|
/f0ffsfnLg b/af/sf]
vf]hL h]7 !( ut] /fhb/af/df aLeT; xTofsf08 dlRrPkl5 36gf:yn lqe'jg ;bg eTsfOg]
s'/fn] Jofks rrf{ kfof]. gf/fo0flx6L /fhb/af/kl/;/leq lgld{t b/af/x¿ o:t} xTofsf08 tyf
/fhgLlts kl/jt{gkl5 a]nfa]nfdf eTsfP/ Wj:t kfg]{ / ;f] :yfgdf gof b/af/ agfpg] k|rng
/xb} cfPsf] b]lvG5. xfn
gf/fo0flx6L /fhb/af/ /x]sf] :yfgdf kmToh+u zfxsf] b/af/ aGg'cl3 wf]snl;+x a:g]tsf] af;:yfg
/x]sf] egfO 5. lj=;++
!()# ebf} #! ut] /ftL sf]tkj{ x'bf o; :yfgdf k|wfgdGqL rf}tl/of kmToh+u zfxsf] b/af/
lyof]. ;f] eofgs /ftdf rf}tl/of kmToh+u zfxsf] pQm b/af/df xTof u/L sf]tkj{ cf/De ePkl5
b]zsf] zf;g /f0ffx¿sf] xftdf uof] / kmToh+u zfxsf] b/af/;lxt ;Dk"0f{ gf/fo0flx6L
sDkfpG8 s0f]{n /0ff]2Lkl;+xsf] dftxtdf cfof]. /0ff]2Lkn] kmToh+usf] k'/fgf] gf/fo0flx6L
dd{t / s]xL yk u/L a;f]af; u/]. kl5 lj=;+= !(## df /0ff]2Lk ;Qfdf cfPkl5 To; gf/fo0flx6L
b/af/nfO{ cem eJo;u lgdf{0f u/fP. /0ff]2Lkn]
agfPsf] ;f] gf/fo0flx6L b/af/ o'/f]lkog z}nLsf] clt eJo lyof]. o'/f]kaf6 NofOPsf emf/,
lqm:6nnufot c¿ dxuf ;fdfgaf6 of] b/af/ ;hfOPsf] lyof]. b/af/sf] aDaO{ rf]sleq /
aflx/ klZrd nª eJo;u lgdf{0f ul/Psf] lyof]. o; aDaO{ rf]sleq /0ff]2Lk l;+xn]
eSs'nfO{ /fuf] lbg] ub{y]. clxn] nfv]n] nfpg]h:t} dv'08f] nufPsf]
t/af/;lxtsf] dx;'/ JolQm;u le8Gt ug{ To; a]nf dlb/f v'jfP/ /fuf]nfO{ rf]sdf
5f]l8GYof]. dflg; / /fuf]sf] eofgs le8Gt x'GYof] eg] /fhf tyf efOef/bf/x¿ bz{ssf
¿kdf x'Gy]. of] xfn :k]gdf x'g]] vt/gfs v]n a'n kmfO6 h:t} xf]. o:tf] v]ndf
slxn]sfxL dflg;sf] klg d[To' x'GYof]. kl5 of] k|rng aGb eof]. /0ff]]2Lk l;+xn] kl5
o; b/af/nfO{ cem eJo agfpb} nu]sf lyP. logL lgM;Gtfg ePsfn] b/af/ l;+ufg]{ tyf
;/;kmfO ug]{ sfddf v"a Wofg lbGy]. efOef/bf/x¿n] rf]sleq xf]nL v]Ng] rng;d]t rnfPsf
lyP. lj=;+=
!($@ sflQsdf k|wfgdGqL /0ff]2Lk l;+xsf] if8\oGqk"j{s xTof o;} b/af/sf] blIf0f nªsf]
sf]7fdf eof]. o;} nªaf6 :j= /0ff]2Lk l;+xsf] d[tz/L/nfO{ v8\uzdz]/, 8Da/zdz]/, eLdzdz]/ /
;'Aaf anjfg l;+xn] ntfb}{ tn k6fl·gLdf ;}lgs hjfgx¿nfO{ b]vfpg NofPsf lyP. /0ff]2Lksf]
xTof zdz]/ vnsx¿n] u/]kl5 jL/zdz]/ ;Qfdf cfP. jL/zdz]/ ;f] xTofsf08 dlRrPsf] gf/fo0flx6L
b/af/df a:g rx]gg\. pgn] ;f]xL jif{ df3 dlxgfdf ;f] eJo b/af/ hu}b]lv eTsfpg nufO{
zflGt:jl:tsf ;fy} cg]s xf]dflb ug{ nufP. To;kl5 k|l;4 sflnu9 hf]unfn :yflkt
efh'dfg åf/f ;f]xL :yfgdf csf]{ eJo gf/fo0flx6L b/af/ lgdf{0f ug{ nufP.
lj=;+= !($# sf] cflv/Llt/ clt eJo gof gf/fo0flx6L b/af/sf] lgdf{0fsfo{ ;DkGg eof]. To;
a]nf xg'dfg9f]sf /fhb/af/ Hofb} ;f3'/f] x'g'sf ;fy} hL0f{;d]t ePsf] / rf/}tkm{
;x/ahf/ ePsf] x'bf /f]uJofw, xf]xNnf x'g] ePsfn] k|wfgdGqL jL/zdz]/n] >L %
k[YjL jL/ ljqmd zfxnfO{ xg'dfg 9f]sf /fhb/af/af6 pQm gf/fo0flx6L b/af/df /fv]kl5
gf/fo0flx6L b/af/ /fhb/af/df kl/0ft eof]. lj=;+=
!(() df cfPsf] dxfe"sDkn] ;f] gf/fo0flx6L b/af/ elTsg uO{ lqe'jgsf b'O{
/fhs'df/Lx¿sf] d[To';d]t eof]. To;kl5 pQm b/af/nfO{ dd{t u/L k|of]udf NofOof].o;/L
lh0ff]{4f/ ubf{ To; /fhb/af/sf] blIf0ftkm{ cufl8 >L % lqe"jgn] tTsfnLg OlGhlgo/
;"o{h+u yfkfåf/f / b'j}tkm{af6 e¥ofª agfpg nufPsf lyP. o;
/fhb/af/leq To; a]nf cg]s pT;jx¿ x'Gy]. eSs'nfO{ /fuf] lbg], xf]nL v]Ng] sfd
b/af/sf] rf]sdf x'GYof]. To; gf/fo0flx6L /fhb/af/ kl/;/leq >L % lqe'jgaf6 eJo a·nf,
lrl8ofvfgf, kf]v/L, :jLldª k'n, 6]lg; sf]6{, km'6an d}bfg, ljlnof8{ sf]7f cflbsf] lgdf{0f
u/fOPsf] lyof] eg] tflnd] gfgLx¿ gfRg], ufpg] clego ug]{ eJo d~r klg agfOPsf] lyof].
@))& ;fn kmfu'g & ut] >L % lqe'jgaf6 oxL gf/fo0flx6L /fhb/af/af6 k|hftGq
3f]if0ff ePsf] lyof]. a]nfotL
z}nLsf] of] eJo b/af/ /fhf dx]Gb|sf] zf;gsfndf eTsfO{ cfw'lgs z}nLsf] xfnsf] gf/fo0flx6L
/fhb/af/ agfOof]. h]7
!(, @)%* sf] xTofsf08kl5 of] b/af/df z"Gotf 5fPsf] 5. g]kfndf
a]nfotL z}nLsf ljzfn b/af/x¿ agfpg] rng /f0ffsfndf ;'? ePsf] b]lvG5. o; cjlwdf lgdf{0f
ePsf ljzfn b/af/x¿df clxn] klg w]/} ;/sf/L sfof{nox¿ /x]sf 5g\. oL b/af/x¿ /f0ff
zf;gsfnsf 7"nf pknlAwx¿ x'g\. /f0ffx¿sf] ;f]vsf sf/0f agfOPsf oL eJo b/af/x¿ clxn]
j/bfgh:t} ePsf 5g\. oL b/af/x¿n] /f0ffx¿sf] ! ;o $ jif{sf] zf;gsfnsf] cl:tTjnfO{
ef}lts¿kdf cem} k|:t't ul//x]sf] k|tLt x'G5. jf:tjdf oL b/af/ /f0ff zf;gsfnsf
Ho"bf Oltxf; x'g\. oL eJo b/af/sf 7"nf sDkfpG8df /f]lkPsf ¿vx¿n]
sf7df8f}+sf] xl/ofnLnfO{ s]xL xb;Dd hf]ufO/fv]sf] b]lvG5. oL
b/af/x¿ agfpbf To; a]nf l;d]G6 gePsfn] df;, rfs', lkgf / r'gsf] ld>0faf6 jh|sf]
sfd u/fO{ O6f hf]8\g] sfd ul/GYof]. b/af/x¿df sf7, kmnfd, ;·d/d/sf] cTolws k|of]u
x'GYof]. w]/} lgdf{0f ;fdu|L ef/t / o'/f]kaf6 dufOGYof]. g]kfnsf]
Oltxf;df lgs} dxj /fVg] o:tf snfTds / eJo b/af/x¿sf] ;DaGwdf /f0ffsfnLg Oltxf;ljb\
k'?iff]Qdzdz]/ /f0ffn] lbg'ePsf] hfgsf/Lsf cfwf/df of] n]v tof/ ul/Psf] 5. ;]tf] b/af/sf] ;fg b/af/x¿sf]
;Gbe{df jL/zdz]/åf/f lgld{t ;]tf] b/af/ Oltxf;d} dxjk"0f{ :yfg /fVg] o'/f]k]nL
z}nLsf] b/af/ xf]. of] b/af/ jL/zdz]/ k|wfgdGqL eO;s]kl5 sflnu9 hf]unfnnfO{ agfpg nufPsf
x'g\. lj=;+= !($@ df lgdf{0f ;'? ul/Psf] of] b/af/sf] nflu # ;o &% /f]kgL hUuf
Hofk"x¿;u k|lt/f]kgL ^) ?lkofsf b/n] jL/zdz]/n] lsg]sf lyP. ;]tf]
b/af/sf] cufl8tkm{sf] agf]6 sf]nsfQfsf] j]Ne]l8o/ Kofn];h:t} u/L lgdf{0f ul/Psf] lyof].
lj=;+= !(@* df h+uaxfb'/n] !( jif{sf jL/zdz]/nfO{ jlsnsf] ¿kdf sf]nsfQf k7fPsf lyP. zfob
To;} a]nf ;f] b/af/sf] 5fk k/]sf] x'g'k5{. a}7ssf]7fdf
7"nf7"nf lqm:6n tyf emf/x¿ lyP. afb{nLsf af/x¿ klg lqm:6ns} lyP. O6flnog
dfa{n 6]a'nx¿dfly 7"nf7"nf a]lNhod P]gfx¿ leQfdf nufOPsf lyP. a}7sdf
;hfOPsf] ;f]kmf, sf}r, d]rnufot ;Dk"0f{ kmlg{r/x¿ a]nfotdf kmlg{r/ k|bz{gL
x'bf k'/:sf/ k|fKt kmlg{r/x¿ lyP. oLnufot c¿ ;hfj6sf dxuf j:t'x¿ ;a}
o'/f]kaf6 dufOPsf lyP. a}7sdf @@ lkm6 cUnf / !@ lkm6 uf]nfO ePsf cf7j6f ljzfn ;]tf :kml6s
vDaf (Crystal Pillar) h8fg ul/Psf lyP. o'/f]kaf6
dufOPsf oL vDafx¿ ef/tsf] ;f]gk'/;Dd /]nåf/f / ;f]gk'/af6 eLdkm]bL;Dd uf8f, aUuL, xfQL /
Toxfaf6 dflg;åf/f g} af]sfP/ sf7df8f}+ NofOPsf lyP. To; a]nf g]kfndf s'g} klg
df]6/, 6«s tyf xjfO{hxfh rNb}gy]. t}klg cTolws tf}n ePsf o:tf ;dfgx¿ s;/L NofOk'¥ofOof]
xf]nf eGg] ;a}nfO{ cfZro{ nfUg' :jfefljs xf]. emf/, kmfg'; / lbjfn lu/Lsf ;fdfgx¿ klg
htg;u af]s]/ o;}u/L NofOPsf lyP. of]
7"nf] a}7sdfly csf]{ nfna}7s lyof]. o; a}7sdf hl8Psf ;a} emf/, kmfg';,
lbjfn lu/L, kmlg{r/, un}+rf, kbf{, em\ofn9f]sf, l;lnªsf ;fy} leQfdf ;hfOPsf ;a}
;fdfgx¿ /ftf] /+usf dfq lyP. lj=;++= !(%& df jL/zdz]/sf] d[To'kl5 of] ;]tf] b/af/df
pgs} h]7f 5f]/f u]x]Gb|zdz]/ a;]. lj=;+= !(^$ df u]x]Gb|zdz]/sf] d[To''kl5 pgsf 5f]/f
nLnfzdz]/n] ;]tf] b/af/sf] 7"nf] a}7s / /ftf] a}7s k|of]u ug{ yfn]. To;
a]nf g]kfn cfpg] ljb]zL kfx'gfx¿n] jL/zdz]/sf] 7"nf] a}7s cjnf]sg ug]{ sfo{qmd klg
/fv]sf x'Gy]. rGb|zdz]/sf] zf;gsfndf -lj=;+= !(&)_ ljZjljVoft wgf9\o df]l/; /km rfON8
ljZje|d0f ub}{ rGb|zdz]/sf] kfx'gfsf] ¿kdf eLdkm]bLaf6 tfdbfgdf a;L sf7df8f}+ cfP / Ps
lbgsf] sfo{qmdcg';f/ pQm 7"nf] a}7sdf k'u]. 9f]sfdf v'§f /fVgf;fy df]l/; a}7ssf]
eJotf b]v]/ cf]x/ eGg k'u]sf] s'/f 9f]sfdf :jfutfy{ a;]sf nLnfzdz]/n]
cfkm"nfO{ atfPsf] s'/f k'?iff]Qdzdz]/ /f0ff atfpg'x'G5. pgn] ;f] a}7ssf] eJotfaf6
k|efljt eO{ nLnfzdz]/;u cfkm"n] Toxf /flqef]h cfof]hgf ug{ rfx]sf] atfP.
To;kl5 rGb|zdz]/n] g} ;f] a}7sdf eJo /flqef]hsf] cfof]hgf u/]. To; ef]hdf rGb|zdz]/sf d'Vo
kfx'gf df]l/;n] b'O{ af]tn ;f]8f dfu]sfn] ;f] gePsf] x'bf ;Dk"0f{
/f0ffhLx¿sxf vf]Hg k7fP t/ sxL kfPgg\. kl5 zxLb wd{eQmsf a'af ;'Aaf
cflbeQmsxfaf6 b'O{ af]tn ;f]8f NofO{ rGb|zdz]/n] nfh arfPsf lyP. /f0ff
zf;gsfnsf] ;fgsf] ¿kdf /x]sf] of] eJo ;]tf] b/af/ lj=;+= !(() a}zfvdf cfunfuL eO{ Wj:t
eof]. of] b/af/sf] afsL s]xL efudf xfn PgcfO8L;Lsf] sfof{no a;]sf] 5.xfn
bfdf]b/zdz]/ a;]sf] c+z klg ;]tf] b/af/s} If]qsf] xf]. h"jf lht]/ agfOPsf] s]z/dxnsf] au}+rf gf/fo0flx6L
/fhb/af/sf] klZrdkl§ cUnf ¿v;lxtsf] au}+rf ePsf] ljzfn b/af/ xfn s]z/dxnsf] gfdn]
lrlgG5. rGb|zdz]/ ;Qfdf cfPkl5 OlGhlgo/x¿ s'df/g/l;+x /f0ff / lszf]/g/l;+x
/f0ffnfO{ Ps eJo b/af/ agfpg nufP. of] dxn tof/ ePkl5 rGb|zdz]/n] cf?gf] ;flxnf
5f]/f s]z/zdz]/nfO{ lbP. To;kl5 of] b/af/ s]z/dxnsf] gfdn] k|Voft ePsf] 5. of]
b/af/sf w]/} ;fdu|Lx¿ klg aflx/}af6 NofOPsf lyP. of] b/af/ k|l;4 au}+rf, /l;s tyf h'jf8]
/f0ffx¿sf] rl/q;u klg hf]l8Psf] 5. s]z/zdz]/n]
>L % k[YjLsL h]7L zfxhfbL nIdLlbJoZj/L b]jL;u ljjfx u/]sf lyP. rGb|zdz]/sf] k|wfg
;]gfklt / /fhsfh;DaGwL sfd ug{ bfh'x¿ df]xgzdz]/ / aa/zdz]/ ePsfn] logn] ;fwf/0f
lhDd]jf/L ;DxfnL vfGbfgL 5ljcg';f/ 5]85f8 ug]{ / d:tLsf] hLjg latfpg] u/]. logL
l;+xb/af/df ga;L cf?gf] s]z/dxnd} ;'/f;'Gb/Lx¿;u Hofbf ;do latfpy].
pgn] afa'af6 k|z:t} vr{ kfpy] eg] zfxhfbLn] klg k|z:t} bfOhf] NofPsL lyOg\, h'g
s]z/zdz]/n] s]6Lx¿sf] lgldQ p8fP. cf?gf] afa'sf] @( jif]{ zf;gsfndf logn] jL/ k':tsfnoaf6
clwsf+z lstfax¿ cf];f/]. zf;ssf] 5f]/f ePsfn] sf]xL af]Ng ;Qm}gy]. gof k':ts
k|sflzt x'gf;fy logn] lsGg] klg u/]sf lyP. o;sf
;fy} pgnfO{ afa' rGb|zdz]/nfO{ h:t} h'jf v]Ng] ;f]v lyof]. Ps k6s rGb|zdz]/sf] pkrf/sf
nflu sf]nsfQfaf6 8f= gLn/Tg cfPsf lyP. rGb|zdz]/n] pgnfO{ sf}8f xfgL h"jf v]n]sf]
b]vfpbf 8fS6/n] pgnfO{ d'6'sf] /f]u ePsf] / xf/hLt x'bf d'6'df c;/ kg]{
ePsf]n] h"jf gv]Ng ;'emfj lbPkl5 rGb|zdz]/ vfndf ga;L k/} a;]/ Rofv] yfKg]
uy]{. Ps lbg
k|wfgdGqL rGb|zdz]/ h"jfsf] vfneGbf cln k/ a;]sf a]nf pgn] s;n] s'g bfpn] xfGg nfUof]
egL k|Zg u/]. hjfkmdf s;}n] ;flxnf h;f{a -s]z/zdz]/_n] k~hf bfpn] xfGg
nfluaS;]sf] 5 eg]5. rGb|zdz]/n] t'?Gt} d]/f] ltof bfpdf Ps nfv eg]5g\. zfob pgsf]
dgdf olt 7"nf] /sd xflGbg eG5 eGg] nfu]sf] lyof] xf]nf, t/ s]z/zdz]/n] t'?Gt} sf}8f
kmflnxfn]5g\ / df/]5g\ klg. sf}8f ( 7f8f & 3f]K6f k/]/ df/]sf /x]5g\. o;/L afa'
rGb|zdz]/sf] 7"nf] /sd h"jfdf df/]sf] #÷$ dlxgfkl5 s]z/zdz]/n] cf?gf]
s]z/ dxndf eJo au}+rf lgdf{0f u/fpb} 5 eGg] s'/f rGb|zdz]/n] rfn kfPkl5
pgn] 5f]/f s]z/zdz]/nfO{ d}n] tnfO{ bfh'efOx¿;/x g} au}+rf agfOlbPs} 5', oqf]
vr{ u/L au}+rf lsg agfpg nflu;\< cf?gf] x}l;ot klg ljrf/ ug'{k5{ eg]5g\. o;/L
xKsfPsf] # dlxgfkl5 s]z/zdz]/n] a'af rGb|zdz]/ / sfG5L d'df afns'df/L b]jLnfO{ s]z/dxndf
lgDTofP. rGb|zdz]/ s]z/dxnsf] au}+rfleq k:g'cufl8 ljzfn 9f]sfsf] rf/}tkm{
7"nf7"nf cfsf/sf ( j6f sf}8f pQfgf] / & j6f sf}8f 3f]K6f] kf/L agfPsf]
9f]sftkm{ cf}+Nofpb} s]z/zdz]/n] cf?gf afa'nfO{ d}n] o;}n] of] au}+rf agfPsf]
x' egL b]vfP5g\. afa'
rGb|zdz]/n] klg agfpg t agfO5;\ t/ o; au}+rfsf] /fd|f] ef]u ug{ kfpnf;\ /<
eg]5g\. lj=;+= @)@! df s]z/zdz]/sf] d[To'kl5 pgsf] OR5fadf]lhd s]z/ k':tsfno >L % sf]
;/sf/nfO{ k|bfg ul/of] / cfh of] dxndf lzIff dfGqfnonufot o;cGtu{tsf sfof{nox¿ 5g\. ;fy}
o;sf] hL0ff]{åf/ x'gnfu]sf] 5. l;+xb/af/ a]r]/ 8]9 s/f]8 gfkmf vfOof] Ps lbg k|wfgdGqL rGb|zdz]/ cf?gf] nflu agfOPsf] ljzfn b/af/sf] lg/LIf0f
ub}{ sfG5L a8fdxf/fgL afns'df/Lb]jL;u b/af/sf] sf};Ldf k'u]. rGb|zdz]/n] sf}zLaf6
afub/af/ b]v]sfn] cf}+Nofpb} pm afub/af/ egL afns'df/LnfO{ b]vfP.
afns'df/Ln] dxf/fh Tof] afub/af/ xf] eg] of] b/af/nfO{ l;+xb/af/ eGg s;f]
xf]nf eg]/ ;f]lw5g\. rGb|zdz]/n] d';'Ss xf:b} ;f] gof b/af/sf] gfd
l;+xb/af/ /flvlbP. rGb|zdz]/
;Qfdf cfPkl5 -!(%*÷#÷!)_ pgn] cf?gf] nflu b/af/sf] cfjZostf dx;'; u/]sfn] jL/zdz]/åf/f
lgld{t ;]tf]b/af/ / nfnb/af/ vl/b ug]{ dg;fon] dflxnf kl08t sflzgfy cfrfo{ / l8NnLzdz]/
yfkfnfO{ s'/f ug{ k7fP. t]hzdz]/n] cf?gf] nfnb/af/sf] ljifodf eg] dxf/fhnfO{ rflxP
6qmØfp5' t/ d'df -sfG5L a8fdxf/fgL_nfO{ sxf /fv"< egL
k|Zg u/L k7fP. u]x]Gb|zdz]/n] cf?gf] ;]tf]b/af/sf] ljifodf d}n] dfu]sf] /sd s]
dxf/fhaf6 lbg ;lsaS;G5< klxn] o; ljifodf hjfkm a'emL dsxf cfpm egL hjfkm
k7fP. rGb|zdz]/n]
;]tf]b/af/ / nfnb/af/ vl/b u/L lng] cf6 ug{ g;sL hLtzdz]/sf] nflhDkf6 b/af/ /
?b|zdz]/sf] rf/a'hf{ b/af/ ^÷^ nfv ?lkof lbO{ vl/b ug]{ s'/f x'bf b'j} hgfn]
dxf/fhnfO{ rflxP lng'xf];\, hf] lgufx eg]sfn] rGb|zdz]/n] b'j} b/af/ vl/b ug]{
t/v/ ul//x]sf a]nf OlGhlgo/x¿ s'df/g/l;+x /f0ff / lszf]/g/l;+x /f0ffn] rGb|zdz]/;u
dxf/fh/ logL ;f]emfx¿sf] lrQ lsg b'vfOaS;G5, jif{ lbgd} dxf/fh nfossf] gof
b/af/ lgdf{0f ul/lbG5f}+ eg]sfn] rGb|zdz]/n] gof b/af/sf] lgdf{0f u/fpg nufP,
h'g cfh l;+xb/af/ gfdn] k|Voft 5. jL/zdz]/n]
;]tf]b/af/ / nfnb/af/ agfpbf /f]kgLsf] ^) ?lkofsf] b/n] hUuf lsg]sf] eP klg d
8]9L cyf{t\ () ?lkof lbG5' egL @ ;o %) /f]kgL hUuf vl/b u/L l;+xb/af/sf] lgdf{0f ;'?
u/fP. ;'?df l7Sssf] b/af/ agfp5' eg] klg kl5 eJo b/af/ agfP. b/af/
lgs} 7"nf] agfOPsf] eP klg of] b/af/ agfpbf %) nfv ?lkofeGbf a9L gnfu]sf]
cg'dfg 5. lsgeg] b/af/ lgdf{0fsf] lgldQ ;Dk"0f{ sf7 sf7df8f}+glhssf] h+un -5l/of_ af6
s6fO{ emnf/Låf/f cf];fg{ nufOPsf] lyof]. l;sdL{, 8sdL{sf] ;Dk"0f{ sfo{ ;]gf, k|x/L,
lkkf, bn]n, s}bLx¿af6} u/fOPsf] lyof]. s'g} s'g} sfd dfq lbgsf] $^ k};f lbP/
Hofnfbf/Ldf nufOGYof]. aLraLrdf /fuf] vfg]x¿nfO{ /fuf] / v;L vfg]x¿nfO{ v;L
sf6L ef]h v'jfOGYof]. rGb|zdz]/sf] vf; vr{ eg]sf] ef/taf6 NofOg] sLnfsf6f,
/]lnª, kfOk cflbdf x'GYof]. tL ;fdfgsf] klg eG;f/ ltg'{kb}{gYof]. tL ;fdfgx¿ klg ;a}
emnf/Låf/f sf7df8f}+ cf];fl/GYof]. o; sf/0f of] b/af/sf] lgdf{0f vr{ %) nfv
?lkofeGbf a9L gePsf] s'/f a"9fkfsfx¿ atfp5g\. of]
b/af/sf] ;Dk"0f{ lgdf{0fsfo{ ;lsPkl5 rGb|zdz]/n] ef/bf/L ;efsf] u7g u/L
;a};dIf cfhb]lv hf] >L # dxf/fh cf} k|wfgdGqL x'G5 pxL o; l;+xb/af/df a:g
kfpg]5, t;y{ of] l;+xb/af/ d}n] cfh}b]lv g]kfn ;/sf/nfO{ a]lrlbP egL
sf};L gfds 9's'6Laf6 rGb|zdz]/n] ;j{k|yd df] ?= @ s/f]8 lemlslnP. of] b/af/
a]r]/ rGb|zdz]/n] 8]9 s/f]8 ?lkof gfkmf vfPsf] s'/f k'?iff]Qdzdz]/ /f0ff atfpg'x'G5.
pxfsf cg';f/ h+uaxfb'/n] lj=;+= !(@% df efO, 5f]/f, elthf, ef/bf/, h+uL, lghfdtL,
u'?k'/f]lxt, ;GtdxGt, ;fx"dxfhg, eb|enfb\dL, /}tL ;a}nfO{
;Sbf] hDdf u/fpg 7fp7fpdf ;"rgf u/L Ol:txf/ 6f;L 9\ofª\u|f]
lk6\g nufO{ ;"rgf u/]/ 6'l8v]nsf] v/Lsf] af]6d'lg ;Sbf] Psq u/L rf}tf/faf6
h+uaxfb'/n] jQmJo lb+b} b]zdf ;°6sfnLg cj:yf cfOk/] jf b}ljk|sf]k k/]df dfq o;
9's'6Ldf /flvPsf] ;DklQ lemsL k|of]u ug"{ cGoyf gug"{, a? kl5 x'g]
dxfdTo x¿n] o; 9's'6Ldf ;Sbf] c¿ ;DklQ yk ub]{ hfg" egL hDdf df]=
?= !! s/f]8 sf};L gfds 9's'6Ldf /flvlbPsf lyP t/ rGb|zdz]/n] o;sf] b'?kof]u u/]. rGb|zdz]/n]
@( jif{sf] zf;gsfndf @* jif{;Dd To; b/af/df df]h u/]. lj=;+= !(*^ d+;L/ #) df rGb|zdz]/sf]
d[To'kl5 l;+xb/af/df eLdzdz]/ -6·fnb/af/af6 ;/L_ a;]. eLdzdz]/sf]
d[To' lj=;+= !(*( ebf} !& df ePkl5 h'4zdz]/ hfpnfv]n b/af/af6 ;/L l;+xbaf/df a;].
h'4zdz]/n] o;} l;+xb/af/af6 rf/ hgf cd/ zxLbx¿ z'qm/fh, wd{eQm, bz/yrGb / u+ufnfnnfO{
d[To'b08 ;'gfpg" egL ljz]if cbfntsf GofofwLzx¿nfO{ c/fPsf lyP / ;f]cg';f/ ePsf]
lyof]. lj=;+=
@))@ d+;L/ !$ ut] h'4zdz]/ hf]uLsf] 9f]ª /rL cu]{nLtkm{ nfu]kl5 kb\dzdz]/ l;+xb/af/df
;g'{kg]{ xf] t/ pgL ;g{ g;sL cf?g} ljzfngu/ b/af/d} a;]. lj=;+=
@))$ kmfu'g !* ut] kb\dzdz]/ pkrf/sf lgldQ ef/ttkm{ nfu]. oxL df}sfdf df]xgzdz]/ -@))%
a}zfv !_ hah{:tL dxf/fhuGhl:yt nIdL lgjf;af6 l;+xb/af/df ;/]/ a;]. df]xgzdz]/sf afa'
rGb|zdz]/n] l;+xb/af/ g]kfn ;/sf/nfO{ @ s/f]8 ?lkofdf a]Rbf hf] >L # dxf/fh @))&
;fn kmfu'g & ut] k|hftGq cfPkl5 ;f] l;+xb/af/ >L % sf] ;/sf/sf] cwLgdf cfof].
df]xgzdz]/nfO{ ;s];Dd l56f] l;+xb/af/ 5f]8\g afWo u/fOof]. To;kl5 df]xgzdz]/ nIdL lgjf;d}
;/]. To;kl5 ;f] l;+xb/af/ >L % sf] ;/sf/sf] ;lrjfnodf kl/0ft eof]. @)#) c;f/ @% ut]
;f]daf/ of] eJo b/af/df cfunfuL eof]. tf]ksf] uf]nf xfgLxfgL 6'qmØfPkl5 b/af/sf]
cufl8sf] df]x8f dfq aRof]. c¿ ;Dk"0f{ l;+xb/af/ hn]/ eid eof]. k5fl8sf] s]xL efu kl5
ylkof]. cfh klg of] b/af/ >L % sf] ;/sf/sf] ;lrjfnosf ¿kdf /x]sf] 5. rGb|zdz]/n] agfPsf cGo b/af/x¿ rGb|zdz]/n] OlGhlgo/x¿ s'df/g/l;+x /f0ff / lszf]/g/l;+x /f0ffåf/f h]7f
5f]/f df]xgzdz]/sf lgldQ nIdL lgjf; agfpg nufPsf lyP. df]xgzdz]/n] o;nfO{ emG8}
l;+xb/af/h:t} ljzfn agfPsf lyP. lj=;+= !(() sf] dxfe"sDkn] of] b/af/nfO{ lgs} Iflt
k'¥ofof]. o;nfO{ hL0ff]{4f/ u/fOof]. & ;fndf k|hftGq cfP klg @))* ;fndf dfq
df]xgzdz]/ kbRo"t eP. To;kl5 logL ljb]lzPkl5 nIdL lgjf; >L % sf] ;/sf/n] clwu|x0f
u¥of]. zLtn lgjf;cufl8 /x]sf] of] b/af/ xfn ;]gfsf] cwLgdf 5. xfn
>L % sf] ;/sf/sf] cwLgdf /x]sf] aa/dxn rGb|zdz]/n] ltg} b'O{ hgf /f0ff
OlGhlgo/x¿åf/f agfpg nufO{ dflxnf 5f]/f d]h/ hg/n aa/zdz]/nfO{ tf]lslbPsf lyP. of] dxn
ePsf] 7fp To;cl3;Dd yfkfynLsf gfdn] lrlgGYof]. aa/zdz]/sf] gfddf b/af/sf] gfds/0f
ePkl5 ;f] :yfgsf] gfd g} aa/dxn eof]. !(() ;fnsf] dxfe"sDkn] o; b/af/nfO{
klg lgs} 7"nf] Iflt k'¥ofPsf] lyof]. aa/zdz]/n] o;sf] hL0ff]{4f/ u/fP. @))&
;fnsf] k|hftGqkl5 logL /IffdGqL ePsf lyP. To;sf] s]xL lbgd} b]z 5f]8L ;bfsf] nflu
a]·nf]/ knfog ePkl5 of] b/af/ clwu|x0fdf k¥of]. xfn k//fi6« dGqfno /x]sf] zLtn lgjf; rGb|zdz]/n] ltg} b'O{ /f0ff
OlGhlgo/x¿åf/f lgdf{0f u/fO{ cf?gL h]7L a8fdxf/fgLsf sfG5f 5f]/f d]h/ hg/n s[i0fzdz]/sf
lgldQ tf]lslbPsf lyP. !(() ;fnsf] dxfe"sDkn] of] b/af/nfO{ klg lgs} Iflt k'¥ofof].
s[i0fzdz]/n] o; zLtn lgjf; b/af/nfO{ cfw'lgs tl/sfaf6 lgdf{0f u/fpg nufP. lj=;+= @))% df
bfh'x¿ df]xgzdz]/, aa/zdz]/ / efO z+s/zdz]/n] cg]s bfpk]r ug]{, b'Jo{jxf/ ug]{ u/]kl5
pgn] hflu/af6 /fhLgfdf lbg'sf ;fy} cf?gf] zLtn lgjf; / Toxf ePsf ;Dk"0f{
kmlg{r/x¿, ;hfj6sf ;fdfg, @ j6f aUuL, Ps df]6/ / zLtn lgjf; dd{tsf nflu df]=?= # nfv @@
xhf/ * ;o @ g]kfn a}+sdf /fvL g]kfn ;/sf/nfO{ ck{0f u/]. To;sf] s]xL ;dokl5 cf?gL /fgL
sfG5L zfxhfbLnfO{ ;fydf lnO{ a}·nf]/lt/ knfog eP. rGb|zdz]/n]
cf?gL sfG5L a8fdxf/fgL afns'df/L b]jL, lghtkm{s} h]7f 5f]/f lji0f'zdz]/ / sfG5f 5f]/f
dbgzdz]/sf lgldQ k'Nrf]sdf >L lgjf; gfds ljzfn b/af/ agfO{ tf]lslbPsf lyP.
lj=;+= !(*^ df rGb|zdz]/sf] d[To' eO{ eLdzdz]/ ;Qfdf cfPkl5 pgL ef/tjf/f0f;Lglhs
ef]nfk'/ eGg] 7fpdf eJo dxn agfO{ al;g\. d]=h= lji0f'zdz]/ klg eLdzdz]/nfO{ yfx}
glbO{ kfgLhxfhåf/f cd]l/sflt/ knfog eP. >L lgjf;df dbgzdz]/ a;]. >L lgjf;
sDkfpG8sf] w]/}h;f] efu dbgzdz]/sL /fgLn] alS;; lbg'sf ;fy} a]rlavg;d]t ul/g\. dbgzdz]/sf
b'O{ efO 5f]/f uf]kfnzdz]/ / pgsf efOn] klg hUdf / >L lgjf;sf] s]xL efu laqmL u/] eg]
s]xL tf]8kmf]8 u/]. xfn >L lgjf;cufl8sf] sDkfpG8 ;femf oftfoftsf] sAhfdf 5. xfn
>L % sf] ;/sf/sf lgsfox¿ / dGqLx¿sf] Sjf6/ ePsf] xl/x/ejg rGb|zdz]/n] lgdf{0f ug{
nufO{ cf?gL sfG5L a8fdxf/fgL afns'df/Ltkm{sf dflxnf 5f]/f d]h/ hg/n z+s/zdz]/sf lgldQ
tf]lslbPsf lyP. of] eJo b/af/ () ;fnsf] e"sDkn] Iflt k'¥ofP tfklg hL0ff]{4f/
u/fOPsf] lyof]. @))^ ;fndf z+s/zdz]/nfO{ df]xgzdz]/n] xh'l/of hg/nsf] kbaf6 x6fO{
a]nfotsf] /fhb"t agfO{ k7fPkl5 logL kmls{Pgg\. & ;fnsf] hgqmflGtkl5 xl/x/ejg
>L % sf] ;/sf/n] clwu|x0f u¥of]. yfkfx¿sf] yfkfynLdf h+uaxfb'/sf] b/af/ rGb|zdz]/n]
agfPsf] xfnsf] aa/dxn ePsf] :yfgdf h+uaxfb'/ zlQmzfnL k|wfgdGqL -!()#_ ePkl5 k|l;4 sflnu9
/g;'/ lji6åf/f -yfkfynL_ ljzfn % tn] b/af/ agfpg nufPsf lyP. b/af/sf] rf}yf] tnfdf
h+uaxfb'/ a:y] eg] h+usf /fgLdxf/fgLx¿ tNnf] tnfdf a:y]. h+usf
sfG5f efO wL/zdz]/sf h]7f 5f]/f jL/zdz]/ u|x0f nfu]sf] cj:yfdf d"n k/L
hGd]sfn] 9f]sfaf6
xfGg gEofPkl5 h+uaxfb'/ rf]6f gf3]/ e¥ofªsf] 6fpsf]df k'uL aGb's tfs]. Tolt a]nf;Dd
jL/zdz]/ tNnf] tnfdf cf]ln{xfn], h+un] aGb's rnfpg} EofPgg\. h+uaxfb'/ l56f]l56f] tn
cf]n]{. To; a]nf;Dd jL/zdz]/ k'tnL dxf/fgLsf] sf]7fsf] 9f]sf 7]nL dxf/fgLsf] c+ufnf]df
kl/;s]sf lyP. h+uaxfb'/ /Gylg+b} aGb's lnP/ ToxL+ cfOk'u]. To;kl5 dfq jL/zdz]/nfO{ lrg]/
aGb's ;dftL yrSs a:b} cfh d]/f] xftaf6 s;f] uf]qxTof ePg egL kl;gf sf9]5g\. lj=;+=
!(## df h+uaxfb'/sf] d[To' ePkl5 klg pgsf /fgLdxf/fgLx¿ oxL b/af/df a:y]. !($@
;fndf zdz]/ /f0ffx¿åf/f ljb|f]x ePkl5 of] b/af/ b]jzdz]/sf] xftdf uof]. h+usf ;Gtlt rf/
eGHofªleq a:g kfPgg\. !(%* ;fndf b]jzdz]/ kbRo"t ePkl5 tTsfnLg zf;s rGb|zdz]/n] pQm
b/af/ sAhf u/]. pgn] of] ljzfn b/af/ tf]8kmf]8 u/L eTsfP/ gof dxn agfO{ 5f]/f
aa/zdz]/nfO{ lbP. h+uaxfb'/n]
yfkfynLd} csf]{ ljzfn b/af/ klg agfPsf lyP t/ Toxf pgsf /fgLx¿ a;] klg h+u a;]gg\.
!(@! ;fndf pgn] of] b/af/ 5f]/f huth+unfO{ tf]lslbP. /0ff]2Lkl;+xsf kfndf -lj=;+= !(#%_ df
huth+u dgx/fdf b/af/ agfO{ ;/] / yfkfynL b/af/ h]7f 5f]/f gflt hg]{t !($@
;fnsf] ljb|f]xdf gflt hg]{nsf] xTof eof]. b/af/ zdz]/ vnsn] sAhf u/]. zdz]/ vnss} cwLgdf
/x]sf] of] b/af/ rGb|zdz]/ ;Qfdf cfP/ l;+xb/af/ agfO;s]kl5 pgL Toxf ;/]/ yfkfynL
b/af/ 5f]/f l;+xzdz]/nfO{ lbP. of] b/af/ To;kl5 l;+xdxnsf] gfdn] lrlgof]. !(() ;fnsf]
dxfe"sDkn] o; dxnnfO{ klg Iflt k'¥ofPsf] lyof]. kl5 o;nfO{ dd{t ul/of]. l;+xzdz]/sf]
egfO p4[t ub}{ k'?iff]Qdzdz]/ eGg'x'G5 & ;fndf k|hftGq :yfkgf ePkl5 Ps lbg
h+uaxfb'/sf s]xL ;Gtlt cfP/ of] b/af/ h+uaxfb'/n] agfPsf x'g\, xfdL pgsf ;Gtlt xf}+, b/af/
5f]l8lbg'k¥of] eg]. l;+xzdz]/nfO{ km;fb k/]5. pgn] ef]lnkN6 af]nfO{ yfkfynL h+uaxfb'/sf]
x'g'cufj} yfkfx¿sf] xf], To;}n] ef]ln pgLx¿ cfO{ xfd|f] hUufdf ag]sf] b/af/ 5f]8 eGg
cfPdf d}n] s] ug]{< To;}n] yfkfx¿;u klg ;Nnfx u/L cfpg" eg]5g\. To;kl5 pgn]
of] l;+xdxn & nfv ?lkofdf g]kfn /fi6« a}+snfO{ a]lrlbP. xfn Toxf
/fi6«a}+ssf] a}+lsª sfof{no 5. h+uaxfb'/n] /g;'/ lji6åf/f agfpg nufPsf] of] b/af/ Hofb}
ljzfn eJo / snfTds b]lvG5. if8\oGq a'lgPsf] lx6Lb/af/ xfn
k|;"lt u[x ePsf] :yfgdf h+uaxfb'/n] rfb s'j/ sf}/ sf] nflu
rf/a'h]{ b/af/ lgdf{0f u/fPsf lyP. !()^ ;fndf kGhfjsf k"j{/fhf /0fhLtl;+xsL /fgL
rfb s'j/ sf}/ z/0ffyL{:j¿k sf7df8f}+ cfPsL lyOg\. ;'?df h+un] cf?g} b/af/df
;'/Iff lbP/ /fv], kl5 #) xhf/ ?lkof lbO{ yfkfynL b/af/ sDkfpG8d} rf/ a'hf{ ePsf] eJo
b/af/ agfOlbP. kl5 rfb s'j/n] yfkfynL sDkfpG8leq} kGhfjL z}nLdf dlGb/ agfO{
nIdLgf/fo0fsf] d"lt{ :yfkgf ul/lbOg\ -xfn klg 5._ kl5 !(!& ;fndf rfb
s'j/n] rf/a'hf{ b/af/ Pp6f a|fd0fnfO{ bfg lbO{ ef/ttkm{ kmls{Og\. ;f] rf/a'hf{
b/af/ h+uaxfb'/n] lsg]/ cbfntL sfof{no /fv]. !(() ;fnsf] dxfe"sDkn] of] b/af/ Wj:t
eof]. o;sf] hL0ff]{åf/ klg ePg. h+uaxfb'/
;Qfdf cfPkl5 pgn] /}tLx¿;d]tn] pkrf/ kfpg] u/L j}Bvfgfsf] lgdf{0f u/fPsf lyP. pgn] /g;'/
lji6åf/f yfkfynLd} j}Bvfgf lgdf{0f u/fO{ cg]s k|sf/sf cfo'j]{lbs cf}iflw agfpg nufO{
lgMz'Ns ljt/0f ug]{ sfo{;d]t u/]sf lyP. oxf
pTkflbt hLj gf/fo0fL t]nnfO{ pgn] ldlg:6/L t]n ;d]t gfdfs/0f u/]sf lyP. !()^
;fndf h+uaxfb'/ o'/f]k e|d0f uPsf avt k]l/;df -lj=;+= !()&_ pgsf efO wL/zdz]/sf]
lt3|fdf Ps k|m]Gr dlxnfsf] lk:tf]nn] uf]nL nfUbf oxL t]n k|of]u u/]/ lgsf] kf/]sf lyP. !($@
;fndf ePsf] ljb|f]xkl5 of] j}Bvfgf aGb eof] / ejgrflx sdflG8ª hg/n b]jzdz]/sf]
xftdf uof]. b]jzdz]/ k|wfgdGqLaf6 -lj=;+= !(%*_ kbRo"t ePkl5 pgs} 5f]/fx¿ ndzdz]/,
tf]qzdz]/ / k|sfzzdz]/sf] xftdf uPsf] / pgLx¿sf] ;d]t d[To' eO;s]sf]n] xfn pgs} ;Gtltn]
j}Bvfgf /x]sf] of] ejg k|of]u ul//x]sf 5g\. xfn of] j}Bvfgf ejg dfOtL3/af6 aa/dxnlt/ nfUbf
bfofkl§ af6f]dflysf] 8f8f]df 5n{· b]lvG5. h+uaxfb'/n]
o'/f]k e|d0fsf] l;nl;nfdf a]nfotsf] ;+;b\ ejgsf] cjnf]sg ug]{ cj;/ kfPsf lyP. Toxf
u/]sf] ax;, cg'zf;g, ;Eotf b]v]/ pgL k|efljt ePsf lyP. To;kl5 g]kfn kmls{Pkl5 pgn] ltg}
sflnu9 /g;'/ lji6åf/f xg'dfg9f]sf /fhb/af/sf] e08f/vfndf ef/bf/L ;efxn agfpg nufP. of]
xndf pgn] ef/bf/L ;efsrx/L cfof]hgf ug]{ uy]{. of] ef/bf/L ;efxnsf] kl5 Tolt k|of]u
/ dd{t ;Def/ x'g;s]g. of] ;efxn !(^( ;fn;Dd v08x/sf] ¿kdf /x]sf] lyof]. To;kl5
elTsP/ gi6 x'b} uof]. !(($ ;fndf g]kfn a}+s :yfkgf x'bf o;} 7fpdf eof].
xfnsf] e"uf]nkfs{ klg ef/bf/Lxnleq} kYof]{. ef/bf/L
;efsf nflu pgn] yfkfynLd} klg uf]na}7s agfPsf lyP. g]kfn ;/sf/n] O:6 OlG8of sDkgL ;/sf/ jf
ef/tLonfO{ ;xof]u ug]{ eGg] ljifodf oxL uf]na}7sdf lg0f{o eO{ !(!$ ;fn c;f/df s0f]{n
kxndfgl;+x a:g]tsf] g]t[Tjdf ^ xhf/ hjfg sDkgL ;/sf/sf] ;xfotfsf nflu k7fPsf lyP. !($@
;fn;Dd h+ukl/jf/s} cwLgdf /x]sf] of] uf]na}7s To;kl5 zdz]/ vnssf] xftdf cfPsf]
lyof]. !(() ;fnsf] dxfe"sDkn] o;nfO{ Wj:t kf¥of]. h+uaxfb'/sf
sfG5f efO wL/zdz]/nfO{ h+un] lx6Ldf eJo lx6Lb/af/ agfOlbP klg pgL w]/}h;f] yfkfynLd} a:y].
wL/zdz]/sf !& efO 5f]/f / % gflt o;} b/af/df hGd]sf lyP. !($! ;fndf wL/zdz]/sf] d[To'
eof]. !($@ ;fndf wL/zdz]/sf 5f]/fx¿n] o;} lx6Lb/af/df ljb|f]x k|f/De u/L ;Qf xTofpg ;kmn
ePsf lyP. jL/zdz]/n] of] b/af/ pgsf ;flxnf 5f]/f rqmzdz]/nfO{ lbPsf]df kl5 o;nfO{
tf]8kmf]8 u/L cfw'lgs z}nLaf6 ejgx¿ agfOP. of] b/af/ gf/fo0flx6L b/af/sf] blIf0f 9f]sf
-k'/fgf]_ cufl8 lyof]. o;sf] clxn] cl:tTj 5}g. l3psf l6g xfn]/ b/af/ aflnof] sl/a
!% jif{ hlt g]kfnsf] zf;gsf] afU8f]/ ;DxfNg] cj;/ kfPsf jL/zdz]/n] 7"nf b/af/x¿
agfpg k|z:t wg;DklQ vr{ u/]sf lyP. !($@
;fnsf] xTofsf08af6 zdz]/ vnsx¿ ;Qfdf cfpbf h'4zdz]/ yfkfynL -xfn k|;"lt u[x_sf
y'k|} 6x/fx¿dWo] Pp6fdf cfdf h'xf/s'df/L -hf}x/_ ;u a:y]. !($$ ;fndf h'4zdz]/
k|wfgdGqL jL/zdz]/sxf uO{ cf?gf] 6x/f] ;f3'/f] ePsfn] cGt} ;g{ kfP xGYof] eg].
jL/zdz]/n] jif{ lbg;Dd To;} 6x/fdf u'hf/f u/, d gof b/af/
agfOlbpnf egL kf6g xfnsf] hfjnfv]ndf sflnu9 hf]unfnåf/f eJo b/af/ agfpg nufP.
To;kl5 h'4zdz]/;lxt hf}x/s'df/L hfjnfv]n b/af/df ;/]. !(*( ;fndf h'4zdz]/ k|wfgdGqL
x'gf;fy l;+xb/af/df ;/]. !(() ;fnsf] dxfe"sDkn] ;f] b/af/sf] Ps tnf Wj:t eof].
h'4zdz]/n] hL0ff]{4f/ u/fO{ 5f]/f ;"o{zdz]/nfO{ lbP. pgsf] d[To'kl5 ;f] b/af/ pgsf
5f]/f o'j/fhzdz]/sf] dftxtdf cfof]. @))& ;fnkl5 of] b/af/ ¥of08]ef] Snadf kl/0ft
eof]. ;fem oxf h"jf / eJo an8fG; cflb dgf]/~hgfTds sfo{qmd x'GYof].
kl5 of] b/af/ >L % sf] ;/sf/nfO{ a]lrof]. xfn
jL/]Gb| k|x/L c:ktfn ePsf] b/af/ klg jL/zdz]/n] ;Qfdf cfPkl5 hf]unfnåf/f efO kmQ]zdz]/sf
nflu agfPsf x'g\. o;cl3 oxf ;fgf] ;}lgs 6x/f lyof]. kmTozdz]/sf] d[To'kl5 logsf h]7f
5f]/f hg/n k|r08zdz]/n] o; b/af/df r}g u/]. logL k'/f]knL z}nLd} a;]sf lyP. @)@# ;fndf
logsf] d[To' ePkl5 of] b/af/ >L % sf] ;/sf/n] clwu|x0f u¥of]. o:t}
jL/zdz]/n] hf]unfnåf/f lgdf{0f u/fO{ dflxnf 5f]/f wd{zdz]/nfO{ tf]lslbPsf] ef6e6]gLb/af/
pgsf] d[To'kl5 pgsf wd{k'q Ps/fhzdz]/n] kfPsf lyP. !(() ;fnsf] dxfe"sDkdf Iflt eP klg
o;nfO{ hL0ff]{åf/ u/L e"sDkk|lt/f]ws Ifdtf ePsf] Ps a}7s klg yk]sf lyP. xfn ;f]
b/af/sf] ;fgf] lx:;f;d]tsf] hL0ff]{4f/ Ps hd{gL dlxnf / a'l4i6 l/Dkf]5]n] u/L a;f]af;
u/]sf 5g\ eg] afsL tf]8kmf]8 u/L a]rlavg ePsf] 5. of] b/af/sf] cjz]if ef6e6]gL
dlGb/cufl8 bflxg]lt/ 5. xfn
jL/ c:ktfn /x]sf] :yfgdf jL/zdz]/n] Ps eJo b/af/sf] lgdf{0f u/fpg nufPsf lyP t/
6'l8v]n / ;x/ -c;gOGb|rf]s_sf] glhs ePsf] dx;'; u/]/ lgdf{0f :ylut u/L xfn
lgjf{rg cfof]u /x]sf] :yfgdf ! ;o *@ /f]kgL hUufdf b/af/ agfO{ sflxnf 5f]/f
?b|zdz]/sf nflu tf]lslbP. !(^@ ;fndf of] ljzfn b/af/df cfuf] nfUof]. cfuf] lgefpg] k|of;
ug'{sf] ;f6f] ?b|zdz]/sL d'df sfG5L a8fdxf/fgL tf]ks'df/Ln] l3psf l6gsf l6g cfuf]df xfnL
;f] b/af/ xf]d ul/lbOg\. To;kl5 jf:t'snfljb\ hf]unfnåf/f rf/j6f a'hf{ ePsf]
gof b/af/ lgdf{0f u/fP. of] b/af/nfO{ 7d]nsf] rf/a'hf{ b/af/ gfds/0f ul/of]. kl5
!(() ;fndf tTsfnLg zf;s h'4zdz]/n] tTsfnLg k|wfg ;]gfklt ?b|zdz]/nfO{ kbRo"t u/L
kfNkf k7fPkl5 of] b/af/ clwu|x0f u/L cf?gf] dflxnf 5f]/f axfb'/zdz]/nfO{ lbP. To;kl5
rf/a'hf{ b/af/ axfb'/ejgdf kl/0ft eof]. @))& ;fndf k|hftGq
cfPkl5 clw/fhs'df/ j;'Gw/fn] !) nfv ?lkofdf ;f] b/af/ lsgL xf]6n /fonsf]
gfdaf6 /l;og gful/s af]l/;n] xf]6n ;~rfng u/]. kl5 j;'Gw/fn] of] b/af/ >L % sf]
;/sf/nfO{ a]r]kl5 xfn lgjf{rg cof]usf] ejg eP/ /x]sf] 5. /fgLsf] ;Demgfdf agfOPsf] b/af/ jL/zdz]/n]
cf?gL sfG5L a8fdxf/fgL tf]ks'df/Lsf lgldQ ;]tf]b/af/s} :t/df o;sf] glhs} tLg ;o /f]kgL
hUuf lsgL hf]unfnåf/f csf]{ eJo b/af/ agfpg nufPsf lyP. nfnb/af/ gfdn] lrlgPsf] of]
b/af/d} jL/zdz]/sf] d[To' -lj=;+= !(%& kmfu'g_ ePsf] lyof]. To;kl5 klg tf]ks'df/L /
7fOnf 5f]/f n]= hg/n t]hzdz]/ o;}df a;]sf lyP. kl5 tf]ks'df/Lsf] d[To' eof] eg]
t]hzdz]/nfO{ kIf3ft eof]. sdflG8ª hg/n t]hzdz]/nfO{ h'4zdz]/n] -lj=;+= !(()_ kbRo"t
u/]kl5 pgL gf/fo0fL c~rnsf] /fgLuGhdf a;]. @))& ;fndf k|hftGq cfPkl5 t]hzdz]/sf ;Gtlt
nfnb/af/df cfP / b/af/sf] sDkfpG8 s]xL a]r]/ s]xLdf 3/ agfO{ a;] eg] b/af/sf] s]xL efudf
xfn xf]6n ofs PG8 otL ;~rfng eO/x]sf] 5. jL/zdz]/n]
5f]/f s0f]{n OGb|zdz]/sf lgldQ xflQ;f/df b/af/ agfpg nufPsf lyP. OGb|zdz]/sf] d[To'kl5 of]
b/af/ pgsf 5f]/f tf]/0fzdz]/n] k|fKt u/]. k|hftGqkl5 -@))&_ of] b/af/ pgn]
lrlgof b"tfjf;nfO{ laqmL u/]sfn] xfn of] lrlgof b"tfjf;sf] cwLgdf 5. jL/zdz]/n]
jL/uGhdf Hofb} 7"nf] sDkfpG8 ePsf] d'8'nL b/af/ agfPsf lyP. pgsf] d[To'kl5 efOx¿
?b|zdz]/, t]hzdz]/ / k|tfkzdz]/sf efudf k/]sf] lyof]. of] b/af/sf] sDkfpG8leq ;of}+sf]
;+Vofdf cfksf ¿vx¿ lyP. oxfsf cfkx¿ rf/a'hf{ b/af/, nfnb/af/ /
kmf]x/fb/af/df k7fOGYof]. /fhkl/jf/ / /f0ff kl/jf/ ef/t hfbfcfpbf o;
b/af/df a;f]af; uy]{. lj=;+= !(() df h'4zdz]/n] tLg} hgfnfO{ kbRo"t u/L b/af/
clwu|x0f u/]. k|hftGqkl5 >L % sf] ;/sf/n] clwu|x0f u/]sf] of] b/af/df xfn k|x/L sfof{no
/x]sf] 5. /fhwfgLaflx/
/f0ffx¿åf/f agfOPsf eJo b/af/x¿dWo] v8\uzdz]/åf/f kfNkfdf agfOPsf] /fgLdxn
klg pNn]vgLo 5. lj=;+= !($# df k|wfg ;]gfklt v8\uzdz]/nfO{ k|wfgdGqL jL/zdz]/n]
kbRo"t u/L kfNkf uf}8fdf klZrdtkm{sf k|wfg ;]gfkltdf t}gfy u/]. v8\uzdz]/sL /fgL
t]hs'df/Lsf] d[To' -lj=;+= !($(_ ePkl5 pgsf] ;Demgfdf v8\uzdz]/n] sfnLu08sLsf] tL/df c9fO{
jif{ nufP/ eJo dxn agfP. lj=;+= !(%( df v8\uzdz]/ ef/tlt/ knfog ePkl5 o;sf] /]vb]v geO{
hL0f{ x'b} uof]. of] b/af/ ePsf] 7fp /fgL3f6 / b/af/
/fgLdxnsf gfdn] k|l;4 5. xfn} of] snfTds eJo b/af/nfO{ >L %sf] ;/sf/n]
hL0ff]{åf/ u/]sf] 5. /f0ffsfndf
o'/f]lkog z}nLsf o:tf w]/} b/af/x¿ agfOPsf lyP. zf;sx¿n] agfPsf s]xL b/af/x¿sf] dfq
oxf pNn]v ul/Psf] 5. To:tf s]xL b/af/x¿ cem} klg k|of]udf 5g\ eg] s]xL eTsfP/
Toxf gof ejg agfO;lsPsf] 5. o:tf b/af/ /fhwfgL / aflx/ klg agfOPsf lyP. /f0ff
zf;gsf] ktgkl5 o; lsl;dsf] z}nLdf ejgx¿ agfpg] rng vf;} b]lv+v}g. l;+xb/af/ hn]kl5 To:t}
z}nLdf s]xL yk ul/Psf] 5. of]afx]s l;+xb/af/leq dGqfnox¿sf nflu o:t} z}nLdf ejgx¿
agfOPsf 5g\. t/ oLafx]s cGoq o; lsl;dsf ejgx¿ agfPsf] b]lv+b}g. clxn] ejg lgdf{0fsf nflu
w]/} lsl;dsf lgdf{0f ;fdu|Lx¿sf] ljsf; eO;s]sf] / To; lsl;dsf snfTds sfd ug]{
sflnu9x¿sf] ;d]t sdL x'b} uPsfn] xf]nf, o; lsl;dsf ejgx¿ ag]sf b]lv+b}gg\.
csf]{tkm{ o:tf z}nLsf ejgx¿n] w]/} hldg cf]u6\g] ePsfn] klg dflg;x¿sf] o:tf ejg
agfpg]tkm{ vf;} ?lr b]lv+b}g. /f0ffx¿n]
/fi6«sf] 9's'6L b'?kof]u u/L agfPsf clwsf+z b/af/x¿ clxn] >L % sf] ;/sf/n] g} k|of]u
ul//x]sf] 5. xfn klg zf;gsf] g]t[Tjju{n] /fi6«sf] ;DklQ b'?kof]u u/L
7"nf7"nf dxnx¿ agfO/x]sf 5g\. !! jif{cl3;Dd ;fdfGo cfly{s cj:yf ePsf
JolQmx¿ /ftf/ft s/f]8klt ag]/ ljzfn dxnx¿ agfpg tNnLg 5g\. pgLx¿sf] cfo;|f]t vf]h]/
cg'lrt b]lvPdf ;DklQ /fli6«os/0f ug'{k5{. ef/tdf
la|l6z zf;gsfndf o; lsl;dsf b/af/x¿ w]/} ag]sf b]lvG5g\. g]kfndf pgLx¿n] zf;g ug]{ cj;/
gkfPsf] eP tfklg h+uaxfb'/sf] o'/f]k e|d0fkl5 o; lsl;dsf b/af/x¿ g]kfndf aGg yfn]sf]
lj1x¿sf] egfO 5. /f0ffsfnLg
b/af/x¿sf] ;+/If0fn] To; ;dosf] jf:t'snfsf] ;d]t ;+/If0f x'g] ePsfn] xfn;Dd /x]sf
b/af/x¿sf] plrt ;+/If0f cfjZos 5. jL/zdz]/sf] /f;nLnf x]g]{ kmf]x/fb/af/ gf/fo0flx6L
/fhb/af/sf] k"j{tkm{ jL/zdz]/n] Ps eJo b/af/ agfpg nufO{ sfG5f 5f]/f k|tfkzdz]/nfO{
tf]lslbPsf lyP. o;s} glhs pgn] hf]unfnåf/f g} csf]{ b/af/ klg agfpg nufPsf lyP. elgG5,
Ps lbg jL/zdz]/ cf?gL sfG5L kTgL tf]ks'df/Lsf ;fy k|wfg ;]gfklt b]jzdz]/sf] yfkfynL
b/af/df uPsf lyP. Toxf Pp6f ;fgf] a·nfdf kmf]x/f rln/x]sfn] tf]ks'df/Ln]
dxf/fh, xfdL klg o:t} kmf]x/f /fvL a·nf agfpm elg5g\. hjfkmdf
jL/zdz]/n] a"9L, d}n] tnfO{ a·nf agfOlbP eg] s] o:tf] a·nf
agfp5' // eg]5g\. To;kl5 pgn] cg]s kmf]x/f ePsf] b/af/ agfpg nufP. o; a·nfsf]
rf/}tkm{ !% lkm6 rf}8f kf]v/Ln] 3]l/Psf] lyof]. kf]v/Lsf] aLraLrdf nx/} kmf]x/fx¿ rNy].
e'Otnfdf 7"nf] xn lyof], hxf :kml6s kmf]x/f (Rosy Crystal Fountain)
/flvPsf] lyof]. Tof] xneGbf dfly klg o:t} eJo kmf]x/f lyof], hxf a]:6
ldlg:6/ sfk]{6 la5\ofOsf] lyof]. oxf bd lb+bf !)÷!@ y/L af]nL cfpg] aR5]afhf
klg ;hfOPsf] lyof]. oxf ;hfOPsf] r§fgaf6 em/gf klg cfpYof]. To;sf] d'lg
;·d/d/ la5\ofOPsf] lyof]. oxf a;]/ jL/zdz]/sf lghL j:tfbx¿ tfh vf, 9'08L
vfx¿n] /fu cnfKy] elgG5. a·nfsf] rf/}tkm{sf] kf]v/Ldf tf]ks'df/Lb]jL / jL/zdz]/ dg k/]sf
cfOdfO{x¿sf ;fy kf}8L v]ln;s]kl5 c¿ snwf/fdf :gfg uy]{. slxn]sfxL To; a·nfsf] pQ/tkm{ tNnf] tnfdf efO, 5f]/f, elthf,
HjfOx¿sf ;fy} ;DalGwtx¿ / pRr ef/bf/x¿ a:y] eg] dflyNnf] tnfsf] pQ/tkm{ sfG5L
a8fdxf/fgL tf]ks'df/Lsf ;fy jL/zdz]/, c¿ cfOdfO{x¿, efO, 5f]/f, elthfx¿sf
5f]/La'xf/Lx¿ / ;DalGwt cfOdfO{x¿ a;L To; a·nfsf] pQ/tkm{ slxn]
/f;nLnf slxn] n}nf dh'g sf v]ntdf;f x]y]{ elgG5. oL b'j} b/af/ 5f]/f k|tfkzdz]/nfO{ tf]lslbPsfn] b'j}nfO{ kmf]x/fb/af/
elgGYof]. lj=;+= !(() df h'4zdz]/n] k|tfkzdz]/nfO{ kbRo"t u/]sfn] pgL bfhL{lnªlt/}
a;]. gf/fo0flx6Lglhs}sf] d"n b/af/ h]7f 5f]/f dfwjzdz]/ / kmf]x/fb/af/sf] pQm eJo
a·nf sfG5f 5f]/f uf]ljGbzdz]/nfO{ lbP. k~rfotsfndf dfwjzdz]/sf] b/af/ tf]8kmf]8 u/L
gf/fo0flx6Lleq kf/L d'cfAhf lbOof] eg] kmf]x/f a·nf k|ef rnlrq xndf kl/0ft eof]. kl5
cd]l/sg b"tfjf;nfO{ laqmL u/L tf]8kmf]8 ul/of]. xfn of] b"tfjf;sf] cwLgd} 5. h+uaxfb'/ x's]{sf] P]ltxfl;s b/af/ yfkfx¿sf]
cfly{s, ;fdflhs, /fhgLltsnufotsf ;d:ofsf] ;dfwfg ug]{ ynf] xfn yfkfynLsf gfdn] lrlgG5. of]
ynf]df dfyj/l;+x yfkfsf a'af g}gl;+x yfkfn] 3/ agfO{ a;]sf lyP. kl5
cf?gL 5f]/L u0f]zs'df/L / HjfO sfhL afng/l;+xsf 5f]/fx¿ h+uaxfb'/nufot & efO /
@ 5f]/Lx¿ klg yfkfynLd} hGdL x's]{. h+uaxfb'/sf] vf; gfd jL/g/l;+x xf]. ;u} a:bf
dfyj/l;+xn] zfob h+uL k|j[lQsf] ePsfn] xf]nf pgnfO{ h+u] eGy]. o;} gfdaf6 pgL kl5 k|Voft
eP. lj=;+= !()@ h]7df dfdf dfyj/l;+xsf] xTof x'bf h+uaxfb'/sf] pd]/ @& jif{sf]
lyof]. sf]tkj{,
e08f/vfnkj{, cnf}kj{nufotsf xTofsf08 x'bf h+uaxfb'/sf] af;:yfg yfkfynL g} lyof].
h+uaxfb'/n] ;/sf/af6 x/0f gePsf] eLd;]g yfkfsf] yfkfynLsf] crn ;DklQ cf?gf] u/fP / cg]s
b/af/x¿ agfpg nufO{ yfkfynLd} a;f]af; u/]. gof b/af/ agfPkl5 cf?gf /fgL,
5f]/f5f]/Lx¿nfO{ g}gl;+x yfkfåf/f lgld{t b/af/df 5f]8]/ cfkm" gof b/af/df
;/]. kl5 of] b/af/ h+un] 5f]/f hg/n hLth+unfO{ lbP. lj=;+=
!(#* df /0ff]2Lk k|wfgdGqL ePsf a]nf hLth+un] cf?gf] b/af/df emG8f kmx/fPsf] yfxf kfO{
a'g k7fP. To; a]nf >L % / >L # sf] b/af/df dfq emG8f /fVg kfOGYof]. of] s'/f
yfxf kfP/ hLth+un] ;f] emG8f /fv]sf] 7fpdf /ftf/ft sf7sf] xg'dfg\sf] d"lt{
:yfkgf u/]. a'g cfPsf dflg;n] xg'dfg\ :yfgdf emG8f /fv]sf] s'/f hfx]/ u/]sfn]
hLth+un] d'lQm kfP. ;f] sf7sf] xg'dfg\sf] d"lt{ cem} yfkfynLdf 5b}5. lj=;+=
!($@ df hLth+un] ef/taf6} d'lVtof/L kbaf6 /fhLgfdf u/L k7fP. To;sf] s]xL ;dokl5
/0ff]2Lksf] xTof ePkl5 g}gl;+x yfkfåf/f lgld{t ;f] b/af/ hg/n b]jzdz]/sf] dftxtdf cfof].
b]jzdz]/ lj=;+= !(%& df >L # eO{ lj=;+= !(%* df kbRo"t ePkl5 pgsf 5f]/f
h·zdz]/ / pgsf] d[To'kl5 5f]/f sNof0fzdz]/sf] xftdf cfof]. pgn] efO d]h/ eLid zdz]/nfO{
;f] b/af/ a]r]sf]n] xfn pgsf ;Gtltn] of] b/af/ ef]urng ub}{5g\. yfkfynLdf jftfj/0f kqsf/
;d"xcufl8sf] rf]saf6 o'PdPgsf] sfof{nolt/ nfUbf af6}df of] hL0f{ b/af/ b]lvG5. cd/l;+x yfkfåf/f lgld{t afub/af/+ yfkfx¿
yfkfynLnufot ;'Gwf/fsf] blIf0flt/ klg a;f]af; ub{y]. ;j{k|yd eLd;]g yfkfsf afa' cd/l;+x
yfkfn] To; 7fpdf 3/ agfO{ a;]sf lyP. kl5 eLd;]g yfkfn] ;f]xL 7fpdf b/af/sf]
lgdf{0f u/fpg nufO{ a;]. o;}tfsf pgn] w/x/f / ;'Gwf/f klg agfpg nufPsf lyP. lj=;+= !*($ df
eLd;]g yfkfsf] ktgkl5 pgsf] b/af/df ;/sf/ nfUof]. lj=;+= !()! df eLd;]g yfkfsf elthf
dfyj/l;+x yfkf k|wfgdGqL ePkl5 yfkfx¿n] dfkmL kfO{ ;DklQ lkmtf{ kfP. dfyj/l;+x yfkf
eLd;]g yfkfn] agfPsf] ;f] ljzfn b/af/df g} a;]. pgn] kf6]af3 kfn]sf lyP. hgtfn] af3 ePsf]
b/af/ eGbfeGb} ;f] b/af/sf] gfd afub/af/ x'g uof]. dfyj/l;+xsf] xTofkl5 ;f]
b/af/ k'gM ;/sf/n] lnof]. kl5 if8\oGqsf] cf/f]k nfu]sf dflxnf ;fx]a pk]Gb|nfO{ o;}
b/af/df /flvof]. pk]Gb|n] a|fd0fL lauf/]sf]n] afudtLsf] jfl/kl§ gcfpg] ;hfo kfPkl5
pgL afu]Zj/Ldf a:g yfn]. jL/zdz]/n] ;·d/d/;d]t /fvL afub/af/sf] dd{t u/]. To; a]nf
pk]Gb|sf 5f]/f wL/]Gb|ljqmd / pgsf] d[To'kl5 ;fx]aHo" e"k]Gb|n] afub/af/ k|of]u
ug]{ u/]sf lyP. pgsf] d[To'kl5 pgsf h]7f 5f]/f df]xgljqmd /fd/fhf /fdgu/sf]
/fhf eO{ pt} a:g] / sf7df8f}+ cfpbf xfn xf]6n lxdfno /x]sf] s'k08f]ndf a:g] uy]{.
afub/af/df rflx pgsf ;f}t]gL efO d"n rf}tl/of rGb|ljqmd zfx nId0f
/fhfn] /hfO u/]sf lyP. h'4zdz]/n]
cf?gf 5f]/LHjfO nId0f /fhf af6 ;f] afub/af/ km'TsfO{ cf?gf] 5f]/f
xl/zdz]/nfO{ lbP. xl/zdz]/sf] d[To'kl5 pgsf] w]/} 7"nf] kl/jf/ ePsf]n] ;f] b/af/
>L % sf] ;/sf/nfO{ laqmL ul/of] / Toxf xfn cy{ dGqfno 5. sDkfpG8leqsf] y'k|} hUuf
a]rlavg u/L cGo 3/x¿ agfOPsf 5g\. kf8]sf] b/af/df xf]6n z+s/ elgG5, yfkfynL
yfkfx¿sf] ePem}+ nflhDkf6 kf8]x¿sf] lyof]. sk/bf/ jL/s]z/ kf8] nflhDkf6df
b/af/ agfO{ a;]sf lyP. sf]tkj{df pgsf] klg xTof eof]. o; xTofsf08af6 h·axfb'/ ;Qfdf
cfPkl5 pgsf cf?gf ;;'/f cGt/L dxf/fgL -x]ds'df/L_ sf afa' s0f]{n lqljqmd yfkf o; b/af/df
a;]. logn] w]/} jif{ o; b/af/df latfP. lj=;+= !($@ sf]
xTofsf08kl5 jL/zdz]/n] of] k'/fgf] b/af/ eTsfO{ efO hLtzdz]/sf lglDt hf]unfnåf/f
gof b/af/ agfP. hLtzdz]/ lgM;Gtfg ePsfn] b/af/ l;+ufg]{, au}+rf agfpg] sfddf ;f]v
/fVy]. pgsf] d[To'kl5 of] b/af/ pgsf bfh' kmTozdz]/sf ;Gtltn] kfpg'kg]{df h'4zdz]/n] of]
b/af/ 6KsfO{ 5f]/f clUgzdz]/nfO{ lbP. pgsf] d[To'kl5 b/af/sf] cufl8sf] efu d]h/ hg/n
s]Gb|zdz]/sf] efudf k/]sf] lyof]. s]Gb|zdz]/n] /fdz+s/ gfds Jofkf/LnfO{ a]r]kl5 of]
nflhDkf6 b/af/df xfn z+s/ xf]6n ;~rflnt 5. lau|]sf cfOdfO{ n'sfpg] b/af/ lj=;+= !(#% df h+uaxfb'/sf 5f]/f huth+u dgx/fdf eJo ;fttn] b/af/ lgdf{0f
u/L yfkfynLsf] cf?gf] b/af/ 5f]/f o'4k|tfkh+u gflt hg]{n nfO{ lbP/ cfkm"
;f]xL dgx/f b/af/df ;/]. of] b/af/ cToGt ljzfn uugr'DaL lyof]. lj=;+= !(#&
df k|wfgdGqL /0ff]2Lk tLyf{6gsf nflu tLgwfd hfbf huth+u klg uPsf lyP. pgn] snsQfaf6
emG8fjfnf aUuL NofPsf lyP, h;df zf}rfno klg lyof]. o;} aUuLleq dg k/]sf $% hgf
o'jtLx¿nfO{ /fvL huth+u 6'l8v]ndf sjfh v]Ng hfg] ub{y]. of] aUuL cem} klg
aUuLvfgfdf 5. lj=;+= !($@ sf] ljb|f]xdf huth+usf] xTof ul/of]. huth+usf ;Gtlt
pkTosfaflx/ k7fOof]. sf]xL ef/tlt/ / sf]xL kxf8lt/ uO{ a;]. huth+usf] Tof] eJo b/af/df zfx /
/f0ffx¿af6 lalu|Psf cfOdfO{x¿nfO{ aGbL agfO{ /flvGYof]. lqe'jgsf /fgL;fx]ax¿dWo] Ps
/fgL;fx]an] Ps cf7kxl/of cb{nL nfO{ cf?gf] vf]kLdf n'sfO/fv}s} cj;/df kqmfp
k/L cf7kxl/ofnfO{ cfhGd s}b / tL /fgL;fx]anfO{ ;f]xL dgx/f b/af/df y'g]/ /flvPsf] lyof].
hg/n z]/zdz]/ /f0ffsf 5f]/f eb|zdz]/n] cf?g} alxgLnfO{ lauf/L k]6;d]t af]sfPsfn]
eb|zdz]/nfO{ h]n xflnof] / To; h]nsf] gfd g} eb|uf]n h]n /x\of]. alxgLnfO{
rflx dgx/fb/af/df y'g]/ /flvof]. of] b/af/sf] ;Def/ tyf hL0ff]{4f/ x'g g;s]sfn]
eTsb} uof]. o;sf] eUgfjz]if @)!%!^ ;fn;Dd lyof]. xfn dgx/fb/af/sf]
sDkfpG8leqsf] s]xL e"efu huth+us} ;Gtltx¿n] ef]urng ul//x]sf 5g\. |
| cfj/0f || syf || Oltxf; || :jf:Yo || dgf]lj1fg || cf}ifwL uLtf || hfgsf/L || /fhf kmfxb || ;xLb lbj; || Main | Home | |
| Send your comments and letters to the
editor at sadhana@mail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Sadhana may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES |