|
k|ltkIfsf]
cfGbf]ng ;8sd} cNdlng] k|d'v k|ltkIfL bn g]skf Pdfn]sf g]tfx?n]
;/sf/l;t jftf{ g} gug]{ 3f]if0ff u/] tfklg ;/sf/n] Pdfn] ;lxt ;Dk"0f{ k|ltkIfL bnnfO{
b]zsf hNbfaNbf ;d:ofx?sf] ;dfwfg Pjd\ ;xdlt / Pstfsf jftfj/0f lgdf{0fsf nflu 5nkmn ug{
lgDTofpg] ePsf] 5 . ^ jfd ;d"xsf] rSsfhfd tyf /fk|kfsf] s]Gb|Lo ;ldltsf] a}7s
gePsf] eP ;DejtM cfh} of] jftf{sf] >[+vnf z'? x'g] lyof] . k|wfgdGqLåf/f
pkk|wfgdGqL /fdrGb| kf}8]nsf] cWoIftfdf ul7t /fhgLlts ;ldltsf] cu|;/tfdf x'g] of] jftf{
b]zdf xfn pTkGg s6' /fhgLlts l:ylt dTy/ x'g ;Sg] ck]Iff ul/Psf] 5 . k|=d=nfO{
/fhLgfdf lbg jfWo kfg]{ Psdfq p2]Zo /fv]/ Pdfn] ;lxt ^ jfd ;d"xn] rnfPsf] cfGbf]ng
lzlyn, c;kmn / cnf]slk|o ePsf] 5 . cj cfGbf]ngsf/Lx? ;+3if{ rsf{pg] eGbf OHht
hf]ufpg] / hgtfnfO{ ;kmfO{ lbg] cleofgdf nfu]sf 5g\ . ;/sf/n] clxn];Dd klg hgtfsf cfzf / ck]Iff
k"/f ug]{ lbzfdf Pp6f klg sbd rfNg ;s]g . k|=d= sf]O/fnfn] g ;/sf/nfO{ k|efjsf/L
agfpg' eof], g kf6L{nfO{ k"0f{tf g} k|bfg ug'{ eof] . rf/}lt/ e|i6frf/Lx?s}
ljuljuL 5 . :jod\ k|wfgdGqLs} 5fof d'lg v'n]cfd e|i6frf/ x'g] u/]sf] rrf{ nfdf]
;dob]lv rln/x]sf] 5 . t/ o; ;Gbe{df klg pxfaf6 s'g} lg0f{o x'g ;s]g .
sf]O/fnf dfly kf6L{ / ;/sf/nfO{ k|efjsf/L agfpg s]xL 7f]; sbd rfNg bjfj a9\b} uPsf]
5 . Pdfn] ;lxtsf ^ jfd ;d"x -Pdfn], ;+=h=df]=, /f=h=df]=, g]=d=ls=kf=, Pstf
s]Gb| / d;fn_sf] cfGbf]ngnfO{ sf]O/fnfn] c:tJo:t kfl/lbg'eof] . pxfsf] uNb}
uPsf] 5ljnfO{ of] ;fx; / ;kmntfn] lgSs} dfly p7fPsf] 5 . k|ltkIfLx?sf] Tof]
r'gf}tLnfO{ tx nufpgf;fy To;} lbg b]zjf;Lsf] gfddf ;Daf]wg ub}{ k|=d=sf]O/fnfn] k|i6 zAbdf
eGg'eof] æb]z ;+s6d'Qm x'g]tkm{ cu|;/ ePsf] klxnf] ljxfg d]/f] /fhgLlts
lj>fd x'g]5 .Æ cyf{t\ k|ltkIfsf] ;+3if{ jf kf6L{leqsf c;Gt'i6x?sf] bjfjsf sf/0f
k|=d=n] kb Tofu ug]{ ;+efjgf k6Ss} 5}g . ;+3if{eGbf ;kmfO{ ;+;bsf] clwj]zgnfO{ d'9]jn k|of]u u/L
%& lbg;Dd cj?4 u/]/ k|ltkIfL bnx?n] hgtfsf ;d:of cf]em]n kf/]sf], gof ljw]osx?
cfpg glbPsf], b]znfO{ ef/ af]sfPsf] / ;+;bnfO{ cy{xLg ;fljt ug{ vf]h]sf]df pgLx?sf] Jofks
cfnf]rgf ePsf] 5 . k|ltkIfLx?sf] Tof] z}nLnfO{ s;}n] klg dg k/fPgg\ .
k|ltkIfLx?n] Pp6f cf/f]k nufO{ To; jfkt /fhLgfdf dfUb}df hg lgjf{lrt / ;+;bdf k"0f{
ax'dt k|fKt k|wfgdGqLn] Tofukq lbg] xf] eg] b]zdf slxNo} klg s'g} klg ;/sf/ l:y/ gx'g]
:ki6 lyof] . cfjZostf ePsf] a]nf /fhgLlts cl:y/tf >[hgf ug]{ / of] eGbf sdhf]/
;/sf/ agfpg rfxg] sbdk|lt s;}sf] klg ;xfg'e"lt /x]g . k|=d=n] clVtof/ jf cbfntn]
bf]ifL 7x¥ofPdf cfkm" Ps ldg]6 klg ;Qfdf ga:g] 3f]if0ff u/]kl5 klg k|ltkIfn] x7 sfod
/fv]kl5 jf}l4s pgLx?sf] lgotdfly g} z+sf p7\g' :jfefljs lyof] . cGttM k|ltkIfn] ubf{
;+;bsf] clwj]zg Ps lbg klg grnL :ylut eof] / ;+;b aGb x'gf;fy Pdfn] ;lxt ^ jfd kf6L{ ;8sdf
plqP . oxf;Ddls pgLx? k|=d=nfO{ k|=d= sfof{no, l;+xb/af/df g} hfg glbg]
3f]if0ff ub}{ To; cg'?k sfo{qmd cl3 ;f/] . Tof] HofbtL lj?4 # ut] ;/sf/n] zlQm k|of]u
u/]/ pgLx?nfO{ c;kmn kf¥of] . b]zdf lx+;f, cft+s / c;'/Iffsf] jftfj/0f
>[hgf ePsf], k|hftGqdfly w]/}lt/af6 vt/f b]lvg yfn]sf] tyf ;/sf/n] hgtfaLr
ljsf;
/ ;'/IffÚsf] PsLs[t Kofs]h nlu/x]sf] a]nf Pdfn] ;lxtsf] ^ u0ftGqjfbL jfd kf6L{n] u/]sf]
9'+ufd'9f, tf]8kmf]8 / c/fhstfk"0f{ sfo{n] :jod\ pgLx?nfO{ g} kmfObf x'g] /
k|hftGqnfO{ gf]S;fg dfq x'g] ;a}sf] 7x/ /x\of] . t/ ca rfx]/ klg pgLx? t'?Gt} k5fl8
kmls{g ;Qm}gg\ . To;}n] ca pgLx? gfd dfqsf] lj/f]w sfo{qmd lbO{ OHht hf]ufpg] lt/
nfu]sf 5g\ . hgtfdf cfkm"k|lt gsf/fTds wf/0ff a9\g] eon] pgLx?n] ljleGg 7fpdf
cfd;ef klg ug]{ ePsf 5g\ . tL cfd;efx?df ^ j6} kf6L{sf g]tfx? pleP/ cfkm\gf] cfGbf]ng
k|hftGq lj?4 gePsf] ;kmfO{ lbg] ePsf 5g\ . lxhf] ljxLjf/ ^ jfd kf6L{n] ;+o'Qm ckLn
hf/L u/L cfkm\gf] cfGbf]ng k|=d= sf]O/fnfsf] /fhLgfdfsf] nflu dfq ePsf] atfpb} æof]
cfGbf]ngn] @)$^ ;fnsf] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngsf pknlAwx?nfO{ ;d]t ;dfKt kfg{ rfxg] s'lT;t
tTjx?nfO{ Psxb;Dd lgoGq0f ug{ ;kmn ePsf]Æ xf:of:kb bfjL u/]sf] 5 . cfkm\gf] cfGbf]ng c;kmn x'g nfu]sf] /
sf+u|];leq Pstf a9\b} uPsf]n] ^ jfd kf6L{n] lxhf] hf/L u/]sf] ckLndf g]sfsf c;Gt'i6k|lt
;xfg'e"ltsf] ;+s]t lbO{ ;Qf?9 kf6L{leqsf] 3fp rsf{pg] k|oTg ;d]t u/]sf] 5 . t/
pgLx? hlt ;xfg'e"lt JoQm u/] klg g]sfsf g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{ / z]/axfb'/ b]pjfn]
of] cfGbf]ngnfO{ jn gk'¥ofpg] k|i6 5 . Pdfn] km:of] of] sf08df Pdfn] g/fd|f];+u km:of] .
;Qfdf k'lu;s]sf] / eljiodf klg k'Ug] ;+efjgf b]v]sf] tyf cfkm" k|hftGqsf] kIfw/
/x]sf] bfjL ug]{ k|d'v k|ltkIfL bn o;/L ;+;b / ;8s b'a} 7fpdf u}/lhDd]bf/ 9+un]
k|:t't ePsf]df pQm kf6L{nfO{ lgSs} gf]S;fg ePsf] 5 . clt dxTjfsf+IfL, :jKgbzL{ /
ckl/kSj g]t[Tjsf] unt /0fgLltn] ubf{ kf6L{nfO{ OHht;fy of] e"d/Laf6 d'Qm u/]/ k'/fgf]
cj:yfdf k'¥ofpg Pdfn] sfo{stf{x?nfO{ cK7\of/f] kl//x]sf] 5 . Pdfn] c?sf] nx}nx}df
nfu]/ g} of] ;+s6df k/]sf] xf] . k|d'v k|ltkIfL bnsf] x}l;otn] ;/sf/nfO{
cl:y/ x'g glbg] ;f]r agfO/x]sf] a]nf sf+u|];leqs} c;Gt'i6 hdftn] pgLx?nfO{ prfn]/ cfzf
hufO lbP . z'?df Pdfn] g]tfx?n] nfp8fk|s/0fnfO{ olt u+eL/tf;fy lnPsf
lyPgg\ . pgLx?n] ;fdfGo bjfj lbg of] dfdnf pkmf/]sf lyP . of] cfwf/df Pdfn]n]
k|=d=sf] /fhLgfdf g} dfUg] sNkgf To; kf6L{sf g]tfx?n] ;d]t u/]sf lyPgg\ . pgLx?n]
VofnVofnd} dfu]sf lyP . ;w}+ cl:y/tf rfxg] /fk|kf / ;b\efjgf kf6L{n] æxfdL klg ;fy
lbg tof/ 5f}+Æ egL emg\ prfn] . pgLx?nfO{ nfp8fsf] sldzgsf] s]xL c+z Pdfn]n]
kfO;s]sfn] w]/} cufl8 a9\g] 5}g cyjf rfOgf;fpy Po/;+usf] Dofb yk x'gf;fy Pdfn] k5fl8
kmls{g] 5 eGg] nfu]sf] lyof] . Pdfn] To;/L sldzg vfP/ k5fl8 x6]kl5 hgtfnfO{ k|d'v
k|ltkIfL bn cljZj;gLo /x]sf] / Pdfn]n] cfkm\gf] :jfy{sf] nflu dfq ;/sf/sf] lj/f]w ug]{ u5{
egL ;/sf/ lj/f]wL dt cfkm"lt/ cfslif{t ug{ ;lsg] cfzf /fk|kfsf g]tfx?nfO{
lyof] . t/ c? kf6L{x?n] o;/L prfn]kl5 pgLx? o:tf] rqmJo'xdf k/] ls Pdfn] ;+3if{af6
plDsg} ;s]g . Pdfn]nfO{ o;/L cfGbf]ngd} afw]/ /fVg dxTjk"0f{ e"ldsf
g]dlskfsf cWoIf gf/fo0fdfg ljh'S5]n] klg lgefpg' ePsf] lyof] . cfGbf]ng ;+rfng ;DaGwL
;ldltsf] a}7sdf k|foM ljh'S5] g} xfjL x'g'x'GYof] . ;a}nfO{ yfxf 5 pxf
Pdfn]nfO{ z'4 / rf]vf] kf6L{ dfGg' x'Gg . ljh'S5]n] Pdfn]nfO{ cj;/jfbL, wf]v]jfh /
/fi6«3ftL eGb} Pdfn]sf sltko sfo{n] sDo'lg:6x?sf] 5lj ljuf/]sf] / jfdcfGbf]ngnfO{ Iflt
k'u]sf] ljrf/ ;fj{hlgs ?kd} JoQm ul/;Sg' ePsf] 5 . To;}n] pxfn] Pdfn]nfO{
;+;bb]lv ;8s;Dd cfGbf]ngaf6 efUg g;Sg] l:ylt >[hgf ug{ lgSs} rnfsL ug'{eof] . ;a}
jfd kf6L{sf] g]tf aGg] dxTjfsf+Iff af]s]sf] Pdfn]n] tL ;fgf jfd kf6L{sf] ljZjf; lhTg]
ljh'S5]sf x/]s k|:tfj :jLsf/ u¥of] . To:t}, Pdfn]nfO{ of] ;+s6df km;fpg pQm
kf6L{leqsf] åGå klg Pp6f sf/s ag]sf] 5 . ;+3if{sf] sfo{qmd aGg' cl3 g} dxf;lrj
dfwjs'df/ g]kfnsf] kIfn] pxfsf k|lt:kwL{ g]tf s]=kL=cf]nL k|=d= sf]O/fnf;+u ldn]sf]
/ leqleq} ;/sf/lt/ nfu]sf] k|rf/ u¥of] . cfGbf]ng ug]{ lg0f{o ePkl5 dxf;lrj g]kfnn]
cf]nLnfO{ k/LIf0f ug{ / cK7\of/f]df kfg{ cfGbf]ngsf nflu cfkm\gf] kf6L{sf] ;+of]hs agfO{
lbg'eof] . g]kfn kIfn] cf]nL / sf]O/fnfaLr u'Kt ;f7uf7 /x]sf] k|rf/
u/]sf]n] cf]nLn] ljjz eP/ of] lhDd]jf/L :jLsf/ ug'{eof] / cfkm"dflysf] cf/f]k unt
ePsf] l;4 ug{ tyf g]kfn kIfn] To:tf] b'ik|rf/ ug]{ df}sf gkfcf];\ egL g]kfneGbf s7f]/
9+un] cfGbf]ngsf] kIfdf nfUg' eof] . t/ ca Pdfn] of] e"d/Laf6 d'Qm x'g
;lhnf] 5}g . Pdfn] ;lxtsf cGo jfd kf6L{x? ;8sdf plqPkl5 /fk|kf / ;b\efjgf kfvfdf a;]/
/ldtf x]l//x]sf 5g\ . cl:t;Dd Pdfn]nfO{ pkmfg]{ oL kf6L{sf
g]tfx? ca Pdfn];lxtsf cfGbf]ngsf/Lx?n] ck|hftflGqs / unt ;+3if{ rnfPsf] / k|hftGq
lj/f]wLx?nfO{ kmfObf k'¥ofPsf] ljrf/ JoQm ul//x]sf 5g\ . sf+u|];Lx¿ ;+oldt k|ltkIfLx? sl:;Pkl5 sf+u|];Lx? qmdzM
Pstfj4 x'b}5g\ . g]sfleqsf] c;Gt'i6 kIf ;+oldt ePsf] 5 / sf]O/fnf kIf pgLx?nfO{
;d]6]/ cufl8 a9\g] ;f]rfO agfO/x]sf] 5 . c;Gt'i6 kIfsf cj sf]O/fnfnfO{ ;xof]u ug{
tTk/ 5 . c;Gt'i6 kIfsf k|d'v g]tfx? æca lsz'ghLn] eg] klg gdfGg]Æ lgZrodf k'u]sf
5g\ . To; kIfsf k|d'v JolQmTj z]/axfb'/ b]pjf r'gf}tLeGbf ;xdltlt/ nfUg' ePsf]
5 . cl:t a'wjf/ sf]O/fnf / b]pjfaLr k|=d= lgjf;df dxTjk"0f{ s'/fsfgL eof] . ljZj:t ;"q cg';f/, c;Gt'i6 kIfn]
dlGqd08ndf hfg s]xL lbg klv{g] ;f]r agfPsf] 5 . ;+;bLo bndf sf]O/fnf lj?4 cljZjf;
k|:tfj Nofpbf nfp8fdf e|i6frf/ ePsf] / To;df k|=d=sf] ;+nUgtf /x]sf] s'/f p7fOPsf]n]
nfp8faf/] clVtof/ jf cbfntsf] 7x/ gcfO{ ;/sf/df hfbf g}lts b[li6n] unt x'g] / rf8} g} o;
;DaGwL lg0f{o x'g] ;+efjgf ePsf]n] dlGqd08n k'gu{7g ug{ s]xL lbg klv{g c;Gt'i6 kIfsf
g]tfn] cfu|x u/]sf 5g\ . o;sf] nflu k|=d=sf]O/fnf /fhL x'g'ePsf] 5 . c;Gt'i6 kIf
;/sf/eGbf klxnf] kf6L{sf] s]Gb|Lo ;ldltnfO{ k"0f{tf lbOof];\ egL hf]8 ul//x]sf
5g\ . t/ To;df sf]O/fnf r'Sg' eof] eg] t'?Gt} csf]{ t'kmfg p7\g ;S5 . k|=d=sf]O/fnf k|foM x/]s lg0f{o plrt ;do
eGbf l9nf] ug{ yfNg' ePsf] 5 . o;sf] tfhf pbfx/0f pxfn] # ut] k|;f/0f u/]sf]
b]zjf;Lsf] gfdsf] ;Gb]z ePsf] 5 . o:tf] ;Daf]wg pxfn] ;+;bdf k|ltkIfn]
cfkm"nfO{ af]Ng glbPs} a]nf ug'{kb{Yof] . pQm ;Gb]zn] sf+u|];leq Pstfsf] efjgf
a9fPsf] 5 / ;/sf/sf] dgf]jn klg pRr kf/]sf] 5 . o;n] k|=d=df k"0f{ cfTdljZjf;
/x]sf] cg'e"lt hgtfnfO{ u/fpg'sf ;fy} k|ltkIfL bnx?n] rsf{pg vf]h]sf] cfGbf]ng
cf}lrToxLg / xf:of:kb ePsf] :ki6 u/]sf] 5 . ;fy} pQm ;Gb]z dfkm{t\ sf]O/fnfn]
cfkm" jftf{ / ;xdltsf] kIfw/ /x]sf] atfpg' ePsf] 5 . ;Gb]zdf elgPsf] 5 ælx+;f / c/fhstfdf ljZjf; ug]{x? g]kfnL
hgtfnfO{ cft+lst / clwsf/ jl~rt u/fP/ @)$^ ;fnsf] pknlAwdfly k|xf/ ub}{ /fi6«nfO{ ;+s6lt/
ws]Nb}5g\ . o:tf] kl/l:yltdf ax'bnLo k|hftGqsf] Pp6f 8'+ufdf cjl:yt xfdL ;a} /fhgLlts
bn / gful/s ;dfhsf k|of;n] cfk;df åGånfO{ rsf{pg] xf]Og ;dembf/L / lgsf;lt/ nfUg' lgtfGt
h?/L 7fGb5' . g]kfnL sf+u|]];sf] ;/sf/ / To;sf] k|d'vsf] gftfn] ;xof]u / ;dembf/L
ljsf; ub}{ d'n'sdf cfly{s / ;fdflhs ;'wf/ / ljsf;sf k|Zgx?df Pp6} yfn]df a;]/ 5nkmn ug{
;d]t cfx\jfg ub{5' .Æ pxfn] k|i6 zAbdf eGg'ePsf] 5 æ;+;bb]lv ;8s;Dd
gful/s hLjgnfO{ q:t / cfxt kfg]{ u/L p2]ZoxLg, lg/y{s cfGbf]ngdf cNdlng'eGbf d'n'ssf HjnGt
;d:of ;dfwfg ug{ Ps} 7fpdf a;]/ p2]Zod"ns kxn u/f}+ eGg] clkn ug{ rfxG5' .
s] x'g\ cfhsf xfd|f] d"ne"t /fli6«o d'2fx? < ltgLx?sf] klxrfg u/f}+ /
hgtfnfO{ ;fIfL dfgL ltgsf] lgbfg u/f}+ . e|i6frf/sf lj?4 k|efjsf/L sfg"g agfpg /
ei6frf/ lgoGq0f ug]{ ;+:yfnfO{ alnof] agfpg ;femf kxn u/f{}+ . dgkl/ lx+;f / cft+sn] cGttM d'n'ssf] Pstf,
cv08tf / :jfledfgnfO{ sdhf]/ agfp5 eGb} sf]O/fnfn] clkn ug'{ ePsf] 5 lx+;f /
cft+sjfbsf] of] cfTd3ftL af6f] tTsfn /f]Sg d dfcf]jfbLx?nfO{ cfu|x ug{ rfxG5' ;fy} b]z
ljb]zaf6 u}/sfg"gL / ck/flws 9+uaf6 ;+sng ul/Psf ;Dk"0f{ xltof/ Pjd\ lj:kmf]6g
kbfy{x? ;/sf/nfO{ a'emfpg clkn ub{5' . ;+ljwfg, sfg"g / hgtfsf] cledtsf lj?4
lx+;fxTof / cft+ssf] af6f] gTofUg]x?nfO{ ;/sf/n] lgMz:q ug]{ / k|rlnt sfg"g
adf]lhd bl08t ug]{5 . pxfn] ;a}nfO{ r]tfjgLsf] z}nLdf eGg'ePsf] 5 b]z
clxn] ;+s6df 5 . of] r'gf}tLsf] a]nfdf klg gr]Tg], gAo'emg\] / cfTds]lGb|t gx'g] xfdL
s;}sf] Jojxf/ klg IfDo x'g] 5}g . cg'zf;g, s7f]/ kl/>d / alnbfgsf lglDt
cfkm"nfO{ tTk/ g/fVg]x?, k|hftGq, cfly{s k|ult / ;fdflhs kl/jt{gsf] xfd|f] ;kgf /
xfd|f] cfGbf]ngsf afxs x'g ;Qm}gg\ . ;+sNk / r]tfjgLsf] of] :j/ / lg0f{o k|wfgdGqLsf
?kdf d]/f] cfkm\g} nflu klg xf], d]/f ;fyLx?sf nflu klg xf] tyf k|hftGqsf lj?4 dgk/LtGq
dRrfpg] hf];'s} JolQm / k|j[lQsf nflu klg xf] . k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf dfUb} cfGbf]ng
ul//x]sf ^ jfd ;d"xn] # ut]b]lv pxfnfO{ k|=d=sfof{no /x]sf] :yfg l;+xb/af/df
l5g{ glbg] sfo{qmd c;kmn ePkl5 gof sfo{qmdsf] 3f]if0ff u/]sf 5g\ . tbg';f/ cfh
j}zfv & ut] $ ah]b]lv % ah];Dd Ps306] rSsfhfd ul/g] ePsf] 5 . b]zJofkL ?kdf ul/g]
pQm rSsfhfd cGt/ut pkTosfsf nflu cnUu} tflnsf tof/ kfl/Psf] 5 . rSsfhfdsf] g]t[Tj
ug]{x?df eQmk'/df ;'lgn k|hfklt, nlntk'/df g/axfb'/ sdf{rfo{, sf7df8f}+sf] /Tgkfs{df ljBf
e08f/L, rfjlxndf s]zj a8fn, afg]Zj/df nLnfdl0f kf]v/]n, sn+sLdf cd[t af]xf]/fnfO{
lhDd]jf/L ;'lDkPsf] 5 . ef]6flx6Ldf ;Daf]wg ug]{ g]tfx?sf] gfd to ePsf] 5}g . o;
afx]s ( ut] d'n'ssf] !# :yfgdf ;efx? cfof]hgf ul/g] ePsf] 5 . tL 7fpx? x'g\
latf{df]8, O6x/L, nfxfg alb{jf;, gf/fo0fu9, kf]v/f, afun'ª, a'6jn, bfª, g]kfnu~h,
;'v]{t, cQl/of / sf7df8f}+ . dflg;x? ;lhn} hDdf x'g] cfzfn] w]/}h;f] sfo{qmd
/fhdfu{df /flvPsf] 5 . ^ jfd ;d"xsf] lxhf] a;]sf] a}7sn] tL
;efx?df s]Gb|af6 ;xefuL x'g] JolQmx?sf] gfd klg to u/]sf] 5 . h; cg';f/ latf{df]8df
Pdfn]sf tkm{af6 s]zj a8fn, b]j/fh l3ld/] / s'Gtf zdf{, /fhdf]sf] tkm{af6 s[i0f clwsf/L,
;+hdf]sf] tkm{af6 nLnfdl0f kf]v|]n / g]dlskf sf] tkm{af6 ;fg' ;'jfn, O6x/Ldf Pdfn]af6
;'jf; g]Djfª, u'? a/fn / dlxd lnDa', /fhdf]af6 sdn rf}w/L, ;+hdf]af6 lrqaxfb'/ cfn] /
g]dlskfaf6 hoaxfb'/ zfxL, nfxfgdf Pdfn]af6 ;'/]z sfsL{, /fh]Gb| kf08], pld{nf cof{n
/fhdf]af6 hLjg zdf{, ;+hdf]af6 ljZjgfy ;fx / g]dlskfaf6 ;'lgn k|hfklt, alb{af;df Pdfn]af6
O{Zj/ kf]v/]n, /fdrGb| emf / ;'zLnf g]kfn, /fhdf]af6 rGb|axfb'/ s];L, ;+hdf]af6 bLkaxfb'/
of]~hg / g]dlskfaf6 ;gsdfg dxh{g, gf/fo0fu9df Pdfn]af6 emngfy vgfn, s]bf/ Gof}kfg] /
5ljnfn ljZjsdf{, /fhdf]af6 l8nf/fd cfrfo{ ;+hdf]af6 zzL >]i7 / g]dlskfaf6 lxdfnZj/nfn
d'n, kf]v/fdf Pdfn]af6 k|bLk g]kfn, ci6nIdL zfSo / sflzgfy clwsf/L, /fhdf]af6 nLnf
yfkfdu/, ;+hdf]af6 sdfgl;+x nfdf / g]dlskfaf6 rqmaxfb'/ rfst', afUn'ªdf Pdfn]af6 o'j/fh
1jfnL, u0f]z ltldlN;gf / yddfof yfkf, /fhdf]af6 gj/fh ;'j]bL, ;+hdf]af6 k|sfz kf]v/]n /
g]dlskfaf6 ;/f]h/fh uf];fO{, a'6jnaf6 Pdfn]af6 cd[t af]xf]/f, lji0f' kf}8]n / tLyf{ uf}td,
/fhdf]af6 uf]ljGbl;+x yfkf, ;+hdf]af6 lbjfs/ e';fn, bfpdf Pdfn]af6 k|bLk 1jfnL, z+s/
kf]v/]n / uf}/f k|;fO{, /fhdf]af6 b'uf{ kf}8]n, ;+hdf]af6 n]v/fh /]UdL / g]dlskfaf6
s[i0f;'Gb/ t'n;L, g]kfnu~hdf Pdfn]af6 dfwjs'df/ g]kfn, uf]ljGb sf]O/fnf / ;Ltf kf}8]n,
/fhdf]af6 s]zj g]kfn, ;+hdf]af6 clds z]/rg / g]dlskfaf6 lji0f'l;+x, ;'v]{tdf Pdfn]af6
e/tdf]xg clwsf/L, zfGtf dfgjL / nfnaxfb'/ ljZjsdf{, /fhdf]af6 xl/ cfrfo{, ;+hdf]af6 clds
z]/rg / g]dlskfaf6 ts{axfb'/ j8'jfn, cQl/ofdf Pdfn]af6 d's'Gb Gof}kfg] / eLd /fjn,
/fhdf]af6 s0f{Wjh s];L, ;+hdf]af6 ;fWoaxfb'/ e08f/L / g]dlskfaf6 pboh+u zfxL / uLtf s];L /
sf7df8f}+df Pdfn]af6 s]kL cf]nL, ljBf e08f/L / s[i0fuf]kfn >]i7, /fhdf]af6 lrqaxfb'/
s];L, ;+hdf]af6 3gZofd zdf{ kf}8]n / g]dlskfaf6 gf/fo0fdfg lah'S5] 5g\ . æsDo'lgi6x¿ ;Qfdf cfpg] lbg uPÆ nfdf] ;dokl5 g]kfnL sf+u|];sf zLif{ g]tfx?
lxhf] Pp6} d~rdf pleP/ efif0f u/] . ;a} g]tfx?n] kf6L{df Pstfsf] jftfj/0f agfpg'
kg]{, k|hftGqsf] /Iffsf nflu ;a} Ps x'g'kg]{ / /fi6«sf hNbfaNbf ;d:ofx?nfO{ /fli6«o
;xdltsf cfwf/df 6'+Uofpg' kg]{ cfjZostfdf hf]8 lbP . g]kfn ljBfyL{ ;+3sf] aQL;f}+ hGd lbj;sf
pknIodf /fhwfgLdfcfof]lht
ljBdfg /fhgLlts r'gf}tLsf ;Gbe{df ljBfyL{, kf6L{ /
k|hftGqjfbLx?sf] e"ldsfÚ ljifos ljrf/ uf]i7LnfO{{ k|d'v cltlysf] cf;gaf6 ;Daf]wg
ub}{ g]kfnL sf+u|];sf k"j{ k|=d=s[i0fk|;fb e§/fO{n] eGg'eof] l;4fGt dfq}
/fd|f] eP/ x'b}g, kf6L{sf] sfd klg /fd|f] x'g'kb{5 . l;4fGt / sfd b'j} /fd|f]
ePsf]n] g} g]kfnL hgtfn] ;w} sf+u|];sf] kIfdf dt hfx]/ ub}{ cfPsf 5g\ . sDo'lgi6x?df
s8f cg'zf;g 5 . pgLx?sf] ;+u7g hlt /fd|f] eP klg xfdL g} alnof] 5f}+ . xfdLn]
;dy{g lbPsf sf/0f gf} dlxgfsf] cNkdtsf] ;/sf/ agfPkl5 sDo'lgi6x? b'O{ 6'qmfdf ljeflht
eP . ca sDo'lgi6x? ;Qfdf cfpg] lbg uP . cfP klg of] o'udf cfpb}g . e§/fO{n] eGg'eof]
hgtfn]
sf+u|];nfO{ ax'dt lbPsf 5g\ . afsL tLg jif{ xfdLn] Ps eP/ sfd u¥of}+, Psn]
csf{nfO{ abgfd u/]gf}+ eg] csf]{ % jif{sf nflu hgtfn] xfdLnfO{ g} Dof08]6 lbg]5g\ . k|d'v k|ltkIfL bn g]skf Pdfn] nufot cGo
k|ltkIfLx?n] k|wfgdGqLsf] /fhLgfdfsf] dfu /fv]/ ;8s cfGbf]ng ul//x]sf]tkm{ O+lut ub}{
e§/fO{n] s8f zAbdf eGg'eof] æk|wfgdGqLsf] /fhLgfdf dfUg], clwsf/ k|ltkIf;+u
5}g . pgLx?n] k|=d= agfPsf] klg x}g . x6fpg] klg xf]Og . of] xfd|f] cfGtl/s
dfldnf xf] . k|=d=sf] /fhLgfdf dfUg] ls gdfUg] eGg] s'/fsf] lg0f{o xfdLn] ug]{
xf] .Æ k|hftGqk|lt ljZjf; /fVg] kf6L{ ePsfn] a]nf
avt sf+u|]; ;fdfGo dte]b b]lvP klg slxNo} km'6 gcfpg] atfpb} e§/fO{n] ;+s6sf]
cj:yfdf cfkm\gf JolQmut cfu|x / k"jf{u|xnfO{ e'n]/ sf+u|]; ;w} Ps x'g] u/]sf] k|i6
kfg'{eof] . g]kfnL sf+u|];sf ;efklt Pjd\ k|wfgdGqL
lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] d'n'sdf b]vf k/]sf ;d:ofx?sf] ;dfwfgsf nflu ;a}sf] ;lqmo ;xof]usf]
cfjZostf /x]sf] atfpg'eof] . cfkm\g} kf6L{sf] Pp6f ;d"xn] ;/sf/nfO{ ;xof]u
gu/]sf] ;+s]t ub}{ k|wfgdGqL sf]O/fnfn] cfkm"nfO{ æ;lqmoÆ ;xof]u rflxPsf] / lgliqmo
;xof]usf] cfjZostf g/x]sf] atfpg'eof] . pxfn] ;/sf/n] tof/ ug{ nfu]sf] PsLs[t
ljsf; / ;'/Iffsf] cjwf/0ffnfO{ ;kmn t'Nofpg kf6L{sf g]tf tyf sfo{stf{ / vf;u/L o'jf
ljBfyL{x?sf] dxTjk"0f{ e"ldsf /xg] ePsf]n] d'n'ssf] pHjn eljio lgdf{0f ug]{
sfo{df nfUg g]lj ;+3nfO{ cfu|x ug'{eof] . k|=d=sf] /fhLgfdf dfu u/]/ ;8sdf ;+3if{df
plqPsf k|ltkIfLx? / cfkm\g} kf6L{sf c;Gt'i6 kIfsf g]tfx?tkm{ nlIft ub}{ k|=d= sf]O/fnfn]
s8f zAbdf eGg'eof] ax'bnLo Joj:yfdf ;+ljwfgsf] bfo/fleq /x]/ k|=d=sf] /fhLgfdf dfUg
;lsG5, k'Tnf hnfpg klg ;lsG5 . t/ c;+j}wflgs tl/sfn] /fhLgfdf dfu]/ s]xL x'g]jfnf
5}g . lul/hfnfO{ x6fpg] lxDdt 5 eg] ;+j}wflgs af6f]af6 cfpg'xf];\ d r'gf}tL lbg
rfxG5' . d klg oxL df6f]df x's]{sf] JolQm x' . ;+j}wflgs k|lqmofaf6
k|=d=nfO{ x6fpg] ;fx; klg gug]{ / ?Gr] cfjfhdf /fhLgfdf dfUb}df d xln{Ng, tl;{Gg .
æg]kfnL sf+u|];sf] ;efklt / d'n'ssf] k|wfgdGqL ePsfn] d]/f b'O{j6f bfloTj 5g\ .
/fli6«o lxtsf lglDt slxn] d cGwf] klg x'g'k5{ . d]/f] cleofgdf ;fy lbg]n] lb+b}
hfG5g\\ / glbg] k5fl8 kb}{ hfG5g\ . d cfkm\gf] cleofgdf cufl8 a9\b} hfG5' .
d'n'snfO{ lx+;f, xTof / cft+ssf] af6f]af6 d'lQm lbnfpg] d]/f] cleofg hf/L /xg]5 .
d'n'ssf] jt{dfg l:yltaf6 d lg/fz 5}g . /fhgLltdf lg/fz x'g' x'b}g . cf6
lnP/ cfufl8 a9\g' k5{ . d klg ToxL cf6 lnP/ cufl8 a9\b}5' .Æ k|=d=
sf]O/fnfsf] syg lyof] . k|hftGq ;dfKt kfg{sf nflu w]/} v]nx?
xf]nfg\ / eP . t/ b'lgofsf] s'g} zlQmn] k|hftGq ;dfKt kfg{ ;Sb}g / k|hftGqsf]
d"Nodf d s;};+u klg ;+emf}tf ulb{gÆ pxfn] b[9tf;fy eGg'eof] . ;f]xL
sfo{qmddf k"j{ k|=d=z]/axfb'/ b]pjfn] kf6L{leq Pstfsf] cfjZostf cf}Nofpb} k|=d=
Pjd\ kf6L{ ;efklt sf]O/fnfn] ;a}nfO{ ;d]6]/ n}hfg' kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'eof] . pxfn]
eGg'eof] r'gfjdf uPkl5 kIf ljkIf x'G5 t/ r'gfj ;lsPkl5 ;a} Ps x'g'k5{ . b]pjfn]
k|=d=tkm{ ;+s]t ub}{ eGg'eof] Pp6f v'§fn] dfq lx8\g ;ls+b]g . Pp6f xftn] sfd
ug{ dfq ;ls+b}g . sf+u|];df clxn] ToxL xfn 5 . To;}n] sdhf]/ kIfnfO{ kf6L{
;efkltn] ;d]6]/ n}hfg' k5{ . clgdfq sf+u|];sf] z/L/ ;zQm x'g ;S5 / ;d:ofsf] lgsf;
klxNofpg ;lsG5 .Æ olta]nf hggfos jL=kL=sf]O/fnfn] k|ltkfbg
u/]sf] /fli6«o d]nldnfksf] gLltsf] cfjZostf /x]sf] atfpb} pxfn] dfcf]jfbL
nufot d'n'ssf ;fd' /x]sf hl6n ;d:ofx?sf] lgsf; vf]Hgsf nflu ;Dk"0f{ /fhgLlts bnx? Ps
eP/ nfUg' kg]{ s'/fdf hf]8 lbg' eof] . pxfn] clxn] b]z ;+s6sf] af6f]af6
u'lh|/x]sf] ePtf klg lg/fz x'g'kg]{ cjZostf g/x]sf] atfpg' eof] . g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:o Pjd\
k"j{ dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnfn] zflGt ;'/Iff sfod ug]{ klxnf] st{Jo ;/sf/sf] ePsfn]
;+ljwfg cg'?k ;]gf / k|x/L kl/rfng u/]/ zflGtk"j{s afRg kfpg] hgtfsf] clwsf/
;+/If0f ug{ ;/sf/;+u dfu ug'{eof] . kf6L{sf] Pstfdf vnn kfg]{ JolQmx?nfO{ t?0f,
ljBfyL{x?n] ;hu u/fpg' kg]{ atfpb} pxfn] eGg'eof] ækf6L{ Pstfdf efhf]
xfNg] sfd s;n] u/]sf] 5 eGg] s'/f t?0fx?n] klxNofpg' k5{ . olb d}n] g} kf6L{ Pstfdf
efhf] xfn]sf] eP klg tkfO{+x?n] eGg'k5{ .Æ kf6L{sL g]t[ ;'>L z}nhf cfrfo{n] b]zsf]
cj:yf lg/fzfhgs /x]sf] atfpb} l:ylt sf+u|];sf] xftaf6 aflxl/Psf] ljrf/ JoQm
ug'{eof] . cfrfo{n] eGg'eof] æclxn] d''n's u+eL/ l:yltaf6 u'lh|/x]sf] 5 .
aflx/L zlQmx?sf] x:tIf]kn] tTsfn k|hftGq hf]luP klg vt/f 6/]sf] 5}g . xfdLx?s}
sf/0faf6 k|hftGq hf]ufpg ca ufx|f] 5 . lsz'ghL / lul/hfafa' ldn] klg d'n'ssf] l:ylt
xfd|f] xftaf6 aflx/ u};s]sf] 5 . 7"nf 7"nf zlQmx?n] olta]nf xfd|f] lg0f{o
ul//x]sf 5g\ . of] hl6n kl/l:yltsf] lgsf; cfp5 eg] lul/hfafa'n] /fhLgfdf lbP
x'G5 . t/ lul/hfafa'n] rnfpg g;s]sf] cj:yfdf s'g
dfO{sfnfnn]Ú ;DxfNg] t <Æ
pxfn] cfh ;+ljwfg ;+zf]wgsf] klg s'/f pl7/x]sf] 5 eGb} eGg'eof]
zxLbsf]
/utaf6 k|fKt jt{dfg ;+ljwfgsf] Pp6f cIf/ klg 5f]Oof] eg] g]kfnL sf+u|]; /xb}g .
;+ljwfgdf s'g} ;+zf]wg x'g' x'b}g .Æ pk k|=d=/fdrGb| kf}8]nsf] g]t[Tjdf ul7t
/fhgLlts ;ldltn] dfcf]jfbL;+u jftf{ ug{ g;Sg] bfjL ub}{ cfrfo{n] sf+u|];leq Pstfsf] gfddf
s';L{sf] af8kmf8 / e|i6x?sf] ;+/If0f ug{ gx'g] s'/fdf hf]8 lbg'eof] . g]=lj=;+3sf cWoIf ljZjk|sfz zdf{sf]]
;efkltTjdf ;DkGg pQm sfo{qmddf g]lj;+3sf k"j{ cWoIfx? afns[i0f vf0f / uf]ljGb|
e§/fO{, ;+3sf dxfdGqL ofbj kl08t, pkfWoIf af;' sf]O/fnf nufotsf jQmfx?n] kf6L{leqsf]
cGt/åGå / g]tfx?sf] JolQmut dxTjfsf+Iffsf sf/0f d'n's lbg k|ltlbg ;d:ofsf] bn bndf km:b}
uPsf] k|lt lrGtf k|s6 ub}{ kf6L{leq Pstf sfod x'g'kg]{ s'/fdf hf]8 lbg'ePsf] lyof] .
;f]xL sfo{qmddf o'jf j}1flgs u0f]z vqL, ;dfh;]jL d}ofb]jL >]i7, zxLb Zofd;'Gb/
>]i7sL cfdf ;"o{s'df/L >]i7 / b'j} xft geP klg k|hftGqsf nflu ;+3if{zLn
g]=lj=;+3sf sfo{stf{ ;'bz{g uf}tdnfO{ clegGbg ul/Psf] lyof] . g]=lj=;+3n] cfkm\gf] :yfkgfsf] aQL;f}+
jif{ uf7sf] cj;/ kf/]/ zxLb /fd nId0fsf] gfddf ;+3sf] s]Gb|Lo sfof{nodf Ps k':tsfno
vf]Ng] ePsf] 5 . ;f] k|of]hgsf nflu kf6L{ ;efklt Pjd\ k|=d=sf]O/fnfn] ;f]xL sfo{qmddf
jL=kL=sf]
cfTdj[tfGtÚ k|bfg ug'{eof] eg] g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{n] /fdnId0f
k':tsfnosf nflu b'O{ j6f lstfj lbg] 3f]if0ff ug'{eof] . e|i6frf/Ldfly
cem} æk|rlnt sfg"g ljk/Lt, z+sf:kb >L
% sf] ;/sf/nfO{ xfgL k'¥ofO{ cg'lrt tl/sfn] nfe k'¥ofpg] p2]Zon] ePsf] b]lvG5 .Æ of] s'g} ;fwf/0f JolQmn] s'g} csf]{
JolQmdfly nufOPsf] cf/f]k xf]Og . ;/sf/sf] lgod sfg"g adf]lhd u7g ePsf] 5fglag
sld6Ln] cWoog u/L a'emfPsf] k|ltj]bgsf cfwf/df /fHodGqLn] dGqfnosf ;lrjn] u/]sf sfd s'/fsf
af/] ;fj{hlgs ?kdf JoQm u/]sf oL zAb cfkm}+n] hgfp5g\ To;f] ug]{ JolQm ca Tof]
kbdf 5}gg\ . xf]nf t/ /fHodGqLaf6 pxf cfkm}+n] cfkm\g} dGqfnodf k|]; ;Dd]ng u/L
oL s'/f atfPsf] * lbg lalt;Sbf klg o:tf] sfd ug]{ ;lrj ce}m jxfnd} 5g\ / Tof] lbgkl5 klg
pgL cem} o:t} sfd ul//x]sf 5g\ . k|;+u xf], jg dGqfnosf] . dflysf zAb
JoQm ug]{ jg/fHo dGqL lzjs'df/ a:g]t x'g'x'G5 eg] To:tf] sfd ug]{ ;lrj /ljaxfb'/
lji6 . ^ jif{ cl3 sfd ;lsPsf] Pp6f af6f] lgdf{0f
;DaGwdf ^ jif{ kl5 Tof] af6f] lgdf{0f If]qdf kg]{ #%) j6f ;fnsf ?v sf6\g kfp egL
;DalGwt 7]s]bf/n] lgj]bg lbPsf] / To;nfO{ jg ;lrjn] ;lrj:t/Lo lg0f{oaf6 cg'dlt k|bfg
u/]sf] ljifodf 5fglag cfof]u u7g e} To;n] s]xL cl3 dfq k|ltj]bg lbPsf] lyof] . Tof]
k|ltj]bg cg';f/ ;lrj lji6n] ut k'; !* / !( ut] jg s6fgL ;DaGwL tf]s nufpg' ePsf]
lyof] . Tof] kmfOn ;lrj;Dd cfOk'Ubf p7]sf ljleGg l6Kk0fLdf jg dGqfno / jg ljefusf
ljleGg txaf6 h'g sfd ug{sf nflu ?v sf6g' kg]{ xf] ToxL sfd ;DkGg ePsf] ^ jif{kl5 ;DalGwt
7]s]bf/n] To:tf] dfu ug'{ cfkm+}df crDdsf] ljifo eGb} To:tf] cg'dlt lbg gx'g] eGg] l6Kk0fL
/ /fo p7\b} cfof] t/ ;lrj;Dd k'u]kl5 pxfn] tL ;a} l6Kk0fL lj?4 Tof] ;dodf tL ?v
sf6\g gEofPsf] egL ;DalGwt 7]s]bf/n] b]vfPsf] sf/0f dgfl;j ePsf] x'bf dfu adf]lhd
cg'dlt lbg] egL tf]s nufpg' eof] . ;f] sfo{sf] 5fglag ug{ ag]sf] cfof]un] :ynut cWoog
u/]/ ;lrjn] lbPsf] of] cg'dlt dfly z+sf ub}{ k|ltj]bg lbof] . Tof] k|ltj]bgn]
cf}+NofPsf s'/fx?af6 ;/sf/nfO{ xfgL k'¥ofpg] b]lvPsf] ljj/0f :jod\ /fHodGqLn] ;fj{hlgs
ug'{ ePsf] xf] . of] ljj/0f ;fj{hlgs ug]{ ;df/f]xdf ;lrj klg pkl:yt
x'g'x'GYof] . ToxL+ pxfn] cfkm"n] cg'dlt lbPsf] t/ ljefuaf6 s:tf] /fo
l6Kk0fL cfof] eGg] cfkm"nfO{ hfgsf/L gePsf] eGg] hjfkm lbg' eof] . of] hjfkm
cfkm}+ slt c;n cfzosf] 5 eGg] k|Zgx?n] rflx+ pQ/ kfPgg\ . of] Pp6f ljifodf dfq klg olt s'/f ;fj{hlgs
ePkl5 / /fHodGqL :jod\n] ;/sf/nfO{ gf]S;fgL kf/]sf] eGg] atfO;s]kl5 pxf oltsf a9L
lbg;Dd s;/L ToxL dGqfnosf] ;lrj kbdf al;/xg' ePsf] 5 / al;/xg kfpg' eof] u+eL/ k|Zg
plAhPsf] 5 . cfkm"n] u/]sf] sfo{dfly ;/sf/n] z+sf u/]/ ljlwjt jg]sf] 5fglag
sld6Lsf] k|ltj]bg h;nfO{ dGqLn] ;fj{hlgs u/] To;af6 cfkm" abgfd ePsf] egL kbdf
al;/xg] ls abgfdL x'g] sfd u/]sf]df Tof] cf/f]k nfu]kl5 x6\g] eGg] k|Zgn] klg pQ/ kfPsf]
5}g . of] k|Zg dGqLdfly klg ;f]lemPsf] 5 .
>L % sf] ;/sf/nfO{ xfgL k'¥ofO{ cg'lrt tl/sfn] -cGo_ nfO{ nfe k'¥ofpg]Ú
;lrjnfO{ ToxL /fv]/ Tof] dGqfno s;/L rN5, To:tf ;lrjnfO{ x6fpg g;Sg] xf] eg] dGqL lsg kbdf
al;/xg] eGg] k|Zgx? ljut Ps xKtfb]lv rrf{sf] ljifo alg/x]sf] 5 . t/ dGqLaf6 klg s'g}
pQ/ cfPsf] 5}g . clxn] e|i6frf/sf sf/0f rrf{df cfpg' ePsf
;lrj lji6sf sf08x? of] Pp6f dfq xf]Og . o;cl3 bh{gf}+ 36gf ;fj{hlgs e};s]sf
5g\ . Tof] 9f]/;Nnfsf] 7]Ssf lbg] xf];\ ls jg km8fgL / sf7 laqmL ubf{ xf];\ vf]Hbf
8/nfUbf To:tf sf08x? y'k|} b]lvg]5g\ . s]xL cl3 xfjfx'/Ln] 9fn]sf ?v 7]Ssfdf lbbf
ePsf] e|i6frf/sf] k|;+u ;]nfPsf] 5}g . nfvf}+ So" lkm6 sf7 lgl:sPsf] 7fpdf
Ps So" lkm6;Dd bfp/f glgl:sPsf]nfO{ dGqL :jod\n] e|i6frf/sf] k|df0fsf ?kdf ;f] lbg
k|:t't ug'{ePsf] lyof] . dGqL cg';f/ g} sf7 7]Ssf ;DaGwL ;a} sfd s'/f cToGt uf]Ko
/flvg] u/]sf 5g\ . sf7 bfp/f 7]Ssf ljifodf s]xL cl3 u7g ePsf] csf]{ 5fglag sld6Ln]
klg ;lrjb]lv clws[t;Dd jg ljgfz, agaf6 cfpg] /fh:j 5Ng] / 7]s]bf/;+u gfhfoh / cfklQhgs
?kdf ldn]dtf] u/]sf] eGg] pNn]v 5 . of] cfof]un] dfq xf]Og ;fj{hlgs n]vf ;ldltsf]
cWoogaf6 ;d]t e|i6frf/sf] eo+s/ ?k b]lvPsf] ;DalGwt ;"q atfp5g\ . olt x'bf klg ;/sf/ df}g g} /xg] xf]
eg] l;+uf] ;/sf/ g} e|i6frf/n] rnfPsf] dfGg' kg]{ x'G5 . t/ dGqfnosf] k|ltlqmof rflx+
em08} To:t} /x\of] . oL ;a} s'/f ;fj{hlgs ePkl5 clxn] of] cfwf/df ;lrjnfO{ x6fpg ldN5
ls ldNb}g egL dxfGofoflwjQmfsxf sfg"gL /fo dfluPsf] 5 . k|zf;lgs If]qsf
JolQmx?sf cg';f/ of] /fo dfu ;lrj lji6s} k/fdz{ cg';f/ ePsf] xf] . /fHodGqLn] atfPsf
s'/fnfO{ cfwf/ dfGg] xf] eg] /fHodGqL txs} lg0f{oaf6 klg ;lrj lgnlDat x'g ;Qm5g\ . t/
jg dGqfnodf km"n dGqL -k|sfz sf]O/fnf_ klg /xg' ePsf] x'bf e|i6frf/nfO{
hf]ufpg] ls lgd'{n kfg]{ eGg] ljifo pxfdfly ;/]sf] 5 . Pdfn] ;lxt ^ jfdåf/f ;~rflnt cfGbf]ngsf]
lxhf] s'g} sfo{qmd lyPg . ;+o'Qm cfGbf]ng sld6Ln] cl:t g} of] s'/f ;fj{hlgs u/]sf]
xf] . t/ lxhf] jL/u~hdf g]skf Pdfn]sf lhNnf ;lrj /fdrGb| zfx / k"j{ ;lrj
lr/~hLjL cfrfo{sf] g]t[Tjdf lbp;f] ! ah]b]lv rSsfhfd / h'n'z k|bz{g ul/bf b'O{ j6f
;/sf/L / Pp6f lghL df]6/ Wj:t ePsf 5g\ .
ljdz{Úsf jL/u~h ;Djfbbftf cg';f/,
h'n'z cfPsf] b]v]kl5 lzIff sfof{nosf] k/LIffsf ;fdfu|L af]s]sf] jf=c=em= $@(* gDa/sf] uf8L
dfly 9'+uf, O{+6f / h'n'zdf lx8]sfx?n] af]s]sf kmnfdsf / af;sf n7\7Lx? ahfg{
yfn] . rfns cflQb} afxg 5]p nufP/ dfu] . To;kl5 h'n'zsf ;xefuLn] dl§t]n / ;nfO{
vf]h]/ NofO cfuf] nufpg yfNbf k|x/Ln] arfof] . To:t} csf]{ gf=c=em= @&(
gDa/sf] ;/sf/L df]6/ 306f3/ glhs To;}u/L Wj:t kfl/of] . gf=! r %@$$ gDa/sf] lghL
uf8LnfO{ klg O{+6f / af;sf n7\7Ln] k|xf/ ub}{ ;a} l;;f km'6fPkl5 rSsfsf xfjf vf]n]/
5f]l8lbP . of] h'n'zdf ;fd]n ;a} JolQmsf xftdf kmnfddf /8, n7\7L / af;sf ef6fx?
lyP . o;sf] cl3Nnf] lbg, cl:t lbp;f]
/fhwfgLsf] 7d]ndf ljB't k|flws/0fsf] Pp6f / lghL gDa/ ePsf] Pp6f u/L b'O{j6f uf8L Wj:t
kfl/Psf lyP . hxf oL uf8L Wj:t kfl/P . Tof] 7fp h'n'z lx8\g] af6f]
xf]Og . Pdfn]n] zflGtk"0f{ h'n'zdf cfpg egL cfJxfg u/] cg'?k Tof] h'n'zdf cfpg
nfu]sfx?n] k|f/lDes uf8L km'6fpg] of] sfd ;DkGg u/]sf lyP . ToxL lbg lj/f6gu/df b'Uw
ljsf; ;+:yfgsf] Pp6f / df]/ª l;+rfO cfof]hgfsf] b'O{ j6f uf8L Wj:t kf/]sf ;dfrf/ k|fKt
ePsf] 5 . lj/f6gu/df d;fn h'n'z lgsfNg] qmddf oL uf8Lx? km'6fOPsf x'g\ . o;sf] cl3Nnf] lbg $ ut] kf]v/fdf Pdfn]sf]
cfof]hgfdf lgl:sPsf] Pp6f h'n'zn] P;=Pn=;L= k/LIffsf ;fdfu|L lnP/ lhNnf lzIff clwsf/L
lx8]sf] uf8L tf]8kmf]8 u/]sf lyP . h'n'z b]v]kl5 pQm uf8L 5]p nfUof] / cl8of] .
Tof] cl8Ps} a]nf To;dfly 9'+uf / nf7L alh|g yfn] . lh=lz=c= :jo+ / 8«fOe/ efu]/ rf]6
k6s nfUgaf6 ar] . Tof] lbg a]n'sf /fhwfgLdf gof;8s, OGb|rf]s / If]qkf6Ldf cfwf
bh{g uf8L tf]8kmf]8df k/L Ifltu|:t ePsf lyP . Pdfn]sf] g]t[Tjdf ;~rflnt k|wfgdGqLnfO{
l;+xb/af/ l5g{ glbg] sfo{qmddf t slt tf]8kmf]8 eof], ;fj{hlgs ;DklQ slt gfl;P / lghL ;DklQ
slt Iflt eP eGg] cem} lx;fa cfO;s]sf] 5}g . k|wfgdGqL jfn'jf6f/af6 l;+xb/jf/ hfg]
cfpg] d'Vo af6f] To;lbg pxfn] ToxL af6f] k|of]u ug]{ lglZrt lyof] . To;}n]
cfGbf]ngsf] d'Vo sfo{qmd k'tnL;8sdf wgf{ lbg] eGg] dfq lyof] . t/ gof;8sdf
kfls{ªdf /flvPsf ^ j6f df]6/;fOsn hnfOof] / zfg]jflg cufl8 b'O{j6f ;/sf/L df]6/x? sfd}
gnfUg] u/L 6'qm\ofOof] . ef]6flx6Ldf Pp6f lghL gDj/sf] :6]08df /flvPsf] df]6/;fOsn
klg cfGbf]ngsf/Lsf] cUgLdf k/]/ e:d eof] . ;f] lbg k'tnL;8s / k|bz{gL dfu{
cfGbf]ngsf/Lsf ;aeGbf a9L rk]6fdf k/]sf k'tnL;8ssf /]lnªdWo] clxn] s]xL 6'qmf dfq afsL
5g\ . Ps bh{g hlt /]lnª s/f}tLn] sf6]/ ;n{Ss lemlsof] / Tof]eGbf a9L rflx+
ank"j{s pKsfP/ k"/} ;8snfO{ /]lnªlaxLg agfOof] . k'tnL;8sdf To; lbg
b]Vg]x? eG5g\ ;f] lbg laxfg}b]lv /]lnª sf6\g] sfd z'? ePsf] lyof] . x]bf{ klg
To:t} b]lvG5 . s'g} Joj;flos dfG5]n] dfq} ug{ ;Sg] h:tf] . pQm lbgsf]
tf]8kmf]8df ;a}eGbf a9L / ;a}nfO{ cfZr{o kfg]{ 36gfdWo] s/La cfwf lsnf]ld6/ nfdf]
k|bz{gLdfu{sf ;8s lsgf/fdf 9n 5f]lkPsf s+lqm6sf vfkfx? k|foM ;a} pKsfOPsf] / To;nfO{ lu6L
s'6]em} 6'qmf 6'qmf kfl/Psf] 36gf xf] . Tof] cem} k'gM dd{t x'g ;s]sf] 5}g .
Tof] af6f] lx+8\g] dflg;x? Tof] b]v]/ crlDdt x'b}
k|Zg u5{g\ Tolt alnof]
ux'uf] vfkfx? / To;leq /x]sf] kmnfdnfO{ s;/L /j/h:tf] dsf{pg ;lsP5 < 6'+l8v]n
lsgf/df /x]sf] Pp6f ?vnfO{ l;+u} efr]/ ;8sdf t]:of{OPsf] 36gf klg To:t} rlr{t /x\of]
t/ Tof] ?v rflx+ # ut] a]n's} k|x/Ln] x6fof] . Pdfn]sf dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfnn]
cfkm"x?n] k'tnL;8ssf] Ps 7fp dfq cj?4 u/]sf] bfjL ug'{ ePsf] 5 . t/
jf:tljstfdf k|wfgdGqL l;+xb/af/ hfg] af6f] k'tnL;8sdfq cj/f]w ul/Pg, k|wfgdGqL lgjf;
jfn'jf6f/ / l;+xb/af/ cfpg] d"n af6f] eGbf leGg, Tof];+u ;/f]sf/ g} g/x]sf] dxf/fhu~h
rqmky sflndf6Lrf]s, rfj]n gof;8s, ef]6flx6L / gofafg]Zj/rf]sdf ;d]t 6fo/ jfnL
tLg 306f;Dd af6f] cj/f]w kfl/Psf] lyof] . l;+xb/af/df ;j{;fwf/0f k|j]z ug]{ åf/sf]
glhs /x]sf] cgfdgu/ gfsf laxfg gf} ah] g} 6fo/ afnL cj/f]w ul/of] . lbp;f] !
ah];Dd tL 6fo/ aln/x] . Tof] gfsfaf6 ;fOsn;Dd kf/ x'g ;s]gg\ . 7d]n / afnfh'af6
k|j]z ug]{ ;f]x|v'§] gfsfdf klg cfuf] aflnPsf] lyof] . le8GteGbf
jftf{nfO{ k|>o lbg';\ 8f= l8NnL/d0f /]UdL H tkfO+{+n] a'9f] pd]/ / czQm
z/L/sf jfjh'b cfkm" ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr dWo:ytfsf nflu cfkm" tof/ ePsf] atfpg'
ePsf] 5 . tkfO{+;+u To;sf] ;"q s] 5 < klxn] t dnfO{ ;/sf/dfcf]jfbL
b'j}n]
jftf{sf] nflu xfdL tof/ 5f}+, tkfO{ dWo:y eOlbg';\Ú eGg'k5{ clg s'/f cufl8
a9\5 . jftf{ ljgf of] ;d:ofsf] ;dfwfg 5}g . dnfO{ dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg ePkl5
dfq dg]{ OR5f 5 . H dfcf]jfbLsf zLif{:y g]tfx?
8f=afa'/fd jf k|r08;+u tkfO{+sf] e]6jftf{ ePsf] 5 < afa'/fd / k|r08;+u d]/f] e]6 ePsf]
5}g . t/ tNnf] txsf dfG5];+u s'/fsfgL ePsf] 5 . d k|r08 / afa'/fd;+u ;Dks{sf]
k|of;df 5' . H o; ;DaGwdf ;/sf/n] tkfO{+;+u
s:tf] Jojxf/ ul//x]sf] 5 < v}, ;/sf/n] t dnfO{ jf:t} u/]sf]
5}g . d clx+;fjfbL x' . d}n] cfh;Dd s;}sf] gf]S;fg u/]sf] 5}g . d
zflGt rfxG5' . k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf;+u d]/f] s'g} b'ZdgL 5}g . pgL klg
d]/f] efO h:t} x'g\ . ljZj]Zj/sf] efO, d]/f] klg efO xf] . pgn] dnfO{
tkfO{+nfO{
d bfO ;dfg dfG5' eg]sf 5g\ . pgn] oxL s'/f w]/} k6s lr7Ldf n]v]/ k7fPsf 5g\ .
t;y{ lul/hfnfO{ d dfof u5'{ . dfof ug]{ x}l;otn] d eG5' lul/hf Oltxf;df a]bfu
/x'g\ . jL=kL=sf] h'g prfO{ Oltxf;df 5, lul/hfn] ToxL prfO{ 5f]8'g eGg] d
rfxG5' . lul/hfn]
dnfO{ kb rflxGg, d ;fwf/0f sfo{stf{ eP/ kf6L{df sfd u5'{Ú
eg] kb 5f]8\g] ;fx; b]vfpg' k5{ . lul/hfafa' klg aL=kL=s} xf/fxf/Ldf k'Ug'k5{ . H k'g:yf{lkt k|hftGq k'gM vt/df 5
elgG5, tkfO{+sf] ljrf/df k|hftGqsf] eljio s:tf] 5 < k|hftGqnfO{ s;}n] vt/fdf kf5'{
eGb}df x'b}g . k|hftGqn] h/f ufl8;s]sf] 5 . o;nfO{ s;}n] df:g klg
;Sb}g . s]xL JolQmx? k|hftGqsf] gfd /6]/ b]znfO{ ajf{bLlt/ ws]lnO/x]sf 5g\ . t/
k|hftGqnfO{ s'g} vt/f 5}g\ . H dfcf]jfbLx?af6 klg k|hftGqnfO{
vt/f 5}g < d}n] dfcf]jfbLx?;+u af/Daf/
elg/x]sf] 5' lx+;faf6 s;}nfO{ kmfObf 5}g . dfcf]jfbLx? jftf{sf] 6]j'ndf
cfpg'k5{ a? To;df d kxn ug{ tof/ 5' . H ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr jftf{ u/fpg
tkfO{+ ;kmn x'g' xf]nf < ;kmn, c;kmn eGbf klg d}n] cfkm\gf]
st{Jo lgjf{x ug]{{ xf] . d ;/sf/ / dfcf]jfbLnfO{ Ps} 7fpdf /fv]/ jftf{ u/fpg
kxn ug]{5' . cl:t Pdg]i6L OG6/g]zgnsf] l/kf]6{ k9]sf] lyP . k|x/Lsf]
Hofblt klg of] cj:yfsf] Pp6f km\ofS6/ xf] . g]tfx? dfcf]jfbLnfO{ ;vfk} kf5f}+ eGg]
efif0f u5{g\ . c/] afaf, dg'io xf], /L; p7L xfN5 lg / ;a} l8NnL/d0f /]UdL, dxfTdf
ufGwL t x'g ;Sb}gg\ lg / To;}n] dL7f] af]n]/ s;}nfO{ wDsL glbOsg dfcf]jfbLnfO{ jftf{df
af]nfpg s] ufx|f] eof] / < d cl3 ;5'{ . H k|wfgdGqL lul/hfk|;fb
sf]O/fnfnfO{ tkfO{+sf] ;'emfj s] 5 < d pgnfO{ Pp6} dfq ;'emfj lbG5'
cfkm" kb 5f]8\g], clg xTof lx+;fsf] cGTo ug]{ jftfj/0f agfpg kxn ug]{ . clxn]
;a}sf] tf/f] g} lul/hfk|;fb ag]sf 5g\ . pgn] 5f]l8lbPb]lv d ub\ub\ x'g] lyP .
t/ lul/hfk|;fbn] 5f]8\b}df ;a} ;d:of ;dfwfg x'G5 eGg] s'/fdf d ;xdt 5}g . H k|ltkIfL bnsf g]tfx?;+u
tkfO{+sf] s:tf] s'/fsfgL ePsf] 5 . s]xL lbg cl3 dfwj g]kfn cfPsf
lyP . lul/hfn] o;f] u¥of], p;f] u¥of] eg] . v}/, ;a}sf] ;a} s'/f kTofpg' klg
x'b}g . t/ dnfO{ s;};+u klg lrQ a'em]sf] 5}g . H Pdfn]nfO{ tkfO{+sf] ;'emfj s] 5
t < Pdfn]nfO{ d eG5' s'/f ug'{;\,
le8GtnfO{ eGbf jftf{nfO{ k|>o lbg';\ . H b/af/af6 k|hftGqnfO{ cem} vt/f 5
elgG5 lg < /fhfaf6 klg k|hftGq vt/fdf 5, h:tf]
d b]lVbg . /fhf k|hftGq lj?4 nfluaS;]df hgtf /fhfs} lj?4 nfUg ;S5g\ . /fhfn] of]
s'/f a'lemaS;]sf] 5 . To;}n] ca /fhfaf6 k|hftGqsf] xTof xf]nf eGg] s'/fdf dnfO{ kTof/
5}g . H /fhfn] k|hftGq hf]ufpg grfx]sf]
cj:yfdf lg < /fhfn] rfx]/ k|hftGq cfPsf] xf] /
< k|hftGq t Pp6f ofqf xf] . of] ofqf hf/L 5 . o;df ;'wf/ ug{ afsL
5 . To;}n] /fhfaf6 k|hftGq vt/fdf 5 eGg] s'/f ;'Gg klg rfxGg . k|hftGq lj/f]wL
s'g} s'/f d ;'Gg rfxGg . k|hftGq lj?4 hfg rfx] /fhf xf];\, jf c? hf] ;'s} xf];\,
dnfO{ dg kb}{g . k|hftGq lj?4 /fhf uP, d /fhfs} lj/f]w u5'{ . k~rfotsfne/L d
/fhf;+u em'lsg lg / h;n] cfkm"nfO{ l8S6]6/sf] ?kdf pEofp5, d To;sf] lvnfkmdf
5' . rfx] hf];'s} xf];\ . H laut bz jif{df /fhfsf]
e"ldsf s:tf] kfpg' eof] < cr]n t /fhfsf] e"ldsf s]xL
b]lvGg . ;'lgGg . xNnfsf] k5fl8 nfu]/ ePg lg . d :jf:Yo k/LIf0f kl5 kms{bf
s;}n] klg Pp6f km"n k7fP/ :jf:Yo nfesf] ;Gb]z k7fPgg\ . g /fhfn] jf:tf u/], g
lul/hfk|;fbn] . a? s[i0fk|;fb cfP, /fgfef6 cfP . Pdfn]sf] k"/} kf]ln6Ao'/f]
dsxf cfof] . d]/f] OR5f 5 g]kfnL hgtf ;'vL xf]pg, g]kfnL hgtfnfO{ s;}n]
b'Mv gb]cf];\ . H cl3s} k|;+udf hfcf}+,
dfcf]jfbLx? jt{dfg ;+ljwfgnfO{ dfGb}gg\, s;/L jftf{ cl3 a9\nf t < klxnf jftf{sf] 6]jndf a;f}+ .
;+ljwfgljbx?;+u 5nkmn u/f}+ . olb ;+ljwfgdf q'l6 5 eg] ;'wfg{ ;lsG5 . t/
;+j}wflgs /fhtGqsf af/]df s'g} ;+emf}tf x'b}g . ;+j}wflgs /fhtGq / lg/+s'z
k|hftGqdf km/s 5 . xfdLn] agfPsf] ;+ljwfg cGtu{t /fhf /xg] xf] . H g]kfndf s:tf] vfnsf] g]t[Tj
pko'Qm xf]nf < k|hftGq cfPsf] bz jif{df s'g} klg kf6L{ zf;g ug{ ;hu ePgg\ lg < ToxL a8f] b'Mvsf] s'/f 5 .
:jtGqtf ;a}nfO{ ;dfg cj;/ lbg'k5{ . clxn] sf]xL v'zL 5}g . OdfGbf/, :jR5, / ;Ifd
g]t[Tj rflxG5 . ;a}sf] s'/f ;'Gg] g]t[Tj rflxG5 . H g]kfnL sf+u|];df lul/hfk|;fb /
s[i0fk|;fbkl5 bf];|f] k':tfsf] g]t[Tj s:tf] xf]nf < d klxnf] k':tf jf bf];|f] k':tf
eGg] s'/fdf ljZjf; ulb{g . hltjif{;Dd aflrG5, /fd|f] sfd ug'{k5{ . H k|hftGqdf sDo'lgi6 kf6L{x?sf]
eljio s:tf] b]Vg' x'G5 < ?;df sDo'lgHd uof], ca la:tf/}
la:tf/} rLgdf klg hfG5 . To;}n] o;sf] eljio 5}g . sDo'lgi6x?n] ax'njfbdf ljZjf;
u/] eg] a]Un} s'/f] xf], gq l6Sb}gg\ . H g]kfndf e|i6frf/ lgs}
df}nfof] . o;sf] h/f] s;/L sf6\g] xf]nf < ;f+;bx?n] ;'Ts]/L eQf ;d]t lng
yfn] . b]z t vtd} eO;Sof] . e|i6frf/sf] lhDd]jf/L k"/} dlGqd08nn] lng'
k5{ . To;}n] Sofljg]6sf ;a} dGqL :jR5 x'g'k¥of] . e|i6frf/Lx?nfO{ g+Uofpg'
k¥of] . e|i6frf/ u/] eg] cfkm\g} kl/jf/sf] ;b:onfO{ klg sf/jfxL ug]{ cf6
x'g'k¥of] . H tkfO{+ w]/} jif{ ljb]zdf /xg'
eof], g]kfnk|lt ljb]zLsf] wf/0ff s:tf] kfpg' eof] < sltkon] g]kfnsf] k|s[lt, gbLgfnf,
lxdfnsf] avfg u5{g\ . t/ oxfsf cj:yf a'em]sfx? x/] / g]kfn eGb} lg/fzf / b'Mv
k|s6 klg u5{g\ . k|hftGq ;'b[9 xf]; eGg] pgLx? rfxG5g\ . ;QfkIf / k|ltkIf ldn]/
k|hftGq arfpg' k5{ o;sf] ;'b[9 ug'{k5{ eGg] d]/f] dfGotf 5 . H cGTodf tkfO{sf] ;Gb]z < d rfxG5' g]kfndf s;}n]
s;}nfO{ b'Mv gb]pg\ . o:tf] Pp6f jftfj/0f agf];\ s;}nfO{ u'gf;f] ug]{ 7fp
g} gxf];\ . sxL st} e|i6frf/ gxf];\ . xTof lx+;f gxf];\ . d ePsf] eP a?
cfkm" dy]{, t/ c?nfO{ dfg]{ lyOg . To;}n] clx+;f, Tofu, OdfGbfl/tf zflGt /
;f}xfb|{tfsf] jftfj/0f agf];\ d]/f] oxL sfdgf 5 . Clif wdnf p ;'/Iffsf sf/0f lhNnf ;b/d'sfddf dfq
k/LIff s]Gb| sfod ul/Pkl5 g'jfsf]6sf $ hgf ljBfyL{x?n] 8]/f kfPgg\ / kf6L{df a;]/} eP klg
k/LIffdf ;xefuL eP . p g'jfsf]6 lhNnfsf] zlQm df=lj=af6 @)$!
;fnb]lv nuftf/ P;=Pn=;L= k/LIffdf ;xefuL x'b} cfPsf #& jifL{o hos[i0f l;njfnn]
k/LIff lbg kfpbf k/LIffdf hlt k6s cg'QL0f{ eP klg ;xefuL e}/xg] b[9tf k|s6 u/]sf
5g\ . !$ cf}+ k6s P;=Pn=;L= k/LIffdf ;xefuL e};s]sf l;njfnn] aLrdf $ jif{ hfr
lbPgg\ . pgL # 5f]/L / @ 5f]/fsf lktf x'g\ . P;=Pn=;L= kf; gu/]s} sf/0f l;njfn
lzIfssf] hflu/af6 @)$% ;fndf aflxl/Psf lyP . p tfKn]h'ª lhNnfsf] l;gfd df=lj= k/LIff
s]Gb|df >LdtLsf] k/LIff >Ldfgn] lbPsf] kfOof] . c+u|]hL / g]kfnLsf] k/LIff
lbO;s]kl5 ul0ftsf] k/LIff lbg nfUbf pgL kqmfp k/]sf lyP . aL=P8=k|yd jif{df cWoogt/t
hLts'df/ dfb]gn] cfkm\gL >LdtL sdnf /fO{nfO{ kf; u/fpgsf nflu g} k/LIffdf ;xefuL ePsf]
atfPsf 5g\ . p sfe|] lhNnfdf dfq} xft eflrPsf]
tyf cfkm"nfO{ ;~rf] gePsf] egL cs}{ hfGg] dflg;nfO{ hfr lbg nufpg] * hgf
ljBfyL{x? lgisflzt eP . p /f}tx6 lhNnfsf] ;Gtk'/ k/LIff s]Gb|df hfr
lbO/x]sL 5fqf cf:yf lu/Ln] cfkm\gf] xft eflrPsf] afxgf agfO{ csf{nfO{ hfr lbg
nufPsf] k|dfl0ft ePkl5 pgnfO{ sf/jfxL ul/Psf] 5 . uf}/ c:ktfndf hfr u/fpbf
xft geflrPsf] k|dfl0ft ePkl5 tL 5fqnfO{ sf/jfxL ul/Psf] atfOPsf] 5 . p vf]6fªsf] ;b/d'sfd lbSt]nl:yt k/LIff
s]Gb|df lr6 ;fg{ gkfPkl5 ljBfyL{x?n] tfnfaGbL g} u/] . p dxf]Q/L lhNnfsf] hDxLd8} uflj; jf8{ g+=
( sf #! jifL{o efuL/y /fo o;k6s bzf}+ rf]6L P;=Pn=;L= k/LIffdf ;fd]n ePsf 5g\ . o;k6s
kf;eP kl5 s'n b]jtfnfO{ @) ?k}ofsf] ld7fO{ r9fpg] efsn pgn] u/]sf 5g\ . p o; k6ssf] P;=Pn=;L= k/LIffdf x'Dnf
lhNnfsf] s0ff{nL k|=df=lj= rf}jfgkmofaf6 ;xefuL ePsf 3f6f l56'k bf]hL{ nfdf b'O{ cfvf
b]Vb}gg\ . p tgx' lhNnfsf] dLg df=lj= yk'{
k/LIff s]Gb|sf k/LIffyL{ ;'ldg dNnsf] ;fOsnaf6 n8]/ xft eflrP \kl5 & sIffdf
cWoog/t ljBfyL{ s]zj dNnn] pgsf] hfr lbOPsf 5g\ . p 6]i6 k/LIffdf km]n ePsL kf]v/fsL 5fqf
ljdnf cfrfO{sf] P;=Pn=;L=sf] k|j]z kq k/LIff s]Gb|df k'Uof] . pQm s'/f yfxf kfP kl5
v'zL x'b} hfr lbg k/LIff s]Gb|df k'u]sL ljdnfn] k/LIff lbg eg] kfOgg\ . ^ ut] p kj{tdf ! k/LIffyL{sf] k/LIff /2 . % ut] p af/f lhNnfdf # hgf lg/LIfs / !* ljBfyL{
;lxt @! hgf lgisflzt . p bfªdf @# ljBfyL{x? lgisflzt . $ ut] p /f}tx6df @@ hgf ljBfyL{sf] k/LIff
/2 . u'NdLdf * ljBfyL{sf] k/LIff /2 . p s}nfnLsf] 6Lsfk'/sf] v8\u d]df]l/on
af]l8ª s]Gb|df lg/LIfs / k/LIffyL{aLr tgfj ePkl5 k|x/Ln] # /fp08 xjfO{ kmfo/ / nf7Lrfh{
u/]sf] lyof] . pQm 36gfdf @@ ljBfyL{x? 3fOt] eP . pQ]lht ljBfyL{x?n] gf/fafhL
ub}{ tf]8kmf]8 klg u/] . p /fhlj/fhsf] /fhb]jL k/LIff s]Gb|df lr6
rf]/fpg] lg/LIfs lgisflzt ePkl5 lhNnf lzIff clwsf/Lsf] uf8Ldf 9'+uf k|xf/ . p af/f lhNnfsf] l;4]Zj/ df=lj= k/LIff
s]Gb|df lr6 rf]/fpg] JolQm / k|x/Lx?aLr em8k x'bf ;O{ o'4axfb'/ >]i7 3fOt] . # ut] p ;Kt/Ldf Pshgf ;xfos s]Gb|fWoIf, ;fthgf
lg/LIfs / b'O{ hgf lkog lgisflzt . k/LIffdf lr6 r]/fpg] sfo{df ;+nUg !$ hgfnfO{ kqmfp
u/L # 306f y'gfdf . p /f}tx6 lhNnfsf % j6f k/LIff s]Gb|af6
&) hgf ljBfyL{ lgisflzt . p /f}tx6d} ljBfyL{nfO{ lr6 rf]/fpg ;xof]u
k'¥ofpg] # hgf lg/LIfsnfO{ /+u]xft kqmfp u/L y'gfdf /flvPsf] . @ ut] p /f}tx6sf ^ j6f s]Gb|af6 !)@ ljBfyL{sf]
k/LIff /2 . p ;Kt/L lhNnfdf kfr hgf lg/LIfs /
Pshgf kl/r/ lgisflzt . p kj{t lhNnfsf] Pp6f k/LIff s]Gb|df gSsnL
s]Gb|fWoIf ag]/ cfkm\gL efph'nfO{ lr6 rf]/fpg uPsf ;~ho 7s'/L gfds JolQm kqmfp . p h'Dnfsf] hLPd8L df]8{g xfO{:s"n
s]Gb|df k/LIff lbO/x]sf 5fq ;'zLn >]i7nfO{ k/LIff xndf c1ft JolQmx?åf/f 5'/L
k|xf/ . p e}/xjf h]ndf Ps hgf / l;Gw'nL h]ndf tLg
hgf u/L rf/ hgf s}bL klg k/LIffdf ;+nUg . p e}/xjf, l;Gw'nL / jfun'ªdf
b[li6ljxLgx?n] klg P;=Pn=;L= hfr lbP . p o; k6ssf] P;=Pn=;L= k/LIffdf ! xhf/ @^
e"6fgL z/0ffyL{x?n] klg hfr lbPsf 5g\ . ut jif{ % ;o *( z/0ffyL{x?n] hfr
lbPsf]df $ ;o $* hgf kf; ePsf lyP . zfxL g]kfn jfo' ;]jf lgudsf] Joj:yfkg
kIfsf] nfk/jfxL / e|i6 dgf]j[lQ Pjd\ zlQm ;DkGg JolQmx?sf] sldzgvf]/Ln] lgud cGttM 6f6
klN6g] cj:yfdf k'u]sf] 5 . lgudn] c;'n pk/ ug'{ kg]{ /sd p7fpg tfs]tf gug]{ /
cfkm\gf] dftxtdf /x]sf ljdfg / cGo ;DklQ w/f}6L /fv]/ dx+uf] Jofhdf C0f lng] ul/Psf] tYon]
klg Joj:yfkgsf] lgot / Ifdtf :ki6 u5{ . clxn] Psflt/ lgudsf sd{rf/Lx?n] ;dodf tna vfg
kfO/x]sf 5}gg\ eg] csf]{lt/ lgudsf xflsdx? l6s6 ljqm]tf 6«fen Ph]G;L / ;/sf/L
sfof{nox?af6 lng'kg]{ /sd ;d]t p7fO/x]sf 5}gg\ . lgudsf] pRr txdf :yfoL ?kdf /x]sf
clwsf+z sd{rf/Lx? s'g} g s'g} 6«fen Ph]G;L / Jofkf/Lx?sf] u'Kt Ph]G6sf] e"ldsf
lgefO/x]sf 5g\ . sd{rf/Lx?sf] lqmofsnfksf] d"Nof+sg ;d]t ug'{kg]{ ;~rfns ;ldlt
e|i6 JolQmsf] ?kdf abgfd ePsf tLy{nfn >]i7sf] s7k'tnL h:tf] 5 . ;+rfns ;ldltsf
sfo{sf/L cWoIf agfOPsf /fh]z/fh bnL
nf}/f] g xltof/Ú 7xl/Psf 5g\ . pgL xflh/
x'g] / tnsf sd{rf/Lx?n]] plrt ePsf] /fo ;lxt k7fPsf kmfOn ;b/ ug{ afx]s s]xL ul//x]sf
5}gg\ . pgL xjfO{ If]qsf æcg'ejLÆ x'g'sf] s'g} kl/0ffd b]lvPsf] 5}g . lgudsf cGt/f{li6«o p8fgx? ;d]t s]xL ;do
otf 3f6fdf rln/x]sf 5g\ . ko{6g k|j4{gsf nflu s'g} sbd rflnPsf] 5}g . ahf/
Joj:yfkg nyfln+u 5 . kfOn6 / sd{rf/L klg cfkm\g} ;+:yfg / Joj:yfkgnfO{ c;kmn kfg{
nfu]sf 5g\ . Joj:yfkgk|lt sd{rf/Lx?sf] c;xof]u a9\b} uPsf] 5 . xflsd / ;~rfnsx?
c;Ifd x'g'sf] ;fy} e|i6frf/df lnKt /x]sfn] sd{rf/L cfqmf]lzt 5g\ . #$ jif{ cl3;Dd gfkmfdf /x]sf] lgud
clxn] C0fdf r'n{'Dd 8'a]sf] 5 . sd{rf/Lx?nfO{ tna v'jfpgsf nflu lgudn] xfn} cfkm\gf]
Pp6f &%& ljdfg w/f}6Ldf /fv]/ C0f lgsfln;s]sf] 5 eg] csf]{ &%& ljdfg klg
w/f}6Ldf /fv]/ C0f lgsfNg] clGtd tof/L ul//x]sf] 5 . zfg]jflg sd{rf/L ;+3n] xfn} tof/
kf/]sf] l/kf]6{ cg';f/ cfly{s jif{ @)%^)%& df s/La ! s/f]8 @( nfv ?k}of
gfkmfdf lgud /x]sf] lyof] eg] cf=j= @)%&)%* df lgudn] Ps} k6s &) s/f]8 3f6f
Joxf]g'{ k/]sf] lyof] . o;dWo] cfGtl/s p8fg tkm{ $ s/f]8 %) nfv 3f6f ePsf] / afsL
^% s/f]8 %) nfv ?k}of cGt/f{li6«o p8fgdf gf]S;fgL ePsf] pNn]v 5 . ;~rosf]ifdf lgudsf] k|wfg sfof{nosf] 3/
hUuf w/f}6L /fvL #) s/f]8, /fli6«o jfl0fHo a}+sdf l;gfd+unsf] hUuf / lj= &%&
P=;L=P= hxfh w/f}6L /fvL ! c/a, g]kfn a}+s lnld6]8df b'O{g c6/ hxfhx? /fv]/ !# s/f]8 /
lxdfnog a}+sdf @) nfv n8/ Pe|f]sf] hdfgtdf !% s/f]8 ?k}of C0f lnPsf] tyf ;f]N6L
xf]6nsf] % nfv z]o/ klg hdfgt x'g] vt/fdf /x]sf] 5 . lgudsf] sd{rf/L ;+3åf/f tof/
kfl/Psf] To;sf cltl/Qm zfg]jflgn] ! c/a #* s/f]8 %) nfv ?k}of ltg{ afsL
5 . lgudn] OGwgsf] ^& s/f]8, nfp8f
ljdfgsf] ef8f jfkt * s/f]8 %) nfv ;LP; 8An'P jL= &%&* ljdfgnfO{ #! s/f]8, OGwg
jfkt g]kfn cfon lgudnfO{ !$ s/f]8, kfls{ªsf] & s/f]8 6]n]S;sf] ut km]a|'c/L;Dd %
s/f]8 %) nfv, ¥ofDk a;sf] # s/f]8, cfOPl6P jfkt @ s/f]8 %) nfv ?k}of ltg{ afsL
5 . k|wfgdGqL sfof{no
%@ nfv $* xhf/ cy{ dGqfno
! s/f]8 @$ nfv !& xhf/ s/ ljefu
( nfv $% xhf/ k//fi6« dGqfno
!# nfv ^( xhf/ ko{6g dGqfno
( nfv && xhf/ vfB ;+:yfg
&! nfv %% xhf/ o"=Pg=8L=kL=
! nfv (% xhf/ eL=eL=cfO{=kL=km\nfO6 @ nfv $%
xhf/ g]kfn /fi6« a}+s
# nfv #$ xhf/ g]kfn gful/s p8\8og k|flws/0f
* nfv $ xhf/ ko{6g ljefu
# nfv &# xhf/ sf/afxL
a9fPsf] eP c? /x:o v'Ng] lyof] sf7df8f}+ . df]xDdb c;{b lrdf gfd
u/]sf] kfls:tfgL s'6gLltscfj/0fdf w]/} 7"N7"nf ck/flws sfo{df ;+nUg /x]sf]
tYo b;L ;lxt km]nf kbf{ klg p;nfO{ l/xf ug{ k|x/L afWo eof] . To:tf sfo{df p lghL
:jfy{jz jf JolQmut ?kdf nfu]sf] /x]g5 / To;sf k5fl8 kfls:tfgL b"tfjf;s} xft /x]5 eGg]
s'/f klg of] k|s/0fn] pbf+u kf/]sf] 5 . cf/=8L=PS;=h:tf] ;Dj]bgzLn / zlQmzfnL
ljikmf]6g kbfy{sf] cfoftlgof{t / sf/f]jf/df /fhb"tfjf;sf pRr clwsf/L ;+nUg x'g'
Pp6f c;fwf/0f ck/fw / g]kfnk|lt cd}qLk"0f{ Jojxf/ xf] . o:tf] 36gf klxnf]kN6
ePsf] xf]Og . kfls:tfgL b"tfjf;sf Ps pRr clwsf/L -k|yd ;lrj ;a'/ cxdb_nfO{ klg
%) nfv gSsnL ef=?=;lxt cj}w sfo{df ;+nUg ePsf]df kqmfp u/L b]z lgsfnf ul/Psf] lyof] eg]
o;cl3 Ps kfls:tfgLaf6 emg\ !( s]hL cf/=8L=PS;= km]nf kfl/Psf] lyof] . kfls:tfgLx?
;+nUg /x]sf] / k|x/Ln] kqmfp ug{ g;s]sf] emg\ y'k|} 36\gf 5g\ . pgLx?n] nfdf] ;dob]lv
s'6gLlts ;'ljwfsf] pkof]u u/L cf/=8L=PS;, gSsnL ef=?= gf]6 / xftxltof/ g]kfn Nofpg] / oxfaf6
ljleGg cft+sjfbL / t:s/x? dfkm{t\\\ ef/t k7fO{ ef/tsf ljleGg 7fpdf lj:kmf]6g u/fpg]
/ gSsnL ef=?= 5\ofk5\oflKt kf/]/ ef/tLo cy{tGqnfO{ Wj:t kfg]{ sfd u/L cfPsf] cfz+sf s]jn
ef/tsf] cf/f]k dfq xf]Og eGg] s'/f ut laxLjf/ -!# clk|ndf_ !^ lsnf] cf/=8L=PS;=;lxt k|yd
;lrj lrdf kqmfp kg'{n] yk k'i6L u/]sf] 5 . kfls:tfgLx?sf o:tf lqmofsnfkn] ubf{
g]kfns} 5ljdf gsf/fTds c;/ kl//x]sf] 5 . g]kfn cfO{=P;=cfO{=sf] cv8f ag]sf] 5 eg]
ef/tLox?sf] k|rf/nfO{ v08g ug{ g;lsg] l:ylt ag]sf] 5 . emg\ o:tf ck/flws sfo{df ;+nUg
ePsf] JolQmnfO{ ;fljtL aofg;Dd glnO{ 5f]8\g afWo x'g'n] yk sdhf]/L k|s6 ePsf] 5 . s'6gLlts lgsfodf sfo{/t JolQmnfO{ s]xL
ljz]if ;'ljwf k|fKt x'G5 . ljb]z hfbf / cfpbf pgLx?n] af]s]sf Jofux? r]s
ul/b}g . b"tfaf;sf] k|of]hgsf] nflu eg]/ lemsfOPsf ;fdfgx? klg k|foM vf]n]/
x]l/b}g . kfls:tfgL b"tfaf;n] of] ;'ljwfsf] cf8 lnP/ w]/} cj}w / cfklQhgs
;fdfu|L cf];f/k;f/ ul//x]sf] cfz+sf k|x/Lx?nfO{ w]/} cl3 g} lyof] . k|yd ;lrj lrdf
o:tf] ultljlwdf v'nf 9+un] g} ;lqmo /x]sf] b]v]kl5 / c;x\o ePkl5 k|x/Ln] To;lbg 5fkf
df/]sf] xf] . geGb} pgL !^ lsnf] cf/=8L=PS;=;lxt km]nf k/] . ef]lnkN6} :jb]z
kmls{g] ePsfn] pgL Tof] ljikmf]6s kbfy{ cGt ;fg]{ jf s;}nfO{ ;'lDkg] tof/Ldf /x]sf] cg'dfg
k|x/Ln] u/]sf] 5 . pgnfO{ To;/L k|x/Ln] kqmfp u/]kl5 kfls:tfgn] lrdfnfO{
s'6gLltsbfo/fÚaf6
d'Qm u/]/ sf/jfxLsf nflu ;lhnf] kf/L lbg' kg]{df t'?Gt} csf{ pRrflwsf/L s0f]{n ;Ob
36gf:yndf uP/ pgnfO{ l/xf ug{ bjfj lbP . lgle{s 8L=P;=kL= dfwj yfkfn] l/xf gu/]kl5
cem dflyNnf] txaf6 ;/sf/nfO{ bjfj lbOof] . ;/sf/n] @$ 306fleq b]z 5f]8\g] cfb]z ;lxt
l/xf u¥of] . rLdf Tof] ;do ;Ldfleq} kfls:tfg kmls{P . !((( l8;]Da/df sflZd/L
cft+sjfbLx?n] Ol08og Po/nfOG;sf] ljdfg ckx/0f u/]sf] 36gf tyf Clts /f]zg sf08df klg
rLdfsf] e"ldsf /x]sf] rrf{ To;}a]nf lyof] . Clts sf08df ;+nUg csf{ clwsf/L
df]xDdb ;kmb/nfO{ b"tfaf;n] lkmtf{ k7fO;s]sf] 5 . ;fdfGotofM s'6gLlts lgsfodf sfo{/t
JolQmx?n] ;fwf/0f uNtL u/]df Tof] b]zdf s8f sf/jfxL ul/b}+g / pQm ck/fw jfkt plrt sf/jfxL
ug{ ;DalGwt b]zsf] ;/sf/nfO{ eGb} b]z lgsfnf ul/G5 . t/ Hofb} u+eL/ ck/fw u/]df To;
JolQmnfO{ s'6gLltsbfo/faf6 d'Qm ug{ ;DalGwt b]zsf] ;/sf/nfO{ eGg ;lsG5 / Tof] b]zn]
lghaf6 ;f] ljz]if ;+/If0f x6fO{ lbPdf d'2f rnfpg ldN5 . of] dfdnfdf ;/sf/ lsg To;f]
u/]g < oxf sfo{/t kfls:tfgL b"tfaf;sf sd{rf/Lx?n] k6sk6s o:tf] ck/fw
ug]{ u/]sf] / x/]s k6s r]tfjgL lb+bf klg o:tf] sfo{ hf/L /fv]sf] :ki6 5 . o;cl3 em}+
of] sf08df kfls:tfgL clwsf/Ln] o;df kfls:tfg ;/sf/ ;+nUgtf g/x]sf] bfjL u/]sf 5g\ .
;/sf/n] rLdfnfO{ sf/jfxL ug]{ OR5f ;lxt Tof] dfu u/]sf] eP o; ;DaGwL c? s'/f klg v'Ng
;SYof] . kfls:tfgL clwsf/L jf cfO{=P;=cfO{=sf
Ph]G6n] Nofpg] To:tf] ljikmf]6s kbfy{ / xftxltof/ sflZd/L cft+sjfbLx?sf cltl/Qm
dfcf]jfbLnfO{ klg cfk"lt{ ug]{ ul/Psf] x'g ;S5 eGg] cfz+sf klg a9]sf] 5 . s]xL
;do otf dfcf]jfbLx?n] zlQmzfnL ljikmf]6s kbfy{ / cTofw'lgs xftxltof/ k|of]u ul//x]sfn] klg
of] z+sfn] an kfPsf] 5 . xfn ;LdfjtL{ If]qdf ;]gf kl/rfngn] ubf{ o:tf] ;fdu|L ef/t
k7fpg cK7\of/f] ePsf]n] oxL /xg uPsf] / ca Tof] dfcf]jfbLsf] xftdf kg{ ;SYof] eGg] cg'dfg
ul/b}5 . pQm ljikmf]6s kbfy{ sflZd/L cft+sjfbL dfkm{t ef/t leofpg'eGbf cl3 g}
cfkm\gf] sfo{sfn ;dfKt ePsf]n] ;f] cf/=8L=PS;= To;lbg dfcf]jfbLnfO{ lbg] ;xdlt rLdf /
dfcf]jfbLaLr ePsf] lyof] eGg] rrf{ 5 . kfls:tfgn] g]kfnsf] dfWodaf6 cft+sjfbLnfO{
;xof]u k'¥ofO/x]sf] / g]kfnsf] e"ld ef/tlj?4 k|of]u eO/x]sf] 5 egL ef/t cfklQ hgfpbf
;/sf/n] ;w} g]kfnsf] e"ld s'g} klg ldq/fi6« lj?4 k|of]u x'g glbg] ljZjf; lbnfO/x]sf]
5 . kfls:tfgsf o:tf lqmofsnfkn] ubf{ g]kfnef/taLrsf] jftf{df k|foM ;w} g]kfn
cK7\of/f]df kg]{ u/]sf] x'G5 . g]kfnsf] tkm{af6 ef/tsf] lxt / ;'/Iffdf gsf/fTds c;/
kg]{ s'g} sfd gxf];\ egL ef/tn] af/Daf/ eGg] u/]sf] 5 / xfd|f x/]s ;/sf/n] To:tf] jrg lbg]
u/]sf] s'/f kfls:tfgnfO{ yfxf gePsf] xf]Og . g]kfnsf] cj:yf / cK7\of/f] yfxf x'bf
x'b} klg o:tf] sfo{ u/]/ kfls:tfgn] cd}qLk"0f{ Jojxf/ u/]sf] 5 . s'g} klg
ldq /fi6«n] hfghfgL csf]{ ldq /fi6«nfO{ cK7\of/f] kg]{ sfd ub}{g . t/ kfls:tfgLaf6
ldqtfsf ;Dk"0f{ dof{bfx?nfO{ ldr]/ Pjd\ s'6gLlts ;Ldf tf]8]/ g]kfndfly cem afx\o bjfj
a9\g] k|sf/sf] sfd ePsf] 5 . g]kfn ;w} cft+sjfbsf] lj?4 /x]sf] 5 / clxn] :jod\
cft+sjfbsf] rk]6fdf k/]]sf] 5 . of] cj:yfdf cft+sjfbnfO{ k|f]T;fxg lbg] sfd ug'{ /
g]kfndf zlQmzfnL ljikmf]6s kbfy{ leofpg' cIfDo ck/fw xf] . cNkdtn] ax'dtdfly zf;g
ug{ vf]Hg' x'b}g /fwfs[i0f d}gfnL k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 cfd hg;d'bfon]
h] x'G5 eGg] ;f]r]sf lyP h:tf] k|ultsf] cfzf /fv]sf lyP Tof] pknlAw k|fKt ePsf]
dx;'; ug{ ;s]sf 5}gg\ . ax'bn cfPkl5 k~rfotsfnsf] ;Dk"0f{
u/LjL ;dfKt
x'G5, ljs[lt / lj;+ult ;dfKt x'G5 eGg] ck]Iff lyof] . /fhgLlts pknlAw dfq geP/ cfly{s
pknlAw klg r/df]Tsif{df k'U5 eGg] dflg;x?sf] egfO{ lyof] . d'n'ssf] cfly{s ljsf; To;
ultdf geP klg s]xL t x'g} kg]{ lyof], of] !! jif{sf] bf}/fgdf g]kfnL sf+u|];n] ;a}eGbf a9L
;do;Dd ;/sf/ ;+rfng u¥of] . To;df klg lul/hfafa' ;a}eGbf a9L ;do ;Qfdf /xg'
eof] . of] cjlwdf ag]sf ;/sf/x?n] ljsf;sf] r/df]Tsif{df gk'¥ofP klg sd;]sd cfly{s
ljsf;sf] s]xL cfefif dfq lbg ;s]sf] eP, dflg;sf] hLjg k4ltdf lxhf]eGbf km/s kfl/lbPsf] eP,
ufpsf] eL/ kfvfsf hg;d'bfo h;n] ;fRr} cfh klg ;+s6k"0f{ hLjg latfpb}5g\
pgLx?n] cfw'lgs ;'ljwfsf] s'g} klg gfd ;'Gg kfPsf] eP klg ;Gtf]if ug]{ 7fp
x'GYof] . hghLjgdf s'g} kl/jt{g gcfPsf]n] cfh
dflg;x?df lg/fzf 5fPsf] 5 . lg/fzfn] 3[0ff hufp5 . Tof] 3[0ffn] lx+;f
hGdfp5 / oxL ;dfhdf ePsf] lg/fzn] hGdfPsf 3[0ff / Tof] 3[0ffn] hGdfPsf] lx+;fnfO{
dfcf]jfbLx?n] k|of]u ul//x]sf 5g\ . l;wf dfcf]jfbLnfO{ dfq bf]if lbP/ d'n'sdf pTkGg
;d:of ;dfwfg x'b}g lx+;fnfO{
k|df]6Ú ug]{ ;jfndf dfcf]jfbLn] uNtL u/]sf
5g\ . t/ ;Qfdf a;]sf dflg;x?n] ;xL sfd gu/]kl5 ljb|f]xsf :j/x? lg:sg' klg :jefljs
xf] . d'n'sdf ljsf; gePkl5 e|i6frf/n] 7"nf] ?k lnof] . cfly{s ljsf; 7Kk
ePsf] a]nf e|i6frf/ r/dr'nLdf k'Uof] . ljs[lt / lj;+ultn] klg r/d ?k lnof] .
gsf/fTds s'/fx? ztk|ltzt a9]sf] b]lvof] . ;sf/fTds s'/f z"God} /x\of] .
To;n] ubf{ ;dfhdf 7"nf] ;+s6 z'? eof] . cfh b]zdf /fhgLlts dfq x}g cfly{s ;+s6 klg
5 . To;}n] of] !! jif{sf] cjlwdf dflg;x?n] h'g v'l;ofnL / pd+u lnP/ cufl8 cfpg'
kYof]{ Tof] x'g g;Sg'nfO{ b'ef{Uo g} dfGg' kb{5 . t/ To;sf] cy{ ca dflg;x? of]
Joj:yfsf] ljsNk vf]Hg yfn]sf 5g\ eGg] d}n] a'em]sf] 5}g . ax'bnLo Joj:yf g} ;dfKt
kfg'{k5{ eGg] 6'+uf]df g]kfnL hgtf k'u]sf] 5 h:tf] dnfO{ nfUb}g . xf]nf Tof] 6'+uf]df
k'¥ofpg] k|of; klg s;} s;}sf] 5 . xfdLn] /f0ff / k~rfot b'j} Joj:yf ef]lu;s]sf
5f}+ . To;}n] ;aeGbf /fd|f] / pTs[i6 Joj:yf g} ax'bnLo Joj:yf xf] eGg] dfG5]n]
a'em]sf 5g\ . t/ of] k|lt:kwf{n] clxn] h:tf] k|sf/n] lg/fzf NofPsf] 5 of] oyfy{ xf] /
o;}df afRg' k5{ eGg] s'/f klg sf]xL dfGg tof/ 5}gg\ . To;sf/0f ax'bnLo Joj:yfdf
b]lvPsf ljs[ltx?df ;'wf/ cfpg' k5{ t/ Joj:yf g} kl/jt{g x'g'k5{ eGg] s'/f rflx+ unt
xf] . To;}sf/0fn] xf]nf, d'n'sdf oqf] ;+s6df klg dflg;x? ax'bnsf] lj/f]wdf ;8sdf
cfPsf 5}gg\ . clxn] ax'bnLo Joj:yfsf nflu ;+3if{ ug]{
Pp6f kf6L{ g]skf Pdfn] ;8s ;+3if{df plqPsf] 5 . clxn] d'n'sdf b]vf k/]sf ;+s6 cfpg'df
;fgf] dl;gf] lhDd]jf/L ;a} /fhgLlts kf6L{sf] 5 . ax'bnLo Joj:yfdf nfu]sf ;a} /fhgLlts
kf6L{x?sf] cfcfkm\gf] 7fpdf lhDd]jf/L 5 . To;df klg d'Vo lhDd]jf/L eg]sf]
;QfkIf / k|d'v k|ltkIfLs} xf] . ax'bnLo Joj:yfdf ;QfkIf / k|d'v k|ltkIf eg]sf] Ps
l;Ssfsf] b'O{ kf6f h:t} ldNg klg g;Sg] 5'l§g klg g;Sg] l:ylt xf] . dnfO{ nfU5
clxn]sf] cj:yf;Dd cfOk'Ubf ;Qf?9 g]kfnL sf+u|];n] b]zdf ljsf; lgdf{0f ug{ ;s]g, gof
cg'e"lt lbg ;s]g . /fhgLlts ;+s6 cfpg'df sf+u|];sf] 7"nf] lhDd]jf/L 5 t/
To;nfO{ xn ug]{ ljsNk t Pdfn]]] xf] . Pdfn] cfkm\gf] lhDd]jf/L k"/f ug]{
tkm{eGbf klg To;sf] 7Ls pN6f] ?kdf k|:t't eof] . ax'bn lj/f]wLx?n] h] eG5g\ of]
ax'bnLo Joj:yfn] s]xL lb+b}g . ToxL ;f]rnfO{ g} cfGbf]ngsf ?kdf Pdfn]n] cufl8
a9fO/x]sf] 5 . clxn] klg ;QfkIfn] ;Qfsf] b'?kof]u u¥of],
/fli6«o ;DklQsf] b'?kof]u u¥of], e|i6frf/ u¥of] eg]/ ljkIfLn] cf/f]k nufO/x]sf]
5 . ljkIfL cfGbf]ngdf cfpbf klg To:t} ul//x]sf] 5 . p klg ;fj{hlgs ;DklQs}
b'?kof]u ug{ nfu]sf] 5 . xfsfxfsL ;fj{hlgs ;DklQ Wj:t agfpg] tkm{ nfu]sf] 5 .
To;sf/0f clxn]sf ;QfkIf / k|ltkIfx? of] Joj:yf cGt/ut ;Qfdf k'u] klg, hgtfn] pgLx?nfO{
kTofP klg, b'a} gfnfos eP . To;}n] of] b'u{lt /fi6«n] ef]lu/x]sf] 5 . k|ltkIfn]
cfGbf]ng ug{ kfp5, ug{ ;S5 . t/ s] s] ug]{, s] s] gug]{ eGg] s'/f 5'6\ofpg'
k5{ . gf/f nufpg kfpg], /fhLgfdf dfUg kfpg] clwsf/ k|ltkIf;+u 5 . /fhLgfdf
dfqsf] rl/q s:tf] 5, To;nfO{ s;/L lng'k5{ eGg] s'/f t ;QfkIfn] a'em\g' k5{ .
k|ltkIfn] dfu ub}{df ;QfkIf dfGg afWo x'b}g . afWo kfg'{ klg x'b}g .
t/ k|ltkIfn] eGof], To;}n] d}n] dfGg} x'b}g eGg] cx+ klg ;Qfn] b]vfpg' /fd|f]
xf]Og . b'j} kIf ;dembf/L cg'?k rNg' kg]{ xf] . k|ltkIfn] k|=d=sf] Ps dfq
/fhLgfdfsf] dfu /fVg] / ;QfkIfn] s'g} klg xfntdf /fhLgfdf lbGg eGg] < clxn] b'j}n]
hgtfsf] ;fd'Gg] a]s'kmL sfd u/] . gfnfosL sfd u/] . olt x'bf x'b}
ljkIfLn] klg cNkdt eP/ ax'dtsf] lg0f{o ug{ vf]Hof] . ;+;bLo /fhgLltdf cNkdtn]
ax'dtsf] lg0f{o ug{ ;Sb}g, ug'{ klg x'b}g . To:tf] ug]{ xf] eg] Joj:yf g}
rNb}g . k|ltkIfn] ax'dtn] u/]sf v/fa sfdx?nfO{ pbf+uf] kfg'{k5{ . hgtfsf] dfem
n}hfg'k5{ . v/fa sfd ug]{nfO{ x6fpg Pp6f /fhgLlts cleofg z'? ug'{k5{ . ax'bnLo Joj:yfdf ax'dtsf] ;/sf/nfO{ ls t
hgcfjfh} p7]/ @)$^ ;fnsf] /fli6«o cfGbf]ngdf h:t} u/L x6fpg' k¥of] To:tf] hgcfGbf]ng klg
ug{ g;Sg] clg cNkdtn] ax'dt dfly zf;g ug{ vf]Hg] < clxn] Pdfn]n] z'? u/]sf] cfGbf]ng
jf:tjdf /fhgLlt ga'em]/ u¥of] jf /fhgLlts ?kdf Tof] gfbfgL g} u/]sf] xf] . xfdLn] k~rfotsfndf zflGtk"0f{ af6f]
gkfPkl5, k|hftflGqs cEof; ug]{ af6f] gkfpbf xltof/ p7fPsf lyof}+ . Tolta]nf
csf]{ s]xL ljsNk lyPg . zflGtk"0f{ tl/sfn] cfkm\gf] cf:yf cg'?k ;+ul7t x'g
kfOb}gYof] . Tof] a]nf xfdLn] xltof/ p7fof}+ . Tolt x'bf x'b} klg
xltof/n] dfq} k~rfotnfO{ kmfNg ;Sb}g eGg] s'/fsf] dx;'; u¥of}+ . Tof] s'/f sf+u|];n]
klg dx;'; u¥of] . sf+u|]; sDo'lgi6 b'j}n] k~rfotsfndf xltof/ p7fP/ cGttM
df;
d'ed]G6Ú af6} k~rfot kmfNg ;lsG5 eGg] lgisif{df k'u]kl5 dfq} k~rfot kmflnof] . ;z:q
;+3if{af6 xfdLn] k~rfot kmfn]sf xf]Ogf}+ . dfcf]jfbLn] zflGtk"j{s cfkm\gf] s'/f
/fVg kfpg] jftfj/0f x'bf x'b} xltof/ ;dft] . ax'bn cfPkl5 ;Qfdf ljefhg
cfof] . ;Qf eg]sf] ;]gf, k'ln; k|zf;g, dlGqkl/ifb\, /fhb/af/sf] aLrdf Ps l9Ssfkg
5}g . cyjf zf;gdf Ps l9Ssfkg 5}g . lsgeg] k|x/L, k|zf;gdf /fhgLlts/0f eof],
dlGqkl/ifb\ clwsf/ ;DkGg eof] . clwsf/ljxLg ;+j}wflgs bfo/fleq /x]/ s]xL ug'{ kg]{
cj:yf cfof] . h;n] ubf{ ;dfhdf j]d]nsf] jftfj/0f aGof] . oBlk jt{dfg ;+j}wflgs
bfo/fleq /x]/ klg /fhfn] ug{ ;Sg] sfd y'k|} 5g\ . >L % ;+ljwfgeGbf aflx/ hfg' k5{
eGg] dfGotf d /flVbg . log} sf/0fn] ubf{ ;Qfdf Ps l9Ssfkg cfPg clg, ;/sf/n] ljsf; klg
ug{ ;s]g . To;sf] kmfObf dfcf]jfbLx?n] p7fO/x]sf 5g\ . dfcf]jfbL lx+;fTds ?kn]
cufl8 hfg' x'b}gYof] eGg] Pp6f cfbz{sf] s'/f xf] df}sf kfPkl5 ljkIfLx?n] /fhgLlts
ug]{ sf]lz; u/] . zflGtk"0f{ tl/sfn] cfkm\gf] lj/f]w sfo{qmd ;~rfng ug]{ clwsf/
x'bf x'b} klg dfcf]jfbLx?n] lx+;fTds dfu{lnPsf sf/0f clxn]sf] ;+s6sf] Pp6f
kf6f]sf] lhDdf pgLx?n] lng' k5{ . hxf;Dd Pdfn]sf] s'/f 5, p clxn]
k|d'v k|ltkIfL 5 . ;QfkIf / k|ltkIf eg]sf] Pp6fnfO{ lj:yflkt u/]/ cfpg] zlQm
x'g\ . t/ Pdfn]n] clxn] wgf{sf ?kdf lx+;fsf] u}/ ;+j}wflgs af6f] ;dft]sf] 5 .
Pp6f kf6L{n] @$ k|ltzt sfo{stf{ NofP/ ;8ssf /]lnª tf]8]/ qmflGt cfpb}g .
t/ cfkm}+ b'lgof p7\of] eg] lul/hfafa' dfq x}g c? eLdsfo klg k/f:t x'G5g\ lsgeg]
hgtfsf] c;Gt'li6 ;dfwfg ug{ g;s] sf]xL klg l6Sb}gg\ . l/;sf] /fudf t eGbf d s] sd
eg]/ cfkm\gf] c8fg /fVg' kg]{df af/ efRg] k|lt:kwf{ rn]sf] 5 . To;sf/0f of] af/
efr]/ b]zdf qmflGt x'b}g . To;f] eGb}df lj/f]wLx?sf zflGtk"0f{
k|lt/f]wfTds cfGbf]ng cyjf lj/f]w ug]{ clwsf/nfO{ s'l07t ug'{ k5{ eGg] s'/f xf]Og .
t/ k|ltkIfLx?n] Tof] klg k|d'v k|ltkIfLn] o; lsl;dsf] tf]8kmf]8df hfg' x'b}g .
o;/L tf]8kmf]8 u/]/ k|d'v k|ltkIfn] ;fj{hlgs ;DklQ gi6 ug'{ p;sf] gfnfosL xf] . clxn] xfd|f] b]z /fhgLlts ;+s6df k/]sf]
5 . cGt/f{li6«o ?kdf klg g]kfn ;fdl/s s]Gb|sf] ?kdf cufl8 cfPsf] 5 . oxf
;a} zlQm /fi6«x?sf cfcfkm\g} sfdgf / rfxgfx? 5g\ . Tof] v]ndf z'? ePsf]
lx+;fTds cfGbf]ngn] s] ;dfwfg b]nf ;lhn} eGg ;ls+b}g . of] cufl8 a9\b} hfg] xf] eg]
b]zdf u[xo'4 x'g] / cGttM Tof] u[xo'4 jftf{ dfk{mt\ zflGtk"0f{ l:yltdf gk'Ug] xf] eg]
To;n] b]zsf] cl:tTj g} ;+s6df kfb{5 . To;}n] o:tf] cj:yfdf ;QfkIfn] ca d ;]gf
nufP/ 7Ls u5'{ eGg] ;+s]t lbPsf] 5 eg] k|r08n] klg cfkm\gf] lgisif{df of] xf] eg]/ klxNo}
7f]s'jf u/]sf 5g\ . jftf{ x'g' sxf 5 sxf jftf{ k5fl8sf] lgisif{ b'j}kIfn]
vf]h]kl5 jftf{ lsg rflxof] / < lul/hfafa'n] klg eGg'eof] dfcf]jfbLn] xltof/
ga'emfP d ;]gf k|of]u ul/lbG5' .Æ otf k|r08n] jftf{sf] hlt;'s} s'/f u/] klg cGtdf
;+ljwfg ;ef x'b}g eGg] jftf{sf] s'g} cy{ 5}g eg] . ;QfkIf / cfGbf]ngsf/Lsf]
b'O{ lsgf/ 3f]if0ff ug]{ s'/f]n] b]znfO{ u[xo'4 tkm{ n}hfb}5 . b]z arfpb}5'
eGg] clg ;+s6 lgDTofpg' b'j} kIf nfUg] xf] eg] sf+u|]; / dfcf]jfbLn] b]z arfpb}gg\ .
To;sf/0f cem} ;do 5 g]sfn] klg ca s;/L b]znfO{ cufl8 n}hfg] eGg] /fli6«o ;xdlt sfod
ug'{k5{ . |
| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |