mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 05 Ashwin, 2058.
September - October
2001.

syf


kl/lw

w|'j dlwsdL{

p;nfO{ cfkm};Fu u'gf;f] 5 .

pm r'k 5 . cfkm}df ;Lldt 5 . 7"nf] cfsfª\Iff kfn]/ klg hLjgdf p;n] To;sf nflu s'g} cg'lrt k|oTg u/]g . o;}sf] kmn cfh pm ef]lu/x]5, ljlIfKt eO/x]5 . p;sf cfFvfcufl8 cfˆg} cfsfª\Iffsf d[t cg'xf/x¿ nx/} ´'l08/x]sf 5g\ . :jKgsf] leQfdf sf]/]sf lghL{j /]vflrqx¿ slxn]sfxL+ cfuf]sf nKsfx¿ eP/ d'6' 89fpg cfpF5g\ . Toltv]/ pm cfkm};Fu sxfln+b} efU5 / st} a]xf]; eP/ 9N5 .

cufl8 ljt[i0ffsf] hfnf] 5 . jl/kl/ cefj / ct[lKtsf] d?e"ld klN6Psf] 5 . 5fofF lbg g;Sg] gfËf] ¿vsf] cf]tdf a;]/ 606nfk'/ 3fd vfg' p;sf] lhGbuLsf] oyfy{ t/ eofjx lgolt xf] . of] lgoltnfO{ hLjgko{Gt ef]Ug' clgjfo{ 5 .

x'gt pm zx/df 5 . zx/sf ;Dk"0f{ ;'ljwfx¿, df]hdHhfx¿ dgf]/~hs v]nx¿ p;sf jl/kl/ g} km}lnPsf 5g\ . t/ c5"t´}+ k/ a;]/ pm tL ;adfly b[li6kft ul//xG5 . p;nfO{ nfU5– pm km]b;Dd g} k'Ug ;s]sf] 5}g . s;/L p;n] 6'Kkf]sf] c8\sn ug'{ .

ætF ToxfF k'Ug rfxG5;\ < leqaf6 lg:s]/ s;}n] p;Fu ;f]Wof] . p;n] k|Zgstf{sf] cg'xf/ 5fDof] of] p;sf] ljnf]d k|lt5lj xf] .

To;}n] k'gM k|Zg u¥of] .

ærfxG5' . t/, p;sf] cg'xf/df s]xL lgd]ifsf nflu b]lvPsf] v'zL t/… kl5 ´¥of] .Æ

æd;Fu ToxfF k'Ug] af6f] 5 .Æ

To;n] eGof]– s;/L <

To;n] p;nfO{ xftn] ;dft]/ xfjfdf p8fP/ nUof] . p;nfO{ jfo'ofgdf /fv]/ zx/sf] /dfOnf] hLjgsf] ck]lIft v'zLsf] ;+;f/df dflyaf6 cjnf]sg u/fof] . p;n] dUg Pjd\ crlDet eP/ sfNklgs :kz{ u¥of] .

jfo'ofg lj:tf/} d[ut[i0ffsf] ;+;f/df cf]ln{of] . To;n] e"O{+ 5'gf;fy pm ´;Ë eof] . p;n] cfkm"nfO{ ToxfF xf]Og oxfF b]Vof] hxfF pm lyof] / 5 . pxL gfËf] ¿v / dWofGxsf] 3fd, pxL z'is / ¿vf] lhGbuLaLr p;n] k'gM Tof] ;+;f/nfO{ x]¥of] . p;n] cfkm"nfO{ g/fd|f];Fu 7luPsf] cg'ej u¥of] . dfgf}+ Tof] ;+;f/df k'Ug' gfukfzsf] Pp6f v]n xf]– p;sf nflu .

p;sf] ;fgf] hflu/ 5 . o;b]lv klg pm c;Gt'i6 5 . hflu/ Pp6f afWotf ePsf] 5 . s'g} dxTjk"0f{ kbdf pSng c´} ;s]sf] 5}g . ;dosf] Ps l9sf] lvO;Sof] t/ kl/jt{gsf] s'g} ;°]t b[Zok6ndf cfpg ;s]sf] 5}g . a9'jfsf] k|To]s ;"rgfdf pm ljZj:t aG5 . t/ kl/0ffd ;w}+ cgk]lIft, cljZj:t eP/ cfpF5 .

afFRg' s] xf] < k|foM pm cfkm};Fu of] k|Zg u5{ . p;nfO{ yfxf 5, o;sf] pQ/ lbg' ;/n 5}g . Pp6f hl6n k|lqmof g} hLjgsf] kl/efiff xf] . pm cfkm};Fu k|Zg u5{ . t/ k|To'Q/sf] k|lqmofdf nfUb}g . p;sf nflu afFRg' s'g} 7"nf] pknlAw xf]Og . s;}u/L cfkm"nfO{ afFr'~h]n hLljt /fVg' xf] . p;sf] sdhf]/ 8f]/L;Fu s]xL hLjgx¿ ufFl;Psf 5g\ . oxL sf/0fn] p;nfO{ hLjgsf] af6f]df ljrlnt kfg{ vf]lh/xG5 . afFRg'sf] cy{ kmut afFRg'd} ;Lldt x'G5 .

pm kl/jt{gsf] sfFr'nL lsg km]b}{g Û cfˆgf] ;'v, :jfy{sf nflu pm lsg lrKnf] 3;'jf x'g ;Qm}g . cfˆgf] k|e'Tj lg/Lx, xLg / slyt cfbz{sf] bf; eP/ pm slt~h]n lhGbuL;Fu ;do k|lts"n ;D´f}tfdf afFRg'sf] :jfFu sfFwdf af]ls/xg]5 . slt hftL x'GYof], pm abdf;, u'08f] jf t:s/ eOlbPsf] eP .

p;n] jl/kl/ x]¥of]– sxL+ s]xL 5}g cfˆgf] eGg nfos . clkm; 5'6]kl5 ;/f;/ 3/ hfg'kg]{ xf], t/ 3/ k'u]/ dfq s] ug]{, t}klg pm nk|mofsnk|mofs lx+8\g yfNof] dfgf}+ cfkm"nfO{ anhˆtL l3;fl//x]h:tf], t/ To;f] xf]Og, p;sf] lx+8fO g} o:tf] eO;Sof] cln km"lt{;fy lx+8\g} cfpFb}g p;nfO{, s;sf nflu km"lt{ u/]/ lx+8\g] .

ca ;dosf] s'g} cy{ /x]g ;do p;sf nflu Pp6f h8 j:t' eO;Sof] . lg/y{s k|;Ë´}+ nfU5 . ;dosf] b[ZoxLg ultx¿ . ;do slxn] klg p;sf] z'elrGts ag]/ cfPg, Tof] ;w}+ p;sf] lj/f]wdf, lvnfkmdf cfPsf] 5 . ;don] ;w}+ p;nfO{ k5fl8 ws]n]sf] 5 .

lx+8\bflx+8\b} p;n] zx/ ahf/nfO{ ;w}+´}+ cfh klg lgofNof] . dflg;x¿ lg/Gt/ cf]xf]/–bf]xf]/ ul//x]sf 5g\ . ltgLx¿sf cfFvfdf s] 5, k9\g Tolt d'l:sn 5}g . p;sf cfFvfx¿ klg lg/Gt/ cf]xf]/bf]xf/df ;+nUg dflg;x¿sf cfFvfeGbf a]Unf 5}gg\ .

ToxfF x]/ Û s;}n] p;nfO{ eGof] .

p;n] ToxfF, cyf{t\ Totf x]¥of] / b]Vof] Pp6f 7"nf] 5 tNn] 3/ . p;n] sNkgf u¥of]– ;8sd} pleP/ . To; 3/df s'g} cefj, c;'ljwf, ;d:of / To;sf] 5fofF;Dd gxf]nf . ;'v;on, cf/fd, ;'lj:tf, df]hdHhf, xfF;f] /x/… Tof] 3/sf] 5fgf] jiff{t\df r'lx+b}g . 3/sf kl/jf/x¿nfO{ sf]7fsf] cefj kSs} gxf]nf .

p;n] cfˆgf] 3/ ;D‰of] .

;f]Rof] p;n]– Tof] 7"nf] 3/ p;sf] eOlbP hLjgsf ;Dk"0f{ ;d:ofx¿ n'Kt x'g]5g\ .

pm ToxfF x]/ Û b'O{ kfOnf lx+8]kl5 k'gM p;nfO{ elgof] .

km]l/ p;n] Pp6f /fd|f] 3/ b]Vof]– kfFr tNn] .

of] 3/ klg p;nfO{ dg k¥of] . oxfF klg s'g} cefj, ;d:of gxf]nf . r§ k/]sf] 3/ cl3Nnf]eGbf s'g} sdL b]lvFb}g . p;n] cfˆgf] u/LaL / cefj ;D‰of] . :jf:gL / 5f]/f5f]/Lsf] srsr ;D‰of] / ;D‰of] cfˆgf sdhf]/Lx¿ .

p;nfO{ o:tf] Pp6f 3/ rflxG5 .

km]l/ Pp6f 3/ b]Vof] – /fd|} t/ cl3Nnf]eGbf PstNnf ;fgf] .

p;n] /fd|f] ;'ljwfo'Qm 3/df a;]/ dflg;x¿n] ef]Ug] ;'v;on ;8sdf pleP/ sNkgf u¥of] . sNkgfdf 8'Abf p;nfO{ cfkm" ;8sdf xf]Og ToxL+ Pp6f e"ldsfdf hLjGt eP´}+ nfUof] .

km]l/ p;n] b]Vof]– cl3Nnf]eGbf ;fgf] ;'ljwfo'Qm 3/ .

km]l/…

of] 3/ klg p;nfO{ /fd|f] nfUof], dg k¥of] . cfˆg} eOlbP x'G5 ´}+ nfUof] . 3/x¿ x]g]{qmddf p;nfO{ cfˆgf] l:yltsf] lg/Gt/ ;D´gf eO/Xof] . o;y{ p;sf] sNkgfsf] kl/lw qmdzM ;°'lrt x'Fb} uof] .

cGTodf

zx/sf] k'5f/df p;n] lgtfGt PSnf] / pk]lIft´}+ nfUg] 3/ b]Vof] .

of] 3/ dg k¥of] <

p;n] s'g} hjfkm lbPg . o; 3/af/] p;n] s'g} sNkgfsf] ;xf/f lnPg . of] ;fgf] / b'a{n sfof´}+ b]lvg] 3/–klxnf] x]/fOd} h;sf] cfo' /]vfnfO{ ;// k9\g ;lsG5, h;n] ef]lu;s]sf] lxpFb j;Gt c´} o;s} cfj/0fdf sf]l/Psf] 5, p;sf] xf] Û ctM o;sf nflu s'g} :jKgsf] lznfGof; ug'{ cfjZos 5}g .

p;n] lg/k]If eP/ cfˆgf] 3/ x]¥of], To;kl5 lbgel/sf] ysfO ;D‰of] / lgoltu|:t 3/leq k:of] .


dfggLoHo", gd:sf/ Û

k|bLk g]kfn

gfd p;sf] clns cgf}7f] 5 . k~rfotsfndf hlGdPsf] xf] pm . p;sf] hGd x'Fbf p;sf afa', k|d'v lhNnf clwsf/L lyP . Tolta]n} pgL cfkm"nfO{ b]z vfO{ z]if eO;s]sf] eGg] ub{y] . x'g klg pgn] krxQ/dWo]sf k}+tfnL; lhNnfdf hflu/ ksfO;s]sf lyP . pgL x'Dnf k'u]sf lyP, ;f]n'v'Da' k'u]sf lyP . pgn] uf]vf{ rnfPsf lyP, kfFry/ rnfPsf lyP . Tolt dfq xf]Og, pgn] ;Kt/L / wg'iff klg v]nfPsf lyP . pgn] afFs] / alb{ofsf] cA8]/f] gofF–d'n's;d]t rnfPsf lyP, pgn] ;a}lt/sf dfG5] lrg]sf lyP . ;a}lt/sf] xfjfkfgL a'´]sf lyP, To;}n] pgn] ;a} 7fpFsf], ;a} dflg;stfsf] lrgf h'/fP/ cfˆgf] 5f]/fsf] gfd /fv]– l5l/ªk|;fb rf}w/L .

l5l/ªsf afa' c¿nfO{ ;'gfpFb} eGg] uy]{, æd]/f] 5f]/fsf] gfd d]/f] /fi6«k|]dsf] lhpFbf] k|df0f xf] .Æ

k|d'v lhNnf clwsf/Lsf] s'/f] ;'g]/ dflg;x¿ d';'Ss xfF:y] . Tof] xfF;f]df ;dy{g lyof] < ls lj/f]w lyof] < cyjf lgik[xtf kf] lyof] ls Û s;}nfO{ kQf] x'Fb}gYof] .

l5l/ªk|;fb rf}w/L cfkm}+n] klg ljBfyL{sfnd} ;qj6f lhNnfx¿sf] e|d0f ;ls;s]sf] lyof] . p;sf] hGd ;f]n'v'Da'df ePsf] lyof] / xfO:s'nsf] clGtd k/LIff lb+bf pm g]kfnu~hdf lyof] . kl/0ffd lg:sFbf pm sf7df8f}+ cfO;s]sf] lyof] . To;}n] p;n] sf7df8f}+sf] kxfl/nf] /fhgLlts d}bfgdf /fhgLltsf] sv/f l;Sg] cf};/ kfof] . l5l/ªsf afa'n] l/6fo/ x'g] a]nf;Dd, sf7df8f}+sf] afg]Zj/df Pp6f tLgtn] s6]/f] hf]l8;s]sf lyP . a"9fsf] 3/df b'O6f tnf ef8fdf lyP / l;/fgsf] tnf]df l5l/ªsf] hLjg lyof] . afa' k|fozM dw]zlt/} a;]/ cfˆgf] km';{lbnf] pd]/ s6fO/x]sf lyP . To;}n] l5l/ª sf7df8f}+sf] lhGbuLdf PSnf] lyof] . oxL PSnf]kgn] p;nfO{ ljBfyL{ /fhgLltsf] ;fj{hlgs hLjgdf x]n]sf] lyof] . ljBfyL{ hLjgsf] /fhgLltn] l5l/ªsf] hLjgnfO{ u[x:y eO;Sbf klg labf lbg dfg]g . To;}n] l5l/ªn] Pd= P= l;Wofpg]lalQs} kf6L{ /fhgLltdf xft xfNof] .

!$ jif{sf] cgj/t /fhgLlts ofqfkl5 oxL l5l/ª, )%^ ;fnsf] cfdlgjf{rgdf k|ltlglw;efsf] ;b:odf lgjf{lrt eof] . l5l/ªsf] hLjgsf] jf:tljs syf ToxL ;b:otfaf6 cf/De x'G5 .

ægd:sf/ dfggLoHo",Æ laxfg ;vf/}, 3fd / b'O{hgf dflg;x¿, ;Fu;Fu} l5l/ªsf] cfFugdf lelqP . l5l/ªn] lslrSs xfF;]/ lzi6frf/ k|bz{g u¥of] .

æv} dfggLosf] 3/df o;f] lrof t vfg'k¥of],Æ Pp6fn] cg'xf/df xfF;f]sf] k]l/; Knf:6/ kf]t]/ eGof], æcfˆgf] dfggLo, h]ef lg lrof gvfO{ t hfg' ePg .Æ jQmfsf] af]nL ;'g]kl5 l5l/ªnfO{ nfUof]– p;sf] 3/df lrof vfOlbP/ cfuGt'sx¿, dfggLo ;b:o l5l/ªk|;fb rf}w/Ldfly 7"nf] u'g nfO/x]sf 5g\ .

ædfggLoHo"n] lrGg'ePg h:tf] 5,Æ ;Fu}sf] cfuGt'sn] s'/f l6Kof], æh]eP lg xfdLn] g} dt lbP/ dfggLoHo"nfO{ lhtfPsf xf}+ .Æ

æTo:t} xf], dfggLox¿n] t'?Gt} lrGg] s'/f] klg t ePg . o;f] cfjthfjt ePkl5 g lrGg] xf],Æ klxnf]n] ;Fu} plePsf b'j}nfO{ ctL{ xf];\ eGg] u/L s'/f] cl3 a9fof], æxfdL b'j} tkfO{+s} If]qsf dtbftf xf}+ . o;f] If]qlt/ klg Wofg lbg' k¥of] eg]/ ;D´fpg cfPsf xf}+ .Æ

æklxn] s]xL ePg eg]/} o;kfln dfggLoHo"nfO{ r'lgPsf] xf] .Æ

l5l/ª lar/f] af]Ng} kfPg . dtbftfx¿sf] ctL{ ;'g]/ pm bË k/]/ pleO/Xof] .

æs]xL ePg eg]/} o;kfln dfggLoHo"nfO{ r'lgPsf] xf],Æ kfsf] dtbftfn] PskN6 VjfSs vf]s]/ eGof], æo;f] s]xL g s]xL t x'g'k¥of] . xfd|f]lt/ t g af6f] k'u]sf] 5, g vfg]kfgLsf] ;d:of xn ePsf] 5, g vf]nfdf k'n 5, g :jf:Yo s]Gb| 5, g :s'nsf] b/aGbL 5 . klxn]sf] dfggLon] 7\ofDd} s]xL gul/lbgfn] xfdL 7"nf] dsf{df 5f}+ . To;}n] dfggLoHo"n] o;f] Wofg–b[li6 k'¥ofpg'k¥of] .Æ

l5l/ª 5Ss k¥of] . s:tf] ljlrq Û af6f] k'¥ofpg] sfd ;8s ljefusf] xf] . vfg]kfgLsf] ;d:of ;dfwfg ug{ l;Ë} dGqfno :yfkgf ePsf] 5 . k'n agfpg] sfd klg ToxL dGqfnosf] xf] . c/af}+sf] nufgL u/]/ :jf:Yo s]Gb|x¿ vf]Ngsf nflu :jf:Yo dGqfno :yfkgf ul/Psf] 5 . lzIff IF]qdf csf]{ c/af}+sf] nufgL ePsf] 5 . ;f/f sfd ug]{ ;/sf/L lgsfox¿ 5g\ . ;/sf/L lgsfosf ltg} sfdnfO{ e/y]u ug{ ljb]zaf6 cg'bfg leTofOPsf] 5, C0f NofOPsf] 5 . ToxL sfd ;Dkfbg ug{ eg]/ ;/sf/n] dfG5]nfO{ hflu/ lbPsf] 5 . kb lbPsf] 5 . s;}nfO{ OlGhlgo/ agfPsf] 5 . s;}nfO{ 8fS6/ agfPsf] 5 . sf]xL 8fO/]S6/ ePsf 5g\ . sf]xL dGqL ePsf 5g\ . sfd / k};fsf] ;Dk"0f{ clwsf/ ;f]xf]/]sf oqf au'Gb| dflg;x¿sf] eL8df, xftdf bfgfkfO{ s]xL gePsf], clwsf/sf] gfddf …cÚ ;d]t gePsf] dfggLon] sxfFaf6 lzIff, :jf:Yo, ;8s / l;+rfOsf] ;d:of ;dfwfg ug{ ;S5 <

t/ l5l/ª s]xL af]n]g . dfggLo ePkl5 k|ltjfb u/]/ s]xL af]Ng' x'Fb}g eg]/ p;nfO{ ;a} h;f] z'e]R5'sn] eg]sf lyP . ltgn] eg]sf lyP, ædfggLo ePkl5 lslrSs xfF:g / v';'Ss 9fF6\g l;Sg'k5{ . sfd ug}{k5{ eGg] s]xL 5}g, lax]df uOlbg'k5{, jt{dgdf k'lulbg'k5{, c:ktfndf 6]lslbg' k5{ / 3f6df x]l/lbg'k5{ . o;f] b'3{6gf ;'3{6gf eof] eg] jQmJo lbOxfNg'k5{ . a; .Æ

l5l/ª bfFt ldnfP/ lvl;Ss xfF:of] . l5l/ªnfO{ nfUof]– p;n] ;fFRr} /fd|f] clego u/]sf] 5 / p;sf dtbftfx¿ dfggLosf bfFtx¿ x]/]/ dVv kl//x]sf 5g\ .

;fdfGotf, l5l/ª kfx'gfx¿nfO{ lrof v'jfpF5 . w]/} klxn]b]lv ;fj{hlgs hLjgdf /d]sf] x'gfn] klg p;sf] 3/df of] rng a;]sf] 5 . t/ p;n] v'jfpg] lrof ;fbf x'G5 . lrofsf af/]df l5l/ªsf] cfˆg} dfGotf klg 5 . b"w / lrofnfO{ Ps} 7fpFdf ld;fP/ To;df lrgL yKof] eg] Tof] ljiffQm x'G5 eGg] p;sf] 7x/ 5 . To;}n] pm lrofdf b"w xfNb}g . cfkm" klg lrgL / b"w xfn]sf] lrof vfFb}g . plta]nf ljBfyL{ eP/ Onfd a:bf l5l/ªn] klxnf]k6s kQL lrofsf] :jfb kfPsf] lyof] . To; a]nfb]lv clxn];Dd kRrL; jif{ eof] xf]nf – l5l/ªn] lrofdf b"w / lrgL ld;fpg] u/]sf] 5}g .

ædfggLo sxfF cfP/ klg b"w gxfn]sf] lrof <Æ Pp6f cfuGt'sn] 5Ss k/]/ eGof], æof] t clns ePg lg dfggLoHo" . b"w gxfn]sf] lrof t vfg] ul/Ps} 5}g .æ

æb"w, lrof / lrgLsf] ld>0fsf] tftf]kfgL :jf:Yosf nflu xflgsf/s x'G5,Æ l5l/ªn] ;D´fpg] sf]lzz u¥of], æ;fbf lrof vfg'k5{ . To;n] z/L/nfO{ kmfObf u5{ .Æ

æof] t 5n5fd eof] dfggLoHo",Æ æcf, grflx+bf] s'/f gu/ x}Æ eGg] kf/fn] ;fgf]rflx+ cfuGt'sn] eGof] . l5l/ªnfO{ ´gSs l/; p7\of] . t/ dfggLo ePkl5 l/; p7\g' gx'g] Û p;nfO{ ;fyLx¿n] lh:SofpFb} ;Nnfx lbPsf lyP, æx]/ l5l/ª, dfggLo eg]sf], clxn]sf] hdfgsf] ;a}eGbf s'zn cleg]tf xf] . h] t]/f] dgdf 5, To;nfO{ dgd} /fVg l;s\, s] t]/f] gfssf cl3lNt/ 5, To;nfO{ g} cfkm" agf… .Æ l5l/ªn] ;fyLx¿sf] ctL{ ;lD´of] / pm lslrSs v'lDrof] .

gvfg] eGbfeGb} klg kfx'gfx¿n] lrof vfOlbP/ l5l/ªdfly 7"nf] u'g nfOlbP . lrof ;lsg]–;lsg] a]nfdf kfsf]rflxF cfuGt'sn] eGof], æclg dfggLoHo", s] 5 /fli6«o /fhgLltsf] xfnva/ <Æ

s] eGg], s] geGg] eg]/ l5l/ª Psl5g cndNn k¥of] . t/ dfggLo eO;s]kl5 s]xL t af]Ng} kYof]{ . To;}n] p;n] eGof], æs] x'g], ;a} b]lv/xg' ePsf] 5 . tkfO{+x¿h:tf] hfgsf/ dfG5]af6 s]xL n's]sf] 5}g . xfdL ;a} sf]lzz ul//x]sf 5f}+ … .Æ

æxf], xf] Tof] t,Æ o'jfvfnsf] kfx'gfn] eGof], æTof] xfdLnfO{ klg yfxf 5 . l6=le= -6]lnlehg_ x]l/Ps} 5, /]l8of] ;'lgPs} 5, clg kqklqsf klg kl9Ps} 5 . t}klg o;f] dfggLosf] d'vaf6 s]xL ;'gf}+ eg]/ dfq} ;f]Wof xf] . h] efÚlg cfˆgf] dfggLo ÛÆ

o:tf] a]nfdf s:tf] clego ug'{k5{ eg]/ l5l/ªn] cfˆgf ;fyLx¿nfO{ ;lD´of] . t/ oL ;fyLx¿sf] cg'xf/ cfFvfdf gfRg} ;s]g .

æca dfggLoHo"nfO{ w]/} l´+hf] glbpmFÆ kfsf] kfx'gfn] 6\ofSs eg]sf] ;'g]kl5 l5l/ª bË k¥of] . slt /fd|f dtbftfx¿ < l5l/ªn] p7\g] t/v/ u¥of] .

ædfggLoHo"n] Pp6f sfd ulb{g'k¥of] . ;f+;b ePkl5 Tolt t ug}{ k¥of],Æ kfsf] cfuGt'sn] p7\g cfF6]sf] l5l/ªnfO{ yrSs a;fof] .

æs] k¥of] eGg';\ g . ;Sbf] t d ul/xfN5' lg ÛÆ l5l/ªn] ljgd|tfk"j{s eGof] .

l5l/ª 5Ss k¥of] . kf; km]n eg]sf] hfFrsf] s'/f] xf] . lzIfs / ljBfyL{sf] s'/f] xf] . Tof] s;/L dfggLosf] sfd x'g ;S5 / < l5l/ªn] ;D´fpg] sf]lzz ub}{ ljgd| eP/ eGof], æx]g'{;\, hfFr eg]sf] t k9fOsf] s'/f] xf] . ljZjljBfnosf] s'/f] xf] . xfdLh:tf hgk|ltlglwn] lzIffsf] dlGb/df x:tIf]k ug{ s;/L ldN5 / …<Æ

æTo;f] elGbg' ePg lg dfggLoHo",Æ a"9fn] l5l/ªsf] s'/f sf6\b} eGof], ætkfO{+n] eGof s'/f] ;fFRrf] xf] . t/ tkfO{+ t xfd|f] dfggLo xf] lg Û o;f] e/–ce/df sfd gu/]/ x'G5 < Tolt gfy] o;f] b'O{rf/ gDa/ tndfly ug]{ t xf] . To;afx]s tkfO{+sf nflu Tof] sfd t r'6\sLsf e/df x'g] s'/f xf] . tkfO{+s} eflgh t ToxfF k/LIff lgoGq0fdf x'g'x'Fbf] /x]5 . o;f] pxfFn] b'O{nfO{ rf/ agfOlbg'eof] eg] ls:;} vtd\ Û

km]l/ l5l/ªn] ;D´fpg] sf]lzz u¥of] . cxF, kfx'gfx¿n] ;'Gg} rfx]gg\ . To;}n] pgLx¿af6 5'§L kfpg l5l/ªn] eGof], æv} gfd / gDa/ lbg';\, d elglbpFnf .Æ

kfx'gfx¿ bË k/]/ 3/af6 aflx/ lgl:sP, dfgf}+ pgLx¿sf] 5f]/f] kf; eP/ hflu/] g} eO;s]sf] xf];\ . t/ l5l/ªsf] dg etetL kf]Ng yfNof] . km]n ePsf] 5 eGg] ljBfyL{nfO{ s;/L kf; u/fpg ;lsG5 < l5l/ªn] ;okN6 hlt cfkm"nfO{ ;f]Wof] . cxF, p;sf] dgsf] s'g} klg s'gfdf pQ/ lyPg . To;}n] p;n] cfˆgf] dtbftfsf] 5f]/f]nfO{ hfFrdf kf; u/fOlbg] s'/f] s;};Fu pSsfpg ;s]g . g}ltstfsf] l;+9L cf]ln{P/ Tolt tn ´g{ p;sf] dgn] dfGb} dfg]g .

t/ p;n] cfˆgf kfx'gfx¿sf] lrQ a'´fpg} kYof]{ . lsgeg] pgLx¿ PskN6 l5l/ªsf] 3/df cfP/ yfs]sf lyPgg\ . bf];|f]kN6 pgLx¿ ;fF´;fF´sf] ofd kf/]/ cfP . km]l/ Ps–Ps sk lrof vfOlbP/ pgLx¿n] l5l/ªdfly 7"nf] u'g nfOlbP . Tolta]nf l5l/ªnfO{ pgLx¿n] b'O{kN6 bf]xf]¥ofO{ bf]xf]¥ofO{ kf; km]nsf] s'/f] ;'gfP . kfsf]rflxF dtbftfn] eGof], ædfggLoHo"dfly 7"nf] e/f];f u/]/ xfdL oltsf k};f vr{ u/]/ cfPsf 5f}+ . cfkmGtx¿ sf7df8f}+df eOlbgfn] xfdLnfO{ xf]nf] ePsf] dfq xf] . gq t ´f]nL t'DaL ;lsGYof] . To;}n], dfggLoHo"n] of] sfd gu/L x'Fb} x'Gg .Æ

/ klg, l5l/ªnfO{ sfd ug{ cfF6 cfPg .

t];|f]k6s pgLx¿ cfpFbf klg klxn]h:t} ;vf/sf] laxfg lyof] . ;fgf] dtbftfn] eGof], æca xfdL kmls{g] t/v/df 5f}+ . xfdL k/LIff lgoGq0fdf klg uof}+ . t/ clxn];Dd ToxfF dfggLoHo"sf] kmf]g k'u]sf] /x]g5 . oxfFn] Ps kmf]g ug]{ lalQs} ToxfF ;a} sfd x'g]eof] . To;}n] dfgLoHo"n] xfd|} cufl8 Pp6f kmf]g dflb{g'k¥of] .

l5l/ª 7"nf] wd{;°6df k¥of] . p;n] klxn] ljZjf; lbnfpg] sf]lzz u¥of] . d}n] elg;s]+, ltgLx¿n] 9fF6]5g\ eg]/ kG5fpg vf]Hof] . t/ cxF, dtbftfn] dfGb} dfg]gg\ . dtbftfsf] dgnfO{ ;D´fpg] ;a} pkfox¿ ;dfKt eO;s]kl5 p;n] xftdf ;dft]sf] s8{n]; kmf]gdf s]xL gDa/x¿ lyRof] . s]xLa]/ p;n] 306L klg klv{of] . cflv/df p;n] eGof], æefGhf xf] <… cF, s] ToxL cl:t d}n] cfˆgf] lgjf{rg If]qsf] Pshgf efOsf] ;d:of /fVof lyPF lg, Tof] t sfd ePs} /x]g5 . To:tf] t x'g' ePg lg . ´g\ ltdL 5f} eg]/ lar/f k};f vr{ u/L u/L pxfFx¿ cfpg' ePsf] 5 … .Æ

l5l/ª af]Nbfaf]Nb} r"k nfUof] . s]xLa]/ p;n] 6fpsf] xNnfof] / km]l/ eGof], æx]/ efGhf, uf¥xf] gePsf] eP lar/f pxfFx¿ eGg} cfpg' x'Gy]g . ;lhnf] t cfkm}+ ;l/xfN5 lg . ltdLn] h;/L eP klg of] sfd ug'{ . a? eGg'k5{ eg] le=;L=, /lhi6«f/, /]S6/ s–s;nfO{ eGg'kg]{ xf] d elGbpFnf .Æ

… …

æx'G5, x'G5 . d elGbpFnf, lar/f pxfFx¿ oxL+ a:g'ePsf] 5, ltdLaf6 sfd x'G5 eg]/ d elGbpFnf,Æ l5l/ªn] kmf]g /fVb} eGof] . kmf]g /flv;s]kl5 pm cfˆgf dtbftflt/ kmls{P/ d';'Ss xfF:of] . kfx'gfn] ;f]r, cfˆgf] dfggLon] km]n ePsf] s]6fnfO{ kf; u/fOlbg] lgb]{zg eflghnfO{ g} lbof] . ptf, l5l/ªsL af7L :jf:gL nf]Ug]sf] kf; km]nsf] rSs/ ;'g]/ kmf]gd} d/L d/L xfF;L .

o:tf a]lyltsf kmf]gx¿ k|foM :jf:gLn] g} ;'Gg'k5{ . ;f+;b ePsf] 5}6f}+ dlxgfdf g}ltstfsf] aGwg r'F8fpg g;s]kl5 Pslbg p;n] cfˆgf afa';Fu u'gf;f] ub}{ eg]sf] lyof], æa'af, of] ;+;b\ ;b:otf eg]sf] dh:tfsf nflu sfd nfUg] xf]Og /x]5 . sf]xL km]n ePsf]nfO{ kf; u/fOb] eGg cfpF5g\ . sf]xL nf]s;]jf cfof]usf] cWoIfnfO{ of] sfd x'g}k5{ eGb] eGg cfpF5g\ . s;}nfO{ hflu/ rflxPsf] 5 eg] s;}nfO{ 5fqj[lQ Û s;}nfO{ eG;f/sf] ;fdfg 5'6fpg' k/]sf] x'G5 eg] s;}nfO{ s]6L a]Rg] bnfnx¿nfO{ lx/f;taf6 lgsfNg' kg]{ x'G5 .Æ Psl5g c8\lsP/ l5l/ªn] lbSs dfGb} eg]sf] lyof], æd t 5f]l8lbpF ls h:tf] nfUg yfn]sf] 5 .Æ

æwt\ nf6f,Æ afa'n] ;f+;b eO;s]sf] 5f]/fsf] lalu|Psf] a'l4 ;kfg{ vf]Hb} eg], æplxn] afsf kfnfdf pQd v]tL, dWod Jofkf/ cwd hflu/Æ eGy] . xfd|f kfnfdf Tof] pvfg klN6P/ pQd hflu/, dWod Jofkf/ / cwd v]tLÆ eO;s]sf] lyof] . To;}n] dflg;x¿ ufpF3/sf] v]tL df:b} nsf]{ nfpb} zx/ k;]sf lyP . clxn] v]tL ;dfKt} eO;s]sf] 5 . Jofkf/ klg cf]/fnf] nfu]sf] 5 . hflu/ t a]sf/sf] j:t' eO;s]sf] 5 . To;}n] clxn] pQd /fhgLlt, dWod /fhgLlt / cwd klg /fhgLlt ePsf] 5 . g]kfndf ;do;Fu ;a}yf]s km]l/of] . /fhgLltsf] Joj:yf klg km]l/of] . t/ /fhgLlt km]l/Pg . To;}n] t}+n] /fhgLltdf nfUg] s'/f ubf{ d}n] s'g} /f]s6f]s ul/g\ . a? ;s];Dd 6]j} lbPF . k~rfotsf] kl5Nnf] sfndf of] 9N5 eGg] dnfO{ nfu]sf] x'gfn] g} t}+n] e"ldut /fhgLlt yfNbf d}n] b]Vof gb]Vo} u/]+ . af¥x jif{sf] ldlxg]tn] aNn ¿k xfNb}5 . o:tf] a]nfdf klg 5f]8\g'x'G5 st} <

æt/ of] t clt g} /x]5 . kf6L{df sfd ug]{x¿sf] sfd eg]sf] kf6L{ ;Ë7g xf] . :yfgLo lgsfodf sfd ug]{x¿nfO{ ljsf; lgdf{0fsf clwstd\ clwsf/x¿ lbg'kg]{ ;}4flGts lg?k0f x'G5 . ;f+;bx¿ cfwf/e"t ¿kdf ljwfos x'g\, gLlt lgdf{tf x'g\ . t/ xfd|f] b]zdf t pN6f] kf] rng 5 . dfG5]x¿ o:tf] Jojxf/ u5{g\ dfgf}+ ;/sf/ eg]sf] 3'; vfg] xf] / ;f+;b eg]sf] sfd ug]{ xf] … .Æ

æwt\ nf6f,Æ x'ls{;s]sf] 5f]/fnfO{ a"9fn] s]6fs]6L h;/L ufnL u/] . æ/fhgLlt eg]sf] cfhsf] hdfgfdf ;a}yf]s xf] . t/ To;sf] klg Pp6f lgod x'G5, Tof] klg Pp6f /Lltdf rN5 . To;sf] :jtGq lylt x'G5 . 9Ë hfg] /fhgLlt pQd xf], n'/] eP/ /ldtf x]/] Tof] dWod xf] clg 9Ë gk'¥ofP ToxL /fhgLlt ;a}eGbf cwd xf] . tFnfO{ d}n] pQd x'g] v]nf] lbg vf]h]sf] x'F . ;'g\,Æ afa'n] ;'g\ eg]/ xsf/]kl5 l5l/ª nf6f]h:tf] eP/ ;'Gg yfn]sf] lyof] .

æplxn] dNn dGqLHo" o:tf dfldnfdf ;f¥x} s'zn x'g'x'GYof] . ufpFaf6 hlt dfG5] cfP klg rx'/df eft ksfP/ vfg lbg] / h;n] h] eg] klg t'?Gt} 6]lnkmf]g ul/lbOxfNg] pxfFsf] ljz]iftf lyof] . tF klg To;af6 l;s\ . eft vfg b] d elGbgF . t/ s;}n] kmnfgfnfO{ olt sfd ug{ elglbg' k¥of] eGof] eg] t'?Gt kmf]g ul/lbO{ xfn . kmf]g clkm;d} jf dGqLnfO{ g} ug'{k5{ eGg] s]xL 5}g . dfly ;'Tg] sf]7fdf /fv]sf] kmf]gdf tnsf] kmf]gaf6 va/ u/] eOxfN5 . hf] kfof] To;nfO{ of] u'Xo gatf . a'xf/Lafx]s s;}nfO{ yfx} gb] . a;\… tnaf6 tF af]N5;\, dfly a'xf/Ln] a'´] klg ga'´] klg cF cF pF pF ul/xfN5]….Æ

l5l/ª afa'sf] ts{;Fu ;xdt x'g ;s]g . t/ p;n] To;sf] k|ltjfb klg ug{ ;s]g . p;} klg r'gfjdf kfFr nfv vr{ eO;s]sf] lyof] / Tof] kfFr nfvsf] ;fpF Aofh lkmtf{ gkfP;Dd afa'n] p;nfO{ /fhgLltsf] hflu/af6 aflx/ lg:sg lbg] lyPgg\ . To;}n] l5l/ª / p;sL kTgLn] Pp6f ;D´f}tf u/]sf lyP . l5l/ª h'g sfd ug{ kTgLnfO{ c¥xfpFYof], Tof] sfd p;n] t'?Gt} ul/lbOxfNyL . o;/L l5l/ª cfˆgL kTgLnfO{ slxn] dGqL t slxn] ;lrj clg slxn] ljefusf] k|d'v agfOlbGYof] .

laxfgsf] 3fdsf] r9fO;Fu} l5l/ªsf dtbftfx¿ cfˆgf] dfgjLok|lt s[t1 x'Fb} aflx/ lgl:sP . l5l/ª cfkm"nfO{ lwSsfb}{ 3/leq l5¥of] .

– sf7df8f}+ -c;f/ @)%*_


xfnva/

gf/fo0f ltjf/L

sfnLafa' ufpFdf cfpg'eof] .

– sfnLafa' cfpg'eof] Û

– sfnLafa' cfpg'eof] Û

;j{q oxL 8ª\sf …Û ;fgf] ufpF, ;–;fgf ´'k8Lx¿ … y'k|} .

´'k8Lx¿af6 dfG5]sf 6fpsf p7] . cfFvf tflgP . ;a} s'b] ´f]k8kl§af6 ;–;fgf] dxndf . sfnLafa' ;–;fgf] dxndf lj/fhdfg eO;Sg'ePsf] lyof] .

– kfOnfu'F xh'/ Û

– k|0ffd Û

– uf]8 nfu}l5P ;/sf/ Û

sfnLafa' dGb–dGb d':sfpg'eof] .

æs] sf] ;/sf/ lg . d dGqL aGg ;s]sf] eP kf] ;/sf/ …ÛÆ sfnLafa' …;/sf/Ú zAbsf] cg'/fuk|lt a]va/ r'krfk /lx/xg ;Sg' ePg, ;f] cf]slnlbg'eof] .

sfnLafa' IF0fe/d} sNkgfdf ;d]t\ 8'Ag r'Sg' ePg . pxfF lgs} cUnf] eP/ efif0f lbO/xg' ePsf] 5 . efif0f ;'Gg]x¿n] ;j{q 9fs]sf 5g\ . t/ ;a} xf]rf 5g\ . k'8\sf 5g\ . pxfF hlQsf] cUnf sf]xL 5}gg\ .

;–;fgf] dxndf klg ;–;fgf] ;ef xn x'g] Ifdtfsf] xn–sf]7f agfpg sfnLafa'n] lal;{Psf lyPgg\ .

cfRr], sfnLafa'n] t xf]Og kf] of] ;–;fgf] dxn agfPsf]– of] dxn t pgsf afa'sf] klg afa'n] kf] agfP x'g\ . xf], hL0ff]{4f/ eg] sfnLafa'n] u/]s} x'g\ . h]xf];\, lhDbf/L k|yfdf aft dfbf{ of] ;–;fgf] dxndf agfOPsf] ;ef xn Û ;f] k|yfnfO{ hLjGttf lbO/xg ;Sg] ;fdYo{sf] j+zfg'ut hL0ff]{4f/ eg] x'Fb} la8f] yfDg ;kmn–;an ag]s} 5g\ sfnLafa' Û

– g]tfhL ls– ho Û

– sfnLafa' ls – ho ÛÛ

Pp6f ufpFn] …rDr]Ún] slta]nf–slta]nf ;efxndf k|s6 eP/ gf/f 3GsfPkl5 kf] ´NofF:; eP sfnLafa' Û

æPO{ Û tF slta]nf cfO;\ <Æ ;xh / ld7f;o'Qm af]nLn] cfˆgf] ´f]n] sfo{stf{nfO{ :jfut ug{ lal;{Pgg\ sfnLafa'n] .

æxh'/ Û of] k"/} ufpFdf ca csf]{ kf6L{sf] Pp6f dfG5L klg 5}g .Æ

æ7Ls ÛÆ sfnLafa' d':s'/fP ….

æxh'/ Û kf]x/s] ;fn xfd|f] kf6L{n] o; ufpFdf ;]G6k/;]G6 ef]6 gNofPdf klg ca x'g] r'gfjdf ;Dk"0f{ xfd|f] ef]6 dfq v:5, Uof/]06L ÛÆ

æu'8 .Æ sfnLafa' ´g\ d':s'/fP .

æxh'/ Û d}n] t];sf] sfd tdfd\ ul/lbPF …ÛÆ

sfnLafa' ´l:sP/ –æs] eG5 of] df]/f <Æ

æxf]Og, xf]Og To:tf] s]xL s'/f xf]Og . d}n] t p;sf] v'§f dfq} efFr]+ .Æ

æs;sf] eG5 of] df]/f <ÛÆ sfnLafa'n] cG7fP´}+ u/L ;f]w] .

æclg wfg s6\gL–;6\gL ;a 7Ls 5 g <Æ

Psk6s ;a}n] ´f]n] sfo{stf{lt/ kms]{/ x]/] . clg km]l/ d/~RofF;] :j/df af]n] –æ7Ls 5 ;/sf/ ÛÆ

ænf} To;f] eP ;a} 7Ls 5 . 7Ls geP dnfO{ eGg' lg . d ltdLx¿sf] dflns dfq xf]Og g]tf klg x'F Û dnfO{ ltdLx¿n] g} g]tf agfPsf xf} . ltdLx¿sf] cfFvfdf cfF;' … <Æ olt eGbfeGb} g]tfsf] dfgf}+ unf cj?4 eof] . t/ klg s'zn cleg]tf´}+ efif0f ub}{ uP . km]l/ bf]xf]¥ofP –æltdLx¿sf] cfFvfdf cfF;' d k6Ss} b]Vg ;lSbgF . ltdLx¿sf] kmf6]sf] cfª d ´g} b]Vg ;lSbgF .Æ g]tfn] Psl5g /f]lsP/ rf/}tkm{ gh/ bf}8fP –st} cfª kmf6]sfx¿ t 5}gg\ <

eL8df y'k|} To:tf hL0f{ klx/gdf …hgÚx¿ lyP hf] g]tfhLsf] el/k"0f{ g]qaf6 hf]lug ;nan–rnan ubf{ eP .

sfnL g]tfsf tL w]/} hgtfdWo] sltn] t d'vn] 7"nf] ;f; k]6leq tfGb} x'F8n]/ æcfˆgf] k]6 vfnL gePsf], el/Psf]Æ hgfp lbg] k|oTg klg u/] .

sfnLafa'n] klg cG7fP/} k]6 …etL{Ú ePsf], cfª 9flsPsf] dflg++lbb} efif0f hf/L /fv] –æPslbg g Pslbg xfd|f] kf6L{sf] ;/sf/ aG5 clg d ltdLx¿ ;a}nfO{ ´f]k8k§Laf6 lgsfn]/ d]/f] h:t} ;–;fgf] Ps'06f dxndf ;a}nfO{ x'Ng]5' .Æ

ætflnofF ÛÆ ´f]n] g]tfn] P]gdf}sfdf hf]8n] tfnL lk6\of] . eL8df ;a}n] tfnL lk6]– 6///… .

–æn d lj>fd u5'{, ca hfg' ltdLx¿ .Æ ;a} u/// s'b] .

sfnLafa' cfpFbf klg s'b] . efif0f ;'Gbf klg yKk8L df/] . h] eG5g\ To;df ;xdlt 7f]s] .

dfgf}+ tL sfnLafa'sf hgtf dfq xf]Ogg\ . dfgf}+ tL sfnLafa'sf x?jf–r?jf dfq xf]Ogg\ . dfgf}+ sfnLafa'sf tL :jfdLeQm bf; dfq} xf]Ogg\ .

dfgf}+ tL sfnLafa'sf ef]6/ dfq} xf]Ogg\ . tL ;a} sfnLafa'sf oGqdfgj x'g\ .

;a} hgtf s'lb;s]kl5 ;ef xn vfnL eof] . ´f]n] sfo{stf{ h¥ofs–h'?s p7\of] .

;–;fgf] dxndf klg l;hgn rfs/x¿sf] sdL lyPg . sdL eP klg ´f]n] g]tfsf] s] sfd <

cfh w]/}lbg afb sfnLafa'sf] d'vaf6 klg ¥ofn r'x'g' yfNof] . ;x/df 3/df kbf{ x'G5 . :jf:gL x'G5] . 5f]/f5f]/L x'G5g\ . lkpg klg yf]8fax't aGb]h x'G5 . /Ë/lnofF ug]{ s'/f t 6f9fsf] Û oxfF ufpFdf t cfkm}+ /fhf Û s;n] 5]Sg] <

æPO{ ´f]n] Û 5}g s]xL Joj:yf <Æ

æe}xfN5 lg ;/sf/ ÛÆ

´f]n] g]tfnfO{ l;Ugnsf] dfq bsf{/ lyof] . p;n] t'?Gt l;6L ahfof] . ´f]n]sf klg ;xfos ´f]n], pk ´f]n] sfo{stf{x¿ xflh/ eP . ;ayf]s cfpg yfNof] .

sfnLafa' dg km'sfP/, lbn vf]n]/ lkpg yfNg' eof] .

´f]n] sfo{stf{n] klg dg km'sfP/ lbn vf]n]/ ;fy lbof] . p;nfO{ t ´g\ sfnLafa' cfpg' bz}+ cfpg' hlQs} ePsf] lyof] .

/Ë r9\b} uof] . b'a} axlsF+b} uP .

æxh'/ Û Pp6f s'/f eg"F <æ ´f]n] uDeL/ x'Fb} af]Nof] .

æeGg eg\ Û lsg ws dfG5;\ < v'?Ss eGg .Æ

´f]n] dfgf}+ 8/fO/x]5– o:t} nfUYof] . p;n] eGg rfx]sf] s'/f eGg vf]Hbf klg pm leq dfgf}+ 8/sf] ;~rf/ eO/x]5 . t/ klg /S;Lsf] gzfdf p;n] …8/Ú nfO{ s]xL a/]sf lglDt k/ ws]Nof] –æxh'/ Û Tof] nË8f cfhsfn ufpFdf 5}g .Æ

æsfF 5 t sfF ;x/df <Æ

æxf]Og xh'/ Û ;x/df klg 5}g .Æ ´f]n] ´g} uDeL/ eof] .

æTo;f] eP sxfF 5 <Æ sfnLafa' klg 8/fO{–8/fO{ af]n] .

æhËndf .Æ olt eGgf;fy ´f]n] sfnLafa'nfO{ cFufnf] xfNg k'Uof] .

æP df]/f Û s] u5{;\ xF … <Æ p;nfO{ cfkm"af6 cnUofpg vf]Hb} sfnLafa' :jod\ sfDb} af]Nb} uP– æhËndf 5 eg]sf] s] dtna <Æ

ædfcf]jfbL ÛÆ ´f]n]sf] d'vaf6 olt zAb s] tn ´¥of], sfnLafa'nfO{ t a|Xdf08 3'd]´}+ nfUof] . dfgf}+ tLg lqnf]s rf}w e'jg b]Vb}5g\ pgL … Û

pgsf] gzf t ´g\ sxfF x/fof]– x/fof] . cfkm"n] u/]sf] hfn ´]n, cGofo, cTofrf/ ;a} Ps–Ps ub}{ kmnfdsf es'08f aGb} pgsf] 6fpsfdf alh|g cfOk'u]´}+ nfUof] pgnfO{ . cl3 ;ef xndf ;a}sf cfª 9flsPsf] b]v]sf lyP, clxn] lgj{:q b]v] . ;a}sf] k]6 el/Psf] b]v]sf lyP, clxn] v'lDrPsf] b]v] .

æ´f]n] ÛÆ g]tfhLn] ´f]n]nfO{ cF7\ofpFb} lrRofP .

æeGgf];\ xh'/ ÛÆ

æd ;x/ hfG5' .Æ

æclg k/f]u|fd <Æ

æ5f8\b] .Æ

æclg of] /flt, af6f]df km]l/…Û nË8fn] d Pslbg h?/ cfpg] 5' eg]5 c/] ÛÆ

æTo;f] eP d s] u/f}+ < dnfO{ arf ´f]n] Û dnfO{ n'sf .Æ

æxh'/ lrGtf glng', d xh'/nfO{ arfpF5' . d xh'/nfO{ n'sfpF5' .Æ oBlk ´f]n] cfkm}+ nunu sfld/x]sf] lyof] .

æhËn k;]sf] nË8fb]lv olt 8/fpF5g\, o; ufpFsf oL d/]sf dflg;x¿ ;a} p7] eg] sfnLafa' / of] ´f]n]sf] s] x'G5 … <Æ pgLx¿sf] dgf]bzf ljrf/ ul//x]sL sfnLafa'sf] /;/Ë sfo{qmdsf nflu pkl:yt u/fOPsL Pp6L ljjz gf/Lsf] cf]7 km';km';fof] .

/flt rsdGgtf 5fO/Xof] . s's'/ klg e's]g Û

laxfg km]l/ sfnL eQmhgx¿ bf}l8P .

km]l/ gf/f nufP– sfnLafa'– lhGbfjfb Û

;fgf] dxnsf] ;fgf] ;ef xndf e]nf eP / km]l/ gf/f 3GsfP– g]tfhL ls – ho Û

t/ cxF Û g]tfhL cfpg' ePg . g]tfhL p7\g' ePg . ´f]n] g]tf vf]O < ´f]n] g]tf klg 5}g .

– g]tfhL– /flt g} 6fk ÛÛ

;xfos ´f]n] sfo{stf{, pk ´f]n] sfo{stf{x¿n] s]–s] s'/f ;'gfP Û ufpFdf ;j{q 8ª\sf lkmFlhof]–

– sfnLafa'sf] dxndf e"tn] af; u/]5 /]Ú .

– sfnLafa'nfO{ /ftdf e"tn] t;f{P5 /]Ú .

– sfnLafa'nfO{ /flt e"tn] nv]6]5 /] .

– cab]lv sfnLafa' g]tf klg gaGg] /]Ú .

– cab]lv sfnLafa' dGqLsf] ;kgf klg gb]Vg] c/] … Û

lj/f6gu/– &÷!) ddtf dfu{, df]/ª .


36gf b'3{6gf

/fddl0f 9'ª\u]n

z'?cft M

–æpm d¥of]Æ, eL8n] 3f]if0ff u¥of] .

–æd d/]sf] 5}gÆ p;n] eL8l;t hLjg dfUg vf]Hof] .

– p;sf] cft{gfb eL8n] ;'g]g .

– p;n] cfˆgf] gf8L 5fDof] . lkml6s\–lkml6s\ rln/x]´}+ nfUof] . t/ eL8n] Tof] klg b]v]g .

–æ/fd Û /fd ÛÛ :ju{af; ÛÛÆ eL8leq sf]nfxn alif{of] .

– p;sf] sfg 6§fof] . p;n] 6\jfn6\jfnL eL8tkm{ x]¥of] dfq, bofn' cfFvfn], t/ s;}n] b]v]g p;sf] x]/fO{ .

–æd hLljt 5', dnfO{ d'bf{ 3f]lift gu/, laGtL 5, dnfO{ a'´ .Æ p;n] xft k;f¥of] eL8tkm{ / k'gM hLjgsf] eLv dfUof], t/ s;}n] s]xL k|ltlqmof b]vfPg cyf{t\ eL8n] a'´]g p;sf] d"sefiff .

–æpm d¥of], lglZrt d¥of] .Æ eL8 b[9 b]lvof] .

36gf Ps M

b'O{ ckl/lrt cg'xf/ p;sf] cufl8 l7Ë pleP . p;n] b]Vof] . lz/b]lv kfp;Dd lgxf¥of] b'j}sf] . b'j} df]6f3f6f sfnfsfnf h'Ëfd'7] . b'j}sf] xftdf 8f]/Lsf] d'7f . pm lhNn k¥of] / dfq x]l//Xof] Pstdf;n] .

–ælx+8\ xfdL tFnfO{ lng cfPsf]Æ Pp6f la:tf/} af]Nof] pml;t .

–æsxfF <Æ pm csdlsFb} af]Nof] .

–æod/fhsf] c8\8fdf .Æ p;sf] sfgdf cfjfh 7f]lSsof] .

–ægfOF d hfGgÆ pm cfˆgf] ;fdYo{n] EofP;Dd RofFl¶of] .

–æ;f]´f]d'vn] dfG5;\ ls afFwf}+ o;n] <Æ xftsf] 8f]/L b]vfpFb} pgLx¿n] xsf/] p;nfO{ .

–pm 8/fof] / sfDb} hfg] :jLs[lt lbof] .

36gf b'O{ M

pm df]6/df a:of], pgLx¿ klg a;] . df]6/ u'8\of], :jrflnt ¿kdf . pm x]b}{ lyof] . df]6/ u'8\bfu'8\b} p8\of], cyf{t\ Kn]gdf ablnof] . pm cfsfzdf p8\b} tn x]g{ Jo:t lyof] . b]Vof], p;sf] z/L/ tn e'OFdf ;'lt/x]sf] 5 . dnfdLx¿ 8f]/L s:g Jo:t 5g\ p;sf] z/L/df . pm a;]sf] ofg p8\b} lyof] cfsfzdf / pm x]b}{ lyof], Pstdf;n] cfˆgf] d'9f] z/L/nfO{ . x]bf{ x]b}{ p;n] b]Vof], dnfdLx¿n] af]s] p;sf] d'9f] z/L/nfO{ / af6f] nfu], ;fob 3f6lt/ . t} klg pm x]b}{ lyof] .

cgfof; pm a;]sf] ofg afbnleq l5¥of] / p;sf] cfˆgf] d'9f] z/L/l;tsf] ;Dks{ 6'6\of] . Tolt dfq xf]Og, pm clxn] afbnleq lg:k§ cGwsf/sf] aLrdf lyof] / s]xL b]lv/x]sf] lyPg . ljdfg p8\b} lyof], afbn lrb}{ lyof], cGwsf/ l5rf]Nb} lyof] / pm lg:k§ al;/x]sf] lyof] .

36gf tLg M

–æk|e' Û xflh/ u/fPsf 5f}+ ÛÆ ;+jfb;Fu} p;n] ´l:s+b} cfFvf vf]Nof] . Pp6f lbuDa/ dfG5]sf] cufl8 p;nfO{ pEofOPsf] lyof] .

–æd sf] x'F lrg]sf] 5;\ <Æ lbuDa/ dfG5] pl;t k|Zg ub}{ lyof] .

–æ5}g xh'/Æ p;n] 8/fP´}+ hjfkm lbof] .

–æd od/fh x'F, t]/f] sfnÆ

–p;n] od/fhnfO{ lrGof] / cflQP/ k|0ffd u¥of] .

–ælrqu'Kt Û o;sf] kfk k'0o s] 5 s]nfpm ÛÆ u]?j:qwf/Llt/ kms]{/ od/fhn] cfb]z u/] . u]?j:qwf/L lrqu'Kt ePsf] p;n] 7Dofof] .

–æd]/f] vftf kN6fpFbf of] wdf{Tdf b]lvG5 k|e' ÛÆ lrqu'Ktn] lgj]bg u/] .

–æ:ju{sf] s'g snf}gL vfnL 5 <Æ od/fhn] k|Zg u/] .

–æ:ju{ g+= ;q vfnL 5 k|e' ÛÆ ;]jsn] tTsfn hfx]/ u¥of] .

–æo;f] k'0ocg';f/ :ju{ g+= ;q ;'xfpFbf] klg 5 k|e' ÛÆ lrqu'Ktn] yk] .

–æo;nfO{ t'?Gt :ju{ k7fpg] Joj:yf ldnfpm . o;sf] k'0o 5pGh]n :ju{ g+= ;q ;'vef]u u/fpg" .Æ od/fhn] cfb]z lbP .

36gf rf/ M

p;nfO{ 9f]sfleq k|j]z u/fO;lsPsf] lyof] . p;n] ;f]r]sf] lyof], …pm Pp6f sf]7fleq k|j]z ub}{5Ú k|j]zkl5 p;n] yfxf kfof], sf]7fleq xf]Og, pm Pp6f sDkfp08leq k|j]z u/]sf] 5 . p;sf cfFvfx¿ clxn] gofF 7fpFsf] gofF kl/j]zsf] kl/bz{gdf Jo:t lyP .

7"nf] kmnfd] vfkf nufOPsf] d"nu]6, hxfFaf6 pmleq k|j]z u/]sf] lyof], lsgf/df åf/kfn v8f lyof] . sDkfp08sf] jl/kl/ au}+rfn] ´ls´sfp, /ËLrËL km"nx¿ km'n]sf, nx/fbf/ la?jfx¿ sDkfp08jfnsf] leQfel/ a]l¥xPsf . ejgcufl8 7"nf] 8anL . 8anLdf lrKnf] e'OF, cyf{t\ ;Ëd/d/ la5\ofPsf] . To;sf] bfofFafofF un}+rf la5\ofP´}+ xl/of] b'jf]sf] rp/ . 5]p5fpdf w"kLsf af]6x¿ ljleGg cfsf/df sl6ª u/]/ ldnfOPsf] . Ps5]pdf df]6/ Uof/]hdf l6lnSs 6lNsg] kh]/f], k|f8f] . au}+rfdf dfnL km"n uf]l8/x]sf] . dxnsf] leQf ljleGg /Ë/f]ugn] cfsif{s / dgdf]xs . p;n] lgxf¥of] b[Zo, kl/b[Zo .

a/08fsf] lrKnf] e'O{Fdf cfgGbk"j{s ;'t]sf] PnP];g s's'/ p;n] b]Vof], p;nfO{ s's'/n] b]Vof] / e'Sof] . pm ´:Sof] . tTsfn Pp6f /ftf]lk/f], vfOnfUbf] o'js b]vfk¥of] . s's'/nfO{ xsf¥of] / p;sf] :jfut u¥of] .

Pp6f cQ/sf] kf]sf]leq k;]´}+ p;sf] gfsdf dudu jf;gf 7f]lsof] . gog 3'dfof] 9f]sflt/, b]Vof]= aQL; nIf0fn] o'Qm of}jgfGdQ iff]8fzL plt/ cfpFb} lyOg\ . p;sf] cfFvfdfq xf]Og dg;d]t ¿kjtLtkm{ Pslqt x'g k'Uof] . /ut ´nf{ eg]´}+ ufnf, sfnf] nfdf] skfn, pRr / k'i6 5ftL, s]zsf vDaf´}+ lkF8f}nf, ;]tf;]tf kfv'/f, d[usfh:tf cfFvf, af?n] sDd/ . pm dGqd'Uw eof] . p;n] ;'g]sf] ljZj ;'Gb/L log} x'g\ ;fob, p;n] o:tf] ;f]Rof] . h]7 dlxgfsf] w"kdf psfnf] r9\b} u/]sf] a6'jfn] cgfof; 5ª–5ª ´/]sf] lr;f] kfgLsf] ´/gf e]6\bf v';L x'Fb} snsn lr;f] kfgL lkP/ Kof; d]6]´}+ pm lgl:kmqmLl;t ¿kjtLsf] ¿k, ;f}Gbo{ lgofNb} cfFvfsf] Kof; d]6\b} lyof] . p;sf] Psfu|tf eË ub}{ ¿kjtL af]lng\–

æPS:So'h ld ÛÆ

pm ´:Sof] . …:ju{ eg]sf] t cd]l/sf kf] /x]5Ú p;n] dgdg} ;f]Rof] .

tTsfn p;sf] z°f lgjf/0f ub}{ o'jtLn] g]kfnLdf ylkg\– æyfs]/ cfpg' ePsf] 5, klxn] xft d'v w'gf];\, :gfg ugf]{;\, p7\gf];\ d afy?d b]vfOlbG5' .Æ

æ:ju{df klg cfhsf] zx/sf] xfjf ÛÆ p;n] km]l/ ;f]Rof] .

æcfpgf];\Æ o'jtLn] k'gM cfu|x kf]lvg\ .

pm p7\of] . o'jtLsf] kl5 nfUof] . afy?dleq k:of] . pm k'gM cfZro{rlst eof] .

tftf] lr;f] kfgLsf] kmf]x/f, Pp6f ¥ofsdf yl/yl/ dxFuf ;]Dk' / ;fjgsf ;fy} skfn /Ëfpg] ljleGg /Ësf lalug / cf}ifwLx¿, af:gfbf/ t]n / cQ/sf l;;Lx¿, csf]{lt/ XofË/df e'jfbf/ 6fj]nx¿ . oltdfq xf]Og afy?dleq} ljleGg Rofgno'Qm l6=le= ;]6 / le=l8=cf]= 8]ssf] Joj:yf .

p;n] Pp6f cfgGbsf] dx;'; u¥of] . afy?dleq . ;j{k|yd l/df]6 lyRof], of}gf]Q]hs b[Zox¿ ;NanfP l:qmgdf . pm ;f] x]b}{ afysdf]6leq l5¥of] / w]/}a]/ tftf] lr;f] kfgLdf v]Nof] . p;nfO{ nfUof], Pp6f /dfOnf] If0f u'hf¥of] . p;n] afy?dleq / cfkm" km"lt{nf] ePsf] dx;'; u¥of] . 6j]nn] z/L/sf] kfgL k'5\of] . sk8f nufof] / aflx/ lg:Sof] . a}7s sf]7fdf k:of] . sf}+rdf a:of] .

cl3sL o'jtL k'gM cfOk'lug\ . dl;gf] :j/df ;f]lwg\– æs] lng' x'G5, lr;f], tftf] <Æ

pm pgsf] df]xstfdf df]lxt lyof], s]xL af]n]g .

pgn] pxL k|Zg k'gM bf]xf]¥ofOg\ .

p;nfO{ eGg dg nfUof]– ælr;f] tftf] s]xL xf]Og, dfq ltd|f] ;fdLKoÆ t/ ;s]g . Psl5g cSdsfof] / eGof]– ætftf] Ps sk skmL kfP g'xfPsf] ;bL{ efU5 xf]nf .Æ

o'jtLn] a'l´g\, s]xL gaf]nL km/Ss kmls{g\ . p;nfO{ s] x/fP´}+ efg\ k¥of] . pm 6f]nfof] . pgsf] Ps xftdf l/Qf] lunf;, b"wsf] sk, skmL / lrgLsf] efF8f] /x]sf] 6«] lyof] eg] csf]{ xftdf x6jf6/s]; . pgn] tL ;a} rLh p;sf] cufl8sf] skmL 6]a'ndf /flvlbOg\ . pm cndNn k¥of] . p;n] Ps k6s pgsf] d'xf/ x]¥of], pgn] klg o;} df}sfdf p;sf] cg'xf/ x]l/g\ . rf/ cfFvf eP . pgn] s] ;f]lrg\, cfkm}+ skmL agfpg lunf;df tftf] kfgL vGofOg\ . ;f]lwg\– ælrgL slt /fvf}+ <Æ

æPs rDrf dfqÆ p;n] k|:6\ofof] .

pgn] skmL tof/ kfl/g\ / p;sf] cufl8 /flvlbOg\ .

pm pgsf] cg'xf/ x]b}{ skmL ;'sf{pg yfNof] . p;sf cfFvf ‰ofnaf6 aflx/ k'u] . Pp6f dfG5] kvf{n r9\b} u/]sf] b]lvof] . pm skmL ;'sf{pFb} Tof] b[Zo x]g{ yfNof] . Tof] dfG5] kvf{nsf] ;xf/fn] ‰ofndf k'Uof], ‰ofnaf6 sf]7fdf l5¥of], hxfF Pp6L cwa}+;] cfOdfO{ lyO{ . Tof] dflg;n] Tof] cfOdfO{nfO{ cFufnf]df s:of] . 7Ls o;}a]nf p;n] 3'6'Ss Ps3'6\sf] y's lgNof] . o'jtL p;sf] ultljlw x]b}{ lyOg\ ;f]lwg\–

æs] x]l//x]sf] 6\jfn6\jfntL <Æ

pm ´:Sof] . o;} df}sfdf pgn], kvf{n r9\g] dfG5]n] h:t}, p;nfO{ cFufnf]df a]l/g\ .

æ of] s] u/]sf] <Æ pm RofFl¶of] .

æcsf{sf] x]g]{ xf]Og, l;Sgf];\ :juL{o cfgGb lng, oxfF o:t} ug'{ k5{ .Æ pgn] elgg\ .

p;df sf}t"xntf a9\of] . æTof] dfG5] lsg kvf{n r9]sf] <Æ p;n] cfkm" a]l/Psf] cFufnf]sf] a]jf:tf u/]´}+ k|Zg u¥of] .

æ:juL{o cfgGb lng, lsgls of] :ju{ xf] .Æ pgn] ;lhnf] pQ/ lbOg\ .

æTof] cwa}+;] cfOdfO{ <Æ p;n] c¿ hfgsf/L lng vf]Hof] .

æTof] kltj|tf cfOdfO{ xf] . p;sf] nf]Ug] hd{gLdf 5 . p;sf] nf]Ug]n] ;w}+ To:t} k|ltj|tf ag]/ a:g] kf7 k9fPsf] 5 / cfkm" hd{gLaf6 kms{bf pgLnfO{ ul/a gaGg eg]sf] 5 .Æ

p;sf] sfgdf of] hjfkm k'Ubf pm cs}{ ;+;f/df k'lu;s]sf] lyof] .

36gf kfFr M

pm :ju{ g+= ;qsf] sf]7f, rf]6f rxfb}{ lyof] . ;fydf kyk|blz{sf pj{zL lyOg\ . p;n] b]Vof]– tLg rf/j6L cfOdfO{x¿ Dofl/h v]Nb} lyP .

æpgLx¿ sf] x'g\ <Æ pj{zLl;t p;n] k|Zg u¥of] .

ælogLx¿ xflsdsf kTgLx¿ x'g\, nf]Ug]x¿nfO{, of]hgf, ljsf;, ldl6ª, /fli6«o lrGtgdf Jo:t x'Fb} lk=P= ;Fu ;fgf]ltgf] enfs';f/Ldf ;do lgsfNg' d'l:sn 5, lar/Lx¿ lbge/ PSn} s;/L ;do sf6\g', To;}n]…Æ

æ3/sf] sfdwGbf u/]/ a;] e} xfNof]Æ pj{zLsf] pQ/ lrQ ga'´]sf] efjdf p;n] ts{ k]z u¥of] .

æof] :ju{ xf], oxfF sfd ug'{ kb}{g, gf]s/ rfs/ 5g\Æ pgn] k|:6\ofOg\ . pm pgsf] s'/f ;'Gb} cl3 a9\of] . rf]6f, sf]7f, sf};L, a/08f, sDkfp08, au}+rf, pm w]/}a]/ w]/}lt/ rxf¥of] . w]/} b]Vof] . s]xL– ef8f jt{g ;kmf ug]{x¿, sk8f ;kmf ug]{x¿, sf]7f ldnfpg]x¿, au}+rf uf]8\g]x¿, la?jf sl6ª ug]{x¿, sf/vfgf rnfpg]x¿ ;a} xf]rf sbsf, slnnf cg'xf/sf, h'Fuf /]vL ga;]sfx¿, 5ftL gkm's]sfx¿ lszf]/ lszf]/L x'g\ jf afnaflnsf x'g\ p;n] 5'§\ofpg} ;s]g . ;f]Wof]– æhxfFtxLF sfd ug]{x¿ afnaflnsfh:tf b]lvG5g\, s] :ju{df afnaflnsf ;DaGwL sfg'g 5}g <Æ

æ5, lsg gx'g', eP/ g} t logLx¿n] cfwf/e"t cfjZostf k|fKt u/]sf 5g\ . of] :ju{ xf], To;}n] logLx¿n] k]6e/ vfg kfPsf 5g\ . cfª 9fSg] u/L nfpg kfPsf 5g\ . cf}ifwL pkrf/ kfPsf 5g\ . dgf]/~hgsf nflu /ftel/ g;'t]/ 6]lnlehg x]g]{ 5'6 kfPs} 5g\ .Æ

æ:ju{nf]s wdf{Tdfx¿n] wd{ u/] jfkt ;'v ef]u ug]{ 7fpF xf]Og <Æ

æxf]Æ

æclg lsg t oL afnaflnsfx¿ :ju{ k|fKt u/]/ klg gs{ ef]u u/]h:t} rfs8L ug{ afWo 5g\ <Æ

æxf], 7Ls xf], logLx¿ caf]w 5g\, logLx¿n] s]xL kfk u/]sf 5}gg\, To;}n] :ju{ k|fKt u/]sf 5g\, ef]s} a;]sf 5}gg\, gfË} a;]sf 5}gg\ . t/ :ju{df klg sfd u/]/ vfg' kgf{sf] sf/0frflx+ logLx¿sf afa'–afh]n] u/]sf] kfksf] kmn xf] . logLx¿sf afa'–afh]n] cfˆgf :yfgLo 7"nfa8fsf C0f vfP/ ;fjfF r'Qmf ug'{ t stf xf] stf hLjge/ pgLx¿sf] 3/df rfs/L u/]/ Aofh;d]t r'Qmf kfg{ ;s]gg\, cfˆgf] 3/v]t ;'Dk] C0fafkt / d/]/ uP . To;}sf] kmn 5f]/f gfltx¿n] ef]Ub}5g\ .Æ

p;n] pgsf] s'/f s] a'‰of] r'krfk cl3 a9\of] . p;sf] cfFvf Pp6f ;fgf] km'Rr] / e'F8Ljfn dfG5]df k¥of] . ;fgf] km'Rr] eGb} lyof]–

ær rf lr rL r' r" r] r}Æ

e'F8Ljfn l;sfpFb} lyof] –ærf rf r' r"Æ

;fgf] km'Rr] eGb} lyof]– æb'O{ Psfg b'O{, b'O{ b'gf rf/, b'O{tLofF 5, b'O{ rf}sf] cf7 .

e'F8Ljfn l;sfpFb} lyof]– æb'O{ b'gf rf/, rf/ b'gf cf7, cf7 b'gf ;f]¥x, ;f]¥x b'gf aQL;, aQL; b'gf rf};¶L .

æs:tf] u'?, s:tf] r]nf], s:tf] k9fO, s:tf] k7g kf7g ÛÆ pm cfkm} a8a8fof] .

æu'? r]nf klg xf]Ogg\, k7gkf7g klg xf]Og, oL Jofkf/Lsf afa' 5f]/f x'g\ . Jofkf/ ug{ l;sfpFb}5 afa'rflx+ 5f]/fnfO{Æ pgn] k|:6\ofOg\ .

pgLx¿ cl3 a9] . p;n] b]Vof], c¿ w]/} b]Vof]–

dgf]/~hg g} dgf]/~hg cfgGb} cfgGb / of}jgfGdQ o'jtLx¿, gfrufg, /f; nLnf, kf/blz{tf, cZnLn rnlrqsf] kof{Kttf, lao/, jfOg, 8«U;, leou|fsf] ;j{;'netf . st} df;'sf kl/sf/x¿, st} ld7fOsf cfO6dx¿, st} a§faGb vfBx¿ sfh' ls;ld;, d/d;nfx¿, lk|mhsf kmnkm"n tyf af]tnaGb k]ox¿ . cefjsf] gfd 5}g, lrtfpg' k5{ cfOk'U5 . p;n] b]v]sf] dfq xf]Og, cfkm"n] klg pkef]u u¥of] .

o; k|sf/ p;n] w]/} sfn u'hf¥of], cfgGbk"j{s ;'v ef]u u¥of] . o:tf] jftfj/0fdf p;n] slt ;do JotLt uof], pm cfkm}nfO{ yfxf ePg .

36gf 5 M

æt]/f] k'0o ;lsof], ca t}+n] gs{ hfg' k5{ .Æ cgfof; o:tf] ;'Gof] p;n] . rf/}lt/ x]¥of] sf]xL b]v]g .

æs;n] eGof] <Æ pm ;f]Rb} lyof] . cs:dft\ p;sf] 9f8df c1ft e'Ss Ps nft alh|Psf] dx;'; u¥of] . pm n8\of] . p;nfO{ sxfnL nfUof] . pm v:of], tn tn v:of], lgs}a]/ v:of], vl;/Xof] . lgs}a]/kl5 yrfl/P´}+ eof] . pm /f]lsof] . s]xLa]/ cfFvf vf]Ng} ;s]g . k'/} hLp b'Mv]sf] dx;'; eof] . æca d kSs} gs{ knfog ePsf] x'g'k5{ ÛÆ p;n] dgdg} ;f]Rof] . la:tf/} cfFvf vf]Nof] . s]xL b]v]g . Ps k6s cfFvf ldRof] . cfFvf lk/f] dx;'; eof], w'nf] w"jfFn] . la:tf/} lgofNof], cfsfz b]Vof], wldnf] cfsfz .

pm ;lsg;sL p7\of] . lx+8\g vf]Hof], v'§f na{l/P´}+ eof] . t}klg kfOnf rfNof] . kfOnf cfˆg} ;'/n] rfNg kfO/x]sf] lyPg, p;n] . s;}n] x'TofO/x]sf] lyof] p;nfO{ . p;n] x]¥of] . b]Vof] . dfG5] g} dfG5]sf] e]n cf]Ol/´}+ nfUof], pm cfkm} 5]plt/ klG5of] . ;'OoF cfPsf] df]6/n] ´08} gxfg]sf] p;nfO{ . pm k'gM klG5of], klG5Fbf klG5b} n8\of] . p;sf] z/L/dfly eL8sf] sjfh lyof] . pm nl8/Xof], eL8sf] af]´ yfld/Xof], s;}n] k'5]g p;nfO{, s;}n] bof b]vfPg p;nfO{ . pm a]xf]z eof] .

pm lapFl´bf cfkm"nfO{ kmf]x/sf] 8Ë'/df kfof] . Pp6f s's'/ p;sf] z/L/ rf6\b} lyof] . pm p7\of] / a:of] ToxL kmf]xf]/sf] /f;dfly . p;n] b]Vof]–z/L/el/ sfnf]sfnf] don s6\sl6Psf cf7 bz afnaflnsf / lszf]/ lszf]/Lx¿ kmf]xf]/sf] /f; lr/kmf/ ub}{ lyP . sf]xL Knfl:6s a6'Nb} lyP . sf]xL kmf]xf]/aLr ldlNsPsf] h"7f] l6k]/ d'vdf xfNg Jo:t lyP, dfgf} s's'/sf 5fp/fx¿ kmf]xf]/ vf]l;|b} vfFb}5g\ .

p;n] pgLx¿nfO{ bofn' cfFvfn] x]¥of], t/ p;nfO{ x]g]{ cfFvfx¿df st} bofsf] t'; e]l6Pg . Pp6f lszf]/ bu'b}{ pm ;fd' cfOk'Uof] . p;nfO{ nfUof] kmf]xf]/sf] y'k|f] pkl:yt ePsf] 5 . kmf]xf]/L lszf]/ cfpFbfcfpFb} kmf]xf]/ ufnL a8\a8fpFb} lyof] . p;sf] cf;o lyof]– æTof] pgLx¿sf] Pl/of xf] / ToxfF gf}nf] dflg;sf] pkl:ylt dfGo x'Fb}g .Æ pm la:tf/} p7\b} lyof], kmf]xf]/L lszf]/n] Ps d'Ssf xflgxfNof] . pm gfsaf6 /ut aufpFb} af6f] nfUof] . p;sf] /ut aUg' s;}sf] rf;f]sf] ljifo ag]g . pm lx+8\of] . Psn} lx+8\of] . lx+l8/Xof] . w]/} 7fpF rxf¥of] . w]/} ;do JotLt u¥of] . w]/} ef]s vKof] . w]/} Kof; vKof] . w]/} ef]Uof] . w]/} b]Vof]–

–leQfdf lk;fk ug]{ yf]/} b]Vof], lk;fk u/]sf] x]g]{ w]/} b]Vof] .

– lXjn lro/df 3'Db} dfu]sf] b]Vof], dfu]sf] k};fn] /S;L lkPsf] b]Vof] .

– af6f]df s]6fn] s]6L ;dfPsf] b]Vof], s]6Ln] rKkn xfg]sf] b]Vof], k/ k'u]/ kms]{/ cfO{ –…;/L Û cl3 d]/f] bfh' cfOk'Uof] / ltdLnfO{ s'6]sf] clego ug'{ k¥of], ca hfpmF lx+8Ú eGb} xft ;dft]sf] klg b'Vof] .

– ;]G6 5/]/ ugfpg] 5f]Kg vf]Hg]x¿ b]Vof] .

– 9n agfpg ;8s vGg]x¿ b]Vof] .

– cf}ifwL a]Rg ufO8 ug]{x¿ b]Vof] .

– ;8s gfKg /ft geGg]x¿ b]Vof] .

– jfn kf]Tg /fhgLlt ug]{x¿ b]Vof] .

– r]nL a]Rg k};f sdfpg]x¿ b]Vof] .

– xh'af{ / gfltgL;Fu} kf}8L v]Ng]x¿ b]Vof] .

– n'uf vf]Ng km];g b]vfpg]x¿ b]Vof] .

– ;f]¥x jif]{nfO{ hflu/ lbg /S;L a]Rg]x¿ b]Vof] .

– 3/af6 Knfl:6s kmfNg 3/ ;kmf ug]{x¿ b]Vof] .

– 3/ agfpg 3/ eTsfpg]x¿ b]Vof] .

– rp/ ldRg sDkfp08 nufpg]x¿ b]Vof] .

– /S;L lgif]lwt If]q 3f]if0ff u/]sf] v'l;ofnLdf /S;L lkpg]x¿ b]Vof] .

– lbpF;} h"gsL/L ;dfpg]x¿ b]Vof] .

– wf/f kFw]/f Ps}kfg]{x¿ b]Vof] .

– ;+:sf/ arfpg ;+:sf/ ldRg]x¿ b]Vof] .

– rDrf prfNg a"9L e}+;L dfg]{x¿ b]Vof] .

– v;L agfpg afv|L dfg]{x¿ b]Vof] .

– /Ë a]Rg ld7fO{ ksfpg]x¿ b]Vof] .

– rfdn ld:g 9'Ëf s'6\g]x¿ b]Vof] .

– k'/:sf/ yfKg k'/:sf/ afF8\g]x¿ b]Vof] .

– e|i6frf/ lgjf/0f c8\8f pb\3f6g u/]afkt sld;g r8\sfpg]x¿ b]Vof] .

– lbgel/ lu§L s'6\g]n] eGbf a9L sdfpg df;' a]Rg]x¿ b]Vof] .

– dfg{nfO{ afFRg]x¿ b]Vof], afFRgnfO{ dfg]{x¿ b]Vof] .

b'3{6gf

pm ´Nof:; Ao"Fl´of] . /Tgkfs{sf] w"kLsf] 5xf/Ldf lxhf]h:t} pm al;/x]sf] lyof] . p;sf] cufl8sf] s'g} :ju{ lyPg, gs{ lyPg . p;sf] cufl8 p;sf] nf; klg lyPg . pm lyof], p;sf] z/L/ lyof] / p;sf] lagf nufdsf] dg lyof] . p;sf cfFvfx¿ lyP, hf] cfsfzlt/ 6f]nfO/x]sf lyP . 3fd lgs} dfly uO;s]sf] lyof] . pm p7\of] l7Ë pleof], hLp tGsfof], cfFvf ldRof] / nk|msnk|ms lx+8\of] . lx+8\bf lx+8\b} p;sf] dg s'Fl8of], æ:ju{ < gs{ <Æ pm km]l/ pleof], cfFvf tGsfof], w]/} k/;Dd p;n] s]xL b]v]g, h] b]Vg rfx]sf] lyof] . b]Vof]–lxhf]h:t} / cl3h:t} ltg} ;]tf dxnx¿, cflnzfg ejgx¿, ltg} uNnL, ;8sx¿ / dfG5], dfG5]x¿ . pm km]l/ cfsfzlt/ kmls{of] . p;nfO{ nfUof], p;sf] 6fpsf] dflysf] cfsfz ;]t' xf] :ju{ / gs{sf] / pm ;f; km]g]{ gfddf gfssf] Pp6f Kjfnaf6 :ju{ / csf]{af6 gs{sf] 3[l0ft uGw lg/Gt/ ;'Fl3/xg] afWo ;fnfvfnf hLj xf] . t/ p;sf] lbdfudf Pp6f k|Zg d8fl/of], h'g k|Zgn] p;nfO{ cfh;Dd nv]l6/x]sf] 5,Æ pm clxn] sxfF 5, :ju{df ls gs{df <Æ h;sf] hjfkm p;n] cfh;Dd klxNofpg ;s]sf] 5}g / klxNofpg] ;°]t kfPsf] klg 5}g .


8]df]qm\of;L xfOxfO Û

/fh]z /]UdL …/d]zÚ

ndtGg km}ln/x]sf] 5 sfnf], nfdf] ;8s .

/fltdf lj/fgf] nfUg] Tof] j[4 ;8sdfly Pp6f ´'q] cfs[lt cfˆgf lr;f v'§fx¿ ntfl//x]sf] 5 Pp6f af]/f / To;leqsf cfˆgf kL8fx¿ lk7\o"Fdf 6fF;]/ . lbgel/sf] tLj| Jo:ttfkl5sf] ;8s df}g nfu]sf] 5 . Psfb'O{ uf8L / df]6/;fOsnx¿n] ;8ssf] 5ftL lrl//x]sf 5g\– Rof/{, Rof/{ . lbge/ kmflnPsf kmf]x/x¿ ;8sdf oqtq 5l/Psf nfU5g\ . /fgLkf]v/Lsf] kfgLdf Pp6f lg:k§ sfnf] cGwd'li7 5fPsf] b]lvG5 . pm Tot} lgofN5 dfgf}+ ls p;sf] efUo ToxL+ cFWof/f]d} ?DdlnPsf] lyof] . kf/L 306f3/sf] 38Lsf] cfjfhn] p;sf] df}gtf eË ul/lbG5 . 306f3/sf] cfjfh;Fu} p;n] ToxL+ tnsf] kfs{ ;lD´G5 . cl:t ToxfF p;n] Knfl:6s p7fpFb} lx+8\b} lyof] . ptfl/taf6 cfPsf Psx"n :s'n] s]6fs]6Lx¿lt/ o;f] x]l//x]sf] dfq s] lyof] pgLx¿n] vft] eg]/ lh:SofP . ;–;fgf 9'Ëf p7fP/ xfGgyfn] . pm PSnf] lyof] . p;nfO{ Hofb} kL/ nfUof] . p;sf] cfFvfaf6 aa{tL{ cfF;' t Tolta]nf ´¥of], hlta]nf Pp6f eb| dfG5]n] s]6fs]6Lx¿nfO{ ;D´fPsf] lyof] .

p;n] Knfl:6s p7fpFYof] . 7]s]bf/nfO{ nu]/ a]RbYof] . To;}af6 cfPsf] k};faf6 cfkm"n] s]xL vfGYof] . ;'Tg] 7fpF t clndflysf] rf}/df k|foM x'GYof] . w]/}k6s ;fyLx¿;Fu /lftdf cfuf] tfk]/ klg a;]sf] 5 . sltk6s s;}sf] a/08fdf a;]/ /ft latfPsf] 5 . Ps/ft Pp6f 3/sf] a/08fdf a;]sf] ;D´gf 5 p;nfO{ . 5]plt/ u'8'lNsPsf] lyof] ef]sf] k]6;Fu} cfˆgf xftx¿ 3'F8fleq 3';f/]/ . ef]sn] p;sf] k]6 b'v]sf] lyof] . Pp6f s]6f]n] yf]qf] efF8f]df s]xL vfgf NofP/ 5]pdf /flvlbof] . pm v';L eof], sfgfn] vf]h]sf] cfFvf] e]l6P ´}+ . bË k¥of] . p;n] ;'t]/} vfgf vfof] .

pm ;fgf] lyof] . ;fg}df u'dfPsf] cfdfsf] sfvsf] sdL p;sf afa'n] x'g lbPgg\ . cfkm"nfO{ bz lbgsf] 5f]8]/ cfdfn] k|;jkL8fn] Hofg u'dfPsL lyOg\ eGg] p;nfO{ yfxf lyof], lyPg t/ p;n] cfˆgf afa'af6 dft[jfT;No k|fKt u/]sf] lyof] . pgLx¿ afa'5f]/f oxL ;x/df a;]sf] ;D´gf 5 p;nfO{ . pm af]l8{ªsf] ljBfyL{ lyof] sIff tLgsf] . afa'sf] ;–;fgf] hflu/ lyof] To;}sf] cfwf/df pgLx¿ oxfF a;]sf lyP . p;sf] k9fO{ /fd|f] b]v]/ afa'rflxF ;Gt'i6 lyP .

>LdtLsf] d[To'kl5 pgnfO{ w]/} 7fpFaf6 ljjfx ug'{k5{ eg]/ ;Nnfx cfP klg ;f}t]gL cfdfsf] 5f]/fk|lt dgf]j}1flgs å]if u|lGyaf6 pTkGg x'g;Sg] Jojxf/ ;D´]/ ljjfx ug{ dfg]gg\ . ToxL;fn pm sIff tLgdf k|yd klg ePsf] lyof] . afa' k|;Gg b]lvPsf lyP .

oGqjt lbgx¿ lalt/x]sf lyP . pgLx¿sf] ;fgf] ;+;f/nfO{ lgoltn] klg O{iof{ u¥of] . Pp6f afnssf] x[bo a]:;/L /f]of] . afnssf] sf]dn dl:tis l5ofl5of k¥of] . p;n] afa'sf] sfv klg u'dfof] . afa' sxfF x/fP p;nfO{ yfxf ePg . afa'nfO{ ;D´]/ lanfk u¥of], /f]of] t/ s?0f rLTsf/ z"Godf x/fof] .

To;kl5 sfsfx¿n] p;nfO{ ufpF k'¥ofP . ToxLsf] :s'ndf egf{ ul/lbP . lgoltsf] s8f ah|kft k/]sf] p;sf] Ifltu|:t dg ca k9\gdf nfu]g . cfkm" PSnf] 5' ls eGg] efjgfdf sxfnL nfUg yfNof] . b'AnfP/ Vofp6] x'gyfNof] . 3/df sfsfx¿n] dfof bzf{Psf] cg'ej p;nfO{ 5 t/ sfsLx¿sf] cufl8 df}g b]lvg] sfsfx¿sf] dfof vNnf] nfUg yfNof] . sfsLx¿sf] 8fFsf] ;f¥x} clk|o nfUg yfNof] . To; 3/df cfkm" la:tf/} gf]s/sf] e"ldsfdf /xg'k/]sf] cg'ej u¥of] cfkm}n] .

æcfˆgf cfdfafnfO{ vfO;\ ca xfdLnfO{ e'qf] vfg vf]H5;\Æ sfsLsf] clk|o af]nLn] sf]dn x[bodf k'gM e"sDk k}bf eof] . p;nfO{ oxfF s}bh:tf] nfUg yfNof] . p;sf] afn lg/Lxkgn] :jtGqtf rfXof] . Ps/ft ;a} ;'t]sf] df}sfkf/L 3/af6 efUof] / oxL ;x/df cfof] .

;x/df cfPkl5 xf] pm jf:tljs vft] ePsf] . ufpFdf s]xL gePsf]nfO{ klg vft] eGb}gg\ . ;x/sf] ;Eo efiffdf s]xL gePsf]nfO{ elgg] pkdf ca p;n] klg kfof] . p;nfO{ cfpFbf a9L b'Mv eof] . uf8Ldf ltg]{ ef8f geP/ s08S6/n] ;a}sf] cufl8 gfRg nufPsf] la;]{sf] 5}g . To;kl5sf tLglbg ef]sef]s} 8'ln/Xof] . rf}yf] lbgdf nvt/fg eP/ lxFl8/x]sf] lyof] . l/Fu6f nfUof], ;8sdf ´08} k5fl/of] . k5fl8af6 cfPsf] uf8Lsf] 8«fOe/sf] rsf]{ x'sfO{+ vfg'k¥of] æ;fn] vft], dg{ dg eP jfudtL k'naf6 xfDkmfNg ;Qm}g;\ eft] alhof, cfkm"dfq d/] t x'GYof] lg xfdLnfO{;d]t kfg{ vf]H5;\Æ nfn–nfn cfFvf ePsf] h'Fu] 8«fOe/ s/fpFb} lyof] .

æ;fFlRr sf7df8f}+df vft] slt a9]sf oL ;a}nfO{ 8fF8f s6fpg'kg]{Æ uf8Lleq}af6 cwa};] enfb\dLn] ‰ofnaf6 6fpsf] aflx/ lgsfNof] . To;lbg p;sf] dg a]:;/L /f]Psf] lyof] . cfF;'sf yf]kf cfFvfdf 6NknfPsf lyP . ef]sf] z/L/sf cËx¿ ;'if'Kt x'Fb} uO/x]sf lyP . p;sf] j]bgf ToxL glhssf] xf]6njfnfn] a'´]5 Sof/], ;8ssf] k]6Ldf plePsf] p;nfO{ af]nfP/ lrof, kfp/f]6L, t/sf/L vfg lbPsf] lyof] . To;sf] ef]lnkN6b]lv af]/fdf Knfl:6s p7fpg] sfd z'? u/]sf] lyof] . lgoltn] p;nfO{ lbPsf] hflu/ .

olta]nf pm rf}/df cfO;s]sf] 5 . pm k|foM oxL+ a:5 . of] rf}/df cfkm"nfO{ ;'/lIft 7fGb5 . To;f] t cl:tdfq oxL rf}/5]psf] 3/df rf]/L x'Fbf p;nfO{ klg s]/sf/ kf/]sf x'g\ . cfkm"nfO{ ;f]lwPsf s'/fx¿ gd| eP/ ;fFrf];fFrf] atfPsf] lyof] . rf]/ cs}{ xf] eGg] yfxf kfPkl5 dfq 5f]l8of] p;nfO{ .

p;n] Kofsx¿ hDdf u¥of], cfuf] ;Nsfof] . lr;f] atf;n] 708L ePsf]n] cfuf] tfKof] cfuf]sf /fkdf glhs}sf] zflns b]lvof] . cl:t dfq} oxfF y'k|} dfG5]x¿ hDdf ePsf lyP . /fd|f] n'uf nufPsf, lrNnf] uf8Ldf r9]sf / cl3kl5 k'ln; lnP/ oxfF cfPsf lyP . of] rf}/ dfG5]n] el/Psf] lyof] . of] zflnsdf km"ndfnf r9fPsf lyP . zflns ;fFlRrs} af]Nnf´}+ ePsf] lyof] . p;n] s'lGg s] ;kgf b]v]sf] /] clg Tof] ;kgf k"/f ug{ xfdLn] sDd/ s;]sf 5f}F eGy] dfOsdf ;'lsnf dflg;x¿ .

/ft lgs} lalt;s]sf] 5 . la:tf/} lgb|f nfUg yfNof] . ToxL zflnsd'lg l;d]G6n] agfPsf] 7fpFdf cfˆgf] sfnf] af]/f cf]R5\ofof] / klN6of] . crfgs s]xL j:t';Fu 7f]lsPsf] cg'ej x'G5 . o;f] x]¥of] glhs} s's'/ klN6/x]sf] lyof] . klxn] t s's'/;Fu l3g nfUof] . pm 5'l§of] . s's'/af6 5'l§bf p;nfO{ stf–stf lr;f] cg'ej eof] . s's'/ klg a];fxf/f lyof] pmh:t} . s's'/sf] tftf];Fu km]l/ 5f]Og dg nfUof] . o;/L s's'/;Fu} 6fFl;P/ ;'Tof] pm .

laxfg ;8s lapFl´of] / ;Fu} pm klg lapFl´of] . s's'/ Ao'Fl´g ;s]g, s's'/ dl/;s]sf] lyof] . zflns dflyaf6 zLtsf yf]kfx¿ p;sf] z/L/df k/]sf lyP . o;f] x]¥of] zflns zLtn] leh]sf] lyof] .

…xfOxfO 8]df]qm\of;LÚ eGb} 6'Fl8v]nlt/ uP/ slxNo} gkms]{sf] cfˆg} afa'sf] xf] Tof] zflns eGg]s'/f p;n] yfxf kfPg .

pm clxn] klg cfˆgf] afa'nfO{ ;D´]/ slxn]sfxLF afa'n]´}+ uLt ufpF5– …8]df]qm\of;L xfOxfO…Ú

—v'sf]{6, kj{t


cfj/0f n]v || ;do—;Gbe{ || ;dLIff || kq–k|qf+z || n3'syf || b[li6sf]0f || lgofqf || ofqf–;+:d/0f
syf
|| sljtf || lgaGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || snf lrGtg || lrgf/L || hflt÷;+:s[lt || snf Joª\Uo lgaGw || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP