mainlogo2.jpg (11011 bytes)wpe6.jpg (2791 bytes)
madhulogo

Baisakh 2059
Vol. 35 :: No. 12
April - May, 2002.

ofqf–;+:d/0f

sf]d|f]ª vf]nf, afFr] e]6 xf]nf

—;'s'd zdf{

;+/If0f sljtf ofqfsf] t];|f] lbg sf]d|f]ª vf]nfdf laxfgsf] vfgf kfs]sf] /x]5 . To; kxf8Lb"tnfO{ u'?ª efiffdf k'sfl/Psf] kfpFbf dnfO{ cy{ atfOlbg] dfG5] ToxfF lyPgg\ . To; vf]nfsf leQf, leQfdf dflg;x¿sf ;Eotf 6fFl;Psf /x]5g\ . dfly cfsfzsf] km]bh:t} nfUg] 7fpFdf lrKn]6L v]n'Fv]n'F nfUg] kx/f] uhSs k/]sf] /x]5 . z/b k:t} u/]sf] To; k|s[ltsf] cl:tTjdf d}n] afFRg]x¿sf ;+:sf/x¿ vf]Hb} lyP . ;fyLx¿ cfˆg} w'gdf laxfgsf] 3fdn] ;f}Gbo{ kf]t]sf] x]b}{ lyP . cfDd} lg Û g]kfnsf] of] df6f], of] af6f] / o; kf6f]sf] cy{ ljjztf n'sfP/ klg xfF:g' dfq} xf] t < xfF;f] klg dlnnf] / ?vf] x'G5 ls < To;f] t lhGbuLnfO{ ;f]w] x'G5, sf]d|f]ª vf]nf, afFr] e]6 xf]nf .

sf]d|f]ª vf]nfsf] cl:tTj slxn]af6 lyof] / o; vf]nfsf lsgf/df slt dflg;x¿n] hLjg k9]/ la;fO;s], To;sf] Ps/lt 1fg dnfO{ 5}g . ;Gtf]if;lxt lgisif{ lgl:sof]– sf]d|f]ª vf]nfsf] gfd w]/}kl5 /x]sf] xf]nf t/ of] kxf8Lb"t k[YjLhlQs} k'/fgf] / cd/ /xg]5 . xfdLh:tf dfG5]sf] s] 7]ufgf < t} klg sf]d|f]ª vf]nfsf] 7]ufgf :yfoL 5 . xfd|f] 7]ufgf 5 eGgf}+, c:yfoL 5f} . c:yfoLsf] t s] s'/f ug'{ < ToxfF cf]xf]/bf]xf]/ ug]{ dfG5]x¿ s'/f ub}{ lyP . lar/f Pp6f ljb]zL ko{6s lrKn]/ df]bLvf]nfdf v;]5 . ca p;sf hLjg]R5fx¿ slt ;fy{s eP < xfd|f zAbx¿ slt cd/ /xg] x'g\ < dfG5]l;t afFRg] 7]ufg 5}g, s:tf] cfZro{n] el/Psf] /x]5 P lhGbuL klg Û To;}n] t eGg dg nfU5–sf]d|f]ª vf]nf, afFr] e]6 xf]nf Û

3fGb|'ssf] cfFugdf sljtf k9]/ km"ndfnfsf] :jfutdf ddtfsf] ub\ub\ ;Fufn]/ clg h'g]nL cf]9]/ ;'t]sf xfdL k"j{sf] /lStd cfef 3fGb|'sel/ 5l/Psf] 3fd]nLl;t p7]sf lyof}+ . laxfgsf] lr;f] atf;n] 5':;5':; lxsf{Psf] c;f]hsf] Tof] lbg /fd|f] x'g]5 eGg] ;°]t v'n]sf] cfsfzaf6 k9\g ;lsGYof] . laxfgdf h:t} /ftfDd] eP/ ;GWofl;t ;fl6g] lxdfnsf] cl:tTj k9\g ;lhnf] lyPg . lxdfnsf] cl:tTj g]kfnL kf}/vdf c6fP klg lxdfnsf] cy{ g]kfnL snddf slt cfPsf] 5 < o; k|Zgsf] pQ/df x/fpFbf g]kfnL cfFvfdf n's]sf] ;f}Gbo{af]wsf] IfdtfnfO{ luHofPh:tf] kf] eof] . slt 5g\ xfdLl;t lxdfn;flxTo < slt 5g\ xfdLl;t gbL ;flxTo < kx/f–kx/f, jg]nL, e~Hofªl;t n]sa]+;L, vs{ / 6f/x¿sf] t s] s'/f] pKsfpmF / <

lxpF / ;"o{sf ls/0fsf] aLrsf] ;D´f}tf clt ;'xfpFbf] /x]5 Û To; ldqtfdf b]lvPsf] df]xstfnfO{ Oiof{ ug]{ s'lx/f]l;t l/;fpg xfdL ljjz eof}+ . s'lx/f]sf] O{iof{ b]Vbf ;]tf] cfsf/sf] sfnf] sk6L sfp5f eg]/ kmTkmtfpg dg nfUof] . To:tf] ;f}Gbo{nfO{ sKnSs} lgNg] Tof] s'lx/f]nfO{ km]l/ ;"o{sf ls/0fn] sf]kLsf]kL kmfNb} hfFbf/x]5g\ . o; 36gfn] dfnO{ hLjgaf]w eof] . hLjgdf ;f}Gbo{o'St rlDsnf sfd ug]{x¿nfO{ s'lx/f]h:t} dfG5]n] O{iof{ ug{ gla;{g] oyfy{nfO{ dgg\ ub}{ ubf{ xfd|f] 6f]nL ofqfsf] ´f]nf af]s]/ 3fGb|'saf6 af6f] nfu]sf] lyof] .

sf]d|f]ª 8fF8fdf lrof lkpFbf k|s[ltsf] sfGnf–sfGnf r9]/, dg kfvfkfvfdf cf]lN;Psf] /dfOnf] eof] . z/bsf] df]xgL lrlKnP/ cfFvfdf cfOk'Ubf lrofsf] jfkmleq 3'l;{Psf] 3fdnfO{ x]g]{ km';{b} ePg . hf8f] cf]7df a:g yfln;s]5 . …lxdfnlt/ hfFbf hf8f]l;t lsg 8/fpg} k¥of] / < a]nf–a]nfdf ablnO/xg] eP/ xf]nf df};d gfd /flvPsf] . k/k/ 8fF8fl;t 5f]OPsf] cfsfzdf yKk yKk /flvPsf afbnsf y'FufnfO{ l6k]/ sfgdf l;pl/g] dg n't'Ss k/]/ cf]/fnf]df p/fl7g nfUof] . afFRbfsf] :jfb k|s[ltdf /Dg] xfF;f] / v';Ldf ;fl6+bf lhpFbf] aGbf] /x]5 . sf]d|f]ªsf] cf]/fnf]df cf–cfˆg} ;'/ lyof], ToxfF s'g} cf}krfl/stf lyPg, /fd|} eof] .

;+of]usf] s'/f] o:t} xf] . To; cf]/fnf]df 3fF;sf] ef/L af]s]/ xtf/–xtf/df lxF8]sL Pp6L lbbLl;t e]6 eof] . pgsf] dËf]n cg'xf/ kl;gfsf] kf]v/Ldf 8'a]sf] lyof] . oL lbbL laxfg s'g a]nf o; jgdf k;]/, 3fF;sf] ef/L k'¥ofP/ 3/ kms]{sL xf]lng\ < dnfO{ kl/>dLx¿sf] ;+;f/, pT;fx / lgdf{0f crDd}sf] nfUb5 . pgLx¿sf] km"lt{, zlQm / Ifdtfl;t O{iof{ nfU5, ´'Sg dg nfU5 . xf], kl/>dLx¿sf] clezKt hLjgnfO{ k'Hg dg nfU5 / pgLx¿l;t d'lQmsf] zky vfg dg nfU5 . 3/ k'Ug] xtf/f] / ef/Ln] lsr]sf] ysfOnfO{ pgn] cf]/fnf]sf] rf}tf/f]df la;fP/ k6'sLsf] km]/n] kl;gfsf] kf]v/LnfO{ d'xf/af6 ;n{Kk} k'R5\bf d}n] g]kfnL lbbLa}gLsf] :jfledfgsf] lx:;L x]g{ kfPF . … kl/rosf] af]nrfndf xfd|f] ;+;f/ km/s lyof] . ;Lwf;fbf af]nLdf, n]sfnL ;Eotf ;fl6Psfdf uj{ nfUof], Pp6f ;'Gb/ uj{ Û

s'/fsf] ;'?df pgsf] nfhn] /flQPsf] cg'xf/ / af]nLdf ;Eotfsf] o'u l5k]sf] lyof] . kl;gfn] leh]sf pgsf g]kfnL kf]zfsdf ul/aLsf] rds / v;d gePsf] kL8f b]lvGYof] . pgsf] af]nLdf ;/ntf lyof], afFRg'df kL8f n's] klg hLjgdf ;xhtf b]lvGYof] . To:t} xf], hLjg afFRbf hlt ;':s]/fdf b'Mv] klg st{JonfO{ r6Ss e'Ng ldNb}gYof] . st{Jo / ;dfhsf lj;Ëltdf cfˆgf afnaRrfsf] ;'vL ;+;f/ sNkg] tL lbbLsf] s'/fnfO{, xtf/f]nfO{ sljtfdf ptfg{ dg nfUof] . o;/L dg w]/} lrdf]l6Pkl5 g} t snd rnfPsf] lyPF, sf]d|f]ª vf]nfsf] lsgf/df . vfgf vfg] ;dodf ofqf clN´Psf a]nf, clezKt oyfy{ afFr]sf] hLjg syfnfO{ sljtfdf ptfg{ dg pT;'s ePsf] lyof] . b|jLe"t ePsf] cg'e"ltnfO{ pT;fxdf n]Vg Tolt ;lhnf] /x]g5, hlt ;f]Rg] ul/G5 .

æpkm Û of] 5ftLsf] Joyf
lhGbuLsf] syf
la‰bf÷la‰bf d'6'df
dg kmfl6;Sof]
pd]/n] 8fF8f] sfl6;Sof] Û
t/ klg–
lhGbuLdf v';L cfPg
cf]7 v';Ldf d':sfPg
s] ug]{ <
lhGbuL rnfpg ;fx|f] /x]5 Û
k|f0f wfGg ufx|f] /x]5 Û
glhssf] jg dfl;Pkl5
pm k/ ……
jgdf bfp/f a6'Ng
3fF; sf6\g uPsf]
laxfg ´l/;Sof]
tfk kl/;Sof]
5f]/f5f]/LnfO{ :s"n k7fpg kg]{
l9+8f] d:sfPsf] 5}g
e}+;LnfO{ kfgL ttfPsf] 5}g
s] efFtL vfP5g\ P h'sfx¿n] Û
bfp/f÷3fF;
8f]sf]÷gfDnf]df
hf]lvFbf÷hf]lvFbf
kl;gfdf–
kf]lvFbf÷kf]lvFbf
lhGbuL w]/} ?vf] eO;s]5 Û
nfn'kft] pd]/ klg uO;s]5 Û
v;d k/nf]s ePkl5
lhGbuL ´}+ af/L klg ?vf] ePsf] 5
e}+;L w]/} kfNg g;s]kl5
b"w, £o" klg x/fPsf] 5 Û
;D´Fb} cfª h?Ë eP/ cfpF5
r'x]sf] 3/sf] kfnL 6fNg'kg]{ lyof]
eTs]sf] cfFug lrGg'kg]{ lyof]
5f]/f5f]/LnfO{ cf]8fk/L km]g'{ kg]{
ca t b;}+ klg cfO;Sof] Û
pkm Û
;';s]/f÷;':s]/fdf un]sf] dg
xft, v'§fdf cfP/ a:bf
kmf6]sf] rf]nL / kml/ofn]
OHhtdf wfjf s:bf
ul/aLnfO{ luHofP/ /f]un] ynf kf/]kl5
;N;nfpFbf] hLp cfwf eof]
cfF;'sf] t s'/} gug'{;\ g xh'/ Û
af]nL;d]t km'6\g uf¥xf] eof]
s] ug]{ <
lhGbuL rnfpg w]/}–w]/} ;f¥xf] eof] ÛÆ

lbbLn] cfˆgf] hLjgsf] ef/L la;fpFbf d leqsf] ;dj]bgf hlt Psf]xf]l/P/ 3fF6Ldf clN´Psf] lyof] . pT;'stfjz ;f]w]sf k|Zgx¿df hLjgsf] Toqf] af]´nfO{ wfGg] v'aL d;Fu lyPg . k|To]s dfG5]leq hLjgsf syf–Joyf c6];d6]l;Psf x'G5g\, 7fpF kfpg'k5{ tL kUnG5g\, km'TsG5g\ / pl5l§G5g\ . ;dosf jxfjdf Û lbbLsf] w}o{, hLjgk|ltsf] ddtfnfO{ u'Gbfu'Gb} lbbLl;t 5'l§g] af6f] cfOk'u]sf] yfx} ePg .Æ n t efO km]l/ e]6 ePdf gla;{g" .Æ lbbLsf] ddtfsf] Jojxf/nfO{ labfk"0f{ ¿kdf :jLsfbf{ sf]d|f]ª vf]nfsf] hLjGt cfjfhdf d x/fPsf] lyPF .

lbbLsf h:tf dsf{, kL/ / Joyfx¿ g]kfnsf kfvfkfvfdf xf]nfg\ . g]kfnL lbbL a}gLsf 5ftL–5ftLdf xf]nfg\ . n]Vg] sndx¿ gkfP/, kL/ ;'lglbg] dgx¿ gkfP/ xfd|f kfvfkv]/fsf hLjGt arfOx¿ d[To';Fu} x/fPsf xf]nfg\ . dnfO{ kL/x¿n] lrdf]6\bf ps';d's'; eP/ cfpF5 . ;Kk} ;+/rgfnfO{ eTsfOlbpmF h:tf] nfU5 . t/ ljjztf d]/f] ;dj]bgfsf] dgnfO{ dfG5]n] sf]kbf{, sf]kbf{ ;dj]bgf vf]l;+b} vf]l;+b} uPsf] 5 .

tL lbbL;Fu 5'l§Pkl5 pgn] af]s]sf] ef/L / pgsf] ultnfO{ 6Ss pleP/ x]g{ dg nfUof] . hLjgdf 1fg o:t} cj:yfdf k|fKt x'g] /x]5 . dfG5]sf hLjg a'‰g ;Eotf / ;+:s[lt;Fu} afFRbfsf lqmofsnfk klg k9\g / n]Vg ;Sg'kg]{ nfUof] . lbbLsf] hLjgdf dxfsfJo n's]sf] 5 pgsf] >dsf] w8\sgdf bz{g afFr]sf] 5 / pgsf] klx/gdf ;+:s[ltsf] ultzLntf 5 . pgdf rf]vf] g]kfnL sfJo 5, df}lns / k|of]usf] tfgfafgf afFWg} gkg]{ ;xh, ;/n / rxlsnf] z}nL 5 . pgsf hLjgJoyf / v'zLsf syfdf g]kfn / g]kfnLsf] kxlrfg 5 . xfdL sljtf ofqfdf lx+8]sfx¿n] o; z}nLnfO{ n]Vg} kg]{ nfUof] . pgsf] nonfO{ l6Kg} kg]{ nfUof] . pgsf] hLjgz}nL / ;+:sf/nfO{ la;{g gx'g] nfUof] . sljtf pgLx¿af6 lnP/ pgLx¿h:t}sf nflu n]lvg'kg]{ / pgLx¿s} nflu x'g'kg]{ nfUof] . jf:tjdf ofqfn] lbg] ;a}eGbf 7"nf] lzIff oxL t xf]nf .

dgl;t aft dfbf{dfb}{ sf]d|f]ª vf]nfsf] km6\s] t/]/ kNnf] lsgf/df kfOnf /fv]kl5 kfl/lt/ x]/]F . To; kfvf]df jgsf] xl/ofnL dfq b]lvGYof] . pm k/ Ps b'O{j6f 3/ b]lvP . :s"n xfdLn] vfgf vfg] 7fpFeGbf s]xL dfly /x]5 . dfWolds txsf] k9fOsf nflu t 3fGb|'s} k'Ug'kg]{ /x]5 . ca kms{bf of] af6f] cfOb}g c/] Û ca km]l/ o; af6f]df slxn] cfOPnf < km]l/ tL lbbLl;t e]6\g kfOPnf / < s:tf] Ifl0fs / cfsl:ds /x]5, lhGbuLdf dfG5]x¿sf] e]63f6 . clg ddtf, ;D´f}tf / cfzfdf afFlwPsf] /dfOnf] /x]5 lhGbuLdf . cfzf t gdf/L xfnf}+, sf]d|f]ª vf]nf afFr] e]6 xf]nf .

—xfnM sLlt{k'/, sf7df8f}+


lzIffsf] ofqf / eFu]/fdf/ l;tf

—t'n;Lxl/ sf]O/fnf

af/f / k;f{ lhNnf;Fu ufFl;Psf] d]/f] k'/fgf] ;DaGwnfO{ k6s–k6s gjLs/0f ug{ kfpFbf xif{n] ub\ub\ x'G5' d . af/fn] :s'n b]vfPYof] dnfO{ klxnf]k6s . k;f{n] dgf]/~hg u/fPYof], ljb]zL e"ld 6]sfPYof] cfˆgf] l;dfgf g3fP/ . cr]n klg k;f{n] af]nfO/xG5 dnfO{ ljljw axfgf agfP/ . v';Ln] plk|m+b} k'luxfN5' d klg .

ufpFsf] cf;kf;df lgDg dfWolds :t/sf] :s'n gePsf sf/0f 3/;Nnfxaf6 t/fO{ k:g kfPsf] lyPF d}n] . xfd|f] k'Vof}{nL v]tL l;/fxf lhNnfsf] nfxfg blIf0f lzjgu/ eGg] 7fpFdf lyof] . jif{sf] Psk6s s't a'‰g / lt/f] ltg{ hfg'kYof]{ . xh'/a'af;Fu d klg hfg] ePF xjfOhxfh r9]/ .

vf]6fª lhNnfsf] nfdL8fF8f Po/kf]6{af6 zfxL g]kfn jfo';]jf lgudsf] 6'Ogc6/ ljdfgaf6 lj/f6gu/df plqg' kg]{ . cl3Nn} lbg 3/af6 lxF8]Yof}+ xfdLx¿ . vf]nfsf] af6f], vf]n}vf]nf ;Fu;Fu} aUg'kg]{ / e'jf bf]efg lgl:sg . 3/af6 lxF8]sf] s]6fs]6L, ul/i7 ef]hgx¿ k|z:t} v'jfOPsf lyP . ;]g]{ vf]nfsf] vf]Frdf bL3{z°fdf ga;L lxF8\g} ;lsgF . xh'/a'af;Fu bf]xf]/f ukm ug]{ lxDdt xfdL gfltx¿ t s], 5f]/fx¿;Fu klg lyPg . aNnaNn el/ofnfO{ eg]/ sfddf nfu]+ . slta]/ nfu]Yof] yfxf 5}g t/ To;kl5 xh'/a'afnfO{ e]6\g lgs} s'b]F . cl3 x]/]+, kl5 x]/]+ st} b]lvg . oltl56f] t 6f9f gk'Ug'kg]{ . klv{Psf eP klg t s] lalu|GYof] . af6f] klg b]v]sf] 5}g . vf]Frdf 8/nfUbf] 5 . afFb/n] 9'Ëf n8fO/x]sf klg x'G5g\ . af3–lrt'jfx¿ klg x'G5g\ eGg] ;'lgGYof] . e"tsf] 8/ klg TolQs} lyof] . xh'/a'af / el/ofnfO{ hlt s'b] klg e]l6g . ?g;Dd /f]PF . 8fsf] 5f]8]/ /f]PF . bz–P3f/ jif]{ s]6f], slxNo} 3/ 5f]8]/ glxF8]sf] . kg'{;Dd cfkb\ k¥of] . o:t}df Pshgf dfG5] ToxL af6f] cfPsf] b]v]+ . p;n] dnfO{ ;dfrf/ lbof]–l56f] hfp c/] . xftdf rKkn af]s]/ s'b]F d . aNnaNn xh'/a'afnfO{ e]6]+ / dgdf 9'Ss ePF . ufnL vfg' t 5Fb} lyof] . cfkm"n] 6]s]sf] nf}/f] p‰ofP/ xkfg'{eof] . wGg s'6fO{ t vfOg . lagf uNtLsf] ufnL lgs} tLtf] ePYof] dnfO{ . xh'/a'afn] d;Fu p7]sf] l/;nfO{ b"wsf];Lsf] ´f]n'Ë] k'ndf …k'ns/Ú p7fpg a;]sf];Fu kf]Vg'eof] . s/ lng a;]sf] JolQm k|ltJolQm bz k};fsf b/n] glnO{ k'n tg{ glbg] . xh'/a'af ;/sf/n] agfPsf] k'n To;} tg]{ eGg] . lgs} unal4 k¥of] . xh'/a'afsf] nf}/f] vf]l;lbof] To;n] . clGtddf s]xL gnfuL aL; k};fn] vfDg]hlt ufnL u/]/ nf}/f];lxt hfg lbof] . psfnf] nfUof}+ xfdL nfdL8fF8fsf] nflu gs6Lsf] psfnf] .

nfdL8fF8fdf Pshgf cfkmGtsf] 3/df af; a;]/ ef]lnkN6 Kn]g r9\g] t/v/df h'6\of}+ . Kn]g cfof], kNnf] 8fF8f]d} b]lvof] Kn]g, cfjfh eg] cfOk'u]s} lyPg . 6fj/df lbPsf] ;fO/gn] cl3 g} ;ftf] p8fPYof] . tl;{Py]+ g/fd|f];Fu . glhs–glhs x'Fb} cfpFbf a9\b}–a9\b} uof] / u|fp08df u'8\bf t chËs} b]lvof] d]/f km'Rr] cfFvfn] . aufnaf6 5'6fPsf ufO{a:t'x¿ af6f]3f6f]df tl;{G5g\ . dfG5];Fu, cfjfh;Fu 8/fpF5g\ . d klg To:t} ePy]+ . Kn]g b]Vgf;fy ?g dg nfUof] . xh'/a'afn] gb]Vg] u/L /f]PF . Kn]gdf r9\g} dg nfu]g, 3/ kmsf}{+–kmsf}{+ nfUof] . xh'/a'afnfO{ laGtL ug{ d'v vf]nf}+–vf]nf}+ nfUof] . ePe/sf] ;fx; a6'n]+ / klg k'u]g . kl5kl5 nfu]+ xh'/a'afsf] / el/of uPsf yfkfbfOnfO{ x]b}{ Kn]gdf r9]+ . 8/n] alif{Psf cfF;' xh'/a'afsf] gh/af6 n'sfpg lgs} s;/t ug'{k¥of] . Kn]gdf rsn]6 afF8\g] lbbLn] t b]lvg\ klg d /f]Psf] . wGg, /f]Psf] s'/f gu/L …8/ nfUof]Ú dfq eg]/ rsn]6 lbOg\ . qmdzM d lrl;b} uPF, 8/ x/fpFb} klg uof] . ;dy/ e"–efudf uP/ Kn]g u'8\of], /f]lsof], plqof}+ . Kn]gaf6 sldnfh:tf b]lvPsf dflg;x¿ g} /x]5g\ . lj/f6gu/ Po/kf]6{df crDdsf] 3/ b]v]+ d}n] . slt 7"nf], slt lrKnf], 9'Ëf klg 5}gg\, df6f] klg 5}g . s]sf] 3/ xf]nf of] < g t v/sf] 5fgf] 5, g t 9'Ëf–sf7 jf h:tfsf] 5fgf] 5 . d}n] b]v]sf 3/x¿ t o:t} dfq lyP . s'g crDdsf] 7fpFdf cfOk'u]+ d Û Kn]g crDd, 3/ crDd, b'O{ kfª\u|] crDd, tLg kfª\u|] crDd, rf/ kfª\u|] crDd ÛÛ ;fgfx¿rflxF log} 7"nfx¿sf aRrf xf]nfg\ ;fob ÛÛ o:t} o:t} sNkgfdf ´f]nf af]s]/ lj/f6gu/–s~rgaf/Lsf sfsfsf] 3/df k'u]y]+ xh'/a'afsf] kl5kl5 . s'g} bf];|f] nf]sdf cjt/0f ePsf] 5 h:t} efg eO/x]Yof] dnfO{ .

ef]lnkN6 7"nf] rf/ kfª\u|]df r9\of}+ xfdLx¿ cfˆgf] uGtJo:ynsf] nflu . d]/f] dgsf] 8/ qmdzM sd x'Fb} uO/x]5 . xh'/a'af;Fu bf]xf]/f] s'/fsfgL x'g t ;Dej} lyPg . a;\ eGbf a:g], p7\ eGbf p7\g], lxF8\eGbf lxF8\g], Pp6f cf1fsf/L afns . dgdf t/lËt k|Zgx¿, yfFtL g} /xGy] . sltsf] t cfkm}+ g} pQ/ vf]Hy]+ klg . olta]nf ;lD´G5', Tolta]nfsf cfˆgf k|Zgx¿, cfˆgf k|Zgsf vf]lhPsf cfˆg} k|sf/sf pQ/x¿ . xfF; p7\5 PSn} klg . xh'/a'af;Fu af]Ng g;Sg' cfˆgf] sdhf]/L 7flGbg d, xh'/a'afsf] JolQmTjn] ;a}nfO{ lyr]sf] 7fGb5' .

rf/ kfª\u|]af6 cf]ln{of}+ . hLjgsf] klxnf] k6ssf] Kn]gsf] ofqf, uf8Lsf] ofqf, dw]zsf] ofqf / ;Dd e"–efusf] ofqf ;Fufln/x]5' d . s:tf] crDdsf] ;+;f/ cxf Û

v]tLdf k'u]/ df]xLsf] 3/df a:of}+ xfdLx¿ . xh'/a'af :jod\kfsL ePsfn] cfkm}+ ksfpg'x'GYof] . d]/f] klg a|taGw ul/;s]sf]n] wf]tL gkm]/L eft vfg] t s'/} ePg . k}n]6L jf sbdsf] 8fF7n] bfFt df´]/ d'v wf]Pkl5 ljlwk"j{s ufoqL dGq ghKg' / wf]tL km]/]/ eft vfFbf cf]k;fgL gxfnL eft vfg' 7"nf] kfksd{ xf] eGg] 1fg dnfO{ lbOPsf] lyof] . 8/n] dfq xf]Og, leq}b]lv nfu]/ oL lgTosd{x¿ d uy]{+ / cfh;Dd klg ub}{5' . oBlk klxn]sf] h:tf] ljlwk"j{s rflxF xf]Og . g9fF6L n]Vg'kbf{ wf]tL km]/],+ cf]K;fgLsf dGqx¿ –æcGg a|Xdf /;f] lji0f', e'Qmf b]jf] dx]Zj/ . lbot] k~rdf]ufTd kfSobf]if] glbot]Æ eGb} r9fP/ k~r ufF; vfO{ 6'KkL / gfs 5'Fb} kfgL crfpg 5f]l8of] . 3/ hfFbf a? a'afcfdfnfO{ g5f]O{ cnUu} a;]/ vfOG5 . xh'/a'afsf] hLp;Dd t o:tf] ug]{ lxDdt sxfF lyof] / . a'afcfdfaf6 pkflw kfOPsf] 5 –…oL ;j{eIFLx¿ .Ú

dnfO{ dw]z nfg'sf] p2]Zo cs}{ lyof] . s]xL lbg v]tLdf a;]kl5 dl6xfgL ;+:s[t :s'n -dxf]Q/L_df k9\g] h]7f] bfh' cfpg' eof] . d]/f sfsf–a'afx¿ ;a}n] ToxL+ k9\g' ePYof] . Tolta]nfsf] rNtLsf] lzIff g} ;+:s[t lyof] . clxn]sf k|zf;gdf / /fhgLltdf nfu]sfx¿ clwsf+zn] ;+:s[t lzIff g} k9]sf lyP . c´ eGg'kbf{ ;+:s[t lzIffsf] lj/f]w ug]{x¿df klg ;+:s[t} k9]sfx¿ klg 5g\ . dnfO{ eg] ToxfF gk9fpg] 3/fo;L ;Nnfx ePsf] ;'g]y]+ d}n] . hgsk'/ /fhgLltsf] cv8f lyof] . d]/f] ;fOFnf] sfsf s]zj sf]O/fnf …c/fli6«o tTjÚ ;fljt eP/ tTsfnLg zf;g Joj:yfaf6 dfl/g' ePYof] lj=;+= @)#! ;fndf . gftfdf bfh'kg]{ dx]z sf]O/fnf klg ;f]xL ;fndf g} To;}u/L dfl/g'ePYof] . To;sf/0f klg dnfO{ gk9fPsf] x'g'k5{ . Tolta]nfsf pxfFx¿ nufotsf dfl/Psf w]/} …c/fli6«o tTjx¿Ú clxn] gfd kl/jt{g eP/ …zxLbÚ sxlnPsf 5g\ . clxn] d gf/f ;'G5', efif0f ;'G5' Û zxLbsf] ;kgf ;fsf/ kfg]{ gf/f nfU5g\ b]zsf] pGglt ug]{, zxLb kl/jf/sf] sb/ / x]/rfx ug]{ jrgx¿ cf]slnG5g\ . Jojxf/df x]5'{– zxLbsf kl/jf/x¿ ef]sef]s} 5g\, gfË} 5g\, b]z h:tfsf] t:t} 5 . k~rfotsfne/ b'Mv kfPsf /fhgLlt1x¿ clxn] ;'vdf 5g\ . ;'v kfO/x]sfn] t ;'v}–;'v ef]lu/x]s} 5g\ t/ b]zn] slxn] ;'v kfpg] xf] v} Û b]z xfFSg]x¿sf] k|lta4tfsf] sdLsf sf/0f b]z ´g\´g\ ef;df ´l//x]5 . k[i7e"ldsf oL ;a} /fhgLlts z[ª\vnfx¿ s]jn e|dsf kbf{x¿ dfq} /x]5g\ . slxn] sf] …c/fli6«o tTjÚ x'g] slxn] sf] …zxLbÚ 3f]lift x'g] ÛÛ oyfy{df hgtf hxfFsf] ToxL+, b]z hxfFsf] txL+ ÛÛ

h]7f] bfOdfkm{t\ d af/f lhNnfsf] sn}of ejfgLk'/l:yt dfOnL km'k"sf] 3/df k'¥ofOPF . kxf8af6 uPsf] km'Rr] s]6f] d, bfh' b'O{rf/ jif{b]lv dw]zdf a:g'ePsf] . xfd|f n'jfO–v'jfO ldNb}gy] . sxfFsf] d]/f] sldh– ;'?jfn, sxfFsf] bfh'sf] To;a]nfsf] rNtLsf] 8«]; nfDsfg] sn/sf] ;6{ / a]na6d k]G6 ÛÛ sxfFsf] bfh'sf] s'daf6 tnlt/ ´/]sf] lxKkL skfn, sxfFsf] d]/f] a|taGwb]lv nlDaPsf] 6'KkL / To;nfO{ 5f]Kg] kxf8] bdfO{n] l;nfPsf] 6f]kL ÛÛ ToxL 6f]kL klg bfh'n] lgsfn]/ ´f]nfdf 3';fl/lbg' ePYof] . afx'gn] 6'KkL sf6\g' eg]sf] kfkleqsf] / hft} kltt x'g];Ddsf] ck/fw 7xl/GYof] kxf8df . 6f]kLn] u'07'GofOPsf] d]/f] 6'KkL :jtGqtfsf] cg'ej ub}{ dHhfn] xlNn/x]Yof] d]/f kfOnfx¿s} rfndf . lbbLsf] 3/df k'Ugk'Ug nfluPsf] /x]5 . bfh' cl3cl3 km6fkm6 lxF8\g'ePYof] . d kl5kl5 s'lb/x]y]+ pxfFnfO{ e]6\g] k|oTgdf . rf]sdf dfG5]x¿ xfdLnfO{ x]l//x]y], ljz]ifu/L dnfO{ . Pp6f rf/ kfª\u|]n] 7"nf] cfjfhdf £of/{… e666… u¥of] glhs} . d sxflnP/ tl;{PF, efu]F . dfG5]nfO{ xfF;f] eof] . dnfO{ eg] aufn 5f]8\bfsf] cj:yfdf tl;{g] kz'sf] h:t} /f]un] ;tfPsf] lyof] t/ bfh'nfO{ nfh eof] . kl5 lkmls{P/ klg x]g'{ ePg . xfF:b} pgLx¿ d}nfO{ x]l//x]y] cfFvf tfgLtfgL . d lelqPF rf]seGbf s]xLk/sf] d'lvgL aHo}sf] 3/df . Psx"n kfOnfx¿ dnfO{ x]g{ pxL+ k'u]y]– zfob bf];|f] u|xsf] dfG5]h:t} 7fg]/ .

d'lvgL aHo}, d]/L dflxnL km'k" . km'kfh' cfWoflTds dfu{df lgln{Kt x'g'x'GYof] eGg] s'/f km'k"af6 dfq geP/ cGoqaf6 klg ;'g]sf] x'F d}n] . xfd|f dxfslj nIdLk|;fb b]jsf]6fsf h:tf s]xL u'0fx¿ pxfFdf klg lyP /] . b'MvL–bl/b|Lx¿ eg]kl5 cfkm";Fu ePsf ?k}ofF–k};fb]lv lnP/ sk8f klg km'sfn]/ lbg kl5 gkg]{ . s]6fs]6Lx¿nfO{ klg vfg]s'/f / k};fx¿ afF8\g] . d'lvofafh] eg]kl5 ;a} kl5 nfUg] . s;}af6 s]xL kfOG5 jf cfˆgf] :jfy{k"lt{ x'G5 eg] To;sf] kl5 nfUg] t dflg;sf] :jefj} xf] . d'lvofsf] tna yfk]/ 3/ kmls{+bf sltk6s t vfnL uf]hLd} 3/ cfOk'Ug'ePsf] tLtf] oyfy{ km'k";Fu lyof] . dxfslj klg To;} uy]{ c/] tyf eujfg\k|ltsf] cf:yfdf eg] leGgtf lyof] . b]jsf]6f b'MvLx¿sf] x[bodf eujfg\sf] af; x'G5 eGy] eg] d]/f km'kfh' tLy{df–dlGb/df eujfg\ e]6\g'x'GYof] / klg dfUg]x¿nfO{ lbg lxlRsrfpg' x'GgYof] . pxfFn] dfg;/f]j/sf] ofqfdf ;fIfft\ eujfg\ e]6]sf] oyfy{ w]/}nfO{ ;'gfpg' ePsf] /x]5 . d}n] klg w]/} dfkm{t ;'g]y]+ . vf]nfsf] Pp6f 9'Ëfdf a;]/ vfhf vfg nfUbf cs:dft\ Pshgf u]?jf j:qwf/L dxfTdfn] glhs} cfP/ –ædnfO{ klg ef]s nfu]sf] 5, ltd|f] vfhf lbG5f} <Æ eg]/ ;f]w]5g\ . km'kfh'n] klg cfˆgf xft h'7f ePsfn] ´f]nfaf6 cfkm}+ lgsfn]/ OR5fg';f/ u|x0f ug{ cg'/f]w ug'{eP5 . 6fpsf]df km]6f u'y]sf, ;Dk"0f{ j:q u]?jf /Ësf ePsf, sd08n'wf/Ln] ´f]nfaf6 s]xL vfg]s'/f cfˆgf] wf]tLsf] km]/df vGofP/ cfzLjf{b lb+b} lxF8]´}+ dfq} s] u/]sf lyP, Ps}l5gdf cnk eP5g\ . oL dxlif{ sf] lyP t < km'kfh'sf] egfOdf ;fIfft\ eujfg\ . cflv/ tL sf] lyP < ;fFRr} crDd ÛÛ

o:t} 36gf c¿ klg obfsbf 36\g] u/]sf ;'Ggdf cfPsf 5g\ . xfd|f wfld{s u|Gyx¿df ci6 lr/~hLjLsf] pNn]v kfOG5 . dfs{08]o, aln, Jof;, xg'dfg, ljeLif0f, s[kfrfo{ -s[k_, k/z'/fd / cZjTyfdf ci6 lr/~hLjLx¿df kb{5g\ . ljz]iftM dxfef/tsfndf logLx¿sf] Vofltsf ;DaGwdf Jofks rrf{–kl/rrf{ kfOG5 . kf08jx¿sf u'? b|f]0ffrfo{sf 5f]/f cZjTyfdfsf] dxfef/tsf] o'4sf] cGTolt/ pgn] u/]sf] o'4gLlt ljk/Ltsf] kf08jsf k'qx¿ nufotsf w]/} ;]gfsf] xTofsf sf/0f >Ls[i0fsf] ;Nnfxcg';f/ eLdfh'{gx¿n] pgsf] lz/sf] dl0f lgsfn]/ 5f]8]sf lyP . o;f]ubf{ klg lr/~hLjLsf sf/0f pgL dg{ ;s]gg\ / 6fpsf]df dl0f lgsfn]sf] 3fp lnP/ a|Xdf08sf ljleGg tLy{:ynx¿df 3'ld/xG5g\ . ljz]ifu/L lgsf] gx'g] 3fpsf] 8fxsf sf/0f lxdfno If]qdf pgL 3'ld/xG5g\ eGg] u|Gyx¿df pNn]v kfOG5 . To;}n] km'kfh'n] e]6\g' ePsf] eujfg\ klg pg} cZjTyfdf x'g ;Sb5g\ . of] k|;Ë km'kfh'sf] wfld{s cf:yf / pxfFsf] c;fdlos lgwgk|lt >4f~hln ck{0f ug{nfO{ dfq} oxfF pNn]v u/]sf] x'F . pxfFsf] 3/df d k'Ug'eGbf w]/}jif{ klxn] :ju{jf;L eO;Sg' ePsf] lyof] . olta]nf ayfgaf6 xls{Psf] Pp6f d[uh:t} u/L tl;{b}, v]lbb} / 8f]¥ofOb} d km'kfh' Clif/fd kf]v/]nsf] kl/>d k/]sf] 3/df k'lu;s]sf] lyPF . zfob hflu/s} sf/0faf6 x'g'k5{ cf]vn9'Ëfsf] rfv'{af6 oxfF a;fOF ;/]/ cfpg' ePsf] .

…>L l;4]Zj/ ;+:s[t dfWolds ljBfnoÚ sn}ofdf d]/f] ljBfno:t/Lo cf}krfl/s lzIffsf] ;"qwf/ aGof] . d rf/ sIffdf egf{ ePF ToxfF . s'g} lsl;dsf] k|df0fkq klg gePsf] / egf{ x'g] l;hg klg ;lsPsf] cj:yfdf km'k"n] ;f]xL :s'nsf lzIfs lgdf]{xL Jof;sf] ;f];{ nufpg' k/]sf] lyof] . g]kfnL /fd|f];Fu k9\y]+ . ul0ftdf ;fdfGo hf]8, 36fp, u'0fg / efusf] 1fg lyof] . cª\u|]hLdf eg] P=aL=;L=8L= g} lrg]sf] lyOg . w]/} km;fb k¥of] . ;ftsIff kf; u/]/ To;} :s'ndf k9\g k'Ug'ePsf] 7"nf]a'afsf] 5f]/fnfO{ lhDdf lbg'eof] dnfO{ k9fOlbg km'k"n] . s]xL ghfGg] d a'4'n] w]/} lk6fO vfPF pxfFsf] xftsf] . ufnf ;'lGgP, gfy|L km'6] . Pslsl;dn] yn} k/]+ d . km'k"n] yfxf kfP/ w]/} ufnL ul/lbg' eof] . To;kl5 pxfFn] k9fpg} 5f]l8lbg' eof] . PsfGt kfof] ls /f]O/xGy]+ d . 3/sf] ofb cfO/xGYof] . g/fd|f];Fu la/fdL klg k/]+ . nfdf] ;do;Dd Hj/f] cfof] . km'k"n] x'l§6\ofpFsf] km'nnfO{ kfgLdf 8'afP/–98\ofP/ klg v'jfpg' eof] bjfO{sf] ¿kdf . h;f]t;f] ;~rf] t ePF t/ slxn] 3/ k'Ug' eGg] /f]un] eg] ;tfPsf] ;tfo} eof] .

bz}+df 3/ cfpg kfpg] ePF . 3/ 5f]8]sf] gf} dlxgfdf 3/ kmls{g x'Fb}g eGg] dfGotfnfO{ tf]l8of] . dxf]Q/Laf6 dnfO{ lng b'O6} bfh'x¿ hfg'eof] . lng t Ps}hgf eP klg x'g]df lbbL;Fu e]6 ug{sf nflu klg x'g'k5{ b'j}hgf hfg'ePsf] . xfdL jL/u~af6 /S;f}n–;Ltfd9Laf6 hgsk'/ lgl:sg] eof}+ . of] g} d]/f] hLjgsf] klxnf] /]nofqf x'Fb} lyof] .

xfdL l/S;fdf /S;f}n hfFb} lyof}+ . ;Ldf k|x/Ln] /f]lslbof] . Pp6f l/S;fdf tLghgf a;]sf] lgx'F kf/] klg d t ;fg} lyPF, P3f/ jif]{ kxf8] s]6f] . k|x/Ln] bfh'x¿nfO{ w]/} ufnL u¥of] . pgLx¿n] dnfO{ ef/tdf a]Rg nu]sf] cf/f]k klg nufof] k'ln;n] . afF;‰ofªd'lg nu]/ afn'jfdf 3'F8f hf]tfP/ lxF8fpg ;hfo klg ;'gfof] . k'ln;n] /f]s]/ o;/L ufnL ubf{ 8/fpg' :jfefljs} xf] . gf} dlxgf sn}of a:bf dnfO{ klg ef]hk'/L efiffsf] k|efj k/]sf] lyof] . æxfdL tLghgf bfh'efO xf}+Æ eg]+ ef]hk'/Ldf . TolteGbf klg 5f]8]g h'Fu] xjNbf/n] . /S;f}n gfsfaf6 slt uf8L l5/], slt cj}w wGwfx¿ eP, slt r]nLa]6Lx¿ ljb]lzP, To;nfO{ k|x/Ln] /f]Sg ;s]g jf rfx]g / c´} /f]Sg ;s]sf] 5}g . bfh'x¿;Fu lxF8]sf] d km'Rr]nfO{ eg] a]Rg nu]sf] eg]/ /f]lslbof] . w]/}a]/sf] cg'go–ljgokl5 5f]l8lbof] / /]nofqflt/ nfUof}+ xfdLx¿ l;dfgfsf] …;l/:jf gbLÚ kf/ u/]/ .

sf7sf d'9fx¿dfly kmnfd 7f]lsPsf] af6f]df a;]sf cfsf/sf l8Aa}–l8Aaf hf]l8Psf] krxQ] nfdf] /]n 5s5s / l6=l6= ub}{ cfP/ /f]lsof] . l6s6sf] gDa/ / l8Aafsf] gDa/ ldnfP/ Pp6f l8Aafdf r9\of}+ xfdL . d bfh'x¿;Fu lyPF, Tolt tfk–lrGtf lyPg . pxfFx¿ eg] w]/} ;ts{ b]lvg'x'GYof] . n'6]/f / kfs]6df/x¿sf] laulauL x'G5 /]ndf eGg'x'GYof] . nfdf] /]nofqfkl5 plqof}+ xfdL . s'g 7fpF xf] of] eg]/ ;f]w]F . …o;nfO{ ;Ltfd9L eG5g\Ú eGg'eof] h]7f]bfO ?b|xl/n] . ToxfFaf6 hgsk'/ lgl:sg nf]sn a; r9\g'kg]{ ePsfn] xfdL Tot}lt/ nlDsof}+ . rf/–kfFrhgfsf] ;d"xn] xfdLnfO{ lh:Sofpg yfn] . pgLx¿n] g]kfnL s]6fx¿ eg]/ k|:6;Fu lrg]sfn] g]kfnLnfO{ ug]{ ufnLsf zAbx¿ aiff{P . dflxnf]bfO /fdxl/n] nufPsf] r:df y't]/ ˆofFlslbP . bfh'x¿n] s'g} k|ltlqmof hgfpg' ePg, s]jn lxF… lxF… u/]/ 6fg{ vf]Hg'eof] . bfh'n] r:df l6Kg'eof], wGg efFlRrPg5 . ltgLx¿af6 5'6\sf/f kfpg xfd|f kfOnf ´g\´g\ nfdf x'Fb} uP . ækxfl8of e"t, g]kfnL b/jfg…Æ s] s] eg] eg] . k5\ofpg 5f]8]gg\ xfdLnfO{ . pgLx¿n] ´f]nf y'Tg vf]h], h]7f] bfh'nfO{ 3'lr{P . t/ klg bfh'x¿af6 s'g} k|ltlqmof lgl:sPg–s]jn lxF…lxF… sf] xfF;f] dfq . Pslsl;dn] ?~r] xfF;f] .

dnfO{ c;Xo eP/ cfof] . vlkg;Sg' l/; p7\of] . d}n] cfˆgf] :jfledfg\ / /fli6«otf slt a'´]sf] lyPF Tof] t d eGg ;lSbg . t/ leq}b]lv /ut tft]/ cfof] . u/f}+ s] < lg/fh'sf] d'n'sdf hf]/L vf]Hg' klg plrt lyPg . km]l/ s]6fs]6L lyPF d . dnfO{ p7]sf] h:tf] l/; bfh'x¿nfO{ p7]sf] eP clgi6 klg x'g;SYof] . xfdLn] g} lk6fO vfg ;SYof}+ . ?g dg nfUof] leq}b]lv . ljjztfsf] ?jfO /f]PF . plDnPsf] /utnfO{ g;f–g;fdf s'bfPF . bfh'x¿ klg ls+st{Joljd"9 x'g'eof] . o:t}df rf/–kfFr hgfsf] k'ln;sf] 6f]nL cfOk'Uof] . k'ln; b]Vgf;fy tL u'08fx¿n] af6f] ttfP . nfdf–nfdf kfOnf ub}{ xfdL cufl8 a9\of}+ . Tolta]nf k'ln; gcfOk'u]sf eP xfdLnfO{ n'6\g]–s'6\g] s] s] uy]{ xf]nfg\ . xfd|} ;'/Iffsf nflu s;}n] k7fOlbPh:t} nfUof] . eujfg\nfO{ wGojfb lbof}+ xfdLn] .

/ft lgs} l5lKkPkl5 dl6xfgL ;+:s[t 5fqfjf;df k'Uof}+ . olta]nf d km'Rr]sf] afFlwPsf] cfª, dl:tis / oyfy{df k"/} z/L/ km's]sf] lyof] . d}n] xn'Ëf] ePsf] cg'ej u/]+ . ofqfsf] ;Dk"0f{ ysfg lal;{PF . cfˆg} 3/df lelqPsf] cg'ej eof] . cfTd;Gt'li6n] ef]s x/fPsf] eP klg 7"nf]a'afsf] 5f]/f efj]Gb|bfOn] 5fqfjf;sf] d]; -;fd"lxs efG5f_ af6 eft NofP/ bxL–eft / ksf}8L v'jfpg' eof] . bfn–t/sf/L geP klg eft ple|g' xfd|f] nflu ef]ssf b]jtf dx]Zj/nfO{ zfGt kfg]{ /fd|f] cj;/ eof] . bxL–eft / ksf}8Ln] 6Dd el/PF d . pHofnf] ePsf] kQ} kfOg .

gf} ah]lt/ hf]8n] 306L ah]sf] cfjfh cfof] . v]Ng Jo:t ePsfx¿ v]Ng 5f]8]/ kmls{P . 5fqfjf;df al;/x]sfx¿ aflx/ lgl:sP . g'xfpg nfu]sfx¿ xtf/ xtf/df sfd ;Sg yfn] . of] 306L sxfF ah]sf] xf] / lsg ahfPsf] xf] eGg] d}n] kQf nufpg ;lsg+ . bfh'x¿n] hfpF–hfpF eg]/ Pp6f nfdf] 6x/f]lt/ nfg'eof] . ta kf] dnfO{ yfxf eof]– Tof] 306L eft vfg] lgDtfsf] 306L /x]5 . sf]xL b'O{ nfOg u/]/ leq} a;], sf]xL yfndf lnP/ aflx/ lgl:sP . 7"nf] lkQnfsf] 6f]Sgf -£ofDkf]_ af6 lgsfn]/ eft afFl8/x]sf lyP efG;]x¿n] . 6f]Sgfaf6} lgsfn]/ bfn afFl8/x]sf lyP . l3pdf km'/fPsf vf];f{gL vfg dnfO{ b'O{6f– dnfO{ rf/j6f eg]/ xf/fn'5 eO/x]Yof] . eftsf l;tf 7"n7"nf ePsfn] xf]nf ;fob …eFu]/fdf/ l;tfÚ gfd /flvPsf] /x]5 eftnfO{ . …bfneft hlt klg vfp–t/sf/L yKg kfOGgÚ sf] l;4fGt /x]5 d];df . 7"nf] ;d"xdf o;/L eft vfFbfsf] cfgGb g} cs}{ lyof] . Pshgf gftfdf sfsf kg]{n] t/sf/Lsf nflu u/]sf] ckxQ]sf] syf klg TolQs} /f]df~rs lyof] . Ps efu t/sf/Lsf] afhLdf bzf}+ ld6/ ulx/f] kf]v/Lsf] kLFwdf 8'a]/ d'¶Ldf df6f] Nofpg] hf]lvdk"0f{ sfd t/sf/Lsf nflu pxfFn] ug'{ePsf] /x]5 . x'g t clxn] klg t/sf/L eg]kl5 x'?Ss} ug'{x'G5 s[i0f sfsf .

To;sf] s]xL lbgkl5 bz}+ dgfpg 3/lt/ lxF8]Yof} xfdL . xfd|f] ;d"xdf afO{;– kRrL; hgf lyof}+ . ;d"xdf ;fgf] ePsf] sf/0fn] klg xf]nf, d ;a}sf] Kof/f] lyPF . bfh' k':tfn] u/]sf] /dfOnf] d]/f] nflu klg /dfOnf} lyof] . af6f] lxF8\bfsf] ysfgnfO{ klg /dfOnf]n] la;f{OlbPsf] lyof] . kfFr lbgsf] lxF8fO klg 3/ k'Ug] v';Ln] ;xh ePYof] . 3/ 5f]8]sf] gf} dlxgfdf k'gM 3/ k'u]sf] lyPF . ;a}eGbf klxn] s'4} uP/ 3/sf dfG5]nfO{ e]6\g] d]/f] clenfiffdf 7]; nfUof] . 3/sf] d"nLn] af]nfPkl5 dfq 3/df l5g{ kfpg] ePF d}n] . 3/eGbf s]xL k/s} af6f]df 3/d"nLsf] af]nfj6 klv{P/ a;]+ . xh'/cfdfn] …cfOh x}Ú eg]kl5 3/df 6]Sg kfPF .

gf} dlxgf;Dd aufnaf6 5'6fPsf] kz'h:t} ePy]+ d . d]/f] efUosf] vf]hLsf v'8\lsnfx¿ agfOlbg k7fOPsf] eP klg d]/f] dg 3/aflx/ cl8Ps} lyPg . aflx/ a:g dl:tisn] dfg]s} lyPg . d]/f] efUo xf] ls b'ef{Uo < c´} 5'6\ofpg ;s]sf] 5}g d}n] . To;} jif{b]lv ufpF glhs}sf] :s'ndf lgDg dfWolds tx;Dd k9fO x'g] qmddf rf/ sIff z'? eof] . ToxL+ k9\g] ePF d . 3/sf] vfGsL, 3/sf] sfd . :s'n / sfd ;Fu;Fu} cl3 a9\g yfn] . 3/df sfd kbf{, sfd xf]Og–k9fO 5f]8\g' kYof]{ . lgDg dfWolds ;s]/, dfWolds lzIffsf] nflu cs}{ :s'ndf hfg'kg]{ eof] . 3/af6 hfg–cfpg rf/ 306f nfUg] af6f]sf] :s'n wfP/ k9\g'kg]{ Û oxfF n]Vbf …bGTo syfÚ h:tf] nfUg] sfd u/fOsf s'/fx¿ gn]Vg' g} j]z ÛÛ

k9fOsf nflu k|lts"n 3/]n' jftfj/0fs} sf/0f t/fO{df k9\g hfgsf nflu Pshgf ;fyL;Fu ;Nnfx eof] d]/f] . jf:tjdf p;}n] psf;]sf] lyof] . dnfO{ ejgfy e§/fO{, p;sL lbbL nfxfgdf lyOg\ . nfxfg jf /fhlj/fh a;]/ k9\g] egL cf–cfˆgf cleefjsx¿nfO{ ;f]Wof}+ . d~h"/L kfpg] t cfz} lyPg / kfOPg klg . s]xL k};f rf]/]/} eP klg efUg] ;Nnfx u¥of}+– c;kmn ;Nnfx Û rf]/]/ nu]sf] k};f ;lsPkl5 s] ug]{ < rf]/]/ efu]kl5 lkmls{P/ cfpg' klg ePg . kl5 k};f k7fOlbG5g\ eGg] klg ePg . To;} ylGsof}+, 3fF; sf6]/} :s'n uof}+ . d}n] klxnf]k6sd} P;=Pn=;L= kf; ug{ ;s]+ . sIffdf klxnf]–bf];|f] x'Fb} uPsf] klg lyPF . d]/f] ;fyLn] w]/}kl5 dfq kf; ug{ ;s] . clxn] pgL k|fylds ljBfnodf lzIfs 5g\ .

lar/f d]/L km'k" Û d pxfFs}df a;]/ k9'F eGg] pxfFsf] lgM:jfy{ efjgf lyof] . pxfFsf b'O{ 5f]/f gj/fh / k'ik . gj/fh bf}+t/Lh:t} lyP . gj/fhn] e/tk'/df kmf]6f] :6'l8of] rnfpg yfn]kl5 cfdfnfO{ klg Tot} Nofpg vf]h]y] . slQ ubf{ klg sn}of 5f]8\g dfGg' ePgYof] . To:t} lgM:jfyL{, wfld{s km'k" . tLgah] laxfgb]lv p7]/ g'xfO{–w'jfO{ u/L k"hfkf7 ug]{ d'lvgLaHo}nfO{ slxNo} lgsf] gx'g] /f]u nfu]5 . l;ls:t x'g'eof] . 5f]/fx¿n] ;Sbf] pkrf/ u/] . e/tk'/df ck|];g klg eof] . …/]l8of]y]/flkÚ ug{ sf7df8f}+ NofOof], ul/of] klg . ckzf]r Û h] x'g' lyof] ToxL eof] . SofG;/ /f]u nflu;s]sf] dfG5] lgsf] eP/ afFr]sf d}n] b]v]sf] 5}g . k};fn] k]Ng ;Sg]x¿, ljb]zdf uP/ pkrf/ ug{ ;Sg]x¿ rf/–kfFr jif{ k/ uPsf 5g\ t/ d[To'nfO{ lht]sf 5}gg\ . k|f0f3fts /f]u SofG;/ ÛÛ d]/f w]/} cfkmGtx¿nfO{ vfO;s]sf] 5 of] SofG;/n] . SofG;/ /f]u ;DaGwLsf hlt c:ktfn ag] klg …afn'jfdf kfgLÚ xfn]h:t} nfU5 d]/f] dgdf .

s]6fs]6Ldf :s'n k7fpg s~h':ofOF u/] klg xh'/a'afsf] dgdf 5f]/f–gfltnfO{ lzlIft agfpg'k5{ eGg] b[9 OR5f lyof] . cfkm" …kl08t ejgfy pkfWofoÚ eg]/ cf]vn9'ËfnfO{ gf3]/ ;u/dfyf c~rne/ g} lrlgg'sf] k|efj klg x'g;S5 Tof] . pxfFdf klg bfh' sfGt' kl08tsf] 5fk k/]sf] lyof] . sfGt' t cfafna|Xdrf/L afnfu'? if8fgGbsf] r]nf] g} x'g'x'GYof] . kl08t bfh'efOnfO{ kl08TofOF k]zfdf s;n] lrGb}gYof] / Û pxfFx¿sf] d'vf/ljGbaf6 Pp6f dfq k'/f0f ;'Gg kfP ;Lw} :ju{ uOG5 eGg] w]/}nfO{ lyof] . pxfFx¿n] 3/ a:g} kfpg'x'GgYof] . Pp6f Jof;f;gaf6 p7]/ csf]{df al;xfNg'x'GYof] . clxn]sf] h:tf] pkflw lbg] jf cfkm}+n] wf/0f ug]{ k|rng ePsf] eP pxfFx¿ …jfrglz/f]dl0fÚ g} x'g'xGYof] . pxfFx¿åf/f jflrt k'/f0fx¿sf] …e]6L / k|;fb g} vfO/x]5f}+ rf/ k':tf;Ddsf xfdLx¿ . To;}af6 xfdL gfltx¿n] gofF–lzIff gfdsf] lzIff k9\of}+, g ;+:s[t g cª\u|]hL Û eL/sf] lr08f]– g pFwf] g pFef] eg]sf] h:t} . sf7df8f}+df a;]/ k'/f0fsf] e]6L vfP/ pRr lzIff egfpFbf] ku/L u'lyPsf] 5– xh'/a'afsf] lgufxsf] lzIff . lkt[k|;fb g} eg] x'G5 o;nfO{ . o;}af6 clxn]sf] bfgf–kfgL h'6fO/x]sf] 5' d .

P3f/ jif{sf] pd]/df :s'nsf] cf}krfl/s lzIff / jftfj/0f kfpg af/fsf] sn}of hfFbf jL/u~hsf] 306f3/df ;do x]/]/ uPy]F . dnfO{ /fd|f];Fu ofb 5, To;a]nf dWofGgsf] af¥x ah]sf] lyof] . 306f3/sf] 38Ln] To; a]nfb]lv olt a]nf;Dd w]/} 306f, lbg, dlxgf / jif{x¿ s6fO;s]sf] 5 . b]zn] klg w]/} cf/f]x–cj/f]xx¿ Joxf]l/;s]sf] 5 . v}, ;dosf] cfo' slt xf] s'lGg < o;sf] s]6fs]6Lkg, o'jfkg / a'9\of}nLnfO{ s;/L 5'6\ofpg] xf] << jL/u~hsf] 306f3/sf] 38L x]/]/ 5f]8]kl5 k'gM sf7df8f}+sf] 306f3/sf] 38L x]g{ yfln;s]sf] klg kGw| jif{ gfl3;Sof] . 306f3/sf] 38Ldf slxn] ;'O{ 3'D5g\, slxn] 3'Db}gg\ . slxn] 306 aH5, slxn] aHb}g . d]/f] cfo'n] klg tLgd'/L kf/ ul/;s]sf] 5 . o;nfO{ ;do lxF8]sf] egf}+ ls d]/f] pd]/ lxF8]sf] egf}+ d ÛÛ

jL/u~hn] ToxL k'/fgf] ;fOgf]sf] sf/0f xf]nf ;fob, k6s–k6s af]nfO/xG5 dnfO{ ljleGg axfgf agfP/ . slxn] hLjg;fyL vf]hLlbG5' eg]/ af]nfpF5, slxn] ;flxlTos sfo{qmd u/]/ af]nfpF5 . …jL/u~h ;flxTo kl/ifb\Ú n] jflif{sL sfo{qmd u/]/ af]nfPYof] kl5Nnf]k6s . sljsf ¿kdf d~rdf pEofPYof] dnfO{ . jL/u~hsf ;flxTosf/x¿sf] v'a} dL7f] ;Tsf/ v'jfPYof] . …cleJolQmÚ klqsfsf ;Dkfbs gu]Gb|/fh zdf{nfO{ / ;flxTosf/ Pjd\ ;dfnf]rs df]xg/fh zdf{nfO{ k'/:sf/ / bf];Nnfn] ;Ddfg u/] klg d nufotsf sf7df8f}+af6 uPsf o'jfx¿–dl0f nf]xgL, dgf]h bfxfn, ;'jf; pk|]tL / k|sfz l;njfnnfO{ klg sd ;Ddfg u/]sf] lyPg . Tof] efjgfsf] ;Ddfg, ljrf/sf] ;Ddfg / cfTdLotfsf] ;Ddfg lyof] . ;flxTosf/ 3gZofd Gof}kfg], zfGt a:g]t, wd]{Gb| e§/fO{, 8f= /fddfg t[lift, Sof= hgsaxfb'/ /f0ff, /d]z uf]vf{nLx¿sf] :jfut;Tsf/ xfdLnfO{ gtd:ts kfg]{vfnsf] lyof] . tTsfnLg k|d'v lhNnf clwsf/L bf]nvaxfb'/ u'?ª / gu/k|d'v ljdn >Ljf:tjx¿sf] ;flxTok|]d pT;fxhgs dfGg'k5{ . /d]z uf]vf{nLsf] h:tf] ;flxlTos hfFu/ / pT;fx cGo ;flxTosf/x¿df klg x'g] xf] eg] lgZro g} ;flxTon] lgs} bl/nf] v'§f 6]Sg]lyof] . cGoq ;ª\u|x gul/Psf kqklqsfx¿ klg pxfFsf] 3/sf] sf]7fdf ;ª\u|lxt x'g;s]sf 5g\ .

…jL/u~h ;flxTo kl/ifb\Ú sf] lgDtf]df hfFbf laxfg} k'u]Yof}+ 306f3/df . 38Ln] laxfgsf] 5 ahfPYof] t/ dWofGxdf sfo{qmd:yn sd{rf/L ldng s]Gb|sf] ejgdf cfpFbf yfxf eof]– 306f3/sf] Tof] ;do t lj>fdsf] ;do kf] /x]5, ;'t]sf] ;do kf] /x]5 . 306f3/ klg xfd|f] pd]/;Fu;Fu} a'9f] eP5 . ;'O{ 3'Dg 5f]8]5g\, ;do aHg 5f]8]5 . k'/fgf] a'9f] kf]v/LnfO{ …3l8cjf{ kf]v/LÚsf ¿kdf gjLg ¿k lbP/ jL/u~hn] l;Fuf/]5 . lj=;+= @)%^ ;fn k'; !# ut] tTsfnLg >L % dxf/fhflw/fh jL/]Gb| jL/ ljqmd zfxb]jaf6 ;d'b\3f6g u/fP/ nf]enfUbf] ¿kdf ;lhP5 . ;ª\uLtdo kmf]xf]/f ePsf] kf]v/L xfdL hfFbf;Dddf cfˆgf kL8f–Joyfx¿ b]vfpg] eO;s]5 . ;ËLtdo kmf]xf]/f lalu|P/ ;ËLt / kmf]xf]/f 5'§f5'§} eO;s]sf /x]5g\ . ;ftj6f 3f]8fn] tfg]sf] /ydf a;]sf ;"o{gf/fo0fn] ;donfO{ ultzLn x'g lgb]{zg ul//x]sf lyP df´kf]v/Ldf a;]/ . otf 306f3/n] eg] 38LnfO{ l:y/ agfPsf] lyof] . ;donfO{ l:y/ agfpg] c;kmn k|oTg x'g'k5{ 306f3/sf] ;fob . ag]sf] Ps} jif{df kf]v/Lsf] :j¿k lalu|g nfu]sf] lyof] . o;sf] bf]if s;nfO{ lbg] < ;donfO{ ls ;DalGwt lgsfosf] u}/ lhDd]jf/LkgnfO{ < bf]if lb+bf sltnfO{ lbg', a? ;dosf] yfKnf]df y'kfl/lbof] eg] c¿ ;a}nfO{ plDsg ;lhnf] x'G5 . ;dos} v]nn] x'g'k5{ /fi6«df olt 7"nf–7"nf / csNkgLo 36gfx¿ 36]sf klg . b'O{ jif{cl3 kf]v/Lsf] ;d'b\3f6g ul/aS;g] /fhf / /fhkl/jf/nfO{ ;d]t ;don] cfˆgf] 3'D6f]leq n'sfO;s]sf] 5 . 306f3/sf] 38Lsf] ;'O{+ g3'd] klg, 38Ldf ;do gah] klg, ;dosf 3f]8fx¿ s'lb/x]5g\ lhdsfF6L s;]/ dfG5]nfO{ s'lNrFb}– s'lNrFb} .

xf], ;do ;a}eGbf anjfg\ 5 . oxL ;don] xh'/a'af–xh'/cfdfsf] z]ifkl5 cf]vn9'Ëfsf] 5x/]af6 a;fOF lxF8fP/ ;Kt/Lsf] kmQ]k'/df NofOk'¥ofPsf] 5 . oxL ;don] kGw| jif{ cl3b]lv sf7df8f}+df 8]/f hdfpg afWo agfPsf] 5 dnfO{ . d ;dodf rln/x]5', ;donfO{ ef]lu/x]5' / ;donfO{ s'l//x]5' . yfxf 5}g of] anjfg\ egfpFbf] ;do a'9f] x'g] xf] jf xf]Og . d]/f] hLjgn] ;dosf] s:tf];Dd ¿k b]Vg] xf], o;}sf] k|tLIffdf 5' d .


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || ;ldIff || wd{÷;+:s[lt || ;f/f+zdf || l6kf]6|| cfFs'/f
snf
|| ofqf–;+:d/0f || syf || sljtf || lgaGw || ljrf/ d~r || k|;Þª\uj; || k':ts÷klqsf  || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP