mainlogo2.jpg (11011 bytes)

madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 10 Falgun 2058
February - March,
2002.

k':ts÷klqsf


Oltxf;k|]dLx¿sf nflu pkof]uL u|Gy

g]kfnsf] Oltxf; n]vgdf 5'§} klxrfg lbg] Oltxf;sf/ lrQ/~hg g]kfnLsf] nfdf] cGt/fnkl5 Pp6f gf}nf] s[lt ;fj{hlgs ePsf] 5 . To;df syfTds¿k lbOPsf] eP klg Oltxf;sf] w/ftnnfO{ zt k|ltzt 6]Sg k'u]sf] 5 . zfnLg k|:t'tL, k"0f{ zAbfjnL, k'i6 jfSo, uxg cy{ af]Sg] zAb rog o;sf ljz]if s'/f x'g\ . yf]/} t/ dL7f] n]Vg] g]kfnLsf] kfl/jfl/s kl/j]zn] Oltxf;sf/ aGg k'u]sf] pb\uf/ JoQm ug]{ JolQmTj cf]lhnf] nfUb5 . pgsf] gofF s[lt kfl/jfl/s if8\oGqsf syfx¿n] kf7snfO{ Psk6s 3R3RofPsf] 5 .

ljleGg klqsfdf n]vx¿ dfkm{t k|jfx ul/;lsPsf ;ftj6f bL3{sfo n]vx¿sf] P]ltxfl;s dfnf dfGg ldNg] k|:t't s[ltnfO{ sdndl0f cfrfo{ bLlIftsf] nlnt] e"ldsfn] lrNnf] kfl/lbPsf] 5 . klxnf] n]v, hf] k|:t't s[ltsf] klxnf] cWofo eGg ldNg] kfl/jfl/s if8\oGqsf syfx¿nfO{ ;Dk"0f{ u|Gys} lgrf]8 elglb+bf s'g} km/s kb}{g . To; cWofodf g]kfnsf] Oltxf;sf] cfw'lgssfnnfO{ ;n{Ss} ;d]6]sf] kfOG5 . To;df >L # hËaxfb'/ /f0ffn] cfˆgf] efO adaxfb'/ s'Fj/ /f0ffhLnfO{ if8\oGq u/L l;4ofPsf] ck'i6 k|;ËnfO{ cufl8 NofPsf 5g\ . Oltxf;nfO{ sNkgfsf] hnk /flvPsf] 5 h'g k|i6 ug]{ cfwf/ gldn];Dd cg'sNkgfs} ¿kdf lng' kg]{ b]lvG5 .

s[ltsf] bf];|f] cWofodf /f0ff zf;gsf] /f]nqmd Joj:yf / ljljw wd{kqx¿sf] ljj]rgf ul/Psf] 5 . /fhgLltnfO{ wd{kqsf lnsdf lx8fpFbf s:tf cfGtl/s 3ft k|lt3ft kg{ ;Qm5g\ eGg] s'/f klg ToxfF ;f¥x} ;Lk nufP/ k|:t't ul/Psf] b]lvG5 .

k|:t't s[ltsf] t];|f] cWofodf g]kfn / a[l6z ;fd|fHosf] ;DaGw ljifodf rrf{ ul/Psf] kfOG5 . h;sf] p7fg a[l6z ld;gsf] O;fO{ wd{k|rf/sf] axfgfdf Jofkf/ ug{ dNnsfndf k|j]z ePaf6 ul/Psf] 5 . >L % a8fdxf/fhflw/fh k[YjLgf/fo0f zfxn] O;fOx¿nfO{ nv]6] . Tof] qmd lj=;+= !*%* ;Dd sfod} /Xof] . SofK6]g gS;sf] Ifl0fs pkl:yltaf6 t;]{sf] g]kfnn] lj=;+= !*&! dfa[l6z ef/t;Fu o'4 df]Ng' k¥of] . g]kfnk'q eLd;]g yfkfn] g]kfn arfP . pgn] ef/tLox¿nfO{ ;d]t cª\u|]hL u'nfdLaf6 d'Qm u/fpg] of]hgf agfPsf lyP . t/ pgnfO{ To;df ;kmntf ldn]g pNn]v 5 .

k|:t't s[ltsf] rf}yf] / clGtd cWofodf k|wfgdGqL rGb|zdz]/sf] s"6gLlt ljifodf jN6fO{ kN6fO{ ul/Psf] 5 . O{= !(@# sf] g]kfn a[6]g d}q[ ;lGwnfO{ g} d"n s]Gb| agfOPsf] kfOG5 . O{= !()& af6 g]kfnnfO{ ;fj{ef}d agfpg vf]h]sf], O{= !()$ sf] of]ªx:j]08 ld;gnfO{ d2t u/]sf] a]nfot ofqf ug'{, lzsf/ ug{ a]nfotLnfO{ g]kfn lgDTofO{ cª\u|]hx¿;Fu k|wfgdGqL rGb|n] ;DaGw la:tf/ u/]sf] s'/f ljz]if pNn]v ul/Psf] 5 . To;} k|;Ëdf ælxh\ d]h]i6L b lsª\u >L % nfO{ lxh xfOg]; >L # k|wfgdGqLnfO{ ;Daf]wg ug{ cª\u|]hx¿nfO{ hf]8 lbg] s'/f klg :ki6 pNn]v ul/Psf] 5 .

a8f] dL7f] tl/sfaf6 k|:t't ul/Psf] kfl/jfl/s if8\oGqsf syf gfds s[lt P]ltxfl;s cGj]if0fsf kIfaf6 dxTjk"0f{ sfo{l;4 ePsf] 5 . cWofofGtdf l6Kk0fL / To;kl5 kl/lzi6 k|:t't ul/Psf] of] u|Gy tYodf cfwfl/t 5 . hDdf %% j6f k|sflzt / ck|sflzt clen]v ;dflji6 k|:t't s[lt Oltxf;k|]dLx¿sf lglDt ;|f]t ;fdu|Lsf] ¿kdf l;4 x'g ;Ifd b]lvG5 .

k':ts– kfl/jfl/s if8\oGqsf syfx¿ -P]ltxfl;s n]v;ª\u|x_ . n]vs– lrQ/~hg g]kfnL . k|sflzsf– >LdtL d]/L /fhe08f/L, skgdfu{, afF;af/L . ;+:s/0f– k|yd, @)%& j}zfv . d"No– ?= !)).– k[i7– @)±!(^

– 8f= /fhf/fd ;'j]bL

***

cg'jfbn] dd{ dg{ lbPsf] 5}g

8An'= 6L= lo6\;n] cfˆgf] l6Kk0fLdf eg]sf 5g\ æ… /jLGb|gfy 7fs'/sf oL uBfg'jfbx¿n] d]/f] /utdf olt vNanL dRrfPsf 5g\ hlt jiff}{b]lv c¿ s'g} lrhn] ug{ ;s]sf] lyPg, olb s'g} ef/tLo ofqLn] dnfO{ geg]sf] eP, ltgLx¿nfO{ ;Dej t'Nofpg] pgsf] hLjg / r]tgfsf k|jfx af/]df d}n] hfGg] lyOg .Æ

gf]a]n k'/:sf/af6 ;Ddflgt /jLGb|gfy 6}uf]/ -7fs'/_ sf] k|:t't uB jf pxfFsf sfJo JolQmTjsf af/]df klg s'g} kl/ro lbg' ;DejtM HofbtL x'g]5– To;df klg *&÷** jif{ k'/fgf] s[ltsf] t s'g} ePg . uLtf~hln ca rrf{eGbf dfly /x]sf] 5 / o; uBaf6 k|efljt ;flxTosf] dfq rrf{ pko'Qm x'G5 . jf:tjdf ef/tLo ;flxTofg'/fuLx¿sf] egfO ;xL klg 5 . æ…xfdL jt{dfgnfO{ /jLGb|gfysf] o'u eGb5f}+ .Æ tyflk lo6\;sf] ljrf/ uLtf~hlnsf ;DaGwdf p4[t ug'{ plrt xf]nf –…of] sfJo Hofb} Jofks / ;/n 5, tkfO{+sf] b]zdf gofF k'ghf{u/0f hGd]sf] 5 .Æ

Pp6f s'/f of] klg ;To xf] ls ljrf/sf] s'g} ;Ldf of ;do x'Fb}g . oBlk of] ;dosf] pkh xf] . ljrf/sf ;|f]tsf ¿kdf ;donfO{ cnUofP/ x]g{ ldNb}g . o;/L x]bf{ k|:t't sfJosf] rrf{ pko'{Qm 7xg{ ;Qm5 . rrf{ c´ t'ngfTds eOlb+bf ;f¥x} j]z 7xb{5 . sf/0f gofF ljrf/sf] cf}lrTosf nflu klg tfTsfnLg / jt{dfg ljrf/sf] t'ngfTds JofVof cfjZos 5 . uLtf~hlnsf] tfTsfnLg / jt{dfg j}rfl/s zfZjttfdf ;dfgtf gx'g klg ;S5 / of] t];|f] ljrf/sf nflu ;d]t JofVofg'kof]uL 7xb{5 . o;sf nflu ;t{ eg]sf] /rgfsf] cWoog h?/L 5 . o;/L x]bf{ k|:t't uBsf] ;dof]kuL JofVofsf nflu uLtf~hnLnfO{ tGb'?:t ljrf/ k|jfxsf] Pp6f d'xfg jf k|]/0ff;|f]tsf ¿kdf :jLsf/ ug{ ;lsG5 .

uLtf~hln cg'bLt s[lt xf] / o;n] cWoogsf] ljljw zt{nfO{ 6fg{ ;Sbf] ;xof]u unf{ eGg] cg'e"ltnfO{ gsfg{ ;lsGg . t];|f] ljrf/ tTsfn k|:km'6g eOxfNg klg ;Qm5 / To;sf] cfjZostfdf o;n] Pp6f cefjnfO{ 6f/]sf] klg x'g;S5 . o;sf/0f klg clxn] d"nu|Gy jf o;sf ljrf/ kIfdf hfg'eGbf u|Gysf] cg'jfb kIfdf s]lGb|t eP/ rrf{ ug'{ pko'{Qm 7xb{5 .

k|:t't cg'lbt sfJo :jod\ n]vsåf/f cª\u|]hL cg'jfbsf cfwf/df ePsf] xf] . ;g\ !(!) df jËfnL efiffdf /lrt o; s[ltnfO{ ;g\ !(!@ df cg'jfbg ul/Psf] lyof] . k|:t't s[ltsf ;DaGwdf s'g} a]nf of] klg elgGYof] ls hlt ld7f; aËfnL efiffdf k9\bf kfOG5– Tolt cGo efiffdf kfOb}g . oBlk o; s[ltsf] ld7f;sf] cg'jfb :jod\ n]vsn] x'ax' ug{ g;s]tfklg To; ld7f;sf efj dd{nfO{ eg] pgn] hf]ufpg ;kmn ePsf 5g\ . ToxL efj dd{sf] Pp6f csf]{ cg'lbt o; s[ltn] arfpg ;Sof] af/] clxn] k"0f{¿kdf pNn]v ug{ sl7g ePklg To;sf nflu cWoogsf] a]Un} dxTj /xnf tyflk o; cg'lbt s[ltdf To; efjnfO{ hf]ufpg' kb{5 eGg] ;r]ttf ckgfPsf] dx;'; ug{ ;lsG5 . / oxL ;r]ttfsf] ;]/f]km]/f]df /x]/ o; s[ltsf] d"Nof°g ul/lbg] xf] eg] cg'jfbssf nflu ;DejtM Tof] xf};nf a9fpg] pbf/ sfo{ x'g;S5 .

k':ts– uLtf~hln . n]vs– /jLGb|gfy 7fs'/ . cg'jfbs– /d]z e§, kz'klt Gof}kfg] . k|sfzs– lg/fnf klAns]zG; bl/ofu~h gofFlbNnL . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d"No– ?= < . k[i7– *±!@^

– /d]z t"kmfg

***

dfgjLo ;+j]bgfsf] lr/kmf/

of] sljtf eg]kl5 x'?Ss x'G5g\ . ltg}k|lt ;dk{0f ul/Psf] slj ;fDa 9sfnsf] sfJoofqf dfG5]x¿ chªsf] ofqfdf sljtf;Fufnf] g]kfnL ;flxTosf kf7s;dIf ;fj{hlgs ePsf] 5 . 5f]6f df]6f u/L 5\ofnL; j6f uB sljtfx¿sf] ;Fufnf]leq dfgjLo efjgf, wf/0ff, ;Gb]z, sfdgf / j]bgfo'Qm ;+j]unfO{ sljn] gofF cfj/0f lbPsf 5g\ . kl5Nnf k':tfsf slj ;fDa 9sfnsf] klxnf] sljtf ;Fufnf] dfG5]x¿ chªsf] ofqfdf b]z, sfn, kl/l:ylt / tt;fk]If ljifof]Gd'v 36gfqmdnfO{ uDeL/ ¿kdf cGt/ ax;sf] ljifo ag]/ plePsf] 5 . k|foM pgsf ;Dk"0f{ sljtfx¿n] d'n ¿kdf dfgjtfjfbL / oyfy{jfbL kIfnfO{ g} sfJosf] s]Gb| ljGb' agfPsf 5g\ . ;ª\u|xdf ;d]l6Psf pgsf ;a}h;f] sljtfx¿n] km/flsnf] /fhdfu{ vf]h]sf] cg'e"lt x'G5 . dflg;n] ef]Ug] hLjg, bz{g / hut\ g} pgsf sljtfsf] cGtj{:t' eP/ plePsf 5g\ / slj sljtfsf] dfWodåf/f dflg;leqsf] sYoj:t'eGbf k/ hfg klg ;s]sf 5}gg\ . dfG5]x¿ chªsf] ofqfdf sljtfsf] ljifoj:t' dfG5]afx]s c¿ x'g} ;s]sf] 5}g . dflg;sf ;'vb'Mv xif{ lj:dft kL8f / lbgrof{sf] qmddf ef]Ug' k/]sf ljj;tfnfO{ klg sljn] lr/kmf/ u/]sf 5g\ .

k|:t't sljtf ;ª\u|xdf slj 9sfnn] ljut jt{dfg / eljiosf w]/} h;f] tYox¿nfO{ 5fd]sf dfq x}g k/Gt' ;dosf] 5fksf ;fy;fy} kbrfknfO{ ljljw efje"ld ;lxt zAblrqdf ;d]6\g vf]h]sf klg 5g\ . dfG5]x¿ chªsf] ofqfdf o'uLg r]tgf / o'uk/s ljDa Pjd\ k|tLsx¿ sfJoleqsf kl/rfos pmhf{tTj x'g\ . ljz]iftM k|hftGqsf] k'gM :yfkgf kZrft\ ;fwf/0ftof g]kfnL hgtfx¿ ´g\´g\ ul/a x'Fb} uPsf / g]tfx¿ r/d ¿kdf df]6fpFb} uPsf] hl6n l:yltsf] k|blz{t tYonfO{ klg sljtf;ª\u|xn] cfTd;ft u/]sf] 5 . j:t't o;f] x'g'sf k5fl8 cfˆgf ;do'uLg d"Noaf]wnfO{ la;{g' klg xf], h'g kIf sljtf k9\bf cg'ejhGo cg'e"lt nfUg;S5 .

casf] sljtf ;8saLr tt{/L kl;gfn] lgy|'Ss 7]nf tfGg]sf] gLnf] g;fsf] x'g]5, casf] sljtf afa' x/fPsf s]6fs]6Lsf x'g]5 casf] sljtf ;f/ËLh:t} k]6 ePsf ;f/ËL ahfpg]x¿sf] x'g]5 egL sljn] 7f]s'jf ;fy eg]sf 5g\ . x'g t s]xL jif{otf cfP/ ljz]if u/L g]kfnL ;flxTosf] sljtf ljwfdf sljtf;ª\u|x k|sflzt ug]{qmd tLj| ¿kdf cl3a9]sf] 5, of] ;flxTosf] If]qdf /fd|f] ;°]t klg xf], t/ h'g ¿kdf sljtf ;ª\u|xx¿sf] k|sfzg ePsf] 5 ToxL ¿kdf ;r]t kf7sx¿ qmlds ¿kdf 36\bf] cj:yf 5g\, h] eP klg pgsf] of] sljtf ;ª\u|x k7gLo sf]l6df eg] kb{5 .

k':ts–dfG5]x¿ chªsf] ofqfdf -sljtf ;ª\u|x_ . slj– ;fDa 9sfn . k|sflzsf– O{z' clwsf/L, x]6f}+8f . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d"No– JolQmut ?= %).– / ;+:yfut ?= !)).– k[i7– @#±&#

– l8NnL/fd ld> …>dhLjLÚ

***

ztfAbL k'?ifsf] ck]Iffsf] sljtf

;f+;fl/s zfZjt oyfy{tfsf] lrq0f ubf{ df}lns uB sljtfnfO{ klg kBdo ´°f/ dfkm{t z+vgfb ug]{ ;d;fdlos o'usf la/n} k|ltefx¿dWo] slj uf]kfn k/fh'nL klg Ps x'g\ . cfˆgf df}lns sfJox¿ dfkm{t k|of]uzLntf / ;+j]bgzLntfsf nflu gofF lbzfaf]wsf] cu'jfO ug]{ slj k/fh'nL k|of]uwdL{ ;flxTosf s'zn ;f/yL x'g\ . pgLåf/f lnlvt æzAb ztfAbL sfJo @)%&Æ o;sf] pbfx/0f xf] .

ztfAbLk'?if / zAbk'?if u/L b'O{ efudf ljeflht k|:t't sfJodf sljn] 5QL; hfx]/Lx¿ / c8\tL; pb\3f6gx¿dfkm{t sfJofTds Aofs'ntfsf] pb\3f]if u/]sf 5g\ . o;/L gjLg sfAowf/fsf] rxlsnf] 56f af]s]/ æzAb ztfAbLÆdfkm{t pGd]if a]udf cufl8 a9]sf slj k/fh'nL jt{dfg o'usf lj8Dagf / lj;Ëltx¿af6 56\kl6Psf 5g\ . pgsf sljtfx¿ sxfnLnfUbf] :jfy{lnK;f / las[lthGo jt{dfg ljZj dfgj k|j[lQsf] /xZof]b\3f6gdf dfq ;Lldt 5}gg\ . :jod\ g]kfndf ax'bnLo k|hftGqsf] k'gM :yfkgfkl5sf] qf;bLk"0f{ lgGofp/f] /fli6«o ¿k/]vfnfO{ klg :jtGqtfk"j{s 5n{Ëfpg] b]bLKodfg lzvfsf] e"ldsf lgjf{x u/]sf 5g\ .

slj k/fh'nL æzAb ztfAbLÆ sfJodf ljZj zflGtsf cu|b"t dxfdfgj uf}td a'4sf] lbJo cfnf]ssf] v'nf lbnn] ;+:d/0f u/]sf 5g\ . pg} clx+;fsf lxdfotL Pjd\ Pl;ofsf tf/f uf}tda'4sf] hGds'~h g]kfndf xfn d8f/L/x]sf] u[xo'4sf] nKsfk|lt efjljef]/ x'G5g\ . clg cfˆgf zAbx¿dfkm{t pg} a'4 eujfg\ h:t} ztfAbL k'?ifsf] k'gM cfudgsf] k|tLIff o;/L sljtf dfkm{t hfx]/ u5{g\ .

slj k/fh'nLsf sljtfx¿n] hlxn] klg ;Tosf] ;kgf b]lv/x]sf x'G5g\ . pgsf sljtfdf e"t, jt{dfg / eljiosf] lqj]0fL s]Gb| ljGb' dfq x}g . lzlz/ / j;Gtsf] ;+of]u cleJoQm ePsf] 5 . …o'4 / zflGtsf] bf]efgnfO{ sfJofTds zAb cfb]zsf] b"t dfkm{t ljlzi6 z}nLdf sfJo cg'e"lt hfx]/ ul/Psf] 5 . ctM sljtfnfO{ d'lQmsf] ;fwg dfUb} o'4df klg zflGtsf] ;Gb]z ;'gfpF5g\ slj .

o'4 lkkf;' g/eIfLx¿sf] jt{dfg ljZj oyfy{ / a'4sf] ;TotfaLrsf] ljs/fn vf8naf6 slj uf]kfn k/fh'nL lrTsfl/G5g\ . … clg k|:t't 5Gbo'Qm uB sfJodfkm{t ;fdLKosf] ;]t' hf]8\g s;/t u5{g\ . o;}n] k|of]uwdL{ eP/ klg ;/n, ;/; Pjd\ ;f}Gbo{ r]tgfn] el/Psf] o; o'usf] l;Ëf] b:tfj]h sfJo æzAb ztfAbLÆ cy{k"0f{ zAbx¿n] r'lnPsf] 5 .

k':ts– zAb ztfAbL -sljtf ;ª\u|x_ . slj– uf]kfn k/fh'nL . k|sfzs– ;j{bf jfª\do k|lti7fg . ;+:s/0f– k|yd, @)%& r}t . k[i7– !%$±@) . d"No–?= !)).–

– x]d/fh kf08] …cefuLÚ

***

gf/L j]bgfsf dfld{s k|:t'lt

g]kfnL ;flxTodf gf/LjfbL n]vg b'O{ tl/sfn] ‰ofFluPsf] kfOG5 . Ps, cfqmfds 9Ën] cfˆgf] ;jf]{kl/ lj/f]wL k'?ifnfO{ dfq 7fGg] / bf];|f], ?Gr] kf/fn] a'xft{g ;x]/ cfˆgf] lgolt g} o:tf] xf] egL ;D´f}tf ug]{, t/ t];|f] dfWod h'g 5, To;n] g t klxnf]nfO{ ;xL yfK5 g bf];|f]nfO{ :jLsf5{ cyf{t\ Pp6f lgtfGt k[ys\ b[li6af6 ;do kl/l:yltsf] k|:t'lt ub{5 . To:tf] n]vgdf k|j[Q /xg] n]lvsfx¿ g]kfnL ;flxTodf lgs} sd kfOG5g\ . To:t} n]vgdf k|j[Q ;ª\VofTds ¿kdf lgs} sd /x]sf n]lvsfx¿sf] k|ltlglwd"ns ¿kdf b]vf kg{ ;Sg] ;Defjgf af]s]/ cfOk'u]sf] 5 n]lvsf zf]ef e§/FO{sf] cf}kGofl;s s[lt …cGToxLg cGToÚ.

k|:t't s[lt n]lvsf zf]ef e§/fO{sf] hLjgdf b]vf k/]sf] cf/f]xfj/f]xsf] 36gf ePklg /f]rs cfVofgLs[t z}nLaf6 kl/is[t u/L g]kfnL pkGof;df dlxnf pkGof;sf/sf tkm{af6 Pp6f gjLg / lgtfGt k[ys\ syfj:t' af]s]sf] pkGof; ePsf] 5 .

o; s[ltsf kfqf zf]ef cyf{t\ n]lvsf :jod\ / pgsf] kfl/jfl/s hLjg clg kltsf ¿kdf lrlqt cd/ zdf{aLrsf] ;fDalGws rl/q g} o; s[ltsf] d"n syfj:t' xf] . h:t} cfw'lgs ePklg kfqf zf]ef cfˆgf kl/jf/n] eg]sf] / tf]s]sf] JolQm cd/ zdf{;Fu lax] ug{ afWo x'lG5g\, hf] jf:tjdf pgLeGbf lgs} kl/kSj / pd]/df klg a9L g} b]lvG5, To;;Fu lax] u/L Sofgf8f a:g k'lU5g\, t/ j}jflxs hLjg ;/n geO{ lSni6tfdf / c:jfefljstfdf ef]Ug afWo x'lG5g\ .

k|:t't s[ltdf k|o'Qm efiffz}nLn] n]lvsfsf] hLjgsf] klxnf] pkGof; ePklg a8f] ld7f;k"0f{ cleJolQm lbg ;Ifd ePsf] 5 . syfj:t' g]kfnL pkGof;k/Dk/fdf k'?if pkGof;sf/df l56k'6 5f]8]/ gf/L pkGof;sf/s} If]qdf klg lgtfGt k[ys\ / df}lns b[li6sf]0fn] k|:t't ePsf] 5 cyf{t\ o:tf] ljifoj:t'df c´;Dd g]kfnL pkGof;n] k|:t't x'g kfPsf] 5}g . of] Pp6f pknlAwk"0f{ pkGof; o; sf/0f klg ePsf] 5 . :jb]zdf eGbf a9L ljb]zdf /x]sf g]kfnLx¿dWo] lgs} sddf dfq b]vf kg]{ o:tf rl/qx¿sf] lrq0f o; pkGof;df ePsf] 5 .

k':ts– cGToxLg cGTo -cg'ejGof;_ . pkGof;sf/– zf]ef e§/fO{ . k|sfzs– k|ltef k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . d"No– ?= ^).– . k[i7– (%±(

– /f]zg yfkf …gL/jÚ

***

b]z xf/]sf] ;ª\u|x

v]n s'g k|of]hgsf nflu v]lnG5 < hjfkm :ki6 5, v]n lhTgsf nflu v]lnG5 . t/ v]n v]Nb} hfFbf v]Ng] dfG5]sf] v]n lhT5 g} eGg] s'g} Uof/]G6L x'Gg v]ndf, xfg{ klg ;S5 pm cGttM . o;y{ JolQm ljz]ifn] lhTgs} nflu v]n] klg k/fho ;d]t ef]Ug'kg]{, oxL xf] v]nsf] lgod .

sljx¿ klg v]n v]N5g\– cIf/sf] v]n . oxfF k|;Ë hf]8\g rfxG5' d slj If]qk|tfk clwsf/Lsf] . cIf/;Fu v]Nbfv]Nb} slj clwsf/Ln] oxfF l;+u} b]z xf/]sf 5g\– Pp6f k':tssf] ¿kdf . cyf{t\ Ps gful/ssf] gftfn] pgL htftt} cfkm" xf/]sf 5g\ k':tssf sljtfx¿df . t/ Ps sljsf] x}l;otn] Pp6f dxfg\ ljho k|fKt u/]sf 5g\ pgn] . Tof] hLtsf] gfd xf]– …t/ b]z xfl//x]5Ú .

…t/ b]z xfl//x]5Ú ;a}eGbf kl5Nnf] sljtf ;ª\u|x xf] slj clwsf/Lsf] . k':tsnfO{ sljtfv08 / uLtv08 b'O{ efudf ljeflht ul/Psf] 5 . sljtfv08df $& j6f sljtf / uLt v08df ## j6f uLtx¿ ;ª\u|lxt 5g\ .

cl3Nnf b'O{ k':tsx¿ …gkm'n]sf km"nx¿Ú / …km]l/ Pp6f kl/jt{gÚ sf ´}+ o; ;ª\u|xdf sljsf ;+j]bgfx¿ plQs} ¿kn] phfu/ ePsf 5g\ . d"ntM ;dfh / b]zk|lt g} pgsf ;Dk"0f{ ;+j]bgfx¿ kl/nlIot 5g\ .

sljtfsf] ljlwljwfg cGtu{t …ljDaÚ / k|tLssf] ;+of]hg x'g}kg]{ ;+:sf/ oL sljtfx¿df e]l6Ggg\ . ljDa / k|tLssf] k|of]u u/]/ g} sljtf tof/ ul/g'k5{ eGg] cjwf/0ffnfO{ tf]8]sf] 5 o;n] .

jf:tjdf, sljtfx¿ k9\b} hfFbf nfU5 ls hxfF h'g ljifodf sljsf] x[bo af]N5, hxfF ;+j]bgf hfU5– ToxL+lg/ hGd x'G5 sljtfsf] . h:tf] ls, o;} ;ª\u|xdf ;ª\u|lxt zLif{s sljtf …t/ b]z xfl//x]5…, …b|f}kbL /f]O/x]5 b]zÚ, …l;dfgfÚ, …b]zsf] dfof Pp6} xf]Ú, …To;} au] kfgLx¿Ú cflb sljtfx¿ ;+j]bgzLntfsf /fd|f pbfx/0f x'g\ .

k':ts– t/ b]z xfl//x]5 -uLt–sljtf ;ª\u|x_ . slj– If]qk|tfk clwsf/L . k|sfzs– cIf/ k|sfzg, sf7df8f}+ . k[i7– !@%±& . d"No– ?= &%.–

– ljdn ef}sfhL

***

kl/dflh{t n]vgsf] ck]Iff

;+= @)$^ ;fndf g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fgdf a'´fPsf] ;flxTosf/ kf]if/d0f rfkfufOFsf] ofqf–;+:d/0fsf] kf08'lnlknfO{ k|1f–k|lti7fgn] ;+= @)%* ;fndf cfP/ k|sflzt u/]sf] s[ltsf] gfd xf] …klZrd c:6«]lnofsf] ofqf ;+:d/0f÷;]/f]km]/f] ky{sf]Ú . ;+= @)$%–@)$^ ;fndf u/]sf] klZrd c:6«]lnofsf] /d0fLo :yn ky{sf] tLg dlxg] e|d0fqmddf ;Fufn]sf ;+:d/0fx¿nfO{ ljleGg kRrL; zLif{s / w]/} pkzLif{sx¿df ptf/]/ tof/ kfl/Psf] ;+:d/0ffTds s[ltn] ofqfsf/ rfkfufOFnfO{ …ofqf–;+:d/0fÚ ljwfdf kfOnf 6]sfpg] k|oTg;Dd u/]sf] 5 .

klZrd c:6«]lnofl:yt …ky{ 6]lSgsn sn]hÚ df kf7\oqmd lgdf{0f ;DaGwL ljifodf k|lzIffyL{sf ¿kdf k'u]sf kf]if/d0f rfkfufO{+n] cfˆgf] ofqfsf] yfngL sf7df8f}+ ljdfg:ynb]lv klZrd c:6«]lnofsf] ;]/f]km]/f]nfO{ ;d]6]/ …kl5 e]6f}+nfÚ df k'¥ofP/ 6'ª\UofPsf 5g\ . ky{df /xFbfsf] cjlwdf n]vsn] ef]u]sf ;d:ofx¿, ky{sf] hghLjg, /xg;xg njfO–v'jfO, ;+:s[lt, kof{j/0f, ljsf;–lgdf{0f nufotsf ofjt\ s'/fx¿nfO{ ;d]6]sf 5g\ . ky{sf yl/yl/sf duGt]x¿, ;:tf] ahf/, hfb"u/x¿, Hof]ltifLx¿, ;a} k|sf/sf ljs[lt, lj;Ëlt / dfofk|Lltsf /dfOnf kIfx¿nfO{ klg plwg]sf 5g\ . ;d'b|L l;+xsf] gfrdf l;+xn] o'jtLnfO{ cFufnf] df/]/ ufnfdf r'Dag u/]sf], tflnd lbPsf 8lNkmgsf] v]n / o'jtLx¿ 8lNkmgdf r9]/ ljr/0f u/]sf P6nfl06s d]l/gf kfs{sf b[Zox¿, :jfgEofnL, kfgLleqsf] ;+;f/, ky]{nLx¿sf] a'9f] a}+;sf s'/fx¿ Hofb} 3tnfUbf 5g\ . ljsf; lgdf{0fn] ;DkGg x'g'sf ;fy;fy} kof{j/0fLo ;Gt'ngdf /x]sf] c:6«]lnof / To;df klg ;'Gb/ :yn ky{sf] hfgsf/L of] s[ltaf6 ldNb5 .

z'?df cf7 dlxgfsf nflu k|lzIf0fdf k/]sf n]vsnfO{ v'§f tfGg]x¿n] 3ft u/]/ ;dofjlw tLg dlxgfdf ´fl/lbPsf]df s[ltnfO{ g} c;/ k/]sf] 5 . nfdf] ;do;Dd a:g kfPsf eP c´} df]6f] s[lt cfpg ;SYof] . lgaGwM ¿k, cfTdf / rl/q -lgaGw ;ª\u|x_, nK;Lwf/f] -syf;ª\u|x_ / cfdf k'tnL -afnsyf ;ª\u|x_ k|sflzt ul/;s]sf n]vssf] ofqf ;+:d/0fnfO{ x]bf{ lgs} sdL–sdhf]/Lx¿ b]lvG5g\ . ofqf ;+:d/0f eg]sf] s]jn ofqfsf] 7f8f] j[QfGt dfq xf]Og . n]vfOdf ;fgf dl;gf s'/fx¿nfO{ klg …l/¶f] gla/fO{Ú n]Vg}k5{ eGg] klg 5}g . ;flxTosf] lgaGw ljwf;Fu k|ToIf–k/f]If¿kdf hf]l8Psf] n]vg xf]– ofqf ;+:d/0f . ofqf ;+:d/0f / lgofqfnfO{ Ps} cy{df lnOFb} cfPsf] kfOG5 xfdLsxfF . g]kfnL a[xt\ zAbsf]zdf lbOPsf] cy{nfO{ x]bf{–…lgofqfÚ eGgfn] –…ofqf lgaGwsf] cf}kGofl;s jf pkfVofgfTds ¿k÷ofqf j0f{gaf/] syfTds z}nLdf n]lvPsf] lgaGwÚ eGg] a'´fpF5 . o; cy{df x]bf{ ofqfsf] 7f8f] j0f{g dfq} ofqf ;+:d/0f jf lgofqf xf]Og . ofqf n]vgdf ofqfsf/n] OdfGbfl/tf b]vfpg' k5{ eGb}df lbgrof{sf ;a} s'/fx¿ h:tfsf] To:t} ptfbf{ kf7snfO{ tfGg ;Sb}g s[ltn] . ofqfsf/ kf]if/d0f rfkfufO{+n] of] s[ltdf cfkm"nfO{ r'sfPsf 5g\ . pgn] ofqfsf] ;Dk"0f{ ljj/0f ptfg'{sf] ;§f n]vgnfO{ kl/dflh{t ug{ ;Sg'kYof]{ . lgofqfsf/sf ¿kdf :yflkt ug{ of] s[ltn] n]vsnfO{ klxnf] v'8\lsnf];Dd 6]sfOlbPsf] 5 t/ v'8\lsnf r9fpg eg] ;kmn ePsf] dfGg ;lsGg .

g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fgh:tf] pRr ;+:yfaf6 kf08'lnlk btf{ u/]sf] …lbJo af¥x jif{kl5Ú k|sflzt x'g' k|1f–k|lti7fgsf] ul/df a9\g' geP/ n]vssf] dfof df/]sf] lr¶f kg'{h:t} ePsf] 5 . kf08'lnlk a'´fPkl5 hlt l9nf] eP klg …afx« jif{df vf]nf kmls{G5Ú eg]h:t} ePsf] 5 n]vsnfO{ of] s[lt . ;Dkfbg kIfdf clnslt Wofg k'¥ofpg ;s]sf] eP w]/}j6f zLif{snfO{ Pp6}df ;d]6\g ;lsGYof] / c´ k7gLo x'g;SYof] s[lt . n]vs ;a} 7fpFdf k'u]s} xf] eGg] b]vfpgnfO{ x'g'k5{ k|To]s 7fpFsf] j0f{gdf pQm :yfgdf lvrfPsf] cfˆgf] kmf]6f] ;dfj]z u/]sf 5g\ . n]vssf] kmf]6f] df]xn] k':tsnfO{ e2f agfPsf] 5 .

k':ts– klZrd c:6«]lnofsf] ofqf;+:d/0f ;]/f]kmf]/f] ky{sf] . n]vs– kf]if/d0f rfkfufO{ . k|sfzs– g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fg . ;+:s/0f–@)%* . k[i7– *&±!$ / d"No– ?= $#.–

– t'n;L

***

j]bgf / kL8fsf] sljtf ;ª\u|x

g]kfnL ;flxTodf krf;sf] bzsdf b]vfk/]sf ;|i6fx¿dWo] k|ldnf dxt klg Ps x'g\ . pgsf ljleGg kqklqsfdf sljtf, uLt, uhnx¿ k|sflzt eO;s]sf 5g\ . xfn} pgL k':tsfsf/sf ¿kdf k|:t't ePsf 5g\– 5ftLleqsf Hjfnfx¿Ú dfkm{t .

k|:t't ;ª\u|xdf &^ j6f uLlt /rgfx¿ ;ª\u|xLt 5g\ . uLtx¿dWo] sltko ;+/rgfsf b[li6n] uhnh:tf klg 5g\ . ;ª\u|xsf] ;Dk"0f{ k|foM uLlt /rgfx¿ Joyf / kL8fhGo /x]sf 5g\ . k|]dk|0fosf cGtj]{bgfx¿nfO{ sjloqL dxtn] cfTd;ft\ ul/Psf] o; ;ª\u|xdf hLjgdf ;don] :jLsfg{ nufpg] jfWotfsf u'Dkmgx¿nfO{ uLtdf ptf/]sf 5g\ .

dfof–3[0ff, ;+of]u–ljof]u, ljZjf;–cljZjf;h:tf hLjgsf cf/f]x cj/f]xdf lg/fz kIfsf] cleJolQm k|ldnfsf l;h{gfsf ljz]iftf ag]sf 5g\ . rfx]sf] s'/f gkfpg', ;ª\3if{df k/fho ef]Ug'h:tf c;kmntfdf u'lGhg] tLtf 56\k6Lx¿ ;ª\u|xdf /x]sf 5g\ .

sjloqL k|ldnfn] …5ftLleqsf Hjfnfx¿Úleq cfˆgf v'zL / /x/x¿df e"sDkLo wSsf nfu]sf ;donfO{ pgn] k|]ldsf lat]sf] laxfg;Fu t'ngf u/]sf 5g\ . cfkm"nfO{ km'6]sf] l;;fh:t} 7fg] tfklg …ltd|f] kfp x'F d ;u/dfyf aGg' 5}g . ltdLnfO{ 5f]8L s;}nfO{ cfˆgf] eGg' 5}g, egL Tofu / ;dk{0f efj klg JoQm u/]sf 5g\ . k|]dsf] a:tLdf 89]nf]n] vfPsf] phf8 a:tL;Fu t'ngf u/]/ klg u'nfkmh:t} kmlqmP/ /dfpg rfx]sf] pT;fx eg] hufPsf 5g\ .

;du|df …5ftLleqsf Hjfnfx¿Ú ;ª\u|xleq e';sf] cfuf]´}+ gb]lvg] u/L leqleq} hln/xg] uLlt/rgfx¿ /x]sf 5g\ . o;y{ k|:t't ;ª\u|xnfO{ j]bgf sfJo eGg;lsG5 . sjloqL k|ldnf dxtsf] l;h{gf snfaf6 cfufdL lbgdf c´ :t/Lo /rgfx¿sf] ck]Iff ug{ ;lsG5 .

k':ts– 5ftLleqsf Hjfnfx¿ -uLt;ª\u|x_ . uLtsf/– k|ldnf dxt . k|sfzs– sfG5f s]=;L= . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . k[i7– ** . d"No– ?= #%.–

– >Lcf]d /f]bg

***

uxg ljifoj:t' t/ lkmtnf] k|:t'lt

g]kfnL jfª\donfO{ ljljw ljwfx¿sf] lqmofzLntfn] ;lqmo Pjd\ ;'b[9 t'NofPsf] 5 . o;/L ;flxTonfO{ kl/kSj Pjd\ ultzLn agfpg] qmddf lgaGwsf/ lg/~hg a/fnsf] …ofqf hf/L 5Ú gfds lgaGw ;ª\u|x kf7s;dIf b]vf k/]sf] 5 . !% yfg lgtfGt lghfTds lgaGwx¿sf] k]6f/f] km'sfOPsf k|:t't cfTdut lgaGw ;Fufnf]sf] ;fËf]kfË cWoog ubf{ o;df ;ª\u|xLt lgaGwx¿ ´sf]{ nfUbf], s/a/ cyjf afWosf/L cg'e"t geP/ dgsf/L 9Ën] ;xdt t'Nofpg]vfnsf 5g\ . k':tssf lgaGwx¿ n]vssf] hGd:yn / sfo{If]qdf dfq s]lGb|t geP/ b]z–b]zfGt/;Dd vf]h va/sf ;fy km}lnPsf 5g\, h;af6 cfhsf] ljZjdf cfˆgf] w/ftnnfO{ km/flsnf] kfg{ 6]jf k'¥ofPsf] k|tLt x'G5 .

;ª\u|xsf] klxnf] lgaGwn] ef/tsf k|l;4 cf~rlns syfsf/ km0fLZj/gfy /]0f'sf] s[ltx¿sf] ljj]rgf u/]sf] 5 . To;df klg /]0f'åf/f lnlvt …lt;/L s;dÚ lxGbL rnlrqsf dfWodaf6 t/fO{ hghLjgsf] lrq0fn] lgaGwsf/nfO{ Ps k|sf/n] cfkm" hGd]sf kl/j]zsf sf/0f ;fx«} dg 5f]Psf] 5 . To;f] t g]kfnsf] k|hftflGqs cfGbf]ng tyf sf]O/fnf kl/jf/nfO{ efiff ;flxTotkm{ k|]l/t ub}{ l;4x:t ;flxTosf/ agfpg] cleofgdf ljVoft ;flxTosf/ /]0f'sf] of]ubfg clj:d/0fLo /x]sf] 5 .

ljBdfg lzIffsf] :t/df b]vf k/]sf] cfsfz hldgsf] leGgtfn] klg lgaGwsf/nfO{ lgs} lrdf]l6Psf] 5 . cfkm"n] k9]sf] t/fO{ ljs6 ufpF a:tLk'/sf] ljBfnon] k|j]lzsfdf *^ k|ltzt ljBfyL{ pQL0f{ ug'{eg]sf] csNkgLo kIf xf] . jf:tjdf ufpFsf To:tf :s"nx¿ s;/L rln/x]sf 5g\ . cfh lsg pk]lIft e}/fv]sf 5g\ . To:t} ljBfyL{ / lzIfsaLrsf ;'dw'/tfdf klg cfPsf] ¥xf;k|lt lgaGwsf/ lrlGtt b]lvG5g\ . hLjgdf z+s/ nfld5fg]nfO{ e]6\g gkfPsf]df lgaGwsf/sf] ysysL, /fi6«sf cd"No lglwsf ¿kdf d"lt{snfx¿sf] rf]/L lgsf;L, cGt/f{li6«o If]qaf6 xfd|f o:tf ljlzi6 klxrfg / ;Dkbfx¿nfO{ b]zleq} leTofpg] n}gl;+x afª\b]nh:tf ;fws–;|i6fsf] cys k|of; tyf hgslj s]z/L wd{/fh yfkfn] b]zsf s'gfsfKrf k'u]/ nf]s;flxTo / ;ËLtsf] e08f/nfO{ ulj{nf] agfpg u/]sf hdsf]{x¿n] ;ª\u|xsf] k7gLotfdf prfO yk]sf] 5 .

k':tssf] gfd g} /flvPsf] …ofqf hf/L 5Ú zLif{s lgaGwdf n]vsn] ljdfgåf/f b]z–b]zfGt/sf] ofqfsf qmddf h'g /fi6«dfly ljdfg kbfk{0f ub{5, tL b]zx¿n] ljsf;–lgdf{0ftkm{ u/]sf] pGgltsf] n]vfhf]vfsf] uDeL/ lrGtgn] kf7sju{nfO{ cfkmgf] /fi6«k|lt k'gM Ps k6s ;f]Rg ljjz agfPsf] 5 . To:t} k':tsdf /fi6«sf] k"jf{wf/ ljsf;sf] d]?b08sf] ¿kdf ;8s lgdf{0fnfO{ pEofOPsf] 5 . O{=;+= !(^) sf] bzs;Dd g]kfn / sf]l/ofsf] tYof° ;dfg /x]sf] oyfy{ lrq0fn] ;ª\u|x k9\g] hlt ;a}nfO{ lha|f] 6f]Sg jfB agfPsf] cg'e"t x'G5 .

lgaGwsf/n] n]vg zlStsf dfWodaf6 ;ª\u|xdf cfˆgf] ctLttkm{ kf7snfO{ bf}8fpg ;dy{ ePsf 5g\ . cfkm" hGd]sf] x's]{sf] l;/fxf lhNnfsf] ljs6 Pjd\ lk5l8Psf] a:tLk'/ ufpFdf lat]sf afNosfnsf clj:d/0fLo If0f–36gfx¿nfO{ dfld{s t/ ;/n z}nLdf :d/0fLo ¿kdf k|:t't u/]sf 5g\ . …dg b'vfpg] Pp6f lj1fkgÚ zLif{s lgaGwdf gf/L hfltnfO{ ckx]lnt u/]sf] k|;Ën] n]vsnfO{ lgs} Jolyt t'NofPsf] 5 . Pp6f a8L–:k|]sf] lj1fkgn] gf/Lx¿ s]jn k'?ifsf] aflx/L cfs[ltaf6 dfq d'Uw x'G5g\ eGg] cf;osf] lj1fkgn] gf/L hfltnfO{ s] eGg vf]lhPsf] k|Zg ub{5g\ . cfˆgf] 7"nf]a'af jl/i7 ;dfnf]rs 8f= O{Zj/ a/fnsf] ;/n / ;fbuLkgaf6 klg n]vs lgs} k|efljt ePsf 5g\ . hjfx/nfn g]x?h:tf] ljVoft ljZjljBfnosf] k|fWofkg k]zfaf6 km';{b lnP/ a:tLk'/df 5'§L dgfpg cfpFbf;Dd klg ToxfFsf] ;fwf/0f :s'ndf pxL pT;fxsf ;fy k9fPsf] k|;Ën] s;nfO{ cfZro{ / k|efljt gkfnf{ Û To;f] t dxfef/ts} ljifoj:t' agfP/ s[i0f / ;'bfdf tyf b|f]0f / b'k|bsf] k[ys\ ldqtfsf] t'ngfTds ljZn]if0fn] klg kf7snfO{ 3f]TNofO{+df kfg{ k':ts ;Ifd ePsf] efg x'G5 . ;ª\u|xdf dxfef/ts} u|GynfO{ lnP/ cZjTyfdfnfO{ gsf/fTds kfqsf ¿kdf k|of]u ug'{sf sf/0f g} d[To' / df]Ifaf6 ljd'v u/fO{ Pjd\ cgGtsfn;Dd 3[l0ft agfpg] p2]Zon] …ci6 lr/~hLjLÚ sf] sNkgf ul/Psf] xf] ls eGg] ts{ o'St;Ët b]lvG5 .

…;D´gfsf kfgfdf slj l;l4r/0f >]i7Ú eGg] cfn]vdf sljj/sf] ;fbfkg tyf hLjg bz{gsf k|]/s ljrf/ / lrGtgn] sljk|ltsf] cf:yf c´} ´fFlub} df}nfPsf] ;+:d/0fn] k':tssf] ulx/fOnfO{ phfu/ u/]sf] 5 . To:t} …af]/f]a'b'/ dlGb/Ú zLif{s ofqf lgaGwdf a'4sf] b]zaf6 O08f]g]lzofsf] afnL uPsf] bzhgfsf] Pp6f ;d"x a'4sf] eJo dlGb/af6 rlst / ljl:dt\ x'gfsf ;fy} Pp6f ;fwf/0f kyk|bz{sn] a'4 dlGb/ / af}4 bz{gsf ;DaGwdf wf/fk|jfxsf] cleJolQmn] pTkGg n3'tfef;sf] k|;Ë ;f¥x} dfld{s 9Ëaf6 ljj]rgf ePsf] 5.

k':tssf] ;du| cWoogaf6 o;df ;dflji6 uxg ljifoj:t', efj / ;/n efiffsf] rogn] o;sf] lIflthnfO{ km/flsnf] agfPsf] 5 . s[lt cf]hk"0f{ eP/ kf7sdfem b]vf k/]sf] 5 . o;/L uxg ljifoj:t' / efj x'Fbfx'Fb} klg k':tssf] z}nLut k|:t'lt / k|jfx eg] Tolt hDg ;s]sf] 5}g . kf7snfO{ k9\bf au]sf] zfnLg gbLnfO{ 9'Ëfn] 5]s]h:tf] cg'ej x'G5 . o;tkm{ eg] n]vsn] ;f]Rg'kg]{ b]lvG5 .

k':ts– ofqf hf/L 5 -lgaGw;ª\u|x_ . lgaGwsf/– lg/~hg a/fn . k|sfzs– cg'/fu k|sfzg . ;+:s/0f– klxnf], @)%*, ;fpg . d"No– ?= &%.– . k[i7;+Vof– !@±*^

– slkn

***

c7f]6

k|:t't v08sfJo n]vssf] t];|f] k|sflzt s[lt xf] . b[9 c7f]6sf ;fy cl3 a9\of] eg] s'g} klg sfo{ cjZo k"/f x'G5 eGg] s'/fsf] ;Gb]z o; v08sfJon] 5/]sf] 5 . ;fy} gf/L / k'?if b'j}n] cfˆgf] c7f]6 k"/f u/]sf] of] cfbz{jfbL v08sfJo xf] . o; v08sfJodf !(^ Znf]s ;dfj]z ePsf] kfOG5 .

s[lt– c7f]6 -v08sfJo_ . sfJosf/– Zofdaxfb'/ …efj'sÚ . k|sfzs– -;u'g, ;'bg, ;+3if{_ v8\sf . ;+:s/0f–k|yd, @)%* . d"No–?= @%.–JolQmut, ?= %) ;+:yfut . k[i7– @±^(

***

cfF;'sf ´/gfx¿

xf]dz+s/ af:tf]nfsf] of] klxnf] k|sflzt s[lt xf] . o; ;ª\u|xdf !! syfx¿ ;ª\slnt 5g\ . b'u{d ufpFsf bogLo Pjd\ b'Mvb hghLjg syfdf lrq0f u/]sf] kfOG5 . ul/ax¿ wgLaf6 7lug], x]lkg] / zf]lift x'g] x'gfn] ;To / c;ToaLr åGå syfdf e]l6G5g\ .

s[lt– cfF;'sf ´/gfx¿ -syf;ª\u|x_ . syfsf/÷k|sfzs– xf]dz+s/ af:tf]nf . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . d'b|0f– z'enIdL ckm;]6 k|];, jL/u~h . d"No– ?= $).– . k[i7– !)±^+

***

pb\af]wg

sljsf k|:t't ;ª\u|x klxnf] k|sflzt s[lt xf] . j|taGwkl5 ;+:s[t kf7zfnfdf cWoog u/]sfn] ;|i6f wd{df a9L cf:yf /fV5g\ eGg] s'/f o; ;ª\u|xaf6 :ki6 x'G5 . s'g} sljtf tLtf] / s'g} dL7f] ePsf] cg'e"lt u/fPsf] 5 . kLl8t ju{nfO{ cfZjf;gsf] kf]sf] b]vfpg]k|lt Joª\Uo k|xf/ u/]sf 5g\– sljn] .

s[lt– pb\af]wg -sljtf;ª\u|x_ . slj tyf k|sfzs– ´+sk|;fb ld> . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . d'b|s– d]3f ckm;]6 k|];, k'tnL;8s . k[i7– ^±^$ . d"No– ?= %).–

***

gla–gd'gf

>Ls[i0f 3fonsf] of] v08sfJo bf];|f] k|sflzt s[lt xf] . kfl/jfl/s hLjgdf cfOkg]{ ldng / la5f]8, xfF;f] / cfF;'sf] ;+udsf] j0f{g u/fPsf] 5– o; ;ª\u|xn] . n]vsn] s'g} ef]u]sf, b]v]sf, ;'g]sf / sNkgf u/]sf cfwf/df v08sfJo tof/ u/]sf 5g\ .

s[lt– gla– gd'gf -v08sfJo_ . v08sfJosf/÷k|sfzs– >Ls[i0f 3fon . ;+:s/0f– k|yd, @)%* ljhofbzdL tyf bLkfjnL . d"No– ?= @).– d'b|s– wf}nflul/ ckm;]6 k|];, s'Zdf, kj{t . k[i7– *±#(

***

afF;'/Lsf w'gx¿

k|:t't s[lt b'O{ hgfsf] uhnsf/sf ;+o'Qm uhn ;ª\u|x xf] . o;df ;dflji6 k|foh;f] uhnx¿ cGo klqsfdf k|sflzt eO;s]sf 5g\ . k|s[lt, lhGbuL / j]bgfx¿ uhnsf] dfWodaf6 kf]v]sf 5g\– uhnsf/åon] . dfgj eP/ hGd]kl5 s]xL u/]/ b]vfpg'k5{ . olb ;s]g eg] Tof] d[To' ;dfg x'g]5 eGg] s'/f uhnaf6 k|i6 x'G5 .

s[lt– afF;'/Lsf w'gx¿ -;+o'St uhn;ª\u|x_ . uhnsf/åo– czf]s af]x/f …c;Ld kL8fÚ, ;'>L Crf n'O6]n . k|sfzs– ;'b"/ klZrdf~rn ;flxTo ;dfh, wgu9L, s}nfnL . ;+:s/0f– k|yd @)%* sflQs . d"No– ?= @%.– . d'b|0f– gjb'uf{ ckm;]6 k|];, 6Lsfk'/, s}nfnL . k[i7– $)

***

a'4 k'gM Psk6s hGd n]pm

/fd atf}{nfsf] of] klxnf] k|sflzt s[lt xf] . o;df !$ j6f sljtfx¿ ;ª\u|xLt 5g\ . sljn] sljtfsf dfWodaf6 jt{dfg kl/l:yltnfO{ cfˆgf] tl/sfn] k|:t't u/]sf 5g\ . cfˆgf] dgdf nfu]sf] s'/f, ljutdf cl3Nnf k'vf{n] ;'gfPsf] syfx¿ jt{dfgdf k'gM bf]xf]l/Psf] sljn] cg'e"lt u/]sf 5g\ . o;/L g} sljn] cfˆgf] sljtfx¿ afFlr/xg] cfzf u/]sf 5g\ .

s[lt– a'4 Û k'gM Psk6s hGd n]pm -sljtf;ª\u|x_ . slj÷k|sfzs– /fd atf}{nf . ;Dkfbs– Clif s]=la= . ;+:s/0f– k|yd, @)%* ebf} . d"No–?= !@.– ?= %).– ljz]if . d'b|0f–cfˆg} ckm;]6 k|]; . k[i7– #).

***

efjgfsf] km"n

uB / kBdf a/fa/L n]Vg] n]vs ;"o{axfb'/ v8\sf …lavrL{Úsf] of] !( cf]}+ k|sflzt s[lt xf] . o;df sljn] clzlIft ;dfhnfO{ cGwsf/af6 pHofnf]tkm{ n}hfg] r]tgf hufPsf 5g\ . o;/L ;dfhdf JofKt lj;Ëlt / ljs[ltnfO{ x6fpg] k|of; u/]sf] kfOG5 .

s[lt– efjgfsf] km"n
-uLltsfJo_ . uLtsf/÷k|sfzs– ;"o{axfb'/ v8\sf …ljvrL{Ú . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . d"No–?= !%.– . d'b|s– l;Ub]n ckm;]6 k|];, kf]=cf}=If]q, s'F8x/, kf]v/f . k[i7– $±!@

***

df:6/sf] sf]6

slj lzlz/ zdf{sf] bf];|f] k|sflzt s[lt …df:6/sf] sf]6Ú xf] . slj cfkm} lzIfs ePsf]n] lzIfsLo u'0fnfO{ snfTds cfFvfn] x]g{ ;kmn ePsf 5g\ . ljleGg ;Ddflgt JolQmn] klx/]sf] sf]6df /fd|f–g/fd|f cfs[ltx¿ sljn] b]v]sf 5g\ . Pp6f lgDgdWod ju{sf] JolQmn] k6sk6s sf]6 km]g{ g;Sg] kL8f sljn] k|:t't ;ª\u|xdf JoSt u/]sf 5g\ . jt{dfg lg/fzfhgs cGof}nk"0f{ eP klg eljio zflGtk"0f{ xf];\ eGg] ;dfhsf] rfxgfnfO{ sljn] k|s6 u/]sf 5g\ .

s[lt– df:6/sf] sf]6 -sljtf;ª\u|x_ . slj– lzlz/ zdf{ . k|sfzs– /fdk|;fb nfld5fg] . ;+:s/0f– k|yd, @)%* ;fpg . d'b|s– o'lgog k|];, sf7df8f}+ . d"No– ?= !)) ;+:yfut, $).– JolStut . k[i7– *±^*

***

zflGtsf] vf]hL

k|:t't s[lt 5Gbf]a4 v08sfJo xf] . /fHo 6'lqm+bf klg / hf]8\bf klg ;Gtfk / ;d:ofn] slxn] d'St x'g ;s]sf 5}gg\ slj oxfF . sljsf kL8f, j]bgf, lrGtf, 56k6L / Joyfx¿ g} sfJosf] ljifoj:t' xf] . zf;sx¿ / cftªssf/Lx¿ lbg k|ltlbg ljj]sxLg x'Fb} uPsf]n] b]zn] zflGtsf] vf]hL ug{ h?/L ePsf] s'/f sljn] cfˆgf] v08sfJodf JoSt u/]sf 5g\ .

s[lt– zflGtsf] vf]hL -v08sfJo_ slj– /fdxl/ bfxfn . k|sfzs– g]kfn k|ltef pGgog k|lti7fg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%* dfu{ . d"No – ?= #%.– . d'b|s– lqo'uf ckm;]6 k|];, k'tnL;8s . k[i7– *±#%

***

zxLbsf /ut / d]/f ;kgfx¿

k|:t't ;ª\u|x sljsf] k|yd k|sflzt s[lt xf] . o;df sljtf / uLt b'O{ v08df ljeflht ePsf 5g\ . n]vsn] cfkm"n] h:tf] b'Mv kfP klg cfˆgf] b]z 5 eGg] uf}/j u/]sf 5g\ . Ps zxLb d/] csf]{ xhf/ hlGdg] cfzf sljn] u/]sf 5g\ . t]lGhª / kf;fªsf] kljq cfTdfh:tf 5g\ sljsf ;kgfx¿ .

s[lt– zxLbsf] /ut / d]/f ;kgfx¿ -sljtf tyf uLt;ª\u|x_ . n]vs– OGb| rf]ªafª . k|sfzs– rGb|snf rf]ªafª . d"No– ?= #%.–, ljz]if %).– . d'b|s– ;fO{ ckm;]6 k|];, w/fg–!@. k[i7– ^±%*

;+of]hg– cld/


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || ;+:d/0f || kq–k|qf+z || nf]s–;+:s[lt
lgofqf || ofqf–;+:d/0f|| syf || sljtf || ljrf/ d~r || cWofTd–lrGtg
k|;Þª\uj; || k':ts÷klqsf || b]z÷ljb]z || snf || ;Gbe{ cfFs'/f || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP