mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 07 Mangshir, 2058.
November - December
2001.

k':ts ÷ klqsf


:t/Lotfsf] ck]Iff

l;lSsdsL r]nL sdnf …cfF;'Úsf] bf];|f] ;ª\u|x xf] …ddtfsf] 5fnleqÚ . o; ;ª\u|xdf pgsf #) yfg syfx¿ ;°lnt 5g\ . o;cl3 pgsf] klxnf] syf ;ª\u|x …;]tf] u'nfkmÚ ;g\\ !((% d} k|sflzt ePsf] lyof] .

;fKtflxs lxdlul/ / b}lgs ;'gr/Ldf :tDe n]vg ug]{ sdnf cfF;'sf /rgfx¿ ef/t / g]kfnsf klqsfx¿ ;|i6f, lgdf{0f, cr{gf, l;l4, ;l~hjgL, lrofaf/L, /ldtf, au/, xnrn, :kz{, ;}lgs ;dfrf/, ;okqL, cfhef]lndf dfq k|sflzt x'g] geO{ pgsf syfx¿ cfsfzjf0fL ufGtf]ssf dfWodaf6 kf7sx¿sf sfg–sfg;Dd k'lu;s]sf 5g\ . o:tL syfsf/ sdnf cfF;' syfofqfsf] qmddf o;k6s …ddtfsf] 5fnleqÚ 5rlNsP/ kf7ssf b[li6;Dd cfOk'u]sL l5g\ .

syf eg]sf] hLjgsf] syf xf] . dfG5]sf] Joyf syf xf] . ;dfhdf 36]sf jf 36\g] 36gfx¿sf] syf xf] . dfG5]sf] dgsf] u'Dkmg xf] . dfG5]sf] cg'ej / cg'e"lt xf] . cfFvfn] b]v]sf] ;To tYo xf] . o:t} o:t} nfU5 sdnf cfF;'sf syfx¿ k9\b} hfFbf . hLjsf psfnL–cf]/fnLx¿, hLjgsf afª\uf l6ª\uf–af6fx¿, hLjgsf ;'v–b'Mvx¿, k|]d / lj5f]8x¿, :g]x / 3[0ffx¿, cfzf / cfsfª\Iffx¿ o:t} o:t} efje"ld, k[i7e"ld / kl/j]z x'g\ sdnf cfF;'sf syfx¿ .

5f]6f], ;/n, ;xh, ;/; oL syfx¿ cfdkf7ssf nflu ;Dk|]if0fLo 5g\ . oL syf cWoog ug{ 3f]l/g' kb}{g kf7sn], lrGtg / ljrf/ ug'{ kb}{g kf7sn] ;dfhdf 36\g] 36gfx¿, b}glGbg b]lvg] ;d:ofx¿ / dflg;sf yl/ yl/sf :jefjx¿n] syfsf] cfj/0f kfPsf 5g\ .

t/ oL syfx¿ cBflk km]bLd} 5g\ . logn] lg/Gt/tfsf] psfnf], kl/isf/sf lzlj/x¿ / pRrtfsf] lzv/ r9\g eg] afFsL g} 5 .

s[lt– ddtfsf] 5fnleq -syf ;ª\u|x_ . syfsf/– sdnf cfF;' . k|sfzs– lxdlul/ k|sfzg, ufGtf]s . ;+:s/0f– k|yd, !((( . k[i7 – !@)±* . d"No– pNn]v 5}g

– uf]luk|]

***

df}lns nf]s ;flxTosf] ;+/If0fsf] vfFrf]

g]kfnL ;flxTosf ax'cfoflds JolQmTj hLj]Gb|b]j lu/L efiffzf:q, nf]s;flxTo / ;dfnf]rgf Pjd\ l;h{gfsf If]qdf ;'kl/lrt 5g\ . cfˆgf x/]s cg'zLngx¿df gjb[li6sf]0f lbg vf]Hg] lu/Lsf] ;BM k|sflzt …nf]s;flxTosf] cjnf]sgÚ k':ts clxn];Ddsf nf]s;flxTo;DaGwL u|Gyx¿df lgtfGt leGg lsl;dsf] u|Gysf ¿kdf b]vfk/]sf] 5 . kGw|j6f d"nzLif{s / tLleqsf ljleGg pkzLif{sx¿df ljleGg nf]s;flxlTos pks/0fx¿sf] ;Dos\ ljj]rgf k|:t't ul/Psf] 5 . nf]s;flxTosf] ;}4flGts lrgf/Lsf ;fy} nf]sgf6s, nf]suLt, afnnf]suLt, yf¿ nf]suLt, nf]sufyf / g]kfnL pvfgh:tf j:t';Gbe{ o;sf cfGtl/s pks/0f x'g\ .

s0ff{nL–e]/L kl/j]z / l;DtfnL Pjd\ b'Nn"sf :yfgLo nf]s;flxTosf ;fy} yf¿ nf]suLt / yf¿ pvfgh:tf gofF ljifon] ;d]t o; u|Gydf ;fsf/ ¿k k|fKt u/]sf 5g\ eg] nf]k x'g nfu]sf 8a–nf]suLt sltko ufyfx¿sf d"nkf7 ;dfj]z ul/Psfn] u|Gy a9L pkof]uL ag]sf] 5 . d"ntM nf]s;flxTonfO{ ;dfhzf:qLo b[li6sf]0f / ;dfhjfbL–oyfy{jfbL -k|ultjfbL_ k|j[lQsf s]Gb|Lotfdf x]g]{ gj–cfoflds b[li6;r]ttf g} k|:t't …nf]s;flxTosf] cjnf]sgÚ u|Gysf] ljlzi6 k|flKt xf] . k|ultjfbL k|j[lQ / b[li6;r]ttfsf cfwf/df nf]s;flxTosf] ljj]rgf ul/Psf] g]kfnLdf ;DejtM of] g} k|yd u|Gy xf] .

nf]s;flxlTos ljwfx¿sf] ;}4flGts :j¿ksf] kl/rosf ;fy} o;}sf s]Gb|Lotfdf ul/Psf] ljZn]if0ffTds cWoogsf cfwf/df …nf]s;flxTosf] cjnf]sgÚ u|Gyaf6 :gftsf]Q/ kf7\oj[Qsf] cf+lzs k"lt{ ePsf] 5 eg] cGo ljljw k|j[lQ / ;dfhzf:qLo Pjd\ ;dfhjfbL–oyfy{jfbL k|j[lQsf s]Gb|Lotfdf ul/Psf] ljZn]if0ffTds cWoogsf cfwf/df cg';lGwT;'x¿sf nflu klg yk ;fdu|L;d]t ag]sf] b]lvG5 . k|fb]lzstfsf cfwf/df …s0ff{nL k|b]zsf nf]suLtdf oyfy{sf] vf]hÚ, …e]/L If]qdf k|rlnt afnuLtx¿Ú / …klZrd t/fO{sf yf¿ pvfgx¿ Ps cWoogÚ h:tf zLif{sx¿ pkof]uL b]lvG5g\ eg] eflifs cfwf/df g]kfnL / yf¿efiffsf nf]s;fdu|Lx¿sf] cWoog oxfF k|:t't ul/Psf] 5 .

;du|df eGg'kbf{ hLj]Gb|b]j lu/Lsf] cWoogzLn / cg';lGwT;' JolQmTjsf] 5fk o;df k|FKt ug{ ;lsG5 . xfd|f] g]kfnL nf]s;flxTonfO{ klZrdf ljs[t ;+:s[ltsf] a9\bf] k|efjn] ljs[t t'Nofpg vf]h]sf] 5 . c´ To;df klg xfd|f df}lns nf]suLtx¿ o;sf] a9L l;sf/ ePsf 5g\ . To;sf/0f o:tf nf]s;fdu|Lx¿sf] ;+/If0f x'g' cTofjZos 5 .

s[lt– nf]s;flxTosf] cjnf]sg . n]vs– hLj]Gb|b]j lu/L . k[i7– !^).– d"No– ?= &%.– k|sfzs– Pstf k|sfzg, yfkfynL, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– klxnf]– @)%&.

– nId0fk|;fb uf}td

***

oyfy{k|lt ;r]t

uLt, uhn / sljtfsf] lqj]0fLnfO{ tLgj6f kftn] ;lhPsf] a]nkqsf] k|tLs :j¿k zLif{s lbP/ Pp6f ;fgf] t/ 3Flhnf] / ;fgf] sfJo k'~hsf] cfudg x'g' g]kfnL ;flxTosf] kmfF6df yk sf];]nL xf] eGbf cTo'lQm x'Fb}g . k|:t't sfJosf ;h{s efj's Pjd\ ;+j]bgzLn JolStTj anb]j dhu}+of x'g\ . ljBfyL{ hLjgb]lv xfn;Dd n]lvPsf uLt, uhn / sljtfnfO{ slj dhu}+ofn] o; a]nkq s[ltleq ;dfj]z u/]sf 5g\ .

uLt n]vgsf /rgfsf/ dfq geP/ dfw'o{ :j/sf wgL klg x'g\ dhu}+of . b]zsf] Oltxf;, zxLbsf] alnbfgh:tf /fli6«o uLtx¿df /fi6«jfbsf] /Gsf] Psflt/ 5'6]sf] 5 eg] csf]{lt/ k|]dsf uLtx¿df ;Def]u z[Ëf/ /;sf] en 5tf5'Nn ¿kdf alu/x]sf] 5 . …;ª\u|xleqsf sljtfx¿df lgisk6, lgZrn, OdfGbf/, ;hu Pjd\ ;/f]sf/o'Qm cleJolQmn] n]vgk|ltsf] sljsf] rfxgfnfO{ bzf{p5 . o;y{ slj dhu}+of g} pRr /fhg]tf, ;f+;b / dGqL ePsf] xf] t/ dGqL, ;f+;b / pRr /fhg]tf Ifl0fs cdgrog / zf}lvg cfbz{sf] slj ePsf] kSs} klg x}g . anb]j jf:tjdf ljZjf; / cf:yfsf slj x'g\ eGg] k|df0f ;ª\u|x leqsf] lgDg pb\uf/af6 klg hfGg ;lsG5 .

æ;Fu} n8\g] Pp6f ;fyL
bf}8G5 ;'gsf] 3f]8fdf,
csf]{ ;fyL k}bn lx8\5
rKkn 5}g uf]8fdf .

;fy} ;ª\u|xleqsf d'Qmsx¿n] JolQmut :jfy{df nDk6 jt{dfg /fhg]tfx¿nfO{ s;d\ ge"Ng k|folZrt u/fOPsf] 5 .

dL7f–dL7f zAb cn°f/ Pjd\ g}lts lzIffn] el/k"0f{ /fd|f] cfj/0fdf ;lhPsf] k|:t't a]nkq sljtf ;ª\u|x pkof]uL Pjd\ ;ª\u|x0fLo eg] cjZo 5 .

k':ts–a]nkq -sljtf ;ª\u|x_ . slj– anb]j zdf{ dhu}+of . k|sflzsf–;fljqL zdf{ . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . d"No– ?= %%.– k[i7– !$±%^

–x]d/fh kf08] …cefuLÚ

***

lgaGwleq ;zSt sljtfsf] :j/

bzsf}+b]lv lg/Gt/ n]Vb} cfPsf s]xL ;|i6fnfO{ cf/f]k nfUg] u5{– klxn]sf l;h{gfeGbf clxn]sfsf] :t/ 36\of], ljifoj:t', z}nL k|:t'ltdf gjLgtf kfOg 5f]8\of] cflbÙ t/ of] cfIf]k jf ts{ lgaGwsf/ s[i0frGb|l;+x k|wfgsf] ;Gbe{df nfu" x'Fb}g . @)@^ ;fndf …;flnsÚ lgaGw;ª\u|x k|sflzt x'Fbf k|wfgn] tTsfnLg ;do–;Gbe{ / z}nLnfO{ h'g ¿kn] cfTd;ft\ u/]sf lyP, cfh tLgbzskl5 k|sflzt kl5Nnf] ;ª\u|x …jfUdtLsf] x/sÚdf cfhs} ;Gbe{ t/ dfl´Psf] k|f}9 cleJolQm kfOg' To;sf] k|df0f xf] .

;ª\u|xdf ;dflji6 bzj6f lgaGwx¿ k|wfgn] @)$^ ;fnsf] k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 Ps bzssf aLrdf n]v]sf 5g\ . clwsf+z lgaGwn] ;f]xL Ps bzsdf b]lvPsf cg]s b[Zosf] ulx/f] ljZn]if0f u/]sf 5g\ . /fhgLlts lj8Dagfx¿, ;fdflhs lj;Ëltx¿, lj/f]wfef; / ljs[ltx¿af6 lgaGwsf] p7fg u/L k|wfg To;df ulxl/+b} ljZj a|Xdf08;Dd k'u]sf 5g\ . lat]sf] Ps bzsdf b]lvPsf cg]s ljs[ltsf ;|f]t /fhgLlts ljs[lt g} xf] eGg] pgsf] 7DofO{ 5 . To;}n] pgL zAbdf eG5g\ –æof] /fhgLlts k|b"if0f grflxP;Dd ljZjkof{j/0f slxn] ;ª\lng] xf] / ltdL kmf]xf]/ /f]Sg] s'/f u5f}{ .Æ

;f]xL lgaGwdf pgn] a]hf] k'Ug] u/]/ /fhgLlts Joª\Uo klg u/]sf 5g\ –…oL x]/, ;"o{ Pdfn]sf] eO;s]5, ¿v sf+u|];sf] . cfh;Dd lgMz'Ns ef]u ul//x]sf] 3fd / 5fofF klg cfˆgf] ePg Û ltdL 3fd rfxG5f} < ;"o{nfO{ ef]6 b]pm Û ltdL zLtntf rfxG5f}+ < ¿vnfO{ ef]6 b]pm Û ef]6 sdfpg] wGbfdf nflu;s]sfx¿sf lglDt /fhgLlt klg Jofkf/ eOlbFbf]/x]5 .Ú

To;f] t ;ª\u|xsf x/]s lgaGwdf klª\Qmklª\Qm p4/0f ug{ nfossf 5g\ . oL lgaGwx¿n] dflg;sf x[bo / dl:tis b'j}nfO{ ´ª\s[t ul/lbG5g\ . k|wfgn] lognfO{ ;Lwf /fv]/ …lgaGwÚ elglbPsfn] dfq lgaGw ag]sf x'g\ . oxfF k|o'Qm zAb jfSox¿nfO{ afËf]l6Ëf] /fv]/ 5fKg] k9\g] xf] eg] uB sljtfsf ;Dk"0f{ tTj kfpg ;lsG5 .

s[lt– jfUdtLsf] x/s . lgaGwsf/– s[i0frGb|l;+x k|wfg . k|sfzs– ;f´f k|sfzg . d"No– ?= $# . ;+:s/0f– k|yd, @)%& . k[i7– *(±^ .

– Jofs'n kf7s

***

af}l4s hut\sf nflu ultnf] v'/fs

;do ;fFRr} k|jfxzLn 5 . o;sf] k|jfxaf6 k|efljt gx'g] s'/f ;+;f/df 5}g xf]nf . o:tf] ;donfO{ ;dft]/ n]lvPsf k|jfxdfg n]vx¿sf] afFw ´}+ nfUg] s[lt lg:s]sf] 5, ;do–k|jfx Û k':tssf /rgfsf/ x'g\, ct'n]z Û …/fi6«k'sf/Ú ;fKtflxsdf ljleGg ;dodf k|jflxt eO;s]sf $^ j6f n]vx¿ o; ;ª\u|xdf ;ª\u|lxt 5g\ . @)$^ kmfu'gb]lv @)%! r}q;Dd cyf{t\ hDdf kfFr jif{leq …/fi6«k'sf/Ú df k|sflzt ePsf n]vx¿sf] z[ª\vnfa4 ;ª\sngsf ¿kdf k|:t't k':ts k|sflzt ePsf] 5 . ljleGg ljifo / ;Gbe{l;t ;Da4 oL n]vx¿n] tTsfnLg ;do / kl/l:yltsf] :ki6 t:jL/ lvr]sf 5g\ . s]xL af}l4s, s]xL /fhgLlts, s]xL ;flxlTos / s]xL ljZj ;Gbe{nfO{ n]vx¿n] cleJoQm ug{ vf]h]sf 5g\ .

k':tssf af/]df lrgf/L lbg'kbf{ c¿ k':tsdf cfjZos gkg]{ Pp6f yk s'/f klg o; k':tssf ;Gbe{df lrgfpg'kg]{ x'G5 . ;'Gbfv]l/ gf}nf] / 5b\d gfd´}+ nfUg] oL ct'n]z jf:tjdf sf] x'g\ t < xfdLn] g]kfnL ;flxTodf lrGb} cfPsf k|l;4 slj tyf kqsf/ ljgo /fjn g} o; k':tssf n]vs ct'n]z /x]5g\ . slj ljgo /fjnnfO{ ;d;fdlos lrGtgk/s n]vx¿sf] ;ª\u|x …;do–k|jfxÚn] lrGtgzLn n]vssf ¿kdf ;d]t :yflkt u/fOlbPsf] 5 .

k|:t't k':ts …;do–k|jfxÚdf ;d;fdlos /fhgLlts ljifosf n]vx¿sf] ;ª\Vof cTolws /x]sf] 5 . ljz]ifu/L sf+u|]; / sDo'lg:6 /fhgLlt logsf n]vx¿sf] ljifosf ¿kdf b]lvPsf] 5 . n]vx¿df cGt/f{li6«o a'l4hLjL, lrGtsx¿sf ljrf/wf/fsf] pNn]v Pjd\ P]ltxfl;s ;Gbe{x¿sf] :d/0f;d]t ul/Psf] kfOG5 .

;flxTo, ;+:s[lt, /fhgLlt, bz{gh:tf ljifox¿ o; k':tsdf oqtq 5l/Psf 5g\ . st} ofqf k|;Ë, st} efj's kl/l:yltsf k|;Ë, slxn] ;d;fdlos ukm–ufkmsf ;Gbe{x¿;d]t o; k':tsdf b]vfk/]sf 5g\ . ;do / kl/l:ylt ljz]ifsf] k|ltlglwTj / ;ª\s]t;d]t kfOg] oL ljlzi6 n]vx¿n] Oltxf;sf ljlzi6 If0fx¿sf] ;d]t ;+/If0f u/]sf 5g\ .

k':ts– ;do–k|jfx . n]vs– ct'n]z . ;+:s/0f–k|yd, j}zfv !, @)%& . k|sfzs– g]kfn ;flxTosf/ ;ª\3 . d"No– ?=!%!.–,– ?= @)).–
-;lhNb_ . k[i7– @@±!%$

– k|ef e§/fO{

***

Oltxf; n]vgk|lt OdfGbf/Lsf] s;L

Oltxf;nfO{ cGj]if0f / pkGof;Ls/0f ug{ nflukb}{ cfPsf 5g\ ;flxTosf/ jf;' kf;f . ;h{s jf;' kf;fn] dNnsfnLg Oltxf;sf] Pp6f rf]O6f]nfO{ ;flxTodf /fv]sf 5g\–cfˆgf] e"ktLGb| dNn zLif{s pkGof; s[ltaf6 .

pkTosfsf tLg dNn /fHodWo]sf] k|d'v /fHo eQmk'/sf ;qf}+ ztfAbLsf zlQmzfnL /fhf e"ktLGb| dNnsf] hLjgsf] Pp6f kf6f]nfO{ s]Gb|laGb' agfP/ plePsf] 5 of] pkGof; . /fhf lhtfldq dNnsf PSnf 5f]/f e"ktLGb| dNn eofgs b/af/L if8\oGqsf] l;sf/ aG5g\ lktfsf] :ju{jf;kl5 . lhtfldqsL sfG5L /fgL cyf{t\ e"ktLGb|sL sfG5L d'df / dxTjfsfª\IfL sfhL efh's;f sfnf] ;flh; u5{g\ t]¥xjif]{ 6'x'/f o'j/fh e"ktLGb| dNnnfO{ df/]/ afu8f]/ xTofpg . glhs}sf] Jofjx/ hËndf dWo/ftdf nuL df/]/ d'6' sfG5L /fgL;dIf k]; ug{ cfb]z lbG5g\ pgLx¿ a'4] / sfzL hNnfbnfO{ . To;}To;} kfgL eOlbG5g\ tL hNnfbx¿ ;'s'df/ /fhs'df/ e"ktLGb|sf] dd{ e]bL cft{gfb ;'g]/ / sf6\gnfO{ kl;{;s]/ klg ;bof 5f]l8lbG5g\ pgnfO{ clg Rofª\afsf gfdn] 5ßj]zL eP/ /xG5g\ pgL Ps ufpFsf] sdfgl;+x eGg] JolQmsf] 3/df . ;km/ u5{g\ Nxf;fsf] / aG5g\ oz:jL sfi7snfsf/ . pd]/ k'u]kl5 pgL lkm5{g\ :jb]z / eQmk'/s} ltdLnf, ef} / wf}sfhLnufotsf zlQmx¿;Fu ldnL u5{g\ /fHob|f]x / k|fKt u5{g\ eQmk'/sf] /fhl;+xf;g .

pkGof;sf] kl5Nnf] v08df lbOPsf 5g\ s]xL P]ltxfl;s ljj/0fx¿ . plAhG5 Pp6f k|Zg oxfFlg/ ls P]ltxfl;s eg]/ n]lvg] pkGof;x¿ slt OdfGbf/ x'g'k5{–Oltxf;k|lt < x'g'k5{ olb eg] slt OdfGbf/ 5 t of] pkGof; Oltxf;k|lt . uDeL/ z°f k}bf u5{g\ o;sf sltko k|;Ën] . Ps 7fpFdf elgPsf] 5– sflGtk'/] /fhf k|tfk dNnn] anfTsf/ u/L dfl/lbPsf lyP af¥x jif]{ aflnsf / oxL kfkd'lQmsf lglDt agfPy] ljleGg d7dlGb/ . slt Oltxf;;Ddt xf] of] :j/ . lh1f;' x'g ;S5g\ kf7sx¿ tYok|lt . ;fy} pkGof;leqsf] pkGof;lzNk / s't"xntf IfL0f 7fGg ;S5g\ cWo]tfx¿ .

ultzLn 5g\ kfqx¿ . eQmk'/ cf;kf;b]lv Nxf;f;Dd km}lnPsf] 5– syfgs e"uf]n . pvfg 6'Ssfsf] oy]i6 5 k|of]u . efiffk|:t'lt ;/n 5 / cln a9L g} ;/n 5 .

s[lt– e"ktLGb| dNn .
-P]ltxfl;s pkGof;_ . pkGof;sf/– jf;' kf;f . k|sfzs–kf;f k|sfzg, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, @)%* j}zfv . d"No– ?= !%).– k[i7– !&$.

– s[i0fk|;fb 9sfn

***

bLgb'MvL kIfsf ;ª\u|x

ljBfyL{sfnb]lv g} ;flxTonfO{ dfof ug{ dg k/fpFy]– ab|L k|;fb kf]v|]n levf/L . lg/Gt/ n]vfOsf sf/0f …levf/LÚn] …df8\;fasf] ´f]nfÚ-@)%^_ sljtf;ª\u|x lbPsf 5g\– g]kfnL ;flxTonfO{ .

…df8\;fasf] ´f]nfÚsf] ljz]iftf xf]– u|fdL0f :t/sf ljifoj:t'nfO{ sljtfdf 9fNg'– ltgsf] dd{ / cfjfhn] Joª\ufTds z}nLdf lhDd]jf/ kIfdfly Joª\Uo k|xf/ ug'{ . To;f] t levf/Ln] …d sljtf cfˆg} nflu n]V5'Ú eg]/ …:ki6Ls/0f lbPsf5g\– t/ pgsf /fli6«o efjgf ldl>t sljtfx¿ rfx]/ klg pgsf dfq} x'g ;Sb}gg\ tL t kf7ssf ;DklQ x'g\ .

levf/L;Fu hLjg ef]ufOsf ;a} cg'ej 5g\– …df8\;fasf] ´f]nfdfÚ @)#* ;fnb]lvsf ljleGg :yfg, ;do / 36gf;Fu ;DalGwt sljtfx¿ ;d]l6Psf] To;}sf] pbfx/0f xf] .

gfËf] cfËdf skf; / ef]sf] k]6df ufF; xfNg ;lsP b]z agfpg]x¿sf] wf]sf] k"/f x'g] 7x/ pgsf sltko sljtfx¿n] u/]sf 5g\ . s'g} ;Lldt …jfbÚ sf] kIFdf …levf/LÚ cfˆgf] sljtf sf]b}{gg\ t/ >dhLjL, u/La, lgd'vf hgtfsf kIfdf …df8\;fasf] ´f]nf ;zSt 5 . ha slj cfˆg} kxf8 / nf]s ;';]nLx¿ ;D´G5g\– ta pgnfO{ ToxfF jf:tljs k|hftGqsf] cefj vl6\sG5, oBlk b]zsf] /fhwfgL klg ljs[to'Qm ePsf]df lrGtf nfU5 . b]z agfpg]x¿nfO{ sljn] oyfy{k/s oIfk|Zg t];f{Psf 5g\– s] g]tf,xflsd / of]hgfsf/x¿n] dg czflGt eP/ afFlr/x]sf u|fdL0f hgtfnfO{ a'´]sf 5g\ <

s[lt–df8\;fasf] ´f]nf -sljtf ;ª\u|x_ . slj– ab|Lk|;fb kf]v|]n levf/L . k|sfzs– k|ltef d~r, ;'Gb/k'/,afF;jf/L df]/ª . d"No– ?= #).– ;+:s/0f– k|yd, @)%^ kmfu'g . k[i7– ^±&*

–k|sfz l;njfn

***

;fdflhs kl/j]zdf leh]sf syfx¿

g]kfnL ;flxTosf] syf ljwfdf b'O{ bzseGbf cl3 g} :yflkt eO;s]sf] gfd xf] –dw'jg kf}8]n . ;flxTosf] ;a}eGbf rNtLsf] ljwf …sljtfÚaf6 ;flxlTos w/ftn 6]s]sf eP klg :ki6tM syfsf/sf ¿kdf lrlgPsf 5g\ kf}8]n . afFRg'sf] ljjztf -@)$!_, glngL efph" -@)$(_, d / d]/f] kl/j]z -@)%)_ / rkfPsf] bGTosyf -@)%#_ u/L rf/j6f syf ;ª\u|x k|sflzt eO;s]sf syfsf/ dw'jg kf}8]nsf] kl5Nnf] syf ;ª\u|xsf ¿kdf ;flxlTos e08f/df lelqPsf] 5– …cjt/0f / c¿ syfx¿Ú

…cjt/0f / c¿ syfx¿Ú leq ;fgf–7"nf u/L t]QL; j6f syfx¿ ;ª\u|xLt 5g\ . pgsf syfnfO{ b'O{ efudf 5'§ofpg ;lsG5 cyf{t\ ljb]zL kl/j]zsf syfx¿ / :jb]zL kl/j]zsf syfx¿ . ljb]zL kl/j]zsf syfx¿ ;a}eGbf a9L ef/tLo w/ftn / To;df klg snsQfsf] ;]/f]km]/f]df leh]sf syfx¿ 5g\ . ;dfhdf 36\g] k|Toflzt / ck|Toflzt 36gfx¿, b}lgs hLjgdf cfOkg]{ hLjg ef]ufOsf ;d:ofx¿ / dfgjLo d"No–dfGotfdf ¥xf; x'Fb} cfP/ hlGdPsf ;d:ofx¿nfO{ syfsf/n] cfˆgf syfsf ljifoj:t'sf ¿kdf pEofPsf 5g\ . pgsf syfdf ;fdflhs ljs[ltsf sf/0f ;d:of v8f ePsf 5g\ . gf/L zf]if0f, cj}w of}g Jofkf/, r]nLa]6L a]rlavg, gf/L ljjztfh:tf s'/fx¿n] dfgjLo ;+j]bgfnfO{ pgsf syfn] 3r3Rofpg] sfd u/]sf 5g\ . pgsf syfn] e'6fgL d"nsf g]kfnLk|lt ul/Psf] cdfgjLo Jojxf/sf] kL8f 5fd]sf] 5 / syfsf/n] hftLo bËfsf sf/0f snsQfdf e8\lsPsf] lx+;fn] Pp6f g]kfnLdf cfOk/]sf] ljklQnfO{ syfdf ptf/]/ dfgjLo r]tgfsf] b}nf] vf]Ng] k|oTg u/]sf 5g\ .

…cjt/0f / c¿ syfx¿Ú leqsf syfx¿df k|]dsf ulx/f k|;Ëx¿, ;dk{0f, ljof]u, g}/fZo, Joª\Uo, /fhgLlts ljs[lt, bfDkTo hLjgsf ptf/–r9fjx¿, afnof}g zf]if0f, j]Zofj[lQ cflbsf /l;nf ljifoj:t'n] syfsf] ¿k u|x0f u/]sf 5g\ . olt x'Fbfx'Fb} klg syfsf/ dw'jg kf}8]nsf s]xL syfx¿ k9\bf pgsf hLjgdf 36]sf s]xL 36gfx¿sf ;+:d/0f / s]xL ofqf–;+:d/0fh:tf klg nfUb5g\ . clj:d/0fLo ;xofqL, :d[ltk6nleqsf] ;xofqL, tGb|} tGb|f / Pp6f p/f7nfUbf] lbg, cjt/0fh:tf s]xL syfx¿ k9\bf ofqf–;+:d/0f k9]h:tf] cg'ej x'G5 eg] k"j{:d[lt, dWofGt/h:tf s]xL syfx¿ ;+:d/0fh:tf nfUb5g\ . To:t}, k]zf / s6';To b'O{ syfnfO{ syfeGbf klg n3'syfsf sf]l6df /fVg'kg]{ x'G5 . 5f]6f ePsf sf/0fn] geO{ oL b'O{ syfsf …Kn6Ú g} n3'syfsf 5g\ . pgsf syfdf n]vgz}nL ;/n eOsg klg obfsbf 3';]sf cª\u|]hL zAbx¿n] bfFtdf 9'Ëf nfu]sf] h:tf] cg'ej u/fpg k'U5g\ . oL s'/fnfO{ ;fdfGo dfGbf syfsf/ kf}8]nsf cGo syfx¿k"0f{ 5g\ / syfsfl/tfn] el/Psf kfOG5g\ .

k':ts– cjt/0f / c¿ syfx¿ -syf ;ª\u|x_ . syfsf/– dw'jg kf}8]n . k|sfzs– g]kfn /fhsLo k|1f– k|lti7fg . ;+:s/0f– k|yd, @)%* . k[i7;ª\Vof– !#%±@) . d"No– ?= ^).– dfq .

– t'n;L

***

cd]l/sL kl/j]zdf g]kfnL efj

…sª\uf?sf] b]zb]lv cfOkm]n 6fj/;DdÚ / …rfFk km'Ng] kxf8d'lGt/Ú h:tf ofqf ;+:d/0f s[ltx¿ k|sflzt u/L g]kfnL ;flxTodf lgofqfsf/sf ¿kdf :yflkt ho 5fª\5fsf] klxnf] sljtf;ª\u|x …cg lb Jof° ckm lb kf]6f]DofsÚ k|sflzt ePsf] 5 .

s"6gLlts ;]jfcGtu{t s]xL jif{b]lv cd]l/sfdf /x]sf ho 5fª\5fsf] k|:t't sljtf;ª\u|xsf] zLif{s cª\u|]hL eP klg sljtfx¿ g]kfnL / cª\u|]hL b'j} efiff cyf{t\ slj :jod\sf] cg'jfbdf k|sflzt 5g\ . ;ª\u|xdf #^ j6f sljtfx¿ ;ª\u|xLt 5g\ . e"ldsf cd]l/sL ;dfnf]rs h]km/L k]gsf] /x]sf] 5 . cd]l/sfsf] jfl;ª\6g 8L=;L=l:yt RofK6/ ln6«]/L a's :6f]/n] ljleGg k|l;4 sljx¿åf/f k|sflzt sljtfx¿dWo] cfkm"nfO{ dgkg]{ sljtf k9\g] k|ltof]lutfdf cd]l/sL sjloqL /fv]n s]e/åf/f jflrt ho 5fª\5fsf] …kf]6f]DofsÚ sljtfn] k|yd k'/:sf/ k|fKt u/]sf] lyof] . kf]6f]Dofs jfl;ª\6g zx/sf] aLraf6 aUg] gbLsf] gfd xf] .

g]kfndf lgofqfsf/sf ¿kdf :yflkt ho 5fª\5f cd]l/sf uP/ /fd|f g]kfnL sljdfq geO{ cd]l/sL ;flxTodf klg kl/lrt slj ag]sf 5g\ . slj 5fª\5fsf sljtf x[bo 5'g] dfgjLo ;+j]usf dfq geO{ 5f]6f / cfsif{s klg 5g\ . pgL s"6gLlts ;]jfdf eP/ klg pgn] cd]l/sfdf klxnf] cGt/f{li6«o g]kfnL sljtf dxf]T;jsf] ;+of]hg u/], pgL Ps]8]dL ckm cd]l/sg kf]O6; / cGt/f{li6«o g]kfnL ;flxTo ;dfhdf ;lqmo 5g\ .

k|:t't ;ª\u|xsf sljtfx¿df slj 5fª\5fn] cd]l/sL hLjgz}nL, :yfg / k/Dk/fdfly sfJofTds lrGtg u/]sf 5g\ . sljtfdf cd]l/sL kl/j]z / g]kfnL efjgf ;ld>0f ePsf 5g\ . jt{dfg g]kfnL sljtfdf x'g] u/]sf h:tf hLjgk|ltsf] lj;Ëlt / cfqmf]z eGbf hLjgsf] ;To;Fu ;fIffTsf/ ug{ sljtfx¿n] dfgjLo ;Ddfg u/]sf 5g\ . ljb]zdf a:bf cg'e"lt x'g] /fli6«otf klg pgsf sljtfdf /x]sf 5g\ . cfw'lgs / pQ/fw'lgs b'j} k|j[lQnfO{ ;d]l6Psf …cg lb Aof° ckm lb kf]6f]DofsÚ ;ª\u|xsf sljtfx¿ snfTds ;f}Gbo{sf b[li6n] klg pTs[i6 5g\ .

k':tssf] 5kfO :t/Lo / cfsif{s 5 . d"No cd]l/sL 8n/df dfq ePsf]n] pt}sf] nflu dfq tof/ kfl/Psf] cg'e"t x'G5 . o;/L ljb]zdf g]kfnL ;flxTosf] k|rf/k|;f/ u/L k|j4{gsf nflu ul/g] ho 5fª\5fsf] h:tf] sfo{ ;bf :t'To / aGbgLo x'g] 5 .

k':ts–cg lb Jof° ckm lb kf]6f]Dofs -sljtf ;ª\u|x_ . slj– ho 5fª\5f . ;Dkfbg– xf]d/fh cfrfo{ . k|sfzs– e/tj+zL r'F8fn, sf7df8f}+ . ;+:s/0f– k|yd, O=;+= @))! . d"No– cd]l/sL 8n/ !!=(%.– k[i7–(!±%

– >Lcf]d /f]bg

***

Ps w'g uhn ufP/ hfpm

uhnsf/sf] of] k|yd k|sflzt s[lt eP/ klg /fd|f] uhn;ª\u|xsf ¿kdf cfPsf] 5 . ;fg' gfdsL Ps kfqnfO{ af/Daf/ k|of]u u/L uhnsf/n] pgL;Fusf] k|]dsf] rrf{ u/]sf 5g\ . uhnn] k|d'v lgzfgf ljs[lt / lj/;Ëltdfly s]lGb|t u/]sf] 5 .

s[lt– Ps w'g uhn ufP/ hfpm -uhn ;ª\u|x_ . uhnsf/ – ldq ;ª\u|f}nf . k|sfzs – b]jL ;ª\u|f}nf, l8=l8=kL= y'n'Ë . ;+:s/0f– k|yd, @)%* h]i7 . d'b|s– d]3f ckm;]6, sf7df8f}+ . k[i7–*±%) . d"No– ?= #).–

***

kfj{tL kl/0fo

k|:t't s[lt kf}/fl0fs syf;ª\u|x xf] . o;leq !%j6f kf}/fl0fs syfx¿ ;°lnt 5g\ . w]/}h;f] syfsf] cfwf/ >Ldb\efujt ePsf 5g\ . syfsf/n] cfkm" ;fgf] 5Fbf lktfn] k'/f0fjfrg u/]sf] ;'g]sf] k|efjdf syf tof/ u/]sf x'g\ . ;ª\u|xdf >Ldb\efujtsf kfqx¿sf] syf kfOG5 .

s[lt– kfj{tL kl/0fo
-kf}/fl0fs syf ;ª\u|x_ syfsf/–dfwj eF8f/L . k|sfzs– k|ult k|sfzg a/af]6]– $ Onfd . ;+:s/0f– k|yd, @)%* j}zfv ! ut] . d'b|s– uf}/j ckm;]6 k|];, latf{df]8, ´fkf . k[i7– ^±*%. d'No– ?= !)).–

***

k'ikxf/

k|:t't uLt;ª\u|x n]vssf] k|yd k|sflzt s'[lt xf] . dL7f] efiffdf rf]vf] dfofsf] pb\uf/ xf] . ;ª\u|xdf uLt¿kL ljleGg km"nx¿n] cfˆgf] :j¿k / ;'jf; k"0f{ ¿kn] k|bz{g ug{ kfPsf 5g\ . o; uLlt ;ª\u|xdf k|0f / k|]d;Fu ;DaGw /FVg] ljof]u / ;+of]usf efjx¿ d'vl/t 5g\ .

s[lt– k'ikxf/ -uLt;ª\u|x_ . uLtsf/–t]hk|;fb kf08]o . k|sflzt –zflGt kf08]o. ;+:s/0f– k|yd, @)%* cfiff9 . d'b|s – bLktf/f ckm;]6 lk|l06ª k|];, gofFahf/ . k[i7– !). d"No– ?= !)).–

***

kL8f cgGt x'G5

dw' ;f>'sf] of] klxnf] k|sflzt s[lt xf] . cfˆgf] hLjgdf ef]u]sf tLtfdL7f cg'ejx¿nfO{ uhnsf] dfWodaf6 k|:t't u/]sf 5g\ uhnsf/n] . clwsf+z uhnx¿df lgi7'/L / j}u'gL k|]o;Lk|lt u'gf;f] JoSt u/]sf 5g\ . uhnsf/n] k|]ldsf;Fusf] ldng / lj5f]8sf If0fnfO{ uhndf ;hfPsf 5g\ .

s[lt– kL8f cgGt x'G5.
-uhn;ª\u|x_ . uhnsf/– k|sfzs– dw' ;f>' . ;+:s/0f– k|yd,@)%& df3 . d'b|s– Uofn/L ckm;]6 lk|lG6ª k|];, cgfdgu/ . k[i7 !@±&). d"No– ?= #).–

***

jf;GtL j;Gt

k|:t't uLltsfJosf sfJosf/ wd{/fh yfkfn] :j= >L % jL/]Gb|sf] z'eljjfxs} ef]lnkN6b]lv /rgf u/L df};'kmsf] h'gfkmdf kf08'lnlk r9fpg' ePsf] lyof] . t/ #@ jif{kl5 kf7s ;dIf NofPsf] v08sfJodf jf;GtL j;Gt egL >L % jL/]Gb| / P]Zjo{nfO{ k|s[ltk'?ifsf] ¿kdf lnPsf] kfOG5 . To;}u/L lzlz/ eGgfn] :j= >L % eGg] a'l´G5 .

s[lt– jf;GtL j;Gt -uLlt v08sfJo_ . sfJosf/– wd{/fh yfkf . k|sflzsf– >LdtL ;fljqL yfkf . ;+:s/0f– k|yd, @)%* c;f/ . d'b|s– ;+s6f k|];, 6]axfn . d"No– ?= %).–

***

dvdnL

n]vssf] t];|f] k|sflzt s[lt xf] . o;leq !# j6f syfx¿ ;dfj]z 5g\ . ;a} syfx¿ ;fdflhs / /fhgLlt lj;Ëltk|lt s]lGb|t 5g\ . syfsf/n] ef]u]sf / cfTd;ft\ u/]sf l:yltx¿ syf ag]sf 5g\ .

s[lt– dvdnL -syf;ª\u|x_ . syfsf/– k'0o sfsL{ . k|sfzs– ;xofqL kl/jf/ . ;+:s/0f– k|yd ,@)%& ;fpg . d'b|0f– lqo'uf ck;]6 k|];, k'tnL;8s . k[i7 – !)±&& . d'No–?= #% -;fwf/0f_ !)).– ;+:yfut .

***

d t ca ?Gg

n]vssf] of] gjf}+ k|sflzt s[lt xf] . dfgj hLjg ;kmn / ;fy{s agfpg cfF6, c7f]6, pT;fx / k|ltj4tfsf] cfjZostf kb{5 eGg] lzIff afn uLlt sljtf;ª\u|xn] lbPsf] 5 . cfdfnfO{ klg hGd lbg] g]kfn cfdfsf] ;kgfnfO{ ;fsf/ kfg{ afnaflnsfnfO{ hfu[t t'NofPsf 5g\– o; s[ltn] .

s[lt– d t ca ?Gg -afn uLlt sljtf;ª\u|x_ . n]vs– /fd]Zj/ /fpt dft[bf; . k|sfzs– kfj{tL /fpt, lg´{/ jfª\do k|lti7fg . ;+:s/0f– k|yd, @)%& df3 . d'b|s– jLg/ lk|lG6ª k|];, c;g . k[i7– $±$). d"No– ?= #%.–

***

d]/f] /fhf

ljleGg ljwfdf snd rnfpg] n]vssf] of] cf7f}+ k|sflzt s[lt xf] . k|:t't zf]ssfJo k9]/ d'6' eSsflgP/ cfpg' / cfFvf /;fpg' :jfefljs} xf] . ljZjsf lk|o /fhfsf] j+z;lxt PSsfl; lgwg x'g' Oltxf;df slxNo} gePsf] b'3{6gf xf] . /fhfk|lt ;b\efj / cf:yf r/d lzv/df k'u]s} a]nf gf/fo0flx6L sf08 x'Fbf hgtfdf s?0ff / zf]ssf] dxfgbL clj/n alu/x]sf] s'/f k|:t't sfJon] lbPsf] 5 .

s[lt– d]/f] /fhf -zf]ssfJo_ . n]vs– ufpFn] anb]j . k|sfzs– a'ws'df/L clwsf/L . d'b|s – Pe/]i6 u|flkms k|]; . ;+:s/0f– k|yd, @)%* efb| . k[i7– #@. d"No– ?= @).–

***

/fj0f

k|:t't s[lt ;dLIffTds v08sfJo xf] . @)@@ ;fnlt/ leotgfddf cd]l/sfn] cfqmd0f u/]sf] k|;ËnfO{ sf]§ofpFb} cd]l/sfnfO{ /fdsf] ;+1f lbOPsf] 5 .

s[lt– /fj0f -;dLIffTds v08sfJo_ n]vs– kLtfDa/ clwsf/L . ;+:s/0f– k|yd, @)%* j}zfv . d"No– ?= @).– . d'b|s– P aL ;]qm]6l/on P08 lk|G6;{ . k[i7– @±@(

***

z}nk'qL

z}nk'qL lxdfnos} uf}/j af]s]s]f k|fs[lts v08sfJo xf] . sljn] o; v08sfJodf k|s[lt lrq0f u/]sf 5g\ . gf/L zlQmsf] ;|f]t dfofsf] vfgL xf] tfklg gf/Ln] gf/LnfO{ x]nf u/]sf] cg'e"lt o; k':tsn] u/fpF5 . z}nk'qLn] k|To]snfO{ cf:yfjfbL aGg l;sfpF5 .

s[lt– z}nk'qL -k|s[lt v08sfJo_ . n]vs– e/t/fh kGt . k|sfzs– ;'gsf];L ;flxTo k|lti7fg . ;+:s/0f– k|yd, @)%* c;f/ !#  . d'b|s– n'if k|];, jfg]Zj/ . k[i7– @@±$$. d"No– ?= %).–

;+of]hg– cld/


d"n n]v || ljj]rgf || n3'syf ||  ;+:s[lt || wd{÷;+:s[lt || snf || lgofqf ||  syf || lgaGw
ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || k|ltlqmof || Oltxf;÷;+:s[lt || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || ;f/f+z Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP