mainlogo2.jpg (11011 bytes)

sadhanalogo.jpg (11944 bytes)
Vol. 8 :: No. 09
Bhadra 15 - Ashwin14,
2057
0N A TRIAL BASIS 
This page is still under construction....

cfj/0f


cft+sjfb M g]kfnlj?4 ef/tLo e"ldsf] k|of]u

– nId0f clwsf/L

k]Daf kqmfp k¥of]. /fhwfgLdf lj:kmf]6 u/fO{ cft+s dRrfpg] sfo{ klg layf]lnof]. k|wfgdGqLsf] ef/t e|d0fsf] k"j{;GWofdf sf7df8f}+df lj:kmf]6 u/fpg] p2]Zon] 7"nf] dfqfdf lj:kmf]6s kbfy{ af]s]/ cfPsf] k]DafnfO{ sfd kmQ] gx'"b} k|x/Ln] ‘‰ofk’ kf¥of]. /fhwfgL k'lu;s]sf] k]DafnfO{ $ ;o $) u|fd lj:kmf]6s kbfy{;lxt kqmfp u/]kl5 dfcf]jfbL ;+u7gleq ;g;gL km}lnof].

/fd]5fk lgjf;L k]Dafn] cfkm"n] ;f] lj:kmf]6s kbfy{ ef/tsf] pQ/k|b]zaf6 NofPsf] aofg cg';Gwfg 6f]nLnfO{ lbof]. p;sf] aofgcg';f/ pQ/ k|b]zsf] PS;Knf]l;e lnld6]8 sDkgLaf6 ;f] lj:kmf]6s kbfy{ NofOPsf] xf] / p;nfO{ ef/tl:yt dfcf]jfbL g]tfx?n] sf7df8f}+ / /fd]5fkdf k'¥ofpg k7fPsf x'g\. o;} l;nl;nfdf sf“s8le§fsf] a;af6 of] zlQmzfnL lj:kmf]6s kbfy{ uf]Ko?kdf af]s]/ /fhwfgL l5b}{ lyof].

g]kfnsf k|wfgdGqLsf] ef/t e|d0fsf a]nf ‘cft+sjfb’ lgoGq0f klg Pp6f d'Vo Ph]08fsf ?kdf /x]sf] / g]kfnsf] ;Gbe{df cft+sjfb eGgfn] dfcf]jfbLx?n] ef/tdf ;+ul7t eO{ g]kfndf lx+;fTds cfGbf]ngdf ;l/s x'g' g} xf]. csf]{lt/ ef/tn] g]kfndf sflZd/L k[ystfjfbL / cfO{P;cfO{sf ef/tlj/f]wL ultljlw al9/x]sf] cf/f]k nufPsf] 5. o;nfO{ lgoGq0f ug]{ ;DaGwdf k|wfgdGqLsf] e|d0fsf cj;/df x'g] jftf{df ‘cft+sjfb lgoGq0f’ ;DaGwL Ph]08f /fVg s]xL xKtfcl3 g]kfn–ef/tsf u[x ;lrjx? ;xdt ePsf lyP, h'g s'/f dfcf]jfbLx?nfO{ dg k/]sf] lyPg. To;}n] e|d0fsf] k"j{;GWofdf /fhwfgLdf lj:kmf]6 u/fO{ cfqmf]z JoQm ug]{ k|of; ul/b} lyof].

g]kfn ef/taLrsf] v'nf l;dfgfsf sf/0f clxn] b'j} b]zdf cft+sjfbLnufot ljljw ;d:ofx? j[l4 x'"b} uPsf 5g\. sl/a ! c/a hg;+Vof ePsf] ljzfn ef/t;"u # lt/ ;Ldf hf]l8Psf] ;fgf] d'n's g]kfnn] ef/tn] eGbf a9L ;d:ofx? ef]Ug'kl//x]sf] 5. o;} ;Gbe{df g]kfn–ef/tsf] v'nf ;LdfnfO{ lgoldt tyf lgolGqt ug'{kg]{ s'/f hg:t/af6 ;d]t pl7/x]sf] 5.

g]kfnlj?4 ef/tLo e"ldsf] k|of]u

x'g t ef/tn] g]kfnnfO{ kfls:tfgL u'Ktr/ ;+:yf / sfZdL/L k[ystfjfbLx?sf] ultljlw a9\g lbPsf], g]kfnaf6 ef/tlt/ xftxltof/ ;KnfO x'g] h:tf] cf/f]kx? nufO/x]sf] 5. s'g} b]zsf] gful/s cfkmgf b'?:t sfuhftsf cfwf/df lgodk"j{s csf]{ b]zdf uP/ a:g' c;fdfGo s'/f xf]Og. To:tf] dflg; u'Ktr/ klg x'g ;S5. t/ Ps b]zaf6 csf]{ b]zdf u}/sfg'gL ?kdf xltof/ ;KnfO x'g' c;fdfGo xf] / g]kfnaf6 ef/tlt/ xltof/ ;KnfO x'g] ;Defjgf klg 5}g.

;}lgsx?n] k|of]u ug]{ lu|g]8 M dfcf]jfbLx?sf lgldt ef/taf6 cfPsf zlQmzfnL lu|g]8x? .
;}lgsx?n] k|of]u ug]{ lu|g]8 M dfcf]jfbLx?sf lgldt ef/taf6 cfPsf zlQmzfnL lu|g]8x? .

g]kfn cfkm" xftxltof/sf] pTkfbs /fi6« xf]Og / s'g} klg lsl;dsf] xltof/sf] l8n/ klg 5}g. g]kfndf sfdLsf] cf/gdf aGg] ;fdfGo aGb's klg u}/sfg'gL xf]. zfxL ;]gfn] cfkmgf nflu cflwsfl/s ?kdf s]xL xltof/ agfp"5 t/ Tof] Aof/]saf6 aflx/ cfp"b}g. g]kfnsf] pQ/L ;Ldf cToGt} s8f ePsfn] ;/sf/L:t/df afx]s Totfaf6 xltof/ g]kfn cfpg] klg ;Defjgf 5}g. xjfO{ dfu{af6 xltof/ cfpg] ;Defjgf g} x'"b}g. To;f] eP g]kfndf xltof/ sxf“af6 cfp“5 t <

g]kfndf cfpg] u}/sfg'gL xft– xltof/sf] ;|f]t ef/tlt/sf] nfdf] / v'nf l;dfgf g} xf]. ef/taf6 g]kfndf u}/sfg'gL ?kdf xftxltof/ cfO/x]sf] / g]kfndf lg/Gt /?kdf lx+;fTds ultljlw al9/x]sf] 5. clxn] dfcf]jfbLx?n] k|of]u ul//x]sf xltof/x?sf] ;|f]t -hgtf / k|x/L;"u vf]l;Psf s]xL xltof/afx]s_ ef/t g} ePsf] s'/f dfcf]jfbLx?n] k|of]u u/]sf xltof/sf] cWoog ul//x]sf k|x/L clwsf/Lx?n] atfPsf 5g\. ef/taf6 cfPsf] xltof/ g]kfnsf] lx+;fTds ultljlwdf k|of]u eO/x]sf] ;Gbe{df g]kfnaf6 km]l/ ef/tlt/} xltof/ hfg] s'/} x'"b}g. t/ klg ef/t blIf0f Pl;ofsf] zlQmzfnL /fi6« ePsf] / cGt/f{li6«o :t/df g} ;~rf/dfWodsf] kx'"r ePsf]n] pgLx?sf] PstkmL{ k|rf/sf] df/df g]kfn lklN;O/x]sf] 5. jf:tjdf eGg] xf] eg] g]kfnsf] cft+ssf/L ultljlwdf ef/tLo e"ld cTolws ?kdf k|of]u eO/x]sf] 5 eg] ;Ldf If]qdf ef/tLox?n] cfk/flws ultljlw klg a9fO/x]sf 5g\ / o;sf] Pp6f d'Vo sf/0f g]kfn–ef/taLrsf] v'nf l;dfgf klg xf].

dfcf]jfbLx?n] v'Nnf l;dfgfsf] b'?kof]u ub}{ ef/taf6 NofPsf] uf]nLx?, ad k/LIf0f ug]{ dN6L  ld6/ lj:kmf]6s kbfy{ /flvPsf] k|];/ s's/ ad, ;s]6 ad, tf/fx? / cGo ;fwgx? .
dfcf]jfbLx?n] v'Nnf l;dfgfsf] b'?kof]u ub}{ ef/taf6 NofPsf] uf]nLx?, ad k/LIf0f ug]{ dN6L  ld6/ lj:kmf]6s kbfy{ /flvPsf] k|];/ s's/ ad, ;s]6 ad, tf/fx? / cGo ;fwgx?

g]kfndf eO/x]sf] dfcf]jfbLx?sf] lx+;fTds ultljlwsf] k"jf{wf/ ef/tLo e"lddf g} tof/ eO/x]sf] 5 eg] xftxltof/ klg ef/tlt/af6} cfO/x]sf] 5. ef/tLo ;Ldf k|x/Ln] ;Ldf v's'nf] u/]kl5 dfcf]jfbL / dflkmof tyf t:s/x?n] g]kfnlt/ xltof/ t:s/L u5{g\.

dfcf]jfbLsf xltof/ sxf“af6 cfp"5g\<

k|x/L k|wfg sfof{no sfo{ ljefusf P;P;kL cd/l;+x zfxsf cg';f/ g]kfndf cft+ssf/L ultljlw ug]{ dfcf]jfbLx?sf] ;Dks{ ef/tsf] ljxf/df /x]sf dfcf]jfbL sDo'lgi6 ;]G6/, cfGb| k|b]zsf] lkk'N; af/ u|'k / cf;fdsf] pNkmf gfds cft+ssf/L kf6L{x?;"u ePsf] s'/f k|dfl0ft 8s'd]G6 g} kfOPsf] 5. dfcf]jfbL ultljlwsf] ;'/lIft / pj{/ e"ld ef/t g} ePsf] 5, ef/tn] rfxg] xf] eg] t'?Gt} /f]Sg ;lsG5. P;P;kL zfxsf cg';f/ dfcf]jfbLx?sf] xftxltof/ / ;}Go tflnd ef/td} eO/x]sf] 5 eg] lj:kmf]6s kbfy{ k|of]u ug]{, xftxltof/ lgdf{0f / k|of]u;DaGwL tflnd klg ef/td} eO/x]sf] 5. ef/tsf cft+sjfbL sDo'lgi6 ;+u7g– x?;"u ldn]/ ef/tLo e"lddf g]kfnsf dfcf]jfbLx?n] pQm sfo{x? ul//x]sf eGg] 8s'd]G6x? g} kfOPsf 5g\. pxf“sf cg';f/ xfn dfcf]jfbLx?n] k|of]u ul//x]sf xftxltof/x? s8{, _o'h, uf]nL, af?b cflb ef/taf6} cfO{ pgLx?sf] xftdf k'u]sf] s'/f k|dfl0ft eO;s]sf] 5.

ef/taf6 sRrf kbfy{ NofO{ g]kfndf dfcf]jfbLx?n] agfP/ hldgdf uf8]sf -PDa'; yk]sf]_ kfOk adx?  k|x/L¢f/f a/fdb ul/+b}
ef/taf6 sRrf kbfy{ NofO{ g]kfndf dfcf]jfbLx?n] agfP/ hldgdf uf8]sf -PDa'; yk]sf]_ kfOk adx?   k|x/L¢f/f a/fdb ul/+b}

Psflt/ ef/tLo pu|jfbLx?n] dfcf]jfbLx?nfO{ ;}Go tflnd, xftxltof/ tflnd / xltof/ pknAw u/fO/x]sf 5g\ eg] csf]{lt/ ef/tLo ahf/df P;Pncf/, y|Lg6 / Ps] $& ;Ddsf xltof/ ;lhn} lsGg ;lsg] ePsfn] g]kfn–ef/t v'nf l;dfgfsf] k|of]u u/L ef/taf6 g]kfnlt/ lj:kmf]6s kbfy{ / xltof/ cfO/x]sf] 5. csf]{lt/ ;Ldf If]qdf t:s/L / cGo ck/fw ug]{ dflkmof ;d"xx?n] klg dfcf]jfbLx?nfO{ xftxltof/ pknAw u/fO/x]sf 5g\.

k|x/L pRr ;"q eG5– ‘dfcf]jfbL cfGbf]ng ;'? ePkl5 ef/tLo e"ldaf6 xftxltof/ ;KnfO x'g,] ;}Go tflnd x'g] h:tf ultljlw yfxf x'gf;fy xfdLn] af]8{/ lgoGq0f ug'{k5{ eg]/ ;'emfj lbPsf lyof}+, t/ ;/sf/n] To;sf] jf:tf u/]g .’

ef/taf6} dfcf]jfbLx?sf] lgldt NofOPsf /fOkmn ug, k]:tf]n / b'/ljgx?
ef/taf6} dfcf]jfbLx?sf] lgldt NofOPsf /fOkmn ug, k]:tf]n / b'/ljgx?

ef/tLox?åf/f g]kfndf eO/x]sf ck/fw

o:t}u/L v'nf l;dfgfsf] b'?kof]u u/L ef/tLox?n] g]kfndf ljleGg cfk/flws ultljlw ul//x]sf 5g\. cGo If]qdf eGbf ;Ldf If]qdf cfk/flws ultljlw a9L x'g] u/]sf] / o:tf ck/fwdf ef/tLox?sf] e"ldsf a9L x'g] u/]sf] s'/f g]kfn k|x/L ck/fw cg';Gwfg ljefusf P;P;kL ljho/fh e§ atfpg'x'G5. pxf“sf cg';f/ ;Ldf If]qdf x'g] ck/fwx?df 8s}tL, ckx/0f, nfu"cf}ifwsf] sf/f]af/, r]nLa]6L a]rljvg, xltof/ tyf v/vhgf, hfnL gf]6 / xTof g} d'Vo x'g\.

;Ldf If]qdf x'g] ck/fwsf] tYof+s ljZn]if0f ub}{ P;P;kL e§n] eGg'eof]– g]kfndf x'g] ckx/0fsf clwsf+z 36gfdf ef/tLox?sf] ;+nUgtf 5 eg] ;Ldf If]qdf x'g] 8s}tLdf *) k|ltzteGbf a9L 36gfdf ef/tLox?sf] ;+nUgtf ePsf] kfOPsf] 5. 8s}tLsf 36gf d'Vot M df]/ª, ;'g;/L, ;Kt/L, l;/xf, wg'iff, ;nf{xL, /f}tx6, af/f, k;f{, ?kGb]xL, slknj:t' cflbdf 5g\ eg] ckx/0fsf 36gf k;f{df ;a}eGbf a9L 5g\. To;kl5 /f}tx6, af/f / hgsk'/df klg b]lvPsf] 5. pxf“sf cg';f/ g]kfnLx?af6 ;Ldf If]qdf ckx/0f b]lvPsf] 5}g.

ckx/0fsf 36gfdf ef/tLonfO{ ef/tLon] g} ckx/0f u/L g]kfndf Nofpg] / g]kfnLnfO{ ckx/0f u/L ef/tlt/ nfg] ul/G5. o:tf 36gf ;Ldf If]qdf cTolws ?kdf al9/x]sf] eP tfklg k|x/LnfO{ va/ gu/L cleefjsn] lkm/f}tL a'emfP/ kmsf{pg] u/]sfn] ckx/0fsf 36gf k|x/L /]s8{df yf]/} b]lvG5 / g]kfndf NofPsf 36gfdf k|x/Ln] va/ kfPdf 5'6fP/ lkmtf{ ug]{ u/]sf] atfOPsf] 5.

clxn] 7"nf] ;d:ofsf ?kdf /x]sf] r]nLa]6L a]rljvgsf] ck/fw lgoGq0f gx'g'df v'nf l;dfgf klg Pp6f sf/0f ePsf] s'/f ck/fw cg';Gwfg ljefusf clwsf/Lx? atfp"5g\. g]kfnLx? / ef/tLox?sf] ;+nUgtfdf x'g] of] ck/fw lgoGq0fsf nflu klg af]8{/ lgoldt ug'{kg]{ pgLx?sf] /fo 5. vf;u/L kxf8L If]qsf o'jtLx?nfO{ g]kfnL bnfnx?n] nfg] u/]sf 5g\ eg] t/fO{ If]qsf o'jtL n}hfg]df ef/tLox?sf] ;+nUgtf b]lvG5. o:t} /fhwfgLdf un}+rf sf/vfgfdf sfd ug]{x?nfO{ g]kfnLx?n] / uf/d]G6\; sf/vfgfdf sfd ug]{ g]kfnL o'jtLx?nfO{ ef/tLo bnfnx?n] k|]d ljjfx tyf ef/tsf] csf]{ /fd|f] sf/vfgfdf sfd nufOlbg] axfgfdf g]kfnL o'jtLx?nfO{ ef/tdf n}hfg] / j]Zofnodf a]Rg] u/]sf] s'/f ck/fw cg';Gwfg ljefuaf6 yfxf ePsf] 5. t/ k|foM o:tf 36gfdf bfaLsf ;fy ph'/L kg{ cfpb}g. x/fof] eGg];Dd sxL+ ph'/L kg{ ;S5.

ef/t lt/sf] v'nf ;Ldfgfaf6 ca}w ?kdf NofOPsf xltof/sf] k|of]u u/L dfcf]jfbLx?n] xfqmd0f ubf{ lg:s]sf] ljeT; kl/0ffd
ef/t lt/sf] v'nf ;Ldfgfaf6 ca}w ?kdf NofOPsf xltof/sf] k|of]u u/L dfcf]jfbLx?n] xfqmd0f ubf{ lg:s]sf] ljeT; kl/0ffd

o:t} klZrd t/fO{ If]qsf ?kGb]xL, slknj:t', bfª cflb lhNnfsf o'jtLx?nfO{ v]tLsf] l;hgdf -vf;u/L wfg /f]Kg_ sfdsf nflu eg]/ ef/tLo bnfnx? cfO{ ;d"x–;d"xdf nfg] u/]sf 5g\ tLdWo] sof}+ o'jtLx? #–$ jif{b]lv 3/ gkmls{Psf] a'lemPsf] 5. o:t} klZrd g]kfnsf gfafnsx?nfO{ klg ef/tLo bnfnx?n] k|nf]egdf kf/L ;d"x–;d"xdf ef/tlt/ nfg] u/]sf 5g\. o:tf s]6fs]6Lx? aw'"jf dhb'/ tyf 3/]n' gf]s/sf ?kdf / sf]xLnfO{ c+u a]rljvgsf nflu ;d]t k|of]u ul/g] atfOG5.

g]kfn–ef/t v'nf l;dfgfsf sf/0f ;Ldf If]qdf cfly{s ck/fw klg lgs} x'g] u/]sf] 5. t];|f] d'n'saf6 cfoft ul/Psf j:t' -k]6«f]lnod kbfy{ cflb_ ef/tdf eGbf g]kfndf ;:tf] x'gf;fy ef/tlt/ rf]/L lgsf;L x'g] u/]sf] 5 eg] ef/tdf pTkflbt ;fdfgx? klg g]kfnlt/ tZs/L x'g] u/]sf] 5.

ef/tLo gful/sx?n] v'nf l;dfgfsf] kmfObf p7fO{ g]kfndf ljleGg h3Go ck/fwx? klg ug]{ u/]sf 5g\. ck/fw cg';Gwfg ljefuaf6 k|fKt ut # jif{sf] tYof+s x]bf{ lgDg lsl;dsf ck/fw ef/tLo gful/sx?af6
eO{ cbfntaf6 bf]ifL k|dfl0ft ePsf] b]lvG5.

g]kfnsf ;f+;b ldhf{ lbn;fb j]unfO{ ef/tLo ck/flwx?n] ;+;fem} /fhwfgLdf o;/L uf]nL k|xf/ u/]/ xTof u/]sf lyP . plgx?n] df]6/df n]sfO{ v'nf l;dfgfaf6 xltof/ NofPsf lyP . Og;]6df ef/tLo xTof/fx? -s_ /fh]Gb| k'hf/L -v_ ;+ho df6s/
g]kfnsf ;f+;b ldhf{ lbn;fb j]unfO{ ef/tLo ck/flwx?n] ;+;fem} /fhwfgLdf o;/L uf]nL k|xf/ u/]/ xTof u/]sf lyP . plgx?n] df]6/df n]sfO{ v'nf l;dfgfaf6 xltof/ NofPsf lyP . Og;]6df ef/tLo xTof/fx? -s_ ;Gb]z zdf{ -v_ ;+ho df6s/
-u_ /fh]Gb| k'hf/L

st{Jo Hofg !&
rf]/L $$
/xhgL -xltof/ b]vfO{ n'6\g]_ ^
8f“sf $%
v'g 8f“sf &
hfnL gf]6 !^
nfu"cf}ifw *^
7uL #
xftxltof/ !
;jf/L Hofg @
hLp df:g] a]Rg] !
ha/h:tL s/0fL !
ckx/0f !#
gful/stf k|df0fkq lst]{ !
rf}kfo rf]/L ^
s]xL ;fj{hlgs ck/fw $

ck/fw cg';Gwfg ljefusf cg';f/ ef/tLox?åf/f Jojxf/df eO/x]sf] ck/fweGbf of] lgs} sd ;+Vof xf]. lsgeg] o:tf sof}+ ck/fwsf] ph'/L k|x/Ldf btf{ x'g} cfp"b}gg\, ph'/L eP/ klg k|df0fsf] cefjdf cbfntdf d'2f rnfpg g;lsPsf] x'g;S5 / s]xL cg';Gwfgs} l;nl;nfdf klg 5g\. ef/tLox?n] u/]sf y'k|} ck/fwx? k|df0fsf] cefjdf d'2f rNg g;s]sf / k|dfl0ft x'g g;s]sf y'k|} s];x? 5g\.

g]kfnLx?n] klg ef/tdf ck/fw u5{g\

o;sf ;fy} ef/tdf sfd ug{ uPsf vf;u/L g]kfnsf kxf8L If]qsf dflg;x?n] klg ef/tdf ck/fw u/L kmls{g] u/]sf] kfOPsf] 5. ck/fw cg';Gwfg ljefun] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ ef/tsf lbNnL, kGhfa, nvgf}, n'lwofgf cflb ljleGg 7fp"df rf}sLbf/L ug{ uPsf s]xL g]kfnLx?n] wg–;DklQ rf]g{ xTof;d]t ug]{ u/]sf 5\g\. o;/L rf]/L x'g] 36gf jif{df sDtLdf #) j6f;Dd ePsf] / tLdWo] %) k|ltzt hlt s];df xTof g} x'g] u/]sf 5\g\.

log} ck/fwLnfO{ vf]Hb} abL{wf/L ef/tLo k|x/Lx? a]nfa]nfdf xltof/;lxt g]kfn lelqG5g\. o:tf k|x/LnfO{ kLl8t kIf cfkm}+n] vr{;d]t lbP/ kqmfp ug{ k7fpg] t/ ef/tLo k|x/Lx?nfO{ g]kfndf xltof/;lxt k:g'x'Gg eGg] hfgs/L;d]t gePsfn] pgLx? a]nfa]nfdf ;z:q k:g] u/]sf] s'/f ck/fw cg';Gwfg ljefusf clwsf/Lx? atfp"5g\. o;sf ;fy} ;Ldf If]qsf !–@ lsnf]ld6/ otf cfP/ ef/tLo k|x/Ln] g]kfnLnfO{ ;dft]/ klg nfg] u/]sf 5g\. slknj:t', /f}tx6, af/fdf o; lsl;dsf 36gf a9L ePsf 5g\. ef/tLo k|x/Lsf] o; lsl;dsf] Jojxf/n] b'j} b]zsf] ;DaGwnfO{ ;d]t lr;f] agfPsf] 5. ;Ldf IF]qnfO{ lgoldt u/L /]s8{ /fVg] Joj:yf ug]{ xf] eg] o; lsl;dsf ;d:of ;dfwfgdf d2t k'Ug]5.

PdP;cfO{n] u/]sf] ;j]{If0fcg';f/ v'nf l;dfgfaf6 ;j{;fwf/0f hgtfn] eGbf a9L kmfObf ck/flwx?n] g} kfO/x]sf] atfOPsf] 5. ;j]{If0fdf ;xefuLdWo] sl/a $# k|ltztn] t:s/L / cGo ck/fw ug]{x?n] a9L kmfObf lnPsf] / To;kl5 dfq Jofkf/L, pBf]uklt, /fhgLlts g]tfx? / To;kl5 dfq yf]/} ;j{;fwf/0fn] v'nf af]8{/af6 kmfObf kfPsf] pNn]v 5.

/f]huf/L / cy{tGqdf k|efj

g]kfn–ef/taLrsf] v'nf l;dfgfsf sf/0f vf;u/L g]kfnn] ef]Ug'kl//x]sf] csf]{ ;d:of hg;+Vof j[l4 xf]. g]kfndf cTolws ?kdf hg;+Vof j[l4 eO/x]sfn] cfkm}+df ;d:of alg/x]sf] 5 eg] To;df klg v'nf l;dfgfsf sf/0f ef/tLox?sf] lg/Gt/ a9\bf] cfudgn] g]kfndf yk ;d:of pTkGg u/]sf] 5.

ef/tLox? v'nf l;dfgfnfO{ b'?kof]u ub}{ o;/L gSsnL ef/tLo ?lkof“ af]s]/ g]kfndf sf/f]af/ ug{ lx85g\ . k|x/L ¢f/f a/fdb ul/Psf] ef=?= !)) b/sf !@ nfv ^$ xhf/ ! ;o ef/tLo ?lkof“ .
ef/tLox? v'nf l;dfgfnfO{ b'?kof]u ub}{ o;/L gSsnL ef/tLo ?lkof“ af]s]/ g]kfndf sf/f]af/ ug{ lx85g\ . k|x/L ¢f/f a/fdb ul/Psf] ef=?= !)) b/sf !@ nfv ^$ xhf/ ! ;o ef/tLo ?lkof“ . 

g]kfn–eft/aLrsf] l;dfgf tf]lsg] sfd g]kfn–ef/taLrsf] o'4 ;g\ !*!$–!^ ;lsP/ ePsf] ;'uf}nL ;lGwkl5 ePsf] xf]. To;f] eP tfklg ;LdfnfO{ cBfjlws u/L ljjfbd'Qm ug]{ sfd cem} ;lsPsf] 5}g. ;Ldf cBfjlws ug]{ sfd cem} g;lsPsf] eP tfklg o'uf}+b]lv g]kfn–ef/tsf hgtfn] cfk;df ug]{ cfjthfjtnfO{ ;g\ !(%) sf] g]kfn–ef/taLrsf] zflGt tyf d}lq ;lGwn] sfg'gL dfGotf lbPsf] lyof]. Tof] cem} oyfjt\ 5.

g]kfn–ef/t ;Ldf If]qdf j}jflxs ;DaGw sfod ug]{ / cfjthfjt ug]{ k|rng k/fk"j{sfnb]lv g} ;fdfGo eP tfklg sfg"gL ?kdf g]kfnLx?n] ef/tdf sfd ug]{ cj;/ a[l6z–ef/t ;}lgs ;]jfaf6 kfPsf x'g\. t/ Tof]eGbf klxn]b]lv g} ef/tLox? g]kfndf s[lif / Jofkf/sf If]qdf sfo{/t lyP. ;g\ !(#) lt/ g]kfndf ef/tLox?;"u ldn]/ ;+o'Qm nufgLsf pBf]ux? ;'? ePkl5 To:tf pBf]ux?df sfd ug]{ dhb'/x? klg ef/tLo g} cfP. o;sf ;fy} ef/tLo ;/sf/sf] ;xof]u;d]tdf g]kfndf ag]sf] vf;u/L k"j{–klZrd /fhdfu{, k'n / cGo lgdf{0fsf sfddf klg dhb'/ / k|fljlws hgzlQm ef/taf6 cfpg yfn]sf] b]lvG5. !( cf}+ ztfAbLsf] pQ/fw{df ef/tLo /]n–j] g]kfnsf] ;Ldf;Dd lj:tf/ ePkl5 ef/tLo Jofkf/Lx? g]kfndf j[l4 x'"b} uP. v'nf ;Ldfsf] gLlt / g]kfn–ef/tsf gful/sx?sf] ;dfg wd{, ;+:s[lt, j}jflxs, Jofkfl/s ;DaGw, t/fO{sf hfthflt / efiffefifLdf ;dfgtfh:tf sf/0fn] b'j} b]zsf gful/ssf] a9\bf] cf]xf]/bf]xf]/nfO{ /]s8{ /fVg] jf:tf ul/Pg. t/ clxn] of] ;d:ofsf ?kdf b]vf kl/;s]sf] 5.

g]kfndf a;f]af; ug]{ ljb]zL gful/sx?sf] tYof+s /fVg] rng ;g\ !(^! af6 dfq ;'? ePsf] b]lvG5. To; a]nf hgu0fgf ubf{ # nfv #& xhf/ ^ ;o @) hgf ljb]zdf hlGdPsf gful/s g]kfndf a;f]jf; ul//x]sf lyP. of] ;+Vof eg]sf] To; a]nfsf] g]kfnsf] hg;+Vofsf] sl/a ;f9] # k|ltzt -#=^%_ xf]. tL ljb]zL gful/sdWo] sl/a (^ k|ltzt ef/tLo g} lyP.

sfdsf] k|ltIff ub}{ ef/tLox? /Tgkfs{df ;fpy Ol08og 8f];f;“u}
sfdsf] k|ltIff ub}{ ef/tLox? /Tgkfs{df ;fpy Ol08og 8f];f;“u}

g]kfnsf] kl5Nnf] hgu0fgf -!((!_sf] tYof+snfO{ x]bf{ g]kfndf a:g] ljb]zLx?sf] ;+Vof $ nfv #( xhf/ $ ;o ** k'u]sf] b]lvG5. To;df ef/tLox?sf] cg'kftdf vf;} kl/jt{g ePsf] gx'g ;S5. t/ ;+Vofrflx+ ;g\ @))) df cfOk'Ubf lgs} g} j[l4 eO;s]sf] cg'ej ul/Psf] 5.

g]kfndf a:g] ljb]zLx?sf] ;+VofdWo] sl/a *^ k|ltzt t/fOd} a;f]jf; ul//x]sf 5g\ h;dWo] Ps ltxfO{eGbf a9L hg;+Vof !) jif{eGbf a9L ;dob]lv g]kfndf a;f]jf; b]lvG5. g]kfndf cfpg] clwsf+z ljb]zLx?df bIf / cw{bIf sfdbf/x? 5g\ / Jofkf/, ;]jf If]qdf klg pgLx?sf] ks8 alnof] ePsf] 5. ;x/L If]qdf KnDa/, On]lS6«l;og, 6]n/, xhfd, ;fgf 3'dGt] Jofkf/Lb]lv 7"nf Jofkf/L, ;'g rf“bLsf sfd ug]{ sflnu8, 3/ lgdf{0f, kmlg{r/ lgdf{0f cflb y'k|} If]qdf ef/tLo gful/ssf] ;+nUgtf b]lvG5. kxf8L / t/fO{ If]qdf lzIf0f k]zfdf klg ef/tLox?sf] 7"nf] ;+Vof k|j]z ul/;s]sf] 5.

ef/tLox? pRr lzIff k|fKt ul/;s]sf eP tfklg yf]/} kfl/>ldsdf ;d]t sfd ug]{ ePsfn] pgLx?n] g]kfndf /f]huf/Lsf cj;/x? a9L kfO/x]sf 5g\. o;n] g]kfnLnfO{ /f]huf/Lsf cj;/x?af6 lj:yflkt ul//x]sf] 5.

/f]huf/Lsf] ;d:of M w]/} g]kfnLx? a]/f]huf/ eP tfkgL g]kfnsf] /f]huf/ ahf/df ef/tLox? xfjL ePsf]n] o;df lgoGq0fsf] cfjZostf dx;'; ul/Psf] 5 .
/f]huf/Lsf] ;d:of M w]/} g]kfnLx? a]/f]huf/ eP tfkgL g]kfnsf] /f]huf/ ahf/df ef/tLox? xfjL ePsf]n] o;df lgoGq0fsf] cfjZostf dx;'; ul/Psf] 5 .

Jofkfl/s tyf cf}Bf]lus If]qdf eO/x]sf] pgLx?sf] sf/f]af/ tyf nufgLn] g]kfnsf] ?lkof“ ljb]lzO/x]sf] 5.

ef/tdf klg 7"nf] ;+Vofdf g]kfnLx? sfd ul//x]sf 5g\. t/ g]kfnLx? ;}lgs ;]jf tyf sDkgLdf uf8{ cflb cf“6Lnf / OdfGbf/Lk"j{s ug]{ sfddf ;+nUg 5g\. ef/t–kfso'4df w]/} g]kfnL o'jfx?n] ef/tsf] tkm{af6 /ut aufO{ ef/tsf] ;'/Iffdf d2t k'¥ofPsf 5g\. ut jif{sf] sf/lun o'4df klg w]/} g]kfnL o'jfx?n] cl3Nnf] k+lQmdf a;]/ ef/tLox?sf] OHht hf]ufOlbPsf lyP. g]kfnL o'jf ef/tLo ;]gfdf clxn] cfjZostf g} ePsf] 5. g]kfnLx?n] ef/tLox?sf] /f]huf/Ldf s'g} c;/ k'¥ofPsf 5}gg\. t/ ef/tLox?n] g]kfnLx?sf] /f]huf/Ldf 7"nf] c;/ k'¥ofPsf 5g\, h'g dfcf]jfbLx?sf] hGdsf] Pp6f d'Vo sf/0f;d]t ag]sf] 5.

csf]{tkm{ ef/tLox?n] g]kfnsf] cy{tGqdf klg 7"nf] e"ldsf v]ln/x]sf 5g\. ef/tLox?sf] g]kfndf x'g] Jofkfl/s ultljlwn] g]kfnsf] cy{tGq k|efljt x'g;S5 t/ ef/tdf sfd ug]{ g]kfnLx? cToGt Go"g Hofnfdf sfo{/t /xg] ePsfn] cy{tGqdf s'g} lsl;dsf] k|efj kfg]{ b]lvGg.

g]kfnsf] hg;+Vof ef/tn] a9fO/x]5

g]kfnaf6 ef/tdf hfg] g]kfnLx? w]/}h;f] kxf8L If]qsf ePsf] / pgLx? w]/} 6f9f k~hfa, lbNnL, dxf/fi6«, db|f;, u'h/ft cflb :yfgdf hfg] u5{g\. Toxf“ g]kfnsf kxf8L If]qsf dflg;sf nflu efiff, ;+:s[lt k/Dk/f hghflt cflb w]/} s'/f km/s x'G5. o;n] ubf{ pgLx?nfO{ :yfoL a;f]af; ug{ sl7g x'G5. o'jfj:yfsf] s]xL pj{/ ;do ptf latfP/ cGtt g]kfnd} kmls{G5g\. zf/Ll/s agf}6sf] sf/0f leGg b]lvg] ePsfn] pgLx?nfO{ :yfoL?kdf Toxf“ a:g klg sl7g x'G5.

t/ g]kfn cfpg] ef/tLox? clwsf+z t/fO{df a;f]jf; ul//x]sf 5g\. pgLx?sf] vfgkfg, ;+:s[lt, njfO, efiffnufot xfjfkfgL;d]t ldNg] ePsfn] / g]kfndf hLjg hLpg ;lhnf] ePsfn] w]/} ot} a;f]af; u5{g\. s'g} Pshgf dflg; k|j]z u/]df p;sf gft]bf/x? klg lj:tf/} g]kfnlt/ l55{g\. o;n] g]kfnsf] hg;+Vof klg j[l4 ul//x]sf] 5.

t/ ef/t hfg] g]kfnL Toxf“ nfdf] ;do gf]s/L u/] tfklg cGtt g]kfndf kmls{g] u/]sf] kfOG5. ef/tLo ;/sf/n] ;g\ !(*! df u/]sf] hgu0fgfcg';f/ g]kfndf hlGdPsf % nfv ! xhf/ @ ;o (@ hgf g]kfnL ef/tdf a;f]af; ul//x]sf lyP. ToxL a]nf g]kfndf ul/Psf] hgu0fgf– cg';f/ rflx" sl/a # nfv &% xhf/ g]kfnL dfq ef/tdf uPsf lyP. ef/tLo ;/sf/n] tof/ u/]sf] ;+Vofdf a[l6z ef/t–;]gfdf sfd u/]/ g]kfndf hlGdPsf / ef/t ;/sf/n] g} pt} a;f]af; ug{ k|]l/t u/]sf 7"nf] ;+Vofsf g]kfnLx? klg ;dfj]z lyP. tLdWo] klg $ nfv $$ xhf/ $ ;o @& JolQmx?sf] clGtd a;f]af; g]kfnd} x'g] cg'dfg ef/tLo ;/sf/n] u/]sf] lyof]. o;nfO{ x]bf{ ef/tdf hfg] g]kfnLx?n] Toxf“sf] hg;+Vof j[l4df vf;} e"lsf v]n]sf] b]lvGg, clwsf+z g]kfnd} kmls{Psf] b]lvG5.

clxn] g]kfnsf] ;Dk"0f{ hg;+Vofsf] sl/a @ k|ltzt ;+Vof ef/tdf ePsf] cg'dfg ul/Psf] 5. ! c/a hg;+Vof ePsf] ef/tdf of] s'g} ;d:of gx'g ;S5 t/ ef/tsf] @ k|ltzt ;+Vof g]kfndf l5g]{ xf] eg] g]kfnsf] hg;+Vof 7\ofSs} bf]Aa/ x'G5, Tof] g]kfnn] ;DxfNg} g;Sg] l:ylt xf]. t/fO{df clxn] eO/x]sf] hg;+Vof j[l4n] of] ;d:of l5§} cfpg] b]lvG5.

g]kfnsf] k"jL{ efudf xfn a;f]af; ul//x]sf e"6fgL z/0ffyL{x? ef/ts} af6f] eP/ g]kfn cfPsf x'g\. ef/tn] tL e"6fgLx?nfO{ z/0f glbg] gLlt lnPsf] xf] eg] To;} a]nf ef/tLo e"lddf l5g{ lbg x'"b}gYof]. l5g{ lbPkl5 g]kfnlt/ wkfpg' x'"b}gYof]. x"nsf x"n eP/ ef/tsf] af6f] eO{ g]kfn l5g{ lbP klg g]kfnaf6 ef/t x'"b} e"6fg kmls{g glbP/ ef/tn] g]kfnnfO{ nfdf] ;dob]lv cK7\of/f]df kfl//x]sf] 5. logLx?n] g]kfnsf] cTolws ;|f]t ;fwgsf] k|of]u u/L g]kfnnfO{ vf]qmf] agfpg ;3fO/x]sf 5g\ eg] csf]{lt/ ljleGg ck/fwnufotsf ;fdflhs k|b"if0f klg a9fO/x]sf 5g\.

ltAataf6 efu]/ g]kfn cfPsf ltAatL z/0ffyL{nfO{ g]kfn k|x/Ln] ;dft]/ /fi6«;+3sf] z/0ffyL{ cfof]unfO{ a'emfpg] u/]sf] 5 / ;f] cfof]un] pgLx?nfO{ z/0f lbg] b]z ef/tsf] wd{zfnf k'¥ofp"5. t/ pgLx? g]kfn–ef/tsf] v'nf l;dfgf k|of]u ub}{ g]kfndf cfP/ al;/x]sf 5g\. pgLx?n] g]kfndf ;f+:s[lts k|b"if0f a9fpg'sf ;fy} ljleGg ck/fwx? klg ul//x]sf 5g\. v'nf l;dfgfsf sf/0f g]kfnnfO{ ylkPsf] of] csf]{ ;d:of xf].

g]kfndf hg;+Vof j[l4 x'g'sf] d'Vo sf/0f pRr hGdb/ / d[To'b/df x|f; x'g' xf] eGg] s'/f hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqfnon] ls6fg u/]sf] 5. t/ ;f] dGqfnos} cg';f/ klg s]xL jif{otf dlxnfsf] s'n k|hgg b/df x|f; cfPsf] 5. o;nfO{ x]bf{ hg;+Vof j[l4 x'g'nfO{ pNn]lvt sf/0f dfq gdfgL cGt/f{li6«o a;fO" ;/fOnfO{ klg dfGg'kg]{ x'G5.

g]kfnsf] gjf}+ of]hgf;Dddf of]hgf cfof]u tyf hg;+Vof dGqfnon] hg;+Vof j[l4sf] sf/0f cGt/f{li6«o a;fO" ;/fO klg xf] eg]/ pNn]v gu/] tfklg gjf}+ of]hgfsf] hg;+Vof Joj:yfkg;DaGwL gLlt tyf sfo{qmddf cGt/f{li6«o a;fO" ;/fOnfO{ klg hg;+Vof j[l4sf] sf/0f :jLsf/ ub}{– cGt/f{li6«o a;fO" ;/fO ;DaGwL lj:t[t cWoog, cGt/lqmof / gLltut 5nkmn u/L pknAw lgisif{ Pjd\ tYosf] cfwf/df gLlt tyf sfo{qmdx? agfO{ cGt/f{li6«o a;fO" ;/fOnfO{ lgoldt ug]{ pNn]v ul/Psf] 5.

gful/stfsf ;d:of / ;Ldf lgoGq0f

v'nf l;dfgfsf sf/0f g]kfndf eO/x]sf] hg;+Vof j[l4n] g]kfndf gful/stf;DaGwL ;d:of ;'Nemfpg} g;lsPsf] Pp6f ljjfbf:kb ;d:of alg/x]sf] 5.

a]nfotL zf;gaf6 ef/t d'Qm ePkl5 ;g\ !(%) df ePsf] g]kfn–ef/taLrsf] zflGt tyf d}qL ;lGwdf Ps b]zsf gful/snfO{ csf]{ b]zdf ;dfg Jojxf/ ug]{ sa'n u/] tfklg pQm ;lGw x'g'cl3 ef/tdf a;f]af; ug]{ g]kfnL / g]kfndf a;f]af; ug]{ ef/tLosf ljifodf s'g} s'/f pNn]v ul/Psf] 5}g. cfkmgf /fHo If]qdf /x]sf csf]{ d'n'ssf /}tLnfO{ lgjf;, ;DklQsf] ef]u, Jofkf/–jfl0fHodf efu lng, rnlkm/ ug{ / c? To:t} k|sf/sf ljz]ifflwsf/x?sf] ljifodf kf/:kl/s tf}/n] ;dfg ljz]ifflwsf/ lbg sa'n ub{5g\ elgPsf] 5.

o; lsl;dsf] ;'ljwf ef/tdf a:g] g]kfnLx?n] pkef]u ug{ ;ls/x]sf 5}gg\ eg] g]kfndf a:g] ef/tLox?n] tL ;'ljwfx? pkef]u ul/sg gful/stf;d]t bfaL ul//x]sf 5g\. ef/tLox?n] c+uLs[t g]kfnL gful/stf lng g} of]Uotf gk'uL j+zhsf gftfn] gful/stf lnPsf y'k|} pbfx/0f 5g\ / o;;DaGwL cbfntdf k|z:t d'2fx? klg kl//x]sf 5g\.

g]kfndf a:g] ef/tLo d"nsf g]kfnLx?nfO{ gful/stf k|fKt ug{ sl7gfO k/]sf h:tf ;jfn ef/tsf] ;/sf/L :t/af6 ;d]t p7fpg] ul/Psf] 5. t/ ef/tsf s]xL k"jL{ /fHodf a;f]af; ug]{ g]kfnL efifLx?dfly b'Jo{jxf/ ePsf, gful/stf gkfPsf, gful/stf / wg ;DklQ n'l6Psf h:tf s'/f g]kfn ;/sf/n] p7fpg] u/]sf] b]lvGg.

bflh{lnªdf ePsf] uf]vf{Nof08 cfGbf]ngsf] ;DaGw klg Toxf“sf] gful/stf;DaGwL sfg'g;"u hf]l8Psf] lyof] eg] l;lSsd a;f]af; ug]{ xhf/f}+ g]kfnL gful/sx? Toxf“ :yfoL a;f]af; eP/ klg gful/stfaf6 jl~rt 5g\. To:t} e"6fgdf ;of}+ jif{b]lv al;/x]sf g]kfnL efifLx?nfO{ ef/ts} cf8df gful/stf vf];]/ nv]l6Psf] 5. cf;fd, dl0fk'/, d]3fnodf %) cf}+ jif{b]lv al;/x]sf g]kfnLx?nfO{ ef/tn] gful/stf, wg;DklQ;d]t vf];]/ nv]6]sfn] k"jL{ g]kfnlt/ cfP/ a;f]af; ul//x]sf 5g\. t/ s'g} klg ef/tLon] g]kfndf To; lsl;dsf] b'Mv / ckdfg kfPsf] b]lvPsf] 5}g. a? pgLx?n] u}/sfg'gL ?kdf g]kfnsf] gful/stf lnO/x]sf 5g\. gful/stf ;d:of;DaGwL cWoog ug{ ul7t wgklt cfof]un] ;d]t of] s'/f pNn]v u/]sf] 5.

;f] k|ltj]bgcg';f/ ‘obfsbf gful/stfsf nflu l;kmfl/z ug]{ / k|bfg ug]{ clwsf/Lx? cfjZos dfqfdf ;+j]bgzLn x'g g;s]sf] sf/0faf6 cjfl~5t u}/gful/s JolQmx?n] klg g]kfnsf] gful/stf k|df0fkq lng] u/]sf] b]lvPsf] / o;af6 d'n'ssf] cfGtl/s zflGt ;'/Iff, cGo d'n's;"usf] ;DaGw / ldqtfdf g} cf“r cfpg ;Sg] / /fi6«sf] 5ljdf g} c;/ kg{ ;Sg] ;d]t b]lvPsf] pNn]v 5.

g]kfnLx?n] ef/tdf gful/stf k|fKt ul/xfn] klg Toxf“ p;sf] clt ;fdfGo hgtfsf] e"ldsf dfq x'g] b]lvPsf] 5. t/ g]kfnsf] gful/stf k|fKt ug]{ ef/tLon] oxf“sf] cy{tGq, /fhgLlt / gLlt lgdf{0fdf ;d]t k|efj kf5{. ef/tsf] s'g} Pp6f JolQmn] gful/stf k|fKt ugf{;fy p;sf w]/} gft]bf/x?n] ;d]t gful/stf k|fKt ug]{ / To:tf JolQm gLlt lgdf{0fsf] txdf ;d]t k'Ug] u/]sf] b]lvPsf] 5. csf]{lt/ w]/} ef/tLox?n] t/fO{sf ljleGg efu / /fhwfgLsf d'Vo efux?df hldg lslg/x]sf 5g\. Psflt/ v'nf l;dfgfsf] pkof]u ub}{ 7"nf] ;+Vofdf dhb'/, ;fgf Jofkf/L cf]Ol/P/ g]kfnLx?nfO{ a]/f]huf/ agfO/x]sf 5g\ eg] csf]{lt/ cy{tGqnfO{ k|efj kfg]{ 7"nf Jofkf/L / gLlt lgdf{0fdf k'Ug] JolQmx?sf] k|j]z klg eO/x]sf] 5. To:t} ;fdflhs, cfly{s / c? h3Go ck/fwdf klg pgLx?sf] ;+nUgtf al9/x]sf] 5. o;n] g]kfnsf] eljionfO{ ;w+} vt/fdf kfl/x]sf] 5.

ef/tLo l;dfgfaf6 cf]Ol/Psf] of] x"ndf a+unfb]zL jf kfls:tfgL klg x'g ;S5g\. cg'xf/sf] Ps?ktfsf sf/0f cg'xf/ x]/]s} e/df 5'6\ofpg ;lsGg. / v'nf l;dfgfsf sf/0f ef]ln tL JolQm ef/ts} nflu klg vt/f aGg ;S5g\. To;sf/0f xfnnfO{ xjfO{ / :yndfu{ b'j}af6 cfjt–hfjt ug]{ b'j}tkm{sf gful/sx?sf] gfsfx?df /]s8{ /fVg] / xfnnfO{ sDtLdf kl/rokqsf] ;d]t Joj:yf ug'{kg]{ b]lvG5. ;g\ !(%) sf] ;lGw k'g/fjnf]sg ug]{ ;DaGwdf xfn} b'O{ b]zaLr ePsf] ;xdlt ;x«fxgLo 5. o;} cjlw -;g\ @))@_ leqdf kl/rokqsf] Joj:yf clgjfo{ ug'{ b'j} b]zsf] lxtdf x'G5 / g]kfnn] js{ k/ld6sf] Joj:yf nfu" ug'{ plrt x'G5. g]kfn–ef/tsf] k/Dk/fut ;DaGwnfO{ sfod /fVb} b'j} b]zsf] lg/Gt/ lxtsf lgldQ k|j]zf1f kqsf] Joj:yf ckl/xfo{ x'"b} uPsf] s'/fnfO{ b'j} b]zn] uDeL/tfsf ;fy lng' plrt xf]nf ls<


| cfj/0f  || syf || pkof]uL k|ljlw || :yfg kl/ro || hfgsf/L || hflt ;+:s[lt || hghflt |;To 36gf |
| Main | Home |

Send your comments and letters to the editor at sadhana@mail.com.np
1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Sadhana may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:

CONTACT US. ABOUT US ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP