mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 09 Magh 2058
January - February,
2002.

ljrf/d~r


dxfsfJo n]vg

;flxlTos n]vgdf ;a}eGbf dxTjk"0f{ / uxg lrGtgsf] n]vgsf ¿kdf lnOG5 dxfsfJo n]vgnfO{ . sflJos /;dfw'o{n] el/k"0f{ dxfsfJon] sfJosf/sf] lzNknfO{ kf7s;fd' k'¥ofP/ ;flxlTos Voflt a9fOlbPsf] x'G5 . xfd|f] …g]kfnL a[xt\ zAbsf]zÚ df lbOPsf] cy{ cg';f/ dxfsfJo eg]sf] –…sfJozf:q cg';f/ syf;"qdf cfa4, k|Voft ljifoj:t'df cfwfl/t / ;u{a4 tyf /;o'Qm 7"nf] uxg sfJoÚ xf] . o; cy{df x]bf{ dxfsfJo x'gsf nflu s]xL lglZrt dfkb08x¿, s]xL afWofTds lgodx¿ / rlr{t ljifoj:t'dflysf] uxg cWoog sfJosf/df x'g}kg]{ clgjfo{tf x'G5 . dxfsfJosf lgod / kl/lwx¿sf sf/0f hf] sf]xLn] xDd]l; snd rnfpg lxDdt gug]{ sflJos ljwf xf] dxfsfJo n]vg .

dxfsfJo n]vg;DaGwL k|frLg dfGotfx¿ w]/} eP klg ;flxTosf/x¿n] o;df klg ;/n / ;xh n]vgnfO{ leTofO/x]sf 5g\ . lglZrt lgod / kl/lwdf aflwg'kg]{ cyjf afFlwPsf] n]vgnfO{ sfJo1ftfx¿n] nufd lgsfn]/ To;} s'bfPsf] 3f]8fh:t} agfPsf t 5}gg\ eGg] cfz°f ug'{kg]{ cj:yf klg cfO/x]sf] 5 . g]kfndf dfq geP/ ljZjs} ;flxTon] g} ;"Id n]vgnfO{ dxTj lb+b} cfPsf] kl/k|]Iodf uxg n]vgsf] …dxfsfJoÚsf] dxTjdfly klg k|ZglrGx nfUg ;Sg] cj:yfdf xfdLsxfF eg] dxfsfJo l;h{gf ug]{x¿ ul//x]s} 5g\ – en} Tof] dxfsfJosf] dfkb08df k/f];\ jf gk/f];\ . sfJo n]vgsf] /x/ ug]{x¿af6 o;sf] d"n dd{df s] s:tf] k|xf/ eO/x]sf] 5, o;sf k/Dk/fut Pjd\ ;gftg dfGotfx¿ s] s:tf /lxcfPsf 5g\, cfw'lgstfsf gfddf s'gxb;Dd hfg ;lsG5, dxfsfJo n]vgdf cFufNg} kg]{ vf; k|j[lQx¿ s] s] x'g\, h:tf ljljw ljifox¿df s]lGb|t eP/ s]xL dxfsfJox¿;Fu ul/Psf s'/fsfgLx¿ oxfF k|:t't ul/Psf 5g\ .

dxfsfJo n]vg ;flxTosf] ;jf]{Rr n]vg xf], of]eGbf dfly s'g} n]vg g} x'Fb}g eGb} jl/i7 ;flxTosf/ Pjd\ dxfsfJosf/ k"0f{k|sfz g]kfn …ofqLÚ eGg'x'G5– æokZolt ;ga|'t] oa'?t] ;gkZoltÆ cyf{t\ hf] To;sf] cGt/Ë b]V5, Tof] af]Ng ;Sb}g / cGt/Ë gb]Vg]rflxF af]Ng vf]H5 To;}n] dxfsfJosf ;DaGwdf o;} xf] eg]/ af]Ng uf¥xf] x'G5 . dxfsfJosf sflJos u'0fx¿ s]nfpg ;xh 5}g eGb} pxfF cufl8 eGg'x'G5– dxfsfJosf k|sf/x¿ w]/} 5g\ / s'g k|sf/sf] dxfsfJo n]v]sf] xf] ;f]xL cg';f/sf] wf/ ;dfTg'kb{5 . rqmaGw dxfsfJo, lqu'0fflTdsf dxfsfJo, d"h{aGw dxfsfJo, k|fs[t dxfsfJo o:tf w]/} k|sf/x¿ 5g\ . dxfsfJosf] l;h{gf ubf{ sf]xL t6:y ;flxlTos ljwfgdf /x]/ ub{5g\ eg] s;}n] To;df /Ë/f]ug u/]sf x'G5g\ . s;}n] jfbdf ufF;]sf klg x'G5g\ / gofF gfdn] >[Ëf/]sf x'G5g\ . :yflkt dfGotfnfO{ gaª\UofO{ n]Vbf /fd|f] x'G5 . dxfsfJo n]V5' eg]/ dfq x'Fb}g, n]Vg] syfj:t', ;fdu|L -k|:tf/_ x'g'k5{ . /;k"0f{ u/]/ nflnTodo n]vgdf ptfg{ ;Sg'k5{ dxfsfJonfO{ ofqLsf] ljrf/df . o:tf dxfsfJox¿sf] pbfx/0fdf– d's'Gbz/0f pkfWofosf] …k|fs[t kf]v/fÚ ;f}Gbo{zf:qsf] b[li6n] /fd|f], e/t/fh kGtsf] …bf]efgÚ nflnTo / dfw'o{sf b[li6n] /fd|f], efg'eQm kf]v|]nsf] …d[To'~hoÚ, s~rg k'8f;}gLsf] …k|TofudgÚ, dfwj b]jsf]6fsf] …x':;' klysÚ nufotsf dxfsfJox¿, dxfsfJosf u'0fx¿n] el/Psf sfJox¿ x'g\ . pxfFn] cfˆgf] dxfsfJo …l;hfkltjfnfÚnfO{ cfˆgf] k|fs[t / /x:ofTds ePsf] klg atfpg'eof] .

dxfsfJon] Pp6f k"0f{ ;dosf], sfJosf] ;Dkbfsf] k"0f{tf b]vfpg ;Sg'k5{ eGb} jl/i7 ;flxTosf/ Pjd\ sfJosf/ e/t/fh dGynLo eGg'x'G5– dxfsfJosf] d"nkfqn] kf7snfO{ ;b\efjgf, pRr dgf]jn, /fi6«k|]d cflbsf] efjgf lbg ;Sg'k5{, /l;stfdf pkb]z lbg ;Sg'k5{ . sfJosf] /;åf/f pRr cfbz{ kf7snfO{ lbg'k5{ . dxfsfJosf] wL/f]bfQ cyf{t\ gfos bofn', IfdfzLn, anjfg\, wL/, b[9k|tL1, of]4f / cfTdk|z+;f gug]{ vfnsf] x'g'k5{ . dxfsfJodf n]lvg] syfj:t' k"0f{ x'g'k5{ eGb} pxfF cufl8 eGg'x'G5– syfdf gbL cfof] eg] Tof] gbLsf], ljxfg cfof] eg] ljxfgsf] jf ;GWof cfof] eg] To;sf] klg k"0f{¿kdf j0f{g ug{ ;Sg'k5{ .

o'jf ;flxTosf/ Pjd\ dxfsfJosf/ >Lxl/ km'ofFnsf] ljrf/df dxfsfJo eg]sf] hLjgsf] lj:t[t / lj/f6 ljifoj:t' xf] / o;n] hLjgsf] lj/f6tfsf] k|ltlglwTj u5{ . dxfsfJodf hLjgsf] k"0f{sfnsf], kfqsf] tLgk':tfsf] j0f{g x'g'k5{ . h:t} /fdfo0fdf –bz/y, /fd / njs'zsf] j0f{g 5 . dxfsfJo x'gsf nflu cf7 ;u{eGbf a9L x'g'k5{ . o;df ;dofg's"n x/]s /Lltl/jfhsf] j0f{g x'g'k5{ . ;do, rf8kj{, k|s[lt, cflbsf] klg j0f{g ul/Psf] x'G5 . dxfsfJodf wL/f]4Q gfos x'G5 . dxfsfJodf hLjgsf] lj/f6\ j0f{g x'g'k5{ eGg] wf/0ff /FVg'x'G5 km'ofFn .

dxfsfJo n]vgsf cfjZos u'0fx¿ s]nfpFb} dxfsfJosf/ k"0f{k|sfz g]kfn …ofqLÚ eGg'x'G5– dxfsfJosf sflJos nIf0fx¿ w]/} x'G5g\ . dxfsfJo ;u{a4 x'Fbf Go"gtd\ cf7 ;u{df k|:tf/ -syfj:t'_ x'g'k5{ / wL/f]bQf ;'nIf0ff x'g'k5{ . nf]ssyfx¿nfO{, zf:qLo dfGotfx¿nfO{ cfwf/ agfP/ dxfsfJo n]Vg ;lsG5 . /fdfo0fdf /fd v/fa / /fj0f c;n eg]/ sfJo n]Vg /fd|f] x'Fb}g eGg'x'G5 pxfF . df]xg b'v'gsf] …dGbflsgLÚ, t'n;L/fd sZoksf dxfsfJox¿, dxfsfJosf u'0fx¿n] el/Psf b]Vg'x'G5 pxfF .

5Gbdf n]Vb}df dxfsfJo x'Fb}g eGg'x'G5 dxfsfJosf/ e/t/fh dGynLo . Znf]sx¿ 5Gbdf ufF;]/ dfq x'Fb}g, cn°f/ lbg ;Sg'k5{ . t?0fLsf] tf/0o nufPsf] geP/ ;f}Gbo{ cfkm}+ cfPsf] x'g'k5{ . Wjlg sfJodf Wjlg x'g'k¥of], /l;stf x'g'k¥of] . gf6sLo k~r;lGw x'g' klg plQs} h?/L b]Vg'x'G5 dxfsfJodf dGynLo . sf/s ldn]sf] ePg eg] klg dxfsfJo /fd|f] dflg+b}g . pxfFsf cg';f/ …>'lt;f}/eÚ dxfsfJo ;a} u'0fx¿n] el/Psf] 5 eg] afns[i0f ;dsf] …lr;f]r'Nxf]Ú zf:qLo ¿kdf dxfsfJo xf]Og .

dxfsfJosf] k'/fgf] k/Dk/fdf gfos If]qLo s"nsf] ePsf] x'g'k5{ eGb} snfsf/ >Lxl/ km'ofFn eGg'x'G5–k'/fgf] dfGotf cg';f/sf] g]kfnL dxfsfJo elgg] Psdfq dxfsfJo ;f]dgfy l;Ub]nsf] …cfbz{/f3jÚ xf] . k'/fgf] dfGotfdf ;u{sf] cGTodf 5Gb kl/jt{g x'g}k5{ / Tof] 5Gbn] efjL 5Gbsf] lbzflgb]{z u/]sf] x'g'k5{ . dxfsfjodf gj/;sf] j0f{g e/k'/¿kdf ul/Psf] x'g'k5{ . cfhsnsf] dxfsfJo n]vg eg] ;j{;fwf/0faf6 klg gfos 5flgPsf 5g\ / yf]/} ;u{df klg dxfsfJo n]lvg yfn]sf 5g\ . cfhsf] ljifd kl/l:yltsf] j0f{g ub}{ /Lltl/jfh, rf8kj{, Ct', lgod cflbsf] j0f{g gu/L klg dxfsfJo n]Vg ;lsG5 / Ps} /;df / Ps} 5Gbdf klg n]Vg ;lsG5 eGg'x'G5 pxfF .

lxhf]cfh dxfsfJo n]vgdf lzlyntf cfPsf] xf] jf lsg xf] dxfsfJox¿sf] rrf{ gePsf] < To;f] xf]Og, d'Vo s'/f t dxfsfJo n]Vgsf nflu hfFu/ x'g'k¥of] eGg'x'G5 –k"0f{k|sfz g]kfn . lxhf]sf] cj:yfdf nIdLk|;fb b]jsf]6f PSnf] lyP, kf7s w]/} lyP . To;}n] pgL xfO{–xfO{ ePy] . …d'gfdbgÚ v08sfJo eP/ klg To:t} rrf{ kfof] . n]vgfy kf}8\ofnsf] …t?0ftkZjLÚ klg dxfsfJo eg] x'g]vfns} xf] t/ dxfsfJosf s]xL u'0fx¿sf] sdL ePsfn] pxfF :jod\n] g} guJosfJoÚ elglbg'eof] . pxfFsf] x]/fOdf cfh klg dxfsfJosf/x¿sf] sdL 5}g, ltgLx¿…jgsf km"nÚ ePsf 5g\ . /fhwfgL aflx/sfx¿n] n]v]sf dxfsfJox¿ w]/} 5g\ s]jn a9L rrf{df gcfPsf dfq x'g\ . /ljnfn clwsf/L, lqnf]rg cfrfo{, slj/fh kf]v|]nx¿ n]lv/x]s} 5g\ . /fdk|;fb 1jfnL, z}n]Gb'k|sfz g]kfn, >Lxl/ km'ofFn cflb o'jfk':tfsf ;lqmo dxfsfJosf/x¿ dfGg'x'G5 pxfF .

cfsf/df 7"nf] x'Fb}df dxfsfJo x'Fb}g, dxfsfJo n]Vgsf nflu cfjZos sflJos u'0fx¿ kfng u/]/ n]lvPsf] x'g'k5{ sfJosf/ e/t/fh dGynLosf] ljrf/df . sltko ;fgf k':tsx¿nfO{ klg sflJos u'0fx¿n] k"0f{ ePsfn] dxfsfJo eGg nfossf x'G5g\ eGb} pxfF eGg'x'G5– d]3b"tnfO{ dxfsfJo elglbP x'G5 . cfhsnsf] n]vgdf w]/} ljs[ltx¿ lelqPsf] :jLsfg'{x'G5 dGynLo . dxfsfJo n]vgsf] klZrdL k|j[lQnfO{ ;dfTg vf]Hg]x¿n] otf g ptf agfPsf] pxfFsf] cf/f]k 5 . t/ klg n]Vg]x¿s} sdL eg] 5}g oxfF .

clxn]sf] ;flxlTos n]vgdf dxfsfJox¿ k|z:t} n]lvPsf 5g\ eGg'x'G5 >Lxl/ km'ofFn . e'jgxl/ l;Ub]n, z}n]Gb'k|sfz, pdfgfy zf:qLx¿sf dxfsfJox¿ rrf{df cfPs} x'g\ . zf:qLo k/Dk/fdf cfwfl/t eP/ n]lvPsf dxfsfJox¿n] a9L rrf{ kfpg] u/]sf] pxfFsf] wf/0ff 5 . t/ lxhf]cfh dxfsfJosf] dfGotf x/fpFb} uPsf]n] h] h:tf] n]Vbf klg dxfsfJo eGg yfNg'n] g} dxfsfJosf] dxTjdf cfFr k'Ug uPsf] xf] .

dxfsfJo n]vg bL3{ n]vg xf] . Pp6f dxfsfJo tof/ kfg{ dlxgf}+– jiff}{+ klg nfUg ;Sb5 . o:tf] n]vgdf nfUbf aLrdf cGo ljwfdf n]Vg ;lsG5 ls ;lsb}g eGg] lh1f;fdf dxfsfJosf/ k"0f{k|sfz g]kfn …ofqLÚ eGg'x'G5– d cfkm" Psf°L /f]un] kLl8t 5}g . lgaGw, ofqf–lgaGw, ;dfnf]rgf cflbdf n]lv/x]5' . cyf{t\ dxfsfJonfO{ la;fP/ klg n]V5' t/ syf / gf6s slxNo} n]v]sf] 5}g . n]Vg a;]kl5, ;fdu|L tof/ kf/]/ cWoog u/L tof/ ePkl5 To;nfO{ n]v]/} 5f]8\5' . Ps;/tfnfO{ ;dfwfg ug{ klg kl/jt{g u/]/ n]Vg'k5{ . pxfF cufl8 eGg'x'G5–l;hfkltjfnfnfO{ klxn] uBdf lgsfln;s]sf] lyP …g]kfnL efiffsf] P]ltxfl;s lddf+zfÚsf ¿kdf . :d/0fzlQm tLI0f x'Fbf >[ª\vnf 6'6\g] 8/ x'Fb}gYof] t/ :d/0fzlQm 36\b} uPkl5 To:tf] ;d:of klg x'g] /x]5 .

dxfsfJo n]vg eg]sf] pkGof;nfO{ kBdf n]Vg] xf], syfj:t' tof/ eO;s]kl5 aLrdf 5f]8\bf klg Tof] >[ª\vnfnfO{ lal;{g ;lsb}g eGg'x'G5–e/t/fh dGynLo . s]jn z}nL km/s x'ghfG5 xf]nf t/ c¿ /rgf n]Vg hlt klg ;lsG5 . 5Gb kl/jt{g u/]/ n]Vbf dxfsfJosf] ld7f; ´g\ a9\g] pxfFsf] wf/0ff 5 .

nfdf] ;do;Dd Pp6} ljifoj:t' / n]vgdf s]lGb|t x'g'kbf{ cGo n]vgdf c;lhnf] t x'G5 g} t/ o;/L Pp6}df dfq s]lGb|t eP/ l;h{gf ug]{x¿ w]/} sd xf]nfg\ eGb} >Lxl/ km'ofFn cufl8 eGg'x'G5– n]vg / ljrf/df jhg x'g]x¿ n]Vg ;Sb5g\ . dxfsfJosf] syfgsnfO{ /f]s]/ cGo ljwfdf snd rnfpg ;lsG5 . Pp6f 5Gbdf n]lv/x]sf] cj:yfdf o;/L 5f]l8of] eg] csf]{ 5Gbdf abn]/ n]Vbf /fd|f] x'G5 .

g]kfndf dfq geP/ ljZjs} ;flxlTos wf/n] ;"Id n]vgnfO{ cFufln/x]sf] 5 . cTofw'lgs ;~rf/ ;'ljwf / dgf]/~hgsf ;fwgx¿sf] tLa| a[l4 eO/x]sf] cj:yfdf dxfsfJosf] ;flxlTos dxTj s:tf] /xnf t < eGg] ;Gbe{df k"0f{k|sfz g]kfn …ofqLÚ eGg'x'G5– dxfsfJosf] dxTj tTsfn geP/ kl5 b]lvG5 . k':tsx¿ hlt k'/fgf x'G5g\, TolQ dxTj a9\b5 . ;flxTo eg]sf] cd/Tj k|fKt ljifo xf] . cd/Tjsf] d"No s] tf]Sg] Û ;don] lj:tf/} d"No a9fpFb} n}hfG5 . dxfsfJo o:t} d"Nojfg\ u|Gyx¿ x'g\ / ;don] g} k9\g] / k9fpg] 5 pxfFsf] ljrf/df .

;flxTosf/x¿af6 dxfsfJo n]lvg' cfjZos 7fGg'x'G5–e/t/fh dGynLo . dflg;df ;dosf] cefj, Jo:ttf cflbsf sf/0f cWoogdf sdL eP/ o;sf] d"No 36]sf] pxfFsf] ljrf/ 5 . kl5 qmdzM dxfsfJosf] dxTj a9]/ hfg]5 eGg] pxfFsf] ljZjf; 5 . dxfsfJo eg]sf] Oltxf; xf] / Oltxf;sf] cWoog kl5Nnf] k':tfn] cjZo ug]{ 5 .

dxfsfJosf] dxTj cfˆg} k|sf/sf] 5 of] x/fpg ;Sb}g eGg'x'G5 >Lxl/ km'ofFn . hLjgsf x/]s kIfsf] j0f{g ul/Psf] l;Ëf] b:tfj]hsf] n]vg dxfsfJo ePsf]n] eljiodf o;sf] rf;f] a9\g] pxfFsf] ljZjf; 5 . dxfsfJon] /;dfw'o{ dfq glbP/ 1fg, a'l4 / ljj]s klg lbg] ePsfn] k9\g ;do nfu] klg bL3{sfnLg dxTj /fVg] atfpg'x'G5 pxfF .

sflJos ljwfsf] dxfsfJo n]vg jf:tjd} hl6n ;flxlTos n]vg xf] . uBdf snd rnfPh:tf] kBdf snd rnfpg To;} klg ;xh x'Fb}g . To;df klg dxfsfJo l;h{gf ug{nfO{ t o;sf s]xL lglZrt dfkb08x¿, n]vfOsf lgodx¿, dxfsfJosf l;4fGtx¿ kfng ug'{kg]{ x'G5 . /x/} /x/df dxfsfJo n]V5' eGg]x¿ / h] h:tf] n]v] klg d}n] dxfsfJo n]v]+ eg]/ cfˆgf] s[ltnfO{ …:j3f]lift dxfsfJoÚ agfpg]x¿sf] hdft al9/x]sf] xfd|f] ;flxlTos cfsfzdf dxfsfJo ;DaGwLsf oL ljrf/x¿ ;'kfRo gx'g klg ;Sb5g\ . slxn] sxL+ ;To cf]sNbf klg s;}sf] nflu tLtf] x'g ;Sb5 t/ oyfy{nfO{ cËLsf/ u/]/ cl3 a9\bf g} uGtJodf k'Ug ;lhnf] x'G5 .

dxfsfJo gn]vL ;flxTosf/df gbl/g] eGg] xf]Og . To;}n] uxg ljifoj:t'dfly oy]i6 lrGtg u/]/ ;flxlTos /;dfw'o{nfO{ ;xh¿kdf n]Vg ;lsG5 eg] dxfsfJodf xft xfNg] cGoyf dxfsfJo ;DaGwLsf] :yflkt dfGotfdf cfFr gk'¥ofpFbf g} a]; x'G5 .

k|:t'lt– t'n;Lxl/ sf]O/fnf


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || ;+:d/0f || kq–k|qf+z || nf]s—;+:s[lt || lgofqf || ofqf–;+:d/0f || syf
lgaGw || ljrf/ d~r || xf:oJoª\Uo || k|;Þª\uj; || k':ts÷klqsf || efiff || cfFs'/f  || snf || ;Gbe{
Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP