mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 03 Shrawan, 2058.
July - August
2001.

ljj]rgf


ob'gfy vgfnsf ;dfnf]rgfdf s]xL lj;Ët kIf

k|sfz P=/fh

g]kfnL efiffsf w]/} n]vsx¿n] ob'gfy vgfnnfO{ ;dfnf]rssf] ¿kdf lgs} k|z+;f u/]/ n]v]sf] b]lvG5 . s[i0fk|;fb >]i7 vgfnsf af/]df n]Vb5g\ æg]kfnL ;dfnf]rgfsf] ljsf;df pgsf] of]ubfg Hofb} dxTjk"0f{ 5 / k|ToIf / k/f]If b'j} ¿kdf d pgnfO{ cfˆgf] u'? dfGb5' . cfhsf s}of}+ g]kfnL ;dfnf]rsx¿n] pg}sf] s[lt …;dfnf]rgfsf] l;4fGtÚ sf] ;xfotfaf6 o; If]qdf nfUg] k|]/0ff kfPsf x'g\ eGg' cTo'lQm x'g]5}g . g]kfnL ;dfnf]rgf k"jL{o / kfZrfTo ;flxTo ;dfnf]rgfsf] l;4fGtsf] ;dGjosf] cfwf/df t'ngfTds ;dfnf]rgf k4ltsf] huxfNg] ob'gfy vgfnsf] of]ubfg lal;{g;Sg' 5 .Æ zlzkGyL sf] egfO cg';f/ æob'gfy vgfnn] ;dfnf]rgfsf] l;4fGt;d]t k|:t't u/L To;} cfwf/df cfkm"nfO{ cufl8 a9fPF . o1/fh ;Tofnn] ob'gfy vgfn /lrt …;dfnf]rgfsf] l;4fGtÚ zLif{s k':tsdf ;dfnf]rgfsf] ljsf;, p2]Zo / st{Jo kfZrfTo / k"jL{o b'j} b[li6sf]0faf6 b]vfpg] k|of; ul/Psf] s'/f n]v] klg /TgWjh hf]zLn] …g]kfnL ;flxTosf] cWoog ug{ gEofpg] cfnf]rsÚ egL vf]6 nfPsf] s'/f klg n]v]sf 5g\ . l8NnL/fd ld>n] æob'gfy vgfn g} Pp6f o:tf] ljjfb/lxt gfd xf] hf] ljut ;f7L jif{b]lv /fli6«o hLjgdf c6'6 ¿kdf b]vfkl//x]sf] 5Æ egL n]v]sf 5g\ . o; n]vsf] p2]Zo ob'gfy vgfn ;dfnf]rgfsf] If]qdf ljjfb/lxt gfd xf]Og / pgsf n]vfOdf klg s]xL lj;Ëlt 5g\ egL ;–k|df0f b]vfpg] /x]sf] 5 .

lj=;+= @)!$÷!% ;fnsf] s'/f] xf] . sf7df8f}+sf] h'4f]bo xfO:s'naf6 ev{/ P;=Pn=;L= k/LIff pQL0f{ u/L lq–rGb| sn]hdf egf{ ePsf] lyPF . To;tfs ob'gfy vgfnn] cª\u|]hL ;flxTo k9fPsf] sIffdf b'O{–tLg dlxgf;Dd hfg] df}sf kfPsf] lyPF . To;kl5 cfO{+= P:;L= k9\g agf/; uPkl5 Tof] z[ª\vnf 6'6\of] . rfvnfUg] tl/sfaf6 cWofkg ePsf] lyof] eGg] s'/f c´} klg ;lD´/x]sf] 5' .

g/gfy cfrfo{n] n]v]sf] …efg'eQmsf] ;Rrf hLjg rl/qÚ zLif{s k':tsdf ob'gfy vgfnn] n]v]sf] ;Ddlt / ;f]dgfy l;Ub]naf/] n]v]sf]nfO{ cfwf/ agfO{ o; n]vdf s]xL lj;Ëltsf] rrf{ ul/Psf] 5 . oL b'j} ;dfnf]rgfdf ob'gfy vgfnsf] kfl/jfl/s k[i7e"ldn] klg s]xL e"ldsf v]n]sf] h:tf] nfu]sf]n] ;aeGbf klxn] To;sf] pNn]v ul/G5 . tgx'F lhNnfsf] r'FbLsf lgjf;L pdfgfy cfrfo{ / g/gfy cfrfo{ cflbslj efg'eQmsf bfh'efOsf kl/jf/df hGd]sf lyP . efg'eQmsf sflxFnf jf t'n;L/fdsf b'O{ 5f]/LdWo] tTsfnLg /fhk'/f]lxt kl/jf/sf ljBf/0os];/L / s'nrqm s];/L;Fu ljjfx ePsf] lyof] . logLx¿ cof{n kl/jf/sf b}j1s];/Lsf 5f]/f lyP . pdfgfy cfrfo{sf 5f]/f g/xl/ cfrfo{ x'g\ . pdfgfysf efO g/gfysf 5f]/fx¿dWo] …lhDbf] g]kfnL efiffÚsf k|jt{s lzj/fh cfrfo{ / ho/fh cfrfo{ klg x'g\ . pdfgfysf Pshgf km'k"sf ;Gtfg ob'gfy vgfn x'g\ / csL{ km'k"sf ;Gtfg a8fu'?Ho" h"ggfy kl08t x'g\ . h;n] @)@# ;fndf a8fu'?Ho" / d"nk'/f]lxt;DaGwL gofF lgodfjnL ag]kl5 @)#) ;fndf a8fu'?Ho" ag]sf lyP . !()# eGbf cufl8 d"nk'/f]lxt x'g] efg'eQms} ;DaGwL cof{nx¿ lyP / @)#) ;fndf a8fu'?Ho" x'g] klg ob'gfy vgfns} lgs6 ;DaGwL lyP . cof{nx¿ d"nk'/f]lxt /lx/x]sf]df !()( ;fnlt/ tLy{/fh kl08t -kf08]_ d"nk'/f]lxt ePsf lyP . o;}u/L !()@ ;fndf ljho/fh kl08t -kf08]_ a8fu'?Ho" eO{ pgsf ;Gtfgdf a8fu'?Ho" kbjL /lx/x]sf]df @)#) df h"ggfy a8fu'?Ho" x'g k'u] hf] ob'gfy vgfnsf lgs6 ;DaGwL lyP . cfrfo{ / vgfn k"jL{of afx'g x'g\ eg] kf08]rflxF klZrdf -s'dfO{_ afx'g x'g\ . egfOsf] tfTko{ s] xf] eg] !()( ;fn;Dd efg'eQmsf lgs6 ;DaGwL cof{nx¿n] kfO/x]sf] d"nk'/f]lxt kbjL To;kl5 kf08]x¿n] e]§fP eg] !()@ ;fnb]lv @)#) ;fn;Dd j+z k/Dk/faf6 kf08]x¿n] kfO/x]sf] a8fu'?Ho" kbjL h"ggfyn] kfP .

cfˆgf dfjnLkl§sf lgs6 ;DaGwL g/gfy cfrfo{n] n]v]sf] …cflbslj efg'eQmsf] ;Rrf hLjg rl/qÚ zLif{s k':tsaf/] -k|yd ;+:s/0f_ ob'gfy vgfnsf] ;Ddlt dgg u/f}+ . vgfnsf] egfOcg';f/ pQm u|Gydf …lgs} cGj]if0f / uj]if0fsf] sfd ePsf] b]lvG5Ú / …gofF hLjg rl/qdf efg'eQmnfO{ df]tL/fdsf] eGbf a9\tf Jofks k[i7e"lddf ptfl/Psf] 5 . ;dfnf]rsn] s'g} /rgfsf] u'0f bf]if b'j}sf] rrf{ ug'{kg]{ x'Fbf vgfn eGb5g\ æ>4f / elQmsf] sf/0fn] ubf{ 7fpF7fpFdf efg'eQmsf] sljtfdf k/]sf cfnf]rgLo ljifosf] klg s]xL cj}1flgs tl/sfn] ;dy{g ePsf] 5 .Æ efg'eQmsf] sljtfdf s'g} lsl;dsf] bf]if /xg ;Sb}g eGg] wf/0ff lng' efg'eQmsf] plrt d"Nof°gsf] lgldQ cgfjZos 5 . jf:tjdf g/gfyn] efg'eQmsf af/]df n]v]sf s'/fdWo] slt t xf:of:kb 5g\ eGg] s'/f lgDg pbfx/0faf6 b]lvG5 .

g/gfy n]V5g\–æefg'eQmsf] hGd cfrfo{ j+zdf x'g' g]kfnLx¿, g]kfnL /fi6« / g]kfnL efiff ;flxTosf] efUof]bon] ubf{ ePsf] xf]Æ . jf/f0f;Ldf ;do–;dodf x'g] ljåt\;efx¿df / zf:qfy{ k|ltof]lutfdf efg'eQm ;lDdlnt x'Gy] / ltgaf6 cfˆgf] ljBfsf] clej[l4 uy]{ egL g/gfyn] n]v]sf]df efg'eQmn] o;/L ljåt\;ef / zf:qfy{df efu lnPsf] s'g} k|df0f k]z ug{ ;s]sf 5}gg\ . efg'eQmsf] d[To' ePkl5 sljsf k'q /dfgfyn] æj8f lkt[elQmsf ;fyÆ sfhlsl/of u/]sf s'/f g/gfyn] n]v]sf 5g\ . g/gfyn] 7fpF7fpFdf h};Lafx'gk|lt cfˆgf] wf/0ff JoQm u/]sf 5g\ . efg'eQm Psk6s sfn' h};Lafx'g sxfF k'uL sljtf agfPsf /x]5g\ . To;df g/gfy l6Kk0fL ub{5g\ –æcxf] h};Lsf] rfn, ds}sf] rfn, udL{sf] rfn b]Vbf Pp6f efj sljsf] dgdf pTkGg x'FbfÆ slt /fd|f] sljtf lg:Sof] . ob'gfyn] cfˆgf] ;Ddlt n]Vbf efg'eQmsf] sljtfdf cfnf]rgLo s'/f x'g;Sg] n]v]sf 5g\ . g/gfyn] g} n]v]sf s}of}+ ;fDk|bflos / dgu9Gt s'/faf/] s]xL l6Kk0fL u/]sf 5}gg\ . efg'eQmsf] cIf/af/] l6Kk0fL ubf{ g/gfy n]Vb5g\ –æefg'eQmsf x:tfIf/ ;f/} /fd|f /x]5g\ / pgdf cfn:o slt klg /x]g5Æ eGg] b]lvPsf] 5 .

:jtGq JolQmTj ePsf df]tL/fd e§nfO{ g/gfy cfrfo{ s:tf b[li6n] x]bf{ /x]5g\ eGg] s'/f lghn] efg'eQmn] n]v]sf >]i7 sljtf oqtq eO{ cflv/df nf]k x'g;Sg] x'gfn] efg'eQmpk/ /fdsf] s[kfb[li6 eO{ pgsf] sljtfsf] ;'/Iff / k|rf/sf] nflu /fdn] !(@# ;fndf df]tL/fdnfO{ hGdfOlbPsf /x]5g\ egL n]v]sf 5g\ csf]{lt/ df]tL/fd e§nfO{ efg'eQmsf sljtfsf /;1, efg'sf k"/f eQm, csf{sf] u'0f b]Vbf 8fx gug]{ ;Hhg dfq 5g\, cfkm}+ 7"nf slj t x}gg\ egL g/gfyn] xf]Rofpg vf]h]sf] b]lvG5 . o:tf cg]s cfnf]rgLo ljifo /x]sf / df]tL/fd e§nfO{;d]t xf]RofP/ n]v]sf] g/gfysf] efg'eQmsf] ;Rrf …hLjgrl/qÚ k':tsnfO{ ob'gfy vgfnn] t6:y eO{ a9L cfnf]rgf ug'{kg]{df ;f] u/]sf] b]lvPg . df]tL/fd / x]d/fh b'j} s'dfO{ afx'gx'gfn] k"jL{of afx'g ob'gfy vgfn / pgsf dfjnLsf] b[li6df xf]Rofpg'kg]{ ljifo b]lvPsf] xf] ls < g/gfyn] >L % dx]Gb|nfO{ g]kfnsf] …/fi6«lktfÚ egL ;Daf]wg u/]sf] klg b]lvG5 . t/, ob'gfyn] o;af/] s]xL n]v]sf] b]lv+b}g .

ob'gfy vgfnsf] ;dfnf]rgfsf] csf]{ cfnf]Ro ljifo xf], x]d/fhn] n]v]sf] rlGb|sf Jofs/0fnfO{ ;f]dgfyn] n]v]sf] xf] egL pTkGg ljjfbdf k/]sf] bfjL dflysf] b[li6sf]0f . rlGb|sfsf] /rgfsf/af/] ob'gfy vgfnsf] dGtJoaf/] o; kª\lQmsf n]vsn] …ljålR5/f]dl0f x]d/fh zdf{Ú k':tsdf cfnf]rgf u/L n]v]sf] lyof] t/ o;af/] pgLaf6 s'g} k|ltlqmof e]l6Pg . ob'gfy vgfnn] ;f]dgfyaf/] n]Vbf ;f]dgfysf] gfddf pgn] kfPsf] kbjL …kl08t/fhÚ n]v]sf] tyf x]d/fhsf] gfd cufl8 eg] pgn] kfPsf] kbjL …ljåtlz/f]dl0fÚ n]v]sf] b]lvb}g . o:tf] s'g ;dfnf]rgfsf] l;4fGtsf] cfwf/df ul/Psf] xf] 5 < . …;flxlTos rrf{Ú zLif{s cfˆgf] n]vsf] ;°ngdf o; kª\lQmsf n]vsn] n]v]sf] n]vdf x]d/fhn] ;+:s[tdf /lrt …sfZok;+lxtfsf] pkf]b\3ftÚdf ;xfotf ug]{ ;f]dgfynfO{ wGojfb lbPsf]h:t} rlGb|sfsf] /rgfdf klg ;f]dgfyaf6 ;xfotf kfPsf] eP o;}u/L wGojfb lbPsf] b]lvg' kg]{ egL n]v]sf] lyof] . …;flxTo rrf{Ú df k|sflzt n] …dw'ks{Ú df k|sflzt n]vaf6 pb\w[t egL :jLsf/ u/] tfklg ob'gfy vgfnn] ;f] n]vdf gePsf] s'/f klg yk]sf] b]lvG5 . o;/L Ps 7fpFdf k|sflzt ePsf] n]v egL pb\w[t ug]{ / To;df ;+zf]wg u/L /fVg] s'g ;dfnf]rgfsf] l;4fGtsf] cGtu{t ul/Psf] sfd xf] < ob'gfy vgfnn] cfˆgf] n]v …kl08t/fh ;f]dgfynfO{ kms]{/ x]bf{Ú zLif{s n]vdf go/fh kGtn] …Oltxf;sf/n] xf]Og pkxf;sf/n] lvr]sf] ljs[t lrq pq]sf]Ú egL cf/f]k nufPsf 5g\ . x]d/fh zlQm;DkGg ePsf] a]nfdf ;f]dgfyn] ;sn zf:q;DkGg egL :t'lt u/]sf] t/ @))& kl5 x]d/fhsf] :ju{jf; ePsf] !# jif{kl5 x]d/fhdf g]kfnL Jofs/0f agfpg] of]Uotf gePsf] egL ;f]dgfyn] eg]sf] s'/f v08g ul/;s]kl5 klg ;f] s'/fsf] k|rf/ u/fOFb}5 egL go/fh kGtsf] n]vaf6 a'l´G5 . :d/0f /xf];\, go/fh kGtn] o:tf] k|rf/ ug]{ JolQm egL ob'gfy vgfnsf dfjnLsf gft]bf/ lzj/fh cfrfo{nfO{ b]vfOPsf] 5 .

g]kfnL efiff / ;flxTosf nAwk|ltli7t ;dfnf]rs O{Zj/ a/fnn] x]d/fhsf] hLjgsf] ;GWofsfndf pgL;Fu kl/lrt x'g] cj;/ kfPsf lyP . O{Zj/ a/fn Pp6f n]vdf n]Vb5g\– æhflt cyjf /fi6«sf] Oltxf;df o:tf s]xL k'?if x'G5g\ h;sf 5]p k'Ug] Pjd\ h;sf] bz{g ug]{ k|of]hg xfdLnfO{ af/Daf/ eO/xG5 . To:tfdWo]sf x]d/fh klg x'g\ . sfn hlt;'s} ;j{d'v eP klg ljåt\hgsf] s[lt 6Kk l6k]/ ;bfsf lglDt n}hfg ;Sb}g . x]d/fhsf s]xL s[lt o:t} k|sf/sf sfnhoL sf]l6df kb{5g\ / ltgn] ubf{ oL afFlr/xg] 5g\ … x]d/fhsf cGo s[ltdWo] uf]/vf efiff Jofs/0f rlGb|sf xf] . cfheGbf *@ jif{cl3 k|sflzt x'Fbf Tof] hlt clegGbgLo lyof], cfh klg plQs} dggLo 5 / eljiodf klg dfgjlh{t x'g] 5}g .Æ rlGb|sfsf] k|]/0ff;|f]t sf] lyP t eGg] af/]df O{Zj/ a/fn csf]{ Ps n]vdf n]Vb5g\ –æ;f]dgfyn] jft nufPsf] egL 5flkPkl5 pgsf] k|ltjfb cfO;s]kl5 pkl/ pNn]lvt s]xL ljt08fn] lsdfy{ e|fGt geO{ s'g s'/f oyfjt\ eGg ;lsG5 eg] rlGb|sf x]d/fhsf] g} dxlt s[lt xf] / g]kfnL Jofs/0fsf] lgjf{0fflxt z'e bLkjflt{sf . o;sf] k|sfzg ;+= !(^( df g} ePsf] xf] . oL ljifodf z°f ug]{ 7fpF clnslt klg 5}g .Æ

rlGb|sf Jofs/0fsf] j0f{–j}1flgs, ¿k–j}1flgs / jfSo–j}1flgs ljZn]if0f u/L dL/f k|wfgsf] Pd=P=sf] zf]wkq xfn} k':tsfsf/df k|sflzt ePsf] 5 . afns[i0f kf]v/]n Pp6f n]vdf n]Vb5g\ –æolb a]nfavtdf x'Fb} cfPsf kmf§km'§] ;+zf]wgx¿nfO{ ckjfbsf] ¿kdf lng] xf] eg] c´} klg l;4fGttM x]d/fhsf] Jofs/0f g} g]kfnL efiffsf] ci6fWofoL 7xl/G5 . g]kfnL ;flxTodf sfnljefhgaf/] efg'eQm …kf]v/]n g]kfnL ;flxTosf] Oltxf; n]vg / sfn ljefhgÚ gfds ;dfnf]rgf ;ª\u|xdf n]Vb5g\ –æg]kfnL ;flxTosf P]ltxfl;s z[ª\vnfdf qmdzM lqmofsnfk ut k"j{sflnstfsf] b[li6n] n]vgfy, /fddl0f, x]d/fh tyf rqmkfl0f h:tf d'lg rt'i6\osf] ;+o'Qm k|of;af6 cfw'lgs sfnsf] k|jt{g ePsf] 5 tfklg oLdWo] n]vgfysf] slj JolQmTjn] s]Gb|Lo k|ltefsf] sfd u/]sf] 5 .Æ

1fgdl0f g]kfnaf6 ;Dkfbg u/L dx]Gb| ;+:s[t ljZjljBfnoaf6 …k+= x]d/fh zdf{ – pgsf s[lt / ;dLIffÚ zLif{s k':ts k|sflzt ePsf] 5 . To; k':tsdf ;+= !(^@ ;fnb]lv @))( ;fnDdsf x]d/fhsf b}lgsLsf s]xL c+z klg ;+nUg 5g\ . b}lgsLdf @))( kf}if @@ ut] g]kfn lzIff kl/ifb\sf] a}7sdf Jofs/0fsf] ljifodf x]d/fhsf] / /fddl0fsf] jfbljjfb ePsf] / @))( kf}if @& df ;f+:s[lts ;ª\3df;d]t o:t} s'/f ePsf] n]lvPsf] 5 . ;f+:s[lts ;ª\3df ePsf] ;efaf/] O{Zj/ a/fnn] dw'ks{df n]v;d]t 5kfPsf 5g\ . b}lgsLdf x]d/fhn] cfkm"n] rlGb|sf n]Vg ;+= !(^% ;fndf ;'? u/]sf] / !(^( ;fndf 5fk]sf] egL n]v]sf 5g\ . ;f] 5nkmn g]kfndf /f0ff zf;g ;ls;s]kl5 ul/Psf] lyof] / To;df ;f]dgfyn] Jofs/0f ljifodf s]xL af]n]sf] eGg] rrf{ g} 5}g .

ob'gfy vgfnn] ;++= !(^# df sfzLaf6 …;'Gb/LÚ klqsf k|sflzt x'Fbf ;f]dgfyn] n]v]sf] /rgf xfn Jofs/0f;Fu ldn] eGg] ts{ lbPsf 5g\ . x]d/fhn] n]v]sf !(^@ / !(^# ;fnsf b}lgsL klg xfn 5flkPsf] x'gfn] pgn] To;a]nf n]v]sf] g]kfnL efiff s:tf] lyof] eGg] klg ljj]rgf ug{ ;lsG5 . g]kfnL Jofs/0f rlGb|sfsf] /rgf x'g'eGbf cufl8 n]lvPsf] b}lgsL x'gfn] g]kfnL efiffsf] clxn]sf] Jofs/0feGbf s]xL km/s 5 . pbfx/0fsf] lgldQ …ePsf]Ú sf] ;§f …eofsf]Ú / oxLsf] ;§f …PxLÚ n]lvPsf] 5 . …;'Gb/LÚ df ;f]dgfy l;Ub]nsf] Ps ;d:ofk"lt{df n]lvPsf] Znf]s lgDg adf]lhd 5, h'g k|rlnt Jofs/0feGbf km/s 5 .

egeg nx/f xf] Û Zofd cfgGbbLg]
k|e'j/ ca sfxfF kfNg' ef]5fl8 afdf
elg 3'ldlkml/ ?GYof uf]lksf, lrQnLg]
xl/xl/ lbg ;]vL /f;df n"sbfdf

ca ob'gfy vgfnsf] kfl/jfl/s k[i7e"ldn] pgsf] …rlGb|sfÚ ;DaGwL ;dnf]rgfnfO{ k|efljt u/]sf] ljifodf rrf{ u/f}+ . o; ;Gbe{df ob'gfy vgfnsf dfjnLkl§sf lgs6 ;DaGwL g/xl/ cfrfo{, lzj/fh cfrfo{ / ho/fh cfrfo{sf] x]d/fhk|lt s:tf] ljrf/ /fVbf /x]5g\eGg] s'/fsf] dgg u/f}+ . ;+= @)$! ;fndf g/xl/ cfrfo{n] …kl08t/fh ;f]dgfy l;Ub]n / pgsf] dxfsfJo;fwgfÚdf ;f]dgfyn] @)@@ ;fndf pQd s'Fj/nfO{ …;|i6f / ;flxToÚ zLif{s u|Gydf lbPsf] cGtjf{tf{nfO{ cfwf/ agfO{ …x]d/fhsf gfddf k|sflzt rlGb|sf Jofs/0fdfÚ ;f]dgfysf] dxTjk"0f{ xft ePsf] s'/f n]v] . o;df g t ;f]dgfyn] u/]sf] v08g ;dfj]z ul/of] g t ;++= @)#% df g} k|sflzt eO;s]sf] o; kª\lQmsf n]vsn] n]v]sf] hLjgL, h;df o;af/] klg rrf{ ul/Psf] lyof] . o;af6 g/xl/ cfrfo{df af}l4s OdfGbf/L slt /x]5 eGg] b]lvG5 . o;}u/L, g/xl/ cfrfo{sf sfsfsf 5f]/f lzj/fh cfrfo{n] klg rlGb|sfsf] s[ltTjdf k|ZglrGx p7fPsf 5g\ cfˆgf] n]vdf . lzj/fhsf efO ho/fh cfrfo{n] o; kª\lQmsf n]vssf] Ps k':ts ;dLIff ubf{ …x]d/fhdf s]xL a'l4 ePsf] eP klg /f0ffx¿sf] ;]jf ug{df To;sf] pkof]u u/]Ú egL n]v]sf 5g\ .

lgisif{ M ;dfnf]rssf] ¿kdf ob'gfy vgfnn] hlt;'s} k|lti7f xfl;n u/] klg pgsf] ;dfnf]rgf ljleGg s'/fn] k|efljt b]lvG5 . o;sf] HjnGt pbfx/0f pgn] cfˆgf] dfjnLkl§sf gft]bf/ g/gfy cfrfo{n] efg'eQmsf] hLjgLaf/] k':tsdf lbPsf] ;DdltnfO{ lng ;lsG5 . o;sf] hlt cfnf]rgf x'g'kg]{ xf] Tolt ePg cyjf x'g ;s]g . o;}u/L, rlGb|sf s;n] n]v]sf] eGg]af/] ob'gfy vgfnsf] wf/0ff;d]t dfjnLtkm{sf gft]bf/af6 k|efljt ePsf] xf] ls eGg] z°f ug{ ;lsG5 . t;y{, ;dfnf]rgfsf] If]qdf ob'gfy vgfn ljjfb/lxt gfd xf]Og . o;df kfl/jfl/s ;DaGw / s]xL xb;Dd ;Dk|bfojfbn] klg k|efj kf/]sf] h:tf] b]lvG5 .


d"n n]v || ljz]if n]v || ;do—;Gbe{ || xf:oJoª\Uo || kq–k|qf+z ||  ;+:d/0f || lgofqf
ofqf–;+:d/0f
|| syf ||  sljtf || lgjGw || lgjGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || ljj]rgf
efif  || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP