mainlogo2.jpg (11011 bytes)wpe6.jpg (2791 bytes)
madhulogo

Jestha 2059
Vol. 35 :: No. 01 May - June, 2002.

lgaGw

lgDtf]kq

>Lcf]d >]i7 …/f]bgÚ

bË k/]sf] 5' d cfkm};Fu . la1fgn] ;a} s'/fnfO{ Go"gLs/0f ub}{ nlu/x]sf] ;dodf xfdL xfd|f ;f+:s[lts k|rngx¿ eg] Onfli6sh:tf] tGsfPsf] tGsfO{ /x]sf 5f}+ . lj1fg / xfdLaLr cflv/ s] sf] nflu of] b"/L al9/x]sf] 5 . a'‰g ;s]sf] 5}g d}n] .

hxfF ;lhn} e]6\g ;lsG5 ToxfF lsg e¥ofª /fVg] < h;nfO{ ;xh} gf£g ;lsG5 ToxfF lsg k'n agfpg] < e]l6g] 7fpFnfO{ e]6\g} g;lsg] / To;nfO{ e]6\g} kg]{ afWotf b]vfP/ sfuhdf sfd ug'{ jf u/fpg'sf] s] cy{ x'g ;S5 . h'g 7fpFdf ;xh ofqf ug{ ;lsG5 ToxfF vgLvgL lx+8\g} g;Sg] agfP/ k'n agfpg afWo agfpg] sfd cfhsf] ;a}eGbf /fd|f] v]tL eP/ kf] xf] ls < k|hftGqsf] ;a}eGbf lk|o v]tL / pknlAw klg oxL alg/x]sf] x'g;S5 . s'g} dfG5]n] u/]sf] sfd xf];\ jf u/fOPsf] sfd xf];\ To;df ToxL v]tLsf] af:gf cfpg] u/]sf] kfOG5 . km/s olt xf] ls s'g} gfËf] cfFvfn] b]Vg ;lsG5 eg] s'g} s]xL ;+oGqdfkm{t b]Vg ;lsG5 .

s'g} klg ljIfodf cfjZostfeGbf a9L lnkkf]t ug'{ :jfefljs dflg+b}g, >[Ëf/k6f/ klg rflxg]eGbf a9L ug]{nfO{ cg]s pkdf lbg] ul/G5 . h'g s'/f ;fdfGo 9ª\un] k"/f x'g;S5 To;nfO{ cgfjZos a9fOr9fO ug'{ cf8Da/ xf] . o:tf] Jojxf/n] dfG5]–dfG5] aLrdf x'g'kg]{ xflb{stfdf qmdzM b"/L a9\b} uPsf] 5 . cfbz{eGbf a9L cf}krfl/s ag]/ oGqjt / cJojxfl/s aGb} uO/x]sf] 5 . o;n] x'g]x¿ ´g\ x'g] aGb} uO/x]sf 5g\ eg] gx'g]x¿ ´g\ sËfn aGb} uO/x]sf 5g\ . x'g] / gx'g]x¿ cyf{t\ wg x'g] / gx'g]x¿, dg x'g] / gx'g]x¿ . h'g} eP klg x'g] / gx'g]x¿ aLrsf] vf8n ´g\´g\ ulxl/b} uO/x]sf] eg] ;To xf] .

lgDtf]kq k|foM z'esfo{s} nflu ljt/0f ug]{ ul/G5 . ljjfx ubf{ hGtLsf nflu jf ef]hsf nflu ;a}n] lgDtf ug]{ u/]sf x'G5g\ t/ d[To' x'Fbf s;}n] klg dnfdLsf nflu lgDtf]kq k|bfg u/]sf x'Fb}gg\ . lgDtf]kq s'g} g s'g} cj;/df dfq} o;sf] k|of]u x'g] ub{5 . vfglkgafx]s efIf0f ug{, ;'Gg, l;Sg, ;fy lbg, tfnL ahfpg, >dbfg ug{, cfFvf, /ut, bfg ug]{h:tf lgDtfx¿ JolQmut / ;fj{hlgs ¿kdf cg'/f]w x'g] u/]sf 5g\ .

lgDtf]sf] sfd lgdGq0ff ug'{ dfq} xf] . lgDtf]sf] sfd sfo{qmdsf] af/]df hfgsf/L u/fpg' xf] . sxfF, slxn], s;sf], s:tf] j]ze"Iffdf / s'g cj;/sf] sfo{qmd xf] eGg] hfgsf/L u/fpg] dfq xf] . h;/L o;sf] cfsf/ k|sf/sf] s'g} ;Ldf 5}g, To;/L g} ;:tf] / ;fdfGo jf dxËf] / cfsIf{s agfpg] ;DaGwdf klg s'g} ljwo]s jf P]g ag]sf] 5}g .

ut kmfu'gdf Pp6f lgDtf]kq xft k¥of] . lgDtf]kqsf] ;fdfGo kl/efIffdfq k9]sf] dh:tf] ljBfyL{sf] xftdf k/]sf] Tof] lgDtf]kqn] dnfO{ cgf}7f] / cfZro{ klg nufof] . lgDtf] sf]xLdfkm{t atfOPsf], ;'kf/Lsf] jf sfuhsf] lgDtf]kq lyPg . Tof] lgDtf]kq 7"nf], l;Ëfl/Psf] / cfsIf{s klg geP/ tfdfsf] kftfdf n]lvPsf] lyof] . tfdfsf] kftfdf n]lvPsf] lgDtf]kq cToGt vrf{n' b]lvGYof] .

o;/L tfd|kqdf lgdGq0ff ;fdfGo lgDtf]df lbg] u/]sf] o;k"j{ dnfO{ yfxf 5}g . s;}n] ;dfhdf pNn]vgLo jf pbfx/0fLo sfd ubf{ ul/g] ;fj{hlgs clegGbg, ;Ddfg jf k|df0fkqsf] ¿kdf k|of]u ug]{ u/]sf] dfq yfxf lyof] . clxn] lgDtf]kq klg aGg] u/]sf] /x]5 . To;/L g} a'´]+ d}n] . t/ klg dgdf v'Nb'nLsf] kLª eg] dlRrg} /Xof] . lgDtf] k7fpg]n] cfkm"nfO{ w]/} ;DkGg b]vfpg vf]h]sf xf]nfg\ ls < jf cfkm"n] Toqf] v'zLofnLdf k7fPsf] lgDtf]kq x]/]kl5 gˆofnf];\ jf gRoftf];\ eGg] ;f]r kf] xf] ls < jf cfkm"n] cFTdLo 7fg]/ cfdGq0f u/]sf] dfG5]n] cfˆgf] lgDtf]kq sf]7fsf] leQfdf ´'08\ofP/ /fvf];\ jf P]gf ePsf] b/fhdf ;hfP/ /fvf];\ eGg] clek|fo kf] xf] ls eGg] c8\snsf e¥ofªsf v'8\lsnfx¿ pSng yfN5' d .

o:tf]df lgDtf] k7fpg]n] ef]h s:tf] u5{ xf]nf eGg] ;f]r]/ cfˆgf kfx'gfx¿ h:tf];'s} sfd 5f]8]/ eP klg cfj;\ jf cfpg rfxf];\ eGg] p2]Zo klg /flvPsf] x'g;S5 . s] yfxf < lxhf] cfh clegGbg / ;Ddfgsf] km];g g} rln/x]sf] ;dodf cfˆgf] PSnL 5f]/Lsf] ljjfxdf x[botfk"j{s cfdGq0f ubf{ x[bo;lxt cfpg] kfx'gfx¿nfO{ lsg ;Ddfg gug]{ eg]/ ;f]r]sf gxf]nfg\ klg eGg ;lsGg . To;} klg xfd|f] ;+:s[ltdf cltly b]jf] ejM eg]/ kfx'gfnfO{ ;Ddfgk"j{s cfltYo ug]{ k/Dk/f 5 .

km]l/ xfd|f] ;dfhdf lax], j|taGw, kf:gLh:tf] 7"nf] z'esfo{ ubf{ ;f+:s[lts / wfld{s dfGotfcg';f/ ;Dk"0f{ sfof{lb ;DkGg ul/;s]kl5 cfˆgfhgnfO{ 8fs]/ ef]h Vjfpg] rng 5 . ef]hdf lgDtf ul/Psf cfkmGtx¿ cfOlbPgg\ eg] To:tf] sfo{ g} ;kmn x'g g;s]sf] dfGg] ul/G5 . x'g t ef]h v'jfpg'sf] cy{ v'zLofnL dgfpg' dfq xf] . 5f]/fsf] lax] eP a'xf/L NofPsf] pknIodf, 5f]/Lsf] lax] eP HjfOFnfO{ lhDdf nufPsf] pknIodf, j|taGw eP ;+:sf/ sfo{sf nflu of]Uo ePsf] pknIo jf kf:gLsf] eP afa'–cfdf jf afh]aHo} ag]sf] pknIo dgfpg' g} xf]nf . ;fy} csf{sL 5f]/LnfO{ cfˆgf] 3/df leTofpg' jf cfˆgf 5f]/LnfO{ csf{sf] 3/df uf]q} km]/]/ k7fOg'sf] ;fdflhs dfGotf k|fKt ug'{ jf ;fdflhs ¿kdf ;fd"lxs ;fIfL /fVg' klg gxf]nf eGg ;lsGg . lsgeg] xfdLn] b'Mv;'v h;/L eP klg lgjf{x ub}{ cfPsf xfd|f ;+:sf/x¿sf k|To]s ljlwx¿ ljDa / k|tLsk"0f{ 5g\ .

tfd|kqdf lgDtf]kq k7fpg] kf6gsf ;fx" x'g\, tfdfs} Jofkf/ ug]{ y/sf . pgn] lgDtf]kq g]jf/L efIffdf n]v]/ cfˆgf] hflt / efIffk|ltsf] cuf9 k|]d klg k|s6 u/]sf 5g\ .

lgDtf]kq ljjfxsf] lyof] . xft kgf{;fy s;sf] < sf];Fu < slxn] < s'g 7fpFdf < s'g ;dodf < / s;n] 8fs]sf /x]5g\ < eg]/ x]g]{ ul/Psf] eP tfklg Tof] lgDtf]kqdf To;tkm{ Wofg hfg} ;s]g d]/f] . d eg] of] ljjfxpT;jdf slthgf 8flsPsf xf]nfg\ < sfuhn] ug]{ sfddf lsg tfdf k|of]u ul/Psf] xf]nf < st} tfdf ;:tf] w]/} eGg] ;fÍ]lts lj1fkg kf] xf] ls < st} xfd|f] b]zdf tfdfsf] vfgL w]/} kQf nfu]sf] kf] xf] ls < tfdfsf] lgDtf]kqn] ljjfx ug]{sf] bfDkTo hLjg ;'vL / ;kmn aG5 eGg] cGwljZjf; xf] ls eGg] lh1f;fx¿ Ps Ps ub}{ cf]Ol/g cndlng yfN5' d .

To;f] t cGo wft'eGbf tfdfsf] dxTj klg ljz]If 5 . z'e sfo{x¿df k|foM tfdfs} efF8fx¿ k|of]u ug]{ ul/G5 . eujfg\sf] k"hf ug]{ yfnL, hn /fVg] efF8f], rDrf cflb tfdfs} k|of]u x'g] u/]sf 5g\ . b]jsfo{ / lkt[sfo{df klg tfdfs} k|fwfGotf kfOG5 . tfdf cGo wft'eGbf a9L ;'rfns cyf{t\ ljB'tLo Ifdtf a9L x'g] ePsf] x'gfn] tfdfsf] ;fdu|L k|of]u ubf{ cfˆgf] ;|4f jf cfˆgf] dgsf] rfxgf k'¥ofpg'kg]{ 7fpF;Dd l56f] k'U5 eGg] ljZjf; klg x'g;S5 . gq ;"o{nfO{ c3{ lsg lbOGYof] tfdfs} efF8fdf < lji0f' eujfg\sf] kfOtfnf ePsf] -lji0f'kfb'sf_ lsg tfdfs} yfnLdf agfpg' kYof]{ <

k~r/Tg -;'g, rfFbL, tfdf, sfF; / kmnfd_ dWo] tfdf Ps eP/ klg ljz]Iftf cg]s af]s]sf] 5 . u|xzflGtsf] nflu xf];\ jf :jf:Yosf nflu tfdfsf] cf}+7L / afnf nufpg] rng rn]s} 5 . tfdfsf] efF8fdf kfgL /fv]/ vfFbf k]6 ;kmf x'g] ePsf]n] :jf:Yohgs dflgG5 . To:t} tfdfsf] Ps 6'qmf dfq cfˆgf] ;fydf 5 eg] klg /flt e"t k|]tn] 5'g g;Sg] ljZjf; cGwf] g} eP klg sfod} 5 . tfdfsf] dlxdf ufP/ ;ls+b}g . :j:yfgL syfsf] xhf/ lha|f ePsf z]Ifgfun] ug{ g;Sg] aofgh:t} 5 tfdfsf] .

h] eP tfklg o:tf] u'0f} u'0fn] el/k"0f{ tfdfdf lgDtf] k7fP/ cfˆgf] Ifdtf / dxfgtf k|bz{g ug]{ ;fx"n] lgDtf]kqsf] k5fl8kl§ Ps 6'qmf sfuh klg 6fF;]sf 5g\ . To;df tfd|fsf/ ;fdflhs Jojxf/ Joj:yf lgod @)%* adf]lhd s'g} ;u'g jf pkxf/ gNofOlbg cg'/f]w ul/Psf] 5 .

5Ss k/]sf] 5' of] ;fdflhs lgod k9]/ . Psflt/ xhf/f}+nfO{ afF8\g] To:tf] lgDtf]kq, csf]{lt/ ;fdflhs Jojxf/ lgodsf] cg'/f]w . of] cg'/f]w ;fdflhseGbf c;fdflhs nfUof] dnfO{ . g]jf/L ;dfhdf ljjfx, j|taGwh:tf 7"nf] sfo{ ubf{, cfkmGtx¿n] s'g} ;kmntf k|fKt ubf{ jf s'g} z'e sfo{df cIftfsf] /ftf] 6Lsf nufP/ ;u'g:j¿k pl;g]sf] c08f, af/f, df5f, df;' / /S;L lbg] ;fdflhs k/Dk/f 5 .

;+:s[ltsf] ¿kdf rNb} cfPsf] k/Dk/fnfO{ ;fdflhs lgod agfP/ lgIf]w ug]{ t/ rflxg]eGbf w]/} u'gf a9L vr{ ug]{ cf8Dal/tfrflx+ lgodleq kg]{ . s:tf] lj8Dagf Û o;/L lgodnfO{ a]lgod / a]lgodnfO{ lgod agfpg–;Sg] ;fx"hL s'g} 7"nf Joª\Uosf/ kf] x'g\ ls h:tf] klg nfUg yfn]sf] 5 dnfO{ .

7\ofSs} xfd|f] d'n'ssf] lgodh:tf] lgod, htf x]/] klg x'g], sfg'gx¿ n]lvPh:tf] Jojxfl/s x'g;s]sf 5}gg\ . x'g' kg]{x¿ st} s]xL x'g;s]sf 5}gg\, gx'g' kg]{x¿ eg] km6fkm6 eO/x]sf 5g\ . st} oxL ljs[lttkm{ ;Í]t JoQm u/]sf t x}gg\ . lsgeg] g]tfx¿ r'gfjdf p7\bf h'g ljZjf; lbnfpF5g\ Tof] s;}n] ug{ ;s]sf 5}gg\ . g]tf / af]nLdf ;Totf x'g] eP g g]tfn] /fhgLlt ul//xg ;SbYof] g b]z o;/L 36\g] / cf]n{g] eO/xGYof] . lgZjfy{ efjgfn] ul/g'kg]{ ;fdflhs ;]jf ljb]zL d'b|fdf ;Lldt x'g yfn]sf 5g\ . wd{sd{ ctL{ lbg] / 7uL vfg] eL8x¿sf] If]q aGb} uO/x]sf] 5 . Gofo If]qsf] t/fh'df eO/x]sf ptf/r9fj ;do;dodf ;fj{hlgs eO/x]sf 5g\ . dfG5]sf] /f]u :jf:Yo If]qx¿sf nflu pDsg} g;Sg] u/L yflkPsf] kf;f]h:tf] ag]sf] 5 . lzIff If]q /S;L / lao/sf] eGbf ;kmn pBf]u ag]sf] 5 . x/]s If]qsf wd{ elTsPsf 5g\, OdfGbf/L r'lxPsf] 5 . cfrf/;+lxtf ;ª\u|xfnodf vf]Hg'kg]{ eO;s]sf] 5 . clxn] x/]s If]q Joª\Uodo ag]sf] 5 . o;}nfO{ Wofg lbP/ ;fx"hLn] tfdfsf] lgDtf]kq / ;fdflhs lgod 6fF;]/ d'n'scg's"nsf] ;fdflhs Joª\Uo ug{ vf]h]sf t x}gg\ <

t/ klg lrQ a'‰b}g dnfO{ . cg'dfg} t xf] lg . hlt u/] klg x'G5 / h;/L u/] klg x'G5 . gx'g]n] klg b]vfpg} kg]{ clxn] rn]sf] / a9]sf] jfWofTds rngnfO{ ;fx"hLn] Joª\Uo s;]sf klg t x'g ;S5g\ lg . clxn]sf] rng g} alg;s]sf] 5, h;sf] h] 5}g To;n] ToxL gfd /fv]/ ;Gtf]If dfGg'kg]{ . cfFvf gx'g]x¿ g]qaxfb'/ ag]sf 5g\, b'O{ 5fs vfg gk'Ug]x¿ wgaxfb'/ ag]sf 5g\, h;sf] x'tL 5}g pxL jL/ klg axfb'/ klg ag]sf 5g\ . pvfg} 5 lg …h'g uf]?sf] ;Lª 5}g p;}sf] gfd– ltv]Ú eGg] . of] afWotf xf] ls cfTd;'v Û yfxf 5}g lsg < l9+8f] vfP klg l3p bn]/ xft w'g] dfgl;stf . egf}+ cfn' vfP/ k]+8fsf] wfs nufpg] pvfgx¿ k'/fgf] eP klg clxn] ;fGble{s alg/x]sf 5g\ .

klxn] s;}nfO{ 3/df ef]h et]/sf nflu lgDtf] ug'{kbf{ 3/3/} uP/ e]6]/ 3/d"nLnfO{ g} va/ ug'{kYof]{ . clxn] Ps sn 6]lnkmf]g u/] k'Ug] ePsf] 5, Od]naf6 klg lgDtf] ug]{ k|rng a9]sf] 5 . To;f] t clxn] klg sltko a"9fkfsfx¿ ;DalGwt JolQmn] 3/ k'u]/ g} lgDtf ug'{kg]{ dfGotf /fVb5g\ .

lgDtf] / ;'kf/Lsf] ;DaGw klg lgs} lgs6 5 . clxn] klg ;'kf/L afF8]/ lgDtf] ug]{ ul/Psf] k|rng kfOG5 . ef]h et]/sf lgDtf] To:tfnfO{ lbOG5 hf];Fu ;DaGw cfTdLo x'G5 . ;'kf/Lsf] cfsf/ d'6'sf] h:tf] x'g] ePsf]n] lgDtf]df cfTdLotfsf] efj /fV5 eGg] wf/0ff ;+:s[ltljb\ tyf lgaGwsf/ t]h]Zj/afa' Uj+uM /fVg' x'G5 . ;'kf/Ln] lgDtf]sf] dfGotf kfPh:t} g]jf/L ;dfhdf l;Ëf] ;'kf/LnfO{ ;fF:s[lts ¿kdf z'e / labfOsf] dfGotf lbOPsf] 5 . s'g} z'esfo{ ug'{kg]{ klg lj£gafwf gk/f];\ egL ls;nL cyf{t\ df6f]sf] ;n}+rfdf rfdndfly ;fgf] ;'kf/L /fv]/ efsn u/L 5'6\ofpg] ul/G5 . ljjfxk"j{ z'e / ;fOtsf] lglDt gf}j6f l;Fuf] ;'kf/L;lxtsf] ljleGg ld7fO{, kmnkm"n, ;Dk"0f{ u/uxgf cflb /fv]/ b'nxfsf] 3/af6 b'nxLsf] 3/df k7fpg] ul/G5 . b'nxf kIfn] k7fPsf] ;'kf/L u|x0f u/]kl5 b'nxL wfld{s tyf ;fF:s[lts dfGotfcg'¿k cwf{ËLgL x'G5] . 5f]/LnfO{ labfO{ u/]/ k7fpg' k"j{ cfˆgf] kl/jf/ / cfkmGtx¿nfO{ b'nxLsf] xftaf6 ;'kf/L lnP/ labfO ug]{ ul/G5 .

x'g klg o;/L lgDtf]kqx¿ 7"nf], /fd|f] cfsIf{s / gofF k|sf/sf] agfpg'sf] cy{ /fd|} b]vfpg' dfq xf]nf ls cGo klg leq n's]sf xf]nfg\ < o:tf lgDtfkqn] lgDtf ug]{sf] k|lti7f a9\g] xf]nf ls lgDtfn'x¿sf] ;Ddfg a9\g] xf]nf < d :ki6 x'g;s]sf] 5}g . lgDtf]kq hlt cfsIf{s jf dxËf] agfpg ;Sof] Tolt g} ;df/f]x / ;df/f]xsf] ef]h :d/0fLo eO/xg] xf];\ eGg] ;f]r kf] xf] ls < s'/} t xf], hlt u/] klg ul//xg ;lsG5 . o; ;DaGwL s;}n] zf]w u/] jf JofVof u/] yfxf kfOxflnG5 . lsg b'Mv ul//xg' . lgDtf]kqsf] avfg u/]/ Û

lgDtf]sf] cy{ ljleGg xf];\ jf lgDtf dfq}, h] eP klg lsg d cfkm} /Gylg/x]sf] x'Fnf a]sf/df . 8fSg]n] h;/L 8fs] klg Tof] 8flsg]sf] rf;f] xf]Og . rf;f] t dfq ;xefuL x'g] jf gx'g] xf] xf]Og / <


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || syf || sljtf || lrGtg || (!cf}+ l;l2r/0f hoGtL
g]kfnL afn;flxTosf] ;ojif{ || ljj]rgf || lrgf/L || cfFs'/f || ofqf–;+:d/0f || lgaGw || ljrf/ d~r
k|;Þª\uj;
|| kq–kqf+z  || k':ts klqsf || Joª\Uo || ;f/f+zdf || snf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP