|
cf}iflwsf] ;xL k|of]u s;/L ug]{ <xL k|of]u s;/L ug]{ < cf}iflwsf]
;xL k|of]usf nflu k|]l:qmK;gdf 8fS6/n] la/fdLsf] gfd, pd]/ ln+u -sex_ / 7]ufgf= ldlt=
pkrf/ -Rx. Supercreption_, cf}iflwsf] gfd / dfqf= lgb]{zg {h:t} s;/L lng], slt dfqf lng],
s'g s'g ;dodf lng], slt lbg;Ddsf] nflu / ;fjwfgL -Precaution_}= 8fS6/ cyjf :jf:Yo sfo{stf{sf] gfd, b:tvt cflb n]v]sf x'g5g\. o;sf
cltl/Qm lrlsT;sn] k|foMh;f] k|]l:qmK;gdf 5f]6s/Ldf Latin
Abbreviation sf zAbx? klg k|of]u u/]sf x'G5g\.
tL zAbx? klg a'lem/fVg' pkof]uL x'G5. h:t} M la/fdL x'bf
cf}iflw vfg' :jfefljs xf]. cf}iflwn] /f]u lgsf] kfg]{, dflg;sf] hLjg cf/fdbfoL agfpg] dfq
xf]Og hLjgnfO{ s]xL nDAofpg klg ;3fp5. t/ cf}iflwsf] b'?kof]u ubf{ ToxL cf}iflw
/f]usf] sf/0f, kmh'n vr{ / d[To'sf] sf/0f klg alg/x]sf] x'G5. Ps tYofª\scg';f/
!*@) k|ltzt dflg; cf}iflws} sf/0f la/fdL x'G5g\ eg] emG8} @) k|ltzt dflg; pkrf/s}
sf/0f la/fdL x'G5g\. o;f] x'g'sf] d'Vo sf/0f cf}iflw tyf pkrf/sf] ;xL k|of]u geP/ jf
pkrf/df uDeL/tf gckgfP/ ePsf] xf]. cf}iflwaf/]
;fwf/0f 1fg klg gePsf cfiflw laqm]tf k};fd'vL gSsnL 8fS6/x¿sf] e/ k/]/ / cfkm"v'zL
cf}iflw k|of]u ug]{ u/]/ hLjg lbg] cf}iflw klg ljif alg/x]n] cf}iflwsf] ;xL ;b'kof]u ug{
h?/L 5. g]kfndf hg;+Vofsf]
cg'kftdf lgs} g} sd ;+Vofdf 8fS6/x¿ -! hgf 8fS6/n] nueu @# xhf/ la/fdL x]g'{kg]{_ 5g\.
To;df klg 8fS6/x¿ ;x/L If]qdf s]lGb|t ePsfn] ax';+Vos ufp ePsf] xfd|f] h:tf] b]zdf
7"nf] hg;+Vof 8fS6/sf] ;]jfaf6 jl~rt x'g' :jfefljs xf]. o:tf] cj:yfdf cf}iflw;DaGwL
1fg gePsf tyf ;fdfGo 1fg ePsf JolQmx¿sf] ;Nnfxdf cf}iflwsf] k|of]u x'g' ;dfGo s'/f xf].
Ps k6s 8fS6/n] cf}iflw n]v]sf e/df km]l/ To:t} lsl;dsf] /f]u cfkm"nfO{ jf c?nfO{ klg
ePdf ToxL cf}iflw k|of]u ug]{, k;ndf /f]u eg]/ cf}iflw lng] cflb k|rngn] g]kfndf
cf}iflwsf] Jofks b'?kof]u eO/x]sf] b]lvG5. 8fS6/sf] ;]jf
pknAw ePsf] jf gePsf] cj:yfdf klg cf}iflwsf] k|of]u ug'{kbf{ cfkm}+nfO{ o;;DaGwL s]xL
hfgsf/L ePdf cf}iflwsf] ;xL ;b'kof]u x'g] / cf}iflwaf6 x'g] xflgaf6 arL nfe k|fKt ug{
;lsg] ePsf]n] cf}iflwlj1x¿;u ;Dks{ u/L s]xL hfgsf/L k|:t't ul/Psf] 5. ue{jtL,
s]6fs]6L / a"9fa"9LnfO{ cf}iflw v'jfpbf s'g} klg
cf}iflwsf] ;]jg ubf{ jf u/fpbf /f]uLsf] pd]/ / cj:yfnfO{ ljz]if Vofn ug'{k5{. pd]/ /
cj:yfcg';f/ cf}iflwsf] dfqf / cf}iflw g} klg km/s x'g;S5. cf}iflw pkrf/ ubf{ ;fdfGotof
dflg;sf] pd]/nfO{ # ;d"x -!$ jif{eGbf sdsf] aRrf, !$^% jif{;Ddsf] jois / %^
jif{eGbf dflysf] pd]/ a"9fkfsf cj:yf_ df afl8Psf] x'G5. aRrfnfO{ klg !
dlxgfeGbf sd -Neonate_, ! dlxgfb]lv % jif{;Dd -Infant) / % jif{b]lv !$ jif{;Dd u/L ;d"x ljefhg ul/Psf] x'G5. vf;u/L !
dlxgfeGbf sdsf aRrfdf z/L/af6 cf}iflw lg:sf;g x'g] c+ux? g} k"0f{?kdf ljsl;t ePsf
x'b}gg\. To;}n] k|To]s ;d"xsf aRrfdf vf; cf}iflwsf] dfqf Pp6} x'g ;Qm}g.
aRrfsf] tf}n a9L 5 eg]/ ;fgf] aRrfnfO{ klg 7"nf] aRrfsf] cg'kftdf cf}iflw lbg] u/]sf]
b]lvG5 t/ of] aRrfsf] nflu xflgsf/s x'G5. ljleGg pd]/sf aRrfx¿sf] nflu cf}iflwsf] agfj6 -Dosage form_ klg km/s x'G5. Ps
jif{eGbf sd sf] aRrfnfO{ k|of]u ug{ 8«K; -yf]kf_ x'G5 eg] ! b]lv % jif{sf] aRrfnfO{ k|foM
emf]n cf}iflw g} tof/ ul/Psf] x'G5. To;sf/0f aRrf eg]/ cf}iflwsf] dfqf 36fP/ jois jf c?
pd]/ ;d"xsf aRrfsf] lgldQ k|of]u x'g] cf}iflw k|of]u ug'{ xflgsf/s x'g;S5. To;}n]d
aRrfsf] cf}iflw eg]/ p:t} /f]udf klg Pp6} cf}iflw ;a}nfO{ k|of]u ug'{ pko'Qm
x'b}g. ;fgf aRrfx¿sf]
z/L/df cf}iflwsf] ?k kl/jt{g ug]{ tyf gi6 ug]{ OGhfOdx¿ c? pd]/sf dflg;sf] z/L/df eGbf
36La9L x'g] ePsfn] aRrfx¿nfO{ 7"nf dflg;sf] dfqfsf] cg'kftdf cf}iflw ;]jg
u/fpg'x'b}g. To;sf/0f :jf:YosdL{sf] ;Nnfxn] dfq cf}iflw ;]jg u/fpg'k5{. To;df klg
s]xL cf}iflwx? t :jf:YosdL{sf] ;Nnfxa]u/ v'jfpg} x'b}g. o:tf cf}iflwx¿df
PlG6afof]l6S; -Antibiotics_, lxKgf]l6S; -Hypnotics_, :6]/f]O8\; (Steroids), PG6L lx:6fldG; -Antihistamines_, Pl:kl/g -Aspirin_ nufot cGo s]xL cf}iflw klg 5g\. o:t} ue{jtL cj:yf
b'O{j6f hLjgsf] ;+o'Qm / ;+j]bgzLn cj:yf ePsfn] o; cj:yfdf cf}iflwsf] k|of]u ubf{ ljz]if
uDeL/tf ckgfpg'kg]{ x'G5. ue{jtL cj:yfdf cf}iflwsf] hyfefjL k|of]u ubf{ ue{jtL dlxnf /
p;sf] k]6sf] aRrfsf] :jf:Yodf vt/f pTkGg x'g;S5. ue{ /x]sf] # dlxgf;Dd cgfjZos ?kdf
cf}iflwsf] k|of]u ubf{ kl5 uP/ c·e· ePsf] aRrf hGdg ;S5. olb ue{ /x]sf] @ dlxgfb]lv ^
dlxgf;Ddsf] cjlwdf hyfefjL cf}iflwsf] k|of]u u/]df kl5 hGdg] aRrfsf] z/L/ jf s'g} vf;
c·df g/fd|f] c;/ kg{ ;Sg] ePsfn] ue{jtL cj:yfdf ;DalGwt :jf:YosdL{sf] ;Nnfxadf]lhd dfq
cf}iflw k|of]u ug'{k5{. s'g} cf}iflw vfg'kg]{ cj:yf cfpbf klg cf}iflw n]Vg]
:jf:YosdL{nfO{ cfkm" ue{jtL ePsf] hgfp lbg' plrt x'G5. To:t}
a"9fa"9L cj:yfdf klg hyfefjL cf}iflw k|of]u ubf{ To;n] :jf:Yodf k|lts"n c;/
kg{ ;Sg] ePsfn] cfkm"v'zL cf}iflw k|of]u ug'{x'b}g. a'9];sfndf
;fdfGotof z/L/df af];f]sf] dfqf a9\g hfg] / kfgLsf] dfqf 36\g hfg] x'G5. o; cj:yfdf z/L/sf
ljleGg c·x¿ klg sdhf]/ x'G5g\. cfly{s, ;fdflhsnufot ljleGg sf/0fn] ubf{ lrGtf nfUg],
lgb|f gnfUg], vfg dg gnfUg] h:tf cj:yf klg cfp5g\. a"9fa"9L x'g yfn]kl5
sltkonfO{ slAhot klg x'G5. o; cj:yfdf sltko dflg;nfO{ PseGbf a9L k|sf/sf /f]ux¿ 8folal6h,
/Qmrfk, ls8\gL /f]u, a|f]ª\sfOl6; cflb nfu]sf] x'g;S5. ljleGg sf/0fn] ubf{ :jf:YosdL{sf]
;Nnfxa]u/ g} PseGbf a9L cf}iflwx¿ ;]jg ul//x]sf] x'g;S5. Ps}rf]6L w]/} lslddsf cf}iflwx¿
k|of]u ubf{ a"9fa"9L cj:yfsf /f]uLx¿df cf}iflwsf] g/fd|f] c;/n] 7"nf]
;d:of pTkGg ug{ ;Sg] ePsfn] o; cj:yfdf cf}iflw k|of]u ubf{ ljz]if ;ts{tf ckgfpg h?/L 5. o:t}u/L b'w
v'jfpg] cj:yf klg lgs} ;+j]bgzLn cj:yf ePsfn] o; cj:yfdf klg cf}iflw k|of]u ubf{ ljz]if
;fjwfgL ckgfpg'kg]{ x'G5. aRrfnfO{ b"w
v'jfpg] cfdfn] la/fdL ePsf] cj:yfdf k|of]u u/]sf] cf}iflw s]xL dfqfdf b"waf6 lgisfl;t
x'g] ub{5. :tgkfg ubf{ ;f] cf}iflw b"wsf] dfWodaf6 aRrfdf k'Ug uO{ c;/ ug{ ;S5.
To;sf/0f PlDkl;lng -Ampicillin_, 6]6«f;fOlSng -Tetracycline_, Snf]/fDkm]lgsn
Chloramphenical_, lyof]km]lng -Theophyllin_, 8foh]kfg -Diazepam_ h:tf cf}iflw :tgkfg
u/fpg] dlxnfn] k|of]u ug'{ ;'/lIft dflg+b}g. cf}iflw k|of]u ug}{ kg]{ cj:yf ePdf cf}iflwn]
c;/ ug{ ;Sg] cjlw;Dd b"w 5'6fpg'k5{. sn]hf] /
lduf}{nfsf] /f]u nfUbf cf}iflw o:t}u/L z/L/sf vf;
c+ux¿ sn]hf], lduf}{nf cflbdf /f]u nfu]sf cj:yfdf klg c? cf}iflw ;]jg
ubf{u/fpbf ljz]if ;ts{tf ckgfpg'k5{. xfdLn] ;]jg u/]sf
cf}iflwx¿sf] ?k kl/jt{g u/]/ jf lgliqmo agfP/ z/L/af6 k7fpg sh]hf] -Liver_ n]
dxjk"0f{ sfd u5{. lkQ agfpg] Pldgf]Pl;8nfO{ k|f]l6g agfpg], z/L/df lrgL vr{
ug]{ jf ;~ro ug]{, /S;LnfO{ gi6 ug]{ sfo{ klg sn]hf]n] g} u5{. t/ hyfefjL /S;L vfg] jf
cf}iflw ;]jg ug]{ u/]df sn]hf]sf] Ifdtf 36\b} hfG5 / s'g} a]nf of] k"0f{?kdf /f]uL
x'G5. sn]hf]sf] /f]u nfu]sf dlg;x¿n] ;fdfGo dfqfdf cf}iflw k|of]u ubf{ klg g/fd|f] c;/
kg{ ;S5. sn]hf];DaGwL /f]u nfu]sf dflg;x¿n] hyfefjL /S;L lkpg] / :jf:YosdL{sf] ;Nnfxa]u/
cf}iflw vfg'x'b}g. vf;u/L sn]hf]sf /f]u nfu]sf JolQmx¿n] Antihistamines, Hypnotics,
Aspirin, Erythromycin, Frusemide, Isoniazide cflb cf}iflw ;]jg ug'{x'b}g. lduf}{nfsf] /f]u
nfu]sf] dflg;n] klg cf}iflw ;]jgdf ljz]if ;ts{tf ckgfpg} kg]{ u?/L 5. xfdLn] ;]jg u/]sf
cf}iflwsf] sl/a () k|ltzt cf}iflw lduf}{nfåf/f -lk;fasf] af6f]_ aflx/ lgisf;g x'G5.
lduf}{nfsf] /f]u nfu]sf] a]nf cf}iflwsf] ;fdfGo dfqf ;]jg u/] klg z/L/leq cf}iflwsf] c;/
a9\g uO{ g/fd|f] c;/ b]lvG5. To;sf/0f lduf}{nfsf] /f]u nfu]sf dflg;n] dfGotfk|fKt
:jf:YosdL{sf] ;Nnfxa]u/ cf}iflw ;]jg ug'{x'b}g. o:tf] cj:yfdf Cephalexin group sf
cf}iflwx? Cotrimoxazole, Famotidine, lbuprofen tertacycline, Glibenclamide h:tf cf}iflwx?
:jf:YosdL{sf] ;Nnfxcg';f/ dfq k|of]u ug'{kg]{ x'G5. Ps}rf]6L
w]/} cf}iflw vfg' plrt xf]< oLnufot c? ;fdfGo
cj:yfdf klg PseGbf a9L cf}iflw k|of]u ubf{ tL cf}iflwx¿ Pscfk;df cGt/lqmof eO{ Ps
cf}iflwsf] sf/0fn] csf]{ cf}iflwsf] c;/nfO{ yk36 u/fpg ;Sg] ePsfn] dfGotfk|fKt :j:YosdL{n]
lbPsf] lgb]{zgafx]ssf cj:yfdf Ps};fy b'O{j6f cf}iflw slxNo} klg k|of]u ug'{x'b}g.
olb k|of]u ug}{ kg]{ l:ylt cfPdf ;s];Dd #) ldg]6eGbf a9Lsf] km/s u/]/ dfq k|of]u ug'{k5{.
h:t} ue{jtL x'gaf6 aRgsf nflu kl/jf/ lgof]hgsf] vfg] rSsLsf] ;fydf Ifo/f]ulj?4
k|of]u ul/g] Rifampicin cf}iflw k|of]u u/]df kl/jf/ lgof]hgsf] vfg] rSsLsf] k|efjsfl/tf
gx'g] eO{ ue{jtL x'g] ;Defjgf x'G5. Diazepam cf}iflw
-lgb|f nufpg]_ k|of]u ubf{ PnhL{sf] lj?4 k|of]u x'g] Antihistamine cf}iflw k|of]u u/]df
a9L dfqfdf lgb|f nufpg] / slxn]sfxL+ vt/fs} l:ylt klg pTkGg ug]{ x'G5. 6]6«f;fOlSng
cf}iflw k|of]u ubf{ PG6fl;8 tyf b"w jf b"waf6 ag]sf k]oj:t' Ps};fy ;]jg ubf{
6«]6«f;fOlSnG; -Tetracyclines_ sf] k|efjsfl/tf g} sd x'g] x'G5. o:t} dw'd]x
-Diabetis_ sf la/fdLn] /utdf lrgL -Sugar_ sf] dfqf 36fpg k|of]u ug]{ cf}iflw;u} /S;L
-Alcohol_ ;]jg u/]df /utdf lrgLsf] dfqf clt g} sd x'g uO{ Hofg hf]lvddf kg{ ;S5. To:t}u/L cfp
ePsf a]nf k|of]u ul/g] cf}iflw Metronidazole ;u} /S;L k|of]u u/]df kl;gf a9L cfpg] /
/Qmrfk w]/} sd x'g uO{ a]xf]; klg x'g;S5. o:tf w]/} cj:yfx¿ x'G5g\. Ps} ;dodf PseGbf
a9L cf}iflw ;]jg ubf{ tL cf}iflwdf cfk;df x'g] cGt/lqmofnfO{ 8«uOG6/ofS;g elgG5.
8«uOG6/ofS;gn] cf}iflwsf] k|efj sd x'g], :jf:Yodf xflg gf]S;fgL k'Ug] tyf cgfjZos vr{
a9\g] ePsfn] PseGbf a9L cf}iflw k|of]u ug'{kbf{ dfGotfk|fKt :jf:YosdL{sf] ;Nnfx lng'
clgjfo{ 5. cf}iflw
sltv]/ vfg] < cf}iflw ;]jg ubf{
ljz]if Wofg k'¥ofpg'kg]{ csf]{ kIf cf}iflw vfgfcl3 jf kl5 s'g a]nf vfg] eGg] klg xf].
cf}iflw vfnLk]6df vfPdf rf8f] /utdf k'uL a9L c;/ b]vfpg] eP tfklg vfnLk]6df
vfbf jfsjfsL nfUg] x'gfn] k|foM vfgf vfPkl5 vfg] ;'emfj lbOPsf] x'G5, t/ s'g}
cf}iflw vfgfkl5 vfbf rflxg] dfqfdf /utdf gk'uL rflxg] c;/ gx'g ;S5. To;}n] To:tf
cf}iflw vfnLk]6df g} vfg'kg]{ x'G5 / :jf:YosdL{n] To:t} ;'emfj g} lbPsf x'G5g\. t/ cf}iflw
k;ndf ;f]w]s} e/df jf cfkm"v'zL jf cf}iflw;DaGwL /fd|f] 1fg gePsf] dflg;sf] e/df k/]/
o:tf cf}iflw ;]jg ubf{ cf}iflwsf] k|efj} g'xg], sd k|efj x'g] / ;fO8 Okm]S6 x'g] ;Defjgf
klg x'G5. PlDkl;lng,
Snf]S;fl;lng, 6«]6«f;fOlSng, Ol/y|f]dfOl;gh:tf cf}iflw vfnLk]6df g} vfg'k5{ eg] Pl:kl/g,
cfO/g, le6fdLg, a|'lkmg cflb cf}iflw vfgf vfO;Sg]lalQs} vfg'kg]{ x'G5. t/ o;f] eP tfklg oL
cf}iflwsf] k|of]u ug'{kbf{ cf?gf] lrlsT;s;u /fd|/L hfgsf/L lng' pQd x'G5. s'g
cf}iflw s;/L k|of]u ug]{ < cf}iflwnfO{
la/fdLsf] pd]/, cj:yf, /f]usf] l:ylt cflb x]/]/ ;f]cg';f/ k|of]u ug{ ;lhnf] xf];\ eg]/
7f]; cw{7f]; / emf]n?kdf tof/ ul/Psf] x'G5. tL cf}iflwx¿nfO{ tf]lsPsf] ljlwcg';f/ g}
k|of]u ubf{ dfq k|efjsf/L x'g] / s'g} xflg gf]S;fgL gk'¥ofpg] x'G5. To;sf/0f 7f];,
cw{7f];, emf]n, 6\ofAn]6, SofK;'n h] n]lvPsf] x'G5 ToxL lsg]/ tf]lsPsf] ljlwcg';f/ g}
k|of]u ug'{k5{. /, cf}iflwsf] ;]jg ug]{ ljlw klg tf]lsPcg';f/ g} ug'{kg]{ x'G5. s'g /f]u
jf cj:yfdf s'g k|sf/sf] cf}iflw s;/L k|of]u ug]{ eGg] s'/f ;DalGwt :jf:YosdL{n] la/fdLnfO{
eG5g\ / elglbg'kg]{ klg x'G5. olb s'g} sf/0fn] :jf:YosdL{n] cf}iflw vfg] ljlw, dfqf, cjlw
cflb a'em\g] u/L eg]sf jf n]v]sf 5}gg\ eg] la/fdLn] ;f] s'/f :jf:YosdL{;u ;f]Wg'k5{.
of] la/fdLsf] clwsf/ xf] eg] 8fS6/sf] eGg] st{Jo xf]. o;sf ;fy}
cfkm"n] lsg]sf cf}iflwx¿sf] k|of]u ug]{ cjlw ;lsPsf] 5÷5}g eg]/ cf}iflwsf] vf]n jf
l;;Ldf n]lvg] pTkfbg ldlt / ;lsg] cjlw klg k9\g'k5{ / cf}iflw ;xL cj:yfdf 5÷5}g Tof] klg
/fd|f];u x]/]/ dfq lng] / k|of]u ug]{ ug'{k5{. cf}iflwx¿ klxn] 6'6]km'6]sf] 5÷5}g
eg]/ /fd|f];u x]g'{k5{. olb 6'6km'6 ePsf] 5 eg] cf}iflwsf] dfqf k"/f ePsf]
x'b}g, h;n] ubf{ cfjZos dfqf gk'u]/ /f]u lgsf] gx'g ;S5. cf}iflwx¿ Dofb ;lsP/,
:6f]/ ug]{ tl/sf gldn]/ jf pTkfbg k|lqmof /fd|f] geP/ s'g} klg ;dodf lau|g ;S5g\. cf}iflw
lsGbf ljz]if ;fjwfgL ckgfPdf To:tf cf}iflw lrGg ;lsG5 / To:tf cf}iflw k|of]u
ug'{x'b}g. cf}iflwaf6 g/fd|f]
uGw cfPdf, /+u kl/jt{g ePdf, km'6]/ 6'qmf6'qmf ePdf, kUn]df, 9';L b]lvPdf, /fd|/L
g3f]lnPdf, 8Nnf k/]df, ;kmf gb]lvPdf cf}iflw lalu|Psf] x'g;Sg] ePsfn] To:tf cf}iflw k|of]u
ug'{x'b}g. SofK;'n
cf}iflwx¿nfO{ d'vdf xfn]kl5 grkfO{sg l;·} lgNg'k5{. To:t} clwsf+z rSsL cf}iflwx¿ klg
grkfOsg g} lgNg'kg]{ x'G5. t/ Chewable tablet n]lvPsfnfO{ rkfP/ g}, Sublingual tablet nfO{
lha|f]d'lg /fv]/, Lozenges nfO{ r';]/, Dipersible jf Soluble jf Effervasecent tablet nfO{
kfgLdf 3f]n]/, Kid Tablet nfO{ lrof rDrfdf kfgLdf 3f]n]/ dfq k|of]u ug'{k5{. Vaginal
tablet -Pessary_ of]lgdf /fVg] 6\ofAn]6 ePsf]n] lgb]{zg lbPadf]lhd of]lgleq /fVg'k5{.
SofK;'n jf 6\ofAn]6 6'qmf kf/]// jf km'6fP/ cfkm"v'zL k|of]u ug'x'b}g. o:t} cfvfdf
xfNg] yf]kf -Drops_ cf}iflwx¿ Ps k6s l;n vf]ln;s]kl5 dfGotfk|fKt :jf:YosdL{sf]
;'emfjcg'?k tf]lsPsf] cjlw;Dd dfq k|of]u ug'{k5{. afsL /x]sf] cf}iflw k'gM k|of]usf
nflu ;'/lIft gx'g] x'gfn] ;~ro u/L /fVg'x'b}g. ;fy} o:tf] cf}iflw Ps JolQmn] dfq
k|of]u ug'{k5{, afsL /x\of] eGb}df csf]{n] k|of]u ug'{x'b}g. sfgleq xfNg] yf]kf
cf}iflw -Ear Drops_ df klg o:t} ;fjwfgL ckgfpg'k5{. cfvfdf /fVg] sltko yf]kf cf}iflw
sfgdf klg k|of]u ug{ ;lsg] n]lvPsf] x'G5. To:tf cf}iflw sfgdf xfNg klg ;lsG5 t/ sfgleq
xfNg n]lvPsf] yf]kf cf}iflw cfvfdf slxNo} klg k|of]u ug'{x'b}g. sfgdf cf}iflw
xfn]kl5 % ldg]6 hlt dfly g} kmsf{P/ /fVg'k5{. gfsdf /flvg] yf]kf
cf}iflw nfdf] ;do;Dd k|of]u ubf{ gfssf] leqL efudf k|efj u/L Zjf;k|Zjf;df g} cj/f]w
x'g] x'bf hyfefjL k|of]u ubf{ vt/f x'g;S5. of] cf}iflw gfssf] Kjfn k'5]/ dfq k|of]u
ug'{k5{. lnlgd]G6\;
-Liniments_ n]lvPsf] cf}iflw 5fnfdf dfln; u/L nufpg'k5{ t/ o:tf cf}iflw 3fp ePsf] jf 5fnf
lrl/Psf] 7fpdf k|of]u ug'{x'b}g. o:t} ufu{N; -Gargles_ n]lvPsf] cf}iflw afx\o
k|of]hgs} cf}iflw ePsfn] o;nfO{ lgNg'x'b}g. s'g}s'g} afx\o k|of]usf cf}iflwdf
PlKns];g -Application_ n]lvPsf] x'G5. o:tf cf}iflwx¿ k|of]u ug'{cl3 xNnfP/ Psgf;n]
ldl;Pkl5 dfq k|of]u ug'{k5{. o:t} u'båf/df /flvg] ;kf]lh6/L -Suppositories_ sf]N6f] kf/]/
u'båf/df ;s];Dd leq;Dd k'Ug] u/L cf}+nfn] l5/fpg'k5{. ;kf]lh6/LnfO{ ;s];Dd lr;f]
7fpdf ;~ro u/L /fVg'k5{. cf}iflw k|of]usf]
;Gbe{df ;'O{ -Ingection) lgs} ;fjwfgL ckgfpg'kg]{ cf}iflw xf]. ;'O{ t'?Gt c;/ ug{ /
@# xKtf;Dd c;/ Nofpg pkof]uL agfj6 xf]. cGo dfWodaf6 ;]jg x'g g;Sg] sltko cf}iflw o;
dfWodaf6 ;]jg u/fOG5. w]/} dflg;x¿ ;'O{df ljz]if zlQm x'G5 eGg] e|ddf ;'O{sf] cgfjZos
k|of]u ug]{ u5{g\. Og?8 -INRUD_ g]kfnn] t/fO{df u/]sf] Ps ;j]{If0fdf ;'O{n] k|efjzfnL
pkrf/ u5{ eg]/ ljZjf; ug]{x¿ $^ k|ltzt ePsf] kfOof]. To;dWo] s]xL la/fdL cfkm}n] g}
:jf:YosdL{nfO{ ;"O{ nufOlbg cfu|x ug]{ u/]sf] klg cWoogsf qmddf kfOof]. sf7df8f}+ pkTosfdf
eGbf t/fO{df ;'O{sf] k|of]u a9L x'g] u/]sf] kfOPsf] 5. ;f] cWoogcg';f/ t/fO{df !* k|ltzt
la/fdLnfO{ Ps jf PseGbf a9L ;"O{ lbOPsf] kfOPsf] 5 eg] sf7df8f}+ pkTosfdf % k|ltzt
/f]uLnfO{ ;'O{ lbg] u/]sf] kfOPsf] 5. ;'O{ bIf JolQmaf6
dfq lbOg'k5{. ;"O{ cf}iflwx¿ d'vaf6 ;]jg ul/g] cf}iflwx¿eGbf a9L dxuf x'G5g\
/ k|of]u ul/g] ;fwg klg dxuf x'G5g\. ;'O{ cf}iflw ;Lwf /Qm;~rf/df k'Ug] x'bf
s]xL a9L k|of]u eof] / aflx/ lgsfNg k/]df cGo af6f]sf] h:tf] ;Dej gePsfn] Hofg hf]lvddf
x'g] ;Defjgf x'G5. ;'O{ nufpbf kmf]xf]/ ePdf kfSg] 8/ x'g] / Pp6} ;'O{ csf]{n]
k|of]u u/]df /f]u ;g]{ ;Defjgf klg x'g] ePsfn] cgfjZos?kdf ;'O{ lng'x'b}g /
lng'kbf{ klg bIf JolQmaf6 dfq lng'k5{. vf]sL /f]u
xf]Og, cf}iflwsf] h?/t 5}g hf8f] df};d /
hf8f]af6 udL{ df};d ;'? x'g] jf udL{af6 hf8f] df};d ;'? x'g] a]nfdf w]/} dflg;nfO{ vf]sL
nfu]sf] x'G5. vf]sL nfu]kl5 w]/} dflg;x¿n] vf]sLsf emf]n cf}iflwx¿ lsg]/ vfPsf] klg
b]lvG5. vf]sLsf] cf}iflw g]kfndf a9L laSg] cf}iflwx¿sf] ;"rLdf t];|f] gDa/df k5{.
g]kfndf k|To]s jif{ sl/a @) s/f]8 ?lkof a/fa/sf vf]sLsf cf}iflwx¿ laqmL x'g] u/]sf]
kfOPsf] 5. @)%& ;fnsf] /]s8{cg';f/ o:tf vf]sLsf cf}iflwx¿ sl/a ^ s/f]8 ?lkof
a/fa/sf] g]kfnaf6} pTkfbg ePsf] / emG8} !# s/f]8 ?lkof a/fa/sf cf}iflw ef/taf6 cfoft
ePsf] b]lvPsf] 5. jf:tjdf vf]sL /f]u
xf]Og / o;sf nflu cf}iflw vfg' h?/L gePsf] s'/f cf}iflwlj1x¿ atfp5g\. t}klg vf]sL
lgsf] kfg]{ cf}iflw eg]/ ljleGg lsl;dsf cf}iflwx¿ lrlsT;sn] n]Vg] / la/fdLn] lsGg] u/]sf]
b]lvG5. Zjf;k|Zjf;
k|0ffnLcGtu{t s'g} k|sf/sf] u8a8L ePdf vf]sL nfUg ;S5. vf]sL eg]sf] kmf]S;f]sf]
k|lt/IffTds -Defensive_ k|0ffnL xf]. vf]sL;DaGwL s'/fx¿ dl:tisaf6 lgoGq0f x'G5g\. ;fdfGotof vf]sL
nfUg'df s]xL ljz]if sf/0fx¿ 5g\. s'g} lsl;dsf] PnhL{ x'bf vf]sL nfUg ;S5.
:jf;k|:jf;sf] af6f]df s'g} aflx/L j:t'sf] k|j]zsf] sf/0fn] klg vf]sL nfUg ;S5. AofS6]l/of,
efO/;, kmª\u; -Fungus_ sf sf/0f :jf;k|:jf; k|0ffnLdf ;ª\qmd0f x'bf klg vf]sL nfUg
;S5. o;afx]s vf]sLsf cGo sf/0fx¿ klg x'g;S5g\. vf]sL /f]u geO{
s'g} /f]usf] nIf0f dfq ePsfn] vf]sL nfUbf vf]sLsf] cf}iflw vfg'eGbf vf; /f]usf] klxrfg u/L
;f] /f]usf] pkrf/ u/fpg' h?/L x'G5. t/ To;f] eP tfklg ahf/df vf]sLsf nflu eg]/ ljleGg
lsl;dsf cf}iflwx¿ kfOg5g\. oL cf}iflwx¿nfO{ # efudf af8]/ x]g{ ;lsG5. Cough Expectorant
;d"xsf] vf]sLsf] cf}iflwn] vsf/nfO{ lgsfNg] sfd u5{ elgG5, t/ oL cf}iflwx¿ k|efjsf/L
g} x'g\ eGg] s'/f xfn;Dd k|dfl0ft ePsf] 5}g. To:t} Cough Suppressants ;d"xsf vf]sLsf
cf}iflwn] vf]sLnfO{ bafpg] sfd u5{g\. To;}n] oL cf}iflwx¿ TolQs} vt/gfs x'g\, lsgeg] o;n]
/f]usf] nIf0fnfO{ bafpg] sfd u5{g\. To;sf/0f lrlsT;ssf] ;Nnfxljgf o; ;d"xsf vf]sLsf
cf}iflw ;]jg ug'{x'b}g. oL cf}iflwn] s]xL g/fd|f c;/x¿ -Side effects_ klg b]vf kg{
;S5g\. o;}u/L Mucolytic
agents ;d"xsf] cf}iflwn] vsf/nfO{ kftnf] agfp5. t/ of] cf}iflweGbf klg kfgLsf]
afkm lng' lgs} g} pkof]uL x'G5. vf]sL nfUbf kfgLsf] afkm k|of]u ugf{n] Expectorant h:t}
sfd u5{. To;sf/0f vf]sL nfUbf ;s];Dd cf}iflw vfg'x'b}g, a? To;sf] sf/0f klxrfg
ug'{k5{ / vf]sL lgsf] kfg{ ;fdfGotof kfgLsf] afkm g} pkof]uL ePsf]n] ahf/df kfOg] ljleGg
lsl;dsf cf}iflwx¿ vfg'eGbf tftf]kfgLsf] afkm k|of]u ug'{ g} /fd|f] x'g] s'/f
cf}iflwlj1x¿ atfp5g\. o:t} emf8fkvfnfsf]
;xL pkrf/ klg c? s'g} cf}iflw geO{ g'g, lrgL, kfgL -ORS ÷ hLjg hn, gjhLjg cflb_ g} ePsf]
s'/f cf}iflwlj1x¿ atfp5g\. t/fO{sf lhNnfdf Og?8 g]kfnn] u/]sf] ;j]{If0fcg';f/
emf8fkvfnf nfu]sf la/fdLnfO{ cf};t @=# j6f cf}iflwx¿sf] k|of]u / @& k|ltzt
la/fdLx¿nfO{ Ps jf ;f]eGbf a9L PlG6afof]l6sx¿ lbPsf] kfOPsf] 5. tL la/fdLx¿dWo] !$
k|ltztnfO{ dfq :t/Lo pkrf/ tflnd -STS_ cg';f/ pkrf/ u/]sf] kfOPsf] 5. jf:tjdf cf}iflw
;]jfsf] j:t' eP tfklg xfn of] Jofkfl/s j:t'sf ?kdf ahf/df cfPsfn] pTkfbs tyf laqm]tfx¿n]
a9L laqmL u/fpg k|rf/ ug]{, k|efjdf kfg]{, PseGbf a9L / cgfjZos ?kdf cf}iflw k|of]u ug{
;3fpg] u5{g\. cf}iflw cToGt} ;+j]bzLn j:t' xf]. o;n] Hofg lng klg ;S5 / arfpg klg ;S5.
To;sf/0f o;sf] ;xL ;b'kof]u ug]{ afgL a;fNg'k5{. cf}iflwsf] hyfefjL k|of]u :jf:Yosf nflu
xflgsf/s ePsf]n] o;sf] k|of]udf ;w}+ ;ts{tf ckgfpg'k5{. of] n]v
kmdf{:o"l6sN; xf]/fOhg ckm g]kfn (PHON) ;u ;Da4 cf}iflw ljz]if1 8f= s'd'bs'df/
sf?n], kmdf{l;i6x¿ /fwf/d0fk|;fb zfx, lzj sfsL{, ljdndfg >]i7, afa'/fd x'dfufO+{ /
efjf /fhe08f/L;u s'/fsfgL u/L tof/ ul/Psf] xf]. kmdf{:o"l6sN; xf]/fOhg ckm
g]kfn (Pharmaceutical Horizon of Nepal) cfd;~rf/nufot ljleGg k];fdf sfo{/t JolQmx¿nfO{
cf}iflwsf] ;xL ;b'kof]u ;DaGwdf tflnd lbg], hfgsf/L lbg], cf}iflwsf] k|of]u;DaGwdf
cWoogcg';Gwfg ug]{ u}/;/sf/L ;+:yf xf]. o; ;+:yfn] s]xL xKtfcl3 cfd;~rf/df sfo{/t
kqsf/x¿sf nflu o:t} sfo{qmd ;~rfng u/]sf] lyof]. k|:t'lt M nId0f clwsf/L |
| cfj/0f || syf || h+u axfb'/sf] Oltxf;@@ || :jf:Yo || sd}of k|s/0f || k|s[lt ;+/If0f || hfgsf/L || v]ns'b || cf}ifwLsf] k|of]u || af]gf]af || ;dfhnfO{ gkr]sf] ljjfx || Main | Home | |
| Send your comments and letters to the
editor at sadhana@mail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407.Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Sadhana may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. ABOUT US ADVERTISE WITH US CLICK HERE FOR PAST ISSUES |