|
zxLbx¿nfO{ t8\kfP/ dfl/Psf] If0f /ftsf] bz ah]sf] lyof]. df3 dlxgfsf] lr;f] l;/]6f]n] d'6' g}
sdfpYof]. ToxL a]nf /fhb|f]xsf] d'2fdf Hofg;hfo kfPsf g]kfn cfdfsf b'O{ ;k't bz/y
rGb / u+ufnfn >]i7nfO{ uf]nL 7f]s]/ d[To'b08 lbgsf nflu lji0f'dtLsf] lsgf/df /x]sf]
zf]efeujtLtkm{ nlu+b} lyof]. pgLx¿nfO{ lnP/ Pp6f nx/L l;+xb/af/af6 Kofkmnsf] af6f]
x'b} cufl8 al9/x]sf] lyof]. ToxL nx/Ldf d[To'b08sf] sfd tfd]nL ug]{ cfb]z kfPsf
/f0ffsf clkm;/, l;kfxL, cf7kxl/of / b'O{ kf]8]sf] 6f]nL klg lyof]. pQm 6f]nLsf] g]t[Tj
hg/n g/zdz]/n] u/]sf lyP. pgsf ;fydf pgLd'lgsf s0f]{n rGb|axfb'/ yfkf, d]h/
k|f0f/fh eGg] 7s'/Lnufotsfx¿ klg ;+nUg lyP. d[To'b08sf
nflu jw:yntkm{ nluPsf b'O{ ;k'tdWo] slnnf] pd]/sf u+ufnfnnfO{ /f0ffzf;s h'4zdz]/;d]t dfkmL
dufpg rfxGy]. To;}n] af6f]el/ nx/Ldf g/zdz]/n] u+ufnfnnfO{ dfkmL dufpg] k|of; ul//x]. oBlk
k|hftGqsf nflu k|f0ffx'lt lbg cft'/ u+ufnfnn] dfkmL dufpg rfxg] g/zdz]/nufotsf
l;kfxL clkm;/x¿nfO{ d'vel/sf] hjfkm lb+b} elg/x] xfdLn] s] lauf/]sf 5f}+ /
dfkmL dfUg] < a? ltdLx¿n] xfdL;u dfkmL dfUg'k5{. pd]/df slnn} eP klg pgL
hf]lznf / jL/ lyP. cToGt} lg8/ :jefjsf pgn] h]ndf r/d oftgfsf] lzsf/ x'bf klg slxNo}
cf?gf] lz/ /f0ff;fd' em'sfPgg\. d[To'b08sf] km};nfsf ;dodf klg slt klg ljrlnt gePsf pgnfO{
d[To'b08sf] clGtd ;do;Dd dfkmL dufpg] k|oTg eO/of]. cGttM
b'O{ ;k'tnfO{ lnP/ lx+8]sf] nx/L zf]efeujtLl:yt efrfv';L bf]efgdf k'Uof]. Toxf
af;sf vDafx¿ uf8]/ To;cl3 g} kmf;L lbg] 7fp tof/ ul/Psf] lyof].
b'j}nfO{ ToxL vDafdf afw]/ k'gM hg/n g/zdz]/n] u+ufnfnnfO{ eg] km]l/ Ps
k6s ;do afsL 5, dfkmL dfu\. t/
u+ufnfnn] g/zdz]/sf] k|:tfjnfO{ nTofpb} cToGt} 3[0ffsf ;fy hjfkm lbP a?
cGofo / cTofrf/sf nflu uNtL dx;'; ub}{ t}+n] dfkmL dfu\. u+ufnfnaf6
o:tf] hjfkm cfPkl5 g/zdz]/ bz/y rGbtkm{ kms]{/ eg] eg\ t]/f] clGtd OR5f s]
5< hjfkmdf
bz/y rGbn] eg] dnfO{ /f0ffzf;g vQd ePsf] x]g]{ OR5f 5, s] t}+n] Tof] OR5f
k'¥ofpg ;S5;\< u+ufnfnsf]
cf?gf] c8fg / bz/y rGbsf] /f0ffzf;g vQd ePsf] x]g]{ OR5f/ o:tf] cgk]lIft hjfkm ;'g]kl5
g/zdz]/nfO{ vlkg;Sg' eof] / pgn] kf]8]nfO{ cfb]z lbP uf]nL 7f]s\/ pgLx¿sf]
xTofsf nflu b'O{ hgf tflndk|fKt kf]8]x¿ nluPsf lyP. pgLx¿dWo] Ps kf]8]n] g/zdz]/sf]
cfb]zcg';f/ ;j{k|yd bz/y rGbsf] v'§fdf uf]nL xfGof]. pgs} cfb]zd'tfljs bf];|f] uf]nL
lt3|fdf xfGof]. To;kl5 bz/y rGbsf] lt3|f / v'§faf6 /utsf] en aUg yfNof], pgL 56k6fpg
yfn]. cf?gf
;fyLsf] o:tf] 56k6fx6n] u+ufnfnnfO{ vlkg;Sg' eof]. pgn] Tof] ;xg ;s]gg\ / bz/ynfO{ uf]nL
bflu/x]sfx¿nfO{ s8f :j/df eg] olb ;S5;\ eg] t]/f] afpnfO{ Ps} uf]nLn] xfg]/
df/\. u+ufnfnsf]
pQm :j/ ;'g]kl5 g/zdz]/n] u+ufnfnsf] 3'8fdf uf]nL xfg]. To;kl5 pgn] kf]8]nfO{
bz/ysf] sf]vfdf uf]nL xfGg nufP, clg t bz/y emg\ 56k6fpg nfu]. bz/y
rGbsf] 56k6fx6 b]v]/ u+ufnfnn] dfkmL dfu"g\ eGg] rfxgfcg';f/ Ps} k6sdf pgnfO{
gdfl/Psf] egfO g]kfnsf] k|hftflGqs Oltxf;df k|hfkl/ifb\sf] e"ldsf sf n]vs
8f= /fh]z uf}tdsf] 5. t/ g/zdz]/sf] cfu|x / rfxgf ljk/Lt u+ufnfnn] dfkmL dfUg'sf] ;§f
g/zdz]/nufotsf /f0ffx¿nfO{ af/Daf/ ufnL ul//x]. cGTodf g/zdz]/n] kf]8]nfO{ bz/y rGbsf]
5ftLdf uf]nL xfGg c/fPkl5 dfq bz/y rGbn] uf]nLsf] clGtd k|xf/dfkm{t ;Dk"0f{ kL8faf6
d'lQm kfP. lj=;+=
!((& df3 !$ ut]sf] Tof] dWo/ftdf bz/y rGbn] /fhf, b]z / hgtfsf nflu k|f0fsf] cfx'lt
lbP/ cd/ zxLb ag]. otf
zxfbt k|flKtsf vflt/ u+ufnfn b'O{ uf]nL vfP/ 56k6fO/x]sf lyP. pgLx¿ u+ufnfnnfO{ ;s];Dd
dfkmL dufpg rfxGy]. t/ cfx'ltsf nflu tof/ u+ufnfn cem} klg dfkmL dfUg tof/ lyPgg\. u+ufnfnsf]
Tof] 56k6L b]v]/ uf]nL xfGgsf nflu nluPsf] kf]8]n] uf]nL xfGg dfg]g. a? u+ufnfnsf] Tof]
kL8fbfos 56k6L b]v]/ SjfSjf ?g yfNof]. g/zdz]/n] p;nfO{ w]/} kmsfP, k|nf]eg
b]vfP t/ klg Tof] kf]8] u+ufnfnnfO{ uf]nL 7f]Sg tof/ ePg. bz/y rGbnfO{ uf]nL xfGg]
kf]8]nfO{ g/zdz]/n] uf]nL 7f]Sg c/fP t/ pm klg 8/n] y/y/ sfld/x]sf] lyof]. p;n]
eGof] d uf]nL xfGg ;lQmg. cGTodf hg/n g/zdz]/ :jod\n] u+ufnfndfly
uf]nL k|xf/ u/]. klxn] k]6 / To;kl5 sf]vfdf nfu]sf] b'O{ uf]nLn] u+ufnfnsf] k|f0fkv]?
p8\of] / !((& sf] df3 !$ ut]s} dWo/ftdf bz/y rGb;u} pgn] klg zxfbt kfO{ cd/ zxLb
ag]. g/zdz]/sf] cs}{ s'/f g]kfn
k|hfkl/ifb\sf Ps ;b:o uf]ljGbk|;fb pkfWooåf/f lnlvt g]kfnsf] k|hftflGqs Oltxf;
;Gbe{ df pNn]v ePcg';f/ u+ufnfnnfO{ xflgPsf] uf]nLdWo] tLg uf]nL g/zdz]/ :jod\n]
xfg]sf lyP. clGtd b'O{ uf]nL xfGg kf]8]nfO{ ;3fPsf] pkfWoon] pNn]v u/]sf 5g\. o;}u/L
Oltxf;sf/ 8f= /fh]z uf}tdn] klg u+ufnfnnfO{ uf]nL xfGg] g/zdz]/ ePsf] atfPsf 5g\. cf?gf]
k':ts g]kfnsf] k|hftflGqs Oltxf;df k|hfkl/ifb\sf] e"ldsf tof/ ug]{ qmddf
8f= uf}tdn] d[To'b08sf nflu vl6Psfx¿dWo] d]h/ j]baxfb'/ l;njfn, n]l?6g]G6 s[i0faxfb'/
yfkf / bf];|f] kf]8]l;t e]6 ePsf] atfPsf 5g\. t/
g/zdz]/n] eg] bz/y / u+ufnfnnfO{ cfkm"n] uf]nL gxfg]sf] bfaL u/]sf 5g\. pgn] tGg]/L
å}dfl;ssf] jif{ @@ c+s ! df k|sflzt g/zdz]/ Oltxf; / ;+:d/0f df cfkm"n]
uf]nL xfGg] kf]8]nfO{ ;3fPsf] dfq atfPsf 5g\. o;/L
uf]nL xfGg ;3fPsf] dfq s'/f ug]{ hg/n g/zdz]/n] xfn} k|sflzt pxfs}
h'jfgL gfdsf] cfTdj[QfGtdf pNn]v u/]cg';f/ bz/ynfO{ cg'ejL kf]8]n] Ps} uf]nLdf
sfd vQd u/]sf] lyof]. t/ u+ufnfnnfO{ uf]nL xfGg nluPsf] bf];|f] kf]8]n] eg]
aGb'ssf] l6«u/ tfGg'sf] ;§f pN6} pQm aGb's ?ofs]/ efu]sf] x'gfn] l;kfxLx¿n] kq]m/
NofPsf] pNn]v ul/Psf] 5. bz/ynfO{ dfbf{ t cfkm" / s0f]{n rGb|axfb'/ yfkf cln k/sf]
kf6Ldf a;]sf] / ToxL l;kfxLx¿n] pQm kf]8]nfO{ kqm]/ xflh/ u/fPsf] atfOPsf] 5. t/
pQm kf]8]nfO{ cg]s k|nf]eg, wDsL lb+bf klg a? dnfO{ df/] x'G5, d t ;lSbg
egL e'Odf nl8a'8L ub}{ ?g nfu]sf]n] klxn]s} kf]8]nfO{ yk alS;; lbg] cfZjf;gsf ;fy
csf]{ Ps af]tn /S;L klg lknfO{ kf6Laf6 cf°" cfPsf] g/zdz]/n] atfPsf 5g\.
Ps}rf]6L dfg]{ eGbfeGb} d]/f] ;fyLnfO{ klxn] lsg dfl/;\, dnfO{ klg uf]nL 7f]s\
eGb} s/fO/x]sf u+ufnfntkm{ c+ufnf] xfn]/ kf]8]nfO{ Toxf;Dd k'¥ofPsf] / aGb's
t]:of{pg ;3fPsf] t/ aGb'ssf] l6«u/ eg] kf]8]n] g} tfg]sf] s'/f g/zdz]/n] pNn]v u/]sf 5g\. t/
pgsf] pQm egfO Oltxf;sf/x¿n] tTsfnLg JolQmx¿nfO{ ;|f]tsf ¿kdf /fv]/ tof/ kf/]sf]
Oltxf;l;t d]n vfb}g. uf]nL xfGg gdfGg] kf]8]nfO{ h]n ;hfo u+ufnfnnfO{
uf]nL xfGg gdfGg] / a? cfkm}nfO{ dfl/lbg" eGb} ?g] cg'ejxLg kf]8]nfO{ uf]nL
xfGg gdfg]s} lgx'df /f0ff ;/sf/n] ^ dlxgfsf] h]n ;hfo lbPsf] 8f= /fh]z uf}td hfgsf/L
lbG5g\. 8f= uf}tdsf cg';f/ h]n ;hfo kfpg] pQm kf]8]l;t uf}tdsf] e]6 ePsf] lyof]. e]6
x'bf tTsfnLg 36gfsf] Oltj[QfGt cfkm"nfO{ kf]8]n] atfPsf] uf}tdaf6 yfxf ePsf] 5. d[To'b08sf]
km};nf ;'gfPkl5 bz/yrGb / u+ufnfn >]i7n] b'j}n] Ps}rf]6L Ps 7fpdf dg{ kfpm
eGg] k|:tfj /fv]sf lyP. pgLx¿n] dg'{eGbf cufl8 zf]efeujtLsf] bz{g ug{ kfpm eGg] dfu
/fv]. pgLx¿n] zf]efeujtLd} /f0ffzf;g 9fNg] k|0f u/]kl5 k|hfkl/ifb\sf] ;b:otf lnPsf lyP. zf]efeujtL
k'u]/ bz/y / u+ufnfnn] k"hfsf] 6k/L dlGb/leq r9fP/ dlGb/sf] kl/qmdf ub}{ eujtL
dftf cfh xfdL b'j} k|zGg 5f}+, xh'/sxf klxn] cfP/ /f0ffzf;g 9fNg] efsn u/]sf lyof}+,
xh'/sxL cfP/ k|f0f Tofu ug{ kfof}+ eg]sf lyP. uLtf k9\b} kmf;L r9\b} bz/y
rGb / u+ufnfn >]i7nfO{ uf]nL xfg]/ t8\kfO{ t8\kfO{ dfl/g'eGbf 7Ls ^ lbgcufl8 z'qm/fh
zf:qLnfO{ 6]s'sf] krnLl:yt v/Lsf] af]6df em'G8\ofP/ d[To'b08 lbOPsf] lyof]. eb|uf]n h]naf6
nx/Ldf /fvL d[To'b08 lbg] 7fp;Dd k'¥ofpbf z'qm/fhn] 7"N7"nf] :j/df
uLtfsf Znf]sx¿ jfrg ub}{ cfPsf lyP. /ftL !) b]lv !! ah]sf] aLrdf 6]s' krnLdf
NofOk'¥ofpbf;Dd pgn] kf7 ul/g} /x]sf lyP. o;}aLr Pp6f l;kfxLn] s] s/fO/x]sf]
< eGbf pQm l;kfxLnfO{ xsfb}{ z'qm/fhn] eg]sf lyP dg]{ a]nfdf klg kf7
k9\b} dg{ gkfOg]< eGb} pN6} emg\ 7"N7"nf] :j/df kf7 ub}{ cfP. nx/Laf6
cf]/fn]kl5 d[To'b08 lbgsf nflu v6fOPsf hg/n g/zdz]/n] z'qm/fhnfO{ ;f]w] t]/f]
clGtd OR5f s] 5< pgn]
cf?gf] clGtd OR5f afudtLdf g'xfpg] / uLtf kf7 ug]{ /x]sf] atfP. afudtLdf g'xfP/ uLtf kf7
ul/;s]kl5 pgL cfkm} cf?gf] 3f6Ldf kf;f] nufpg cufl8 a9]. cfkm}n] cf?gf] 3f6Ldf
kf;f] xfln;s]kl5 em'G8\ofpg a;]sf] kf]8]nfO{ cf?gf] gf8Ldf afw]sf] 38L km'sfn]/
lbb} eg] w]/} b'Mv gx'g] u/L Ps} k6sdf em'G8\ofOb]pm x}/ t/ pgL
em'lG8g tof/ eO/x]s} a]nf ;8sdf s]xL k/ @)@% hgfsf] x"n k]6«f]d]S; afn]/
cfpb} lyof]. ljb|f]xL hgtfsf] x"n z'qm/fhnfO{ kmf;Laf6 arfpg cfP eg]/
g/zdz]/nufot l;kfxL tyf kf]8]x¿ efu], t/ pQm ;d"x g]jf/sf] u'7Lsf] ef]h vfP/
kms]{sf] ;d"x kf] /x]5. Tof]
;d"x uO;s]kl5 g/zdz]/x¿ ToxL+ cfOk'u], t/ z'qm/fh eg] h:tfsf] t:t} ToxL
pleO/x]sf lyP. olb rfx]sf] eP Toxfaf6 pgL efUg ;Sy] xf]nfg\. cf?gf] xftn] cfkm}
kmf;L nufP/ pgn] d[To'j/0f u/]. d[To'j/0fcl3 pgn] eg]sf lyP h'4zdz]/ cfh
d]/f] k|f0f lng pBt 5 t/ d dlb{g, d]/f] cfTdf cd/ 5. of] gZj/ b]x dft[e"ldsf]
;]jfsf nflu ck{0f ug{ kfpg' d]/f] 7"nf] ;f}efUo xf]. z'qm/fhsf]
d[To'b08kl5 pgsf] nf;nfO{ ef]lnkN6 lbge/ krnL 6]s'd} em'G8\ofOof]. ;a}n] To; b[ZonfO{
b]v"g\ / /f0ffsf] lj/f]wdf r";Dd klg sf]xL gaf]n'g\ eGg] wf/0ff
/f0ffx¿sf] lyof]. Toltv]/ k|hfkl/ifb\sf ;b:o xl/s[i0f >]i7nufotsf aGbLx¿ eb|uf]n h]ndf
y'lgPsf lyP. pgLx¿nfO{ h]n/ ;'g'jf/ sKtfgn] df3 ( ut] laxfg} 6]s' krnLlt/ x]g{ eg].
x]bf{ t z'qm/fhsf] ;]tf] sk8fn] 5f]lkPsf] nf; otfptf xfjfdf xlNn/x]sf] lyof],
xl/s[i0f >]i7 eG5g\ To; a]nf h]n/ ;'g'jf/ sKtfgn] z'qm/fh em'G8\ofPsf] b[Zo
x]g{ nufpb} x]/\ t]/f] ;fyLsf] ult x]/\, z'qm/fhsf] ult x]l/;\, s:tf]
x'bf]/x]5< eg]. xfdLnfO{ Tof] b[Zo b]v]/ cfZro{ nfUof], Xbodf rf]6
nfUof], xfdL t af]Ng klg ;s]gf}+ d[To'b08cl3 z'qm/fhnfO{ clGtd e]6:j¿k pgsL alxgL rGb|sfGtf dNn cfP/
;u'g:j¿k km"ndfnf nufOlbPsL lyOg\. z'qm/fhsf] nf; em'lG8Psf] 7fpdf cfP/ ¿vsf]
kl/qmdf ub}{ pgsf a'af dfwj/fh hf]zLn] 5f]/fsf] d[To'j/0fk|lt uj{sf ;fy eg]sf lyP
5f]/f x'g' t o:tf] kf], d]/f] dfq xf]Og, b]zs} OHht a9fO;\ t}+n]. z'qm/fhsf elthf k|ofu/fh hf]zLsf cg';f/ cf?gf sfsfnfO{ vfgf k'¥ofpg
h]ndf hfbf pgnfO{ h]n/ ;'g'jf/ sKtfgn] t]/f] dfOnf afa'nfO{ em'G8\ofpb}
5 lg/ eg]sf lyP. k|ofu/fhn] cf?gf sfsf;dIf s] of] ;To xf]< egL ;f]Wbf
sxL h'4zdz]/n] dfG5] dfg{ ;S5< pNn'sf k6\7f, hf ptf eg]sf lyP. cfh
k|ofu/fh eG5g\ pxfn] xfdLnfO{ kL/ u5{g\ eg]/ To;f] eGg'ePsf] /x]5. bfx;+:sf/ hldgdf xf]Og, kfgLdf+ z'qm/fhnfO{
em'G8\ofPsf] ef]lnkN6 ;fem /f0ffsf l;kfxLx¿ z'qm/fhsf] afª\u]d'9fsf] 3/df cfP /
k|ofu/fhnfO{ t]/f dfOnf afa'sf] bfx;+:sf/ ug{ lx8\ eg]. pgn] h;n]
df/]sf] xf] p;}n] bfx;+:sf/ u/f];\ eGbf pgnfO{ l;kfxLx¿n] 3f]qmØfpb} 6]s' krnL
k'¥ofP. t/ k|ofu/fhsf ;fydf sf]xL lyPgg\ / pgs} rf]ssf] uf]kfn df:s]nfO{ ;fy lbg cg'/f]w
u/]. uf]kfn efO, d d]/f afa'nfO{ af]Sg t ;S5', d;u lx8 egL cg'/f]w
u/]+ k|ofu/fhn] ?b} ;fwgfl;t eg]. pgn] cf;' k'5\b} cufl8 eg]
l;kfxLn] 8f]/L sf6\of] / afudtL / lji0f'dtLsf] bf]efgdf k'¥ofP. df3sf]
hf8f] lyof], t/ bfx;+:sf/ hldgdf xf]Og kfgLdf ug{ nufof]. d klg o'jf lyP, sd l/;
p7]g. kfgLdf bfp/f /fv]/ bfx;+:sf/ ul/;Sbf /ftsf] c9fO ah]sf] lyof]. t/
bfx;+:sf/sf] a]nf klg /f0ffsf l;kfxLx¿n] pgnfO{ P sf7f Hofk" cem} ;s]sf]
5}g< eGb} af/Daf/ xKsfO/x]. Toltv]/ z'qm/fhsf] dnfdLsf ¿kdf k|ofu/fhl;t s]jn
uf]kfn df:s] lyP eg] !%!^ hgf l;kfxLx¿ bfx;+:sf/:yndf t}gfy lyP. k|ofu/fhn]
z'qm/fhsf] bfx;+:sf/ u/]sf] afudtL / lji0f'dtLsf] bf]efgnfO{ zxLb z'qm3f6 gfds/0f ul/of];\
egL dxfgu/kflnsfl;t cg'/f]w u/]sf 5g\. d[To'k"j{ wd{eQmsf] ;+3if{ rf/
hgf zxLbdWo] z'qm/fh zf:qLnfO{ kmf;L lbOPsf] % lbgkl5 cyf{t\ df3 !# ut] wd{eQm
dfy]dfnfO{ l;kmndf em'G8\ofP/ d[To'b08 lbOof]. t/ wd{eQmsf] d[To'j/0f z'qm/fh zf:qLsf]
h:tf] ;xh lyPg. pgL b'O{ k6s;Dd kmf;Ldf r9]/ klg afr]sf lyP. b'O{ k6s;Dd
kmf;Laf6 alr;s]sf] dflg;nfO{ cGt/f{li6«o sfg'gcg';f/ dfg{ kfOGg eGbf d[Tob08sf] sfd
tfd]nL ug{ vl6Psf hg/n g/zdz]/l;t pgn] 7"nf] ;+3if{ ug'{k/]sf] lyof]. t];|f] k6sdf
dfq pgnfO{ em'G8\ofP/ dfl/Psf] lyof]. /f0ffsf
l;kfxLx¿n] df3 !# ut] ;fem * ah]lt/ g} l8NnLahf/ rf/vfnsf k;nx¿ aGb ug{ nufPsf
lyP. wd{eQmnfO{ lnP/ /ftsf] !) ah]lt/ ;b/ h]naf6 l8NnLahf/, 1fg]Zj/ x'b} Pp6f nx/L
l;kmntkm{ nfUof]. /ftsf] ;do nx/L To;tkm{ nfUg' / ;+;fem} l8NnLahf/ rf/vfnsf k;nx¿
aGb ug{ nufOg'sf] /x:o t ef]lnkN6 laxfg dfq v'Nof], ha kz'kltsf] bz{g ug{ hfg] eQmhgx¿n]
l;kmnsf] Pp6f ¿vdf wd{eQmnfO{ e'mlG8/x]sf] cj:yfdf kfP. pgsf] unfdf Pp6f Kn]sf8{ klg
e'mG8\ofOPsf] lyof]. Toxf n]lvPsf] lyof] ufyufbL tfSg]nfO{ o:tf] ;hfo
x'G5. jw:yndf
k'¥ofPkl5 hg/n g/zdz]/n] wd{eQmnfO{ clGtd OR5fsf af/]df ;f]w] / wd{eQmn] klg
lgle{stfk"j{s hjfkm lbP dnfO{ /f0ffzf;g l5§} vQd ePsf] x]g]{ OR5f
5. Tof] ;'g]/ /f0ffzf;gsf To;kl5
pgnfO{ kmf;Ldf em'G8\ofP/ v'§fsf] kvf{n eTsfOof]. t/ 7"nf] hLpsf wd{eQmsf]
z/L/ 56kl6+bf xfuf] nRSof] / pgn] e'Odf v'§f 6]Sg k'u]. wd{eQmnfO{
d[To'b08sf] ;hfo lbg vl6Psf l;kfxLx¿sf 6f]nLsf Ps ;b:o tyf 36gfsf] k|ToIfbzL{ n]l?6g]G6
s[i0faxfb'/ yfkfn] 36gfsf ;DaGwdf n]vs 8f= /fh]z uf}tdnfO{ hfgsf/L lbg] qmddf eg]sf
5g\ cleo'Qm wd{eQmnfO{ em'G8\ofpg] cfb]z lyof]. wd{eQmsf] ub{g kmf;Lsf]
kf;f]leq k;fO{ 78\ofOPsf] uf/f] eTsfOof]. ¿vsf] xfuf nlRsg uof]. wd{eQmn] hldg
6]s], em'lG8Pgg\. bf];|f] k6s Tof]eGbf df]6f] xfuf]df klxn]h:t} em'G8\ofOof]. o; k6s
kxndfg wd{eQm 56kl6+bf kmf;Lsf] 8f]/L g} r'l8of]. sl:;Psf] 8f]/L rf8f]
km'sfpg klg ;lsPg. g/zdz]/ cfkm}n] rSs' lnO{ 8f]/L sf6]. Tolt a]nf lg;fl:;Psf wd{eQmn]
gd|tfk"j{s g/zdz]/nfO{ d t xh'/sf] klg u'?, b'O{ k6s;Dd kmf;Laf6
aflr;s]sf], o:tf] cj:yfdf kmf;L lbg' Gofo;+ut xf]Og eg]. t/ g/zdz]/n]
tnfO{ s]sf] Gofo, emG8} dnfO{ klg d'5]sf] lyO;\ eGb} xftsf] rSs'n]
wd{eQmsf] ufnfb]lv lrp8f];Dd sfl6lbP. l/;sf] emf]sdf wd{eQmn] klg Ps nft s] xfg]sf
lyP, g/zdz]/ x'lQ+b} %^ xft k/ k5fl/P. To;kl5 g/zdz]/n] !)!% hgf l;kfxL nufP/
pgnfO{ d/0ff;Gg x'g] u/L lk6fP. clg d"R5f{ k/]sf wd{eQmnfO{ ( hgf l;kfxLx¿n] t];|f]
k6s kmf;Ldf r9fO{ df/]. 36gfsf
k|ToIfbzL{ n]l?6g]G6 s[i0faxfb'/ yfkfsf cg';f/ wd{eQmn] d[To'j/0fsf] 7Lscl3 7"nf]
;+3if{ ug'{k/]sf] lyof]. k|ToIfbzL{
yfkfn] 36gfsf] j0f{g o;/L u/] tfklg d[To'b08 tfd]nLsf nflu vl6Psf hg/n g/zdz]/sf] egfO eg]
cs}{ 5. pgn] tGg]/L å}dfl;ssf] jif{ @@ c+s ! df d[To'b08 lbg] lbg wd{eQmsf]
z/L/ d[tk|foM ePsf] atfPsf 5g\. pgn] ;f] klqsfnfO{ eg]sf 5g\ cem eGg] xf] eg]
pgL dl/;s]sf lyP, lgod k'¥ofpg dfq em'G8\ofOPsf] xf]. wd{eQm emf]sL :jefjsf ePsfn]
/ z/L/df tfut klg ePsfn] s;}n] h]nd} s]xL u/]sf] t xf]Og, of pgn] cfTdxTof u/]sf] t
xf]Og< eGg] cfz+sf klg p7fOPsf] 5. tGg]/L
klqsfdf o:tf] s'/f af]Ng] pgsf] xfn} k|sflzt pxfs} h'jfgL cfTdj[QfGtdf
eg] km/s s'/f cfPsf] 5. pQm cfTdj[QfGtdf wd{eQm To; lbg clkmd vfP/ xf] jf s] eP/ xf] cln
cw{r]tg h:tf eO;s]sf lyP elgPsf] 5. pQm
cfTdj[QfGtdf g/zdz]/n] atfPcg';f/ nx/Ldf wd{eQmnfO{ r9fpbf klg &* hgf
l;kfxLn] af]s]/ prfNg'k/]sf], nx/Ldf r';Dd gaf]n]sf], nx/Laf6 cf]/fNbf klg ;a}
l;kfxLn] cw{r]tg z/L/nfO{ yfd]/ cf]/fNg'k/]sf] / kf]8]n] tof/ kf/]sf] kmf;Ldf
em'G8\ofpg'kbf{ klg TolQs} l;kfxLx¿ k|of]u ug'{k/]sf] lyof]. pgsf] bfaLcg';f/ klxnf]rf]6L
xfuf nlrnf] ePsf] / d[To' x'g'sf ;§f 3f6L sSNofssSNofs dfq ePsf], csf]{
k6s xfuf ;'s]sf] jf vf]qmf] k/]sf]n] 7gSs} eflrO{ wd{eQmsf] z/L/ e'Odf
yrfl/Psf] / t];|f] k6s bx«f] xfuf] 5fg]/ em'G8\ofOPsf] lyof]. t/
36gfsf] k|ToIfbzL{sf] egfO / wd{eQmnfO{ em'G8\ofOPsf] ef]lnkN6 b]Vg] /fdjL/ dfy]dfsf
cg';f/ wd{eQmsf] 3f6L 58\s] k/]sf], d'vaf6 /ut cfPsf], lrp8f]b]lv ufnf;Dd
sfl6Psf] / /utsf] w;f{ hd]sf] cj:yfdf lyof]. To;}n]
g/zdz]/sf] bfaLdf ;Totf b]lv+b}g eg] wd{eQmsf] ;+ut ug]{ g]kfn k|hfkl/ifb\sf csf{ ;b:o
xl/s[i0f >]i7sf] egfOdf wd{eQm slxNo} clkmd ;]jg ub}{gy]. wd{eQmn]
d[To'j/0f ubf{ pgsf cfkmGt eGg' To; a]nf km'k"sL 5f]/L ;"o{nIdLafx]s sf]xL
lyPgg\. pgsf] bfx;+:sf/ klg ;"o{nIdLsxf vfgf ksfpg] ndh'ªsf a|fd0f
lzjrGb| l3ld/]n] u/]sf lyP. u+ufnfnnfO{ dfkmL dufpg] cg]sf}+ k|oTg Hofg
;hfo kfpg]dWo] ;a}eGbf slnnf] pd]/sf @@ jifL{o u+ufnfnnfO{ dfkmL dufpg] cg]sf}+ k|oTg
/f0ffx¿n] u/]sf lyP. Toltv]/ u+ufnfn;u} d'l5Psf t/ a|fd0f ePsf sf/0f Hofg
dfkmL kfPsf g]tf /fdxl/ zdf{sf cg';f/ ;a}eGbf a9L oftgf klg u+ufnfnnfO{ g} lbOPsf] lyof].
o;/L ;a}eGbf a9L oftgf lbg'sf] sf/0f lyof] oftgf vKg g;s]/ u+ufnfnn] dfkmL
dfu"g\ eGg]. u+ufnfnnfO{ uf]nL bfu]/ dfl/g'eGbf 7Ls Ps lbgcufl8 dfq pgsL >LdtL
xl;gfb]jLn] 5f]/f hGdfPsL lyOg\. /f0ffx¿n] clGtd e]6sf nflu ;f]xL lbg pgnfO{ af]nfPsf
lyP. t/ ;'Ts]/L ePsL sf/0f pgn] cf?gf >Ldfg\sf] clGtd bz{g kfOgg\. hg/n g/zdz]/n] cf?gf] cfTdj[QfGtdf pNn]v u/]cg';f/ h'4zdz]/af6 pgnfO{
;s];Dd dfkmL dufpg" eg] cfb]z ePsf] lyof]. clGtd ;dodf dfkmL dfu]sf] v08df Hofg
;hfosf] ;§f pgnfO{ cfhLjg sf/fjf;sf] ;hfo lbg] ;f]r h'4zdz]/sf] lyof]. To;}n] pgnfO{ af]s]sf] nx/L pgs} 3/ ePsf] Kofkmnsf] af6f] nluPsf] lyof].
;f]xL af6f] hfbf u+ufnfnn] cf?gL >LdtLnfO{ af]nfPsf lyP xl;gf/
xl;gf// To;
a]nf g/zdz]/ / pgsf cfdL{ clkm;/ ;fyLn] klg u+ufnfnnfO{ dfkmL dufpg e/dUb'/ k|oTg u/]sf
lyP. t/ pgL;u} d[To'b08sf nflu zf]efeujtLtkm{ nluPsf bz/y rGbn] Ps};fy Ps} 7fp
dg{ kfpm egL dfu /fv]sf lyP. cem bz/yn] t klxn] u+ufnfnnfO{ dfg"{ clg dfq
cfkm"nfO{ dfg"{ egL cg'/f]w u/]sf lyP. Oltxf;sf/ 8f= /fh]z uf}tdsf cg';f/ bz/yn]
klxn] u+ufnfnsf nflu uf]nL dfUbf u+ufnfnn] eg]sf lyP bfO d tkfO{+sf] s'/f
a'em\5', To;}n] tkfO{+ g} klxn] hfg';\. bz/y
rGbnfO{ z+sf lyof], u+ufnfnn] dfkmL dfluxfN5g\ ls eGg]. To;}n] uf]nL vfg] a]nfdf bz/yn]
u+ufnfnnfO{ xf]Og efO, ltdL klxn] hfpm. t/ dnfO{ cGtl/Ifdf klv{/x", xfdL b'j}
bfh'efO ;u} :ju{ hfcf}+nf eg]sf] Oltsf;sf/ e'jgnfn k|wfgn] cf?gf] k':ts
zxLb u+ufbz/y df pNn]v u/]sf 5g\. ;fy}
bz/ysf] 56k6L b]v]/ u+ufnfnn] dfkmL dfluxfN5g\ ls eGg] /f0ffx¿sf] cfzf klg u+ufnfnn]
Joy}{ t'NofPsf lyP. cGttM u+ufnfnn] dfkmL dfUg'sf] ;§f s7f]/ d[To'j/0f u/]sf lyP. cfª g} lhl/· x'g] oftgf lj=;+=
!((& sf] krf{sf08kl5 sflQs dlxgfdf g]kfn k|hfkl/ifb\sf ;b:ox¿nfO{ kqmfp ul/of].
k|hfkl/ifb\s} Ps ;b:on] kf]n vf]n]kl5 kqmfp k/]sfx¿nfO{ r/d oftgf lbOPsf] lyof].
Tolt a]nf sf]/f{ t slt xfg] xfg], Ho]i7 /fhgLlt1 /fdxl/ zdf{ ;DemG5g\. bz/y
rGbn] h]nleq} Ps k6s cfkm"n] kfPsf] oftgfsf ;DaGwdf /fdxl/ zdf{nfO{ ;'gfPsf lyP.
zdf{sf cg';f/ Ps k6s /f0ff hg/n axfb'/zdz]/n] bz/y rGbnfO{ Ps lbg ;f]w]5g\ nf}
eg\, lxGb':tfgsf] s'g qmflGtsf/L bn;u t]/f] ;f7uf7 5< To;
a]nf bz/y rGbn] eg]sf lyP d]/f] s;};u klg ;f7uf7 5}g. ef/tLo
jf c¿ s'g} ljb]zLsf] ;xof]u lnP/ sfd ug]{ xfd|f] l;4fGt xf]Og. g]kfnL hgtfdf ljZjf; u/]/
g]kfnLx¿s} ;xof]un] qmflGt ug]{ xfd|f] ljrf/ 5. t/ qmflGt zAb ;'Ggf;fy
kfun ePsf axfb'/zdz]/n] bz/ynfO{ em'G8\ofP/ sf]/f{ xfGg] cfb]z lbPsf lyP. To; a]nfsf]
oftgfsf] s'/f ;'gfpb} bz/yn] /fdxl/ zdf{nfO{ eg]sf lyP Tof] lk6fOsf
sf/0f d]/f] z/L/df clxn];Dd klg b'lv/x]sf] 5. h]ndf oftgf kfpg]x¿dWo] ;a}eGbf slnnf pd]/sf u+ufnfnn] ;a}eGbf
a9L oftgf kfPsf] b[Zo ;Dembf cem} klg To; a]nf ;u} h]ndf /x]sf xl/s[i0f
>]i7sf] klg cfª lhl/· x'G5. k6sk6s /f0ffsf l;kfxL / cf7kxl/ofx¿sf] r/d oftgfsf] lzsf/
ePsf u+ufnfnnfO{ klxnf] lbg t @# hgf cf7kxl/ofx¿n] olt;Dd lk6] ls @# 306f;Dd
lk6\bf lk6\bf u+ufnfn a]xf]; g} eP. To;kl5 em'G8\ofOPsf u+ufnfnnfO{ af;af6
lgsflnPsf] lyof] xl/s[i0f >]i7 eG5g\. o:t}u/L >L % lqe'jgsf k|d'v ;"qwf/ tyf b/af/sf skfpG8/ rGb|dfg
;}+h' klg /f0ffsf oftgfsf] xtefuL aGg k'u]. rGb|dfgnfO{ x/]s tLgtLg lbgdf af]nfP/
d/0ff;Gg x'g]u/L lkl6GYof]. pgnfO{ klg af;df em'G8\ofP/ sf]/f{n] xflgGYof]. xl/s[i0f
eG5g\ lk6fO vfbfvfbf rGb|dfgsf] z/L/ lynlynf] g} ePsf]
lyof]. /f0ffx¿sf
h+unL oftgfsf] lzsf/ x'gaf6 wd{eQm klg aRg ;s]gg\. pgnfO{ t cem kxndfgL z/L/ ePsf sf/0f
af/Daf/ lkl6GYof]. ;fy} pgnfO{ leqleq} sdhf]/ kfg{ ;f]xL lsl;dsf] ;'O{ lbOPsf] s'/f pgn]
cf?gL km'k"sL 5f]/L ;"o{nIdLnfO{ atfPsf lyP. oBlk Tolt w]/} oftgfsf] lzsf/
x'bf klg pgn] cf?gf] lz/ em'sfPgg\, a? Hofgsf] afhL yfk]. Hofg ;hfo x'bf zxLb xfl;/x]sf lyP l;+xb/af/df
a;]sf] Ohnfzn] $ hgfnfO{ Hofg ;hfo ;'gfof]. o:t} g]kfn k|hfkl/ifb\sf cWoIf 6+sk|;fb cfrfo{
/ ;b:o ;lrj /fdxl/ zfdf{nfO{ a|fd0f ePsf sf/0f rf/kf6f d'8L ;j{:j;lxt cfhLjg sf/fjf;
tyf cGonfO{ ljleGg lsl;dsf] ;hfo ;'gfOof]. Toltv]/
hGds}b kfPsf xl/s[i0f >]i7sf cg';f/ ;j{k|yd z'qm/fh zf:qLnfO{ Hofg ;hfo ;'gfpbf
pgL slt klg ljrlnt ePsf lyPgg\, a? pQ]lht ePsf lyP t/ 8/n] xf]Og. ;hfo ;'gfPkl5 z'qm/fhn]
uLtfsf] Znf]s hft:o lx w|jf]e'{w|'j+ hGd d[t:o r pRrf/0f ub}{ labfOsf zAbx¿
eg]sf lyP ;Tosf] ho / c;Tosf] k/fho cjZoDefjL 5. ctM ;fyLx¿ xf]/ w}o{, pT;fx
/ ;fx; slxNo} g6'6f];\, oxL d]/f] clGtd ;'esfdgf / o;}u/L
wd{eQm klg Hofg ;hfosf] 3f]if0ff ubf{ :jfefljs b]lvGy]. pgn] eg] xfdLnfO{ s]xL
8/ 5}g, o;sf nflu xfdL tof/ 5f}+. t/
bz/y rGb t Hofg ;hfosf] 3f]if0ff ubf{ t Ps k|sf/n] v'zLh:t} ePsf lyP. pgn] lxGbLdf eg]sf
lyP jfx/ kmf;L Sof rLh x}. To;kl5
bz/yn] /f0ffx¿nfO{ ufnL ug{ yfn] xfdLn] xfd|f] Hofg d'7Ldf /fv]/ logLx¿
-/f0ffx¿_ lj?4 nfu]sf xf}+. xfdLnfO{ s]xL k/jfx 5}g. ;+3if{n] ltdLx¿nfO{ vQd u5{. To;
a]nf bz/yn] /f0ffx¿nfO{ d dl/;s]kl5 k|]t ag]/ klg ;vfk kfl/lbG5' eg]sf lyP
/fdxl/ zdf{ To; a]nfsf] 36gf / b[Zo ;Demb} eG5g\. Ohnfzn]
Hofg ;hfo ;'gfpg] qmddf clGtddf u+ufnfnsf] gfd kl9Psf] lyof]. o;/L ;hfo 3f]if0ff
ul/+bf u+ufnfn tLvf] gh/n] Tot}lt/ x]l/x]sf lyP xl/s[i0f >]i7 eG5g\.
u+ufnfnsf] gfd kl9;s]kl5 pgn] eg] xf] d}n] vf]h]sf] ;hfo oxL xf]. u+ufnfnn]
t To; a]nf cfkm"n] n]v]sf] sljtf k9]/ ;a}nfO{ ;'gfP g]tf h]tflb ;an] dg'{ ;femf ;a}sf] o;/L
Hofgsf] ;hfo kfpbf klg zxLbx¿sf] cg'xf/df s'g} lrGtfefj lyPg. ;a} v'zL lyP t/
xfdLnfO{ eg] pxfx¿nfO{ u'dfpg'kbf{ b'Mv nflu/x]sf] lyof] /fdxl/ zdf{
eG5g\. dg} ?jfpg] labfOsf] If0f lj=;+= !((& df3 & ut] l;+xb/af/df /f0ffx¿sf] Ohnfzn] rf/
hgfnfO{ Hofg ;hfo ;'gfPkl5 cGo ;hfosf eflubf/x¿dWo] w]/}nfO{ eb|uf]n h]n NofOof]. tLdWo]
wd{eQmn] ;fyLx¿nfO{ clGtd labfO:j¿k eg]sf lyP h] hlt eof], cw'/} /x\of].
afsL ;+3if{sf] lhDdf tkfO{+x¿nfO{. ;fy} wd{eQmn] labfOsf] a]nfdf of] klg eg]sf lyP of]
t'R5 gZj/ z/L/sf] cfx'lt dft[e"ldsf] alnj]bLdf r9fpg kfPsf]df d]/f] cxf] efUo / o;}u/L bz/y rGbn] of] xfd|f] clGtd e]6 xf], xfd|f] nIo
hxf;Dd k'Ug'kg]{ xf] xfdL k'Ug ;s]sf 5}gf}+, afsL sfd ;fyLx¿sf] sfwdf
5 eg]sf lyP. u+ufnfnn] xl/s[i0f >]i7nfO{ JolQmut s'/f klg u/]sf lyP. xl/s[i0fsL
alxgL -dfdfsL 5f]/L_ ljjfx u/]sf u+ufnfnn] pgnfO{ eg]sf lyP bfO/ hfb}5',
alxgLsf] Vofn /flvlbg" xf]nf. ljutsf] ;Demgf ;'gfpbf xl/s[i0fsf]
cfvf klg 8A8afPsf lyP. o:t} h]ndf clGtd e]6sf nflu u+ufnfnsf cfkmGtx¿ e]6\g cfpbf ;a}
/f]Psf lyP. t/ u+ufnfnsf] cfvfdf Ps yf]kf cf;' klg lyPg. a? u+ufnfnn]
h]naflx/sf] b]jnlt/ x]/]/ cfkmGtx¿nfO{ eg]sf lyP of] ¿v klg k'/fgf] /
a"9f] ePkl5 9N5, To:t}u/L of] dlGb/ klg k'/fgf] ePkl5 r'lxG5 / elTsG5, xfd|f] hLjg
klg o:t} xf], s]xL 5}g. u+ufnfn cf?gf] d[To'k|lt kL/ u/]/ ?G5g\ xf]nf eg]/ lrGtf JoQm ug]{
bz/yn] pgnfO{ :ofaf;L lb+b} eg]sf lyP :ofaf;/ d]/f] efO slxNo}
?b}g. Hofg ;hfo kfpg]dWo] a}t8Lsf bz/y rGbsf] sf7df8f}+df sf]xL cfkmGt lyPgg\.
To;}n] clGtd labfO bz{gsf nflu pgnfO{ e]6\g cfpg] klg sf]xL ePgg\. To;}n] zxfbt k|fKt
ug'{cl3 h]ndf ;kmf;'U3/sf] sfd ug]{ /fddfof RofldgLnfO{ d]/f ;fyLx¿nfO{ df/]kl5 ?g]
pgLx¿sf cfkmGt w]/} 5g\ t/ o; b'lgofdf d dfl/Pkl5 dnfO{ ;Dem]/ ?g] sf]xL 5}g,
To;}n] dnfO{ dfl/;s]kl5 ltdL g} /f]Ob]pm x} /fddfof/ eg]sf] dfld{s b[Zo Oltxf;sf/
e'jgnfn k|wfgn] pNn]v u/]sf 5g\. kmf;L xf]Og, uf]nL kfpm Hofg
;hfo kfPkl5 bz/y rGbn] cfkm" kmf;Ldf em'lG8P/ xf]Og, uf]nL yfk]/ dg{ tof/
/x]sf] atfP. d[To'b08sf] ;hfosf] km};nfkl5 bz/yn] Ps hgf ;}lgs clws[tnfO{ af]nfP/ eg]sf
lyP x]/, ltd|f] dxf/fh klg 7s'/L, d klg 7s'/L. 7s'/Ln] 7s'/LnfO{
;'xfpbf] Jojxf/ ug'{k5{. 7s'/L bz/y rGb kmf;Ldf r9]/ dg{ rfxb}g. 5ftLdf
uf]nL yfk]/ dg{ rfxG5. ltd|f] dxf/fhf ;flRrs} 7s'/L eP nf} d 7s'/L bz/y rGb / d]/f
efO u+ufnfn hf] g]jf/ eP klg jL/ xf], xfdL b'j}nfO{ uf]nL xfg]/ dfg"{
elglbg". pgL u+ufnfnnfO{ klg elg/xGy] xfdL jL/ kf] xf}+ t, em'lG8P/
dg'{x'b}g. a? uf]nL dfUg'k5{. bz/ys} dfud'tfljs u+ufnfn / pgnfO{ zf]efeujtLdf
uf]nL xfgL d[To'b08 lbOof]. bz/y rGb M l;+xsf] k|ltd"lt{+ !((& ;fndf aGbLsf ¿kdf l;+xb/af/df /xbf bz/y rGb
;flRrs} l;+xh:tf b]lvGy], e'jgnfn k|wfgsf] :d/0f 5. l;+xb/af/sf aGbLdWo] bz/y ;flRrs} lg8/ lyP. /fdxl/ zdf{
eG5g\ pgL t /f0ffx¿;u d'vd'v} nfUy]. slxNo} 8/fpb}gy]. !((& ;fn df3 & ut] d[To'b08sf] km};nf ;'gfpbf pgn] pQ]hgf
/ xif{ldl>t :j/df eg]sf lyP jfx d]/f] efUo/ b]zsf] nflu dg{ kfP. of]
v'zL / uf}/jsf] s'/f xf]. d]/f a/fh' sf]tkj{df dfl/Psf lyP. d]/f afh] !(#* ;fnsf] kj{df
sfl6P. ca d klg b]zsf nflu dg]{ eP. oxL xfd|f] s'nsf] k/Dk/f rlncfPsf] 5. ;fy} u+ufnfnsf] gfd kl9;s]kl5 hGds}b kfpg]x¿sf] gfdfjnL k9\g]lalQs}
b/z/y rGb s/fPsf lyP s;sf] hgde/< h'4zdz]/sf] hgde/< pgL
ceosf] k|ltd"lt{ s;/L klg x'g\ eg], aGbL cj:yfdf s;}nfO{ Pscfk;df af]Ng k|ltaGw
nufOPsf] a]nf;d]t ;fyLx¿nfO{ elg/xGy] x]g'{;\ x} ;fyL xf]/ oL cTofrf/L
/f0ffx¿sf] cufl8 sf]xL gem'Sg", logLx¿sf] xKsLbKsLdf sf]xL gblRsg", k|hftGq
xfd|f] hGdl;4 clwsf/ xf]. o;nfO{ xfdLx¿n] ;s] afr]/, g;s] d/]/ klg k|fKt ug'{k5{.
/f0ff ;/sf/ l5§} 9N59N5. To;}n] slt klg 8/fpg'kb}{g, lxDdt gxfg'{;\. logsf] of]
xfs ;'g]/ /f0ff clkm;/x¿ d'd'{l/Gy] t/ ;jfnhjfkm ug{ 8/fpy]. c¿ ;a}sf sf7df8f}+df cfkmGt lyP t/ pgsf sf]xL cfkmGt lyPgg\. To;}n]
l;kfxLn] v6fP/ lbPsf] lrp/f, ;Vv/ / ;fb]sf] cfn'sf] crf/ vfP/ aflr/x]sf lyP.
To;}n] Ps lbg /f0ff hg/nsf] vfhf vf];]/ vfPsf lyP / eg]sf lyP of] xfd|}
kl;gfn] pAh]sf] xf], o;df xfd|} clwsf/ 5. To;kl5 pgnfO{ /f;gsf] Joj:yf ul/Psf]
lyof]. ;fy} pgn] g]kfn k|hfkl/ifb\sf g]tf 6+sk|;fb cfrfo{nfO{ kqmfp u/]/
aGbLu[xdf Nofpbf /f0ff clkm;/, l;kfxL / efOef/bf/sf cufl8 k|hfkl/ifb\sf aGbL
;b:ox¿nfO{ :ofn'6 ug{ nufPsf lyP g]kfn k|hfkl/ifbsf sdf08/nfO{ :ofn'6 unf{,
:ofn'6 u/\. To; a]nf ;a}n] cf?gf xftuf]8fsf g]n, l;qmL ahfpb} cfrfo{nfO{ ;nfd
u/]sf lyP. bz/y rGbsf] lgle{stfsf] j0f{g ub}{ Oltxf;sf/ e'jgnfn k|wfgn] n]v]sf
5g\ l;+xb/af/df l;+xsf d"lt{x¿ w]/} lyP, cfh klg 5g\. Toxf
lhpbf] l;+x s'g} lyP t bz/y rGb g} lyP. bz/y rGbsf] k|]dk|;+u+ zxLb bz/y rGbsf] /f0ff kl/jf/sL Ps hgf d}ofl;t k|]d lyof]. pgnfO{
/fd/fhf cyf{t\ df]xgljqmd zfxn] sn}ofdf sf7sf] sfddf nufPsf lyP. pg} /fd/fhfn]
bz/ynfO{ !(** lt/ sf7df8f}+ NofPsf lyP. pgnfO{ tTsfnLg sdfG8/ Og lrkm ?b|zdz]/n] cf?gL 5f]/L h'lnofgf d}ofl;t
ljjfx ul/lbg] cfZjf;g;d]t lbPsf lyP. kl5 pgsf] h'lnofgf d}ofl;t k|]d klg a;]sf] lyof]. t/
?b|zdz]/nfO{ /f0ffx¿n] g} kfNkf wkfPsf lyP. ?b|zdz]/ kfNkf lgisf;g gx'Gh]n;Dd pgL
?b|zdz]/s} rf/a'hf{ b/af/k5fl8sf] nªdf a:g] uy]{. ;fy} h'lnofgf d}ofn] klg pgnfO{ dfofsf]
lrgf]:j¿k 8Da/s'df/Lsf] vf:6f] pkxf/ lbPsL lyOg\. ToxL vf:6f] cf]9]/} pgn] zf]efeujtLdf
uf]nL yfk]sf] Oltxf;sf/ ej'gnfn k|wfgsf] egfO 5. pgn] zxfbt k|fKt ubf{;Dd klg Tof] vf:6f]
pgsf] sfwd} lyof]. To;f] t bz/yn] d[To'j/0f ug'{cl3 g} h'lnofgf d}ofsf] Ifo/f]un] d[To'
eO;s]sf] lyof]. h'lnofgf d}ofsf] d[To'df bz/yn] g'g klg af/]sf lyP
Oltxf;sf/ 8f= /fh]z uf}tdsf] egfO 5. Psflt/ ?b|zdz]/sL 5f]/Ll;t pgsf] k|]d x'g' / csf{lt/ pgnfO{ kfNkf
wkfOg'n] g} st} bz/ydf ljb|f]xL efjgf knfPsf] t xf]Og< o;;DaGwdf 8f= uf}td eG5g\
k|]ds} sf/0fn] bz/y ljb|f]xL ePsf xf]Ogg\. ha af/fsf] df}jfbxdf 6+sk|;fb cfrfo{ /
pgLaLr e]6 eof], ta pgdf ljb|f]xsf] efjgf hfUof]. hg/n g/zdz]/sf] k5'tf] x]g'{;\,
wd{eQmnfO{ dfl/;s]kl5 t dnfO{ dlxgf}+;Dd vfg klg dg nfu]g. Ps t ;fyL, bf];|f] xfdL tLg
hgfsf] ljz]if ;DaGw lyof], >L % lqe'jg, wd{eQm / d]/f]. wd{eQmnfO{ df/]kl5 >L % sf]
cufl8 d kg}{ ;lsg rf/ hgf zxLbnfO{ e'mG8\ofpg] / uf]nL 7f]Sg] sfd
tfd]nLsf nflu vl6Psf hg/n g/zdz]/n] tGg]/L å}dfl;sdf eg]sf 5g\. g/zdz]/sf]
pQm egfOaf6 wd{eQmnfO{ df/]sf]df pgnfO{ 7"nf] k5'tf] ePsf] b]lvG5. t/ xfn} k|sflzt
pgsf] cfTdj[QfGt pxfs} h'jfgL] df pgn] rf/ hgf zxLbnfO{ d[To'b08
lbOPsf]df cfkm"nfO{ vf;} k5'tf] gnfu]sf] atfPsf 5g\. t/ klg pgn] pQm k':tsdf eg]sf
5g\ t/ clxn] kl5 kmsL{ x]bf{ pgLx¿nfO{ d[To'b08sf] ;§f cfhLjg sf/fjf;sf] dfq
;hfo ;'gfOPsf] eP cflv/ bz jif{leq pgLx¿ 5'l6xfNg] lyP. oBlk
cf?gf xh'/a'af tTsfnLg >L # dxf/fhf h'4zdz]/nfO{ pgLx¿nfO{ d[To'b08 glbg] lg0f{odf
k'¥ofpg g;s]sf]df rflx cfkm"nfO{ k5'tf] nfu]sf] atfpb} /f0ffn] eg]sf
5g\ Tolt a]nf Tof] a'l4 gknfPsf] / a'afxh'/ -h'4_nfO{ ;DemfO{ a'emfO{
d[To'b08sf] ;§f cfhLjg sf/fjf; jf dfkmL lbnfpg g;s]sf]df dnfO{ k5'tf] nfUg] u5{. cfkm"n]
rf/ hgf zxLbnfO{ d[To'b08 lbg] sfd gu/]sf] eP / pgLx¿ aflr/x]sf eP d'n'ssf] o:tf]
b'b{;f x'g] lyPg eGb} /f0ffn] eg]sf 5g\ pgLx¿ -zxLbx¿_ h:tf lg8/,
lgi7fjfg\ / l;4fGtjfbL g]tfx¿ k|hftGqkl5 6+sk|;fb cfrfo{em}+ kfn}kfnf] u/L g]kfnsf
k|wfgdGqL eOxfNy]. tL rf/
zxLbh:tf lgi7fjfg\x¿nfO{ dfg'{k/]sf]df cf?gf] sd{nfO{ ;d]t lwsfb}{ g/zdz]/n] eg]sf
5g\ pgLx¿h:tf lgMZjfyL{ g]tfsf] xftdf /fi6«sf] eljio yfldg k'u]sf] eP of]
b]z :ju{ g} x'GYof] eGg] nfU5. pxfx¿h:tf k|f0f g} cfx'lt ug{ glxlRsrfpg] g]tfx¿sf]
lhDdfdf dfq k|hftflGqs ;/sf/ k'Ug] lyof]. pxfx¿n] cf?gf] :jfy{ k6Ss} gx]/L b]zsf]
;]jf ug]{ k/Dk/f g} a;flnlbg ;Sg'x'GYof]. /, clxn]sf] h:tf] l;4fGtxLg lu4¿kL g]tfx¿af6
hgtf kLl8t x'g'kb}{gYof]. 3";vf]/ g]tfx¿sf] k/Dk/f g} a:g kfpb}gYof]. o:t}
s'/f dgdf nfUbf tL zxLbx¿nfO{ ;Demg k'U5' / pgLx¿h:tfnfO{ k|f0fb08 lbg'k/]sf]df cf?gf]
sd{nfO{ lwSsf5{'. pgn]
eg]sf 5g\ dg]{ a]nfdf d}n] zxLbx¿ bz/y rGb / u+ufnfnsf] ;a} OR5f t
k'¥ofOlbP, t/ pgLx¿sf] Ps};fy dg]{ OR5frflx k'¥ofOlbg ;lsg. o;df
dnfO{ clxn];Dd klg lgs} ;Gtfk nfu]sf] 5. jf:tjdf
zxLbx¿n] u/]sf] alnbfgsf] If0f ;Dembf / clxn]sf] b]zsf] lau|]sf] xfnt b]Vbf s;nfO{
/dfOnf] nfUbf] xf] < To; a]nf d[To'b08sf] sfd tfd]nL ug]{ g/zdz]/nfO{ t k5'tf] nfU5
eg]. To;}n] s;}n] klg st{Joky e'Ng'x'b}g, cGoyf zxLbsf] cf;'sf] ;/fk nfUg]5. d[To'b08sf]
km};nf M k|ToIfbzL{sf] :d/0f !((& ;fnsf] krf{sf08kl5 sflQs @ ut] kqmfp k/]]sfx¿nfO{
df3 & ut] ;hfo lbgsf] nflu l;+xb/af/df Ohnfz a:of]. l;+xb/af/sf] a/vaxfnleq hDdf
tLgj6f kfn 6fluPsf lyP. Pp6f 7"nf] kfndf >L # h'4zdz]/ cfkm} a;]sf lyP. .
l;+xb/af/sf] a/vaxfnleq hDdf tLgj6f kfn
6fluPsflyP.Pp6f7"nf]kfndf>L#h'4zdz]/cfkm}a;. l;+xb/af/sf] a/vaxfnleq hDdf tLgj6f
kfn 6fluPsflyP.Pp6f7"nf]kfndf>L#h'4zdz]/cfkm}a;. l;+xb/af/sf] a/vaxfnleq hDdf
tLgj6f kfn 6fluPsflyP.Pp6f7"nf]kfndf>L#h'4zdz]/cfkm}a;]sflyP.; pQm Ohnfzdf cleo'Qm 7x¥ofOPsf cfo{;dfhL
z'qm/fh zf:qL / #@ hgf k|hfkl/ifb\sf ;b:ox¿nfO{ g]nl;qmL nufP/ ;u} pEofOPsf]
lyof]. To; Ohnfzdf tTsfnLg sdfG8/ Og lrkm kb\dzdz]/, /Tgdfg sfhL / ;'Aaf dx]Gb|axfb'/
dxtn] aofg lng] sfd u/]sf lyP. Ohnfzdf ;f/f /f0ffx¿, efOef/bf/ tyf ;}lgssf n]l?6g]G6 /
;f]eGbf dflysf / lghfdtLtkm{ vl/bf/eGbf dflysf ;a}nfO{ xflh/ u/fOPsf sf/0f d}bfg vrfvr
lyof]. TolQs}df gh/aGb >L % dxf/fhflw/fh lqe'jg
df]6/df ;jf/L eof] h'4zdz]/ a;]sf] kfnsf] glhs}sf] kfndf hg/n g/zdz]/n] /fhfsf] ;jf/L
rnfP. ;fydf o'j/fh dx]Gb| / clw/fhs'df/åo lxdfno / j;'Gw/fsf] klg ;jf/L ePsf] lyof]. To;
a]nf k|hfkl/ifb\sf08df d'5]/ >L % lqe'jgl;t klg aofg lng] sfd ePsf] lyof]. Ohnfzsf] cf}krfl/s z'¿cft dflxnf kl08taf6
eof]. dflxnf kl08tn] of1jNSo zf:qsf] lstfa af]s]/ ;+:s[tsf] Znf]s k9\b} eg]
a|fd0fx¿nfO{ ;j{:j lnO{ d'8L bfdn u/L pN6f] d'vn] uwfdfly r9fO{ b]z lgsfnf
ug'{k5{ / c¿ ;a}nfO{ ;j{:j u/L k|f0fb08 lbg'k5{. dflxnf kl08tn] ;'gfPsf] ;hfosf] ;dy{g ub}{
wdnf ;/bf/n] eg] /fhb|f]xLx¿sf] glhssf gft]bf/ -sfsfdfdf_ x¿sf] ;d]t
;j{:jx/0f u/L b]z lgsfnf ug'{k5{. t/ dflxnf kl08tsf] egfOnfO{ ;+:s[tsf]
Znf]saf6} v08g ub}{ z'qm/fh zf:qLn] dg':d[ltsf] Znf]s k9]/ eg] zf:qdf Tof] dfq
n]lvPsf] 5}g. zf:qdf olb /fhfn] klg zf;g ug{ ;s]g, bdg ug]{ tfnsf] /fhf eof] eg] / ;DklQ
n'6\g] /fhf eof] eg] Tof] /fhfnfO{ klg b08 lbg'k5{. z'qm/fhn] olt s] eg]sf lyP, h'4zdz]/ l/;n]
cfuf] eP/ >L % s} cufl8 cZnLn zAb;d]t k|of]u ub}{ pgn] eg] t]l/df===,
tnfO{ d]/f] 3f]8fn] s'NrfO{ s'NrfO{ df5'{. l;of]n] 3f]rL 3f]rL dfg'{kg]{ o;nfO{,
;f/f u8a8sf] aLp /f]Kg] t}+ xf];\. To;kl5 k'gM z'qm/fhn] ;+:s[tsf] Znf]s k9\b}
olb /fhf gfnfos eof] eg] dfq s] eg]sf lyP, h'4zdz]/ km]l/ hfu] s] x]5{;\, xfGg
P/ To;kl5 cfb]z kfpgf;fy ple/x]sf cf7kxl/ofn]
z'qm/fhnfO{ aGb'ssf] s'Gbfn] lxsf{pg yflnxfn]. Tof] ;xg g;s]/ z'qm/fh yrSs a;].
cf7kxl/ofx¿n] bfofafof s'ddf ;dft]/ p7fP. To;kl5
ef/bf/x¿n] d[To'b08 lbg}kg]{ s'/f ubf{ h'4zdz]/n] /fhfnfO{ ;d]t Jo+Uo ub}{ eg]
xL/f ->L % lqe'jg_nfO{ sL/fn] ;vfk kfg{ nfu], s8f ;] s8f ;hfo lbg]. To;
a]nf zfGt :j/df >L % lqe'jgaf6 zAb lg:Sof] klg:d]G6 eg]sf] df]8/]6 /
df]8gf{Oh x'g'k5{. km]l/ rsf]{
:j/df h'4zdz]/ hfu] oxfeGbf sd s] ;hfo lbg]< h'4zdz]/n] olt
elg;s]kl5 sjrdf /fh ePsf sfG5f clw/fhs'df/ j;'Gw/f h'?Ss p7]/ h'4zdz]/nfO{ wDsLsf] efiffdf
eg] s] ug{ ;S5f} t, n u/ t/ clw/fhs'df/af6
o:tf] zAb cfpbf h'4zdz]/sf] d'vdf lasf]{ nfUof] / l:ylt s:tf] b]lvof] eg] >L % /
>L # aLr ca 6Ss/ kg]{ jfnf 5. o:tf] cj:yfsf] cfef; kfPkl5 Ps hg/nn] cfdL{ kmn
Og u/fP/ h'4zdz]/sf] ;jf/L gfufh'{glt/ rnfP / sdfG8/ Og lrkm kb\dzdz]/sf]
pkl:yltdf rf/ hgfnfO{ Hofg ;hfo ;'gfOof]. -k|hfkl/ifb\sf
tTsfnLg ;b:o tyf Ohnfz k|ToIfbzL{ xl/s[i0f >]i7l;tsf] s'/fsfgLdf cfwfl/t_ /f0ffzf;g kN6fpg lqe'jgaf6 wd{eQm dfy]df >L % lqe'jgsf Jofofd lzIfs klg ePsf sf/0f pgn] /fhf / k|hfkl/ifb\aLrsf] k'nsf] sfd u/]sf lyP. k|hfkl/ifb\n] /f0ffzf;g 9fNgsf nflu >L % lqe'jgl;t ;Dks{ a9fpg} kg]{ 7fgL ;Dks{sf] cleef/f wd{eQmsf] sfwdf ;'DKof]. wd{eQmn] k|hfkl/ifb\ v'n]sf] / To;sf] p2]Zo :ki6 kfl/Psf] kl/ifb\sf] tkm{af6 tof/ kfl/Psf] kq PsfGt kf/]/ /fhfnfO{ 6qm\ofPsf lyP. k|To'Q/df /fhfaf6 k7fOPsf] lnlvt hjfkm o:tf] lyof] g]kfn k|hfkl/ifb\ v'n]sf]df cToGt} xif{ nfUof]. dnfO{ ;+:yfb]lv aflx/sf] g7fGg", dnfO{ klg ;b:o g} ;Dem] x'G5. daf6 x'g;Sg] x/k|sf/sf] ;xof]u ug{ d tof/ 5'.g kN6fpg lqe'jgaf6 wd{eQm dfy]df >L % lqe'jgsf Jofofd lzIfs klg ePsf sf/0f pgn] /fhf / k|hfkl/ifb] k'nsf] sfd u/]sf lyP. k|hfkl/ifb] /f0ffzf;g 9fNgsf nflu >L % lqe'jgl;t ;Dks{ a9fpg} kg]{ 7fgL ;Dks{sf] cleef/f wd{eQmsf] sfwdf ;'DKof]. wd{eQmn] k|hfkl/ifb 'n ]sf]/ To;sf ]p2]Zo:ki6 kfl/Psf] kl/ifb ]tkm{af6 tof/ kfl/Psf ]kq PsfGt kf/]/ /fhfnfO{ 6qm. k|To'Q/df /fhfaf6 k7fOPsf ]lnlvt hjfkm o:tf ]lyof]g]kfnk|hfkl/ifb'n] sf] df cToGt }xif{ nfUof]. dnfO{ ;+:yfb]lv aflx/sf] g7fGg", dnfO{ klg ;b:o g} ;Dem] x'G5 . d af6 x'g ;Sg x/ k|sf/sf] ;xof]u ug{ d tof/5'. To;kl5 csf]{ k6ssf] PsfGt e]6df wd{eQmnfO{
cfZjf;g k|fKt eof] ltdLx¿;u s:tf dfG5] 5g\, d x]b{5'. t/ kl5Nnf cj:yfdf >L % lqe'jg /
wd{eQmsf] s;/t l;Sg] sfo{qmd 6'l6;s]sf] lyof]. pgn] PsfGtsf] cj;/ kfpg] cj:yf klg b]lvPg /
pgL Pp6f pko'Qm ;Dks{ ;"qsf] vf]hLdf nfUbf b/af/sf sDkfpG8/ rGb|dfg ;}+h'dfly
wd{eQmsf] cfvf k¥of], h;nfO{ /fhfsf] vf]kL;Dd pkrf/sf nflu hfg] cg'dlt lyof]. Ps
lbg wd{eQmn] rGb|dfgnfO{ e]6]/ cf?gf] of]hgf / To;sf] k[i7e"ld;d]t atfP. pgnfO{ of]
s'/f s;}nfO{ geGg ljZjf;sf nflu zf]efeujtLdf nuL lji0f'dtLsf] kfgLdf xft rf]an]/ s;d vfg
nufP. ca rGb|dfg b/af/df PsfGtsf] k|tLIff ug{
yfn]. Ps lbg laxfg} pgL b/af/ k'u]. To; ;do >L % lqe'jg 8«]l;ª ufpgdf df]; gfd u/]sf]
a]nfotL s's'/ ;fydf lnP/ 6xln/lxaS;]sf] lyof]. rGb|dfgn] o;}nfO{ pko'Qm df}sf ;Dem]/ xflh/
k7fP. >L % af6 af]nfj6 cfof] / rGb|dfgn] g]jf/Ldf eg] s]xL ljGtL ug'{
lyof]. >L % lqe'jgaf6 klg g]jf/Ld} x's'd eof] s] s'/f
rGb|dfg< xft hf]8\b} pgn] eg] k|e' xfdL
;/sf/sf k|hf xf}+. ;/sf/ xfd|f /fhf xf]OaS;G5, t/ /f0ffx¿ g} g]kfnsf /fhfh:tf eO/x]sf
5g\. c¿ b]zdf w]/} ljsf; eO;Sof]. To;}n] xfd|f] oxf klg /f0ffx¿sf lj?4 sfd x'g
nfu]sf] 5. d}n] klg u5'{ eg]/ l:js[lt lbP. rGb|dfgsf] s'/f ;'g]/ /fhf dGb
xfl;aS:of], s'g} k|To'Q/ eg] cfPg. oBlk /fhfsf] d'b|f k|km'Nn, zfGt / ljrf/zLn
lyof]. t/ k|To'Q/ gkfPsf]df rGb|dfg lanvaGwgdf k/]. pgsf] d'6'sf] w8\sg al9/x]sf] lyof].
pgL 8/fO/x]sf lyP. cfwf 306f hlt 6xlnP/ /fhfsf] uf8]{g xj]nL
a·nf ;jf/L eof]. rGb|dfg qf; / cfzsf ;fy xft hf]8]/ pleO/x]sf lyP. To;}aLr /fhfsf] ;jf/L
eof] / sjrdf /fh eO;s]kl5 rGb|dfgn] a:g] x's'd kfP. /fhfaf6 x's'd eof] P
rGb|dfg Yj v 5 cy] w}u'nf ls wfTy]+ b'g] dglg; w}u'< cyf{t\ of]
s'/f ltdLn] o;} eg]sf] ls leqL dgb]lv eg]sf]< xft hf]8\b} rGb|dfgn] eg] k|e',
b'g] lg;] ljGtL ofgfu' ;/sf// cyf{t\ k|e' d}n] leqL lbn}b]lv ljGtL r9fPsf] x'. p;f] eP To; ;+:yfdf sf]sf] 5g\< wd{eQm, 6+sk|;fb, bz/y rGb, /fdxl/
zdf{ / hLj/fh zdf{===/ wd{eQmdfly ltdLnfO{ ljZjf; 5< k|e'/ dnfO{ ljZjf; 5. ltdLn] ltgLx¿;u s'/f u¥of}< k|e'/ wd{eQmafx]s c¿;u s'/f
ul/;s]sf] 5}g. o;/L /fhf / k|hfkl/ifb\aLr k'gM ;Dks{ sfod
eof]. /fhfaf6 k|hfkl/ifb\nfO{ @% xhf/ ef/tLo ?lkof klg k|fKt ePsf] lyof]. -;|f]t M
g]kfnsf] k|hftflGqs Oltxf; ;Gbe{_ /f0ffx¿sf]
d'6'df g]kfn k|hfkl/ifb\sf g]tf tyf sfo{stf{x¿n]
!((& ;fn c;f/ ( ut] 5/]sf] krf{n] /f0ffx¿sf] d'6'df 9Øfª\u|f] 7f]Sof]. cGo a]nfdf
/ftL gf} ah]kl5 g} s?o"{ nfUg] uYof]{ t/ To; lbg 3f]8]hfqf ePsf sf/0f hfjnfv]ndf
h"jf km'Sg'sf ;fy} To; /ft s?o"{ nfu]sf] lyPg. To;} /ftsf] df}sf kf/]/ krf{ 5g]{
sfd eof]. Tof] krf{ 6+sk|;fb cfrfo{n] n]v]sf lyP. pQm d]l;g krf{ 5flk;s]kl5 hldgd'lg
ufl8Psf] lyof]. pQm krf{ 5fKgsf nflu ef/tdf /x]sf
dx]Gb|ljqmd zfxn] ;xof]u:j¿k 8'lAns]l6ª d]l;g lbP/ ;xof]u u/]sf lyP. 6+sk|;fb cfrfo{n]
cToGt} uf]Ko 9+un] Tof] d]l;gnfO{ g]kfn leofP / /ftsf] ;dodf cWof/f] 3/leq
6'sL afn]/ :6]gl;n k]k/df tof/ kfl/Psf rf/ y/Lsf krf{dWo] krf{ g+= ! dfq a]nfotsf] OlG8of
xfp; ;+u|xfnodf km]nf k/]sf] lyof] eg] cGo krf{sf] c+u|]hL cg'jfb dfq km]nfk¥of].
tL krf{x¿ g]kfnl:yt tTsfnLg la|l6z /fhb"tfjf;n] ;'/lIft /flvlbPsf] /x]5 oxf Toltv]/ 5l/Psf] krf{ g+= ! sf]
k"0f{ kf7 h:tfsf] t:t} k|:t't ul/Psf] 5 M ;"rgf /f0ff ju{ xf]/ ltldx¿nfO{ yfxf xf]nfls
g]kfn k|hf kl/ifb eGg] ;+:yf g]kfnLk|hfnfO{ ltldx¿ sf] qm'/ k~hfaf6 cfhfb of :jtGq u/fO{
z'4 1fgsf]lzIfflb cf?gf] hflt sf] dfg ;Ddfg wg / wd{ sf] pkfh{g / pGglt åf/f ;+;f/sf ;Eo
hfltx¿dWo] Ps u/fO{ cf?gf] b]zsf] uf}/j xhf/f}+ jif{ ;Dd lbzf lbzfdf u'+hg] u/fpg] pb]Zo
ln of] g]kfn k|hfkl/ifb v'n] sf] xf]. /f0ff xf]/ ltldx¿nfO{ df}sfn] 7"nf]
;t\sd{ u/g] ;f}efUo lbo]sf] lyof] t/ ltdLx¿nfO{ :jfy{n] u'nfd agfof]. k|hf sf] pGglt
u/fpg] ;§fdf k|hf sf] /ut r';L cf?gf] 5f]/f gflt wgL u/fpg] sf]lzz u¥of}. oxf eGbf
7"nf] s'sd{ c¿ s] xf]nf. cfkm} ljrf/ u/. ltldx¿nfO{ :jfy{n] s:tf] cGwf agfPsf]
/x]5. o:tf] 3f]/ s'sd{n] klg ltd|f] sn]hf]nfO{ hnfpg ;s]g. h'g k|hfx¿n] cf?gf] dfg ;Ddfg
:jtGqtfsf] /Iffsf] ef/ wd{ / hflto pGglt ltd|f] xftdf ;'Dk]sf 5g\ ltgs} wg ckx/0f ul/
ltg}nfO{ u'nfd -sdf/f]_ u/fO{ ltgsf] ca pGgltnfO{ cf?gf] pGglt ;dlem ltgsf] dfg ;DdfgnfO{
nftn] 7f]s bL ltdLx¿n] s:tf] 3f]/ s'sd{ ul//x]sf5f}. ltldx¿sf] c?s]xL Wo]o 5O{g. o]gs]g
k|hfnfO{ cGwf agfO{ ltGsf] k};f n'6g', ltGsf hxfg aRrf PsPs bfgf cGgsf] nfuL k|f0f
lbpg t];n] pgOsf] /utsf] k;]gfn] cf?gf] gLr ef]u lnK;fsf] t[lKt u/g'. /f0ff xf]/ of]
cfZro{sf] s'/f] xf] ls ltdLx¿ kz'klt u'x\o]Zj/L u} b]jtfnfO{ dflg 6f]kNb 5f}. xf]O{g
xf]Og sbflk xf]O{g. of] ltdLx¿n] k|hfsf] cfvfdf 5f/f] xfn]sf] xf]. b]jtfnfO{
dfGg]n] O{Zj/sf] 8/ lng 5. vf]O{ ltdLx¿nfO{ O{Zj/ sf] 8/. ltldx¿ sf] Í'/ k~hfdf Ps s|f]
/ k|f0fL 3f]/ blnb|tfsf] df/n] qfxL qfxL e} /x]sf 5g. tO{ kgL ltd|F] Í'/ k+hfn] ltgsf]
d'6'af6 /ut lgrf]g{ 5f]8]sf] 5}g. /f0ff xf]/ xfn kgL ltldx¿n] :j]R5frfl/tf sf] k'/f gS;f
b]vfof}. c+u|]hsf] d2tnfO{ kmf}h k7fof}. n8f`Ldf d2t lbg] h:tf] s'/fdf ltldx¿n] sf];+u
;f]Wof}< o'/ksf] n8f`L df xfdLnfO{ km:g s] gkmf lyof]. !(!$ ;fnsf] n8f`Ldf c+u|]hnfO{
d2t lbP/, n8\g uPsf l;kfxLdf k|hfnfO{ s] gkmf ef]< gkmf ltldx¿nfO{ eof]. jif{ sf] b;
nfv a}+sdf hDdf u/g kfof}. xfn hd{gLn] k]l/; bvn ul/;Sof]. hd{gLsf] hLt eodf cfkm't uof}
uof}. cf?gf] :jfy{ sf] nfuL g]kfnL hfltnfO{ kgL u'nfd cf}/ vf]Íf] agfof}. / uof}. xfO{g xf]O{g, t]; avtdf kgL c8f}nf /
k|hfsf] /ut r';f}nf eGg] ltldx¿ sf] cfzf xf]nf. b'i6 xf]/ ltldx¿sf] b'i6tf sf] a0f{g
akmdfsf] rf/ d'vn] u/g ;St}g. /f0ff xf]/ of] g7fg ls kfksf] kf]n v'nb}g
ltldx¿n] km'/tfsf] kmn kfpg] 5}gf}. of] O{Zj/ sf] sfg"g xf]. ltgn] h'g eo+s/tfdf
km'/ sd{ u/]sf 5f} pO{ eo+s/tfdf, lt:sf] kmn kfpg] 5f}. k|hfsf] cfvf dfq v'nf];,
ltldx¿sf] t/jf/sf] an h:tf] d'vn] km's]sf] atf;n] cfsf;sf] afbnnfO{ x6fpg] sf]lzz u/L
s]xL sfd nfUb}g, ltd|f] kgL t]:t} u/L lakmn x'g] 5. cemo kgL bz bfg u/g] ;do 5, cfzf 5
df}sf r'sg] 5}gf} k|];L8]G6 g]kfn k|hfkl/ifb -of] krf{df n]lvPsf] ljj/0f h:tfsf]
t:t} /flvPsf] 5._ lj=;+= !((& df ljb|f]x u/L ;hfo kfpg]x¿+= ;j{:j eO{ Hofg ;hfo x'g]x¿ z'qm/fh hf]zL, af+u]d'9f -df3 ( ut]
krnLdf kmf;L lbPsf]_ ;j{:j eO{ d'8L bfdn x'g]x¿ 6+sk|;fb kfWof, l;kmn -df3 !& ut] l;+xb/af/aflx/ d'8]sf]_ ;j{:j eO{ hGds}b x'g]x¿ ;j{:j eO{ !* jif{ s}b x'g]x¿ hLj/fh kfWof, 1fg]Zj/ ^ jif{ s}b x'g]x¿ /fdhL hf]zL, af+u]d'9f -g]n g7f]sL h]n dfq_ % jif{ s}b x'g]x¿ /fhfnfn snjf/ -jL/uGhdf ;d]t ;j{:j x/0f_ # jif{ s}b x'g]x¿ v= e"kfn >]i7, 7d]n @ dlxgf s}b x'g] vu]Zj/ kfWof vf]l;Psf] /fdbn, l;= eLdaxfb'/ @^) eQf vfO{ uf]vf{ hfg] k/LlIft gl;{+x /f0ff -! jif{ cvaf/ x]g{ gkfpg]_ kxf8 uO{ a:g] l8=s'nbLk b]j, sdnkf]v/L hl/jfgf eO{ 5'6\g]x¿ dx]Gb|ljqmd zfx ¿= %))÷ b]z lgsfnf eO{ kxf8df hfg]x¿ s]zj/fh sfsL{ ;kmfO lnO{ 5'6\g]x¿ bf/f]uf Zofdaxfb'/ >]i7 -;|f]t M g]kfn k|hfkl/ifb\sf] :j0f{
hoGtL :dfl/sf_ |
| cfj/0f || syf || Oltxf; || :jf:Yo || dgf]lj1fg || cf}ifwL uLtf || hfgsf/L || /fhf kmfxb || ;xLb lbj; || Main | Home | |
| Send your comments and letters to the
editor at sadhana@mail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Sadhana may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES |