mainlogo2.jpg (11011 bytes)
madhulogo.jpg (5090 bytes)
Vol. 34 :: No. 03 Shrawan, 2058.
July - August
2001.

ofqf ;+:d/0f


s'Des0f{ / s~rghª\3f xft}n] e]l6Pnfh:tf] nfUof]

gj/fh e§/fO{

…kflye/f hfG5' eg]kl5 guO x'Fb}g /]Ú eGg] egfO lyof] . kflye/f hfg] ;+of]urflxF bz}+sf] aLrdf k¥of] . bz}+sf a]nf uf8Lx¿ el/e/fpm x'Gy] . l;6sf] Joj:yf ePsf] 5 eGg] cfZjf;gsf e/df uf8L r9\g k'luof] . xfd|f] elgPsf l;6df c¿ g} dfG5] uhw'Dd k/]/ al;/fVof lyP . lahf]s x'g] l:yltdf dfG5]n] OdfGbfl/tf b]vfpFb}g . pgLx¿n] Hofg uP klg l;6 5f]8\g dfg]gg\ . Pshgfsf nflu a;leq a:g] t xf]Og, Roflkg];Dd 7fpF ldNof], tLghgf rflxF a;sf] el/e/fpm 5tdf r9\of}F .

ef/kfsf p/f7nfUbf 9'ª\u]gL kfvfx¿df cfFvf 8'nfpFb} hfFbf Ps7fpFdf afFb/dfq lx+8\g ;Sg] 9'Ë}9'Ëfsf] eL/df klg dfG5]x¿n] vgLvf];|L lkmn'Ë] nufPsf] b]lvof] . jf:tjdf To:tf eL/–kfvfx¿ afnLgfnLsf] nflueGbf jghËn / kmnkm"n v]tLsf nflu pko'Qm x'g;Sy] . t/ dfG5]x¿sf] hfFu/ gknfPsf] xf] ls pgLx¿df r]tgfsf] sdL eP/ xf], x'g] s'/fdf eGbf gx'g] s'/fdf an u/]sf] kfOof] . a"9L e}+;Ln] kxf8 r9]sf] z}nLdf a;n] ef/kfsf] psfnf] l5rf]Nof] . rt'/]af6 x]bf{ lkmlbdb]lv Pp6f sf]ifsf] ¿kdf b]lvg] 8fF8fx¿ cs}{ ¿ksf b]lvGy] . ToxL+af6 kflye/f 8fF8f] / s'Des0f{ lxd>[ª\vnfsf] klg bz{g kfOof] .

af6f5]pdf xf]6nx¿ ofq'nfO{ n'6\g] z}nLdf dxª\uf] / u'0f:t/xLg ;]jf kl:sG5g\ eGg]s'/fsf] e'Qmef]uL x'gfn] d 3/d} 6Gg vfP/ lx+8]sf] lyPF . uf]k]6f/df eft xf]Og, rfprfpdfq vfPF . uf]k]6f/af6 gfuL, efn'rf]s / l;+xfk'/ x'Fb} sfa]nL ahf/ k'Ubf lbg cf]¥xfnf] nfUg yfn]sf] lyof] . x]b}{ 8/nfUbf] xl/of] sfa]nL tdf]/ gbLsf] d'Vo ;xfos gbL xf] . of] gbL t/]/ kflye/f bz{g ug{ hfg]n] oxfF g'xfpFg} kg]{ g'xfPkl5 kflye/f k'u]/ k"hfcfhf gl;WofP;Dd hfF8–/S;L–df5f–df;' vfg gx'g] k/Dk/f 5 . tdf]/eGbf yf]/} dfq ;fgf] o; gbLsf] 5]pdf k:tf g} kfgLsf] bafa lgs} /x]sf] cg'ej x'G5 . ;fyLx¿ k/Dk/f sfod /fVg dfq gbLdf k;] . g'xfpg] d dfq ePF .

sfa]nLaf6 k}bnofqf z'? x'g' s] lyof], tt{/L kl;gf r'lxg yfNof] . slxNo} glx+8]sf] af6f] lyof] . slta]nf s'g 7fpFdf k'luG5, yfxf lyPg . af6fd} Pp6L ckl/lrt lbbL e]6 eOg\ . ltgn] lx+8\g ;Sg]x¿ …k"0f]{ 8fF8fÚ dfq xf]Og, cfh} …b]p/fnLÚ klg k'Ug;Sg] atfOg\ . s]6fx¿ tft] b]p/fnL k'Ug'k5{ cfh Û t/ b]p/fnL slt 6f9f 5 / stf k5{ eGg] e]p xfdLdWo] s;}nfO{ lyPg . pFef] x]bf{ w]/}dfly;Dd hËnn] 9fs]sf] 8fF8f] lyof], pFwf] x]bf{ 3fd c:tfpg cfF6]sf] lyof] . Tof] 8fF8fdf 6'Kk};Dd cfh k'Ug] d]/f] x'lt lyPg . t}klg b]p/fnL k'Ug] s'/fnfO{ d'vn] ;fy lbg}k¥of] .

af6f] t];f]{ geP/ l;+9L r9]h:tf] 7f8f] psfnf] lyof] . e'F8L nfu]sf] df]6f] hLp af]s]/ k}bn lx+8\g] s'g} afgL / cEof; gePsf] d ux|f}+ hLp / ´f]nfnfO{ ;sL g;sL prfNb} lyPF . af6f] ufpF a:tLaf6} hfFb}lyof] . t/ d"naf6f] 5'§\ofpg] s'g} ;°]t gx'gfn] dfG5]sf 3/lt/ nflug] ;Defjgf b]lvGYof] . af]Sg;Sg] Ifdtf geP klg dg yfKg g;s]/ d}n] Ps 7fpFdf ;'gfvf]qf] eGg] xf]S;] h:tf] kmn lsGg] ljrf/ u/]sf a]nf o'lw/ / s'dfn] cl3cl3 ;'OFs'Rrf 7f]s]5g\ . clndfly k'u]kl5 af6f] b'O{lt/ nfUof]– Pp6f t];}{ / csf]{ bflxg]lt/ psflnof] . xfd|f] uGtJo psfn} ePsf] x'Fbf psfnf] rflxF af6f] /f]Hg' plrt 7fGof}+ t/ c´}dfly k'u]kl5 xfdLn] 5f]8]sf] rflxF af6f] kf] d"naf6f] h:tf] b]lvof] . geGb} xfdL ;kmf–;'U3/ / lrl6Ss k/]sf] 3/sf] cfFug 6]Sg k'Uof}F . l;s'jfdfly vf6df /f8L cf]5\ofP/ a;]sf] Pp6f a"9f] p:t} ;'lsnf n'ufdf 7fFl6P/ tf]ª\jf tfGb} lyof] . a"9fn] ;f]Wof]–æsxfF k'u]/ cfPsf] <Æ xfdL st} k'Ug cfPsf lyof}F, k'u]/ cfPsf lyPgf}F . b'uf{n] ;f]w] –æof] af6f] ev{/ b'O{hgf uP ls uPgg\ <Æ a"9fn] 7f8f] hjfkm kmsf{of] –æaf6fdf slt lx+8\5g\ slt, n]vf x'Fb}g .Æ a"9fsf] egfOaf6 xfdLn] af6f] gla/fPsf] a'l´of] . slt xf] slt dfG5] lx+8\g] af6f] lgZro klg caf6f] x'g ;Qm}gYof] .

k"0f]{8fF8f] k'Ubf ´dSs ;fF´ k/]sf] lyof] . 8fF8f] /d0fLo / a:g nfossf] lyof] . t/ pHofnf] x'Fbf;Dd hlt ;lsG5, af6f] l5rf]Ng'k5{ eg]/ ;fyLx¿ lx+8\g yfn] . cfkm"l;t 6r{ gePsf] x'Fbf cFWof/fdf lx+8\g d tof/ lyOgF . t/ ;fyLx¿n] cfh k"l0f{dfsf lbg h"g nfU5, cFWof/f] x'Fb}g eg]/ dnfO{ cfZj:t kf/] . cFWof/f] ePkl5 h"g t nfUof] t/ h"gsf] ;Dk"0f{ pHofnf]nfO{ y]rDa" 8fF8fn] 5]s]sf] lyof] . 9'Ë}9'Ëfn] el/Psf] af6f] cGbfhsf e/df kfOnf rfn]/ lx+8\g' ;lhnf] lyPg . cfFvfn] /fd|/L af6f] 7Dofpg g;s]/ v'§f 7]; nfUg yfn]kl5 d}n] eg]F–

æca ls af; a:g' k¥of], ls pHofnf]sf] Joj:yf x'g'k¥of] .Æ

æof] 3/ s;sf] <Æ

ælzjfsf]6Lsf] .Æ

æaf; kfOPnf <Æ

ækfOG5, slt hgf x'g'x'G5 <Æ

ærf/hgf 5f}F, ksfpg] efF8fs'F8f 5}g, ksfOlbg'k5{ .Æ

æx'G5, a:gf];\ .Æ Gofgf] :jfut eof] .

lrGb} glrg]sf dfG5]nfO{ ;x/ ahf/lt/ o;/L kfx'gf agfP/ :jfut ug]{ rng x'Fb}g . xf]6n–nhh:tf Jofj;flos jf;:yfgdf ;j{k|yd k};fnfO{ :jfut ul/G5, kfx'gfnfO{ xf]Og .

l;s'jfdf ePsf vf6df kl;gf cf]efp~h]n cf/fd u/]kl5 vfgf tof/ ePsf] ;"rgf kfOof] . 3/s}h:tf] dL7f] eft To:tf] cd]sdf vfg kfpFbf Psl5g t kfx'gf xf}+F h:tf] nfu]g . eft vfO;Qmf;Dd k};f ltg'{kg]{ xf] ls xf]Og, yfxf lyPg . ;'Tg] Joj:yf klg /fd|f] lyof] .

ef]lnkN6 laxfg rf/}ah] s'df/ xfdL ;'t]s} 7fpFdf sf]§\ofpg cfOk'u] . h"gsf] pHofnfsf e/df af6f] nfluof] . xfdLn] psfnf] hfg' lyof], xfd|f] af6f] t cf]¥xfnf] kf] nfUg yfNof] . Ps7fpFdf d"naf6f] 5f]8]/ psfnf] hfg] Pp6f ;fgf] af6f] e]l6of] . To;}nfO{ ;dft]/ lx+8\b} hfFbf af6f] t Ps3/b]lv csf]{ 3/df cfFuglt/ kf] hfg yfNof] . af6f] klxNofpg cl3 nfu]sf s'df/ cfkm}+ af6f] x/fP/ hËnsf d'vdf pleO/fVof /x]5g\ . ev{/ l´;ld;] pHofnf] x'Fb} lyof] . af/L / 5fgfdf ;]tfDo] t'iff/f] b]lvGYof] . 3/df dfG5]x¿ pl7;s]sf lyPgg\ . Pp6f 3/df af]nfP/ dfG5]nfO{ p7fof}F / af6f] ;f]Wof}F . xfdLn] d"naf6f] cGoq} st} 5f]l8;s]sf] yfxf eof] . cfFvL‰ofnaf6 xfdLnfO{ x]b}{ Tof] dfG5]n] h;f]t;f] dfYnf 8fF8fdf lgl:sg] af6f] b]vfOlbof] . Tof] af6f] dfG5]x¿ 3fF;–bfp/f ug{ jgk:g] af6f] dfq lyof] . ¿vsf h/fx¿ l;+9L ag]/ af6fdf t]l;{Psf lyP . 3fd ´'lNsgnfUbf xfdL y]rDa"sf] clGtd n]slt/ k'u]sf lyof}F . zLtn] n5Kk} leh]sf] lrKnf] af6fdf b'O{rf/ aN8\ofª\ vfFb} cln km/flsnf] af6fdf k'Ugf;fy s'Des0f{ / s~rghª\3fl;t gfs 7f]lsg k'Uof] . ToxfFaf6 ptf x]bf{ cfFvfn] EofP;Dd 3gfhËn dfq b]lvGYof] . ca dfgj–j:tL e]l6g] xf] ls xf]Og eGg] ePkl5 glhs}sf] Pp6f u'?ªsf 3/df lrof vfg egL k:of}F . t/ ToxfF lrof b"w s]xL klg kfOPg .

hËn z'? x'gf;fy ;+of]un] Pshgf a"9faf e]l6P . Tof] cgsG6f/ hËndf ltg} a"9faf xfd|f kyk|bz{s ag] . xfdL af6f] yfxf gePsf l76fx¿ b]v]/ pgn] Ps306f;Dd xfd|f nflu lx+8]/ af6f] b]vfOlbP . ufO{j:t' / uf]7fnfx¿ dfq lx+8\g] Tof] ;fFu'/f]af6f] nf]vs]{, xl/0f / efn'n] vf];|]/ agfPh:tf] lyof] . jf:tjdf xfdL lx+8]sf] af6f], d"naf6f] lyPg . d"naf6f]df t bz}+5]s kflye/f hfg] ofqLx¿sf] bf]xf]/Lnt cf]xf]/bf]xf]/ x'GYof] . Tof] af6f] lgtfGt lgh{g lyof] . w]/}a]/;Dd psfnf]–cf]¥xfnf] / t];f]{ lx+8]kl5 ;'s]6f/ hfg] d"naf6f]df k'luof] . xfdLn] ;'s]6f/ hfg' lyPg . a"9fafl;t 5'l§P/ To;af6f]nfO{ gf3]/ s]xLa]/ lx+8\bf;fy Pp6f uf]7df k'luof] .

uf]7fnf] eftsf] clGtd ufF; xfNb} lyof] . p;}sf xfF8fefF8f k|of]u u/L cfkm"n] nu]sf] rfdn / rfprfpsf] eft–t/sf/L ksfof}F . uf]7fnfl;t bxL lyof] . ;fyLx¿n] crf/ / l3p af]s]sf lyP . yfs]/ xQ' ePsf a]nf Tof] hËnsf df´df lgs} dL7f] jgeft vfOof] .

uf]7fnfnfO{ d}n] ;f]w]F –æufO{j:t' slt 5g\ <Æ

æaL;–kRrL;j6f ÛÆ

æ/flt sxfF afFWg' <Æ

æafFWg' kb}{g, To;} a:5g\ .Æ

æsxfF a:5g\ <Æ

æoxL+ rf}/df ÛÆ

æclxn] vf]O{ t <Æ

ærg{ uPsf 5g\ ÛÆ

æa]n'sf s;n] vf]h]/ NofpF5, x/fpFb}gg\ <Æ

æx/fpFb}gg\, /ft k/]kl5 cfkm}+ cfpF5g\ .Æ

æ3fF; sf6\g' kb}{g <Æ

ælog} afR5fafR5LnfO{ dfq k5{ ÛÆ

æaf¥x} dlxgf uf]7 oxL+ xf] <Æ

æxf]Og, ca dª\l;/b]lv r}t;Dd tn ;f5f}{+ .Æ

ToxfFaf6 lx+8]sf] s]xLl5gd} xfdL tfKn]h'ª\kl§af6 kflye/f hfg] d"naf6f]df lgl:sof}F . To;kl5 k|z:t tLy{ofqLx¿ e]l6g yfn] . af6f]df dfG5]sf] tfFtL g} lyof] . To;} eL8df s~rghª\3f r9]/ cfpg] ljb]zL kbofqLx¿sf] ;d"x klg ldl;Psf] b]lvGYof] .

hËnsf df´df b'O{j6f kf6Lh:tf 3/ ePsf] 7fpF æb]p/fnLÆ /x]5 . ToxfFaf6 x]bf{ kflye/f 8fF8f] glhs} / Pp6f y'Dsf] kf/ u/]kl5 k'luxflng] h:tf] b]lvGYof] . t/ lx+8\b}hfFbf ;ftkq ];–;fgf 8fF8fx¿sf] >[ª\vnf l5rf]Ng' kbf]{/x]5 . af6f] tL k|To]s y'Dsfdfly r9\Yof] / cf]x|flnGYof] psfnf] r9\g'b]lv cflht eO;s]sf] dnfO{ rl9;s]sf] prfO km]l/ cf]¥xfnf] af6f] lx+8]/ 36fpg dg nfUb}gYof] t/ af6f] Pskl5 csf]{ kª\lQma4 eO{ a;]sf 8fF8fx¿sf] 3/L km]b / 3/L 6'Kkf] ul//xGYof] .

d/]/ kflye/fsf] tNnf]km]bL k'Ug ;kmn eOof] . ;do af;a:tf x'g] eO;s]sf] eP klg …dfly hËndf kf6Lx¿ 5g\, oxfF a:g] 7fpF 5}g, pxL+ a:g'k5{ cfkm" l56} gk'u] ToxfF klg 7fpF kfO{+b}gÚ eGg] xfpu'hL b]vfP/ ;fyLx¿ cl3 nfu]kl5 glx+8L ;'v kfOPg . lx+8\g;Sg] ;fyLx¿ 7fpF cf]u6\g cufl8 bu'/] . g;Sg]x¿ kl5 nfUof}F .

dflyNof] km]bLdf b'O6f kf6L / Pp6f c:yfoL a;f]af;sf] 3/ /x]5 . xfdL k'Ubf Pp6f kf6L / 3/ vrfvr el/Psf] lyof] . cTolws eL8n] ubf{ ToxfF ePsf] 3/df ;'Tg] vfg] b'a} k|aGw x'g g;Sg] a'´]kl5 l/Qf] kf6L cf]u6\g k'Uof}F . To;sf] Psefu cs}{ ;d"xn] xfdLnfO{ pl5g]/ sAhf ul/xfNof] . aNn–tNn rf/hgf c6fpg] 7fpF Ps5]p km]nf kf¥of}F . x]bf{x]b}{ kf6Ldf c¿ klg b'O{tLg ;d"x kfOnf] 6]Sg] 7fpF g/fvL 7;f7; el/P . ´dSs ;fF´ k¥of] . hËnaf6 l´+hfl´+hL vf]h]/ Nofof}F t/ ;a} sfFrf k/]5g\, aNg dfg]gg\ . c¿ ;d"xn];d]t r'nf–rDsf hf]8]/ cfuf] w'Fjfpg yfn]kl5 kf6Ldf ;f; km]g{ klg ufx|f] x'g]u/L s'O/Ld08n w"jfF el/of] . cfkm"l;t efF8f–s'F8f gePsf x'Fbf e'6]sf ds}–e6\df; d'SofpFb} al;/Xof}F . 5]pd} Pp6f ;d"xn] eft vfO;s]kl5 xfdLnfO{ efF8f lbg] eof] . ha jl/kl/sf ;a} ;d"x ;'t], clg xfd|f] eft ksfpg] d]nf] ;'? eof] . s7\oflª\u|bf] hf8f]df l;pl;p sfDb} /fd|/L r'/f] gd/]sf] sfFrf] eft vfga:tf t/sf/L agfOPsf] rfprfp yf]/} dfq, l3p ckof{Kt / crf/ l;l4O;s]sf] lyof] . g'g–vf];f{gL lk+w]/ ;s]hlt eft vfOof], g;s]sf] ˆofFlsof] . efF8f df]Ng]df d klg k/]sf] lyPF . rf]Abf cf}+n} l5Nnfg\ h:tf] kfgL /x]5 . l7lx¥ofpFbf] kfgLdf xtf/–xtf/ efF8f kvfn]/ lhDdf nufO{ cfuf]df xft /fd|/L ;]sfP/ cf]5\ofgdf kl;of] . b'O{j6f ;'Tg] y}nfn] rf/hgfnfO{ k'Ug' ;Dej lyPg . Pp6f cf]5\ofP/ csf]{ cf]9\g] k|aGw ug{ vf]Hbf Tof] ´g\ kof{Kt ePg . ePhlt afSnf n'uf vfk]/ nufO{ vf:6f] cf]9\bf ysfO{ nfu]sfn] t}la;]s lgwfOP5 .

ef]lnkN6 ;a]/} p7]/ psfnf] nfUg'kg]{ eof] . b'O{lbg;Ddsf] lx+8fOn] d yfs]/ x}6' eO;]sf] lyPF . aL;–tL; kfOnf lx+8]kl5 gplEeO{ ;ls+b}gYof] . lgs} prfOdf cfOk'luPsf] lyof] . u'/fF; / n]sfnL ;Nnfx¿n] el/Psf] hËndf aLrdf s'g} k/f]ksf/Ln] 9'Ëf 5fk]/ l;+9Lx¿ agfPsf] eP klg lk7\o"Fdf le/]sf] ´f]nf / e'F8L nfu]sf] df]6f] hLp prfNg dnfO{ xDd] kYof]{ . ;a}hgf deGbf l56f] lx+8\y] . k5fl8af6 cfPsfx¿n] klg dnfO{ aLr af6fd} pl5Gy] . 3fd ´'Ns]kl5 d k|no lht]/ cfPsf] cg'e"lt;fy 6'Kkfdf k'Ug ;dy{ ePF . e'O{Fdf afSnf] t'iff/f] 5l/Psf] lyof] . k"jf]{Q/ lbzfdf s'Des0f{ / s~rghª\3f nlDs+bf xft}n] e]l6Pnfh:tf] u/L l7Ë plePsf lyP . pQ/lt/ b]lvg] lxd>[ª\vnf eg] k"0f{¿kn] lxdfR5flbt x'g afFsL g} lyof] / 6fs'/fdf dfq tLnrfdn] lxpF kf]lvPsf] lyof] . blIf0flt/ 8fF8}8fF8fsf] >[ª\vnf t'jfFnf] nfu]h:tf] dw'/f] k[i7e"lddf cgGt;Dd km}lnPsf] b]lvGYof] . 7fpF /dfOnf] / b[Zo /d0fLo lyof] t/ k}tfnfdf p7]sf 7]nfx¿n] v'§f eTetL kf]ln/x]sf] / hLp nvt/fg eP/ un]sf] x'gfn] ;a} /d0fLotf lkmsf nflu/x]sf] lyof] .

dlGb/df k"hf ug]{x¿ au|]NtL lyP . 7]nd7]n lyof] . k"hf ug]{ Jojl:yt kl/kf6L lyPg . k"hfsf] ljlw k'¥ofpg n'uf km]/]F t/ hLpdf hg} lyPg . k"hf u?~h]n ;fyLx¿dWo] Pshgfsf] hg} dfu]/ sfd rnfpg' knf{ eg]/ pgLx¿n] k"hf gl;WofP;Dd klv{g] d'8df lyPF . t/ r9fpg' kg]{ ;fdfgdf b'O{j6f hg} ePsf] km]nf kf/]F / Pp6f rflxF nufP/ k"hfsf] ljlw l;WofPF . ;fyLx¿dWo] k"hf ;s]/ ;a}eGbf l56f] d} lgl:sPF .

– kfFry/


d"n n]v || ljz]if n]v || ;do—;Gbe{ || xf:oJoª\Uo || kq–k|qf+z ||  ;+:d/0f || lgofqf
ofqf–;+:d/0f
|| syf ||  sljtf || lgjGw || lgjGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || ljj]rgf
efif  || cfFs'/f || k':ts÷klqsf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP