mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 07 Mangshir, 2058.
November - December
2001.

lgofqf


s]g]8L ;ª\u|xfnodf kfFr 306f

rGb|k|;fb e§/fO{

O=;+= !(^# sf] gf]e]Da/ @@ tfl/vsf lbgdf ljZjn] Pp6f Hofb} b'Mvb ;dfrf/ ;'Gg'k¥of] . Tof] ;dfrf/ lyof]– cd]l/sfsf k}+tL;f}+ /fi6«klt hf]g Pkm s]g]8Lsf] xTofaf/]sf] . Tof] a]nf clxn]sf] h:tf] htftt} 6]lnkmf]g 5\ofK5fKtL gx'Fbf / ˆofS;, Od]n / OG6/g]6sf] cfljisf/ g} gePsf] gx'Fbf cfd ;~rf/sf] Psdfq l56f] ;fwg lyof] –…/]l8of]Ú . ;+;f/sf x/]s b]zsf /]l8of] :6];gx¿n] cf–cfˆgf efiffdf of] clk|o ;dfrf/ t'?Gt} k|;f/0f u/] . xfd|f] /]l8of] g]kfn klg kl5 k/]g .

ltgtfs d lj/f6gu/sf] efg' lzIff lgs]tg gfdsf] k|fylds ljBfnodf k9\y]+ . Tof] a]nfdf d]/f pd]/sf s]6fs]6Ln] s'g} ljZj 36gfdf rfv /fVt}gy], egf}+ To:tf] jftfj/0f g} lyPg . d klg ljZjsf c¿ b]zsf 36gfsf af/]df Tolt ghfg] klg cd]l/sfsf af/]df rflxF c¿ ;fyLx¿eGbf clns a9L hfGby]+ . To;sf] sf/0f s] lyof] eg], d]/f 7"nf bfh' bfdf]b/ To;a]nf cd]l/sL ljZjljBfnox¿df :gftsf]Q/ txdf cWoog/t Hofb} yf]/} g]kfnL ljBfyL{x¿dWo] Ps x'g'x'GYof] . pxfFn] 3/df k7fpg' ePsf lr¶Lx¿af6 xfdL cg]s gofF–gofF / /f]rs s'/fx¿ hfGg kfpFYof}+ . hf]g Pkm s]g]8L cd]l/sfsf Ps nf]slk|o /fi6«klt x'g\ eGg] s'/f d}n] To;} a]nfb]lv ;'Gb} cfPsf] lyPF . Toltdfq xf]Og pgL cd]l/sfsf ;a}eGbf sd pd]/df /fi6«klt kbdf lgjf{lrt ePsf JolQm x'g\ eGg] yfxf kfPkl5 pgsf] JolQmTjaf6 d Toltv]/b]lv g} k|efljt lyPF . To;}n] pgsf] xTofsf] 36gfn] d klg sd b'MvL ePsf] lyOgF .

O=;+= @))) sf] h'nfO{sf] Pslbg cyf{t\ hf]g Pkm s]g]8Lsf] xTofsf] s/La ;}+tL; jif{kl5 pgsf] hLjg;Fu ;DalGwt Pp6f k|l;4 ;ª\u|xfno x]g{ hfg] ;fOt h'¥of] . xfjf{8{ ljZjljBfnodf cWoog/t /xFbf km';{t lgsfNg Hofb} d'l:sn kbf]{/x]5 . laxfg h'?Ss p7]b]lv /flt af¥xah];Dd hltv]/ klg cWoog;DaGwL sfdd} Jo:t /xg' kYof]{ . t}klg of] t ;f¥x} ePg eg]/ Pp6f ;KtfxfGtsf b'O{ lbgdWo] Pslbgsf kfFr 306f h;/L eP klg ;do lgsfn]/ s]g]8L ;ª\u|xfno x]g{ hfg] lgwf] ul/of] . d ToxfF hfg nfu]sf] yfxf kfP/ d]/f] dn]l;ofnL ;fyL dxDdb klg d;Fu} hfg] eof] . dª\uf]lnofnL ¿k/ªsf] x]bf{ g]kfnLh:t} b]lvGYof] / dnfO{ klg cfˆgf]h:t} nfUYof] pm .

cfOtaf/sf] lbg laxfg vfhf vfP/ xfdL b'O{hgf lg:Sof}+ . xfjf{8{ ljZjljBfnosf] cl3lNt/ …xfjf8{ :Sjfo/Ú eGg] Pp6f ;fj{hlgs 7fpF 5 8anLh:t} . To; 7fpFsf] ljz]iftf s] 5 eg] ;fF´lt/ To;sf x/]s s'gfdf / df´df y'k|} snfsf/x¿n] PSn} / ;d"xut¿kdf cfˆgf cf–cfˆgf ufog snf b]vfpg 8]/f hdfpF5g\ / 7"n7"nf] :j/df lu6f/, 8«dnufot c¿ yl/yl/sf afhfx¿ ahfpFb} uLt ufP/ ;a}nfO{ cfglGbt t'NofpF5g\ . z'qmaf/ / zlgaf/sf ;fF´df t 8anLel/ >f]tfx¿ vrfvr el/Psf x'G5g\ . ufos / >f]tfx¿ eg] k|fou/L o'jf k':tfs} x'Gy] . ToxL …xfjf{8{ :SjfP/Úsf gfddf ToxL+g]/ /x]sf] ;a–j]–:6];gaf6 /]n r9]/ xfdL hfg'kg]{ lyof] . /]ndf xfdL htf hfFbf klg ToxL+af6 r9\g] u/]sfn] Tof] e"ldut :6];gsf] e"uf]n af/]df xfdLnfO{ /fd|} hfgsf/L lyof] . l;d]G6sf v'8\lsnf 6]s]/ hldgd'lg k:of}+, 6f]sg lnof}+, /]n r9\g] If]qdf k'Ugsf nflu :jrflnt 9f]sfdf 6f]sg l5/fof}+ clg nds–nds nDSof}+ /]n cl8g] 7fpFlt/ .

s]g]8L ;ª\u|xfno k'Ug …xfjf{8{ :SjfP/Úaf6 cf7j6f :6];g kf/ u/]/ gjf}+df cf]n{g' kb{Yof] . dnfO{ w]/} s'/f 5\ofË b]lvg] dgkg]{ eP klg zx/ leqleq 3'Dg' kbf{ /]nrflxF e"ldut g} dg kb{5 . o;sf] sf/0f :ki6 5– o:tf /]nn] Psbd rfF8f] cfˆgf] uGtJodf k'¥ofpF5g\ / ;dosf] art u/fpF5g\ . g]kfndf x'Fbf ;dosf] Tolt d"No gx'g] eP klg cd]l/sf, a]nfot, hfkfglt/ 5Fbf d]/} ;do klg ax'd"No x'GYof] / ldg]6–ldg]6sf] lx;fa u/]/ sfd ug'{ kb{Yof] . To;}n] ljb]zdf oftfoftsf cGo ;fwg /f]Hg'eGbf e"ldut /]n g} /f]Hg] u/]sf] 5' . gjf}+ :6];gdf k'u]/ cf]n]{kl5 /]Nj] :6];g / ;ª\u|xfno cf]xf]/–bf]xf]/ ul//xg] Pp6f lgMz'Ns z6n a; kfOof] .

xfjf{8{ ljZjljBfno / Dof;fr';]6\; OlG:6Ro'6 ckm 6]Sgf]nf]hL h:tf ljZjdf Hofb} ljVoft lzIf0f ;+:yfx¿ lnP/ a;]sf] SoflDa|h zx/ / af]:6g zx/aLrsf] b"/L w]/} 5}g,Ù egf}+ df]6/df !%÷@) ldg]6 dfq nfU5 t/ SoflDa|hjf;Lx¿ o;nfO{ 7"nf] af]:6g zx/s} Pp6f If]q eg]sf] dg k/fpFb}gg\ . To;}n] s/La (^ xhf/ hg;ª\Vof / ^ ju{ dfOn If]qkmn ePsf] SoflDa|hnfO{ Pp6f 5'§} zx/ agfOPsf] 5 . O=;+= !(%) df o; zx/sf] hg;ª\Vof ! nfv @) xhf/ /x]5 / clxn] 36\b}–36\b} Tolt ePsf] /x]5 . o; zx/sf Psrf}yfO afl;Gbf ljBfyL{ 5g\ . SoflDa|hsf] hg;ª\VofdWo] &% k|ltzt uf]/f, !$ k|ltzt sfnf, * k|ltzt Pl;ofnL / # k|ltzt cGo /x]5g\ . oL b'O6f zx/nfO{ rfN;{ gbLn] 5'§ofPsf] 5 . ko{6g Joj;foLx¿ eg] SoflDa|h / af]:6g zx/nfO{ 5'§f5'§} zx/sf] ¿kdf x]b}{gg\ / af]:6g e|d0fdf cfpg] ko{6sx¿nfO{ SoflDa|h / SoflDa|hsf] e|d0fdf cfpg]x¿nfO{ af]:6g;d]t 8'nfpFbf /x]5g\ .

af]:6g SoflDa|hsf bz{gLo 7fpFx¿dWo] ;ª\u|xfnox¿ dfq klg s/La kRrL;j6f 5g\ . s'g} s]6fs]6Lsf lglDt agfOPsf 5g\ eg] s'g} snf ;ª\u|xfno 5g\ . s'g}n] ck|mf]–cd]l/sg Oltxf; af]s]sf 5g\ eg] s'g}df oftfoft;DaGwL j:t'x¿ ;ª\u|x ul/Psf 5g\ . To:t}Ù ;d'b| lsgf/df P]ltxfl;s kfgLhxfh c8\ofP/ ToxfFleq s'g} ;ª\u|xfno agfOPsf] 5 eg] s'g} hf]g Pkm s]g]8Lh:tf k|l;4 JolQmTjsf af/]df 5g\ . cd]l/sfsf] xfjf{8{ ljZjljBfnodf 5Fbf x]g{ k'u]sf dxTjk"0f{ 7fpFx¿dWo] Pp6f xf] af]:6gsf] hf]g Pkm s]g]8L ;ª\u|xfno .

hf]g Pkm s]g]8L ;ª\u|xfno ejg P6nfl06s dxf;fu/sf lsgf/df dxf;fu/lt/ lk7\o"F kmsf{P/ plePsf] 5 . kl5lNt/ / bflxg]–b]a|]lt/ ;]tf] /ª kf]ltPsf] eP klg cl3lNt/ eg] k"/} leQ}el/sf ‰ofndf dflyb]lv tn;Dd sfnf /ªsf l;;f 7f]lsPsfn] ejg clns cFWof/f]d'v] g} nfUb5 . of] ejg ;+;f/sf ljleGg b]zsf tLg s/f]8 ;f¶L nfv dflg;sf] JolQmut bfgaf6 lgdf{0f ePsf] /x]5 . k':tsfno / ;ª\u|xfnosf] ;+o'Qm¿kdf /x]sf] of] ;ª\u|xfno cd]l/sfsf] g];gn cfls{E; P08 /]s8{;\ P8ldlg:6«];gn] Joj:yfkg u/]sf b]zsf bzj6f k':tsfnodWo] Pp6f xf] /x]5 / Dof;fr';]6\;, Go" XofDkzfo/, edf]{G6, sg]lS6s6, d]Og / /f]8cfONof08 ldn]/ ag]sf] Go' OËNof08 eGg] If]qsf] To:tf] Psdfq ;ª\u|xfno /x]5 . of] ;ª\u|xfno !(&( df :juL{o ePsf /fi6«klt s]g]8Lk|lt ;dk{0f ul/Psf] eP klg O=;+= !((# b]lv dfq ToxfF ;fdu|Lx¿ k|bz{g ug{ yflnPsf] /x]5 .

z6n a;n] bz ldg]6 nufof] . a;af6 cf]n]{/ ;ª\u|xfno ejglt/ nfUof}F . leq k:g cf7 8n/sf] l6s6 sf6\g' kbf]{/x]5 . dxDdbn] / d}n] cf–cfˆgf l6s6 sf6\of}+ / leq k:of}+ . k:g]lalQs}sf] sf]7fdf g} s]g]8Lsf] afNofj:yfsf kmf]6f]x¿ /flvPsf lyP . k|To]s kmf]6f]sf d'lGt/ SofK;gdf kmf]6f]sf af/]df elgPsf] lyof] . tL kmf]6f]x¿ dnfO{ v'a cfsif{s nfu] / Pp6} g5f]8L x]g{ yfn]+ . To; xndf cd]l/sgx¿ klg k|z:t lyP . w]/}h;f] ;–kl/jf/ lyP . j[4x¿ eg] lXjn r]o/df a;]/ cfPsf lyP . hf]g Pkm s]g]8Lk|lt ;a}n] 7"nf] >4f u/]sf] kfOof] .

To;kl5sf] sf]7fdf cd]l/ssf k}+tL;f}+ /fi6«klt r'Gg]qmddf cfof]hgf ul/Psf] 8]df]qm]l6s kf6L{sf] /fli6«o ;Dd]ng;DaGwL ;fdu|Lx¿ lyP . oxL ;Dd]ngn] Toltv]/ Dof;fr';]6\;sf l;g]6/ /x]sf hf]g Pkm s]g]8LnfO{ cfˆgf] bnaf6 /fi6«kltsf] pDd]bjf/ dgf]go u/]sf] /x]5 . kf6L{x¿sf tkm{af6 /fi6«kltsf] pDd]bjf/ 3f]if0ff ug]{ oL /fli6«o ;Dd]ngx¿ slt pT;fxsf ;fy ;DkGg x'Fbf /x]5g\ eGg] s'/f lqrfnL;f}+ /fi6«kltsf pDd]bjf/x¿ hh{ 8An' a'; / cn uf]/nfO{ dgf]go ug{ cfof]hgf ul/Psf b'j} kf6L{sf ;Dd]ngx¿sf] k|ToIf 6]lnlehg k|;f/0f / To;kl5sf] rxn–kxn cd]l/sL e"ldd} a;]/ x]bf{ yfxf eof] . cWoog sfo{af6 km';{t g} gx'g] x'Fbf 6]lnlehg k|;f/0f klg /flt cfˆgf] ;'Tg] ;do s6f}tL u/]/ x]g'{kof]{ . k}tL;f}+ /fi6«kltsf nflu hf]g Pkm s]g]8Lsf k|ltåGåL lyP tTsfnLg pk–/fi6«klt l/rf8{ Pd lgS;g . Pp6f sf]7fdf pgLx¿sf aLrdf ;]K6]Da/ @^, !(^) df l;sfuf] 6]lnlehg :6'l8of]df ePsf] ax; sfo{qmdsf] k|ToIf k|;f/0f b]Vtf cfh}sf] 36gf xf]ls h:tf] nfUYof] . b'O6f k|d'v /fhgLlts bn 8]df]qm]6\; / l/klAnsgaf6 dgf]gLt, /fi6«klt pDd]bjf/x¿aLrdf k|ToIf ax; u/fO{ 6]lnlehgaf6 k|;f/0f ug]{ rngsf] ;'?cft To;}avtb]lv ePsf] /x]5 . gf]e]Da/ *, !(^) sf] /flt ;LjLP;sf] ;dfrf/ k|;f/0fdf nf]slk|o sfo{qmd ;~rfng jfN6/ qmf]°fO6n] /fi6«klt lgjf{rgsf] kl/0ffd 3f]if0ff u/]sf] b]Vtf of] Tolt k'/fgf] 36gf xf] / Û eGg] k|Zg dgdf cfpg] /x]5 .

To;kl5sf] sIfdf /fi6«kltsf] zky u|x0f;DaGwL ;fdu|Lx¿ /flvPsf /x]5g\ . hgj/L @), !(^! df pgn] zky u|x0f u/L sfof{/De u/]sf lyP . pgL lqrfnL; jif{ dfqsf lyP . pgL klxnf] Sofyf]lns wdf{jnDaL /fi6«klt x'g\ eGg] s'/frflxF dnfO{ yfxf lyPg . b]zjf;Lsf gfddf pgn] u/]sf] ;Daf]wg /ËLg lel8of]df b]vfOPsf] 5 . pgn] zky u|x0f ubf{ 5f]Psf] afOan klg ToxfF /flvPsf] /x]5 . s]g]8L kl/jf/sf] k|frLg ;DklQ Tof] wfld{s u|Gy hf]g Pkm s]g]8Lsf k'vf{n] pGgfO;f}+ ztfAbLdf cfˆgf] k'Vof}{nL ynf] cfo/Nof08af6 cd]l/sfdf a;fO ;bf{ ;Fu} NofPsf /x]5g\ .

XjfO6 xfp; sl/8f]/ eGg] Pp6f sIfdf pgsf] /fi6«kltsfnsf XjfO6 xfp;sf] leqL j:t'x¿ ;ª\u|x ul/Psf /x]5g\ . ToxfF /flvPsf j:t'x¿df d'VotM /fi6«klt / k|yd dlxnfnfO{ ljZjsf g]tfx¿n] lbPsf pkxf/x¿ / /fi6«klt kl/jf/sf lghL j:t'x¿ /x]5g\ .

O=;+= !(^) df s]g]8Ln] Ps bzsleq cd]l/sfn] rGb|nf]sdf dflg; cjt/0f u/fpg] s'/f u/]sf lyP . /fi6«kltsf] egfOnfO{ d"t{¿k lbg j}1flgsx¿ lbg–/ft gegL nfu] . k};fsf] vf]nf] aUof] . cGttM gf} jif{leq} cyf{t\ !(^( df g} cd]l/sfsf lgn cfd{:6«ª rGb|nf]sdf k'Ug] klxn] klxnf] dfgj eP . ;ª\u|xfnodf cGtl/If sfo{qmd;DaGwL j:t'x¿ k|bz{g ug]{ Pp6f 5'§} sIf /x]5 .

/fi6«klt s]g]8L / k|yd dlxnfn] XjfO6 xfp;df x'g] x/]s cf}krfl/s sfo{qmddf ljlzi6tf Nofpg] k|of; u/]sf lyP /] . Pp6f sf]7fdf pgLx¿n] :jb]zdf clg ljb]zdf ;fdflhs / s"6g}lts sfo{qmdx¿df efu lnFbfsf cj;/sf j:t'x¿sf] ;ª\u|x 5 .

hf]g Pkm s]g]8Lsf] JolQmTjnfO{ Tof] prfOdf k'¥ofpgdf pgsf kl/jf/sf ;b:ox¿sf] cToGt dxTjk"0f{ e"ldsf 5 . pgsf afa' hf];]km s]g]8L / cfdf /f]h lkmh]/fN8 s]g]8Lsf] cxd\ e"ldsf t lyof] g}, /fhgLltdf s]g]8L cfˆgf dfjnLlt/sf xh'/af hf]g lkmh]/fN8af6 klg k|efljt ePsf /x]5g\ . xh'/af hf]g s'g}a]nf af]:6gsf d]o/ / sf+u|];sf ;b:o ePsf lyP /] . hf];]km / /f]h s]g]8Lsf kfFr efO 5f]/f / rf/ a}gL 5f]/LdWo] hf]g s]g]8L dfOnf 5f]/f /x]5g\ . pgnfO{ b'O{ b'O{ k6s;Dd l;g]6df k'¥ofpg / kl5 XjfO6 xfp;df k'¥ofpgdf efO–a}gLsf] k|z:t of]ubfg /x]5 . pgL /fi6«klt ePkl5 efO /a6{ s]g]8Ln] b]zsf] dxfGofoflwjQmfsf] dxTjk"0f{ lhDd]jf/L axg u/]/ bfOsf] k|zf;gnfO{ ;3fPsf lyP . To;sf cltl/Qm pgL /fi6«klt s]g]8Lsf 3lgi6 ldq, k|d'v ;Nnfxsf/ / s"6gLlts k|ltlglwsf ¿kdf klg rlr{t /x]5g\ . ;ª\u|xfnosf] Pp6f sIfdf /a6{ s]g]8Ln] elh{lgof ljZjljBfnoaf6 kfPsf] …Aofrn/ ckm nÚ l8u|Lsf] k|df0fkq ´'08\ofOPsf] 5 eg] dxfGofoflwjQmf x'Fbf k|of]u ug]{ u/]sf 6]a'n, snd cflb klg /flvPsf 5g\ . /fi6«klt s]g]8Lsf] xTofsf] s]xL jif{kl5 g} logsf] klg xTof ul/of] . /a6{ s]g]8Lsf] xTof ;D´]/ d;Fu} Tof] sf]7fdf /x]sL Pp6L a"9Ln] tSs cfF;' ´fl/g\ . Gofklsgn] cfFvf k'5\t} dlt/ x]/]/ elgg\ æpgL dxfg\ lyP .Æ

csf]{ Pp6f To:t} sIfdf /fi6«kltn] cf]en clkm;df sfd ubf{ k|of]u ug]{ u/]sf s';L{–6]a'nnufot 6]a'ndf /fVg] ul/Psf Unf]a–kmf]6f] cflb klg ;hfOPsf 5g\ .

Pp6f sf]7f t hf]g Pkm s]g]8LsL kTgL Hofslngsf] k|of]usf ;fdfgx¿n] dfq} kf] el/Psf] /x]5 . O=;+= !(*( df Pp6f cGt/f{li6«o ;Dd]ngdf efu lng lkmlnlkG;sf] /fhwfgL dlgnf hfFbf ToxfF e/v/} ckb:t /fi6«klt kml8{gfG8 dfsf]{;sL kTgL Od]N8fsf Psxhf/ hf]/ h'Qfsf] k|bz{gL eO/x]sf] s'/f ;l´g k'u]+ Tolta]nf d}n] . Tof] ;Dd]ngsf d]/f s]xL ;xsdL{x¿ k|bz{gL x]g{ uPsf klg lyP . dnfO{ rflxF h'Q}dfq x]g{ s] hfg'h:tf] nfUof] / uOg . oxfF klg k|yd dlxnf Hofslngsf kf]zfs / h'Qf /flvPsf] xf]nf ls eGg] ;f]Rb} sf]7fdf k;]sf] t To:tf] xf]Og /x]5 . Ps lsl;dsf] cfgGb nfUof] . ToxfF t pgsf n]vfOx¿ ePsf sfuhft, pgn] s]g]8LnfO{ e]6\g' eGbfcl3 jflzª\6g 6fOD;–x]/fN8 klqsfdf kqsf/sf] ¿kdf sfd ubf{ k|of]u ug]{ u/]sf] Sofd]/f, pgn] kfPsf] PDdL k'/:sf/ / OlhK6sf :juL{o /fi6«klt udfn cAb]n gf;]/n] pgnfO{ lbPsf] O;fk"j{ @$)) sf] Pp6f OlhlK;og d"lt{ ljz]if cfsif{0fsf] s]Gb| ag]sf /x]5g\ . pgn] ljlzi6 ;fj{hlgs ;df/f]xx¿df / ljb]z e|d0fdf nfpg] u/]sf kf]zfsx¿ klg ToxfF 5g\ . of] sIfdf dlxnfx¿sf] g} a9L eL8 b]lvGYof]– ;+;f/e/sf ljleGg b]zaf6 cfPsf sfnf, uf]/f, v}/f /ªsf dlxnfx¿ ´'lDdO/x]sf b]lvGy] .

d yfls;s]sf] eP klg Psl5g a;]/ ;do v]/ kmfNg dg dfGb}g . dxDdb stf k'Uof] stf . sf]7}lkR5] sf]xL g sf]xL bz{sx¿;Fu d]/f ;–;fgf;+jfb x'Gy] . d g]kfnL x'F eGg] yfxf kfpFbf pgLx¿n] g]kfnsf s]xL s'/f ;f]wL klg xfNy] . d klg k|;Gg eP/ hjfkm lbGy]+ . x/]s sf]7fdf d x]g]{ dfq ulb{gy]+, s]xL l6kf]6 klg ul/xfNy]+ . o;f]ubf{ d]/f] ;fyL 5'6]sf] lyof] .

ca kfnf] cfPsf] /x]5 s]g]8L j+zsf] sIf x]g]{ . o;df ePsf kmf]6f]nufotsf cGo ;fdu|Lx¿af6 /fi6«kltsf k'vf{sf] kl/ro kfOof] . pgLx¿ cfo/Nof08af6 cd]l/sfsf] af]:6gdf a;fO ;/]sf] Oltxf;af/] 5f]6s/Ldf hfgsf/L eof] . /fi6«klt ePs} a]nf O=;+= !(^# df cfo/Nof08sf] /fhsLo e|d0fdf uPsf /x]5g\ / ToxfF 7"nf] :jfut kfPsf /x]5g\ . kfpg] g} ePÙ cfo/Nof08h:tf] Pp6f ;fgf] b]zaf6 uPsf] kl/jf/sf] Pp6f ;b:o cd]l/sfh:tf] ljZjs} ;a}eGbf k|efjzfnL b]zsf] /fi6«klt kbdf lgjf{lrt eP/ sfdsfh ug'{ cfo/Nof08af;Lx¿sf nflu sd uf}/jsf] s'/f xf]Og . Tof] sIfdf To; e|d0fsf avtsf lel8of] lkmNdnufot y'k|} ;fdu|Lx¿ /x]5g\ . ToxfF k'Ubf d lgs} /f]dfl~rt x'g k'u]sf] lyPF . To;sf] sf/0f s] lyof] eg] d}n] lgs} jif{cl3 …o'/f]kLo cfof]uÚ sf] lgDtf]df cfo/Nof08 jf cfOl/z u0ftGq k"/} 3'Dg] df}sf kfPsf] lyPF . cfo/Nof08 d}n] cfh;Dd 3'd]sf w]/} b]zx¿dWo] dnfO{ ;aeGbf dgkg]{ b]z xf] . ToxfFsf dflg; cToGt ;/n, ;Tolgi7 / :jfledfgL 5g\ . d]/f nflu ;/ntf, ;Tolgi7f / :jfledfgn] hlt dxTj /fV5g\ Tolt c¿ s'g} u'0fn] /fVt}gg\ . cfo/Nof08 hfg'eGbf klxnf dnfO{ Tof] lgs} czfGt 7fpF xf]nf eGg] nfu]sf] lyof] . ha /fhwfgL 8lAngdf w]/}lbg al;of] / Zofgg\, lnd]l/s, ss{, jf6/kmf]8{ cflb ;a} k|d'v zx/nufot w]/} u|fdL0f If]qsf] klg lj:t[t e|d0f ul/of] clg d]/f] dgn] eGof] æwQ]/L, d}n] s] 7fg]sf] lyPF, s] kf] /x]5 .Æ cfo/Nof08df ag/f6L Sof;n eGg] ;f]¥xf}+ ztfAbLsf] Pp6f ;fgf] b/af/nfO{ s;/L hLjGt /fv]/ ljZjel/sf bz{sx¿nfO{ tfGg] u/]sf 5g\ Tof] cToGt k|z+;gLo 5 .

s]g]8L ;ª\u|xfnosf] Pp6f sIfdf pgsf] xTof;DaGwL ;"rgfx¿ /x]5g\ . 6]S;f; /fHosf] 8nf;sf] e|d0fdf /xFbf uf]nL xfgL xTof ul/Psf] lyof] . Tof] b'Mvb ;dfrf/sf] cl8of] / lel8of] k|;f/0f ;'Gbf ;a}nfO{ :tAw kfb{5 .

k"j{ /fi6«klt ljn lSnG6g lszf]/fj:yfdf x'Fbf XjfO6 xfp;df uP/ /fi6«klt s]g]8L;Fu ;fd"lxs e]6 u/]sf /x]5g\ . Tof] e]6af6 lSnG6g /fd|};Fu k|efljt eP5g\ / kf] tLg bzskl5 pgL cfkm}F ul/dfdo kbdf k'Ug ;s]5g\ . ToxfF Pp6f lel8of]df /fi6«klt lSnG6gn] /fi6«klt s]g]8Lsf af/]df JoQm u/]sf ljrf/x¿ klg ;'Gg kfOG5 . Pp6f s'/f s] eg], k"/} ;ª\u|xfnoel/ g} ePsf ;a} lel8of]x¿ v'n} /flvPsf x'G5g\ / h'g lkmNd ToxfF b]vfOPsf 5g\ ltgnfO{ 3'dfO{3'dfO{ k|;f/0f ul/G5 . o; sIfdf /flvPsf sDKo'6/x¿ k|of]u u/L /fi6«klt s]g]8Lsf af/]df a9LeGbf a9L hfgsf/Lx¿ k|fKt ug{ bz{sx¿nfO{ cfu|x ul/Psf] 5 .

k|To]s sIfdf bz{sx¿ kl;/x]5g\, lgl:s/x]5g\ . h;nfO{ h'g s'/fdf a9L rfv nfU5, To; 7fpFdf lgs} a]/ pleP/ x]5{g . d klg st} lgs}a]/;Dd PSn} 3f]l/O/x]sf] x'Gy]+, To;}n] ;fyL x/fPsf] lyof] .

ætkfO{+nfO{ of] j:t'n] v'a cfslif{t u/]sf] h:tf] 5 lgÆ, lgs}a]/b]lv d}n] /fi6«klt cfkm}n] n]v]sf] Pp6f gf]6 glhs}af6 Wofgk"j{s x]l//x]sf] b]v]/ Pp6L cwa}+;] cd]l/sL dlxnf d':s'/fpFb} ;f]lW5g\ .

æxf], cd]l/sL /fi6«kltn] cfˆg} xftn] n]v]sf] ;Ssn sfuh d}]n] cGt sxfF b]Vg kfpg' / Û To;}n] w]/}a]/ oxfF cl8P/ x]l//x]5'Æ, d eG5' . /fi6«klt s]g]8L k|foM cfˆgf ;a} efif0fx¿sf] d:of}bf cfkm}+ ug]{ ubf{ /x]5g\ . ToxfF pleO/xFbf ´§ d}n] ;D´g k'u]+ d]/f] b]z g]kfn hxfF 5Fbf slxn]sfxL+ d}n] pRr kb:yx¿sf efif0f n]lvlbg] u/]sf] lyPF . tL efif0fx¿ n]Vg a:tf dnfO{ s] s'/fdf xfF;f] p7\Yof] eg] h;sf nflu tL n]lvPsf x'Gy], pgLx¿n] g efif0fdf ;dfj]z ug'{kg]{ d'Vo–d'Vo a'Fbfx¿af/] s]xL eGy] g tL efif0f pgLx¿n] >f]tf–;dIf k9\bf d}n] n]v]/ a'´fO lbPsf]df s]xL yk36 ul/Psf] g} kfpFy]+ . s'g} ;j+fbljgf pgLx¿sf] cGt/cfTdfsf] efj a'´]/ sfd ul/lbg' kg]{ x'G5 . efif0f ug]{x¿n] cfkm"n] s:tf >f]tfsf cl3lNt/ pleP/ slt nDafOsf] efif0f ug]{, d'VotM s'g kIfdf cfˆgf] ljrf/ s]lGb|t ug]{ eGg] ;DaGwdf clnslt dfq klg k"j{ tof/L ug{ ;do lgsfNg ;s] /fd|} x'g] lyof] . /fi6«klt s]g]8Ln] s'g} sfd gx'Fbf a9L km';{bL eP/ cfˆgf] efif0f cfkm}+ n]Vg Eofpg] / xfd|f oxfFsf g]tfx¿n] rflxF dxTjk"0f{ sfd}–sfdn] ubf{ a9L a]km';{bL eP/ g} d'Vo a'Fbfx¿ dfq klg l6kfpg gEofPsf t xf]Ogg\ xf]nf Û To:t}Ù oxfF af]nfPsf] 7fpFdf lglZrt ;dodf k'Ug'kg]{ eGg] klg s]xL 5}g . cl:t e/v/ sf7df8f}+df Pp6f s'grflxF ;df/f]xdf xf] k|d'vcltly 306f}+;Dd klg cfOgk'Ubf cfof]hsx¿n] ToxL 5]p5fpdf abfd a]lr/x]sf Pshgf >dhLjLnfO{ NofP/ k|d'vcltly agfO{ pg}af6 sfo{qmdsf] pb\3f6g u/fPsf lyP /] Û ;dosf] Vofn gug]{x¿nfO{ /fd|f] r]tfjgL lyof] Tof] .

;ª\u|xfnosf] clGtd sIf af]:6g xfa{/ aGb/ufxlt/ kmls{Psf] 5 . ejgsf] Totflt/ kms]{sf] Pp6f kf6f] g} l;;}–l;;fsf] ePsf]n] ToxfFaf6 P6\nflG6s dxf;fu/df kfgLhxfh / ljleGg ;fOh clg ¿ksf 8'Ëfx¿ cf]xf]/–bf]xf]/ u/]sf] b]lvGYof] . ;d'b| lsgf/d} /x]sf] af]:6gsf] nf]ug ljdfg:ynaf6 Ps}k6s s}of}+ xjfO{hxfhx¿ p8\bf / cf]n+{bf v;]/ ;d'b|df k'Unfg\ ls eGg] gld7f] ljrf/ grfxFbf–grfxFb} klg dgdf cfpFYof] / dg ´;Ë x'GYof] .

hf]g Pkm s]g]8Ln] lstfa n]Vg EofPsf dfq /x]g5g\Ù pgsf] …k|f]kmfOn Ogs/]hÚ eGg] lstfan] t pgL /fi6«klt x'g'eGbf kfFr 5 jif{cl3 g} cd]l/sfsf] k|Voft …k'ln6h/ k'/:sf/Ú kfpg g} EofO;s]sf /x]5g\ . n]vs / s[lt b'j}sf] gfd hf]8]/ …hf]g Pkm s]g]8L k|f]kmfOn Ogs/]h Pjf8{Ú eGg] Pp6f k'/:sf/ xfn :yfkgf ul/Psf] /x]5 / Tof] k'/:sf/ s]g]8Ln] cfˆgf] k':tsdf kl/eflift u/]h:t} /fhgLlts ;fx; b]vfpg] s'g} JolQmnfO{ x/]s jif{ lbOFbf]/x]5 .

3'Dbf3'Db} b'O{ aHg nfu]5 . xfd|f] dtcg';f/ dxDdb ;ª\u|xfnosf] SoflG6gdf d]/f] k|tLIff ul//x]sf] xf]nf eGg] 7fg]/ ToxfF k'u] . p;nfO{ w]/} ef]s nfu]5 / vfO;s]5 t/ dnfO{ ;fy lbg eg] klv{/x]sf] /x]5 . vfgf vfP/ xfdL clGtddf ;ª\u|xfnosf] :dfl/sf k;ndf uof}+ . ;ª\u|xfnosf] ;D´gf u/fpg] ljleGg ;fdfgx¿ dWo]af6 xfdL b'j}n] Ps–Psj6f lstfa lsGof}+ .

;ª\u|xfnosf ;a} s'/f wLt dg]{ u/L x]g{ lgs} lbgsf] ;do rflxFbf] /x]5 . ;do gk'u]/ k':tsfno v08 k"/} 5f]8\g'k¥of] . zf]wsfo{ ug{ OR5'sx¿nfO{ k':tsfnon] ljz]if ;'ljwf klg pknAw u/fpFbf]/x]5 . k':tsfnosf] cfsif{0fdf s]g]8Lsf JolQmut, l;g]6/sf x}l;otsf / /fi6«kltsf x}l;otsf rf}/f;L nfv kfgf ;fdu|Lx¿ Pslqt 5g\ /] Û To:t}Ù s]g]8L k|zf;g;Fu ;Da4 /a6{ s]g]8Lnufot cGo tLg;o hgfsf dxTjk"0f{ sfuhftx¿ klg Tof] k':tsfnodf 5g\ /] Û clg b'O{ nfv kmf]6f]u|fkm, ;ft xhf/ 306f nfdf] cl8of] /]sl8{Ë, ;Q/L xhf/ yfg lstfax¿ / cf7 nfv lkm6 lkmNd 5g\ eGg] yfxf kfpFbf To;sf] eJotfsf] sNkgfdf hf] sf]xL klg 8'AgnfO{ afWo x'g}k5{ .

xfd|f] lgwf{l/t ;dodf ;ª\u|xfnoaf6 aflx/ lgl:sof}+, s]xLa]/ aflx/sf] b[Zofjnf]sg u¥of}+Ù s]xL kmf]6f]x¿ lvRof}+ / kmls{g] qmddf k'gM z6n a; r9\g k'Uof}+ .

af6f]df d}n] ;f]r]+–xfd|f] g]kfndf klg s]xL ;ª\u|xfno t 5g\ t/ ko{6sx¿n] 3'Dg hfg] 7fpFsf] ;"rLdf vf]O{ tL kg{ ;s]sf < sf7df8f}+s} j;Gtk'/l:yt /fhf lqe'jgsf j:t'x¿ ePsf] ;ª\u|xfnodf slt ko{6sx¿nfO{ ltgsf e|d0f ;~rfns ufO8x¿n] k'¥ofpF5g\ < /fhwfgLd} /x]sf] 5fpgLdf /fli6«o ;ª\u|xfno 5Ù ToxfF slt ljb]zL ko{6sx¿ k'U5g\ < g]kfn cfpg] jif{sf rf/ nfveGbf a9L ko{6sx¿dWo] bz k|ltzt klg ToxfF k'U5g\ k'Ub}gg\ dnfO{ z°} nfU5 . pko'Qm sfo{qmdx¿ /fv]/ / cfjZos k|rf/–k|;f/ u/]/ pgLx¿nfO{ tL ;ª\u|xfnox¿sf] e|d0f u/fpg ;s]df Psflt/ g]kfnsf] Oltxf;af/] ;xL hfgsf/L lbg ;lsGYof] eg] csf{lt/ s]xL a9L ljb]zL d'b|f klg cfh{g ug{ ;lsGYof] xf]nf . sf7df8f}+df / nlntk'/df ePsf /f0ffsfnLg b/af/x¿ g]kfnsf cd"No lglw x'g\ . ltgdf >L % sf] ;/sf/sf dGqfnox¿ /flvPsf 5g\ . l;+xb/af/sf] k'/fgf] v08, s]z/dxn, aa/dxn, xl/x/ejg, zLtnlgjf;, >Ldxnx¿nfO{ ;+/If0f ug{ ;lsP /f0ffsfnLg Oltxf;nfO{ s]xL xb;Dd hLljt /fVg ;lsGYof] . dGqfnox¿ ToxfF al;lbP/ ltgsf] :ofxf/–;Def/;Dd klg x'g;s]sf] 5}g . st} uf/f] eTs]sf 5g\Ù st} blng efFlrPsf 5g\, sltsf Knf:6/ plSsPsf 5g\Ù lah'nLsf tf/x¿ d';fn] sf6]/ r'F8fPsf 5g\Ù ;+/If0fsf nflu s;}sf] Wofg k'Ug ;ls/x]sf] 5}g . ltgLx¿nfO{ ;+/If0f u/]/ s'g} bz{gLo ;ª\u|xfno agfpg ;lsGYof] xf]nf /fHon] g} Wofg lbPsf] v08df .

To:t}Ù g]kfnL ;flxTosf] pGgogsf nflu ;Stf] ;]jf ug]{ sljlz/f]dl0f n]vgfy kf}8\ofn, dxfslj nIdLk|;fb b]jsf]6f, x[borGb|l;+x k|wfg, uf]kfnk|;fb l/dfn, eLdlglw ltjf/Lh:tf JolQmx¿;Fu ;DalGwt ;fdu|Lx¿ vf]Hg] xf] eg] clxn];Dd e]§fpg ;lsPnfÙ tL km]nf kf/]/ ;ª\u|xfno agfpg xfdL lsg ;ls/x]sf 5}gf}F < PstGqLo /f0ff zf;gnfO{ l;WofP/ k|hftGq Nofpg] sfddf d[To';Fu g8/fOsg nfKkf v]Ng] zxLbx¿ u+ufnfn, wd{eQm, bz/yrGb, z'qm/fh zf:qLx¿;Fu ;DalGwt ;fdu|Lx¿ vf]h]/ ;ª\u|xfno agfpg xfdL lsg ;ls/x]sf 5}gf}+ < aL=kL= sf]O/fnf, k'iknfn, dgdf]xg clwsf/L, u0f]zdfg l;+xh:tf g]tfx¿sf] ;D´gf kl5;Dd ;a}nfO{ xf];\ eGg] xfdL rfxG5f}+ eg] ltgLx¿;Fu ;DalGwt j:t'x¿ vf]h]/ ;ª\u|xfnosf] ¿k lbg xfdL lsg ;ls/x]sf 5}gf}+ <


d"n n]v || ljj]rgf || n3'syf ||  ;+:s[lt || wd{÷;+:s[lt || snf || lgofqf ||  syf || lgaGw
ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || k|ltlqmof || Oltxf;÷;+:s[lt || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || ;f/f+z Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP