mainlogo2.jpg (11011 bytes)wpe6.jpg (2791 bytes)
madhulogo

Jestha 2059
Vol. 35 :: No. 01 May - June, 2002.

ofqf–;+:d/0f

efn]u}+8f eg]sf] t af3sf] gfd kf] /x]5

k'ik >]i7

Ps bzs lat]5 slt rfF8f] Û sfdsf] r6f/f] ;w}+ . o; cjlwdf cfkm" cwa}+;] ePsf] kQf] klg ePg5 dnfO{ . 7Ls Ps bzscufl8 d}n] …ko{6s kyk|bz{sÚ sf] tflnd lnPsf] lyPF / sfd yfn]sf] lyPF . h'g cfhko{Gt cgj/t cfˆgf] kl/jf/sf] nfng–kfng / b]zsf] ko{6g ;]jfdf :ofgf] ;dk{0f eP5, e/v/ kmlqmPsf] ;okqLsf] y'Fuf gjof}jgfsf] r'N7f]df ;dlk{t eP´}+ . oxL xf] cfh;Ddsf] lhGbuLsf] alxvftf . lxhf] cÍn eGb} k5\ofpg]x¿ s'd bfFHg yfn]5g\ cfh . lhGbuL t gbLsf] kfgL xf] ;nn alu/xg] . afFw afFw]/ k6fP pmhf{ lbG5, gq alu/xG5 . e]n eP ljgfz klg ug{ ;S5 . d]/f] lhGbuL vf]nfaf6 gbL, gbLaf6 ;fu/ ag]/ gkm}lnP klg vx/] eP/ g t pln{of] g ;'Sof] v8]/Ldf . ca ef]lnsf] df};d s:tf] x'G5 < ef]ln pbfpg] ;"o{n] b]vfpnf .

;+:s[lt s'g} klg hfltsf] cl:tTjsf] w/f]x/ xf] . xfd|f] >'lt / o'lQmn] ´ndNn l;Fufl/Psf] 5 xfd|f] ;+:s[lt . xfd|f] sd{zLn hLjgsf] kfOnf kfOnfdf xfdLnfO{ ´s´Sofpg], dfu{lgb]{z ug]{ cleefjs x'g\ xfd|f >'lt / o'lQmx¿ . 1fgj4{s / ;6Ls pvfg 6'Ssfx¿ 5g\, xf};nf / k|]/0ffsf ;|f]t 5g\ hLjg ;~rf/ ug{nfO{ . …vfg] d'vnfO{ h'Fufn] 5]Sb}g .Ú cf:yf / w}o{sf] k|tLs 5 …clhË/sf] cfxf/f b}jn] k'¥ofpF5 .Ú b}jn] d]/f] /f]hL/f]6Lsf] ;|f]t snf, ;+:s[lt / k|s[lt;Fu hf]l8lbPsf] 5 . d]/f] :jefjcg';f/ d]/f] /f]huf/L ldNg' efjLn] g} h'/fOlbPsf] xf]nf . o;} lat]sf] bzsdf d]/f] /f]huf/Ln] k|s[ltsf ;'Gb/kmfF6x¿ lrgfP, lxdfnsf ablnFbf /Ëx¿ lrgfP . oL lk|o cfFvfx¿n] lrtf}gsf] kmfF6df, >fj0fdf do"/ k"/f a}+; kmqmfP/ gfr]sf] b]v]sf] 5 . d[usf ufhn, gog b]v]sf] 5 . gbL, ´/gf, tfnsf ljljw ;f}Gbo{df nf]nfPsf] 5 of] sf]dn dg .

gu/sf]6sf] 8fF8f xf];\ of w'lnv]nsf], ssgLsf] 8fF8f xf];\ of ;f/fËsf]6sf] . k|To]sk6s a]Unfa]Un} ¿kdf ;"of{:t / ;"of]{bosf] clåtLo ¿kdf nf]lePsf] 5' d . slxn]sfxL+ d cfkm}+ uD5', d lrqsf/ ePsf] eP c;kmn x'g] lyOFg xf]nf .

b[Zofjnf]sgsf] nflu ko{6sx¿nfO{ d}n] nfg'kg]{ 7fpFx¿sf] cf–cfˆg} ljlzi6 ljz]Iftfx¿ 5g\ . k|To]s :yfg d]/f] nflu clt lk|o 5g\ . hxfF hxfF d hltk6s uP klg dnfO{ klxnf]rf]l6 b]v]sf] ;'vfg'e"lt lbG5 k'/fgf] b[Zon] klg .

kyk|bz{s ePsf] gftfn] d}n] ko{6sx¿nfO{ nu]/, Tof] b[Zo b]vfpg] c´ dfgf}+ l;Ëf] g]kfn lrgfpg] bfloTj g} d]/f] /f]huf/L xf] . ko{6sx¿sf nflu g]kfnsf] ;+:s[lt, snf, tfn, xl/of 8fF8fsfF8f, hËn, lxdlzv/, r}To, /xg;xg, lrtjgsf b'n{e hgfj/ g} cfsIf{0fsf k|d'v ;|f]t x'g\ . df}/L 3f/df ´'lDdP´}+ xfd|f] ;f}Gbo{sf] kmfF6df ko{6sx¿ cfˆgf] Jo:ttf la;fpF5g\ s]xL kn . h;sf] sf/0f cfh ko{6g ;]jf /fli6«o cfosf] d]?b08 ;fljt ePsf] 5 eg] b]znfO{ rflxg] ljb]zL d'b|f cfh{g ug{df h]7f] klg 5 .

kyk|bz{ssf] tflndkZrft\ ;dosf] ult;Fu} d]/f] sfd a9\b} uof] . lat]sf Ps bzsdf cfkm" hxfF k'u]F Tof] 7fpF af/–af/ k'u]F . ToxfFsf 9'Ëfdf6f], ¿vkft ;a} dLt e};s] ca t .

oxL hfg]qmddf d lrtf}g /fli6«o lgs'~hsf k|foM ;a} l/;f]6{df k'u]+ . o; /fli6«o lgs'~hleq hfg]qmddf d}n] b]v]sf hgfj/x¿ u}+8f, efn', lrt'jf, uf}/LufO{, xfQL, c6/, aFb]n, jgs's'/, h/fof], clhË/, d[u, xl/0f, uf]xL, 3l8ofn d]/f] nflu ;fdfGo hgfj/ e};s]sf 5g\ . oL hgfj/ af/Daf/ b]v] klg c´;Dd af3 b]v]sf] lyOFg . k|fs[lts¿kdf af3 x]g]{ /x/ dgel/ 5Fb}lyof] . af3 x]g]{ /x/df 6f]nLaf6 5'l§P/ a]Un} klg uPF hËnleq . af3 b]Vg] cj;/ slxNo} gkg]{ . k|To]s k6s hËn hfg] cj;/ kfpFbf dgdg} sfdgf uy]{+ ls x], eujfg\ Û o;kfln t af3 x]g{ kfpF t/ k|To]sk6s af3sf] kfOnf / af3sf] cfrL x]/]/ lrQ a'´fpg' kYof]{ d}n] .

k|To]s hgfj/sf] cf–cfˆgf] :jefj . dflg;´}+ zfsfxf/L, df+;fxf/L . sf]xL ;d'xdf a:g], ;fd"lxs lzsf/ ug]{, sf]xL :jtGq a:g] . logLx¿dWo] af3 :jtGq ljr/0f ug]{ nHhfn' :jefjsf] la/fnf] hfltsf] lx+;|s hgfj/ xf] hf] lbge/ cf/fd u5{ / /fte/ lzsf/sf] vf]hLdf lx+8\5 . cfˆgf] lzsf/ cfkm} u5{ / PSn} vfG5 .

lbpF;f] k|foM cf/fd ug]{ af3sf] :jefj ePsf]n] klg xf]nf af3 x]g{ sl7g ePsf] . d]/f] af3 x]g]{ k|oTg hf]/bf/ lyof] .

k|To]skN6 ofqf lh1f;f ;fy ;'? x'GYof] / lg/fz eP/ Tof] ofqf 6'lËGYof] / klg ToxfF hfg] d]/f] ofqf c6'6 /Xof] . Ps lbg t s;f] gb]lvPnf / af3 . dgnfO{ ;fGTjgf lbGy]+ .

ofqf g} d]/f] Joj;fo xf] . Jofj;flos ofqfsf] uGtJo klg s:tf] :juL{o k|s[ltsf] sfv . o;} Jofj;flos ofqfsf] qmddf yfONof08df s[lIf lj1fg cWoog ug]{ tLg tfOjfgLx¿ !% km]a|'c/L !(($ df cfˆgf] :ofgf] 5'§L latfpg g]kfn e|d0fdf cfP . pgLx¿sf] e|d0fnfO{ ;kmn, ;'vb agfpg] lhDdf d]/f] xftdf cfof] .

ljdfg:yndf :jfut u/]+ / xf]6ndf nu]+ . pgLx¿n] hfg rfx]sf] :yfg, xf]6n, xfd|f] sfo{qmdsf] Psk|lt lbPF… / lj:t[t 5nkmn eof] .

sf7df8f}+sf] b[Zofjnf]sg ;s]/ xfdL kf]v/f nfUof}+ . ca kf]v/f b'O{ /ft / lrtjg b'O{ /ftsf] sfo{qmd afFsL lyof] . lxdfn v'Nbf ljjfx d08ksf] gjof}jgf a]x'nL´}+ snsnfpFbf] lyof] kf]v/f . w]/} nf]leP kf]v/fb]lv pgLx¿ . b'O{ /ft pgLx¿nfO{ yf]/} eof] kf]v/fdf . Ps /ft lrtjgsf] 36fP/ Ps /ft a9L kf]v/f a:g kfP x'GYof] eGb} dnfO{ ldnfpg cg'/f]w u/] . ldnfpg uf¥xf] lyPg t/ lrtjgsf] cfˆg} dxTj 5 . dfq Ps /ft lrtjgsf] b[Zofjnf]sg cw'/f] ofqf xf] . pgLx¿n] s'/fdf ;xdlt hgfP / d}n] ;Gt'lnt lg0f{o lbPF . uf]nL tfs]s} 7fpFdf nfu]/ lzsf/ 9n]´}+ d]/f] af]nL klg 7Ls 7fpFdf k/]5 . To;kl5 Ps /ft kf]v/f a:g] lh4L t'lxof] .

ef]lnkN6 laxfg * ah] xfd|f] lrtjg hfg] lgwf] eof] . ef]lnkN6 laxfg d]/f] kl/lrt xf]6n …Go' OGb|fo0fLÚ ;[hgf rf]sdf a|]skmf:6 vfg] wgsf] / d]/f] ;Nnfx eof] . wg dxh{g ofqfsf] ;xof]uL / d]/f] uLlt PNadsf] k|d'v :tDe h;sf] ;xof]udf b'O{j6f uLlt PNad ;[hgf u/]+ . d]/f ko{6sx¿ klg oxL :ofg} xf]6ndf hfg] eP xfdL;Fu} . d;nf, cdn]6, /f]:6 / v;Lsf] ;'s'6L Sof :jflbnf] . d]/f] Ps hgf ko{6sn] t $ Kn]6 cdn]6, # Kn]6 ;'s'6L vnf; kf/]/ ;Gt'li6 lnof] k"/f .

a|]skmf:6kZrft\ xfd|f] lrtjgsf] ofqf ;'? eof] . uf8L ;nnn cnsq] ;8sdf cfˆg} ultdf lyof] d}n] af6f] af6f]df kg]{ :ofgf ahf/ lxdfn, 6«]s, clg lrtjg / oL ;a}sf ljz]Iftfx¿sf] cfjZostf cg';f/sf] hfgsf/L lbPF .

xfd|f] uGtJo /fli6«o lgs'~h leqsf] …6]Dkn 6fO{u/Ú hxfF xfdLnfO{ b'O{ /ft latfpg' lyof] . d'ulnª, gf/fo0f3f6 x'Fb} xfdL lbpF;} yf?len]hb]lv blIf0f gf/fo0fL gbLsf] tL/df k'Uof}+ .

gf/fo0fL t/]/ hfg' lyof] ca . wg;Fu kl;{ kms{g] ;do ldnfPF . uf8L /f]lsgf;fy xl/of] ;6{, xl/of] Sofksf] dfly / ;6{df …6]Dkn 6fO{u/Ú sf] nf]uf] 6fF;]sf #÷$ hgf :6fkm xft hf]b}{ uf8Lsf] glhs cfP . tLdWo] Pshgf gofF cg'xf/ ylkPsf, cGo k"j{kl/lrt lyP .

gofF cg'xf/nfO{ uf8L leq}af6 Ps;/f] x]/]+ . e/v/sf] @!÷@@ jIf{sf] :ofgf] sb, pHofnf] cg'xf/, dw'/ d':sfg cf]7df . x]b}{ ldng;f/ .

xft hf]8\b} d]/f] ;fd' pleof] . uf8Laf6 cf]n]{F d . xft cufl8 a9fpFb} . j]nsd Og 6]Dkn 6fOu/ bfO{ cfO Pd hf]8{g Go'nL cKjfOG6]8 :6fkm Ps ;f;df eGof] kl/rosf] qmddf . cfkm"nfO{ cufl8 a9fpg' kg]{ kfnf] d]/f] . s]xL g;f]rL gxfF;L eg] cfO Pd OlhK6 efO{ .

Ps a]u xfF:of] pGd'Qm cfsfzdf pl8/x]sf] lsª lkm;/ r/fsf] a]u´}+ hf]8{g efO . gLnf] cfsfzdf efOsf] xfF;f] km}lnof] 6f9f–6f9f;Dd . d]/f ko{6sx¿ d}n] s] eg] To:tf] / pm pGd'Qm xfF:of] yfxf gkfO{ 6\jfNn kg{ yfn] nf6fh:t} jfx bfO, tkfO{+ t Sof dhfsf] eGb} cfˆgf] pGd'Qm xfF;f] /f]Sg] k|oTg ug{ yfNof] . c¿ efOx¿ 8'Ëfdf Aofux¿ /fVg yfn] . d}n] efOx¿nfO{ Jofusf] ;ª\Vofsf] af/]df hfgsf/L lbPF .

gf/fo0fL t/]/ klg c¿ @) ldg]6 hlt uf8Ldf hfg'kg]{ lyof] . vf]nf kfl/ …NofG8 /f]e/Ú xfdLnfO{ klv{/x]sf] lyof] . 8'Ëfdf a:of}+ xfdL . !) ldg]6df kfl/ k'luof] . gbL tbf{ efO;Fu s]xL s'/fsfgL eof] s'/fsfgLs} l;nl;nfdf efOn] eg] ev{/ …sn]h l;WofP/ /f]huf/Lsf] nflu g]kfn cfPsf] sfd kfPF oxfF .Ú bfhL{lnªsf] tfdfª efO . gfd pxL hf]8{g .

gbL kfl/ l/;f]6{n] s]xLa]/ ysfg d]6\g agfPsf] 5fk|f]df :jfut;fy sf]s–km]G6f lbP . ;fy} :ofgf] leh]sf] ;'ulGwt ?dfn xft k'5\g . xftd'v k'5\gf;fy /ftf] 6Lsf nufOlbP lgwf/df . d]/f ko{6sx¿ cgsgfP 6Lsf nufpg . d}n] pgLx¿nfO{ s'g} gf]S;fg t 5}g, of] 6Lsf xfd|f] ;+:s[ltsf] Ps cË xf] / :jfut ug]{ k/Dk/fut tl/sf . of] 6Lsf ;'v, ;d[l4 / ;kmntfsf] sfdgfsf] nflu nufOG5 . ljhosf] nflu nufOG5 . sxL+ of] 6Lsfsf] sf/0f xfdL af3 b]V5f}+ . ls < ljgd| cfu|x u/]+ .

hf]8{g efOn] d]/f] s'/f ;'Ggf;fy af3 b]vfpg] Uof/]G6L lbg yfn] . ko{6sx¿n] af]6]sf] xftaf6 6Lsf yfk] lgwf/df d}n]´}+ .

d w]/}k6s oxfF cfPsf] 5' . oxfFsf] e"uf]nsf] hfgsf/L 5 / af3 b]Vg] ;Defljt 7fpFdWo] Ps xf] of] 7fpF . tyflk d}n] s}of}+ k|oTg ubf{ub}{ ag/fhfnfO{ b]v]sf] 5}g cfh;Dd . efOnfO{ of] s'/f eg] d}n] . efOn] cfh af3 b]vfpg] Uof/]G6L lng yfn] . efOsf] km'FO kTofpg h?/L 7flg+g / d uf8Ldf r9]F ko{6sx¿;Fu} .

uGtJodf k'u]kl5 uf8L /f]lsof] . nf]sgfyefO cfof] cFufnf] km}nfP/ cFufnf]n] :jfut u/] nf]s'efOn] . nf]sgfy j:tL o; l/;f]{6sf O~rfh{ . enfs';f/L ub}{ k'Uof}+ 8fOlgª xndf . ;':tfof}+ s]xLa]/ / tof/ ePsf] vfgf vfof}+ k]6e/ . g]kfnL vfgf bfn, eft, s'v'/fsf] df;', ;AhL, c08fs/L, k'/L, t/sf/L cflb .

hf]8{g efOsf] ;dy{g ub}{ nf]sefO eGg yfNof] – bfO lxhf] cfpg'ePsf] eP af3 6f9f hfg} gkg]{ . pm ToxL+ af3 ;'lt/x]sf] eGb} cufl8sf] 7"nf] v'Nnf rf}/ b]vfP . dg}dg O;\ eg] . lv;L ug{ dg t'na'Nofof] . dgsf] t'na'n /f]Sg g} a]; nfUof] dnfO{ .

dnfO{ af3 x]g]{ ;+hf]u h'/]sf] 5}g, gq oqf] rf]l6 cfpFbf sd;]sd Psk6s t b]Vg'kg]{ < dg cfkm}+ lg/fz eof] . s]xLa]/kl5 xfQL r9]/ hgfj/ x]g{ hËn hfg' lyof] xfd|f] sfo{qmddf . af3 b]lvGg . xf};nf sd lyof] dgdf . d}n] hËn ghfg] lgwf] u/]+ . s]xLa]/ ;':tfpg 6]G6df uPF . /]l8of]sf] xNsf cfjfhdf uLt ;'Gb} d s] lgbfpg yfn]sf] lyPF, sf]xL d]/f] 6]G6 cufl8 s'b\b} cfPsf]n] cfFvf vf]n]+ . :ofF–:ofF ub}{ hf]8{gefO cfOk'Uof] d]/f]cufl8 . xtfl/+b} eGof] Ps} ;f;df æbfO, bfO rfF8f] tof/ x'g'xf];\ d}n] tkfO{+nfO{ af3 b]vfpg ;Sg] xfQL /flvlbPsf] 5' .Æ dnfO{ gnuL ghfg] c8\8L lnof] efOn] . ;f]r]+ olt w]/,} dfof / d]xg]t s;}n] ub}{g, h'g efOn] ul//x]5 . dnfO{ af3 x]g]{ nf]e efOsf] lh2Ln] klg hufO{ lbof] . efOsf] hLt eof] . tof/ eP/ b'j}hgf xtf/–xtf/ xfQL r9\g] 7fpFdf k'Uof}+ . d]/f ko{6sx¿ dnfO{ klv{/x]sf /x]5g\ . af3 uGw] hgfj/ xf] . j/k/ af3 5 eg] tLvf] gfs ePsf] dfG5]n] af3sf] pkl:ylt a'‰b5 . dflg;sf] eGbf hgfj/sf] ;'F£g] zlQm tLvf] x'G5 . xfQL 7"nf] hgfj/ eP klg cfFvf :ofgf] x'G5 / b[li6 sdhf]/ . To;}n] xfQLn] w]/}h:tf] s'/f ;'F3]/ yfxf kfpF5 . af3b]lv xfQL klg 8/fpF5 . af3sf] 5gs kfpgf;fy xfQL leq}b]lv sfD5 / rLTsf/ lgsfN5 . dfpt] klg af3sf] 5gs kfpg sd l;kfn' x'Fb}g . xfQLn] lbPsf] 5gs, af3sf] uGw s'g lbzfaf6 cfPsf] 5 ToxfFsf] cfwf/df af3 b]vfpg vlKk; dfpt]df xfd|f] xfQLsf] dfpt] klxnf] /x]5 / t hf]8{gn] dnfO{ p;Fu hfg hf]8 lbPsf] /x]5 .

c¿ l/;f]6{eGbf s]xL k[ys\ 5 …6]Dkn 6fOu/Ú . SofDk ePsf] 7fpF vf]nfeGbf dfly k/]sf] 5 eg] vf]nfn] 5f]8]sf] pQ/L efu k"0f{ ldl>t hËn / pQ/–klZrd 3gf xfQL g} 5f]Kg] 3fF;] d}bfg leq l5¥of] xfQL .

a]th:tf] b]lvg] 98\8L 3f/L . j/k/ s]xL b]lvb}g . hlt xfQLsf] v'§f / ;'F8n] k5\ofpF5 ToxL g} dfq b]lvG5 . ;'F9n] kG5fP/ v'§fn] a9f/]/ af6f] agfpFb} xfQL cufl8 al9/xGYof] . dfly cfsfz v'Nnf lyof], afbnsf] Ps w;f]{ klg gePsf]n] gLnfsfz clg pl8/x]sf pGdQm r/fx¿ ´Nofs–´'n'Ss .

gfssf] 8fF8L;Dd cfpg] 98\8L w]/}h;f] cfkm}+n] kG5fpg' kg]{ gq cg'xf/ sf]nf{ eGg] qf; . dfpt]sf] b'j} xftn] EofP hlt kG5fP/ :ofxfl//x]Yof] xfdLnfO{ / klg xfdL cfkm}+ kG5fpg Jo:t lyof}+ .

dfpt]sf] b'j} v'§f xfQLsf] 7"nf7"nf sfgleq lqmofzLn 5g\ eg] b'j} xftdf 808f / cª\s'zsf] ;xfotfn] 98\8L kG5fpFb} 6f9f–6f9f ˆofFSg] k|oTg ub}{Yof] .

98\8L 3f/Ln] 5kSs 5f]k]sf] lyof] xfdLnfO{ . slt 7"nf–7"nf 98\8L . oxL 98\8Laf6 3/ agfpF5g\ :yfgLo afl;Gbfx¿ . ´§ x]bf{ a]t´}+ nfUg] t/ sf]dn . lbgel/ s8f d]xgt u/]/ /flt d:t lglZrGt lgb|f lbPsf] 5 o;n] . kfgL k/]g eg] h'uf}+ hfG5 /] of] 98\8L . o;af6 ;fwf/0f 3/ agfpg guGo /sd nfU5 . ul/ax¿sf] nflu clt g} pkof]uL . lgs'~hleqsf dxËf /, k|rlnt l/;f]6{ 6fOu/ 6k, drfg, cfONof08, lrtjg hËn nhsf sf]7fx¿ log} 98\8Laf6 snfTds 9Ën] agfPsf 5g\ . jflg{; nufP/ lrl6Ss kfbf{ klxnf]rf]l6 a]t g} 7DofPy]+ d}n] . ;:tf]df ;:tf], /fd|f]df /fd|f] . :yfgLo afl;Gbfsf] vfFrf] k"lt{ ug{ /f]oN6L lnP/ ;fnsf] Psk6s hËn k:g] k|fjwfg 5 / pgLx¿ v/, vfFjf, bfp/fsf] hf]xf] u5{g\ . hËnleq d]nf g} nfu]h:tf] x'G5 / hgfj/x¿ lalRsP/ r'/]lt/ efU5g\ . 98\8L, v/ sfl6;s]kl5 7'6fx¿df cfuf] nufOlbG5g\ .

o;/L cfuf] nufpFbf gofF kfn'jfx¿ c´ ;k|]/ cfpF5 /] . clxn] oxL ;k|]sf] 98\8L3f/Lleq af3 x]g]{ nfn;fdf lyPF d . olt afSnf] 98\8Lleq xfQLnfO{ cufl8 a9\g d'lZsn kl//x]Yof] . s'g} ;fdfg v:of] eg] e]6\g d'l:sn, To:tf] afSnf] 98\8L3f/L .

dgleq af3 x]g{ sf}t'xn dfq x}g qf; klg lyof] . o:tf] afSnf] ´f8L glhssf] lrh b]Vg klg d'l:sn . To;dfly af3 la/fnf] hfltsf] hgfj/, ;Dk"0f{ z/L/ n'sfP/ a:g ;Sg] . sy+sbflrt ´D6\of] eg] < af3 !)÷!@ lkm6 pk|mg ;S5 . oxL+ ´lD6xfNof] eg] t ;xf/f eujfg\dfq} xf] . t}klg ;ts{ x'gvf]Hy]+ . ;ts{ eP/ afSnf] 98\8L3f/L l5rf]Ng vf]Hy]+ . st} v:o|fSs ubf{ klg ´;Ë x'GYof] dg . sfF9f pd|GYof] hLpel/ . d'6' 9's9's uYof]{ . ef;df xfQLsf] v'§f k/]5 . w]/} an u¥of] lg:sg . dfpt]n] cÍ';n] olt ;f¥xf] lxsf{of], kL8f bafpg g;s]/ xfQL SjfF–SjfF ub}{ cft{gfb ug{ yfNof] . Toltv]/ xfd|f] dg vu|Ë ePYof] . PSsfl; Pp6f hgfj/n] xfd|f] 5]paf6 a's'{;L df¥of] . xfdLn] hgfj/ lrg]gf}+ . dfpt]n] eGof] d[u . dg xNsf eof] aNn . xfQL ef;af6 lg:Sof] . aflx/ lg:s]/ y/// sfKof] xfQL … .

oqf]lj£g 98\8L3/L lx+8]sf] b'O{ 306f eO;Sof] . dfpt]n] af3 b]vfpg u/]sf] d]xgt ;/fxgLo lyof] . t/ klg af3 x]g]{ 5fF6 lyPg . cfh klg af3 b]Vg gkfOg] eOof] . dgdg} eg]+ .

dfgj ;'ne :jefj, ha dg lg/fz x'G5, dflg;sf] cGo OlGb|ox¿nfO{ k|efj kf5{ . w]/}h;f] dl:tis yfs]sf] cg'ej ug{ yfN5, z/L/ ;':t x'g yfN5 . hLp sft/h:tf] ef/L eP/ dg lg/fl;P/ d}n] dfpt]nfO{ kms{g cg'/f]w u/]F . dfpt]df xf};nfsf] sdL /x]g5 . …af3 b]lvG5 Psl5g 3'df}+Ú d]/f] yfs]sf] dgdf cfzfsf] Gofgf] ls/0f k:of] lj/f]w ul/gF p;sf] s'/fdf .

cfwf 306fkl5 k'gM w}o{sf] afFw km'6\of] . d lh2L ug{ yfn]F kms{g] s'/fdf . dfpt]n] dfGb} dfg]g . pm deGbf lh2L b]lvof] .

dfpt]n] 98\8Laf6 lgsfNof] xfQL . :ofgf] l9:sf] plSnPkl5 l;;f} 3f/L eP klg s]xL v'Nnf 7fpFdf cfOk'Ubf dg}, km'?Ë eof] .

dfpt]n] ca kms{g] dGtJo /fVof] . p;n] cfˆgf] ;doeGbf Hofb} 3'dfPsf] lyof] xfdLx¿nfO{ . kms{g] ;xdlt lbPF . d t klxn] g} kms{g rfx]sf] klg lyPF dgn] rfx]h:tf] gx'Fbf dg d'/d'l/Psf] lyof] . dfpt] c´} af3 b]vfpF5' eGg] cfzfdf /x]5 . eGof], …of] af6f]df af3 b]Vg] ;Defjgf 5 x} bfO .Ú xf};nf lbPF n kms{b} clGtd k|of; u/ . nDsb} u/]sf] xfQLsf] rfn ;':t eof] / leq–leq} xfQL sfDof] . xfQL sfDbf lhpdfq x}g cfjfh klg lgsfNg u'8'/{/ / xfjfdf ;'F8 km}nfpg yfNof] Tolt g} v]/ dfpt]n] v';L x'Fb} eGof] ;':t/L bfO, d tkfO{+nfO{ af3 b]vfpFb}5' . dgsf] lh1f;f d]6] s] ;fFRr} b]vfpF5f} efO < b]vfpF5' . ltdLn] b]lv;Sof} t af3 < b]v]sf] 5'Og . dfpt]nfO{ glhs} af3sf] pkl:ylt :ki6 eP5 . h]xf];\, bfO tkfO{+x¿nfO{ w]/} lbSs nufP klg af3 b]vfO5f8] d}n] . Ps ldg]6df bfOsf] dgdf kfln/fv]sf] dgf]sfdgf k"/f x'g] eof] . af3 b]Vg] eP/ dg k'nlst eof] . hËndf jg/fhfnfO{ x]g]{ d]/f] ;kgf . :ofgf] afnsn] OlR5t j:t' k|fKt ubf{ c;Ld v';L eP´}+ af3 b]Vg] cj;/ kfpg] ePsf]df n]ssf] 8fFkm]n] tntn ´g{ j]u df/]´}+ d]/f] dg v';Ln] j]u dfg{ yfNof] .

d}n] d]/f ko{6sx¿nfO{ ca xfdL af3 b]vfpF5f}+ eg]+ . oqf] 306fsf] ofqfdf xfdLn] r/fr'?ËLafx]s s'g} hgfj/ b]v]sf lyPgf}+ . s]xL b]Vg kfOPg eg]/ pgLx¿ klg lg/fz lyP . d]/f] s'/fn] pgLx¿n] cfFvfdf k"l0f{dfsf] rds b]lvof] . ;"of]{bosf] klxnf] ls/0f lxdfnosf] 6fs'/fdf kbf{ lxpFsf] /Ë abn]/ h'g rds cfpF5, pgLx¿sf] d'xf/df ToxL rds lyof] . oBlk xfQLdfly a;]/ v'a yfs]sf lyP pgLx¿ klg .

dfpt]n] klxn]sf] eGbf :ofgf] :j/ agfof] / dnfO{ ;Daf]wg u¥of] bfO ca cfjfh glgsfNg' xf]nf . d af3 b]vfpFb}5' . ko{6sx¿nfO{ pQm s'/f d}n] klg eg]+ . clg Sofd]/f 7Ls kfg{ cg'/f]w u/]+ . xfQL cufl8 a9\g uf¥xf] dflg/x]Yof] . dfpt]n] v'§fn] cufl8 a9\g bafa lbO/x]Yof] . xfQLnfO{ s'6\bf cfjfh lg:s]/ af3 efUg ;S5 . To;}n] dfpt]nfO{ Hofb} kl/>d ug'{ kl//x]Yof] .

38Lsf] l6sl6s;Fu} dg 9's9's ul//x]Yof] . of] dg klg a'‰g} g;lsg] uf¥xf] 5 . 8/ x'Fbf klg 9's9's x'G5 . clg v';Lsf] kvf{Odf klg 9's9's x'G5 . af3 b]lvg] eof]– sf}t'xn dgdf, pdË dgdf . cfh lrtjgsf] hËndf zfxL aËfn af3 x]g]{ dgsf] tntn d]l6g] eof] . cl3sf] yfs]sf] u¥xf}+ dg km"n´}+ xn'sf eof] . olt g} v]/ dfpt] ;a}n] ;'Gg] u/L v';Ln] km'?Ë eof] . d xf}bfsf] k5fl8kl§ lyPF . 3fF6L tGSofP/ x]/]+ cufl8 . geGb} xfd|f] cufl8 xfQL lx+8\g] af6f]sf] aLrdf sf7df8f}+sf] ;8sdf ;fF9]n] 6«flkms sG6«f]n u/]´}+ af3 af6f] 5]s]/ a;]sf] ÛÛ klxnf]rf]l6 af3 hËndf b]Vbf dg 9Ss eof] .

af3 cufl8sf] k~hf km}nfP/, k5fl8sf] v'DRofP/ a;]sf] lyof] . xfQLdflyaf6 x]bf{ 6fpsf] / 9f8 dfq} b]lvGYof] . o;/L klxnf]rf]l6 jg/fhfnfO{ p;s} b/af/df e]6\bf dg 9Ss km'Nof] . d]/f] OR5f k"/f x'Fbf v';Ln] cfFvf lunf] eof] . dgdg} jg/fhfnfO{ clejfbg u/]+ . d dfpt] / hf]8{gefOk|lt s[t1 ag]+ . ko{6s / d}n] w]/}k6s …ˆnfOË ls;Ú lbof}+, w]/}kN6 ÛÛ

jg/fhf / xfd|f] b"/L o:t} %÷^ ld6/eGbf 6f9f 5}g . jg/fhf g xf], cf/fd kmdf{O/x]sf] s] x6\Yof] . xfdLn] x]¥of}+– p;sf k~hf, gª\u|f, x[i6k'i6 eP/ xf]nf lrNnf lyP . slxn] k'R5/ dfly p7fpFYof], slxn] xfO{ sf6\b} xfdLnfO{ x]Yof]{ . ko{6sx¿n] kmf]6f] lrv] km6fkm6 . d}n] cfˆgf] Sofd]/f gNofPsf]df dgdg} r'sr'sfPF . Sofd]/fsf] ˆnf; l´lns l´lns x'Fbf klg ljrlnt 5}g pm . af3sf] af/]df w]/} s'/f ;'g]y]+ . af3 e/;s ts{g vf]H5 . sf]xL cfPsf] cfef; kfP n'S5 . hDsfe]6 eP hfOnfU5 . t/ d}n] To:tf] s]xL kfOgF . pm cfkm" a;]sf] 7fpFaf6 8]u gxRsg] . To;}n] jgsf] /fhf ag]sf] /x]5 Sof/ . xfdL af]ln/x]s} lyof}+, cfjfh jg/fhfn] klg ;'GbYof] . slxn] xfdLlt/ x]Yof]{, slxn] cufl8sf] k~hf rf6\Yof] .

cfˆgf] d]xgt v]/ guPsf]df dfpt] v';L lyof] . ha p;n] af3 :ki6 b]Vof], cfˆgf] k|ltlqmof eGof] –æP efn]u}+8f -af3sf] gfd_ kf] /x]5 . of] jg/fhf lrtjgel/sf] bf];|f] 7"nf] af3 xf] . of] efn] af3 …6]Dkn 6fOu/Ú Onfsfdf w]/} cl3b]lv cfˆgf] cflwkTo hdfP/ a;]sf] 5 .Æ

/fli6«o lgs'~hsf] :yfkgf cufl8 oL hgfj/x¿ hlt pk]lIft lyP Tolt g} c;'/lIft klg . oL lx+;|s hGt'x¿ /fi6«sf uxgf x'g\ . logLx¿sf] ;+/If0f ckl/xfo{ 5 cGoyf Pslbg xfdL of] cd"No ;Dkbf u'dfpg]5f}+ . oxL cjwf/0f cGtu{t /fli6«o lgs'~hsf] :yfkgf !(&# df :j= tTsfnLg /fhf dx]Gb|af6 ePkl5 zfxL ;]gfaf6 lbg–/ft ul:t nufO{ ;'/Iff k|bfg ul/b}5 . logLx¿sf] ;+Vof slt 5 /]s8{ n]lvG5 . ;do–;dodf logLx¿sf] lg/LIf0f ul/G5 . 6]GsnfOh/af6 a]xf]; agfO{ logLx¿sf] z/L/df oGq /flvG5 . lrGgsf nflu :ki6 lrgf] nufO{ gfd /flvG5 . of] bf];|f] 7"nf] af3 ePsf]n] …efn] u}+8fÚ gfds/0f ul/Psf] dfpt]efO eG5g\ . xfd|f zfxL ;]gfsf ;'/Iff uf8{n] u:tL nufO/xG5g\ . t/ klg Hofg lng] ck/fwLsf] sdL 5}g . u}+8fsf] l;ª, af3sf] 5fnf, xf8 cd"No ePsfn] lzsf/Lx¿sf] laulauL x'G5 . To;}n] nfnrLx¿sf] nfnrsf] lzsf/ aG5g\ oL lgaf]{w hgfj/x¿ . xfn of] (^& ju{ ld6/sf] hËndf $*) j6f u}+8f / ^) j6f af3 5g\ eGg] dfpt]af6 w]/} s'/f yfxf eof] .

æca jg/fhfn] af6f] g5f]8\g] eof] . o;nfO{ p7fOlbpF bfO <Æ d}n] lh1f;f /fv]+– s;/L p7fpF5f}+ l;w} nu]/ xfQL le8fpg] Û o;sf] kl/0ffd hfGg rfx]FÆ æo;n] xfQLsf] cufl8sf] efudf ´D6G5Æ g8/fO{ eGof] dfpt]n] . clgi6sf/L kl/0ffd ef]Ug tof/ eOgF . e/;s tsf{pg' /fd|f] efO . o;/L laRsfPkl5 c¿n] cj;/ kfpFb}gg\ jg/fhfsf] bz{g ug{ . d}n] clgi6b]lv 8/fPsf] af]w x'g lbOgF p;nfO{ .

xfQL s]xL k5fl8 ;/]/ df]l8of] . klxnf] h'g af6f] cfPsf] lyof] ToxL af6f]lt/ . dgdf cfzÍf hGDof] . o;n] ´D6\of] eg] lat]+ d t . k5fl8 kms]{/ x]/]+, jg/fhfdf s'g} k|ltlqmof 5}g xfdL kmls{Psf]df . d]/f] v'§f xf}bfaf6 ´'l08Psf] lyof] . v'§f dfly tfg]+ clnslt 6fFl;g k'u]5'F d]/f ko{6s;Fu . pgLx¿ xfF;] d 8/fPsf]df .

xfQLn] af6f] 5Nof] . ca clgi6sf] s'g} ;Defjgf lyPg . hËndf af3 x]/]F klxnf]kN6 . dg v';Ln] ub\ub\ lyof] . xfQL nlDsof] uGtJolt/ . zfob cFWof/f]sf] cfef;n] 8/fO/x]Yof] xfQLnfO{ ,

– dw'dNnf, df]/ª


a'4 g]kfndf hGd]sf dxfdfgj x'g\

3gZofd /fhsl0f{sf/

;f/gfylt/ d klxn] klg k'lu;s]sf] lyPF, sl/a @)–@! jIf{cl3 . d clxn] km]l/ ;f/gfy hfFb}5' . t/ uO;s]sf] 7fpFdf uO/xFbf klg d]/f] dg–dlGb/df plQs} pT;fx lyof], plQs} pGd'Qmtf dfgf}+ d gofF 7fpFdf uO/x]5' . o;nfO{ d}n] a'4b]jk|ltsf] d]/f] c;Ld >4fsf] cleJolQm 7flg/x]+ . ;f/gfylt/ uf8L u'l8/xFbf af}4 ;flxTodf ;f/gfyaf/] sxL+st} k9]sf s'/fx¿ d]/f] dg–dl:tisdf o;/L 5rlNsg k'Uof]– a'4n] af]lw1fg k|fKt ug'{eGbf klxn] klg jIff}{ jIf{ s7f]/ tk / cfTdlgoGq0f u/L z/L/nfO{ Hofb} b'Mv lbg] ug'{x'GYof] t/ kl5 o;f] gu/L dWod dfu{ ckgfpg' eO{ aLraLrdf ef]hg klg ug{ yfNg'eof] . o;af6 pxfF kye|i6 x'g'eof] egL pxfFsf kfFr lzion] pxfFsf] ;fy 5f]8] . af]wuofdf a'4Tj k|fKtkl5 a'4 ;j{k|yd ;f/gfy hfg'eof] . ToxfF cfkm"nfO{ 5f8]sf kfFr lzio;Fu a'4sf] e]6 eof] . a'4sf] lbJo cfs[ltaf6 k|efljt tL k~r eb| lziox¿ km]l/ a'4sf] z/0fdf cfP . To;}a]nf a'4n] tL kfFr lzio;dIf cfkm" ;Dos\ ;Da'4 ePsf] 3f]If0ff ug'{eof] . To;kl5 ltgLx¿nfO{ a'4n] ;j{k|yd wd{af/] lj:t[t pkb]z lbg'eof] . a'4sf] egfOcg';f/ wDd cyf{t\ wd{sf] dtnj ;Toaf6f] xf] h'g cfo{ ci6flËsdfu{sf] gfdn] k|l;4 5 . zLn, ;dflw -Wofg_, k|1fcGtu{t kg]{ oL cfo{ ci6flËsdfu{ -cf7 cf]6f ;To af6f]_ / rf/ cfo{ ;Toaf/] a'4b]jn] ;j{k|yd cfˆgf kfFr lzionfO{ lbg'ePsf] lj:t[t pkb]z a'4sf] klxnf] wDd -wd{_ xf] h;nfO{ …wd{–rqm–k|j4{gÚ ul/Psf] elgG5 . To;kl5 log} k~r eb|nfO{ a'4n] …;ª\3Ú df kl/0ft ug'{eof] / a'4sf] …;ª\3Ú oxL+af6 z'? x'G5 . o;/L a'4sf] wDd -wd{{ / ;+3sf] z'?jft\ ePsf] kljq e"ld ;f/gfy xf] . a'4b]jk|lt c;Ld >4f JoQm ug{ xfdL eGg] u5f}{–a'4+ z/0f+ uR5fld, wDd+ z/0f+ uR5fld, ;+3+ z/0f+ uR5fld cyf{t\ a'4sf] z/0fdf hfG5f}+, wd{sf] z/0fdf hfG5f}+ . ;+3sf] z/0fdf hfG5f}+, j:t'tM of] pkf;gfsf] k|fb'ef{j ;f/gfydf a'4sf] cfud eO{ cfˆgf kfFr lzionfO{ …wd{Ú af/] klxnf] pkb]z lbO{ ltgLx¿nfO{ g} …;ª\3Ú df kl/jt{g ul/;s]kl5 ePsf] xf] elgG5 .

d"nuGws'6L

;f/gfydf k'Ubf ToxfFsf] pBfgsf] k|:t'ltdf @)–@! jIf{cl3 b]v]sf] eGbf s]xL kl/jt{g ePsf] d}n] b]v]+ . ;j{k|yd xfdL gofF d"nuGws'6L dlGb/lt/ nfUof}+ . ufO8sf] egfOcg';f/ of] d"nuGws'6L dlGb/ ;g\ !(#! df >LnÍfaf6 cfpg'ePsf cgfufl/s wd{kfnn] agfpg' ePsf] xf] . o; dlGb/leq k:bf 7"nf] a}7sh:tf] sf]7fsf] k/ s'gfdf * km'6 cUnf] ;'gsf] hnk nufOPsf] ;'Gb/ a'4 d"lt{ b]Vtf d cfgGbljef]/ ePF . o; dlGb/sf] a}7s–sf]7fleq bfofFafFof / cufl8sf] 7"n–7"nf leQfdf hGdb]lv lgjf{0f;Ddsf a'4sf] hLjg;Fu ;DalGwt k|d'v 36gfsf 7"nf /fd|f lrqx¿ k|:t't ul/Psf] clt ;'Gb/ clt dfld{s nfUof] . oL lrqx¿ hfkfgsf k|l;4 lrqsf/ sf];]T; gf];'n] a'4b]jk|ltsf] >4f ;'dgafkt ;g\ !(#@ b]lv !(#^ ;Dd $ jIf{ nufP/ agfPsf x'g\ eGg] s'/f klg ufO8af6 yfxf kfPF . ;fFRr} hfkfgLh:t} xfdL g]kfnL klg a'4k|lt cf:yf / >4f JoQm ug{ hfg]df a'4e"ld g]kfnsf] ul/df slt pRr x'g]lyof] xf]nf eGg] efjgf dnfO{ lsglsg dgdf kg{ uof] . To;kl5 xfdL aflx/ lg:Sof}+ . ufO8n] xfdLnfO{ o; dlGb/eGbf clnk/ zfob k"j{lt/ xf] Sof/] nu] . ToxfFleq k:bf v'Nnf 7fpFdf Pp6f 7"nf] kLknsf] af]6d'lg eujfg\ a'4n] k~reb| leIf'x¿nfO{ klxnf] lzIff lbPsf] efjgf lgld{t ;'Gb/ d"lt{x¿ b]Vbf d ´;Ë ePF . ToxfFsf] Tof] zfGt jftfj/0fdf a'4b]j / k~r eb| leIf'¿sf] d"lt{x¿sf] agfj6df o:tf] ;hLjtf / oyfy{tf ´NsGYof] ls dfgf}+ clxn] g} a'4n] k~r eb|nfO{ ToxfF pkb]z lbO/xg' ePsf] 5 . ot}lt/ eujfg\ a'4sf c¿ ;–;fgf l;+xd/d/sf d"lt{x¿n] klg ToxfFsf] jftfj/0fdf dgdf]xstf ylk/x]sf] 5 h:tf] nfUof] .

ToxfFl:yt kLknsf] 3gf j[If jf:tjdf af]lwj[Ifsf] g} zfvf xf] eGg] s'/f ufO8n] o;/L k|:t't u/] . af]lw;Tj l;4fy{ uf}tdn] af]wuofsf] Pp6f j[Ifd'lg Wofg ug'{x'Fbf a'4Tj k|fKt ePkl5 pxfFnfO{ a'4 / of] j[IfnfO{ af]lwj[If elgof] . To;kl5 ;+;f/sf] ljleGg 7fpFdf Tof] af]lwj[Ifsf] sndL a'4uofaf6 ;;Ddfg nluof] . oxL af]lwj[Ifsf] Ps zfvf >LnÍfdf klg k'Uof] . ;g\ !(#! df >L nÍfaf6 wd{kfn ;f/gfy cfpg' x'Fbf ToxfF /x]sf] af]lwj[Ifsf] Ps sndL NofO{ clxn] xfdL 3'ld/x]sf] v'Nnf 7fpFdf /f]Kg' ePsf] xfn ´flËP/ ljzfn ePsf] 5 . To;}n] o; j[IfnfO{ klg xfdLn] af]lwj[If g} 7fgL >4f;fy k|0ffd u¥of}+ . ;f/gfydf ljleGg dxTjk"0f{ lgdf{0f tyf :ofxf/–;';f/ sfo{ ug'{ x'g] wd{kfnsf] ;g\ !(#% df lgwg eof] . pxfFsf wd{–sfo{k|lt s[t1tf 1fkg ug{ pxfFsf] kfly{j z/L/nfO{ Tot}lt/ Ps 7fpFdf ;dflw:y ul/Psf] s'/f klg ufO8af6 yfxf kfof}+ . pxfFsf] ;Tsfo{ ;'Gbf ;fFRr} wd{sfo{df klg ;+nUg x'g'k5{ eGg] efjgf stfstf d]/f] dgsf] Pp6f s'gfdf Rjf:; kg{ uof] .

wd]v :t"k

To;kl5 ToxfFaf6 xfdL aflx/ lg:Sof}+ . ToxL+af6 wd]v :t"klt/ hfg ufO8n] xfdLnfO{ d"n 9f]sf aflx/ NofO{ km]l/ cs}{ d"n9f]sflt/ nuL Sofd]/f / lel8cf] Sofd]/fsf] nflu yk l6s6 lsGg nufP/ leq nu] . ;f/gfydf d klxn] hfFbf o:tf] Joj:yf lyPg, Pp6} d"n9f]sfaf6 l5/] k'UYof] . h] xf];\ ;f/gfysf] Tof] eJo, ;'Gb/ tyf /d0fLo pBfg b]Vtf dg cfglGbt x'Fb}lyof] . xfdL ;+;f/k|l;4 :yn …wd]v :t"kÚ lt/ ;f]´} uof}+ . o;af/] ufO8n] j0f{g u/]sf] af6 yfxf kfPF– of] ToxL eJo :t"k xf] h'g 7fpFdf l;4fy{ uf}tdn] ;Dos\, ;Daf]lw k|fKt u/L a'4 x'g' ePkl5 kfFrhgf leIf'nfO{ df]If / lgjf{0f k|fKt ug{ cfo{ ci6flËs dfu{ -cf7 dfu{_ sf] lzIff / bLIff ;j{k|yd k|jt{g ug'{ePsf] lyof] . af}4 wd{df l;4fy{ uf}tdsf] u[xTofunfO{ …dxflelgiqmd0fÚ tyf a'4 ePkl5sf] z/L/ Tofusf] 36gfnfO{ …dxfkl/lgjf{0fÚ elgG5 . To:t} ;f/gfysf] of] wd]v :t"k ePsf] 7fpFdf a;]/ lbg'ePsf] k|yd pkb]znfO{ …wd{rqm k|jt{gÚ elgG5 . o;/L a'4b]jn] ;+;f/df 1fgsf] Hof]lt km}nfpg] sfo{ z'? ug'{ePsf] klxnf] 7fpF oxL …wd]v :t"kÚ /x]sf] 7fpF /x]5 . ctM ToxfF k'Ubf To; :t"ksf] dxQf / kljqtfk|lt xfdLn] ;Sbf] >4fefj ck{0f u¥of}+ . o; :t"kaf/] ufO8n] yk la:t[t j0f{g u/]sf]af6 xfdLn] yfxf kfof}+– o; wd]v :t"ksf] >Lu0f]z ;d|f6\ czf]sn] u/] klg o;sf] lgdf{0f kfFrf}–5}7f}+ ztfAbLlt/ ePsf] cg'dfg ul/Psf] 5 . t/ o;nfO{ s;n] lgdf{0f u/]sf] xf] eGg] s'/frflx+ xfn;Dd ;f]wvf]h / cGj]If0fsf] ljIfo ag]sf] 5 . o;sf] k'gM lgdf{0f eg] ;do–;dodf x'Fb} cfO/x]sf] /x]5 . wd]v :t"k ePsf] 7fpFdf …o] wdf{ x]t' k|ejfÚ n]lvPsf] lznfkq e]l6P5 h;af6 wd]v :t"ksf] dxQf yfxf kfOPsf] /x]5 . wd]v :t"ksf] k'/fgf] gfd …wd{ rqm :t"kÚ eGg] s'/f klg ToxL lznfkqaf6 yfxf kfOof] . of] :t"ksf] jl/kl/ leQfdf ljleGg efIffdf n]lvPsf lznfkqx¿, :jl:ts lrGxx¿, km"nsf xfFuflaFufx¿ tyf r/fr'?ª\uLsf /]vfÍgx¿ /fd|/L s'FlbPsf 5g\ . #( ld6/ prfO / @* ld6/ Jof; ePsf] of] wd]v :t"kh:tf] lgdf{0f xfn;Dd ;+;f/sf] s'g} efudf 5}g xf]nfh:tf] dnfO{ dgdf nflu/Xof] .

To;kl5 ;f/gfysf] P]ltxfl;s ljj/0faf/] d}n] pT;'stf b]vfpFbf ufO8n] tYoo'Qm ljj/0f k|:t't u/]sf] ;f¥x} 3t nfUof] . dfgf}+ sIffdf k|fWofksn] /fd|f] k|jrg lbP´}+ Tof] ufO8n] wf/f k|jfx j0f{g u/]sf] b]Vbf d ;f¥x} ub\ub\ ePF . Tof] k|;Ë dfg;k6ndf cfh;Dd klg 5fkf ´}+ /lx/x]sf] 5 . d]/f] nflu ;~hLjgL l;4 ePsf] d}n] gf]6 u/]sf] ;f/gfysf] Tof] P]ltxfl;s k[i7e"ldnfO{ oxfF k|:t't u/]+ eg] w[i6tf u/]sf] g7xl/Pnf .

ClIfktg

;f/gfysf] k|frLg P]ltxfl;s gfd ClIfktg xf] . To;a]nf ToxfF kfFr;o hgf ClIfx¿ a:g] cf>d /x]5 . ;fy} d[ux¿ c;ª\Vo dfqfdf ToxfF x'Fbf To; 7fpFnfO{ d[ubfj klg elg+bf] /x]5 . o;/L klxn]b]lv g} Tof] If]q /d0fLo pkjg ePsf] / kl5 ToxfF a'4b]jsf] cfudg x'Fbf ;'gdf ;'uGw eg]´}+ Tof] If]qn] kljqtfsf] afSnf] 3'D6f] cf]9\g] ;f}efUo kfPsf] /x]5 . t/ a'4sf] ToxfF cfudgkl5 nueu #)) jIf{;Ddsf] ToxfFsf] P]ltxfl;s k[i7e"ldaf/] s]xL cQf]kQf] g} ePg5 . lsgeg] To;a]nflt/sf s'g} klg :tDe km]nf kg{ ;s]g5 . To;kl5 ;d|f6 czf]s ToxfF cfO{ …czf]s :tDeÚ / …wd{/flhs :t"kÚ agfPkl5 dfq of] 7fpF kljq a'4 e"ld xf] egL k|l;l4 x'g yfn]5 . af}4 wd{sf] k|d'v :yn alg;s]sf] oxfF ;ftf}+ ztfAbLlt/ Pp6f o:tf] eJo wdf{zfnf aGof] hxfF !%)) hgf af}4 leIf'x¿nfO{ vfg] a:g] /fd|f] Joj:yf lyof] . o;/L ;f/gfysf] dxQf lbg–b'u'gf /ft–rf}u'gf x'Fb} To;sf] ul/dfdo ufyf eg] af¥xf}+ ztfAbL;Dd /Xof] . To;kl5 agf/;sf lxGb" /fhfx¿n] ;f/gfylt/ u'Daf, wd{zfnf, :t"kx¿ eTsfpg nufO{ ltgsf OF6f, 9'Ëfx¿ cf–cfˆgf OR5fg';f/sf ejgx¿ agfpg p7fP/ nu] . To:t} d';ndfgx¿sf] zf;gsfndf ;f/gfysf] s]xL s'g} pGglt ePg a? cjglt g} eP . s]jn d'un /fhf csj/n] eg] ;f/gfysf] kljq :t"kdf ldgf/ agfO{ clnslt eof] klg s]xL ;3fp k'¥ofOlbP . To;kl5 cª\u|]hx¿sf] zf;gsfndf ;f/gfyn] P]ltxfl;s dxTj /fVb5 eGg] ufO{+u'O{+ xNnf rn]5 / To;}n] ToxfF ;g\ !&(* df s]xL pTvgg sfo{ eP5 t/ 7f]; s'/f s]xL ge]6fpFbf Tof] xNnf To;} ;]nfP/ uP5 . kl5 ;g\ !*#^ df ToxfF km]l/ k|l;4 k'/ftTjj]Qf cn]sh]G8/ slgª3dn] /Fd|/L pTvgg sfo{ ;'? u/]5g\ . geGb} pgsf] ;d´bf/Lk"0f{ pTvggaf6 ToxfF Pskl5 csf]{ dxTjk"0f{ ;fdu|Lx¿ km]nf k/]5g\ . To; If]qsf] lj:t[t pTvggaf6 d'unuGws'6L laxf/, wd{/flhs :t"k, Pp6f af}4 laxf/ / Pp6f dlGb/ klg e]l6P5g\ . ;fy} a'4sf ljleGg d'b|fsf d"lt{x¿, l;+x :tDe, czf]s :tDex¿ klg e]l6P5g\ . pTvggaf6 k|fKt ;fdu|Lx¿af6 s] yfxf eof] eg] ;f/gfysf] ljsf; / ;+/If0f j:t'tM af}4 wd{df cf:yf /fVg] To;a]nfsf /fhf–dxf/fhfx¿af6 dfq ePsf /x]5g\ . To;kl5 aL;f}+ ztfAbLdf cfP/ ;f/gfysf] dxQf km]l/ Psk6s Tolt a]nfb]lv ´s´sfP/ ´NSof] ha ef/tsf tTsfnLg efO;/fo n8{ s'h{gn] a8f] lbnr:kL lnO{ To; 7fpFsf] ;+/If0f, hL0ff]{4f/ / k'gM lgdf{0f ub}{ ToxfFsf] /d0fLotfdf oy]i6 ;3fp k'¥ofpFb} xfnsf] cj:yf;Dd k'¥ofpgdf 7"nf] of]ubfg u/] . o;/L ;f/gfyh:tf] af}4 wd{:ynsf] cfw'lgs ljsf;df Pshgf cª\u|]h;fx]an] u/]sf] cle?lrk|lt cfef/ JoQm ub}{ pgnfO{ Gofgf] clejfbg ug{ d lxrlsrfpGg .

wd{/flhs :t"k

To;kl5 ufO8n] xfdLnfO{ wd{/flhs :t"ksf] eUgfjz]If ePlt/ nu]/ b]vfP . O;fk"j{ t];|f] ztfAbLdf ;d|f6\ czf]sn] agfPsf] of] :t"ksf] ctLtsf] b'Mvk"0f{ 36gfnfO{ k|:t't ub}{ ufO8n] ;g\ !&($ df sfzL g/]zsf bLjfg hutl;+xn] of] :t"knfO{ etfe'Ë kf/L eTsfO{ o;leqsf eujfg\ a'4sf ;'Gb/ k|ltdfnfO{ u+ufdf ˆoflnlbP eg] . wd{/flhs :t"ksf] s?0fsyf ;'Gbf xfn;fn} ;g\ @))! dfr{ ! b]lv ckmuflg:yfgsf tflnafg ;d"xn] afldofg zx/df /x]sf] ljZjs} ;a}eGbf cUnf] -!&% lkm6 prfOsf]_ plePsf] a'4sf] d"lt{ Wj:t kf/]sf] b'Mvb 36gf ;D´g k'u]+ . ckmuflg:yfgdf kfFrf} ztfAbLdf lgld{t a'4sf] Tof] eJo P]ltxfl;s dxTjsf] d"lt{nfO{ gi6 gug{ ljZjsf w]/} d'n'saf6 cg'/f]w ul/of] . slt 7fpFdf t pgLx¿sf] s's[Tok|lt lj/f]w tyf h'n'; klg lgl:sof] . t/ tL wd{ c;lxi0f' tflnafgnfO{ s]6Ln] 5f]Pg .

d"nuGws'6L ljxf/

dfly pNn]lvt wd{/flhs :t"k ePsf] 7fpFlt/ ;–;fgf w]/} cf]6f :t"kx¿sf eUgfjz]Ifx¿ b]vfpFb} >4fn' eQmhgx¿n] cf–cfˆgf OR5fcg';f/ oL :t"kx¿ agfPsf x'g\ eGg] s'/f klg ufO8n] atfP . ot}lt/ /x]sf] sl/a @)–@% km'6 cUnf] eUgfjz]If b]vfpFb} o; If]qsf] d'Vo k'/fgf] d"nuGws'6L ljxf/ oxL xf] eg] . k|l;4 lrlgofF ofqL …Xj]g ;fFun]Ú oxL d"nuGws'6Ldf eujfg\ a'4 cf/fd ug'{x'GYof], jIff{af; a:g'x'GYof] / Wofg ug'{x'GYof] eg]/ cfˆgf] ofqf ljj/0fdf n]v]sf] kfOG5 . kl5 cf7f} ztfAbLdf oxL 7fpFdf eJo ljxf/ aGof] h;nfO{ d"nuGws'6L ljxf/ elgof] . eujfg\ a'4 a:g'ePsf] o:tf] kljq 7fpFnfO{ gd:sf/ u/L xfdLn] cf–cfˆgf] >4f;'dg r9fof}+ .

czf]s :tDe

To;kl5 xfdL Tot}lt/ clnk/ ;d|f6 czf]sn] k|lt:yfkg u/]sf] czf]s :tDe x]g{ uof}+ . slnËsf] o'4kl5 o'4sf] aLeT;tfaf6 lj/Qm eO{ o'4sf] gLltnfO{ g} kl/Tofu u/L ;d|f6 czf]s a'4b]jn] k|ltkfbg ug'{ePsf] zflGt / ldqtfsf] af6f]lt/ pGd"v x'g yfn]5g\ . To;}n] af}4 wd{sf] k|rf/–k|;f/df logL bQlrQ eP5g\ . To;}n] ljleGg af}4 :ynx¿ h:t} ;fFrL, j}zfnL, n'lDagL / ;f/gfydf logn] 7"nf cUnfcUnf :tDex¿ v8f u/L To;df a'4wd{af/] clen]v sf]g{ nufP5g\ . ;f/gfydf ePsf] czf]s :tDesf] prfO klxn] @) ld6/ lyof] /] . t/ clxn] of] :tDesf] ¿kdf v8f 5}g . cfkm} 9n]/ xf] jf c¿ s;}n] lauf/]/ xf] of] xfn tLg rf/ 6'qmfdf ljeflht 5 . aLrsf] / tNnf] efu ToxL+ v'Nnf pBfgdf kmnfdsf] /]lnªleq} s;}n] 5'g g;lsg] u/]/ htg;fy /flvPsf] xfdLn] b]Vof}+ . o; :tDesf] dflynf] efurflx+ ;f/gfy ;ª\u|xfnodf ;'/lIFt;fy /flvPsf] 5 eGg] s'/f czf]s :tDesf] uxgtf / dxQfaf/] ufO8n] atfP . km6fkm6 kmnfs]sf] j0f{gaf6 d Ps lsl;dn] :tlDet g} ePF . p;sf] j0f{gaf6 yfxf kfPF, sdnsf] km"nsf] efjdf lgld{t Tof] czf]s :tDeaf/] ljleGg ljåfg\x¿n] ljleGg cy{ nufPsf 5g\ . Tof] :tDesf] dfly 6'Kkfdf rf/ lbzflt/ kms]{sf rf/cf]6f 6fpsf] ePsf] Pp6f cf;gdf a;]sf] Pp6f l;+xsf] d"lt{sf] tn aLrdf Pp6f rqm 5 h;n] wd{–rqmnfO{ ;+s]t u/]sf] xf] . ToxL rqm cyf{t\ wd{ rqmnfO{ k|tLssf] ¿kdf ef/t ;/sf/n] :jtGqtfkl5 cfˆgf] /fli6«o ´08fsf] aLrdf /fvL a'4 / af}4 wd{nfO{ oyf]lrt ;Ddfg u/]sf] 5 eGg] ;'Ggf;fy v'zLn] ub\ub\ x'g k'u]+ . of] s'/f dnfO{ klxn] yfxf lyPg . a'4sf] lzIff k|tLsfTds ¿kn] ;+;f/ ;dIf k|:t't ug{ ef/t ;/sf/n] u/]sf] of] ;Tsfo{ ;fFRr} ;¥xfxgLo 5 . a'4b]jsf] dlxdf a'´]/ o; lsl;dsf] ;b\a'l4 / ;b\ljj]s xfdL g]kfnLdf slxn] k|:km'/0f xf]nf egL d 3f]l/g k'u]+ ToxfF To;a]nf . czf]s :tDesf] dflyNnf] efu ToxfF gx'Fbf o;af/] ufO8n] j0f{g u/]sf s'/fx¿ xfdLn] b]Vg gkfpFbf eg] clnslt a]:jflbnf] cg'ej ToxfF x'g uof] .

cGTodf xfdL ToxfFsf] ;'Gb/ v'Nnf afl6sfdf 3'ld/Xof}+ . ToxfF oqtq d[ux¿sf] r'na'n] rfn / psfnL–cf]/fnL rp/sf] jl/kl/ ljljw yl/sf xl/ofnL af]6la?jf b]Vtf dg To;} To;} /dfO/Xof] . ;fFRr} ;f/gfysf] pBfg eJo ;'Gb/ tyf /d0fLo 5 . ljb]zL d'n's ef/tsf ljleGg 7fpFdf a'4sf] dlxdf ´Nsfpg] ljljw af}4:ynnfO{ hL0ff]{4f/ tyf k'gM lgdf{0f u/L /fd|/L ;hfO/fv]sf] b]Vtf d :tlDet / pNnl;t b'j} x'g]u5'{ . To;}n] xf]nf w]/} ljb]zLsf] dgdf a'4 ef/tLo x'g\, ef/tdf hGd]sf x'g\ eGg] unt wf/0ff knfPsf] . Psrf]l6 d Kofl/;df 5Fbf Pp6f kf6L{df ;fd]n ePsf] lyPF . To;a]nf ToxfF ljljw ljIfodf /dfOnf] ukm;km rn]sf] lyof] . /fhgLltb]lv cfly{s clg of}gb]lv wfld{s tyf P]ltxfl;s ljleGg ljIfodf cf–cfˆgf] wf/0ff JoQm x'Fb} lyof] . olQs}df ;+;f/sf ljleGg wd{af/] rrf{ rNof] . af}4 wd{af/] klg s'/f p7\of] . d}n] cfˆgf] gfs 7f8f] kfg{ a'4 g]kfnL x'g\, pxfFsf] hGd g]kfnsf] n'lDagLdf ePsf] xf]eg]+ . d]/f] of] egfOnfO{ OG8f]g]l;ofsf ld:6/ agafªn] ;fkm c:jLsf/ ub}{ a'4 ef/tLo x'g\ eg] . d}n] cfˆgf] lh2L 5f]l8g\ / eg]F –æx]/ ld:6/, tkfO{+ dfGg';\ of gdfGg';\ dnfO{ s]xL eGg' 5}g t/ a'4 g]kfnL x'g\, pgL g]kfndf hGd]sf dxfdfgj x'g\, o;sf] nflu hlt afhL /fVg'k/] klg, h] lsl/of vfg' k/] klg tof/ 5' .Æ dnfO{ To;a]nf cfˆgf] df}lns xsdf r"k nfu]/ a:g' b]zb|f]xL x'g'h:tf] klg nfUof] . To;}n] d}n] Kof6Kof6 af]Ng 5f8]sf] lyOg . t}klg afgafªn] d]/f] s'/fdf ljZjf; u/]s} xf]Og . To;}n] dnfO{ s]xL xLgtfaf]w klg eof] . ljZjdf g]kfn / g]kfnL cl:tTj g} gePsf] h:tf] n3'tfef; dnfO{ x'Fb} lyof] . t}klg ;To s'/fdf d cl8u e}/x]+ . kl5 cfˆg} b]zdf kms]{kl5 pko'{Qm 36gf lal;{;s]sf] lyPF . t/ afgafªn] lal;{Psf] /x]g5 . Ps–8]9 jIf{kl5 d}n] 3/df crfgs Pp6f kq kfPF . OG8f]g]l;ofaf6 pxL ld:6/ afgafªn] k7fPsf /x]5g\ . To; kqdf afgafªn] Ifdf ofrgf ub}{ n]v]sf lyP –æld:6/ /fhsl0f{sf/, tkfO{+ g} 7Ls x'g'x'G5, a'4sf] b]z g]kfndf d PskN6 h?/ cfpg]5' … .Æ pgsf] of] kq k9\g kfpFbf dnfO{ nfv kfP´}+ eof] / o;af6 a'4k|lt d]/f] dfof / >4f ´g\ a9\g yfNof] . h]xf];\ a'4sf] hGdaf/] Pshgf ljb]zL;Fu ePsf] jfbljjfbaf6 a'4sf] ljIfodf xfdLn] ug'{kg]{ s'/f w]/} 5g\ eGg] s'/f :jtM l;4 5 .

a'4sf] dlxdf ´Nsfpg] ;f/gfysf] Tof] kljq pBfgnfO{ lrlrkfkf u/L /fd|/L ;+/If0f ul//fv]sf] b]Vbf dgdg} ef/tLo hgdfg;k|lt s[t1tf JoQm u/]+ d}n] . a'4sf] ul/df b]vfpg] of] ;f/gfy:ynsf] e|d0f ubf{ xfdLsxfF s/f]8f}+ nufgL e};s]sf] ljb]zL ;xof]u / ;b\efjgf;d]t k|fKt n'lDagLsf] rxlsnf] ¿k of] hLjgsfndf b]Vg kfOg] xf] ls xf]Og eGg] v'Nb'nLn] u|:t ePF .


d"n n]v || ;do—;Gbe{ || syf || sljtf || lrGtg || (!cf}+ l;l2r/0f hoGtL
g]kfnL afn;flxTosf] ;ojif{ || ljj]rgf || lrgf/L || cfFs'/f || ofqf–;+:d/0f || lgaGw || ljrf/ d~r
k|;Þª\uj;
|| kq–kqf+z  || k':ts klqsf || Joª\Uo || ;f/f+zdf || snf || ;Gbe{ || Home

Send your comments and letters to the editor at gtrn@mos.com.np
2002 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on MADHUPARKA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US   CLICK HERE FOR PAST ISSUE   ADVERTISE WITH US   

BACK TO THE TOP