mainlogo2.jpg (11011 bytes)

sadhanalogo.jpg (11944 bytes)
Vol. 10 :: No. 01
Paush 17 - Magh 18 ,
2058

cfj/0f


d"lt{ ;'/Iff b]ptfs} e/f];f

Jofs'n kf7s

clxn] g]kfndf rf]/L x'gaf6 ar]sf hlt d"lt{ 5g\, ltgsf ;'/Iffsf] nflu 5'§} ;'/IffsdL{ /fVg'kg]{ jf :yfgLo hgtf tyf ;DalGwt dlGb/sf JolQmx¿ ;hu x'g'kg]{ cfjfh pl7/x]sf] a]nf To:tf lqmofsnfkn] dfq ;d:ofsf] ;dfwfg x'g g;Sg] s'/f sLlt{k'/sf] Pp6f 36gfn] :ki6 kf/]sf] 5.

s'/f] @)#^ ;fnsf] xf].  !% hgf u'l7of/x¿sf] rf}aL;} 306f kx/f x'g] lrnGrf] ljxf/sf] rf/j6f tfnfleq /x]sf #! yfg k|frLg d"lt{ / b]jb]jLsf uxgfx¿ cfZro{hgs lsl;dn] x/fPsf lyP. tL k|frLg ;fdu|Lx¿ s;sf] nfk/afxLn] x/fP jf rf]/L eP eGg] cg';Gwfgsf] yfngL tTsfnLg ;dodf ul/P klg bf]ifL kQf nfUg ;s]g. 5fglagsf] qmdnfO{ k|x/Ln] aLrd} 5f]8]sfn] @@ jif{ lalt;Sbf klg ;f] 36gfsf] oyfy{ hfgsf/L / rf]l/Psf ;fdfg lkmtf{ x'g g;s]sf] sLlt{k'/sf :yfgLo afl;Gbf tyf xfnsf u'l7of/x¿ atfp“5g\.

lrnGrf] ljxf/sf xfnsf s]xL u'l7of/x¿sf cg';f/ ;f] rf]/Lsfo{ lgs} /x:odo 5. pgLx¿n] To; sfo{df tTsfnLg d'Vo u'l7of/ rGb|axfb'/ jh|frfo{sf] xft ePsf] bfaL u/]. ;f] ljxf/sf u'l7of/åo k|f= rGb|dfg jh|frfo{ / k'ikd'lg jh|frfo{sf cg';f/ tTsfnLg d'Vo u'l7of/ rGb|axfb'/nfO{ 5fglagsf] nflu s]xL lbg k|x/L lx/f;tdf lnOP klg cg';Gwfg cw'/} 5f]8L pgnfO{ lx/f;td'Qm ul/of]. pgLx¿sf cg';f/ rGb|axfb'/dfly z+sf ul/g'df ljleGg cfwf/x¿ 5g\.

b]jLb]jtfsf k|frLg d"lt{ / u/uxgfx¿ /x]sf] ljxf/sf] bf];|f] tnfdf x/]s dlxgf u'l7of/x¿sf] kfnf] kl/jt{g x'g] u5{. h;n] kfnf] a'em\g] xf], p;nfO{ klxn]sf u'l7of/x¿n] ;a} ;fdfg uGtL u/L lhDdf nufpg] k/Dk/f 5. @)#^ ;fn df3 $ ut] eQmdfgaf6 rGb|axfb'/n] kfnf] a'em\g] lbg lyof] t/ cfkm"n] kfnf] a'em\g rGb|axfb'/n] Pp6f ;t{ /fv]– ‘clxn] htftt} d"lt{ rf]/Lsf 36gfx¿ eO/x]sf 5g\. xfd|f] ljxf/jl/kl/ klg k|z:t d"lt{x¿ 5l/P/ /x]sf 5g\. ltgLx¿nfO{ l;d]G6sf] c8];f nufpg kfP s]xL ;'/lIft x'g] lyof].’

To;sf] nflu ljxf/sf] e08f/af6 /sd lgsfNg'kg]{ c8fg pgn] /fv]. kfnf] ;fl6g] a]nf dfq vf]lng] pQm e08f/ gvf]n];Dd cfkm"n] kfnf] ga'em\g] c8fg lng'd} z+sf ug]{ 7fp“ ePsf] k|f= jh|frfo{ atfp“5g\. k};f lemSg] p2]Zon] e08f/ sf]7f vf]Nbf klxnf] k6s pQm :yfgaf6 #! yfg d"lt{ x/fPsf] /x:o v'n]sf] lyof]. Tolt a]nf rGb|axfb'/n] eg]sf s'/f ;lDem+b} k|f= jh|frfo{ eG5g\– ‘d}n] e08f/ sf]7f gvf]nL kfnf] a'em]sf] eP ddfly bf]if nfUg] /x]5, wGg eujfg\n] arfP.’

cf?gf] lhDd]jf/L /fd|f];“u k"/f gu/]sf]df eQmdfg jh|frfo{, kb\d/Tg jh|frfo{ / t]hd'lg jh|frfo{nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/L nfg nfu]sf]df rGb|axfb'/n] g} k|x/LnfO{ /f]s]sf] cf/f]k klg u'l7of/x¿n] nufPsf 5g\. sLlt{k'/ k|x/Ln] ph'/L a'em\g gdfg]sf] / rGb|axfb'/n] klg ph'/L gxfNg bafa lbPsf] atfp“b} k|f= jh|frfo{n] eg]– ‘To;kl5 d}n] yfgsf]6 k|x/Lsf] gfddf x'nfsaf6 ph'/L k7fP“. To;s} cfwf/df kGw|} hgf u'l7of/nfO{ af]nfP/ k|x/Ln] ;f]wk'5 u¥of], rGb|axfb'/nfO{ lx/f;tdf klg lnof] t/ sfon kfg{ ;s]g.’

ljxf/sf k|frLg ;fdu|Lx¿ x/fpg'df rGb|axfb'/s} xft /x]sf] yk bf]iff/f]k0f klg xfnsf s]xL u'l7of/x¿n] u/]sf 5g\. k|f= jh|frfo{ cf?gf lktf eQmdfgn] eg]sf cfwf/df ;fwgf k|ltlglw;“u eG5g\– ‘@)#! ;fndf rGb|axfb'/n] d]/f a'afnfO{ Pp6f d"lt{ nu]/ tn 3'Dg cfPsf ko{6sx¿nfO{ b]vfO{ slt lb+bf]/x]5 ;f]Wg eg]5g\ t/ a'afn] dfGg'ePg5. kl5 km]l/ w]/} bafa lbPkl5 a'afn] slt lbG5g\ eg]/ ;f]Wg'eP5, t/ tL ko{6sn] lsGg OGsf/ u/]5g\.’

ljxfsf] 9's'6Ldf /x]sf] d"lt{ To;/L a]Rg vf]h]sf] s'/f :yfgLo JolQm / u'l7of/x¿n] yfxf kfPkl5 rGb|axfb'/k|lt lgu/fgL /flvPsf] s'/f klg k|f= jh|frfo{n] atfP. pgsf cg';f/ To; 36gfkl5 ljxf/sf] 9's'6Ldf /x]sf ;Dk"0f{ d"lt{ / u/uxgfx¿ uGtL ul/Psf] lyof] t/ s'g} ;fdfg x/fPsf] kfOPg. o; cnfjf @)#^ ;fn df3 $ utcl3 Ps k6s rGb|axfb'/n] cf?gf 5f]/fsf] r"8fsd{ ug{sf] nflu ;fdfg lemSg e08f/ sf]7f vf]n]sf] atfp“b} k|f= jh|frfo{n] eg]– ‘kf:gL g} gul/Psf 5f]/fsf] r"8fsd{ ug'{ Pp6f lgx'“ dfq xf], ToxL a]nf u'7Lsf ;fdfg lxgfldgf ePsf] x'g;S5.’

@)!( ;fndf klg sLlt{k'/sf] pQm lrnGrf] ljxf/ / cf;kf;sf :yfgaf6 k|frLg d"lt{x¿ rf]/L ePsf] hfgsf/L lb+b} sLlt{k'/sf Ps hgf jof]j[4 :yfgLo afl;Gbfn] gfd pNn]v gug]{ ;t{df eg]– ‘u'7Lsf] ;fdfg ;a} u'l7of/x¿ gldnL aflx/ hfg} ;Sb}g. tL ;fdfg x/fpg'df ;a} u'l7of/ bf]ifL 5g\. sf/afxL / Ifltk"lt{ lt/fpg] xf] eg] ;a}nfO{ lt/fpg'k5{.’

5QL; ;fnsf !% u'l7of/dWo] xfn & hgf dfq hLljt 5g\. hLljt u'l7of/df 6]saxfb'/ jh|frfo{, wd{/fh jh|frfo{, wd{d'lg jh|frfo{, 1fgd'lg jh|frfo{, wd{jh| jh|frfo{, k'ik/Tg jh|frfo{ / kb\d/Tg jh|frfo{ 5g\. o;}u/L d[To' eO;s]sf u'l7of/x¿df rGb|axfb'/ jh|frfo{, eQmdfg jh|frfo{, hf]u/fh jh|frfo{, blwefO jh|frfo{, df]tLdfg jh|frfo{, xif{Hof]lt jh|frfo{, d'lg/Tg jh|frfo{ / xL/fdl0f jh|frfo{ /x]sf 5g\.

:j= rGb|axfb'/k|lt nufOPsf] cf/f]k;DaGwdf pgsf 5f]/f xfnsf Ps u'l7of/ 1fg/Tg jh|frfo{sf] Wofgfsif{0f u/fp“bf pgn] eg]– ‘To;;dDaGwdf k/]sf] d'2fdf cbfntn] km};nf ul/;s]sf] 5. cbfntn] pxf“nfO{ bf]ifL b]vfPsf] 5}g. pxf“sf] kfnf] gePsf] a]nf rf]/L ePsf]n] To;df pxf“sf] ;+nUgtf x'g] t k|Zg} x'“b}g.’

kf“r ;o jif{ k'/fgf] pQm ljxf/df ;'/Iffsf nflu ljleGg JolQmx¿n] cf?gf 3/3/df /x]sf d"lt{x¿;d]t /fVg n}hfg] x'“bf ;of}+sf] ;+Vofdf d"lt{x¿ k'u] klg kl5 u'l7of/x¿aLrd} Ps–cfk;df af“8kmf“8 u/]/ lnPkl5 ca s]xL dfq af“sL /x]sf] hfgsf/L;d]t ToxL+s} Ps hgf u'l7of/n] gfd gatfpg] ;t{df eg].

h] xf];\, rf/j6f tfNrf nufOg], rf/ hgf;“u ;f“rf] x'g] / ;'/Iffsf] /fd|f] k|aGw ePsf] pQm ljxf/af6 aflx/sf dfG5]n] rf]/L ug]{ ;Defjgf b]lv+b}g. h;n] rf]/] klg u'l7of/s} xft ePsf] s'/f lglZrt 5.Wo/ftsf] ;dodf dlGb/df 7fs7fs–7's7'ssf] cfjfh / s]xL dflg;x¿ otfptf ;¥ofs;'?s u/]sf] ;'g]kl5 jfs'klt gf/fo0fsf] ;'/Iffy{ vl6Psf b\of] kf s[i0fk|;fb sflz5\jf Ao"“lemP. pgn] cf?gf tLg hgf ;xsdL{nfO{ klg p7fP. ‘rf]/ / d"lt{ rf]/ /’ sflz5\jf olt dfq s] af]n]sf lyP, rf]/x¿n] ;'/IffsdL{dfly g} 3fts xltof/;lxt hfOnfUg] t/v/ u/].

‘Ps zAb af]ln;\ eg] xflglbG5'’ –rf]x¿n] wDSofP. ;ft–cf7 hgfsf] ;d"xdf cfPsf rf]/x¿n] xftdf v's'/L, efnf, 5'/L, r'kL / 8G8Lx¿ lnPsf lyP. xltof/wf/L rf]/x¿sf] cufl8 rf/ hgf lgxTyf ;'/IffsdL{x¿sf] s'g} hf]/ rNg]jfnf lyPg. s[i0fk|;fbx¿ 8/n] y/y/ sfld/x]s} a]nf :yfgLo JolQmx¿n] yfxf kfP. 3/sf em\ofn–em\ofnaf6 dflg;x¿ s/fpg yfn]kl5 klg rf]/x¿ c6]/ ul//x]s} lyP. 7"nf] xNnLvNnL ePkl5 dfq pgLx¿ Toxf“af6 s'n]nd 7f]s].

o;aLrd} rf]/x¿n] dlGb/sf] leQfdf hl8t cK;/fsf] d"lt{ pKsfpg] k|of; ul/;s]sf lyP. cK;/f c8\ofpg 7f]lsPsf s]xL sLnf pKsfO;s]sf eP klg :yfgLo JolQmsf] ;ts{tfsf sf/0f rf]/x¿n] To;nfO{ n}hfg eg] kfPgg\.

eQmk'/ gu/kflnsf ;"o{d9Ll:yt 3gf a:tLleq rf]sdf /x]sf] jfs'klt gf/fo0fsf] d"lt{ rf]/Lsf] Tof] k|of; klxnf] lyPg. kl5Nnf] k6s ut ;fpg @ ut] ePsf] To;  8/nfUbf] 36gfcl3 klg dlGb/sf ;'/IffsdL{ / :yfgLo JolQmx¿n] s}of}+ k6s rf]/;“u d'sflanf ul/;s]sf] gf/fo0f dlGb/sf] 7Ls cufl8 3/ ePsf nIdL;'Gb/ k|hfkltn] ;lDemP– @)#@ ;fnotf o:tf] rf]/Lsf] k|of; cf7 k6s eO;s]sf] 5. klxn]–klxn] rf]/x¿ dgf·] -vDkf_ h:tf b]lvg] eP klg kl5Nnf lbgx¿df :yfgLo JolQmx¿;d]t ;+nUg ePsf] dlGb/sf ;'/IffsdL{n] atfP. @)$@ ;fn c;f/ @! ut] rf]/L x'“bf ^–& hgf rf]/x¿ cfPsf]df b'O{ hgf eQmk'/s} lyP. tLdWo] s[i0fs'df/ ufOh" / s[i0fs'df/ u'Ho"nfO{ :yfgLo JolQmx¿n] kqmfp u/L k|x/Lsf] lhDdf nufPsf lyP eg] cGo rf]/x¿ °/f/ eP. To; a]nf dlGb/sf] 9f]sfdfly /x]sf] u?8sf] d"lt{ / sdnsf] °"n rf]/L ePsf] lyof]. rf]/x¿af6 tL d"lt{ k|x/Ln] h°t u/] klg cem} l°tf{ gu/]sf] :yfgLo JolQmx¿n] atfP.

clt k|frLg / snfTds d"lt{x¿ /x]sf] jfs'klt gf/fo0f dlGb/df rf]/x¿n] cf“vf uf8]kl5 :yfgLo afl;Gbfn] k|x/L sfof{no, gu/kflnsf tyf u[xdGqfnodf k'uL ;'/Iffsf] plrt k|aGw ldnfpgsf] nflu cg'/f]w u/] t/ st}af6 ;sf/fTds hjf° kfpg ;s]gg\. cGTodf :yfgLo afl;Gbf cfzaxfb'/ s';Lsf] ;lqmotfdf ;a};“u rGbf p7fP/ dlGb/nfO{ °nfd] af/n] 3]g]{ / tfNrf nufpg] sfd eof].

sflQssf] cGTolt/ l/kf]l6{ªsf] nflu ;fwgf k|ltlglw ;f] dlGb/ kl/;/df k'Ubf cfzaxfb'/n] eg]– ‘rf]/x¿n] clt g} u/]. klxn] ;Qndf n's]/ rf]g]{ k|of; ug]{ u/]sf]df b'O{ dlxgfcl3 dlGb/sf] blIf0fkl§ /x]sf] kvf{n aflx/af6 g} Kjfn kf/]/ leq k;]. s/fp“bf klg gefUg] / xltof/n] cfqmd0f;d]t ug]{ b':;fx; u/]kl5 6f]naf;Lx¿;“u %–!) ?lkof“ p7fP/ af/ nufof}+. olt ubf{ klg dlGb/ k"0f{ ;'/lIft eof] eGg eg] ;ls+b}g. rf]/x¿sf cTofw'lgs xltof/x¿n] oL °nfd] 8G8L / tfNrf °'6fpg klg ;S5g\.’

:yfgLo JolQmx¿sf] cf?gf] ;Dkbfk|ltsf] cg'/fu, ;r]ttf / ;lqmotfs} sf/0f jfs'klt gf/fo0fsf] d"lt{ rf]l/gaf6 clxn];Dd ar]sf] cfzaxfb'/ atfp“5g\. ‘clxn] klg 6f]nsf cfOdfO{, s]6fs]6Lx¿ cf/fdn] ;'Tg kfPsf 5}gg\. /fte/ ;ts{ eO{ s/fP/ a:g'k5{’ –pgn] eg].

jfs'klt gf/fo0f dlGb/sf] 36gf t Pp6f pbfx/0f dfq xf]. pkTosfsf k|frLg d7–dlGb/x¿af6 d"lt{ rf]/L / rf]/L k|of;sf va/x¿ lbgx'“ ;'Ggdf cfO/xG5g\. /fhwfgL ;x/ ePsf] / k|frLg tyf snfTds d"lt{x¿ k|z:t /x]sfn] pkTosfsf d"lt{x¿ x/fPsf ;dfrf/n] a9L dxŒj kfp“5g\. pkTosfaflx/sf d7–dlGb/ tyf u'Dafaf6 klg k|frLg snfs[ltx¿ rf]/L x'g] u/]sf 5g\. g]kfn clw/fHoe/af6 xfn;Dd slt k|frLg d"lt{x¿ rf]/L eP, To;sf] cflwsfl/s tYofª\s st} 5}g. Psfw cGj]ifsn] vf]hL u/L k|df0f h'6fPsf d"lt{x¿ klg ;of}+sf] ;+Vofdf 5g\. g]kfnsf rlr{t cGj]ifs n}gl;+x jfª\b]nn] ;g\ !(*( df k|sflzt u/]sf] k':ts ‘:6f]n]g Od]h]h c° g]kfn’df sl/a b'O{ ;oj6f rf]l/Psf d"lt{x¿sf] lrq;lxt j0f{g ul/Psf] 5. ;f]xL ;fn hd{g cGj]ifs h'u]{g ;Lsn] klxn] hd{gL / kl5 c+u|]hLdf k|sflzt u/fPsf k':ts ‘b u8\; cf/ lnleª b sG6«L’ df klg g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿sf] rrf{ ul/Psf] 5.

cGj]ifsx¿sf cg';f/, ljb]zLx¿sf nflu g]kfn @))& ;fndf v'nf ePkl5 d"lt{ rf]/Lsf] qmd ;'? ePsf] xf]. jl/i7 cGj]ifs jfª\b]nsf cg';f/, s]xL ljb]zLx¿n] g]kfnsf snfs[ltx¿af/] k':tsx¿ n]v]kl5 g]kfnL snfsf] dxŒj °}lnPsf] / To;af6 k|efljt eO{ ljZjsf snf ;+u|xstf{x¿ g]kfnL d"lt{ h;/L x'G5 ;+u|x ug{ pT;'s ePsf x'g\. To; qmddf pgLx¿n] ul/a g]kfnLx¿nfO{ dfWod agfP/ Pjd\ g]kfnsf k|x/L–k|zf;g tyf /fhgLlts g]tfx¿;DdnfO{ k|efjdf kf/]/ d"lt{ rf]g]{ sfo{ u/]sf 5g\. vf;u/L k~rfotL zf;gsfnsf] dWo / cGTolt/ d"lt{ rf]/Lsf 36gfdf cTolws j[l4 ePsf] lyof].

cGj]ifs jfª\b]nsf cg';f/, g]kfnL snfaf/] klxnf] k':ts n]Vg] hd{g ljb'ifL :6«]nf Sofdl/;sf] ‘g]kfnL snfsf] cWoog’ zLif{s k':ts c+u|]hLdf k|sflzt ePkl5 o'/f]lkogx¿n] g]kfnL snfsf] dxŒj a'em]sf x'g\. ;g\ !(^$ df To; k':ts k|sflzt ePkl5 cGo snf cGj]ifsx¿ klg g]kfnL snfk|lt cWoog ug{ ?lr b]vfpg yfn]. To;sf] !) jif{kl5 ef/tsf snf cGj]ifs tyf So'/]6/ 8f= k|tfk cflbTo kfnn] ‘b cf6{ c° g]kfn’ gfds k':ts b'O{ efudf k|sflzt u/]. To;af6 ljb]zLx¿ g]kfnL snfk|lt emg\ cfslif{t aGb} uP.

g]kfnL k|frLg d"lt{x¿af/] ljb]zL n]vsn] rf;f] b]vfP/ k':ts n]Vg yfn]kl5 jl/i7 snfsf/ n}gl;+x jfª\b]nn] klg o;k|lt rf;f] b]vfpg yfn]. >L % dx]Gb|sf] cg'/f]wdf g]kfn cfPkl5 ;flxTosf/ sdndl0f bLlIftn] eg]sf s'/f jfª\b]nn] ;lDemP. hUuf lsGg] p2]Zon] kf6glt/ 8'ln/x“bf bLlIftn] eg]sf lyP– ‘oxf“sf] x/]s 9'+ufdf snf n's]sf] 5, To;sf] cGj]if0f ug]{ xf] eg] w]/} /x:ox¿ v'Ng ;S5g\.’

@)!* ;fnb]lv g} cGj]ifs jfª\b]n Ps hgf ;xfossf ;fy Sofd]/f af]s]/ sf7df8f}+ pkTosfsf x/]s 6f]n / uNnLx¿df 3'Db} d"lt{sf °f]6f] lvRg] tyf ltgsf] k|frLgtf Pj+ Oltxf;sf] cWoog ug{ yfn]. jfª\b]nn] g]kfnsf d"lt{x¿sf] clen]v tof/ kfb}{ ubf{ d"lt{ rf]/Lsf] qmd klg tLj| ultdf a9\b} uof]. d"lt{ rf]l/Pkl5 pgn] To; :yfgsf] °f]6f] klg lng yfn].

To;} ;do cyf{t\ ;g\ !(^( df jfª\b]n k"mn a|fO6 ljåt\j[lQ kfO{ cWoog e|d0fsf] nflu cd]l/sf uP. e|d0fsf] l;nl;nfdf Sofln°f]lg{ofdf /x“bf pgnfO{ Ps hgf cd]l/sL snf ;+snsn] /flqef]hsf] nflu lgDTofP. x]/f]N8 gfdsf tL cd]l/sLn] vfgf vfO;s]kl5 cf°"nfO{ pgsf] ;'Tg] sf]7fdf nuL sk8fn] 5f]lk/fv]sf] Ps d"lt{ b]vfPsf] atfp“b} jfª\b]nn] eg]– ‘d"lt{ b]Vgf;fy g]kfnaf6 rf]/L ePsf] eGg] d}n] lrlgxfn]+. pgn] ;fx'tL u/]/ g]kfnsf] xf]< slt jif{ k'/fgf] xf]nf< eg]/ k|Zg u/]. kl5 d g]kfn kms]{kl5 cf?gf] °fOn kN6fP/ x]bf{ Tof] s'De]Zj/sf] pdfdx]Zj/sf] d"lt{ /x]5.’

g]kfnL snfaf/] cWoog ug]{ hd{g gful/s h'u]{g ;Lsn] Ps uf]i7Ldf eg]sf lyP– ‘sf7df8f}+ pkTosfleqaf6 pRrsf]l6sf cGt/f{li6«o:t/sf b'O{ ltxfO{ d"lt{x¿ rf]/L eO;s]sf 5g\. ljZjsf sl/a $) j6f ;+u|xfnox¿ g]kfnL snfs[ltn] el/Psf 5g\.’

snfsf/ tyf cGj]ifs 8f= /fds'df/ ef}sfhL klg cWoog e|d0fsf] qmddf cf°"n] s}of}+ d'n'ssf ;+u|xfno tyf JolQmut ;+u|xstf{sxf“ klg g]kfnL d"lt{ tyf k|frLg lrqsnf, yfGsf Pj+ x:tlnlvt k':tsx¿ e]l6Psf] cg'ej ;'gfp“5g\. o'/f]k, cd]l/sfsf ;+u|xfnox¿sf] e|d0f ubf{ g]kfnL snfs[ltx¿ b]vfp“b} To;sf Oltxf; ;f]lwPsf tLtf] cg'ej 8f= ef}sfhLn] klg ;“ufn]sf 5g\.

o;} ;Gbe{df hd{gLsf] aln{g cf6{ Do'lhodsf] e|d0f ubf{ cf°"n] ef]u]sf] cg'ej ;'gfp“b} 8f= ef}sfhLn] eg]– ‘Toxf“sf] OlG8og ;]S;gdf /x]sf] ! ;o *) l°6 nfdf] leQ]lrq b]vfp“b} To;sf] af/]df atfpg dnfO{ elgof]. g]kfnaf6} rf]/L ePsf]n] g]kfnL cGj]ifsaf6 gof“ s'/f v'Nnf eg]/ pgLx¿n] k|Zg u/]sf /x]5g\ t/ d}n] To:tf] lrq g]kfndf st} b]v]s} lyOg“. cWoog ;s]/ ;g\ !(*) df g]kfn ks]{kl5 To:tf] P]ltxfl;s dxŒjsf] lrq sxf“sf] xf]nf egL vf]hL k;]+. Ps lbg vf]hLs} qmddf eQmk'/sf] tn]h' dlGb/leq k;]+. Toxf“ lrq c8\ofpg] x's lyof] t/ lrq lyPg. k'hf/Lx¿nfO{ ;f]Wbf leQfsf] nDafO ! ;o *) l°6 ePsf] atfP. To;kl5 dfq d :ki6 eP“, Tof] lrq tn]h'af6} rf]/L ePsf] /x]5.’

g]kfnaf6 dfq x}g, pklgj]zsfndf o'/f]lkogx¿n] Pl;of tyf cl°|sf dxfb]zaf6 k|z:t snfs[ltx¿ n'6]/ nu]sf lyP. pklgj]zsfnsf] cGTokl5 pgLx¿n] rf]/Lsf snfs[ltx¿ leœofpg yfn]sf cGj]ifsx¿sf] 7x/ 5.

‘Pl;of–clk|msfaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿ ;a} l°tf{ ug]{ xf] eg] o'/f]k, cd]l/sfsf ;+u|xfnox¿ l/Qf x'G5g\’ –8f= ef}sfhLsf] bfaL 5. cf?gf] b]zaf6 rf]/L ePsf snfs[ltx¿ l°tf{ Nofpg] cleofg ljZjd} ;~rfng eO/x]sf] 5. /fhgLlts, s'6gLlts tyf hgbafad"ns sfo{qmdx¿ tL b]zn] hf/L /fv]sf 5g\ t/ g]kfndf ;/sf/L:t/af6 To:tf sfo{x¿ gePsf] lj1x¿ atfp“5g\. rf]/Lsf d"lt{x¿;DaGwL jfª\b]nsf] k':ts k9]/ @)%^ ;fn ebf}df cd]l/sfsf] Sofln°f]lg{ofsf ;+u|xstf{n] $ j6f d"lt{ l°tf{ u/]sf lyP. To;df ;/sf/L kxneGbf klg ;+snssf] :jljj]sn] sfd u/]sf] lyof]. o;} k|;+udf 8f= ef}sfhL eG5g\– ‘o'/f]k]nL–cd]l/sLx¿n] cf°"nfO{ ;Eo 7fG5g\ eg] rf]/]/ NofOPsf ;Dk"0f{ d"lt{x¿ l°tf{ ug'{k5{.’ rf]l/Psf d"lt{x¿ l°tf{ ug{sf] nflu bafad"ns sfo{qmdeGbf d}qLk"0f{ jftfj/0faf6 ;lhnf] kg]{ wf/0ff klg 8f= ef}sfhL /fV5g\.

ljZjsf ;f+:s[lts ;Dkbf ;+/If0fdf / rf]/L lgsf;L x'gaf6 arfpg ;lqmo ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo lgsfo o'g]:sf]sf] k|wfg sfof{no /x]sf] °|fG;sf] k]l/;df g]kfnL k'/ftflŒjs j:t'x¿ kfOg] k;n /x]sf] hfgsf/L °|fG;sf nflu k"j{/fhb"t tyf o'g]:sf]sf nflu g]kfnsf] t°{af6 k"j{ :yfoL k|ltlglw s]zj/fh emfn] lbPsf 5g\. k]l/;sf] 6«f]d cl/G6, @( PleGo'df /x]sf] pQm k;naf6 lbgx'“ g]kfnL k'/ftflŒjs j:t'x¿sf] vl/b–laqmL x'“bf klg cGt/f{li6«o ;lGw–;Demf}tfcg';f/ ltgnfO{ °sf{pg] kxn gePsf]df k"j{/fhb"t emf lvGgtf k|s6 u5{g\.

;g\ !((#÷($ df cf°" k|mfG;sf] /fhb"t 5“bf o'g]:sf]cGtu{t :yflkt cGt/;/sf/L ;ldltsf] a}7sdf g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿ l°tf{ ug{ cGt/f{li6«o ;d'bfo;“u clkn u/]sf] :d/0f ;'gfp“b} pgn] eg]– ‘cGo b]zsf k|ltlglwx¿n] rf]l/Psf d"lt{;DaGwdf Pp6f lglZrt k|lqmof k"/f u/L t:jL/;lxt °f/d e/]/ o'g]:sf]df bfaL u/]df Tof] t:jL/ ;+;f/el/sf OG6/kf]n sfof{nox¿df 3'dfpg] Joj:yf 5. st} To:tf d"lt{ e]l6Pdf l°tf{ ug]{ kxn o'g]:sf]n] ug]{ hfgsf/L u/fOof].’

To;kl5 emfn] k//fi6« dGqfnodf°{t k'/ftŒj ljefunfO{ x/fPsf d"lt{sf] k|lqmof k'¥ofP/ bfaL ug{ lr7L n]v]. *÷( dlxgf;Dd To;sf] s'g} hjf° gcfPsf], To;kl5 n}gl;+x jfª\b]nsf] ‘:6f]n]g Od]h]h’ k':ts x]/]/ ;f]xLcg';f/ sf/afxL a9fpg'xf]nf eGg] lr7L cfPsf] pgn] atfP.

o;}u/L ;g\ !((^÷(& lt/ JolQmut ;+u|xstf{x¿n] k|mfG;df snf k|bz{gL u/]sf / To;df g]kfnaf6 rf]/L ePsf d"lt{ ;dfj]z u/]/ Sof6nu g} 5fk]kl5 Sof6nu lsg]/ g]kfndf k7fp“bf klg oxf“af6 s'g} kxn gePsf] u'gf;f] klg pgn] kf]v]. ‘cflwsfl/s ;/sf/Lkq / rf]/Lsf] k|df0f gk'¥ofPdf tL d"lt{x¿ bfaL ug{ g;lsg] x'“bf cf?g} k'/ftflŒjs j:t'x¿ a]rlavg ePsf] x]g{ afWo eP“’ –pgn] eg].

o'g]:sf]cGtu{t o'lg8«f]O6 gfds ;+:yfn] s'g} b]zsf] k'/ftflŒjs j:t'x¿ csf]{ b]zdf ePsf] k|df0f;lxt d'2f xfn]df l°tf{ ug{ ;Sbf] ;xof]u ug]{ u/]sf] 5. tL b]znfO{ o'g]:sf]df°{t bafa x'g] x'“bf ;/sf/L tyf lghL ;+sngdf /x]sf sltko d"lt{x¿ clk|msL Pj+ Pl;ofsf s]xL b]zn] l°tf{;d]t lnO;s]sf] lj1x¿ atfp“5g\. x/fPsf d"lt{af/] °f]6f];lxt o'g]:sf]df lgj]bg lbPdf p;n] To;sf] kf]:6sf8{ 5fkL ;+;f/el/ °}nfpg] sfo{ klg ub}{ cfPsf] 5. g]kfnaf6 x/fPsf / kfOPsf s]xL d"lt{sf kf]:6sf8{ klg xfn;fn} o'g]:sf] / g]kfn ko{6g af]8{sf] ;+o'Qm k|of;df k|sflzt ePsf 5g\.

k'/ftŒj ljefusf k"j{dxflgb]{zs 8f= ;f°No cdfTo cf?gf] sfo{sfndf g]kfnaf6 rf]/L ePsf d"lt{ l°tf{ ug]{ ;DaGwdf k|z:t kxn ePs} sf/0f cd]l/sfdf k'u]sf rf/j6f d"lt{ l°tf{ x'g ;s]sf] atfp“5g\. d"lt{ l°tf{sf] kxn 8f= cdfTosf] sfo{sfndf eP klg tL g]kfndf eg] k'/ftŒj ljefusf] dxflgb]{zs Cl4afaf k|wfg x'“bf @)%^ ebf} ! ut] lelqPsf lyP. Tolt a]nf l°tf{ ePsf d"lt{df °lk{ª sdnkf]v/Lsf] !@ cf}+ ztfAbLsf] ;/:jtL d"lt{sf] lz/, x\o'dt6f]nsf] !) cf}+ ztfAbLsf] u?8f;g lji0f', leG5] jxfnsf] gjf}+ ztfAbLlt/sf] a'4d"lt{ / kgf}tL lqj]0fL3f6sf] !$ cf}+ ztfAbLlt/sf] ;"o{d"lt{ /x]sf 5g\. l°tf{ ePsf oL ;a} d"lt{ /fli6«o ;+u|xfno 5fpgLdf /flvPsf 5g\.

lgs} nfdf] k|lqmof k"/f u/]kl5 dfq tL d"lt{x¿ g]kfn kls{Psf lyP. @)%$ ;fnsf] cGTolt/ cd]l/sfl:yt Sofln°f]lg{ofsf] n;PGhn; sfpG6L Do'lhodsf Pl;of ljefusf k|d'v 8f= k|tfkcflbTo kfnn] n}gl;+x jfª\b]nnfO{ °f]g u/L gfd atfpg grfxg] Ps hgf cd]l/sL ;+u|xstf{n] g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{ l°tf{ ug{ rfx]sf] hfgsf/L u/fP. Tof] ;"rgf k'/ftŒj ljefusf tTsfnLg dxflgb]{zs 8f= cdfTonfO{ lbO{ ;/sf/L cleofg rfNg cfu|x u/]. To;kl5 8f= kfnnfO{ ;/sf/sf] t°{af6 k'/ftŒjaf6 lr7L n]lvPsf] / kl5 cd]l/sfl:yt g]kfnL /fhb"tfjf;sf] ;d]t kxndf tL d"lt{ g]kfn lelqPsf lyP.

To;cl3 @)%# j}zfvdf nG8gsf] lxGy|f] ljdfg:yndf a]jfl/; cj:yfdf °]nf k/]sf g]kfnsf k|frLg k|:t/ d"lt{x¿ klg a]nfotl:yt g]kfnL /fhb"tfjf;sf] kxndf l°tf{ ePsf lyP. tL d"lt{x¿ 7"nf ePsfn] xjfO{ dfu{af6 geO{ :yndfu{af6 ef/tsf] af6f] x'“b} nluPsf] x'g;Sg] cg'dfg ljZn]ifsx¿sf] 5. ‘g]kfnsf w]/}h;f] d"lt{x¿ ef/taf6 cfPsf vfnL 6«s / cfon 6\ofª\sdf n'sfO{–l5kfO{ sf]nsftf, d'DaO{sf] aGb/ufx x'“b} aflx/ hfg] u/]sf 5g\’ –8f= cdfTo eG5g\. lqe'jg ljZjljBfno g]kfnL Oltxf;, ;+:s[lt / k'/ftŒj ljefusf k|d'v k|f= /fdlgjf; kf08] ljb]zL s"6gLlt1x¿af6 g]kfnsf d"lt{x¿ aflxl/g] u/]sf] bfaL ub}{ eG5g\– ‘s'6gLlts Aofux¿ klg r]shf“r ug]{ k/Dk/f a;fNg'k5{.’ k|f= kf08]n] o'/f]k, cd]l/sfdf ;/sf/L:t/d} rf]/Lsf snfs[ltx¿ leœofpg k|f]T;flxt ul/g] / cf?gf] b]zaf6 aflx/ hfnf eGg] s'/fdf eg] ;r]t /x]sf x'“bf rf]/L eP/ nluPsf d"lt{x¿ lkmtf{ ug{ Tolt ;lhnf] gePsf] hfgsf/L klg lbP. pgn] eg]– ‘ljb]lzPsf d"lt{ lkmtf{ lng pgLx¿sf] bofdf dfq lge{/ x'g'k/]sf] 5, xfd|f] bafan] s]xL ;Lk nfUb}g. lsgls cd]l/sf, hd{gL, hfkfgh:tf b]zx¿n] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] k'/ftflŒjs j:t'x¿ lkmtf{ ug]{ ;DaGwL ;lGwdf x:tfIf/ g} u/]sf 5}gg\.’

;fwfgfn] d"lt{rf]/L;DaGwL cWoog ul//x]s} ;dodf klg ljleGg :yfgdf k|frLg d"lt{x¿ rf]l/g k'u]. tLdWo] s]xLnfO{ k|x/Ln] °]nf kfg{ ;Sof] eg] cGo clxn];Dd e]l6Psf 5}gg\.

tLdWo] eQmk'/l:yt P]ltxfl;s rf“u'gf/fo0f dlGb/af6 e"kfn]Gb| dNnsf] sl/a tLg ;o jif{ k'/fgf] d"lt{ / To;;“u} cGo k'/ftflŒjs dxŒjsf j:t'x¿ rf]/L ePsf] 36gf lgs} rlr{t /x\of]. ut ebf} !& ut] /flt ! ah]sf] ;dodf gf6sLo 9+un] tL k'/ftflŒjs j:t'x¿ rf]/L ePsf lyP.

$) hgf u'7L ;+:yfgcGtu{tsf rf}sLbf/, k|x/L tyf :yfgLo JolQmx¿;d]t dlGb/sf] ;Qndf ;'Tg] u/]sf eP klg tL ;a}sf] cf“vf 5n]/ rf]/x¿ d"lt{ rf]/L ug{ ;kmn ePsf lyP. rf]/x¿n] g]kfn ;+jt\ *@$ df :yflkt sflGtk'/ /fhf e"kfn]Gb| dNnsf] ;'gsf] hnk nufOPsf] d"lt{, dlGb/df /x]sf] rGbf afs;, blIf0ftkm{ /x]sf] l5Ggd:tf dlGb/sf] tf]/0fdf /x]sf] sfnL / e}/jsf] d"lt{;d]t rf]/L u/]sf lyP. o;sf] ;fy} blIf0ftkm{ cjl:yt dxfb]j dlGb/sf] aflx/ 6f“luPsf] ‘sLlt{d'v’ e}/jsf] d"lt{ pKsfP/ ?of“lslbPsf lyP.

dlGb/df rf]/L ePsf] e"kfn]Gb| dNnsf] d"lt{ h+undf n'sfO/flvPsf] cj:yfdf km]nf k/] klg cGo k'/ftflŒjs j:t'x¿ rf]/x¿n] ufoa kf/], rf]/x¿ klg kqmfp kg{ ;s]gg\.

rf“u'gf/f0f dlGb/af6 To;cl3 klg @)#@ ;fndf s[i0fsf] P]ltxfl;s d"lt{, @)## ;fndf sLn]Zj/ dxfb]jsf] d"lt{, @)#& ;fndf ;"o{sf] d"lt{, @)#* ;fndf e08f/df /fVg] ul/Psf] d"n d"lt{sf] 6fpsf];d]t rf]l/Psf lyP. tL cem} km]nf kg{ ;s]sf 5}gg\.

o;}u/L eujfg\ uf}tda'4sf] ;a}eGbf 7"nf] ci6wft' /x]sf] gjnk/f;Lsf] /fdu|fd gu/kflnsf j8f g+= & l:yt /fdu|fd :t"kdf % jif{cl3 hfkfgL wfld{s ;+:yf a';L gf] sfO{ ‘/]·]hL’ n] :yfkgf u/]sf] % lkm6 cUnf] 9nf]6sf] d"lt{ ut sflQs @% ut] /flt !! ah]sf] ;dodf rf]/L ePsf] lyof].

9nf]6sf] sdnsf] km"ndf /x]sf] sl/a % lSjG6n tf}n ePsf] ;f] d"lt{ klg b'O{ hgf ;'/IffsdL{sf] cf“vf 5n]/ rf]g{ rf]/x¿ ;kmn ePsf lyP. hUuf, dlGb/ / d"lt{ :yfkgf ug{ pQm hfkfgL wfld{s ;+:yfn] s/f]8f}+ vr{ u/]sf] atfp“b} ‘/]·]hL’ sf g]kfn zfvf cWoIf hut/fh zfSon]  ;fwgf;“u eg]– ‘d"lt{ rf]/Lsf] ;dfrf/ ;'g]/ ;+:yfsf s]Gb|Lo cWoIf /]egg /f]hL dfT;'df]tf] ;fx«} b'Mlvt x'g'eof]. o;af6 g]kfnsf] 5ljd} bfu nfUg] sfd ePsf] 5.’

eQmhgx¿sf] lbgx'“ cfjt–hfjt eO/xg] pQm dlGb/sf] d"lt{ rf]l/Pkl5 clxn] ;'g;fg 5fPsf] 5.   rf]l/gf;fy k|x/Ldf va/ ul/Psf] eP klg xfn;Dd d"lt{ km]nf kg{ ;s]sf] 5}g. hfkfgL ;+:yfn] n'lDagL ljsf; sf]ifnfO{ x:tfGt/0f ul/;s]sf] dlGb/sf] ;'/Iff k'/ftŒj ljefu tyf ;/sf/L lgsfon] ug'{kg]{ s'/f zfSon] atfP.

eQmk'/sf] dWok'/ l7dLl:yt afns'df/L dlGb/cufl8 /x]sf] !% lkm6 cUnf] snfTds :j0f{do'/ ut j}zfvdf rf]/L ePsf]df sflQs @^ ut] rf]/;lxt k|x/Ln] hkmt u/]sf] lyof]. pkTosf k|x/L sfof{nosf k|d'v k|x/L gfoa dxflg/LIfs cf]dljqmd /f0ffsf] lgb]{zg / pkTosf ck/fw cg';Gwfg zfvfsf k|d'v k|x/L pk/LIfs zf/bfeQm /+lhtsf] ;lqmotfdf ul7t ljz]if cg';Gwfg 6f]nLn] nfdf] ;dosf] cg';GwfgkZrft\ rf/ ;o jif{ k'/fgf] ;f] do"/sf] d"lt{ km]nf kf/]sf] lyof].

u|fxs ag]/ d"lt{ lsGg] axfgf agfO{ ;f] d"lt{ hkmt ug{ ;lsPsf] k|x/Ln] hgfPsf] 5. If]qkf6L, 9Nsf]l:yt k|]d nfdfsf] sf]7fdf pQm d"lt{ lsga]r ug]{ ;xdlt ePkl5 k|x/L pQm :yfgdf k'uL ;xdlt ePsf] @% nfv ?lkof“ lnP/ cfPsf] ljZjf; kf/]sf] lyof]. kqmfp kg]{ cleo'Qmx¿df k|]d nfdf, vf]6fª 3/ eO{ aNv' a:g] k|r08 /fO{ / nlntk'/ leG5] jxfnsf d'Qm/fh jh|frfo{ /x]sf 5g\.

x/fPsf] ^ dlxgf lalt;Sbf klg pQm do"/sf] d"lt{ km]nf gk/]kl5 l7dL lbu' 6f]nsf u0f]zaxfb'/ k|hfklt / pgsL kTgL cfzfdfof k|hfkltn] cf?gf] lghL vr{df To;sf] k|lt¿k lgdf{0f u/L sflQs @ ut] :yfkgf u/fPsf lyP. krkGg lsnf] tfdfåf/f lgld{t ;f] d"lt{df ^ tf]nf ;'gsf] hnk nufOPsf] lyof].

k'/fgf] d"lt{ e]l6Pkl5 ca ;f] :yfgdf klxn]s} d"lt{ /flvg] / alg;s]sf] gof“nfO{ klg st} k|lt:yflkt ul/g] hfgsf/L u'7L ;+:yfgsf k|zf;s d'lQmgfy zdf{n] lbP. o;}u/L k'/ftŒj ljefusf k|d'v k'/ftŒj clws[t z'qm;fu/ >]i7 klg x/fPsf d"lt{ e]l6Pdf klxn]s} :yfgdf k|lt:yfkgf ul/g] gLlt / k/Dk/f /x]sf] t/ To;sf] nflu :yfgLo hgtf / ;'/Iff lgsfon] ;'/Iffsf] lhDd]jf/L lng'kg]{ atfp“5g\. To;f] ePdf ljb]zaf6 lkmtf{ ePsf jf :jb]zd} k|x/Ln] hkmt u/]sf d"lt{x¿ klg oyf:yfgdf /fVg lbOg] hfgsf/L klg >]i7n] lbP.

cf?gf k'vf{n] l;h]{sf k|frLg ;Dkbfx¿ rf]/L x'g yfn]kl5 wd{eL? :yfgLo afl;Gbfx¿ lrlGtt x'g' :jfefljs xf]. ;f]xL lrGtfs} sf/0f s]xL 6f]nsf :yfgLo JolQmx¿ rf]l/Psf / tf]l8Psf ;Dkbfx¿ k'g:yf{kgfdf h'6]sf pbfx/0fx¿ klg kfOG5g\. log}dWo] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf j8f g+= @* >L3M dxfljxf/sf :yfgLo JolQmx¿n] b]vfPsf] ;ts{tf c¿sf nflu klg cg's/0fLo ag]sf] 5.

k/Dk/fut dNnsfnLg sf7df8f}+sf] kl/;/df ;aeGbf 7"nf] dflgPsf] ;f] r}Toaf6 s]xL jif{ cl3b]lv d"lt{x¿ x/fp“b} cfPsf lyP. :t"kdflysf] k~ra'4sf] d"lt{ ljxf/ kl/;/d} /x]sf] clhdf dlGb/sf] 6'+8fndf cjl:yt ;'gsf] df]nDdf nufOPsf] k~ra'4sf] d"lt{ tyf cf;kf;sf cGo d"lt{;d]t x/fpg yfn]kl5 :yfgLo afl;Gbfx¿n] k|x/L u'xf/] / ;DalGwt dGqL;Dd rf]l/Psf ;Dkbf vf]hL ul/lbg tyf rf]/L x'gaf6 arfpg u'xf/] klg ;sf/fTds sfd x'g ;s]g.

To;kl5 g3njf;Lx¿ rGbf p7fP/ rf]l/Psf d"lt{x¿sf] k'g:yf{kgf ug]{ / :t"ksf] hL0ff]{åf/f tyf ;'/Iffdf h'6]. :yfgLo jof]j[4 ;fg'dfof zfSon] ;j{k|yd Ps nfv ?lkof“ /fv]/ sf]if v8f u/]kl5 ;xof]u ug]{x¿sf] nx/ g} nfu]sf] 5. Ps dlxgfleq} sf]ifdf * nfv ?lkof“ hDdf eO;s]sf] hfgsf/L  >L3M ljxf/ ;'wf/ tyf a'4k|ltdf lgdf{0f ;ldltsf ;b:o ;lrj u'˜o/Tg zfSon] lbPsf 5g\.

:yfgLo Jofkf/L, pBf]uklt, ;dfh;]jL tyf ;j{;fwf/0f hgtfaf6 k|fKt ;xof]uaf6 dxfljxf/ kl/;/df ljzfn a'4k|ltdfsf] lgdf{0fsfo{ klg yflnPsf] 5. sl/a !) lkm6 pRrfOsf] x'g] ;f] a'4k|ltdfsf] lgdf{0f kf6gsf d"lt{sf/ nf]s/fh jh|frfo{n] ul//x]sf 5g\. d"lt{ / dlGb/;d]t lgdf{0f ug{ sl/a @) nfv ?lkof“ vr{ nfUg] cg'dfg ul/Psf] 5. o;}u/L >L3M ljxf/;“u} /x]sf] wd{sLlt{ ljxf/sf] k'glg{df0fsfo{ klg clGtd r/0fdf k'u]sf] 5. o;sf] k'glg{df0f{df Ps hgf k|ltli7t Jofkf/Ln] ! s/f]8 @% nfv ?lkof“ ;xof]u u/]sf] ;b:o–;lrj zfSon] atfP.

>L3M ljxf/sf] k'glg{df{0fsfo{ ;DkGg eO;s]kl5 ljxf/sf] ;'/Iff k|aGw dha't kfg]{ of]hgf klg ;ldltn] agfPsf] 5. zfSon] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ ljxf/ k|j]zsf] b'O{lt/ /flt tfnf nufpg ldNg] lsl;dsf] 9f]sf /fVg] / kfnf]–kx/fsf] Joj:yf ul/g]5.

dlGb/sf s'g} ;fdfg lxgfldgf u/]df jf To:tf] kfk dfq lrtfPdf klg Tof] JolQm gs{df kg]{ jf tTsfn /ut 5fb]/ dg]{ wfld{s ljZjf; lj:tf/} 6'6\b} hf“bf klg d"lt{rf]/Lsf 36gf al9/x]sf] eQmk'/sf ;+:s[ltljb\ tyf Oltxf;sf/ nLnfeQm d'g+sdL{ atfp“5g\. ‘klxn] b]ptf;“u af]Ng;d]t ;lsGYof]. ;dosf] kl/jt{g;“u} Tof] x6] klg d"lt{rf]/ / eujfg\k|lt cgfb/ ug]{x¿n] 3'df}/f] kf/fn] ;hfo kfPsf 5g\’, d'g+sdL{ eG5g\– d"lt{ rf]g]{sf] zfvf;Gtfg g} ;vfk ePsf] klg d}n] b]v]sf] 5'. tfhf pbfx/0fsf] nflu ckmuflg:tfgsf tflnjfgx¿nfO{ g} lnpm“ g, pgLx¿n] jfldofg a'4sf d"lt{ Wj:t kf/]sf] s]xL kl5 g} Toqf] ljkb\ a]xf]g'{k¥of].’

b]zsf] snf–;+:s[lt, ;Dkbf nf]k u/fpg] jf rf]/L u/fpg]nfO{ s'g} b]zdf xftv'§f sf6\g] / st} t d[To'b08sf] ;d]t ;hfo ePsf] pNn]v ub}{ k"j{/fhb"t s]zj/fh emf g]kfndf klg xb};Ddsf] ;hfosf] Joj:yf x'g'kg]{ atfp“5g\. ‘b]zsf] snf–;+:s[lt nf]k u/fpg]nfO{ dfof ug'{x'“b}g. P]gdf ;+zf]wg u/]/ s8f ;hfosf] Joj:yf u'g{k5{’ –emfsf] ;'emfj 5. d"lt{ rf]/L ug]{ jf Iflt k'¥ofpg]nfO{ ;j{:jx/0f tyf cfhLjg sf/fjf;sf] ;hfo lbg] sfg'g agfpg'kg]{ s'/f klg emf atfp“5g\.

;+:s[ltljb\ 8f= ;fkmNo cdfTo g]skf -dfcf]jfbL_ n] ^ jif{cl3b]lv ;'? u/]sf] ;z:q cfGbf]ngsf qmddf dlGb/ tyf d"lt{ tf]8kmf]8;d]t u/]sf 36gfk|lt lrlGtt 5g\. ‘;+;f/sf s'g} klg sDo'lgi6n] dlGb/ tf]8kmf]8 u/]sf 5}gg\. s;}n] u/]sf]df klg clxn] k5'tfPsf 5g\. rLgsf] ;f+:s[lts qmflGttfsf Wj:t agfOPsf Zj]t k}uf]8fx¿ clxn] wdfwd k'glg{df{0f ul/+b}5g\’ –8f= cdfTo eG5g\. dlGb/ / d"lt{x¿ tf]8kmf]8 ePsf 36gfnfO{ uDeL/tf;fy lnO{ s8f sf/afxL ug{ / ;'/Iffsf] plrt k|aGw ldnfpg 8f= cdfTosf] ;/sf/nfO{ ;'emfj 5.

k|frLg d"lt{ ;+/If0f P]g–@)@& -;+zf]lwt @)$$_ df s;}n] d"lt{ gfz u/]df, eTsfPdf jf rf]/]df @% xhf/b]lv ! nfv;Dd hl/jfgf, % b]lv !% jif{;Dd s}b jf b'j} ;hfo x'g] Joj:yf eP klg clxn];Dd To:tf] ;hfo s;}nfO{ gePsf] hfgsf/x¿ atfp“5g\.

d"lt{ rf]/L lgoGq0f ug{ / rf]l/Psf d"lt{x¿ k|fKt ug{ k'/ftŒj ljefu / k|x/Lsf] /fd|f] ;dGjo x'g'kg]{ s'/f 8f= ;fkmNo cdfTo atfp“5g\. t/ oL b'O{ lgsfoaLr dha't ;dGjo ePsf] kfOPg. l/kf]l6{ªsf] l;nl;nfdf ;fwgf k|ltlglw k'/ftŒj ljefudf k'Ubf k|d'v k'/ftŒj clws[t z'qm;fu/ >]i7 eQmk'/sf] do"/d"lt{ e]l6Psf] / /fdu|fdsf] a'4k|ltdf rf]l/Psf] af/] cgle1 lyP. pgn] To;sf] hfgsf/L o;} k|ltlglwaf6 k|fKt u/]sf lyP.

k|frLg d"lt{x¿ rf]l/gaf6 arfpg ljefun] s'g} kxn gu/]sf] s'/f klg clws[t >]i7n] :jLsf/]. ltgsf] ;'/Iffsf] nflu 5'§} ah]6 k|fKt gx'g] x'“bf ;'/IffsdL{sf] Joj:yf ug{ g;lsg] afWotf klg pgn] k|s6 u/]. dGqfnoaf6 k|fKt x'g] ;Lldt ah]6af6 v'Nnf¿kdf /x]sf d"lt{x¿nfO{ ;lhn} rf]g{ g;Sg] lsl;dn] af/ nufpg], l;d]G6sf] cf8 /fVg] sfdx¿ eO/x]sf] hfgsf/L klg pgn] lbP.

k|frLg d"lt{x¿ rf]l/gaf6 arfpg ljefun] s'g} kxn gu/]sf] s'/f klg clws[t >]i7n] :jLsf/]. ltgsf] ;'/Iffsf] nflu 5'§} ah]6 k|fKt gx'g] x'“bf ;'/IffsdL{sf] Joj:yf ug{ g;lsg] afWotf klg pgn] k|s6 u/]. dGqfnoaf6 k|fKt x'g] ;Lldt ah]6af6 v'Nnf¿kdf /x]sf d"lt{x¿nfO{ ;lhn} rf]g{ g;Sg] lsl;dn] af/  nufpg], l;d]G6sf] cf8 /fVg] sfdx¿ eO/x]sf] hfgsf/L klg pgn] lbP.

b}n]v, b'Nn', hfh/sf]6h:tf lhNnfsf @)–@% j6f ufp“df tyf sf7df8f}+ pkTosfsf ljleGg :yfgdf /x]sf d"lt{x¿sf] /]s8{ /fVg] sfd ePsf] / /]s8{ /flvPsf d"lt{x¿ olb rf]/L ePdf cGt/f{li6«o ;d'bfodf bfaL ug{ ;lhnf] kg]{ >]i7n] atfP. t/ /]s8{ /fVg] tl/sf k'/fg} ePsf] pNn]v ub}{ pgn] eg]– ‘xfdL k'/ftflŒjs o'ud} 5f}+.’

g]kfnaf6 rf]/L eP/ o'/f]k, cd]l/sLx¿sf ;hfj6sf ;fwg ag]sf d"lt{x¿ Ps lbg cf?g} 7fp“df kmls{g] ljZjf; ;+:s[ltljb\ tyf cGj]ifsx¿sf] 5. cGj]ifs h'u]{g ;Ls eG5g\– ‘g]kfnaf6 x/fPsf snfs[ltx¿ ;w}+sf nflu x/fPsf x}gg\. tL s]xL ;dosf nflu dfq x/fPsf x'g\. Ps lbg tL snfs[ltx¿ cjZo g]kfnd} kms]{/ cfpg]5g\.’ hd{g gful/s h'u]{gsf] ;f]rfOn] ;fsf/ ¿k lnOlbP slt pQd x'g] lyof].

‘sf7df8f}+ pkTosfleqaf6 pRrsf]l6sf cGt/f{li6«o:t/sf b'O{ ltxfO{ d"lt{x¿ rf]/L eO;s]sf 5g\. ljZjsf sl/a $) j6f ;+u|xfnox¿ g]kfnL snfs[ltn] el/Psf 5g\.’d"lt{ ;'/Iff M b]ptfs} e/f];fdf

dWo/ftsf] ;dodf dlGb/df 7fs7fs–7's7'ssf] cfjfh / s]xL dflg;x¿ otfptf ;¥ofs;'?s u/]sf] ;'g]kl5 jfs'klt gf/fo0fsf] ;'/Iffy{ vl6Psf b\of] kf s[i0fk|;fb sflz5\jf Ao"“lemP. pgn] cf?gf tLg hgf ;xsdL{nfO{ klg p7fP. ‘rf]/ / d"lt{ rf]/ /’ sflz5\jf olt dfq s] af]n]sf lyP, rf]/x¿n] ;'/IffsdL{dfly g} 3fts xltof/;lxt hfOnfUg] t/v/ u/].

‘Ps zAb af]ln;\ eg] xflglbG5'’ –rf]x¿n] wDSofP. ;ft–cf7 hgfsf] ;d"xdf cfPsf rf]/x¿n] xftdf v's'/L, efnf, 5'/L, r'kL / 8G8Lx¿ lnPsf lyP. xltof/wfgL rf]/x¿sf] cufl8 rf/ hgf lgxTyf ;'/IffsdL{x¿sf] s'g} hf]/ rNg]jfnf lyPg. s[i0fk|;fbx¿ 8/n] y/y/ sfld/x]s} a]nf :yfgLo JolQmx¿n] yfxf kfP. 3/sf em\ofn–em\ofnaf6 dflg;x¿ s/fpg yfn]kl5 klg rf]/x¿ c6]/ ul//x]s} lyP. 7"nf] xNnLvNnL ePkl5 dfq pgLx¿ Toxf“af6 s'n]nd 7f]s].

o;aLrd} rf]/x¿n] dlGb/sf] leQfdf hl8t cK;/fsf] d"lt{ pKsfpg] k|of; ul/;s]sf lyP. cK;/f c8\ofpg 7f]lsPsf s]xL sLnf pKsfO;s]sf eP klg :yfgLo JolQmsf] ;ts{tfsf sf/0f rf]/x¿n] To;nfO{ n}hfg eg] kfPgg\.

eQmk'/ gu/kflnsf ;"o{d9Ll:yt 3gf j:tLleq rf]sdf /x]sf] jfs'klt gf/fo0fsf] d"lt{ rf]/Lsf] k|of; Tof] klxnf] lyPg. kl5Nnf] k6s ut ;fpg @ ut] ePsf] To;  8/nfUbf] 36gfcl3 klg dlGb/sf ;'/IffsdL{ / :yfgLo JolQmx¿n] s}of}+ k6s rf]/;“u d'sflanf ul/;s]sf] gf/fo0f dlGb/sf] 7Ls cufl8 3/ ePsf nIdL;'Gb/ k|hfkltn] ;lDemP– @)#@ ;fnotf o:tf] rf]/Lsf] k|of; cf7 k6s eO;s]sf] 5. klxn]–klxn] rf]/x¿ dgf·] -vDkf_ h:tf b]lvg] eP klg kl5Nnf lbgx¿df :yfgLo JolQmx¿;d]t ;+nUg ePsf] dlGb/sf ;'/IffsdL{n] atfP. @)$@ ;fn c;f/ @! ut] rf]/L x'“bf ^–& hgf rf]/x¿ cfPsf]df b'O{ hgf eQmk'/s} lyP. tLdWo] s[i0fs'df/ ufOh" / s[i0fs'df/ u'Ho"nfO{ :yfgLo JolQmx¿n] kqmfp u/L k|x/Lsf] lhDdf nufPsf lyP eg] cGo rf]/x¿ °/f/ eP. To; a]nf dlGb/sf] 9f]sfdfly /x]sf] u?8sf] d"lt{ / sdnsf] °"n rf]/L ePsf] lyof]. rf]/x¿af6 tL d"lt{ k|x/Ln] h°t u/] klg cem} l°tf{ gu/]sf] :yfgLo JolQmx¿n] atfP.

clt k|frLg / snfTds d"lt{x¿ /x]sf] jfs'klt gf/fo0f dlGb/df rf]/x¿n] cf“vf uf8]kl5 :yfgLo afl;Gbfn] k|x/L sfof{no, gu/kflnsf tyf u[xdGqfnodf k'uL ;'/Iffsf] plrt k|aGw ldnfpgsf] nflu cg'/f]w u/] t/ st}af6 ;sf/fTds hjf° kfpg ;s]gg\. cGTodf :yfgLo afl;Gbf cfzaxfb'/ s';Lsf] ;lqmotfdf ;a};“u rGbf p7fP/ dlGb/nfO{ °nfd] af/n] 3]g]{ / tfNrf nufpg] sfd eof].

sflQssf] cGTolt/ l/kf]l6{ªsf] nflu ;fwgf k|ltlglw ;f] dlGb/ kl/;/df k'Ubf cfzaxfb'/n] eg]– ‘rf]/x¿n] clt g} u/]. klxn] ;Qndf n's]/ rf]g]{ k|of; ug]{ u/]sf]df b'O{ dlxgfcl3 dlGb/sf] blIf0fkl§ /x]sf] kvf{n g} aflx/af6 Kjfn kf/]/ leq k;]. s/fp“bf klg gefUg] / xltof/n] cfqmd0f;d]t ug]{ b':;fx; u/]kl5 6f]naf;Lx¿;“u %–!) ¿lkof“ p7fP/ af/ nufof}+. olt ubf{ klg dlGb/ k"0f{ ;'/lIft eof] eGg eg] ;ls+b}g. rf]/x¿sf cTofw'lgs xltof/x¿n] oL °nfd] 8G8L / tfNrf °'6fpg klg ;S5g\.’

:yfgLo JolQmx¿sf] cf?gf] ;Dkbfk|ltsf] cg'/fu, ;r]ttf / ;lqmotfs} sf/0f jfs'klt gf/fo0fsf] d"lt{ rf]l/gaf6 clxn];Dd ar]sf] cfzaxfb'/ atfp“5g\. ‘clxn] klg 6f]nsf cfOdfO{, s]6fs]6Lx¿ cf/fdn] ;'Tg kfPsf 5}gg\. /fte/ ;ts{ eO{ s/fP/ a:g'k5{’ –pgn] eg].

jfs'klt gf/fo0f dlGb/sf] 36gf t Pp6f pbfx/0f dfq xf]. pkTosfsf k|frLg d7–dlGb/x¿af6 d"lt{ rf]/L / rf]/L k|of;sf va/x¿ lbgx'“ ;'Ggdf cfO/xG5g\. /fhwfgL ;x/ ePsf] / k|frLg tyf snfTds d"lt{x¿ k|z:t /x]sfn] pkTosfsf d"lt{x¿ x/fPsf ;dfrf/n] a9L dxŒj kfp“5g\. pkTosfaflx/sf d7–dlGb/ tyf u'Dafaf6 klg k|frLg snfs[ltx¿ rf]/L x'g] u/]sf 5g\. g]kfn clw/fHoe/af6 xfn;Dd slt k|frLg d"lt{x¿ rf]/L eP, To;sf] cflwsfl/s tYofª\s st} 5}g. Psfw cGj]ifsn] vf]hL u/L k|df0f h'6fPsf d"lt{x¿ klg ;of}+sf] ;+Vofdf 5g\. g]kfnsf rlr{t cGj]ifs n}gl;+x jfª\b]nn] ;g\ !(*( df k|sflzt u/]sf] k':ts ‘:6f]n]g Od]h]h c° g]kfn’df sl/a b'O{ ;oj6f rf]l/Psf d"lt{x¿sf] lrq;lxt j0f{g ul/Psf] 5. ;f]xL ;fn hd{g cGj]ifs h'u]{g ;Lsn] klxn] hd{gL / kl5 c+u|]hLdf k|sflzt u/fPsf k':ts ‘b u8\; cf/ lnleª b sG6«L’ df klg g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿sf] rrf{ ul/Psf] 5.

cGj]ifsx¿sf cg';f/, ljb]zLx¿sf nflu g]kfn @))& ;fndf v'nf ePkl5 d"lt{ rf]/Lsf] qmd ;'? ePsf] xf]. jl/i7 cGj]ifs jfª\b]nsf cg';f/, s]xL ljb]zLx¿n] g]kfnsf snfs[ltx¿af/] k':tsx¿ n]v]kl5 g]kfnL snfsf] dxŒj °}lnPsf] / To;af6 k|efljt eO{ ljZjsf snf ;+uxstf{x¿ g]kfnL d"lt{ h;/L x'G5 ;+ux ug{ pT;'s ePsf x'g\. To; qmddf pgLx¿n] ul/a g]kfnLx¿nfO{ dfWod agfP/, g]kfnsf k|x/L–k|zf;g tyf /fhgLlts g]tfx¿;DdnfO{ k|efjdf kf/]/ d"lt{ rf]g]{ sfo{ u/]sf 5g\. vf;u/L k~rfotL zf;gsfnsf] dWo / cGTolt/ d"lt{ rf]/Lsf 36gfdf cTolws j[l4 ePsf] lyof].

cGj]ifs jfª\b]nsf cg';f/, g]kfnL snfaf/] klxnf] k':ts n]Vg] hd{g ljb'ifL :6«]nf Sofdl/;sf] ‘g]kfnL snfsf] cWoog’ zLif{s k';ts c+u|]hLdf k|sflzt ePkl5 o'/f]lkogx¿n] g]kfnL snfsf] dxŒj a'em]sf x'g\. ;g\ !(^$ df To; k':ts k|sflzt ePkl5 cGo snf cGj]ifsx¿ klg g]kfnL snfk|lt cWoog ug{ ?lr b]vfpg yfn]. To;sf] !) jif{kl5 ef/tsf snf cGj]ifs tyf So'/]6/ 8f= k|tfk cflbTo kfnn] ‘b cf6{ c° g]kfn’ gfds k':ts b'O{ efudf k|sflzt u/]. To;af6 ljb]zLx¿ g]kfnL snfk|lt emg\ cfslif{t aGb} uP.

g]kfnL k|frLg d"lt{x¿af/] ljb]zL n]vsn] rf;f] b]vfP/ k':ts n]Vg yfn]kl5 jl/i7 snfsf/ n}gl;+x jfª\b]nn] klg o;k|lt rf;f] b]vfpg yfn]. >L % dx]Gb|sf] cg'/f]wdf g]kfn cfPkl5 ;flxTosf/ sdndl0f bLlIftn] eg]sf s'/f jfª\b]nn] ;lDemP. hUuf lsGg] p2]Zon] kf6glt/ 8'ln/x“bf bLlIftn] eg]sf lyP– ‘oxf“sf x/]s 9'+ufdf snf n's]sf] 5, To;sf] cGj]if0f ug]{ xf] eg] w]/} /x:ox¿ v'Ng ;S5g\.’

@)!* ;fnb]lv g} cGj]ifs jfª\b]n Pshgf ;xfossf ;fy Sofd]/f af]s]/ sf7df8f}+ pkTosfsf x/]s 6f]n / uNnLx¿df 3'Db} d"lt{sf °f]6f] lvRg] tyf ltgsf] k|frLgtf Pj+ Oltxf;sf] cWoog ug{ yfn]. jfª\b]nn] g]kfnsf d"lt{x¿sf] clen]v tof/ kfb}{ ubf{ d"lt{ rf]/Lsf] qmd klg tLj| ultdf a9\b} uof]. d"lt{ rf]l/Pkl5 pgn] To; :yfgsf] °f]6f] klg lng yfn].

To;} ;do cyf{t\ ;g\ !(^( df jfª\b]n k"mn a|fO6 ljåt\j[lQ kfO{ cWoog e|d0fsf] nflu cd]l/sf uP. e|d0fsf] l;nl;nfdf Sofln°f]lg{ofdf /x“bf pgnfO{ Ps hgf cd]l/sL snf ;+snsn] /flqef]hsf] nflu lgDTofP. x]/f]N8 gfdsf tL cd]l/sLn] vfgf vfO;s]kl5 cf°"nfO{ pgsf] ;'Tg] sf]7fdf nuL sk8fn] 5f]lk/fv]sf] Ps d"lt{ b]vfPsf] atfp“b} jfª\b]nn] eg]– ‘d"lt{ b]Vgf;fy g]kfnaf6 rf]/L ePsf] eGg] d}n] lrlgxfn]+. pgn] ;fx'tL u/]/ g]kfnsf] xf]< slt jif{ k'/fgf] xf]nf< eg]/ k|Zg u/]. kl5 d g]kfn ks]{kl5 cf?gf] °fOn kN6fP/ x]bf{ Tof] s'De]Zj/sf] pdfdx]Zj/sf] d"lt{ /x]5.’

g]kfnL snfaf/] cWoog ug]{ hd{g gful/s h'u]{g ;Lsn] Ps uf]i7Ldf eg]sf lyP– ‘sf7df8f}+ pkTosfleqaf6 pRrsf]l6sf cGt/f{li6«o:t/sf b'O{ ltxfO{ d"lt{x¿ rf]/L eO;s]sf 5g\. ljZjsf sl/a $) j6f ;+u|xfnox¿ g]kfnL snfs[ltn] el/Psf 5g\.’

snfsf/ tyf cGj]ifs 8f= /fds'df/ ef}sfhL klg cWoog e|d0fsf] qmddf cf°"n] s}of}+ d'n'ssf ;+u|xfno tyf JolQmut ;+u|xstf{sxf“ klg g]kfnL d"lt{ tyf k|frLg lrqsnf, yfGsf Pj+ x:tlnlvt k':tsx¿ e]l6Psf] cg'ej ;'gfp“5g\. o'/f]k, cd]l/sfsf ;+uxfnox¿sf] e|d0f ubf{ g]kfnL snfs[ltx¿ b]vfp“b} To;sf Oltxf; ;f]lwPsf tLtf] cg'ej 8f= ef}sfhLn] klg ;“ufn]sf 5g\.

o;} ;Gbe{df hd{gLsf] aln{g cf6{ Do'lhodsf] e|d0f ubf{ cf°"n] ef]u]sf] cg'ej ;'gfp“b} 8f= ef}sfhLn] eg]– ‘Toxf“sf] OlG8og ;]S;gdf /x]sf] ! ;o *) l°6 nfdf] leQ]lrq b]vfp“b} To;sf] af/]df atfpg dnfO{ elgof]. g]kfnaf6} rf]/L ePsf]n] g]kfnL cGj]ifsaf6 gof“ s'/f v'Nnf eg]/ pgLx¿n] k|Zg u/]sf /x]5g\ t/ d}n] To:tf] lrq g]kfndf st} b]v]s} lyOg“. cWoog ;s]/ ;g\ !(*) df g]kfn ks]{kl5 To:tf] P]ltxfl;s dxŒjsf] lrq sxf“sf] xf]nf egL vf]hL k;]+. Ps lbg vf]hLs} qmddf eQmk'/sf] tn]h' dlGb/leq k;]+. Toxf“ lrq c8\ofpg] x's lyof] t/ lrq lyPg. k'hf/Lx¿nfO{ ;f]Wbf leQfsf] nDafO ! ;o *) l°6 ePsf] atfP. To;kl5 dfq d :ki6 eP“, Tof] lrq tn]h'af6} rf]/L ePsf] /x]5.’

g]kfnaf6 dfq x}g, pklgj]zsfndf o'/f]lkogx¿n] Pl;of tyf cl°|sf dxfb]zaf6 k|z:t snfs[ltx¿ n'6]/ nu]sf lyP. pklgj]zsfnsf] cGTokl5 pgLx¿n] rf]/Lsf snfs[ltx¿ leœofpg yfn]sf cGj]ifsx¿sf] 7x/ 5.

‘Pl;of–clk|msfaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿ ;a} l°tf{ ug]{ xf] eg] o'/f]k, cd]l/sfsf ;+u|xfnox¿ l/Qf x'G5g\’ –8f= ef}sfhLsf] bfaL 5. cf?gf] b]zaf6 rf]/L ePsf snfs[ltx¿ l°tf{ Nofpg] cleofg ljZjd} ;~rfng eO/x]sf] 5. /fhgLlts, s'6gLlts tyf hgbafad"ns sfo{qmdx¿ tL b]zn] hf/L /fv]sf 5g\ t/ g]kfndf ;/sf/L:t/af6 To:tf sfo{x¿ gePsf] lj1x¿ atfp“5g\. rf]/Lsf d"lt{x¿;DaGwL jfª\b]nsf] k':ts k9]/ @)%^ ;fn ebf}df cd]l/sfsf] Sofln°f]lg{ofsf ;+u|xstf{n] $ j6f d"lt{ l°tf{ u/]sf lyP. To;df ;/sf/L kxneGbf klg ;+snssf] :jljj]sn] sfd u/]sf] lyof]. o;} k|;+udf 8f= ef}sfhL eG5g\– ‘o'/f]k]nL–cd]l/sLx¿n] cf°"nfO{ ;Eo 7fG5g\ eg] rf]/]/ NofOPsf ;Dk"0f{ d"lt{x¿ l°tf{ ug'{k5{.’ rf]l/Psf d"lt{x¿ l°tf{ ug{sf] nflu bafad"ns sfo{qmdeGbf d}qLk"0f{ jftfj/0faf6 ;lhnf] kg]{ wf/0ff klg 8f= ef}sfhL /fV5g\.

ljZjsf ;f+:s[lts ;Dkbf ;+/If0fdf / rf]/L lgsf;L x'gaf6 arfpg ;lqmo ;+o'Qm /fi6« ;+3Lo lgsfo o'g]:sf]sf] k|wfg sfof{no /x]sf] °|fG;sf] k]l/;df g]kfnL k'/ftflŒjs j:t'x¿ kfOg] k;n /x]sf] hfgsf/L °|fG;sf nflu k"j{/fhb"t tyf o'g]:sf]sf nflu g]kfnsf] t°{af6 k"j{ :yfoL k|ltlglw s]zj/fh emfn] lbPsf 5g\. k]l/;sf] 6«f]d cl/G6, @( PleGo'df /x]sf] pQm k;naf6 lbgx'“ g]kfnL k'/ftflŒjs j:t'x¿sf] vl/b–laqmL x'“bf klg cGt/f{li6«o ;lGw–;Demf}tfcg';f/ ltgnfO{ °sf{pg] kxn gePsf]df k"j{/fhb"t emf lvGgtf k|s6 u5{g\.

;g\ !((#÷($ df cf°" k|mfG;sf] /fhb"t 5“bf o'g]:sf]cGtu{t :yflkt cGt/;/sf/L ;ldltsf] a}7sdf g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{x¿ l°tf{ ug{ cGt/f{li6«o ;d'bfo;“u clkn u/]sf] :d/0f ;'gfp“b} pgn] eg]– ‘cGo b]zsf k|ltlglwx¿n] rf]l/Psf d"lt{;DaGwdf Pp6f lglZrt k|lqmof k"/f u/L t:jL/;lxt °f/d e/]/ o'g]:sf]df bfaL u/]df Tof] t:jL/ ;+;f/el/sf OG6/kf]n sfof{nox¿df 3'dfpg] Joj:yf 5. st} To:tf d"lt{ e]l6Pdf l°tf{ ug]{ kxn o'g]:sf]n] ug]{ hfgsf/L u/fOof].’

To;kl5 emfn] k//fi6« dGqfnodf°{t k'/ftŒj ljefunfO{ x/fPsf d"lt{sf] k|lqmof k'¥ofP/ bfaL ug{ lr7L n]v]. *÷( dlxgf;Dd To;sf] s'g} hjf° gcfPsf], To;kl5 n}gl;+x jfª\b]nsf] ‘:6f]n]g Od]h]h’ k':ts x]/]/ ;f]xLcg';f/ sf/afxL a9fpg'xf]nf eGg] lr7L cfPsf] pgn] atfP.

o;}u/L ;g\ !((^÷(& lt/ JolQmut ;+u|xstf{x¿n] k|mfG;df snf k|bz{gL u/]sf / To;df g]kfnaf6 rf]/L ePsf d"lt{ ;dfj]z u/]/ Sof6nu g} 5fk]kl5 Sof6nu lsg]/ g]kfndf k7fp“bf klg oxf“af6 s'g} kxn gePsf] u'gf;f] klg pgn] kf]v]. ‘cflwsfl/s ;/sf/Lkq / rf]/Lsf] k|df0f gk'¥ofPdf tL d"lt{x¿ bfaL ug{ g;lsg] x'“bf cf?g} k'/ftflŒjs j:t'x¿ a]rlavg ePsf] x]g{ afWo eP“’ –pgn] eg].

o'g]:sf]cGtu{t o'lg8«f]O6 gfds ;+:yfn] s'g} b]zsf] k'/ftflŒjs j:t'x¿ csf]{ b]zdf ePsf] k|df0f;lxt d'2f xfn]df l°tf{ ug{ ;Sbf] ;xof]u ug]{ u/]sf] 5. tL b]znfO{ o'g]:sf]df°{t bafa x'g] x'“bf ;/sf/L tyf lghL ;+sngdf /x]sf sltko d"lt{x¿ clk|msL Pj+ Pl;ofsf s]xL b]zn] l°tf{;d]t lnO;s]sf]lj1x¿ atfp“5g\. x/fPsf d"lt{af/] °f]6f];lxt o'g]:sf]df lgj]bg lbPdf p;n] To;sf] kf]:6sf8{ 5fkL ;+;f/el/ °}nfpg] sfo{ klg ub}{ cfPsf] 5. g]kfnaf6 x/fPsf / kfOPsf s]xL d"lt{sf kf]:6sf8{ klg xfn;fn} o'g]:sf] / g]kfn ko{6g af]8{sf] ;+o'Qm k|of;df k|sflzt ePsf 5g\.

k'/ftŒj ljefusf k"j{dxflgb]{zs 8f= ;f°No cdfTo cf?gf] sfo{sfndf g]kfnaf6 rf]/L ePsf d"lt{ l°tf{ ug]{ ;DaGwdf k|z:t kxn ePs} sf/0f cd]l/sfdf k'u]sf rf/j6f d"lt{ l°tf{ x'g ;s]sf] atfp“5g\. d"lt{ l°tf{sf] kxn 8f= cdfTosf] sfo{sfndf eP klg tL g]kfndf eg] k'/ftŒj ljefusf] dxflgb]{zs Cl4afaf k|wfg x'“bf @)%^ ebf} ! ut] lelqPsf lyP. Tolt a]nf l°tf{ ePsf d"lt{df °lk{ª sdnkf]v/Lsf] !@ cf}+ ztfAbLsf] ;/:jtL d"lt{sf] lz/, x\o'dt6f]nsf] !) cf}+ ztfAbLsf] u?8f;g lji0f', leG5] jxfnsf] gjf}+ ztfAbLlt/sf] a'4d"lt{ / kgf}tL lqj]0fL3f6sf] !$ cf}+ ztfAbLlt/sf] ;"o{d"lt{ /x]sf 5g\. l°tf{ ePsf oL ;a} d"lt{ /fli6«o ;+u|xfno 5fpgLdf /flvPsf 5g\.

lgs} nfdf] k|lqmof k"/f u/]kl5 dfq tL d"lt{x¿ g]kfn kls{Psf lyP. @)%$ ;fnsf] cGTolt/ cd]l/sfl:yt Sofln°f]lg{ofsf] n;PGhn; sfpG6L Do'lhodsf Pl;of ljefusf k|d'v 8f= k|tfkcflbTo kfnn] n}gl;+x jfª\b]nnfO{ °f]g u/L gfd atfpg grfxg] Ps hgf cd]l/sL ;+u|xstf{n] g]kfnaf6 rf]l/Psf d"lt{ l°tf{ ug{ rfx]sf] hfgsf/L u/fP. Tof] ;"rgf k'/ftŒj ljefusf tTsfnLg dxflgb]{zs 8f= cdfTonfO{ lbO{ ;/sf/L cleofg rfNg cfu|x u/]. To;kl5 8f= kfnnfO{ ;/sf/sf] t°{af6 k'/ftŒjaf6 lr7L n]lvPsf] / kl5 cd]l/sfl:yt g]kfnL /fhb"tfjf;sf] ;d]t kxndf tL d"lt{ g]kfn lelqPsf lyP.

To;cl3 @)%# j}zfvdf nG8gsf] lxGy|f] ljdfg:yndf a]jfl/; cj:yfdf °]nf k/]sf g]kfnsf k|frLg k|:t/ d"lt{x¿ klg a]nfotl:yt g]kfnL /fhb"tfjf;sf] kxndf l°tf{ ePsf lyP. tL d"lt{x¿ 7"nf ePsfn] xjfO{ dfu{af6 geO{ :yndfu{af6 ef/tsf] af6f] x'“b} nluPsf] x'g;Sg] cg'dfg ljZn]ifsx¿sf] 5. ‘g]kfnsf w]/}h;f] d"lt{x¿ ef/taf6 cfPsf vfnL 6«s / cfon 6\ofª\sdf n'sfO{–l5kfO{ sf]nsftf, d'DaO{sf] aGb/ufxaf6 aflx/ hfg] u/]sf] 5’ –8f= cdfTo eG5g\. lqe'jg ljZjljBfno g]kfnL Oltxf;, ;+:s[lt / k'/ftŒj ljefusf k|d'v k|f= /fdlgjf; kf08] ljb]zL s"6gLlt1x¿af6 g]kfnsf d"lt{x¿ aflxl/g] u/]sf] bfaL ub}{ eG5g\– ‘s'6gLlts Aofux¿ klg r]shf“r ug]{ k/Dk/f a;fNg'k5{.’ k|f= kf08]n] o'/f]k, cd]l/sfdf ;/sf/L:t/d} rf]/Lsf snfs[ltx¿ leœofpg k|f]T;flxt ul/g] / cf?gf] b]zaf6 aflx/ hfnf eGg] s'/fdf eg] ;r]t /x]sf x'“bf rf]/L eP/ nluPsf d"lt{x¿ lkmtf{ ug{ Tolt ;lhnf] gePsf] hfgsf/L klg lbP. ‘ljb]lzPsf d"lt{ lkmtf{ lng pgLx¿sf] bofdf dfq lge{/ x'g'k/]sf] 5, xfd|f] bafan] s]xL ;Lk nfUb}g. lsgls cd]l/sf, hd{gL, hfkfgh:tf b]zx¿n] ;+o'Qm /fi6«;+3sf] k'/ftflŒjs j:t'x¿ lkmtf{ ug]{ ;DaGwL ;lGwdf x:tfIf/ g} u/]sf 5}gg\.

;fwfgfn] d"lt{rf]/L;DaGwL cWoog ul//x]s} ;dodf klg ljleGg :yfgdf k|frLg d"lt{x¿ rf]l/g k'u]. tLdWo] s]xLnfO{ k|x/Ln] °]nf kfg{ ;Sof] eg] cGo clxn];Dd e]l6Psf 5}gg\.

tLdWo] eQmk'/l:yt P]ltxfl;s rf“u'gf/fo0f dlGb/af6 e"kfn]Gb| dNnsf] sl/a tLg ;o jif{ k'/fgf] d"lt{ / To;;“u} cGo k'/ftflŒjs dxŒjsf j:t'x¿ rf]/L ePsf] 36gf lgs} rlr{t /x\of]. ut ebf} !& ut] /flt ! ah]sf] ;dodf gf6sLo 9+un] tL k'/ftflŒjs j:t'x¿ rf]/L ePsf lyP.

$) hgf u'7L ;+:yfgcGtu{tsf rf}sLbf/, k|x/L tyf :yfgLo JolQmx¿;d]t dlGb/sf] ;Qndf ;'Tg] u/]sf eP klg tL ;a}sf] cf“vf 5n]/ rf]/x¿ d"lt{ rf]/L ug{ ;kmn ePsf lyP. rf]/x¿n] g]kfn ;+jt\ *@$ df :yflkt sflGtk'/ /fhf e"kfn]Gb| dNnsf] ;'gsf] hnk nufOPsf] d"lt{, dlGb/df /x]sf] rGbf afs;, blIf0ftkm{ /x]sf] l5Ggd:tf dlGb/sf] tf]/0fdf /x]sf] sfnL / e}/jsf] d"lt{;d]t rf]/L u/]sf lyP. o;sf] ;fy} blIf0ftkm{ cjl:yt dxfb]j dlGb/sf] aflx/ 6f“luPsf] ‘sLlt{d'v’ e}/jsf] d"lt{ pKsfP/ ?of“lslbPsf lyP.

dlGb/df rf]/L ePsf] e"kfn]Gb| dNnsf] d"lt{ h+undf n'sfO/flvPsf] cj:yfdf km]nf k/] klg cGo k'/ftflŒjs j:t'x¿ rf]/x¿n] ufoa kf/], rf]/x¿ klg kqmfp kg{ ;s]gg\.

rf“u'gf/f0f dlGb/af6 To;cl3 klg @)#@ ;fndf s[i0fsf] P]ltxfl;s d"lt{, @)## ;fndf sLn]Zj/ dxfb]jsf] d"lt{, @)#& ;fndf ;"o{sf] d"lt{, @)#* ;fndf e08f/df /fVg] ul/Psf] d"n d"lt{sf] 6fpsf];d]t rf]l/Psf lyP. tL cem} km]nf kg{ ;s]sf 5}gg\.

o;}u/L eujfg\ uf}tda'4sf] ;a}eGbf 7"nf] ci6wft' /x]sf] gjnk/f;Lsf] /fdu|fd gu/kflnsf j8f g+= & l:yt /fdu|fd :t"kdf % jif{cl3 hfkfgL wfld{s ;+:yf a';L gf] sfO{ ‘/]·]hL’ n] :yfkgf u/]sf] % lkm6 cUnf] 9nf]6sf] d"lt{ ut sflQs @% ut] /flt !! ah]sf] ;dodf rf]/L ePsf] lyof].

9nf]6sf] sdnsf] km"ndf /x]sf] sl/a % lSjG6n tf}n ePsf] ;f] d"lt{ klg b'O{ hgf ;'/IffsdL{sf] cf“vf 5n]/ rf]g{ rf]/x¿ ;kmn ePsf lyP. hUuf, dlGb/ / d"lt{ :yfkgf ug{ pQm hfkfgL wfld{s ;+:yfn] s/f]8f}+ vr{ u/]sf] atfp“b} ‘/]·]hL’ sf g]kfn zfvf cWoIf hut/fh zfSon]  ;fwgf;“u eg]– ‘d"lt{ rf]/Lsf] ;dfrf/ ;'g]/ ;+:yfsf s]Gb|Lo cWoIf /]egg /f]hL dfT;'df]tf] ;fx«} b'Mlvt x'g'eof]. o;af6 g]kfnsf] 5ljd} bfu nfUg] sfd ePsf] 5.’

eQmhgx¿sf] lbgx'“ cfjt–hfjt eO/xg] pQm dlGb/sf] d"lt{ rf]l/Pkl5 clxn] ;'g;fg 5fPsf] 5.   rf]l/gf;fy k|x/Ldf va/ ul/Psf] eP klg xfn;Dd d"lt{ km]nf kg{ ;s]sf] 5}g. hfkfgL ;+:yfn] n'lDagL ljsf; sf]ifnfO{ x:tfGt/0f ul/;s]sf] dlGb/sf] ;'/Iff k'/ftŒj ljefu tyf ;/sf/L lgsfon] ug'{kg]{ s'/f zfSon] atfP.

eQmk'/sf] dWok'/ l7dLl:yt afns'df/L dlGb/cufl8 /x]sf] !% lkm6 cUnf] snfTds :j0f{do'/ ut j}zfvdf rf]/L ePsf]df sflQs @^ ut] rf]/;lxt k|x/Ln] hkmt u/]sf] lyof]. pkTosf k|x/L sfof{nosf k|d'v k|x/L gfoa dxflg/LIfs cf]dljqmd /f0ffsf] lgb]{zg / pkTosf ck/fw cg';Gwfg zfvfsf k|d'v k|x/L pk/LIfs zf/bfeQm /+lhtsf] ;lqmotfdf ul7t ljz]if cg';Gwfg 6f]nLn] nfdf] ;dosf] cg';GwfgkZrft\ rf/ ;o jif{ k'/fgf] ;f] do"/sf] d"lt{ km]nf kf/]sf] lyof].

u|fxs ag]/ d"lt{ lsGg] axfgf agfO{ ;f] d"lt{ hkmt ug{ ;lsPsf] k|x/Ln] hgfPsf] 5. If]qkf6L, 9Nsf]l:yt k|]d nfdfsf] sf]7fdf pQm d"lt{ lsga]r ug]{ ;xdlt ePkl5 k|x/L pQm :yfgdf k'uL ;xdlt ePsf] @% nfv ?lkof“ lnP/ cfPsf] ljZjf; kf/]sf] lyof]. kqmfp kg]{ cleo'Qmx¿df k|]d nfdf, vf]6fª 3/ eO{ aNv' a:g] k|r08 /fO{ / nlntk'/ leG5] jxfnsf d'Qm/fh jh|frfo{ /x]sf 5g\.

x/fPsf] ^ dlxgf lalt;Sbf klg pQm do"/sf] d"lt{ km]nf gk/]kl5 l7dL lbu' 6f]nsf u0f]zaxfb'/ k|hfklt / pgsL kTgL cfzfdfof k|hfkltn] cf?gf] lghL vr{df To;sf] k|lt¿k lgdf{0f u/L sflQs @ ut] :yfkgf u/fPsf lyP. krkGg lsnf] tfdfåf/f lgld{t ;f] d"lt{df ^ tf]nf ;'gsf] hnk nufOPsf] lyof].

k'/fgf] d"lt{ e]l6Pkl5 ca ;f] :yfgdf klxn]s} d"lt{ /flvg] / alg;s]sf] gof“nfO{ klg st} k|lt:yflkt ul/g] hfgsf/L u'7L ;+:yfgsf k|zf;s d'lQmgfy zdf{n] lbP. o;}u/L k'/ftŒj ljefusf k|d'v k'/ftŒj clws[t z'qm;fu/ >]i7 klg x/fPsf d"lt{ e]l6Pdf klxn]s} :yfgdf k|lt:yfkgf ul/g] gLlt / k/Dk/f /x]sf] t/ To;sf] nflu :yfgLo hgtf / ;'/Iff lgsfon] ;'/Iffsf] lhDd]jf/L lng'kg]{ atfp“5g\. To;f] ePdf ljb]zaf6 lkmtf{ ePsf jf :jb]zd} k|x/Ln] hkmt u/]sf d"lt{x¿ klg oyf:yfgdf /fVg lbOg] hfgsf/L klg >]i7n] lbP.

cf?gf k'vf{n] l;h]{sf k|frLg ;Dkbfx¿ rf]/L x'g yfn]kl5 wd{eL? :yfgLo afl;Gbfx¿ lrlGtt x'g' :jfefljs xf]. ;f]xL lrGtfs} sf/0f s]xL 6f]nsf :yfgLo JolQmx¿ rf]l/Psf / tf]l8Psf ;Dkbfx¿ k'g:yf{kgfdf h'6]sf pbfx/0fx¿ klg kfOG5g\. log}dWo] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf j8f g+= @* >L3M dxfljxf/sf :yfgLo JolQmx¿n] b]vfPsf] ;ts{tf c¿sf nflu klg cg's/0fLo ag]sf] 5.

k/Dk/fut dNnsfnLg sf7df8f}+sf] kl/;/df ;aeGbf 7"nf] dflgPsf] ;f] r}Toaf6 s]xL jif{ cl3b]lv d"lt{x¿ x/fp“b} cfPsf lyP. :t"kdflysf] k~ra'4sf] d"lt{ ljxf/ kl/;/d} /x]sf] clhdf dlGb/sf] 6'+8fndf cjl:yt ;'gsf] df]nDdf nufOPsf] k~ra'4sf] d"lt{ tyf cf;kf;sf cGo d"lt{;d]t x/fpg yfn]kl5 :yfgLo afl;Gbfx¿n] k|x/L u'xf/] / ;DalGwt dGqL;Dd rf]l/Psf ;Dkbf vf]hL ul/lbg tyf rf]/L x'gaf6 arfpg u'xf/] klg ;sf/fTds sfd x'g ;s]g.

To;kl5 g3njf;Lx¿ rGbf p7fP/ rf]l/Psf d"lt{x¿sf] k'g:yf{kgf ug]{ / :t"ksf] hL0ff]{åf/f tyf ;'/Iffdf h'6]. :yfgLo jof]j[4 ;fg'dfof zfSon] ;j{k|yd Ps nfv ?lkof“ /fv]/ sf]if v8f u/]kl5 ;xof]u ug]{x¿sf] nx/ g} nfu]sf] 5. Ps dlxgfleq} sf]ifdf * nfv ?lkof“ hDdf eO;s]sf] hfgsf/L  >L3M ljxf/ ;'wf/ tyf a'4k|ltdf lgdf{0f ;ldltsf ;b:o ;lrj u'˜o/Tg zfSon] lbPsf 5g\.

:yfgLo Jofkf/L, pBf]uklt, ;dfh;]jL tyf ;j{;fwf/0f hgtfaf6 k|fKt ;xof]uaf6 dxfljxf/ kl/;/df ljzfn a'4k|ltdfsf] lgdf{0fsfo{ klg yflnPsf] 5. sl/a !) lkm6 prfOsf] x'g] ;f] a'4k|ltdfsf] lgdf{0f kf6gsf d"lt{sf/ nf]s/fh jh|frfo{n] ul//x]sf 5g\. d"lt{ / dlGb/;d]t lgdf{0f ug{ sl/a @) nfv ?lkof“ vr{ nfUg] cg'dfg ul/Psf] 5. o;}u/L >L3M ljxf/;“u} /x]sf] wd{sLlt{ ljxf/sf] k'glg{df0fsfo{ klg clGtd r/0fdf k'u]sf] 5. o;sf] k'glg{df0f{df Ps hgf k|ltli7t Jofkf/Ln] ! s/f]8 @% nfv ?lkof“ ;xof]u u/]sf] ;b:o–;lrj zfSon] atfP.

>L3M ljxf/sf] k'glg{df{0fsfo{ ;DkGg eO;s]kl5 ljxf/sf] ;'/Iff k|aGw dha't kfg]{ of]hgf klg ;ldltn] agfPsf] 5. zfSon] lbPsf] hfgsf/Lcg';f/ ljxf/ k|j]zsf] b'O{lt/ /flt tfnf nufpg ldNg] lsl;dsf] 9f]sf /fVg] / kfnf]–kx/fsf] Joj:yf ul/g]5.

dlGb/sf s'g} ;fdfg lxgfldgf u/]df jf To:tf] kfk dfq lrtfPdf klg Tof] JolQm gs{df kg]{ jf tTsfn /ut 5fb]/ dg]{ wfld{s ljZjf; lj:tf/} 6'6\b} hf“bf klg d"lt{rf]/Lsf 36gf al9/x]sf] eQmk'/sf ;+:s[ltljb\ tyf Oltxf;sf/ nLnfeQm d'g+sdL{ atfp“5g\. ‘klxn] b]ptf;“u af]Ng;d]t ;lsGYof]. ;dosf] kl/jt{g;“u} Tof] x6] klg d"lt{rf]/ / eujfg\k|lt cgfb/ ug]{x¿n] 3'df}/f] kf/fn] ;hfo kfPsf 5g\’, d'g+sdL{ eG5g\– d"lt{ rf]g]{sf] zfvf;Gtfg g} ;vfk ePsf] klg d}n] b]v]sf] 5'. tfhf pbfx/0fsf] nflu ckmuflg:tfgsf tflnjfgx¿nfO{ g} lnpm“ g, pgLx¿n] jfldofg a'4sf d"lt{ Wj:t kf/]sf] s]xL kl5 g} Toqf] ljkb\ a]xf]g'{k¥of].’

b]zsf] snf–;+:s[lt, ;Dkbf nf]k u/fpg] jf rf]/L u/fpg]nfO{ s'g} b]zdf xftv'§f sf6\g] / st} t d[To'b08sf] ;d]t ;hfo ePsf] pNn]v ub}{ k"j{/fhb"t s]zj/fh emf g]kfndf klg xb};Ddsf] ;hfosf] Joj:yf x'g'kg]{ atfp“5g\. ‘b]zsf] snf–;+:s[lt nf]k u/fpg]nfO{ dfof ug'{x'“b}g. P]gdf ;+zf]wg u/]/ s8f ;hfosf] Joj:yf u'g{k5{’ –emfsf] ;'emfj 5. d"lt{ rf]/L ug]{ jf Iflt k'¥ofpg]nfO{ ;j{:jx/0f tyf cfhLjg sf/fjf;sf] ;hfo lbg] sfg'g agfpg'kg]{ s'/f klg emf atfp“5g\.

;+:s[ltljb\ 8f= ;fkmNo cdfTo g]skf -dfcf]jfbL_ n] ^ jif{cl3b]lv ;'? u/]sf] ;z:q cfGbf]ngsf qmddf dlGb/ d"lt{ tf]8kmf]8;d]t u/]sf 36gfk|lt lrlGtt 5g\. ‘;+;f/sf s'g} klg sDo'lgi6n] dlGb/ tf]8kmf]8 u/]sf 5}gg\. s;}n] u/]sf]df klg clxn] k5'tfPsf 5g\. rLgsf] ;f+:s[lts qmflGttfsf Wj:t agfOPsf Zj]t k}uf]8fx¿ clxn] wdfwd k'glg{df0f ul/+b}5g\’ –8f= cdfTo eG5g\. dlGb/ / d"lt{x¿ tf]8kmf]8 ePsf 36gfnfO{ uDeL/tf;fy lnO{ s8f sf/afxL ug{ / ;'/Iffsf] plrt k|aGw ldnfpg 8f= cdfTosf] ;/sf/nfO{ ;'emfj 5.

k|frLg d"lt{ ;+/If0f P]g–@)@& -;+zf]lwt @)$$_ df s;}n] d"lt{ gfz u/]df, eTsfPdf jf rf]/]df @% xhf/b]lv ! nfv;Dd hl/jfgf, % b]lv !% jif{;Dd s}b jf b'j} ;hfo x'g] Joj:yf eP klg clxn];Dd To:tf] ;hfo s;}nfO{ gePsf] hfgsf/x¿ atfp“5g\.

d"lt{ rf]/L lgoGq0f ug{ / rf]l/Psf d"lt{x¿ k|fKt ug{ k'/ftŒj ljefu / k|x/Lsf] /fd|f] ;dGjo x'g'kg]{ s'/f 8f= ;fkmNo cdfTo atfp“5g\. t/ oL b'O{ lgsfoaLr dha't ;dGjo ePsf] kfOPg. l/kf]l6{ªsf] l;nl;nfdf ;fwgf k|ltlglw k'/ftŒj ljefudf k'Ubf k|d'v k'/ftŒj clws[t z'qm;fu/ >]i7 eQmk'/sf] do"/d"lt{ e]l6Psf] / /fdu|fdsf] a'4k|ltdf rf]l/Psf] af/] cgle1 lyP. pgn] To;sf] hfgsf/L o;} k|ltlglwaf6 k|fKt u/]sf lyP.

k|frLg d"lt{x¿ rf]l/gaf6 arfpg ljefun] s'g} kxn gu/]sf] s'/f klg clws[t >]i7n] :jLsf/]. ltgsf] ;'/Iffsf] nflu 5'§} ah]6 k|fKt gx'g] x'“bf ;'/IffsdL{sf] Joj:yf ug{ g;lsg] afWotf klg pgn] k|s6 u/]. dGqfnoaf6 k|fKt x'g] ;Lldt ah]6af6 v'Nnf¿kdf /x]sf d"lt{x¿nfO{ ;lhn} rf]g{ g;Sg] lsl;dn] af/ nufpg], l;d]G6sf] cf8 /fVg] sfdx¿ eO/x]sf] hfgsf/L klg pgn] lbP.

k|frLg d"lt{x¿ rf]l/gaf6 arfpg ljefun] s'g} kxn gu/]sf] s'/f klg clws[t >]i7n] :jLsf/]. ltgsf] ;'/Iffsf] nflu 5'§} ah]6 k|fKt gx'g] x'“bf ;'/IffsdL{sf] Joj:yf ug{ g;lsg] afWotf klg pgn] k|s6 u/]. dGqfnoaf6 k|fKt x'g] ;Lldt ah]6af6 v'Nnf¿kdf /x]sf d"lt{x¿nfO{ ;lhn} rf]g{ g;Sg] lsl;dn] af/  nufpg], l;d]G6sf] cf8 /fVg] sfdx¿ eO/x]sf] hfgsf/L klg pgn] lbP.

b}n]v, b'Nn', hfh/sf]6h:tf lhNnfsf @)–@% j6f ufp“df tyf sf7df8f}+ pkTosfsf ljleGg :yfgdf /x]sf d"lt{x¿sf] /]s8{ /fVg] sfd ePsf] / /]s8{ /flvPsf d"lt{x¿ olb rf]/L ePdf cGt/f{li6«o ;d'bfodf bfaL ug{ ;lhnf] kg]{ >]i7n] atfP. t/ /]s8{ /fVg] tl/sf k'/fg} ePsf] pNn]v ub}{ pgn] eg]– ‘xfdL k'/ftflŒjs o'ud} 5f}+.’

g]kfnaf6 rf]/L eP/ o'/f]k, cd]l/sLx¿sf ;hfj6sf ;fwg ag]sf d"lt{x¿ Ps lbg cf?g} 7fp“df kmls{g] ljZjf; ;+:s[ltljb\ tyf cGj]ifsx¿sf] 5. cGj]ifs h'u]{g ;Ls eG5g\– ‘g]kfnaf6 x/fPsf snfs[ltx¿ ;w}+sf nflu x/fPsf x}gg\. tL s]xL ;dosf nflu dfq x/fPsf x'g\. Ps lbg tL snfs[ltx¿ cjZo g]kfnd} kms]{/ cfpg]5g\.’ hd{g gful/s h'u]{gsf] ;f]rfOn] ;fsf/ ¿k lnOlbP slt pQd x'g] lyof].

gu/kflnsfx¿ / u'7L ;+:yfgaLr åGå

;f+:s[lts ;Dkbfx¿sf] ;+/If0fsf] nflu eQmk'/ gu/kflnsfn] pbfx/0f0fLo sfd u/]sf] 5. ek' gkfn] @)%* ebf}b]lv ‘;f+:s[lts ;'/IffsdL{’ sf] 5'§} Joj:yf u/L ;Dkbfx¿ rf]/L x'gaf6 arfpg] kxn u/]sf] 5. To;sf] nflu xfn @% hgf ;'/IffsdL{sf] Joj:yf ul/Psf] hfgsf/L gu/kflnsfsf k|d'v k|]d ;'jfnn] lbP

tL ;'/IffdL{x¿ ;f“em ^ ah]b]lv laxfg % ah];Dd gu/sf d7–dlGb/ ePsf Onfsfdf /vjf/L ug]{ u5{g\. ;f+:s[lts ;'/IffsdL{sf] gof“ Joj:yfkl5 gu/df d"lt{ rf]/Lsf 36gf gePsf s'/f klg gu/k|d'v ;'jfnn] atfP. ‘;f+:s[lts ;'/IffsdL{x¿ kf“r–kf“r hgfsf] ;d"xdf gu/sf leqL Onfsfx¿df /ftel/ 3'ld/xG5g\. z+sf:kb JolQm e]l6Pdf lgu/fgL /fVg], ;f]wk'5 ug]{ / kqmfp u/L k|x/LnfO{ a'emfpg] clwsf/ pgLx¿nfO{ lbOPsf] 5’ –pgn] eg].

k|z:t k|frLg ;Dkbfx¿ oqtq ePsf / rf]/Lsf 36gfx¿ klg eO/xg] sf7df8f}+ dxfgu/kflnsf / nlntk'/ pkdxfgu/kflnsfdf 5'§} gu/k|x/Lsf] Joj:yf t 5, t/ ltgLx¿nfO{ ;Dkbf ;'/Iffsf] 5'§} lhDd]jf/L lbOPsf] 5}g. ‘d"lt{x¿sf] ;'/Iff ug]{ lhDd]jf/L gu/k|x/Lsf] geO{ k|x/Lsf] xf]. xfd|f gu/k||x/LnfO{ gu/sf] ;'/Iffd} v6fpg] ul/Psf] 5. ;Dkbf ;'/Iffsf] nflu /ftL 5'§} ;'/IffsdL{ v6fpg] ;f]rfO eg] pkdxfgu/kflnsfsf] 5’ –nk' pkdgkf k|d'v a'l4/fh jh|frfo{n] eg].

;f]xL ;DaGwdf sf7df8f}+ dxfgu/kflnsfsf pkk|d'v ljb'/ d}gfnL;“u lh1f;f /fVbf gu/k|x/Ln] cf?gf] 8\o"6L ;dodf tf]lsPsf] :yfgdf ;Dkbf rf]/L;DaGwdf lgu/fgL /fv] klg /ftsf] ;dodf ;'/Iffsf] lhDd]jf/L eg] glbOPsf] hfgsf/L lbP. pgn] klg ;Dkbfx¿sf] ;'/Iffsf] lhDd]jf/L k|x/Lsf] ePsf] atfp“b} eg]– ‘sf7df8f}+sf w]/}h;f] d7–dlGb/x¿ u'7L ;+:yfgcGtu{t ePsfn] ;+:yfgn] g} To;sf] ;+/If0fsf] cleef/f lng'k5{. u'7Lsf] ;DklQsf] ef]urng u'7Ln] ug]{ t/ To;sf] ;+/If0fsf] bfloTj gu/kflnsfn] lng ;Sb}g.’

d7–dlGb/ / d"lt{x¿ gu/sf] klg ;DklQ ePsfn] To;sf] ;+/If0fsf] bfloTj dxfgu/kflnsfsf] klg ePsf] s'/fdf pkk|d'v d}gfnL ;xdt 5g\. x/fPsf d"lt{x¿ k'g:yf{kgf ug]{ / rf]/L lgsf;L /f]Sgsf] nflu u'7L ;+:yfg tyf :yfgLo JolQmx¿af6 ;xof]u dfu ePdf ;xof]u ug{ dxfgu/kflnsf tTk/ ePsf] hfgsf/L lb+b} pgn] eg] – ‘sltko :yfgdf dxfgu/kflnsfsf] ;xof]udf gof“ d"lt{x¿ :yfkgf  eO{ klg ;s]sf 5g\.’

d7–dlGb/sf] gfddf k|z:t hUuf / cGo ;DklQ ePsf] u'7L ;+:yfg;“u ;Dkbfx¿sf] ;+/If0fsf nflu cg]sf}+ afWotfx¿ ePsf]  ;f] ;+:yfgsf k|zf;s d'lQmgfy zdf{n] atfP. pgn] klg ;Dkbfx¿sf]   ;+/If0fsf] bfloTj k|x/Ls} ePsf] pNn]v u/]. u'7L ;+:yfgcGtu{t rf}sLbf/x¿sf] klg Joj:yf ePsf] / pgLx¿nfO{ ;Dkbfx¿sf] ;+/If0f / ;'/Iffsf] nflu v6fOg] u/]sf] eP klg k|efjsf/L x'g g;Sgfsf] sf/0faf/] k|zf;s zdf{n] eg]– ‘ltgLx¿sf] kfl/>ldssf] Joj:yf k'/fg} ePsfn] dlxgfdf To:t} Ps–b'O{ ;o hlt dfq kfp“5g\, To;}n] pgLx¿ /ftL dlGb/sf] ;'/Iffdf gvl6O{ cf?g} 3/df uP/ ;'T5g\.’

rf“u'gf/fo0fsf] dlGb/df u'7LcGtu{tsf $) hgf rf}sLbf/ /x] klg s]xL dlxgfcl3 e"kfn]Gb| dNnsf] ;flns rf]/L ePsf] lyof]. cem Toxf“ t k|x/Lsf] ;d]t Joj:yf lyof]. To;;DaGwdf k|zf;s zdf{ eG5g\– ‘Tof] lbg k|x/L nfvfkfvf nfu]sf / rf}sLbf/ 3/ uPsf a]nf rf]/L ePsf] xf]. To;;DaGwdf xfdLn] rf}sLbf/x¿;“u :ki6Ls/0f lnO{ sf/afxLsf] k|lqmof cufl8 a9fO;s]sf 5f}+.’

k|frLg ;Dkbfx¿ rf]/L x'gaf6 arfpg rf]l/Psf 7fp“df gof“ k|lt:yfkg ug]{ sfddf u'7L ;+:yfg nflu/x]sf] hfgsf/L klg k|zf;s zdf{n] lbP. To; qmddf k|x/L / k'/ftŒj ljefu;“u ;dGjo /fVg] tyf :yfgLo JolQmx¿;“u ldn]/ gof“ d"lt{ k|lt:yfkg ul//x]sf] pgn] atfP.

;'/IffsdL{x¿ /fVg g;lsPsf :yfgdf d"lt{ ;'/Iffsf nflu af/ nufpg] tyf kmnfdsf kftf 7f]Sg] sfd;d]t ul/Psf] hfgsf/L lb+b} pgn] eg]– ‘To;f] ubf{ s]xL ;'/lIft t eof] t/ ;Dkbfx¿sf] k|fs[lts zf]ef eg] x/fpg] /x]5. oL s'/f hfGbfhfGb} klg To;f] ug{ xfdL afWo 5f}+.’

d"lt{ rf]/Ldf u'l7of/s} ;+nUgtf

clxn] g]kfndf r]f/L x'gaf6 ar]sf hlt d"lt{ 5g,\ ltgsf ;'/Iffsf] nflu 5'§} ;'/IffsdL{ /fVg'kg]{ jf :yfgLo hgtf tyf ;DalGwt dlGb/sf JolQmx¿ ;hu x'g'kg]{ cfjfh pl7/x]sf] a]nf To:tf lqmofsnfkn] dfq ;d:ofsf] ;dfwfg x'g g;Sg] s'/f sLlt{k'/sf] Pp6f 36gfn] :ki6 kf/]sf] 5.

s'/f] @)#^ ;fnsf] xf].  !% hgf u'l7of/x¿sf] rf}aL;} 306f kx/f x'g] lrnGrf] ljxf/sf] rf/j6f tfnfleq /x]sf #! yfg k|frLg d"lt{ / b]jb]jLsf uxgfx¿ cfZro{hgs lsl;dn] x/fPsf lyP. tL k|frLg ;fdu|Lx¿ s;sf] nfk/afxLn] x/fP jf rf]/L eP eGg] cg';Gwfgsf] yfngL tTsfnLg ;dodf ul/P klg b]fifL kQf nfUg ;s]g. 5fglagsf] qmdnfO{ k|x/Ln] aLrd} 5f]8]sfn] @@ jif{ lalt;Sbf klg ;f] 36gfsf] oyfy{ hfgsf/L / rf]l/Psf ;fdfg lkmtf{ x'g g;s]sf] sLlt{k'/sf :yfgLo afl;Gbf tyf xfnsf u'l7of/x¿ atfp“5g\.

lrnGrf] ljxf/sf xfnsf s]xL u'l7of/x¿sf cg';f/ ;f] rf]/Lsfo{ lgs} /x:odo 5. pgLx¿n] To; sfo{df tTsfnLg d'Vo u'l7of/ rGb|axfb'/ jh|frfo{sf] xft ePsf] bfaL u/]. ;f] ljxf/sf u'l7of/åo k|f= rGb|dfg jh|frfo{ / k'ikd'lg jh|rfo{sf cg';f/ tTsfnLg d'Vo u'l7of/ rGb|axfb'/nfO{ 5fglagsf] nflu s]xL lbg k|x/L lx/f;tdf lnOP klg cg';Gwfg cw'/} 5f]8L pgnfO{ lx/f;td'Qm ul/of]. pgLx¿sf cg';f/ rGb|axfb'/dfly z+sf ul/g'df ljleGg cfwf/x¿ 5g\.

b]jLb]jtfsf k|frLg d"lt{ / u/uxgfx¿ /x]sf] ljxf/sf] bf];|f] tnfdf x/]s dlxgf u'l7of/x¿sf] kfnf] kl/jt{g x'g] u5{. h;n] kfnf] a'em\g] xf], p;nfO{ klxn]sf u'l7of/x¿n] ;a} ;fdfg uGtL u/L lhDdf nufpg] k/Dk/f 5. @)#^ ;fn df3 $ ut] eQmdfgaf6 rGb|axfb'/n] kfnf] a'em\g] lbg lyof]. t/ cfkm"n] kfnf] a'em\g rGb|axfb'/n] Pp6f ;t{ /fv]– ‘clxn] htftt} d"lt{ rf]/Lsf 36gfx¿ eO/x]sf 5g\. xfd|f] ljxf/jl/kl/ klg k|z:t d"lt{x¿ 5l/P/ /x]sf 5g\. ltgLx¿nfO{ l;d]G6sf] c8];f nufpg kfP s]xL ;'/lIft x'g] lyof].’

To;sf] nflu ljxf/sf] e08f/af6 /sd lgsfNg'kg]{ c8fg pgn] /fv]. kfnf] ;fl6g] a]nf dfq vf]lng] pQm e08f/ gvf]n];Dd cfkm"n] kfnf] ga'em\g] c8fg lng'd} z+sf ug]{ 7fp“ ePsf] k|f= jh|frfo{ atfp“5g\. k};f lemSg] p2]Zon] e08f/ sf]7f vf]Nbf klxnf] k6s pQm :yfgaf6 #! yfg d"lt{ x/fPsf] /x:o v'n]sf] lyof]. Tolt a]nf rGb|axfb'/n] eg]sf s'/f ;lDem+b} k|f= jh|frfo{ eG5g\– ‘d}n] e08f/ sf]7f gvf]nL kfnf] a'em]sf] eP ddfly bf]if nfUg] /x]5, wGg eujfg\n] arfP.’

cf?gf] lhDd]jf/L /fd|f];“u k"/f gu/]sf]df eQmdfg jh|frfo{, kb\d/Tg jh|frfo{ / t]hd'lg jh|frfo{nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/L nfg nfu]sf]df rGb|axfb'/n] g} k|x/LnfO{ /f]s]sf] cf/f]k klg u'l7of/x¿n] nufPsf 5g\. sLlt{k'/ k|x/Ln] ph'/L a'em\g gdfg]sf] / rGb|axfb'/n] klg ph'/L gxfNg bafa lbPsf] atfp“b} k|f= jh|frfo{n] eg]– ‘To;kl5 d}n] yfgsf]6 k|x/Lsf] gfddf x'nfsaf6 ph'/L k7fP“. To;s} cfwf/df kGw|} hgf u'l7of/nfO{ af]nfP/ k|x/Ln] ;f]wk'5 u¥of], rGb|axfb'/nfO{ lx/f;tdf klg lnof] t/ sfon kfg{ ;s]g.’

ljxf/sf k|frLg ;fdu|Lx¿ x/fpg'df rGb|axfb'/s} xft /x]sf] yk bf]iff/f]k0f klg xfnsf s]xL u'l7of/x¿n] u/]sf 5g\. k|f= jh|frfo{ cf?gf lktf eQmdfgn] eg]sf cfwf/df ;fwgf k|ltlglw;“u eG5g\– ‘@)#! ;fndf rGb|axfb'/n] d]/f a'afnfO{ Pp6f d"lt{ nu]/ tn 3'Dg cfPsf ko{6sx¿nfO{ b]vfO{ slt lb+bf]/x]5 ;f]Wg eg]5g\ t/ a'afn] dfGg'ePg5. kl5 km]l/ w]/} bafa lbPkl5 a'afn] slt lbG5g\ eg]/ ;f]Wg'eP5, t/ tL ko{6sn] lsGg OGsf/ u/]5g\.’

ljxfsf] 9's'6Ldf /x]sf] d"lt{ To;/L a]Rg vf]h]sf] s'/f :yfgLo JolQm / u'l7of/x¿n] yfxf kfPkl5 rGb|axfb'/k|lt lgu/fgL /flvPsf] s'/f klg k|f= jh|frfo{n] atfP. pgsf cg';f/ To; 36gfkl5 ljxf/sf] 9's'6Ldf /x]sf ;Dk"0f{ d"lt{ / u/uxgfx¿ uGtL ul/Psf] lyof] t/ s'g} ;fdfg x/fPsf] kfOPg. o; cnfjf @)#^ ;fn df3 $ utcl3 Ps k6s rGb|axfb'/n] cf?gf 5f]/fsf] r"8fsd{ ug{sf] nflu ;fdfg lemSg e08f/ sf]7f vf]n]sf] atfp“b} k|f= jh|frfo{n] eg]– ‘kf:gL g} gul/Psf 5f]/fsf] r"8fsd{ ug'{ Pp6f lgx'“ dfq xf], ToxL a]nf u'7Lsf ;fdfg lxgfldgf ePsf] x'g;S5.’

@)!( ;fndf klg sLlt{k'/sf] pQm lrnGrf] ljxf/ / cf;kf;sf :yfgaf6 k|frLg d"lt{x¿ rf]/L ePsf] hfgsf/L lb+b} sLlt{k'/sf Ps hgf jof]j[4 :yfgLo afl;Gbfn] gfd pNn]v gug]{ ;t{df eg]– ‘u'7Lsf] ;fdfg ;a} u'l7of/x¿ gldnL aflx/ hfg} ;Sb}g. tL ;fdfg x/fpg'df ;a} u'l7of/ bf]ifL 5g\. sf/afxL / Ifltk"lt{ lt/fpg] xf] eg] ;a}nfO{ lt/fpg'k5{.’

5QL; ;fnsf !% u'l7of/dWo] xfn & hgf dfq hLljt 5g\. hLljt u'l7of/df 6]saxfb'/ jh|frfo{, wd{/fh jh|frfo{, wd{d'lg jh|frfo{, 1fgd'lg jh|rfo{, wd{jh| jh|frfo{, k'ik/Tg jh|frfo{ / kb\d/Tg jh|frfo{ 5g\. o;}u/L d[To' eO;s]sf u'l7of/x¿df rGb|axfb'/ jh|frfo{, eQmdfg jh|frfo{, hf]u/fh jh|frfo{, blwefO jh|frfo{, df]tLdfg jh|frfo{, xif{Hof]lt jh|frfo{, d'lg/Tg jh|frfo{ / xL/fdl0f jh|frfo{ /x]sf 5g\.

:j= rGb|axfb'/k|lt nufOPsf] cf/f]k;DaGwdf pgsf 5f]/f xfnsf Ps u'l7of/ 1fg/Tg jh|frfo{sf] Wofgfsif{0f u/fp“bf pgn] eg]– ‘To;;dDaGwdf k/]sf] d'2fdf cbfntn] km};nf ul/;s]sf] 5. cbfntn] pxf“nfO{ bf]ifL b]vfPsf] 5}g. pxf“sf] kfnf] gePsf] a]nf rf]/L ePsf]n] To;df pxf“sf] ;+nUgtf x'g] t k|Zg} x'“b}g.’

kf“r ;o jif{ k'/fgf] pQm ljxf/df ;'/Iffsf nflu ljleGg JolQmx¿n] cf?gf 3/3/df /x]sf d"lt{x¿;d]t /fVg n}hfg] x'“bf ;of}+sf] ;+Vofdf d"lt{x¿ k'u] klg kl5 u'l7of/x¿aLrd} Ps–cfk;df af“8kmf“8 u/]/ lnPkl5 ca s]xL dfq af“sL /x]sf] hfgsf/L;d]t ToxL+s} Ps hgf u'l7of/n] gfd gatfpg] ;t{df eg].

h] xf];\, rf/j6f tfNrf nufOg], rf/ hgf;“u ;f“rf] x'g] / ;'/Iffsf] /fd|f] k|aGw ePsf] pQm ljxf/af6 aflx/sf dfG5]n] rf]/L ug]{ ;Defjgf b]lv+b}g. h;n] rf]/] klg u'l7of/s} xft ePsf] s'/f lglZrt 5.g]kfnsf rf]l/Psf d"lt{x¿

–Jofs'n kf7s


| cfj/0f  || syf || h+u axfb'/sf] Oltxf;–@@ || :jf:Yo || sd}of k|s/0f || k|s[lt ;+/If0f || hfgsf/L || v]ns'b || cf}ifwLsf] k|of]u || af]gf]af || ;dfhnfO{ gkr]sf] ljjfx || Main | Home |

Send your comments and letters to the editor at sadhana@mail.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Sadhana may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:

CONTACT US. ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES

BACK TO THE TOP