x / c8fgsf s]xL k|;Ëx¿ klg pkl:yt /x]sfn] sljsf] t6:ytfdf klg cfzf ug]{ k|z:t 7fpFx¿ 5g\ .

k':ts– g/d]3 -sljtf ;ª\u|x_ . slj– v'dgf/fo0f kf}8]n . k|sfzs– ;f´f k|sfzg . ;+:s/0f– klxnf], @)%^ . d"No–?= $^.– . k[i7;+Vof– !^±&$

– k'?iff]Qd ;'j]bL

vf]h]/ lng'kg]{ zAbx¿sf] ;ª\u|x

cfn]vx¿ 5g\ $# yfgdf, df]6f] uftfleq . JolQmk/s, ;d"xut, lx;fa a]lx;fasf zAbx¿ . jfSo klg gag]sf, t/ s'g}, zAbx¿ x'g\, cy{ t eO{ xfNg] eof] ltgsf tyflk . a]rNtLsf zAb, a]rNtLsf ;Djfb, a]rNtLsf cleJolQm, km/s x'g] rfxgfsf] xf] zfob k[i7 kf]ifs .

5g\ ;+jfbx¿, t/ ;+jfb dfq xf]Ogg\ . dgf]ut cy{ cleJolQmsf zAb / jfSox¿n] lyr]sf 5g\ ltgnfO{ . rrf{ xf]Og JolQmTj dfqsf], s'gf–sfKrfsf s'/f klg 5g\ . vf]h]/ lng'k5{– zAbx¿sf df´af6 . ;a} lng t xDd] xDd], cy{ gv'Ngfn], t/ .

OGb|axfb'/ /fO{ 5g\, hgsnfn 5g\, /]0f'sf] ufpF 5, l;lSsd 5– rfdlnª 5g\ . zAbx¿df 5g\ . zAbsf] af9Ldf 5g\– cz]if, ljho dNn, uf]kfn k/fh'nL– gfpFn] g} aGg]5 Kof/fu|fkm, agfpGg ;"rL To;}n], k9\g]n] kQf] kfpg]5g\, e]6\g] 5g\ b'O{;o ;GtfgAa] cIf/x¿sf] dh]/Ldf .

zAbn] algPsf] 5 ;f/lyx¿sf tl:a/x¿ . k|frLsf k'gn]{vgn] k|frLdo eP s}+og\ k[i7x¿df k|frL . k|frLlk|o nfU5g\, dx]znfO{ zfob .

alN´Psf 3fp / cfqmf]z klg 5rlNsG5g\ . ;]tf kGgfx¿df, zAb zAb eP/ . lrq t ;f/lys} xf], s'rL–snd–zAb t n]vss} . To;}n] xf]nf lrq k5fl8sf kl/j]z, Aofsu|fp08, n]vssf] cfˆg}, h'g;'s} ;f/lysf 9f8df /fv] klg x'g], t/ .

s;/L ag] efpkGyL 8fS6/ cyjf 8f= < k|Zg a]sf/sf] xf], 5flkPsf] 5 k[i7 (( df :ki6;Fu, t/ . b]v]kl5 …sd]06Ú ug}{ k¥of] lg Û

æ;8s gf6sb]lv ;8s sljtf qmflGt x'Fb} ldt]/L ufpF;Dd cfOk'u]sf] uugsf] Tof] k|v/ :j¿k…Æ d'lb|t 5 @%* k[i7df, xf]Og t/ Tof] sfnqmd oyfy{df . ;8s sljtf qmflGt / gf6ssf ;x–kfq xfdL, uug / d, Tolta]nf . ;8s sljtf qmflGt lyof] sfnqmddf cl3, To;kl5 eof] ;8s gf6s .

/Ëx¿sf] sf]nfh–zAb–;f/ly . /Ëdfly /Ë . zAbx¿sf] hGhfn–hfn, zAb–;f/ly . tfl/kmsf] r'nL . l;nl;n]jf/ 5}g JolStTjsf] qmd, t/ . x'g g]kfnL ;flxTos} hLljt Pjd\ lbjËtx¿, dgf]ut, :j]R5fn] l;lh{Psf zAbsf la:s'gx¿ .

elgPsf] 5 ljDa / ljDax¿ . zAb ljDa eP/ ;f/ly ljDax¿ . elgPsf] 5– cª\u|]hLdf eg] …lgaGwx¿sf] ;ª\u|xÚ t/ . xf]nfg\ ljDa / ljDax¿ lgaGwsf] ¿kdf cfPsf cyjf eP xf]nfg\ lgaGwx¿ –ljDa / ljDax¿ .

æuHofªu'h'ª jf lsl/ªldl/ªdf .Æ dx]zsf] cfˆg} :jLsf/f]lQm k[i7 …´Ú df . uHofªu'h'ª eP klg zAbs} xf], lsl/ªldl/ª eP klg zAbs} xf], ;f/ly :j¿k agfpg .

k':ts– zAb–;f/ly -ljDa / ljDax¿? lgaGw ;ª\u|x_ . n]vs– dx]z k|;fO{+ . k|sfzs– 5fofF k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . k[i7– @(*±@@ . d"No– ?= !,))).–

– uf]ljGb lu/L k|]/0ff

ljljw 5Gbx¿åf/f ;lHht dxfsfJo

k|f= lzjuf]kfn l/;fnåf/f lnlvt …kb\dsGof dxfsfJoÚ @)%& sf] cfudgn] ;'Sg yfn]sf] g]kfnL 5Gb ljwfsf] d'xfgdf clj/n ;|f]tsf] pmhf{ ylkPsf] 5 . k|:t't dxfsfJoleq k|f= l/;fnsf] kb\dsGof SofDk;df hDdf #& jif{ !) dlxgf -lj=;+= @)!* b]lv @)%^ ;fn;Dd_sf] cWofkg cjlwsf] ;fËf]–kfËf] P]ltxfl;s cg'ej z[ª\vnfnfO{ l;nl;n]jf/¿kdf phfu/ ul/Psf] 5 . o;}n] kb\dsGof dxfsfJonfO{ bfz{lgs Pjd\ P]ltxfl;s sfJosf] ;ª\1f lbOg' ;fGble{s 7flgG5 . cjsfz k|fKt cj:yfdf cS;/ ysfO dfg]{ / a9L cN5L aGg] ;]jf lgj[Q k"j{ ;/sf/L sd{rf/LnfO{ 5f]6f] cjsfz hLjgdf olt 7"nf] dxfsfJo tof/ u/]/ k|f= l/;fnn] 7"nf] r'gf}tL lbPsf 5g\ . ;fy} a'9f}nL cj:yfdf pmhf{x¿ ;'S5g\ / k|ltef v'lDrG5g\ eGg] k/Dk/fnfO{ lg/y{s ;fljt ul/lbPsf 5g\ . lgj[Q ePsf] hDdf &% lbgdf g} hDdf !$ ;u{ / !@#$ Znf]s ePsf] olt 7"nf] dxfsfJosf] 7]nL tof/ u/L SofDk;nfO{ x:tfGt/0f ug]{ >4]o l/;fnsf] ;lqmotfsf] k|z+;f gu/L x'Fb}g .

dª\unfr/0faf6 sfJosf] >Lu0f]z u/L dxfsfJosf cfwf/e"t ljifox¿ ;d]l6Psf 5g\ . cS;/ kb\d– sGof SofDk;df cWoog ug]{ 5fqfx¿ pRrs'nLg kl/jf/b]lv /ª\sf;Ddsf] kl/jf/df ;d]l6g k'U5g\ . o;}n] dxfsfJosf/n] kb\dsGofnfO{ hggL s'~hsf] ;ª\1f lbPsf 5g\ . ;k]/fn] ;k{ v]nfPh:t} dGbfqmfGtf, zfb"{n, pkhflt, cg'i6'knufotsf cnf}lss 5Gbx¿sf] k|of]un] sfJo l;Ëfl/Psf] 5 . 7fpF–7fpFdf j]b, uLtf, dxfef/t, k'/f0f, pkk'/f0fsf] ;f/tTjnfO{ sfJodf ;d]6\b} ;Gt'lnt 9Ën] o;leqsf] ultzLn wf/ Ps5q¿kdf ;nnnn au]sf] 5 .

s[lt– kßsGof -dxfsfJo_ . slj– k|f= lzjuf]kfn l/;fn . k|sfzs– kßsGof ax'd'vL SofDk;, afuahf/ . ;+:s/0f– klxnf], @)%& c;f]h ! . d"No– ?= !#).– . k[i7– (±!&&

– x]d/fh kf08] …cefuLÚ

;/n t/ snfTdstfsf] cefj

syfsf/ nlntf …bf]ifLÚ sf] klxnf] syf ;ª\u|x …k|]dsf] kl/efiffÚ ev{/} hGd]/ x's{b}+ u/]sf !% j6f syfx¿sf] ;ª\u|x xf] . hLjg, dfgjLo ;DaGw / dfgjLo cflgafgLx¿eGbf 6f9f /x]/ k|:t't ;ª\u|xsf syfx¿ n]lvPsf 5}gg\ . /, ;ª\u|lxt ;Dk"0f{ syfx¿ dfgjLo k|j[lQsf] ;"Id ljZn]if0f -<_ df nfluk/]sf 5g\ .

nlntf …bf]ifLÚ g]kfnL ;flxTosf kf7ssf nflu gofF gfd eP tfklg pgsf syfx¿n] kf7sx¿nfO{ ;dfpg ;S5, ´s´sfpg ;S5, hLjg hLpg] qmd;Fu cfa4 5g\ . cfbz{, l;4fGt / bz{gx¿n] syfdf 7fpF kfPsf 5}gg\ / k|To]s syfx¿ ;fdfGoaf6 ;'? eP/ ;/;tfdf uP/ 6'lËPsf 5g\– c:jfefljs / c;fGble{s k|;Ëx¿n] syf prflnPsf] 5}g . k|:t't ;ª\u|xnfO{ ;xhtfsf] k/fsfi7feGbf km/s kb}{g eGg] xfd|f] cfu|x 5 .

g]kfnL hLjgsf] ;]/f]km]/f]df kfl/jfl/s jftfj/0fnfO{ k[i7e"ld agfP/ n]lvPsf nlntfsf syfx¿n] k|]d, of}g / kfl/jfl/s ;DaGwsf tfgfafgfx¿nfO{ ;/ntfsf ;fy s]nfpg] sfd u/]sf] 5 . ;ª\u|lxt syfx¿df– k|]dsf] kl/efiff, ufpFdf n's]sL xL/f, kfksf] kmn, x[bosf] dnd, ;~hf]u, af}nfxf oL syfx¿ k|]d / of}gsf] cfsif{0f / ljsif{0fn] pAhfPsf] dgl:yltn] af]n]sf syfx¿ x'g\ eg] cw{ kfun, :jfy{sf] vfN8f], ;do v]n / cGt/ syf >Ldfg\–>LdtL / cfkmGtx¿aLrsf] efjgfTds /];fx¿df cfwfl/t syf xf] . To:t}, …ul/a x'g'sf] kL8fÚ, ;"o{dfnf, 6'lqmPsf] ;kgf, lIflthsf] cfbz{ / /fhs'df/ kfl/jfl/s k[i7e"lddf n]lvPsf ;fdflhs wd{ af]s]sf syfx¿ x'g\ . kl5Nnf syfx¿n] syfsf/sf] ;f]rfOsf] JofkstfnfO{ phfu/ u/]sf] 5 .

syf n]vgdf gofF–gofF z}nL, cg]s ¿k, gjLgtfsf] vf]hL / lzNkut k|ljlwx¿sf] ljsf; eO;s]sf] jt{dfg kl/k|]Iodf syfsf/ nlntf …bf]ifLÚ sf oL ;/n -n]vg / ljifo 5gf}6sf] cfwf/df_ syfx¿n] s'g :yfg ;d]6\g] xf] Tof] kl5sf] s'/f eP tfklg syfsf/ bf]ifLn] casf] cfˆgf] syf n]vgdf ;flxlTos d"No / snf kIfnfO{ Jofks¿kdf k|of]u ug'{kg]{ b]lvG5 .

k':ts– k|]dsf] kl/efiff -syf ;ª\u|x_ . syfsf/– nlntf …bf]ifLÚ . k|sfzs– ;'gsf];L ;flxTo k|lti7fg . d'b|0f– df]8{g bLks k|];, jf/f0ff;L, ef/t . ;+:s/0f– klxnf], @)%^ . d"No– ?= ^%.– . k[i7 ;+Vof– (%

– bLksdl0f …bfh'efOÚ

hftLo klxrfgsf] vf]hLdf

nf]sgfy dg]gåf/f lnlvt …g;D´ cfh g]kfnLÚ pkGof;sf] d'Vo kl/j]z ef/tsf] bfhL{lnª / g]kfnsf] sf7df8f}+ eP klg b'j} b]zsf ljleGg :yfgx¿sf] ;d]t pNn]Vo rrf{ ul/Psf] 5 . jiff}{+b]lv ef/tsf ljleGg :yfgx¿df a;f]af; ub}{ cfPsf g]kfnLx¿ ToxfF cf/fd tyf ;Ddfgk"j{s afFRg gkfPsf] cf;o cf}NofpFb} pgLx¿n] kfPsf] kL8f, b'Mv / j]bgfnfO{ ;f]bfx/0f k|:t't ul/Psf] 5 . o;}u/L, lj36gsf] ;ª\3f/df k'u]sf] g]kfnL ;dfh -bfhL{lnª / g]kfn b'j}lt/_ nfO{ cfˆgf] st{Jo / bfloTjk|lt ;hu, ;r]t / hfu?s aGg;d]t s[ltdf efjk"0f{ cfx\jfg ul/Psf] 5 . hftLo cl:tTjk|lt n]vs k':ts el/g} cToGt ;+j]bgzLn b]lvG5g\ .

o; k':tsdf g]kfnLsf] gk9\g] afgL / vf]qmf] /fi6« k|]dsf] kmf];|f gf/f lbg] k|j[lQ, efiff–;flxTok|lt g]kfnL Jofkf/Lsf] t'R5 b[li6sf]0f, cGofo, cTofrf/nfO{ d"sbz{s agL 6'n'6'n' x]g]{ xfd|f] dfgl;stf, ;fdflhs Gofo cg'knAw ePkl5 dflg;x¿df :jfefljs¿kdf pTkGg x'g] ljb|f]x / To;af6 l;h{gf x'g] c;xh kl/l:yltk|lt ltvf] Joª\Uo ub}{ ljzb\ JofVof ljZn]if0f ul/Psf] 5 . haha ;dfhdf e|i6frf/, cGofo / cTofrf/n] h/f] uf8\5 Toltv]/ ;dfh ;r]t / hfu?s agL To;sf] lj?4 nfUg'k5{ eGg] cfzosf ;fy …gjqmflGtÚ gfds o'jfx¿sf] hdftn] s;/L ;dfhb|f]xLx¿nfO{ sfjf{xL u/]/ b]vfof] To;sf] Oltj[t;d]t b]vfOPsf] 5 .

ef}uf]lns l;dfgfsf] 3]/f gf3]/ hftLo cl:tTjsf] lglDt ljZjsf ;Dk"0f{ g]kfnLx¿nfO{ Pstfsf] ;fª\nf]df cfj4 x'g cfx\jfg ul/Psf] of] s[ltdf g]kfnLn] ;of}+jif{b]lv alnbfgLk"0f{ sfo{ u/]sf] eP klg abnfdf slxNo} s]xL gkfPsf] u'gf;f] 5 . o:t}, g]kfnL ax'n bfhL{lnªsf g]kfnLx¿sf] eljio;d]t ;'lglZrt gePsf] / ef/tel/ 5l/P klg cfˆgf] s'g} /fHo gePsfn] a]nf–a]nfdf ul/g] bdg, pTkL8gdf;d]t g]kfnLx¿n] r'k nfu]/ ;xg'afx]s c¿ s'g} ljsNk gePsf] pNn]v 5 .

:j= cudl;+x lu/Lsf] uLt …g;D´ cfh g]kfnLÚ ;~rn] oxfF afFr]sf]af6 zLif{s rog ul/Psf] of] s[ltdf ef/tLo g]kfnLx¿sf] kL8fsf] syf /x]sfn] zLif{s cToGt ;fy{s / ;zQm /x]sf] s'/fdf s'g} b'ljwf 5}g .

s[lt– g;D´ cfh g]kfnL -pkGof;_ . pkGof;sf/– nf]sgfy dg]g . k|sfzs– ;fdbfg k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& ;fpg . k[i7– %±!%@ . d"No– kftnf] uftf ?= *).– df]6f] uftf– ?= !^)

– gj/fh l/hfn

afn;flxTosf] pkof]uL s[lt

jfª\dodf afn;flxTo n]vgsf] cfˆg} k|sf/sf] dxTj /x]sf] 5 . ;flxlTos ljwfx¿df ;fdfGotof afn;flxTo / k|f}9;flxTodf leGgtf kfOFb}g . t/ afn;flxTo n]vgsf b[li6n] eg] ´g} ;+j]bgzLn dflgG5 . k|f}9 ;flxTosf/x¿n] afn kf7sx¿nfO{ nIo agfP/ n]v]sf] xf];\ jf afn;flxTosf/n] afnsx¿sf nflu n]v]sf] xf];\ dgf]/~hgsf ;fy;fy} 1fga4{s /rgfx¿ x'g cfjZos 5 afn;flxTodf . cfhsf afn;flxTosf/x¿n] of] s'/f a'´]sf klg 5g\ / o; If]qdf snd rnfpg]x¿sf] ;ª\Vof w]/} eO;s]sf] klg 5 . afn;flxTosf If]qdf cfˆgf] 5'§} klxrfg :yflkt ug{ ;kmn ;flxTosf/x¿dWo]df k/]sf 5g\– hgsk|;fb x'dfufO{+ .

afn;flxTosf/ hgsk|;fb x'dfufO{+sf] …g]kfnL afn;flxToÚ gfds s[ltn] afn;flxTosf If]qdf a]Un} dxTj /fVb5 . pgsf] of] s[lt afn;flxTosf] ljrf/fTds / ljj]rgfTds s[ltsf ¿kdf cfPsf] 5 . o; If]qsf s[ltx¿sf] sdL dx;'; eO/x]sf] cj:yfdf cfPsf] of] s[ltn] afn;flxTosf] kl/rob]lv lnP/ pTyfg, ljsf/ / jt{dfg l:ylt;d]tsf] ljj]rgf u/]sf] 5 . afn;flxTosf] d"Nof°g, 6Lsf–l6Kk0fL ug]{x¿sf] / ;'wf/sf af6fx¿ klxNofpg]x¿sf] sdL eO/x]sf] cj:yfdf ljleGg ;dodf ljleGg afn sfo{qmdx¿df k|:t't ul/Psf n]vssf sfo{kqx¿ ;dLIffd"ns n]v/rgfx¿sf] ;ª\u|xsf ¿kdf cfPsf] æg]kfnL afn;flxToÆ k':ts afn;flxTosf cWo]tfx¿sf nflu lgs} pkof]uL 5 . ljleGg kGw| zLif{sdf ;d]l6Psf] …g]kfnL afn;flxToÚdf afnnf]s;flxTo, g]kfndf afn;flxTosf] l:ylt, afn;flxTosf If]qdf b]vfk/]sf ;d:ofx¿, afn;flxTosf] pTyfgdf ePsf k|of;x¿ cflbsf ;DaGwdf ljj]rgf ul/Psf] 5 . afn nf]suLt, afn v]nuLt, nf]ssyf, ufpFvfg] syfx¿n] k':tsnfO{ /f]rs agfPsf 5g\ . afn;flxTosf/x¿sf k|sflzt s[ltx¿, afnklqsfx¿, afnljsf;df ePsf k|rf/–k|;f/x¿, afnclwsf/sf ;DaGwdf eP–u/]sf ;/sf/L k|of;x¿, ;fs{ :t/Lo / cGt/f{li6«o:t/d} klg afnxLt ;DaGwdf ePsf sfo{x¿, cflbsf ;DaGwdf vf]hd"ns cWoog u/]/ n]vsn] of] k':tsdf k|:t't u/]sf 5g\ . …uf]s'nsL cfdf s;/L lgsf] eOg\ <Ú, …u'lgnf kfFr afnsyfÚ, …afcfdfsf] dfofÚ, …lbbLefOsf] dfofÚ, …rDkf / dfofn' sfsfÚ, …dfntLsf] ofqf j0f{gÚ, …efOalxgLsf syf, h:tf afn;flxTosf k':tsx¿ kf7s;fd' NofO;s]sf hgsk|;fb x'dfufO{+ Ps l;4x:t afn;flxTosf/ 7xl/Psf 5g\ .

afn;flxTosf] ljsf;af6} ;xL cy{df afnssf] ;du| hLjgsf] ljsf; ;Dej x'G5 . s'n hg;ª\Vofsf] ´08} $) k|ltzt afnaflnsf ePsf] ;Gbe{df afn;flxTosf] IF]qdf ;DalGwt lgsfox¿ ;ª\3–;+:yfx¿ / o;If]qdf nfu]sf ;flxTosf/x¿n] ;Sbf] of]ubfg lbg'kg]{ s'/f n]vsn] o; k':tsdf cf}+NofPsf 5g\ . afn;flxTo l;h{gfdf nfu]sfx¿n] dfq geP/ afn;flxTo a'‰g rfxg]x¿n] klg k9\g} kg]{ k':ts ePsf] 5 –…g]kfnL afn;flxToÚ .

s[lt– g]kfnL afn;flxTo . n]vs– hgsk|;fb x'dfufO{+ . k|sfzs– ;'gsf];L ;flxTo k|lti7fg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– klxnf], @)%^ . k[i7;ª\Vof– !!@±$ . d"No– ?= <

– t'n;L

gf/L :jtGqtfsf] PskIfLo jsfnt

g]kfnL syf ;flxTodf kb\dfjtL l;+xsf] cfˆg} 5'§} :yfg / ljz]iftf /x]sf] 5 . syflb -@)#*_, syfofd -@)#(_, syfsf/ -@)$$_ kl5 pgsf] of] k|:t't syf;ª\u|x …kb\dfjtL l;+xsf syfx¿Ú rf}yf] s[lt xf] . o; ;ª\u|xdf @# j6f syfx¿ ;dflji6 5g\ . k|To]s syfx¿n] k[ys\ ljifoj:t' / k|;Ëx¿ af]s] klg hLjg–hut\sf ef]ufOx¿sf ;hLj k|:t'ltsf cltl/St clwsf+z syfx¿n] gf/L :jtGqtf, ;dfgtf / clwsf/sf] kIfdf jsfnt u/]sf] 5 . ;ª\u|xsf syfx¿ k9\bf gf/Lx¿sf kIfdf cfly{s, ;fdflhs, /fhgLlts ;dfgtfsf cfwf/e"t s'/fx¿ p7fpg' :jfefljs g} xf], t/ pgLx¿sf] :jtGqtfsf gfddf ;fdflhs ;+/rgf ljvl08t kfg]{ k|;Ëx¿ cleJoSt x'Fbf k':tsn] ;dfhdf s] ;Gb]z 5g{ vf]h]sf] xf] < Tof] c:ki6 5 .

k'?ifn] ;dfhdf u/]sf] /hfO{+ / ;fF9]kgsf] lj?4 gf/Lx¿n] klg To;sf] hjfkm ToxL ¿kdf lbg'kb{5 eGg] s]xL syfx¿df cleJoSt ljrf/wf/fn] k'?if ljs[ltlj?4 gf/L ljs[ltx¿ p5fNg vf]h]sf] cg'e"lt …;xofqLÚ / …pm lsg d':s'/fO{Ú h:tf syfx¿af6 k|ltljlDat ePsf] 5 . jf:tjdf Pp6f ju{n] e"n u¥of] eGb}df csf]{ kIfn] k|ltzf]wfTds e"n g} ug'{kb{5 eGg'sf] ;§f klxnf] kIfnfO{ ;'wfg]{ af6fx¿ b]vfOlbPsf] eP k':tssf] ;fy{stfdf prfO ylkg] lyof] ls <

;ª\u|xdf dlxnf lxt / clwsf/sf ;Gbe{sf cg]s 36gfjnLnfO{ b[i6fGtsf ;fy syfTds ¿kdf k|:t't ug{;Sg' syfsf/sf] ;kmntf dfGg ;lsG5 . t/ gf/L :jtGqtf / d'lStsf gfddf o;df lgM;[t sltko 36gf / k|;Ëx¿ s[lqd / c:jfefljsh:tf] nfU5– /dgLo, ;xofqL, s'df/L Pp6L cfdf PSsfO{;f}+ ztfAbLh:tf syfx¿ k9\bf . hLjgofkgsf qmddf cfˆgf ef]ufO / cg'e"ltx¿ ;d]6]/ n]vgsf ¿kdf k|:t't ubf{ To;n] syfsf] ;+/rgf gaf]s]/ ;+:d/0ffTds cfn]v klg x'g uPsf] 5 . …s] cfOdfO{ klg dfG5] xf] / <Ú syf o;} sf]l6df kb{5 .

t/ ;flxTo eg]sf] kbf{ xf] . snf xf] . ljDa / k|tLssf k|r'/ oyf]lrt k|of]un] g} o;sf] ulx/fOdf k'Ug ;lsG5 eGg] cfd dfGotfnfO{ syfsf/n] cfTd;ft\ u/]sf] kfOG5 . o; cy{df ;ª\u|xsf s]xL syfx¿n] syfsf/sf] syflzNknfO{ cAan bhf{df /fv]sf] 5 . dfgj hfltsf h}ljs cfjZostfsf ¿kdf /x]sf] of}g cfsfª\Iff, s'07f / dgf]lj1fgnO{ k|tLsfTdstfsf ;fy k|of]u u/]/ n]lvPsf dg t cfsfz g} xf], cf?sf] af]6 rf]v]M /ftf] u'nfkmnfO{, w'lDdPsf] cfsfzh:tf syfx¿n] ;ª\u|xsf] prfOdf an k'¥ofPsf] 5 .

k':tssf] ;du| cWoogkZrft\ syfsf/n] …u'h'N6f]Ú zAbnfO{ lgs} k5\ofPsf] k|tLt x'G5 . k|Zgsf] u'h'N6f], ;f]rfOsf] u'h'N6f], lrGtfsf] u'h'N6f] cflbcflb 5/k:6 5g\ . ;ª\u|xsf clwsf+z syfx¿ cGo kq–klqsfdf k"j{ k|sflzt ePsf] syf k9\bf cg'e"lt x'G5 . t/ syfsf/n] tL syfx¿ k|sflzt kq–klqsfsf gfd pNn]v ug{ lsg s~h":ofO{+ ug'{eof], a'‰g ;lsPg . g]kfnL syf ;flxTosf cflwsfl/s JolStTjx¿åf/f n]lvPsf] e"ldsfn] k':ts k7gLotfdf 6]jf k'¥ofPsf] 5 .

h]xf];\ ;ª\u|xdf ;dflji6 /rgfx¿n] tfls{stfsf ;fy gf/L d'lStsf] jsfnt u/]sf] k|;Ë / ljifoj:t'n] hf] sf]xLnfO{ klg k':ts k9\g 3r\3RofpFb5 . oxfFg]/ e"ldsf n]Vg] qmddf k|tfkrGb| k|wfgn] …kb\dfjtL l;+x ;aeGbf klxn] gf/L syfsf/eGbf gf/LjfbL syfsf/ x'g\Ú n]Vg'ePsf] ;Gbe{ ;dLrLg 7x5{ .

s[lt– kb\dfjtL l;+xsf syfx¿ -syf;ª\u|x_ . syfsf/–kb\dfjtL l;+x . k|sfzs– syfsf/ :jo+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& ebf} . d"No– ?= &%.– . k[i7;ª\Vof– !(±!!(

– slkn

cyf{t\

cg'hfsf] k|:t't ;ª\u|x bf];|f] s[lt xf] . ;ª\u|x Psk|sf/n] k|s[ltsf] dgf]/d km"naf/L klg xf] . gf/Lhfltn] o'uf}+b]lv ef]Ub} cfPsf] c;x\o j]bgfx¿ o; ;ª\u|xdf cleJoQm ePsf] kfOG5 . sljtfx¿ ;Dk"0f{ ¿kdf k|tLsfTds b]lvg'sf ;fy} sljtfdf efjsf] k|;f/0f klg plrt ¿kdf ePsf] kfOG5 .

s[lt– cyf{t\ -sljtf;ª\u|x_ . sjloqL– cg'hf l3ld/] . k|sfzs– s'df/L k|sfzg . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d'b|0f– ljgfos k|]; . d"No– ?= #%.– . k[i7– !$±$@

***

cfF;' gb]pm dnfO{

uhnsf/ /d]z n'O{+6]nn] k|sflzt s[ltåf/f ;flxTo IF]qdf klxnf] kfOnf 6]s]sf 5g\ . o; ;ª\u|xdf cfly{s ;d:ofaf6 x'g], ;fdflhs tyf Jofjxfl/s sl7gfOx¿ uhnsf] ljifoj:t' ag]sf] 5 . ;ª\u|xsf] cleJolQm k|efjsf/L / dd{:kzL{ /x]sf] 5 .

s[lt– cfF;' gb]pm dnfO{ -uhn;ª\u|x_ . uhnsf/– /d]z z'e]R5' -n'O{+6]n_ . k|sfzs– n]vs:jod\ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& c;f]h . d"No– ?= #).– . d'b|s– k"0f{ 5fkfvfgf, Onfd–@ . k[i7–^±%)

***

Pslbgsf] ofqf

k|:t't afn pkGof;n] sf7df8f}+ pkTosfsf] jftfj/0f ;d:of / d'Vo :yfgx¿sf] af/]df hfgsf/L lbPsf] 5 . Pslbgsf] ofqfaf6 w]/} s'/fx¿ b]Vg ;lsG5 / To;af6 w]/} lzIff kfOG5 eGg] s'/f :ki6 kf/]sf] 5– pkGof;n] .

s[lt– Ps lbgsf] ofqf -afn pkGof;_ . pkGof;sf/– uf]kfn k/fh'nL . k|sflzsf– dfwjL k/fh'nL . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d'b|s– gjb'uf{ lk|lG6ª ;kf]6{, k'tnL;8s . d"No– ?= @%.– . k[i7– #@

***

kmls{P/ x]bf{

o; v08sfJodf sljn] g]kfnL hghLjgsf] lrq0f, /fhgLlts ljifdtf, cfly{s kL8f, zxLbsf] ckx]ngfh:tf /fli6«o ;d:ofsf] lrq0f u/]sf 5g\ . ;do laTb} hfG5 t/ hgtfsf] OR5f cfsfª\Iff afF´} /x]sf] s'/f sfJodf cf}+NofPsf] kfOG5 .

s[lt– kmls{P/ x]bf{ -v08sfJo_ . n]vs– k|sfzdl0f bxfn . k|sfzs– s'df/ l3ld/] . ;+:s/0f– k|yd < . d'b|s– df8g{ bLks k|];, jf/f0ff;L . d"No– ?= %%.– . k[i7– ^$

***

d af]8{km:6 x'gfsf ;"qx¿

;'lDgdf -lje"lt_ l;+xn] @)%$ ;fnb]lv k|To]s jif{df sDtLdf Pp6f k':ts k|sflzt ub}{ cfPsL l5g\ . o;df ;ª\slnt ;a} lgaGwx¿ ;+:d/0ffTds / cfTdk/s 5g\ . o; lgaGw ;ª\u|xn] efOalxgLx¿nfO{ klg pTs[i6 ;kmntf k|fKt ug{ slQsf] Tofu, d]xgt / nugzLn rflxG5 eGg] lzIff lbPsf] 5 .

s[lt– d af]8{km:6 x'gfsf ;"qx¿ -lgaGw;ª\u|x_ . lgaGwsf/– ;'lDgdf -lje"lt_ l;+x . k|sflzt . >LdtL c~h' l;+x . ;+:s/0f– k|yd, @)%&. 5fkfvfgf– o';]k g]kfn ;fgf]l7dL, eStk'/ . d"No– ?=< k[i7– (@.–

***

ljnfk nx/L

n]vssf] of] t];|f] k|sflzt s[lt xf] . ;+:s[lt, k/Dk/f / wd{ dflg;n] cfkm}n] ckgfpFb} cfPsf s'/f x'g\ eGg] ;Gb]z o; v08sfJon] lbPsf] 5 . n]vsn] cGwljZjf;L k|yfsf] lj?4 cfjfh p7fPsf 5g\ s[ltdf .

s[lt–ljnfk nx/L -v08sfJo_ . sfJosf/– l8=aL= Onfd] . k|sfzs– ;dtf ;flxlTos kl/jf/, Onfd . d'b|s– s[;' klAns]zg k|f=ln=, sf7df8f}+ . d"No– ?= @%.– k[i7– ^±$&

***

;Kt nx/

;Ktnx/ ;flxlTos kl/jf/sf] of] …;Ktnx/Ú ;flxlTos q}dfl;s klxnf] klqsf xf] . o;leq n]v, sljtf uhnh:tf ljleGg ljwfx¿ ;d]l6Psf] 5 .

s[lt– ;Ktnx/ ;flxlTos q}dfl;s . jif{ !M cª\s ! M @)%& df3–kmfu'g–r}t . k|wfg;Dkfbs– zflns/fd sf]O/fnf …lgzfr/Ú . k|sfzs– ;Ktnx/ ;flxlTos kl/jf/ . d"No– ?= !%.– . d'b|s– s~rg k|];, afuahf/ . k[i7– $±#^

***

;x;|fAbLsf] oGqdfgj

of] j}1flgs afn pkGof; xf] . of] pkGof; bz efudf afFl8Psf] 5 . o; pkGof;df oGqdfgjn] olb d dfG5] ePsf] eP dflg;n] ug]{ ;a} lqmofsnfkx¿ d}n] klg ug{ kfpFy] egL sNkgf u/]sf 5g\ .

s[lt– ;x;|fAbLsf] oGq dfgj -afn pkGof;_ . pkGof;sf/– hgfb{g hfu?s . k|sfzs– lg/Gt/ k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& sflQs . d"No– ?= @).– . d'b|0f– nfnLu'/fF; lk|lG6ª k|];, aa/dxn, sf7df8f}+ . k[i7– $±#%

***

:jf:Yo ;]jf ;'dg

k|:t't :dfl/sf ;fg]kf :jf:Yo ;+:yfsf] k|sfzg xf] . of] :dfl/sf ;fg]kf :jf:Yo ;+:yfsf] t]x|f}+ jflif{sf]pT;jdf k|sflzt cf7f}+ c° xf] . o;df :jf:Yo;DaGwL hfgsf/L u/fpgsf ;fy} :tgkfgsf] af/] dxTjk"0f{ s'/fx¿ k|:t't ePsf] 5 .

s[lt– :jf:Yo ;]jf ;'dg -:dfl/sf_ . ;Dkfbs– afnd's'Gb vgfn . ;x–;Dkfbs– ljZjbf; cdfTo . k|sfzs– ;fg]kf :jf:Yo ;+:yf . d'b|s–lzz' l;4fy{ k|];, lsnfun . k[i7– %$±@ .

***

z'e ;f}uft

o;leq b]zsf] kl/l:yltcg';f/ b]z lxtsf /rgfx¿ ;dflji6 5g\ . n]lvsfn] 3fd–kfgL, x'/L–atf;, lxpFb–j;Gt ;a};Fu ;fdgf ul/;s]sL 5g\– ;ª\u|x k9\bf . pgL ljleGg s'/fsf] e'Stef]uL ePsf]n] O:kftaf6 cf}hf/ ag]´}+ pgL klg ;zQm ag]sL l5g\ .

s[lt– z'e ;f}uft . -uLt sljtf;ª\u|x_ . n]lvsf– pdf >]i7 -lxdf_ k[i7– @±#@

– ;+of]hg– cld/


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || xf:oJoª\Uo || kq–k|qf+z || ;+:d/0f ||  b]z÷ljb]z || lgofqf || syf
sljtf
|| lgaGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || ljj]rgf || wd{÷;+:s[lt || snf || cledt || cfFs'/f k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP