mainlogo2.jpg (11011 bytes)

lj1fg k|ljlw

yubamanchlogo.jpg (5390 bytes)
Vol. 12 :: No. 11
Baishakh
April 18 - May 17,
2000

0N A TRIAL BASIS 
This page is still under construction....


lj1fg lzIf0fnfO{ ;lhnf] kfg]{ oGq

k|f]h]S6/ Ps j}1flgs oGqsf] gfd xf] . o;sf] k|of]u cfhsn ljZjsf ;Dk"0f{ d'n'sdf w]/yf]/ ePs} 5, t/ xfd|f] h:tf] u/La d'n'sdf eg] ;DkGg ;+3;+:yfdf dfq ;Lldt 5 . o;sf d'Vo sf/0f b'O{j6f 5g\ . klxnf] of] Hofb} dx+uf] ePsfn] ;a}n] k|of]u ug{ g;Sg' / bf];|f] o;sf] dxTj w]/}n] ga'‰g' xf] . oxfF oxL lj1fg lzIf0f ;fdu|Lsf]¿kdf cToGt dxTj k"0f{ dflgPsf] k|f]h]S6/sf] dxTj :jb]zd} ;lhnf] / ;:tf] :j¿kdf ljsl;t ug{ ;lsg] s'/fsf] s]xL hfgsf/L k|:t't 5 .

xfd|f] h:tf] u/La d'n'sdf lj1fg lzIff w]/} kl5 k/]sf] 5 . o;sf] d'Vo sf/0f k|of]ufTds ljlw jf k|bz{g ljlw lagf g} ljBfyL{nfO{ lj1fgsf jfSof+; 3f]sfpg' xf] . lj1fg lzIf0fdf k|of]ufTds ljlw lgtfGt cfjZos x'G5 . t/ o;sf] nflu rflxg] pks/0f / /;fogx¿ cToGt dxªf] kg{ hfg] x'Fbf of] ljlw ckgfpg zx/L If]qsf s]xL ;DkGg ljBfno afx]s c¿sf] nflu ;+ej eO/x]sf] 5}g . o:tf] cj:yfdf xfdLn] clnslt dfq Wofg lbg] xf] eg] klg xfdL :jb]zd} o:tf] oGq lgdf{0f ug{ ;S5f}+ . h;nfO{ k|f]h]S6/ elgG5 . :jb]zdf xfdL cfkm}n] lgdf{0f u/]sf k|f]h]S6/x¿ ;:tf] ;lhnf klg x'G5g\ . o; k+lQmsf/n] cfkm}n] cg';Gwfg u/L tof/ kf/]sf] k|f]h]S6/sf] gd"gf oxfF k|sflzt ul/Psf] 5 . o;nfO{ rnfpg cfofltt dx+uf k|f]h]S6/nfO{ h:tf] lah'nLsf] cfjZostf kb}{g .

;}4flGts ¿k/]vf M– k+lQmsf/ cfkm}n] lgdf{0f u/]sf] o; k|f]h]S6/ oGqsf] ;}4flGts ¿k/]vf o; k|sf/ 5 .

M= Concave Mirror
L= Lamp (Source of Light) - (Halogen Lamp) 50W, 100W
C= Condensing Lens - Palno Convex Lens
S= Tansperent Small Slide - Photo Graph of Object
P= Projection Lens - Which Produces Highly Magnified Figure

kmfObfM– o; oGqsf] ;xof]uaf6 lng ;lsg] kmfObf cglulGt 5g\ . To;df klg d'Vo ¿kdf lgDg kmfObf lng ;lsG5 .

– ef}uf]lns sf/0faf6 :yfgLo¿kdf b]Vg gkfOg] hgfj/, la?jf, r§fg OToflbsf] hLjGt /+lug t:jL/ cfˆg} sIff sf]7fdf dgdf]xs¿kdf ljBfyL{n] cjnf]sg ug{ ;Sg] 5g\ .

– o; k|lqmofaf6 ljBfyL{df k9fOk|ltsf] ?lr k|r'/ dfqfdf a9\g]5 .

– of] oGq ljB't ;]jf pknAw :yfgdf ljB'taf6 / gePsf] :yfgdf !@ ef]N6sf] ;fgf] Aof6«Laf6 klg rNg ;Sg] 5 .

– bzf}+ xhf/ kg]{ ljb]zL k|f]h]S6/df gePsf] lr:ofpg] k|lqmof (Cooling System) o;df pknAw x'g]5 .

– o;sf] d"No g]kfnsf lzIf0f ;+:yfsf] cfly{s Ifdtfn] wfGg ;Sg] x'g]5 .

– lau]|sf] v08df xhf/f}+ ?= vr{ ug'{kg]{ ljb]zL k|f]h]S6/sf] bfFhf]df o;nfO{ s]xL ;dodf k'gM lgdf{0f (Repairing) ug{ ;lsg]5 .

– ljBfnodf cfjZos kg]{ 7"nf kf]i6/ 6fFUg leQfsf] sdL x'g], k6\ofP/ /fVbf d';fn], sL/fn] laufg]{ / /fVg 7"nf] 7fpFsf] cfjZostf kg]{ x'Fbf :nfO8sf] k|of]uaf6 ;a} ;d:ofsf] xn x'g]5 .

– :nfO8 cfkm} klg tof/ ug{ ;lsg] / lsGg klg kfOg] x'Fbf b]vfpg] j:t'sf] ck|fKotf dx;'; x'g] 5}g .

– of] oGq ;:tf] dfq geO{ cfsif{s, xn'sf, bl/nf], ljB't / Aof6«Laf6 klg rNg] ePsfn] h'g;'s} :yfgsf] nflu klg pko'Qm x'g]5 .

– o;n] ljB't sd vkt ug]{ ePsfn] ljB't jf Aof6«Lsf] Operating Cost Go'g /xg]5 .

– lzIf0f ;+:yf afx]s NGO, INGO jf cGo ;+:yfsf] nflu klg of] pkof]uL x'g]5 .

sdhf]/ kIfM

pQm oGq sd ljB'lto Ifdtfsf] ePsf]n] hlt ;Sbf] a9L cFWof/f] sf]7fsf] h?/t kg]{5 .

– ;'/]Gb| l3ld/]


s]xL pkof]uL cfljisf/

3'dfpg] s'zg

sf/df r9\bf / sf/af6 cf]n+{bf z/L/df b'vfO{sf] sf/0f cK7\of/f] x'g] dflg;nfO{ ;'ljwf k'¥ofpg] p2]Zon] Ps la|l6; sDkgLn] 3'dfpg] s'zgsf] cfljisf/ u/]sf] 5 . sf/sf] l;6df ;Fu} /fVg ;lsg] o; s'zgnfO{ 3'dfpgf;fy l;6df a:g] ofqL :jtM aflx/tkm{ 3'Dg k'Ub5 / p;nfO{ cf]n{g ;lhnf] x'G5 . s'n @) 8n/ kg]{ o; s'zgnfO{ sf/sf] s'g} klg l;6df /fVg ;lsG5 .

kmf]x/af6 6fon ag]

6fon agfpg] Ps la|l6z sDkgLn] af6fdf kmfNg] ul/Psf] O{+§fsf] 6'qmfx¿ / 6'6]km'6]sf] df6fsf] efF8fs'8faf6 6fon agfpg] k|ljlw ljsl;t u/]sf] 5 . ;f] k|ljlw cg';f/ plNnlvt kmf]x/nfO{ w"nf] -kfp8/_ agfP/ Ps dha't 6fon agfpg ;lsG5 . o; pknlAwsf] nflu ;f] sDkgLnfO{ …OGefo/f]d]lni6 ckm Oo/Ú gfds k'/:sf/ ;d]t k|bfg ul/Psf] 5 . Pr P08 cf/ hf]G;g 6foN; gfds o; sDkgLn] k|ltjif{ o; sfddf kfFr xhf/ 6g df6f]sf] ;f] kfp8/ vkt ub}{ cfPsf] 5 . h;af6 p;n] cg]s lsl;dsf] 6fon agfO{ lgdf{0f sfo{df ;xof]u k'¥ofpFb} cfPsf] 5 . o;eGbf cl3 pQm kl/df0fsf] kmf]x/ tx nfpg dfq a;]{lg b'O{ nfv %) xhf/ kfp08 vr{ x'g] ub{Yof] .

k|lt306f ^%) ls=dL= s'b\g] sf/

k|lt306f ^%) lsnf]dL6/;Dd rNg ;Sg] sf/sf] s'/f] ;'Gbf xfdLnfO{ cfZro{ nfUg ;S5 . t/ oxfF b]lvPsf] df5fsf] cfs[ltsf] sf/ To:t} ultsf] sf/ xf] . #) km'6 nfdf] Na'j8{ gfds o; sf/nfO{ 8f]gfN8 SofDkj]n gfds 8«fOe/n] n]s cfk;{ gfds :yfgdf ;g\ !(^$ df k|lt306f ^% ls=dL=sf] ultdf s'bfP/ sLlt{dfg sfod u/]sf lyP . cfhsfn klg ;f] sf/n] ;f]xL ultdf s'b\g] sfd ub}{ cfPsf] 5 .

sfF8f lemSg] ;lhnf] k|ljlw

aflx/ clnslt klg gb]lvg] u/L z/L/sf] leqL c+udf 3';]sf] sfF8f lgsfNgsf] Ps o:tf] DoflUg kmfOª 6\jLh/sf] ljsf; ePsf] 5 . h;n] If0fe/d} sfF8fsf] ;d:of xn ub{5 . ljz]if lsl;dsf] DoflUg kmfOª l;;f nufOPsf]n] o; 6\jLh/n] leq wl:;Psf] sfF8f lgsfNg ;xof]u k'¥ofpF5 . of] On]S6«f]lgs O:6'd]06; b]vefn ug]{ h:tf] dl;gf] sfd ug]{ dflg;nfO{ a9L pkof]uL x'g] atfOG5 .

k|:t'lt M t'n;L l/dfn


cd]l/sL s]xL cGtl/If cg';Gwfg

– cGtl/Ifdf ofg k7fpg k|of]; ug]{ klxnf] JolQm cd]l/sL gful/s Robert H. Goddard x'g\ .

– cd]l/sfn] % d] !(^! df klxnf] cGtl/If ofqLsf]¿kdf g};}lgs Pnfg ;]kf8{nfO{ k7fPsf] lyof] .

– ;g\ !(^! d] % df cd]l/sL cGtl/If ofqL Pnfg ;]kf8{ ds{/L SofK;'ndf a;]/ % ldg]6;Dd ef/lxg cj:yfdf /x]sf lyP .

– ;g\ !(&# d] !$ df cd]l/sfåf/f cGtl/Ifdf k7fOPsf] :sfO{Nofj ;a}eGbf 7"nf] / kl/is[t lyof] .

– ;+o'Qm /fHo cd]l/sfn] k|If]k0f u/]sf] :sfO{Nofj ;g\ !(&( h'nfO{ !! df lxGbdxf;fu/df v;]sf] lyof] .

– cd]l/sL k|yd dlxnf cGtl/If ofqL :ofnL /fO8 ;g\ !(*# h'g !( df Rofn]Gh/ ofgaf6 cGtl/Ifdf uPsL lyOg\ .

– cGtl/Ifdf hfg] cd]l/sL bf];|f] dlxnf Sofyl/g ;'lnefg x'g\ . pgL ;g\ !(*$ sf] cS6f]j/df cd]l/sL ;6n Rofn]Gh/ ofgaf6 cGtl/Ifdf uPsL lyOg\ .

– ;j{;fwf/0f JolQmx¿af6 cGtl/Ifdf hfg 5gf}6 x'g] JolQm cd]l/sL lzlIfsf lqmi6f Dofs]lnkm x'g\ .

– ;g\ !(*^ hgj/L @* df cd]l/sL cGtl/If ofg Rofn]gh/ b'3{6gfu|:t ePsf] xf] . pQm Rofn]Gh/ ofg b'3{6gfdf kg]{ b'O{ dlxnf cGtl/If ofqLx¿ lqmi6f Dofs]lnkm / h'l8o /]lhu x'g\ .

– ;g\ !(*^ df b'3{6gfu|:t ePsf] Rofn]Gh/ ofg x]nLsf] k'R5]|tf/fsf] af/]df cWoog ug{ hfg nfu]sf] lyof] .

– ;+o'Qm /fHo cd]l/sfn] …Pkf]nf]Ú ofgsf] gfd lu|; b]jtf …Pkf]nf]Ú sf] gfdaf6 /fv]sf] xf] .

– j[x:klt u|xsf] cg';Gwfgsf] nflu cd]l/sfn] k7fPsf] cGtl/If ofg …kfof]lgo/–!)Ú xf] .

– ;+o'Qm /fHo cd]l/sfåf/f lgld{t ofg …EjfOh/Ú n] st}klg g]/f]lsOsg ;Dk"0f{ k[YjLsf] p8fg k"/f u/]sf] lyof] . pQm ofgn] $@ xhf/ @@% lsnf]dL6/ ofqf k"/f u/]sf] lyof] .

– ;g\ !(^@ df ;+o'Qm /fHo cd]l/sfsf j}1flgsx¿n] cGtl/Ifdf Eno gfdsf] lrDkf~hL k7fPsf lyP .

– ;g\ !(@( df cd]l/sL vuf]nljb\ O=kL= xAann] xhf/f}+ tf/fk'~hx¿af6 cfO/x]sf] k|sfzsf] j0f{k6sf] ljZn]if0faf6 a|Xdf08sf ;a} k'~hx¿ k/:k/af6 emg–emg\ 6f9f x'Fb} 5'l§b} 5g\ cyf{t\ a|Xdf08 cfkm} Psgf;;Fu rf/}lbzftkm{ k|;fl/t x'Fb}5 eGg] s'/f :yflkt u/]sf lyP .

– ;+o'Qm /fHo cd]l/sfn] # hgj/L !((( sf lbg d+un u|xsf] cWoog ug{ Mars Polar Lander gfds cGtl/If ofgnfO{ 8]N6f–@ gfdsf] /s]6åf/f k|If]k0f ul/Psf] 5 . o; cGtl/If ofgdf Mars Climate Orbiter gfdsf] oGq h8fg ul/Psf] 5, h;n] cGtl/Ifsf] Oltxf;df klxnf] k6s csf]{ u|xdf uP/ ToxfFsf] hldg vgL hldgleq k;]/ To; hldgsf] cWoog ul/ k[YjLdf /]l8of] ;Gb]z k7fpg] sfo{ ug]{5 .

– ;a}eGbf j[4 cGtl/If ofqLsf]¿kdf Ps gofF sLlt{dfg :yflkt ub}{ cd]l/sL cGtl/If ofqL hf]g Un]g && jif{sf] pd]/df ;+o'Qm /fHo cd]l/sfåf/f ;g\ !((* cS6f]a/ @( df k|If]k0f ul/Psf] cGtl/If ofg …:k]; ;6n l8:se/LÚ df a;]/ cGtl/Ifsf] ofqfdf lgl:sP . pgn] o; cl3 klg ;g\ !(^@ df cGtl/Ifsf] ofqf u/]sf lyP .

;+sns M s[i0f e'h]n


n]p j}slNks OGwgsf] ;|f]t aGg ;Sg]

ljZjsf k|foM /fi6«x¿n] ;jf/L k|b"if0fnfO{ :j:y jftfj/0fsf] d'Vo zq'sf] ¿kdf dfGb} cfP tfklg /fi6«x¿n] o;nfO{ k"0f{ lgd"{n ug{ ;ls/x]sf] 5}gg\ . cTolws ;jf/Lsf] rfk tyf cf}Bf]lusLs/0fn] ubf{ s'g} lbg k[YjLdf kfOPsf] k|fs[lts OGwg k"0f{¿kdf ;dfKt gxf]nf eGg ;ls+b}g t/ o;sf] ljsNksf] ¿kdf clxn] gofF k|ljlwnfO{ leTofpg yflnPsf] 5 . k]6«f]lnod kbfy{ ldtJooL, ;/n / ;j{;'ne agfpg ;lsG5 eGg] ljifodf klg vf]h cg';Gwfg eOg}/x]sf] 5 . t]n tyf k|fs[lts UofF; ;dfKt ePdf xfO8«f]hg UofF; Ps /fd|f] OGwg x'g;Sg] b]lvPsf] 5 . t/ o;nfO{ sd d"Nodf s;/L pTkfbg ug]{ eGg] ;d:of eg] cem} /lx/x]sf] 5 .

j}1flgsx¿n] xl/of] PNuL-n]p_ df k|r'/ dfqfdf xfO8«f]hg pTkfbg ug]{ Ifdtf /x]sf] s'/f xfn} kQf nufPsf 5g\ . j}1flgsx¿ ;fdfGo kf]v/L tyf hnfzodf x'g] xl/of] n]pnfO{ k|of]u u/L xfO8«f]hg pTkfbg u/]/ OGwgsf] ljsNksf]¿kdf k|of]u ug]{ k|of;df 5g\ . ljZjsf] h'g;'s} efudf kfOg] xl/of] PNuLdf kfgL / k|sfznfO{ xfO8«f]hgdf kl/jt{g ug]{ 7"nf] Ifdtf xG5 eGg] s'/f j}1flgsx¿n] kQf nufPsf 5g\ eg] PNuLnfO{ cfjZostf cg';f/ xfO8«f]hg pTkfbg ug{ nufpg] Pp6f gofF tl/sfsf] vf]hL klg u/]sf 5g\ . sfd gnfUg] o:tf] n]p nufot kfgL ;d]tsf] k|of]uaf6 pTkfbg ul/g] xfO8«f]hgsf] pkof]uaf6 jftfj/0fLo k|b"if0f klg x'g]5}g . csf]{tkm{ o;af6 k|;:t xfO8«f]hg pTkfbg x'g] ;+efjgf klg b]lvPsf] 5 .

k[YjLdf ;jf{lws kfOg] k|frLg k|fs[lts jg:kltsf]¿kdf lrlgg] n]pdf b'O{ a]Un} k|sf/sf jftfj/0fdf ;lhn} afFRg;Sg] c;fwf/0f Ifdtf /x]sf] x'G5 eGg] wf/0ff Soflnkmf]lg{of ljZjljBfnosf tfl;cf] ldN;sf] 5 . ha xfjf / k|sfzdf PNuL pd|G5, To;n] cGo jg:kltn] h:t} k|sfz ;+:n]if0f lqmof ckgfpF5 . o:tf] lsl;dsf] k|lqmofdf k|sfz, kfgL / sfj{g8fOcS;fO8nfO{ clS;hg / afFRgsf nflu cfjZos /f;folgs tTjx¿df jg:kltn] kl/jt{t ub{5 . t/, ha n]pnfO{ k|d'v ;Nkm/af6 al~rt ul/G5 / clS;hgljgfsf] jftfj/0fdf afFRg afWo ul/G5, ta afFRgsf nflu o;n] a}slNks hLjgz}nL ckgfpF5 . o; k|lqmofaf6 n]pn] xfO8«f]hg pTkfbg ug]{ ldN;sf] wf/0ff 5 . pgsf cg';f/ oxL j}slNks afFRg] hLjgz}nLaf6 n]p nfvf}+ jif{b]lv clS;hg / ;Nkm/ljgf g} afFRb} cfPsf] 5 h'g cj:yfdf cGo jg:klt afRg] ;Defjgf x'Fb}g .

o; k/LIf0fsf a]nf n]psf sf]zx¿nfO{ ;fwf/0f tl/sfn] ljsf; ul/Psf] lyof] eg] n]pnfO{ k|sfz, kf}li6stTj / kfgL lbOPsf] lyof] . o:tf] lsl;dsf] jftfj/0fdf bzf}+ nfv ;+Vofdf gofF sf]z tof/ ePsf lyP . To;kl5 xfO8«f]hg pTkfbg ug]{ hLjgz}nL ckgfpg afWo ug{ cg';Gwfgstf{x¿n] PNuL cyf{t n]pnfO{ ;Nkm/ / clS;hg lbg aGb u/]sf lyP . @) 306fleqsf] cjlwleq n]pn] cfˆgf] hLjgz}nL kl/jt{g u¥of] / clS;hgsf] abnf xfO8«f]hg pTkfbg z'? ug{ yfNof] . jftfj/0fsf] b[li6sf]0fdf xfO8«f]hg UofF; cGo OGwgsf] t'ngfdf z'4 tyf k|b"if0fd'Qm dflgG5 . Ps ln6/ PNuL -n]p_ af6 tLg ldlnln6/ xfO8«f]hg pTkfbg ug{ ;lsg] >L ldN;sf] wf/0ff 5 .

– ;+uLtf >]i7


lj1fg k|ljlwsf s]xL gofF pkxf/

ljgf 8«fOe/ uf8L rNg] M hfkfgL s]xL sDKo'6/ OlGhlgo/x¿n] ljgf 8«fOe/ sf/ rnfpg] ;ˆ6j]o/sf] cfljisf/ u/]sf 5g\ . :df6{ 8«fOe/ gfds o; ;ˆ6j]o/nfO{ s'g} sf/sf] 8]sdf lkm6 ul/Psf] sDKo'6/df xfn]/ rfn' ugf{;fy s'zn rfnsn] h:t} uf8L rnfpg yfNg]5 . o;n] oftfoftsf] k"/f lgod kfng ub}{ sf/sf] ultnfO{ 36fpg] / a9fpg] klg ub{5 .

cGwfn] b]Vg] rZdf M– hd{gLsf OlG:6Ro'6 ckm OGkmfl6{S;sf 8f= :j]g p6s]n] Ps o:tf] sDKo'6/Ls[t rZdf agfPsf 5g\, h;n] ;–;fgf b'O{ Sofd]/fsf] ;xfotfn] cGwfsf] cfFvfsf] /]l6gfdf Wjlg ;+s]tsf] dfWodaf6 ;dfgsf] k|:6 t:jL/ agfpg ;S5 . h;sf] sf/0f cGwfx¿ cf+lzs¿kdf s'g} klg rLh b]Vg ;Sb5g\ .

d'6'sf] xfn atfpg] sldh M– Sofgf8fsf s]xL OlGhlgo/x¿n] lrlsT;snfO{ /f]uLsf] d'6'sf] xfn atfpg] jfof];]G;/o'Qm sldh ljsl;t u/]sf 5g\ . o; d]lzg sldhsf] cu|efudf nufOPsf] hLj ;Dj]bL ;]G;/n] dflg;sf] z/L/sf] /Qmrfk, k'/fgf] la/fdLsf] Oltxf;, ;s{/fsf] dfqf, tgfj, tfkdfg, kIff3ft cflbsf] hfgsf/L cfkm"df nufOPsf] dlg6l/ªsf] ;xof]uaf6 lrlsT;snfO{ lbg ;Sb5 .

:d/0fzlQm a9fpg] ;fa'gM– lkmgNof08sf 6'hf] dfO08 k/j/ l/;r{ ;]06/sf cWoIf k|f]= ;fOg]h dfs{n] :kfO{ jg gfds :d/0f zlQm a9fpg] ;fa'g agfPsf 5g\ . ;fs]h cDn clws x'g] o; ;fa'gn] g'xfPkl5 dg zfGt / Psfu| x'G5 . kmn:j¿k dflg;nfO{ k9\g n]Vg clws dg nfUb5 / p;sf] :d/0fzlQmnfO{ klg a9fpF5 .

cfsfzdf p8\g] s';L{ M– rLgsf] of+u ;L Sofg OlG:6Ro'6 ckm On]S6«f]lgS;sf j}1flgs lkmnjStn] s';L{sf] cfs[ltsf] ;ft km'6 nfdf] / tLg km'6 rf}8f v'nf x]nLsf]K6/ agfPsf 5g\ . #÷$ hgf ofqL a;]/ !)) lsnf] ld6/;Dd dfly cfsfzdf p8\g ;Sg] o; x]nLsf]K6/df clS;hgsf] l;ln08/ h8fg ul/Psf] x'G5 . h;nfO{ cfjZostfg';f/ ofqLx¿n] k|of]u ug{ ;Sb5g\ .

dfgl;s t/ªaf6 lah'nLM– lah'nLsf] sdL xn ug{sf] nflu ci6]«lnofsf j}1flgsx¿n] dfgl;s t/ªaf6 lah'nL pTkfbg ug{ ;Sg] k|ljlw ljsl;t u/]sf 5g\ . pgn] dflg;sf] dl:tisdf b'O{ On]S6f]8 nufO{ Ps PlKnkmfo/ / 6«fG;ld6/ hf]8]/ ljB't oGqnfO{ ;kmntfk"j{s rnfPsf 5g\ . j}1flgs 8f= n]G; js{kn] ln8 vf]/h gfds pks/0fsf] ;xof]uaf6 dfgl;s t/ªnfO{ lah'nLdf abn]/ df]6/ h:tf] ef/L oGq rnfpg] sfdsf] ;fj{hlgs k|bz{g l;8gLsf] nG; Plnhfj]y ;efegdf ul/;s]sf 5g\ .

/]nsf] 8«fOe/nfO{ p7fpg] rZdf M– /flt rNg] /]nsf] 8«fOe/x¿sf] cfFvf emklsP/ obfsbf eo+s/ /]n b'3{6gf x'g] u/]sf] ;a}nfO{ yfxf 5 . To;}n] To:tf /]n b'3{6gf /f]Sgsf] nflu hd{gLsf s]xL j}1flgsx¿n] /]n rfnsx¿n] /flt /]n rnfpFbf nufpg] Ps lsl;dsf] k|sfz /f]ws rZdf agfPsf 5g\ . o;n] pgLx¿sf] cyf{t\ /ftL uf8L rnfpg] rfnsx¿sf] cfFvf emklsP klg !) ;]s]08leq} s8f zAbdf ;fO/g ahfP/ p7fpg] ub{5 . olb ;fO/g aHbf klg 8«fOe/x¿sf] lgb|f v'n]g eg] cyf{t\ pgLx¿ p7]gg\ eg] uf8Ldf nufOPsf] :jrflnt k|0ffnL :jtM aGb x'g k'Ub5 . To;}n] ca hd{gLsf /flq rNg] /]n rfnsnfO{ k6s k6s ljz]if k|sf/sf] k}bn bafP/ cfˆgf] lgb|f eufpg] ug{ gkg]{ ePsf] 5 .

;+uLtdo afy?dM– Go"of]s{ ljZjljBfnosf j}1flgsx¿n] ;+uLtn] dflg;sf] z/L/ :j:y /fVb5 / slAhot eufpF5 eGg] hfgsf/L k|sfzdf NofPkl5 ToxfF ;+uLtdo afy?dx¿ aGg yfn]sf 5g\ . xfn;Dd cd]l/sf, k|mfG;, Sofg8f, :jL6\/Nof8 / lgb/Nof08df u/L Ps xhf/eGbf a9L ;+uLtdo afy?d alg;s]sf 5g\ .

d+unu|xdf clS;hg aGg] M– csf]{ u|xdf dfgj a:tL a;fpg clS;hgsf] d'Vo ;d:of /x]sf] tYo k|dfl0ft ePkl5 gf;fsf j}1flgs Xo'6g s] hf]G;g :k]; ;]06/sf] Ps r]Da/df clS;hg agfpg ;kmn ePsf 5g\ . ;f] r]Da/sf] jftfj/0f d+unu|xsf] afXo jftfj/0f cg's"n ePsf]n] o;af6 d+unu|xdf clS;hg agfpg ;lsg] ljZjf; a9]sf] 5 . k[YjLsf] jftfj/0feGbf %) u'0ff sd 3gf r]Da/df (% k|ltzt sfa{g8fOcS;fO8 UofF; / tfkdfg ;"IdeGbf ^) l8u|L sd ePsf] :yfgdf clS;hg agfpg] gf;fsf csf{ j}1flgs 8]la8 SofKng eGb5g\ –æ;g\ @)!# ;Dddf d+unu|xdf clS;hg agfpg ;lsg] cg'dfg 5 . o;af6 cGtl/Ifdf dfgj a:tL a;fpg] of]hgfn] l5§}g} d"t{¿k kfpg] ljZjf; a9\g yfn]sf] 5 .Æ

k|:t'lt M uf]laGb ;fksf]6f


lj1fg / k|ljlwsf] If]qdf @! ;f}+ ztfAbL slxn] s'g <

@! ;f}+ ztfAbLdf lj1fg / k|ljlwsf] If]qdf k|z:t ljsf; x'g] j}1flgsx¿n] k"jf{g'dfg nufPsf 5g\ . oxfF o;} af/] s]xL hfgsf/L k|:t't ul/Psf] 5 .

;g\ @))) M h]g]l6s OlGhlgol/+usf] cg';Gwfgdf xfl;n x'g] ;kmntfaf6 …hLg y]/fkLÚ / …ODo'gf]y]/fkLÚ sf] ;+o'Qm k|of]u eO{ SofG;/ h:tf] c;fWo /f]usf] ;d]t ;/n / k|efjzfnL pkrf/ c;Dej x'g]5 .

;g\ @))! M 3/leq /x]sf] leQfsf] s'g} klg efudf ;lhn};Fu 6f+Ug ldNg] s/La ! dL6/ nfdf] l:sg ePsf] 6]lnlehgsf] ljsf; x'g]5 . o; lsl;dsf] 6]lnlehgsf] l:sg jf kbf{ aGb /xFbf jf k|of]hg gePsf] cj:yfdf klg o;nfO{ Pp6f cfsif{s snfs[ltsf]¿kdf b]lvg] 5 .

;g\ @))# M ljZjdf xfn Jofks¿kdf k|rng a9\b} uO/x]sf] df]afOn kmf]gdf klg kbf{ jf l:qmg ;lxtsf] lel8of] Sofd]/f h8fg ul/g]5 . h;sf] k|of]uaf6 dflg;x¿ 3/ jf cGoq /xFbf ;d]t ;lrq s'/fsfgL ug{ ;Sg]5g\ .

;g\ @))% M ;lqmo jf …PS6Le sG6]S6 n]G;Ú OG6/g]6;Fu} hf]l8P/ /xg] ePsf] x'Fbf o;sf] k|of]ustf{n] cfˆgf] cfFvf gvf]lnsg} Od]n k9\g / ljZjJofkL j]j–;fO6df ;Dk]|lift 1fg–lj1fgsf ;"rgfx¿ ;lhn};Fu k9\g / b]Vg ;Sg]5g\ .

;g\ @))^ M dflg;n] nufpg] Pp6f o:tf] jftfg's'lnt ;6{ jf sdLhsf] lgdf{0f x'g]5, h;nfO{ nufpgfn] udL{df :jtM 708f / 708Ldf Gofgf] dx;'; ug]{5g\ . :d/0f /xf];\ o; lsl;dsf] ;6{ jf sldh nufpg] JolQm tgfju|:t ePsf] cj:yfdf o;n] r]tfjgL ;"rs ;+s]t ;d]t lbg]5 .

;g\ @))& M Pp6f o:tf] sf/ jf df]6/sf] lgdf{0f x'g]5 h'g …PlG6 sf]lnhg /f8f/Ú cyf{t\ 7Ss/ k|lt/f]ws /f8f/åf/f ;';lHht x'g]5 . ;fy} sf/df Ps o:tf] sDKo'6/ klg h8fg ul/Psf] x'g]5 h;sf] ;xfotfaf6 rfns b"3{6gf/lxt lsl;daf6 sf/ rnfpg k"0f{tof ;Ifd x'g]5 . o;sf] sf/0fdf sDKo'6/n] uf8L rnfpg] qmddf ePsf] ;fgf]eGbf ;fgf] uNtLx¿ klg ;xh} kQf nufpg]nfO{ dflgPsf] 5 .

;g\ @)!) M Pp6f o:tf] /f]af]6sf] lgdf{0f x'g]5 h;sf] :jefj jf k|s[lt kfNt' hgfj/sf] h:tf] x'g]5 . cyf{t\ of] /f]af]6 cfˆgf] dflnssf] cg'xf/ / :j/ yfxf kfpg k"0f{tof ;Ifd x'g]5 . ;fy} gf]s/n] h:t} o; /f]af]6n] klg cfˆgf] dflnssf] ;a} sfd ;DkGg ug]{5 .

;g\ @)!% M dflg;df nfUg] k|foM ;a}h;f] /f]ux¿sf] lgbfg …hLg y]/fkLÚ dfkm{t ul/g]5 .

;g\ @)!& M j}1flgsx¿ d+un u|xdf kfOnf 6]Sg ;kmn x'g]5g\ . ;g\ @)$$ ;Dddf t ;DejtM ToxfF Pp6f :yfoL snf]gLsf] lgdf{0f ug{ klg j}1flgsx¿ ;kmn x'g]5g\ .

;g\ @)@) M ;g\ @)@) ;Dddf Ps o:tf] jfo'ofgsf] lgdf{0f x'g]5, h'g !))) ofq'x¿nfO{ af]s]/ % xhf/ lsnf]dL6/sf] b"/L;Dd ( ;o lsnf]dL6/ k|lt306fsf] ultn] s'b\g ;Ifd x'g]5 .

;g\ @)@@ M k|of]uzfnfdf dfgj e'|0f ljsl;t ug]{ k|lqmof z'? x'g yfNg]5 .

;g\ @)@% M dfgj dl:tis;Fu k|ToIf ;DaGw /xg] u/L sDKo'6/sf] lgdf{0f ul/g]5 . h'g sDKo'6/n] dflg;sf] ;f]r–ljrf/ Pj+ lrGtg cg'¿k cfˆgf] k|ltlqmof lbg]5 . cyf{t\ dflg;n] rfx] cg';f/sf] hfgsf/L sDKo'6/n] :jtM pknAw u/fpg]5 .

;g\ @)#) M j}1flgsx¿ s[lqd¿kn] kmf]S;f], d[uf}nf, sn]hf] h:tf c+ux¿ agfpg ;kmn x'g]5g\ . s[lqd lgdf{0f ug]{ s]xL xb;Dd ;kmn eO;s]sf j}1flgsx¿ ca s[lqd cfFvf lgdf{0f ug{ klg ;kmn x'g]5g\ .

;g\ @)$) M ljsl;t d'n'sx¿df k|fs[lts j:t'x¿af6 ljB't pTkfbg ug{sf nflu …Go'lSno/ ˆo'hg k|ljlwÚ sf] k|of]hg ul/g]5 .

;g\ @)$$ M j}1flgsx¿n] Ps o:tf] dfOqmf]:sf]lks /f]af]6sf] lgdf{0f ug]{5g\ h;n] cfˆg} ;"Id cfs[lt ;d]t k'gM pTkfbg ug{ ;Sg]5 .

;g\ @)%) M :jf:Yo lj1fgdf x'g] rdTsfl/t pknlAwsf sf/0f dflg;sf] cf}ift cfo'df pNn]vgLo j[l4 x'g k'uL !$) b]lv !%) jif{;Dd hLljt /xg ;Sg]5 .

– /fh]3dfg s]=;L=


ANofs xf]n M s] xf] s;/L aG5 / s] u5{ <

lj1fg / k|ljlwn] km8\sf] dfg]{ qmddf la;f}+ ztfAbL xfd|f nflu hlt pTkfbgzLn, sf}t'xndo / ljgfzsf/L /Xof] TolQg} k|lt:klb{ klg . oxL ztfAbLd} cfOG:6fOg h:tf o'u k'?ifx¿sf sfo{ sf}zntf b]Vg kfOof] eg] cGtl/If If]qdf ePsf vf]hn] ;+;f/nfO{ g} rlst t'Nofof] . oxL vf]hsf] ;]t'sf]¿kdf ;g\ !(^( sf] jif{ /Xof], h;n] xfdLnfO{ …ANofs xf]nÚ lrgfof] . zflAbs cy{ …sfnf] KjfnÚ x'g] Black Hole cflv/df s] xf] t < of] aG5 s;/L < st} ;"o{ klg ANofs xf]n aGg]t x}g < cfpgf];\ oxfF oL / o:t} cGo lh1f;f d]6fpg] sf]lz; u/f}+ .

cfsfzdf km}lnPsf cgluGtL tf/fx¿ pmhf{sf e08f/ x'g\ . To;df klg ;"o{nfO{ t pmhf{sf] dxfg\ ;|f]t g} dfGg ;lsG5 . ;"o{sf] s]Gb|df ;ft xhf/ 6g xfO8«f]hg k|lt ;]s]08 x]lnoddf ¿kfGt/0f eO/x]sf] x'G5, h;nfO{ gflesLo clelqmof (Nuclear Fusion) elgG5 / o;}sf] kl/0ffd :j¿k lgl:sPsf] tfk zlQm g} ;"o{ nufot cGo tf/fx¿sf pmhf{sf] k|d'v ;|f]t xf] .

s'g} klg tf/fsf] cl:tTj Tof] a]nf;Dd /xG5 ha;Dd leqL rfk (Internal Pressure) / aflx/L u'?Tjfsif{0fsf] k|efj a/fa/ / ljk/Lt lbzfdf /xG5g\ . t/ gflesLo clelqmof rln/xFbf x]lnodsf k/df0f'x¿ qmdzM sfa{g / clS;hg h:tf ef/L tTjdf ablngfsf sf/0f xNsf tTjx¿df ck]Ifs[t 9+uaf6 pmhf{ pTkGg x'g g;Sg] l:ylt pTkGg x'Fbf tf/fx¿sf] gflesLo zlQm ;dfKt x'g hfG5 / logLx¿sf] pHofnf] ;d]t x/fpg] l:ylt aGb5 . kmn:j¿k leqL bafjdf hlt sdL cfpg yfN5 . Tolq g} aflx/L u'?Tjfsif{0fsf] k|efj xflj x'g yfNb5 / tf/fx¿sf] cfsf/ ;+s'lrt x'Fb} hfG5 .

o;/L tf/fx¿sf] cfsf/df ;+s'rg 36fpg On]S6«f]gn] d'Vo e"ldsf v]Nb5 . tyflk b"/aLgaf6 b]lvg] tL lk08x¿sf 3gTj cTolws a9L x'G5 . of] s'/fsf] cg'dfg of] tYoaf6 nufpg ;lsG5 ls tf/fsf] Ps rDrf efusf] ef/ nueu Ps xhf/ 6g hlt x'g hfG5 . o:tf] lk08nfO{ XjfO6 8\jfkm{ (White Dwarf) elgG5 .

csf]{ l:yltdf olb ;+s'lrt eO/x]sf] tf/fsf] b|Jodfg ;"o{sf] ef/;Fu @=& b]lv # u'0ff;Dd eof] eg] tf/fdf On]S6«f]gsf] bafjn] qmlds¿kaf6 v'Drb} hfg] k|lqmof /f]Sg ;Sb}g . o;/L nuftf/ v'Drb} hfg] tf/fsf] 3gTj c¿ a9L x'G5 / cem On]S6«f]g / gflessf] 7Ss/n] ubf{ Go"6«f]gsf] ;+Vofdf j[l4 eO{ cGttf]uTjf !%–@) dfOn;Dd Jof; ePsf Go"6«f]g tf/f (Newtron Star) sf] hGd x'G5 .

t];|f] l:yltdf olb ;+s'rgzLn tf/fsf] b|Jodfg ;"o{sf] ef/;Fu #–% u'0ff x'G5 eg] To;nfO{ v'Drgaf6 /f]Sg ;Dej x'Fb}g . kmn:j¿k tf/f cToGt} 3lge"t x'Fb} hfG5 . cToGt} Go'g leqL rfk / eLif0f u'?Tjfsif{0f ansf] ;fdf~h:otf gldNbf b[io hut\af6 qmdzM tf/fx¿ cf]em]n x'g'kg]{ l:ylt ;[hgf x'G5 . o;/L tf/fx¿sf] k"j{ :yfgdf h] hlt 7fpF afFsL /xG5, To;}nfO{ Black Hole elgG5 . clg, uf]nf] cfs[lt ePsf] Black Hole sf] kl/lwnfO{ 36gf lIflth (Event Horizon) elgG5 .

gflesLo clelqmof ;dfKt eP/ ;"o{ v'Drbf v'Drb} k[YjLsf] hqf] cfsf/df cfPkl5 klg On]S6«f]gx¿ To;sf] leqL rfknfO{ sfod /fvL …ANofs xf]nÚ aGgaf6 arfpg ;kmn x'G5g\ . gofF cWoogaf6 s] s'/f hfgsf/Ldf cfPsf] 5 eg], Tof] lk08 dfq} …ANofs xf]nÚ aGg ;S5 h'g ;f}o{ lk08sf] #–% u'0ff x'G5 . o;/L ;"o{ slxNo} klg …Black HoleÚ aGg ;Qm}g .

ANofs xf]n cfsfzsf] To:tf] kl/;/df x'G5 h;df kbfy{ k|j]z ug{ t ;S5 t/ lg:sg eg] ;Qm}g . ;fdfGo ef}lts zf:qsf] lgodfg';f/ s'g} klg j:t' b]Vgsf] nflu To; j:t'af6 k|sfz k/fjt{g x'g kb{5 . t/ …Black HoleÚ n] t lk08x¿ dfq} x}g, k|sfznfO{ ;d]t pDsg lb+b}g eg] o;nfO{ b]Vg ;Sg] t s'/} ePg . To;}n] of] sfnf] b]lvG5 . h;/L kL/f] s'g} :jfb x}g, To;/L g} sfnf] klg s'g} /+u xf]Og . To;}n] Black Hole sf] jf:tjdf s'g} /+u g} x'Fb}g .

…ANofs xf]nÚ af6 s'g} klg j:t' lg:sgfsf nflu To;sf] ult k|sfzsf] eGbf a9L x'g'k5{, h'g ;fdfGo cj:yfdf k6Ss} ;Dej 5}g . To;sf/0f Black Hole af6 lk08 hGdfpg c;fdfGo em} nfU5 . sNkgf u/f}+ ls s'g} Black Hole df lg/Gt/ kbfy{ eb}{ uof] eg] s] xf]nf < :jefljs oxL nfU5 ls o;sf] 36gf lIflthsf] kl/lw ha el/G5 ta of] Pp6f ljzfn cfsfzLo lk08 aGb5 . t/ /dfOnf] s'/f s] eg] o;df ;f/f a|Xdf08 g} xflnlbof] eg] klg 36gf lIflthsf] l;dfgf s]xL cjZo 36\g ;S5 t/ klg of] Pp6f …ANofs xf]nÚ g} /lx/xG5 .

– bLks /]UdL, s6'~h]–*, wflbª


| cfj/0f kl/ro || k|ltqmLof || k|]/s k|;ª\u || vf]h÷ljz]if || d'Qms || hfgsf/L || ;DkfbsLo || zf:q || /fhlglts || Pltxfl;s JolQmTj || of]u || hLj hGt' || uf]/vfkq || :jf:Yo || ljrf/ || :yfg kl/ro || hLjg bz{g || lj1fg k|ljlw || clGtd kftf]] || v]ns'b ||


Send your comments and letters to the editor at gopa@mos.com.np
1999 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL.   Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on Yuwamanch may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US. CLICK HERE FOR PAST ISSUE ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP