mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 02 Ashadh, 2058.
June - July
2001.

lgofqf


rDkfb]jL M hxfF s¥ofªs'?ªn] kmGsf] dfy]{

v]d/fh e';fn

sLlt{k'/b]lv blIf0f–klZrdsf] af6f] ;dfTg'kg]{ rDkfb]jLsf] ofqfdf s]xL b"/L k/;Dd ;jf/L ;fwg klg hfFbf/x]5g\ . s'g}–s'g} a]nfdfq cfjt–hfjt ug]{ tL ;fwgx¿ cfˆgf k5fl8 w"nf]lgld{t 3gfafbn pTkGg u/L cufl8 a9\y] . Psl5g ToxL afbndf d cfkm"nfO{ x/fPsf] kfpFy] . ;f]Ry]+F– o:tf] k|l;4 :yndf hfg] af6f] klg lsg o:tf] cJojl:yt xf]nf < t/, of] af6f] t s]xL k/;Dd dfq /x]5 . ToxfFaf6 P3f/ gDa/] uf8L xfFSg'kg]{/x]5 . af6f]df lg/Gt/ lxFl8/x]sf s]6f]s]6Lb]lv j[4–j[4f;Ddsf n:s/nfO{ b]v]/ af6f] stf xf]nf egL cNdlng'kg]{ cj:yf lyPg . oxL sfddf tNnLg x'Fb} eTSofkf6Lb]lv cufl8 a9]kl5 af6fdf crDdsf] b[Zo b]v]F . Tof] b[Zo b]Vbf Psn kfqåf/f clego ul/Psf] gf6sh:tf] nfUof] . s]xLa]/ ToxLF a;]/ Tof] gf6s x]l//x]F, lsgeg] d v'Nnf lyPF . d]/f sf]xL klg ;fyL jf lgb]{zs lyPgg\ hfpmF eGg] cyjf a;f}F eGg] . 7Ls ToxL gf6sdf cfkm"nfO{ cg'jfb ug{ dg nfUof] . To; gf6ssf] cleg]tf klg dh:t} v'Nnf lyof] . p;nfO{ cj/f]w ug]{, k|z+;f ug]{, k|]/0ff lbg] sf]xL klg lyPg / eP klg p;nfO{ s]xL k|efj kg]{jfnf lyPg . To:tf sf]xL lyP eg] klg vfln d"sbz{s lyP / sf]xLrflxF jf:t} gu/L cfˆgf] af6f] lxF8\g]x¿ lyP . Tof] ;a}af6 pk]lIft lyof] . t}klg p;nfO{ s;}sf] ck]Iff jf cg'u|xsf] cfjZostf lyPg / bz{ssf] cfjZostf klg lyPg . pm PSn} clego ug{ ;SbYof] . pm d'St lyof] / p;df clegosf] s'g} If]qsf] lglZrt klg lyPg . pm slxn] g]tf ag]/ efif0f uYof]{, slxn] ufos aGYof], slxn] gt{s aGYof] t slxn] ofrs alglbGYof] . o;} u/L pm slxn] 7"nf]–7"nf] :j/df gf/f nufpFb} lxF8\Yof] t slxn] k'ln; clg l;kfxL klg aGYof] . ToxfF p;sf] cjr]tg dgsf] ljz[ª\vlnt cj:yfsf] k|bz{g eO/x]sf] d}n] kfPF . ToxfF p;sf] cjr]tg dgsf] ljz[ª\vlnt cj:yfsf] k|bz{g eO/x]sf] d}n] kfPF . a9Lh;f] p;n] …d ;]gfdf etL{ x'G5'Ú eGg] OR5fx¿ JoSt u/]sfn] p;sf] cfGtl/s OR5f bdg ePsf] / Tof] clxn] JoSt u/]sf] eGg] yfxf x'GYof] . o;af6 jf:tjdf dfG5]sf] cjr]tg dgsf] k|sfzg o:t} pGdQ cj:yfdf x'Fbf]/x]5 eGg] nfUof] .

o:tf] /x:ok"0f{ gf6sdf cfkm"nfO{ klg ;dflxt u/fP/ uGtJotkm{ nfUg] ljrf/ ubf{ Pshgf ;HhgnfO{ æof] ufpFnfO{ s] eG5g\ bfh" <Æ egL ;f]Wbf æof] dR5]ufpF xf] efOÆ eGg] pQ/;fy af6f]sf] lgbz{g kfPkl5 cufl8 a9]F . olt~h]n t d psfnf] lxF8]s} lyOgF, jf:tljs ofqf u/]s} lyOgF . 8fF8fsf] km]bLdf k'u]sf] d}n] ca psfnf]df kfOnf rfNg'kg]{ lyof] . To;}n] Psrf]l6 dfly x]/]F, lgs} dfly 6f]kL v:g] 7f8f] psfnf] . r'nLdf lgzfgL lyof] Pp6f cUnf] ¿v . ToxfF hfg]sf] eGbf cfpg]sf] eL8 lyof] . nfUYof]– laxfg} uP/ kmls{xfNg'kg]{/x]5, ca hfFbf kms{g ;lsFb}g ls Û PSn} kf] eOG5 ls Û t/ PSnf] eP/ g} kf] s] t < cflv/, ;fyLn] t 5f]8] eg] sf] cfpnf / …t]/f] ;fyL d eOlbG5'Ú eGb} . x]bf{x]b}{ d xtk|e aGg cfFl6;s]sf] lyPF t/ dgsf] cs}{ s'g s'gfaf6 hf]z / ;fx;sf] af9L rNof], cfFwL cfof] / dnfO{ ws]Nof] . d psfnf] nflu;s]sf] lyPF . jf:tjdf d PSnf] eO;s]sf] /x]5' . psfnf] r9\g]jfnf c¿ sf]xL klg lyPgg\ . ;a} ToxL psfnf]sf] k"0f{ cg'ej u/]/ 8fF8fsf] zLtn xfjf kf]N6fel/ af]s]/ ;'Gb/ b[ZonfO{ cfFvfel/ ;dfP/ cf]n{g] dfq lyP . d klg oxL psfnf] rl9;s]kl5sf] zLtn xfjfsf] cg'ej ug{ kfpg], ;'Gb/ b[Zo b]Vg kfpg] / cfgGb;Fu cf]/fnf]sf] ;'vb cg'ej ug{ kfpg] :jl0f{d sNkgf ub}{ cl3 a9]F . jf:tjdf klxnf d}n] ;f]r]h:tf] ;'Gb/ af6f] ToxfF lyPg . 7f8f] eL/df dfG5]x¿ ;'/]nL v]Nbfv]Nb} cfkm}F aGg k'u]sf] af6f] ToxfF lyof] . hËn lyof] eGbf klg sfd nfUg] 7"N7"nf ¿vx¿ s]xL klg lyPgg\ . vfln kf]y|f–kf]y|L dfq lyP / af6f] lxF8\g sfF8f klg lyPg . d'l:snn] Pshgf dfq l5g{ ;lsg] Tof] af6fdf To:tf] eL8 b]Vbf d}n] a]nf–a]nf sfF8fsf] ;xf/f lng'kYof]{ eg] a]nf–a]nf cfkm}Fn] ;k|]d r'Dag ug{ e]6\Yof] . olt x'Fbfx'Fb} klg ToxfFsf] dgdf]xs b[Zodfly gh/ nufpg eg] d kl5 xl6gF . 7fpF–7fpFdf k|fs[lts lgs'~hx¿ lyP, ;'Gb/ jNn/Lx¿ lyP . 7fpF–7fpFdf uf]kL–s[i0fx¿ ;Dd]ngaf6 hLjgsf] r/d cfgGbfg'e"ltdf lgdUg lyP eg] s'g} vfln a:g'k/]sf s'~hx¿n] pkef]usf] cfx\jfg ul//x]sf lyP . o'jsx¿sf] eL8 7"nf] ePsfn] ;j{q kfv}el/ o'jfhGo Jojxf/x¿ d'vl/t eO/x]sf lyP . nfUYof]– cfh of] 8fF8f] g} xif{sf] pGdfbn] xfFl;/x]sf] 5 / uLt ufO/x]sf] 5 . ToxfFsf P]F;]n'sf ´fFªx¿df afns[i0fsf dfwj / slknf ;f]O–;f]Onf v]ln/x]sf] b]v]F / P]F;]n'sf /l;nf bfgfx¿ l6k]/ n]vgfysf o'jtLx¿n] sfgdf 6k nufO/x]sf] b]v]F . d klg ltg} 6kx¿n] unf /;fpFb} PSnf] ofqfsf] cg'ej ub}{ 7fl8PF . cl3kl5 s:tf] x'GYof], t/ gofFjiff{/De ePsf] lbg ePsfn] xf]nf cfh Hofb} 3'OFrf] lyof] .

dfG5]sf] eL8n] el/e/fp rDkfb]jLsf] 8fF8fnfO{ klg PSn} uhw'Dd k/]/, 7'l:;P/, d}lnP/ / WjfFl;P/ al;/x]sf] b]v]F . lgikIf¿kdf sf7df8f}+af;Lsf] x/]s lqmofsnfknfO{ x]/]/ al;/x]sf] b]v]+ . d klg cfh o:t} t lyPF lg Û Toqf dfG5]sf eL8df klg d PSn} lyPF . PSnf] ofqf t ´g\ uhasf] kf] x'Fbf]/x]5 t Û s;};Fu af]Ng' gkg]{, jfb–ljjfb, ts{–ljts{, ´u8f s]xL klg ug'{gkg]{ . PSn} ljleGg s'/fx¿ ;f]Rb} d lxFl8/x]F . d}n] ToxfF kfvfel/, s'~hel/, nx/f clg ‰ofFª el/–el/ sljtfx¿ n6/Dd kmn]sf] b]v]+, uLtx¿ ´'ln/x]sf] b]v]F . j;Gtsf] /d0fLo b[Zo cfFvfel/ ;FufNb} tftf] ;"o{sf] lgd{d k|xf/sf] k|ltlqmof:j¿k :j]bljGb'x¿sf] d"n km'6fpFb} / tL ljGb'x¿nfO{ ;fgf] ?dfndf aGbL agfpg] k|of; ub}{ d lxFl8/x]sf] lyPF . clg :jR5 jftfj/0f ePsf 7fpFdf cfPsf] 5' eG7fg]/ oyfzL3| Zjf;–k|Zjf;sf] qmdnfO{ a9fO{ kmf]S;f]el/ c6fO–gc6fO{ :jR5xfjf ;°ng ug]{ k|of; ub}{ d psfnf] lxFl8/x]sf] lyPF . ljs6 psfnf] kf/ u/]sf] kf}?ifTjn] xf];\ cyjf cf–cfˆgf] dgf]sfdgf k"0f{ x'g] jf eO;s]sf] k"0f{ ljZjf;sf] r/dtfn] xf];\ cfgGbljef]/ x'Fb}, /lNnFb}, pk|mFb} / cf]/fnf]sf] ;'vb cg'e"lt lnFb} lxF8]sf, ljz]if u/]/ pGdfbtfdf k|fKt o'jf–o'jtLsf kbrfkaf6 på]lnt eO{ jfo'd08ndf ldl;g afWo w"nf]sf s0fx¿nfO{ b]Vbf /Tgkfs{sf] pb\ej:yn g} oxL xf] ls eg]h:tf] nfUYof] . of] ofqfdf db]lv afx]s PSnf] eGg] c¿ sf]xL klg lyPgg\ . k|foM ;d"x–;d"xdf ljeQm lyP . PSn]jL/ psflnPsf] b]Vbf s;}–s;}sf cfFvf crlDdt eP/ …olta]nf, lsg PSn} <Ú eGg] k|Zg unf;Dd NofO{ c8\sfO/fVy] . d]/f] cljlR5Gg ult ePsfn] tL k|Zgx¿nfO{ bafP/ ltgLx¿ 6\jfNn k/]/ x]l//xGy] .

nueu 8]9 306fhltsf] lg/Gt/sf] psfnf] r9fOsf kmn:j¿k ca d e~HofËdf k'lu;s]sf] lyPF . ToxfF /S;Lsf] dftn] k|efljt cfˆg} kf/fn] nf]snodf uLt ufO/x]sf] Ps ;d"xnfO{ b]v]F . dfgf}F d]/f] nflu ;u/dfyf ag]sf] of] rDkfb]jLn] cf/f]x0fsf] ;kmntfdf ljleGg uLt–u'R5fåf/f :jfut 6qm\ofO/x]sf] 5 . Psl5gsf] Tof] cfgGbu|x0f kl5 rGb|lul/tkm{ hfg] af6f]nfO{ gd:sf/ u/]/ k'gM t]l;{PF d]/f] uGtJo rDkfb]jLtkm{ . ev{/–ev{/ a9\b} u/]sf ;fgf–;fgf ¿vx¿sf] hËn eP klg 89]nf]n] sfnf] agfO;s]sf ¿v / dfG5]sf a:tL glhs gx'Fbf klg km]b}kfO{ sf6]sf ¿vsf 7]6\gfx¿ k|z:t b]lvP . clns k/ k'u]kl5 8fF8fsf] gfËf]kg :ki6 b]lvof] . ;dtn efu, rf/}lt/sf] b[Zo :ki6 b]lvg] 7fpF, ndtGg k/]/ ;'t]sf] rp/ hxfF 7fpF–7fpFdf ;d"xa4 eO{ gjjif{sf] pNnf; / cfgGbdf dUg dfG5]x¿sf] eL8 lyof] . rDkfb]jL b]Vbf sf7df8f}Fsf] kmf]xf]/sf] 8Ë'/ r'lnP/ rDkfb]jLsf] 8fF8f] lgld{t ePsf] xf] ls eg]h:tf] nfUYof] / ToxfFsf ¿vsf kftx¿df sf7df8f}Fsf] w"nf] / w"jfF uP/ 6fFl;Psfn] sfnf]kg b]lvPsf] xf] ls eg]h:tf] nfUYof] .

lxF8\bflxF8\b} xhf/f}F ofqLsf] d'Vo cfsif{ssf] s]Gb|ljGb' rDkfb]jL d k'lu;s]F5' . ;fgf]–;fgf] ´f8Lsf] aLrdf /x]sf] Pp6f ljlzi6 k|sf/sf] 9'ËfnfO{ rDkfb]jLsf] k|ltdf agfOPsf] 5, cun–aundf sfnf /Ësf lzjlnË / a;fxf;d]t k|lti7flkt 5g\ . oL ;a} d"lt{x¿ cfh >4fsf ljifo ag]sf /x]5g\ . caL/, cIftf clg km"n–kqx¿n] /ËL–la/ËL kf/]/ l;Fufl/Psf b]Vbf rDkfb]jLsf] dxfb]j;Fu ljjfx kf] x'Fb}5 ls eg]h:tf] nfUYof] . cu/aQLx¿ k|Hjlnt ePsfn] Tof] If]q ;'ulwt lyof] . o:t} cGo k"hg ;fdu|Lx¿ kmnkm"n, g}j]B, e]6L cflbsf] pkof]u oL k|ltdfx¿n] dfgf}F jif{lbgsf] ef]hgsf ¿kdf Ps}rf]l6 ub}{5g\ . Tof] 7fpFdf klxn] 7"nf] rfFksf] ¿v lyof] /], To;}n] ubf{ ToxfFsL b]jLsf] gfd klg rDkfb]jL /xg uPsf] x'g;S5 . ToxfF /fv]sf] k'hf/Ln] klg ;+/If0fdf Wofg glbPsf] / ;/sf/L :t/af6 klg ljsf;sf nflu s]xL kxn gul/Psf] u'gf;f] hgtfdf lyof] . klxn] uf=lj=;=sf] gfd;d]t o;}sf cfwf/df /x]sf] / ;tLb]jLsf] cË ktg ePdWo] k|d'v dflgg] o; 7fpFsf] dxTjnfO{ s;}n] a'‰g g;s]df u'gf;f]x¿ k|sl6Psf lyP w]/}af6 .

h] eP klg >4]o 7fpF xf] / cfsif{0fsf] ljGb' xf] eG7fg]/ xflb{sL gtd:ts eO{ s[tk|0ffd ePkl5 Tof] cfsfzaf6 sf7df8f}Fsf] b[ZonfO{ cfFvfel/ c6fpg vf]h]F . bfofFkl§ 5]plt/ :joDe" cfsf/sf] lzv/df af}4–d"lt{ /flvPsf] Pp6f ;gf] :t"k agfOPsf] /x]5, hxfF a"9f;'Aaf -w/fg_ sf afF;x¿df hLjgsf hf]8L jf lk|o–lk|ofsf gfd c°g ug]{ rng eP´}+ To:t} hf]8Lsf gfdx¿ n]lvFbf/x]5g\ . Pshf]8L oxL sfddf Jo:t lyP . zfob ltgLx¿ ToxL 7fpFnfO{ /fIfL /fv]/ k|0fo aGwgdf cfa4 eP xf]nfg\ . cGo sf]xL eg] ToxfFaf6 b]lvg] b[ZonfO{ Sofd/fdf s}bL agfpg k|of;/t b]lvGy] .

s]xLa]/ ToxLF a;]/ cfgGbfg'e"lt ul/;Sbf cfwflbg 9lNs;s]sf] lyof] . Ps–b'O{hgf ToxfF uPsf Jofkf/L klg ca t sf]xL cfpFb}g eg]/ 3/lt/ kms{g cfFl6;s]sf lyP . Pshgf n¶L–Jofkf/ ug{ cfPsf jof]j[4nfO{ e]6]/ ToxfFsf] j:t'l:yltsf af/]df ukm ub}{ j/;Dd cfPF . o:tf] o'jsn] klg a"9f;Fu /fd|/L ukm u/]sf] b]v]/ crlDdt eP5g\ / ar]sf] Pp6f n¶L pkxf/ lbg tlD;P . æa"9f dfG5], tkfO{+ g} n}hfg';\, dnfO{ lsg rflxof] / <Æ eGbf …n}hfg';\Ú eg]/ w]/} s/ u/] / d}n] klg cfb/;fy lbPsf] rLh eg]/ lnP/ af6f] nfu]F . Tolta]nf Tof] n¶Lsf] d}n] s]xL pkof]lutf b]]v]sf] lyOgF, ha ljs6 cf]/fnf] cf]n{g yfn]F clg aNn Tof] n¶Lsf] pkof]lutf yfxf kfPF . jf:tjdf j[4x¿ w]/} s'/faf6 kf/Ët eO;s]sf, cg'ejL, ljZj;gLo JolQmTj x'G5g\ / b"/bzL{ zlQm ePsf x'G5g\ eGg] 1fg eof] . psfnf] r9\bf yfxf gkfPsf] b'Mv cf]/fnf] cf]n{+bf x'Fbf]/x]5 . Tof] b'Mvaf6 aRg n¶Ln] w]/} ;xof]u u¥of] h;nfO{ d}n] af6flt/} TofUg ;lsg . ;fy} lnP/ cfPF .

cf]/fnf] cf]ln{;s]kl5 dR5]ufpFdf Pshgf eb| JolQm;Fu e]6 eof] . Pp6f ;fgf] s'/f ;f]Wg] k|;Ëdf nfdf] Oltxf; eg"F, 7"nf] dxfef/t} ;'Gg kfOof] . pgL klg afv|f r/fpFb} u/]sf eP klg w}o{k"j{s ukm xfFls/x] . jf:tjdf pgsf] ukm ukmd} dfq ;Lldt lyPg . b]z / /fi6«k|ltsf] clg zf;g Joj:yfk|ltsf] uxg lrGtg lyof] ukmdf / lyof] ctLtsf] dxTjk"0f{ Oltxf;sf] ;+b[li6 . d klg pgsf s'/fx¿ xF df xF ldnfpFb} Wofgk"j{s ;'lg/x]F . rDkfb]jLsf af/]df /x]sf b'O{–tLg cf]6f dfGotf klg yfxf kfPF . ltgdf klxnf] ;tLb]jLsf] cË ktg ;DaGwL /x]sf] s'/f yfxf eO;s]sf] lyof] . bf];|f] rflxF kxf8lt/sf dfG5]x¿ dw]zlt/ cfpm–hfpm ubf{ lgzfgLsf nflu 7"nf] 9'Ëf] 8fF8fdf b]lvg] u/L /fv]sf] / …t?0f–tk;LÚsf] j[Ifn] h:t} nx}–nxdf k"lhFb} uPsf] eGg] kfOof] . t];|f] rflxF s¥ofªs'?ª\ r/fsf] x"n cfpm–hfpm ubf{ oxL rDkfb]jLdfly k'u]sfa]nf Psrf]l6 bflxg]lt/af6 kl/qmdf u/]/ dfq cufl8 a9\g] u/]sfn] ToxfF s]xL /x:o 5 egL vf]Hbf km]nfkf/]/, b]jL dfg]/ k"Hb} cfPsf] eGg] hfgsf/L klg kfPF . of] 8fF8fdf klxnf 7"nf–7"nf ¿vx¿sf] hËn lyof] /] . clxn] t ;fgf a'6\ofgdfq cjlzi6 5g\ . tnkl§ Pp6f efudf 9'Ëfsf] vfgL lgsfNgsf nflu of]hgf k/]/ tof/ ub}{ u/]sf t/ To;f] ubf{ 8fF8fs} ¿k lau|G5 eg]/ :yfgLo afl;Gbfx¿n] To; sfo{df cj/f]w k'¥ofPsf /x]5g\ .

clxn] of] rDkfb]jL 8fF8f] l;v|f] cj:yfdf PSn} uhw'Dd k/]/ a;]sf] 5 . sf7df8f}Faf;Lsf] b'Mv–;'vsf] ;fIfL ag]sf] rDkfb]jL x/fe/f / ko{6sLo:ynsf] ¿kdf ;+/If0f ul/Pdf d h:t} w]/} :jb]zL ldqx¿n] r'Dg] lyP xf]nfg\ .

– ef]n]{– @, kj{t


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || xf:oJoª\Uo || kq–k|qf+z || ;+:d/0f ||  b]z÷ljb]z || lgofqf || syf
sljtf
|| lgaGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || ljj]rgf || wd{÷;+:s[lt || snf || cledt || cfFs'/f k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP