mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe


31 August, 2001,  Bhadra 15th,  2058.

rlr{t k|;+u

s]bf/ ;'j]bL

uf]i7L 5f8]/ sfd ug{ yfNg] ls <

uf]i7L ;~rfngM PSsfO;f}+ ztfAbLdf hg;+Vof / ljsf;, hg;+Vof ljsf;df cfd ;~rf/ dfWodsf] e"ldsf / hg;+Vof ;DaGwL ljw]os th'{df ;DaGwL tLg uf]i7L ;~rfng ug{ cfly{s ljsf; tyf k|zf;g s]Gb|nfO{ ?= ( nfv #@ xhf/ cg'bfg lbPsf] 5 . uf]i7Ldf k|lt sfo{kq !) xhf/, b'O{ lbg] sfo{qmdsf] nflu ;dGjostf{ eQf $% xhf/ k|ltj]bssf] nflu # xhf/ b]lv * xhf/ vr{ n]v]sf] 5 .

– dxfn]vfsf] k|ltj]bg @)%& efu ! k[i7 ;+Vof @!(

dxfn]vfn] hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqfnon] Pp6f ;+:yfnfO{ uf]i7L ;+rfng ug{ cg'bfg lbPsf] /sdsf ;Gbe{df pNn]v u/]sf zAb x'g\ oL . tL uf]i7L s] slt cf}lrTok"0f{ lyP / ltgsf k|ltj]bg sxf“ 5g\ eGg] kIf 5'§} 5 . oxf“ uf]i7L–;+uf]i7L–k/fdz{ uf]i7L– ljrf/ uf]i7L–cGt/lqmof– sfo{zfnf– jflif{s pT;j cflb s'g} klg Pp6f sfo{qmd ;~rfng ubf{ slt /sd rflx+bf] /x]5 eGg] hfgsf/Lsf nflu dxfn]vfn] b]vfPsf] of] c+s pNn]v ul/Psf] xf] . o:tf sfo{qmd cfof]hgf ug{ xfdLdWo] klg s;}n] ;f]lr/x]sf 5f}+ eg] To;sf nflu nfUg] /sdsf] of] c+s ;+emL /fVg' a]z x'g]5 . To;sf] d"No klg 5'6\ofcf}+ . o:tf s'g} klg sfo{qmddf Pp6f sfo{kqsf] d"No ?= !) xhf/ . ;dGjostf{ cyf{t\ uf]i7Lsf lbg otf ptf ldnfpg] / sfo{qmd rnfpg] JolQmsf] d"No ?= $% xhf/ . k|ltj]bg agfpg] Ps JolQmsf nflu d"No ?= * xhf/ . o:tf sfo{qmddf ;xefuLx?nfO{ /;b kfgL / a:g] s';L{sf nflu d"No ?=@ nfv $* xhf/ . zLif{sdf tndfly x'g ;Qm5 . t/ /sd rflx+ 7\ofSs olt g} nfUbf]/x]5 . dxfn]vfn] b]vfPsf] of] ljj/0feGbf Pp6f uf]i7Ldf slt vr{ x'"bf]/x]5 eGg] csf]{ of] hltsf] e/kbf]{ gxf]nf . dxfn]vf cg';f/ Tof] dGqfnon] u/]sf cGo uf]i7Lsf klg ljj/0f 7\ofSs o:t} 5g\ .

/fhwfgLdf Pslbgdf slt uf]i7L x'"bf /x]5g\ eGg] Ps dlxgfsf] cGTo / csf]{ dlxgfsf] z'? b'O{ lbgsf gd'gf dfq x]l/of] eg] Pp6f lrq b]lvg] 5 . :d/0fLo 5, oL ljj/0fx? hfgsf/Ldf cfP hlt dfq x'g\ . bftfx?nfO{ b]vfpg dfq ul/g] uf]i7Lsf] ;+Vof o;sf] b'O{ efu a9L x'g] cg'ejLx? atfp“5g\ . oL uf]i7Lsf ljj/0f x]bf{ ;aeGbf b'Mvb\ kIf s] b]lvof] eg] of] b]zsf] Pp6f gful/s Tof] h'g;'s} e"–efusf] xf];\ ltgsf kL8f ltgn] yKg' k/]sf] b}ljs / dfgjLo k|tf8gfsfaf/] g Pp6f sfo{qmd aGbf]/x]5 g To;k|lt s;}n] Ps zAbsf] ;Daf]wg ubf{ /x]5g\ . Tof] af9L kLl8t hgtf x'g\ ls ;'Vvfu|:t, ?9f km}lnP/ d[To'j/0f ug'{ kl///x]sf] xf];\ ls ;/sf/n] ljt/0f u/]sf ;xfotf g} sf/s eP/ cfkm\gf hLljsf]kfh{gsf ;fwgx? u'dfpg' k/]sf] cj:yf xf];\, ;/sf/n] lbg' kg]{ b}lgs ;]jf glbPsf ljifo x'g\ ls dfcf]jfbLsf gfddf e}/x]sf] Hofblt . of] b]zsf] Pp6f To:tf] kLl8t gful/sk|lt oL sfo{qmddf st} s'/f;Dd p7fOPsf] kfOPg . xhf/f}+sf] ;+Vofdf af9Laf6 of] k6s JolQmx? kLl8t eP, g a:g] 3/ 5 g vfg] s'/f . ef]ln s;/L lbg latfpg] st} Pp6f cfz;Dd gePsf] hgtf of] /fHosf] /fhwfgLdf cfof]hgf x'g] To:tf sfo{qmddf ;Daf]lwt x'"bf /x]g5g\ . kl5Nnf] k6s gof“ ;/sf/sf !% lbgdf ePsf To:tf sfo{qmddf klg oxL s'/f b]lvof] .

b'O{ lbgdf slt uf]i7L <

uf]i7L cGt/lqmof sfo{zfnf clg km]l/ uf]i7L cGt/lqmof sfo{zfnf eGbfeGb} b]zsf lbgx? s;/L lalt/x]sf 5g\ eGg] pNn]v u/L ;fWo 5}g . uf]i7Lsf ljifo / cfof]hsx?sf] klg l:ylt To:t} kfOG5 . Ps xKtf, Ps dlxgf Ps jif{df slt uf]i7L e}/x]5g\ eGg] ljj/0f pNn]v u/L ;fWo x'g] cj:yfdf 5}gg\ . oxf“ e/v/ lat]sf] Pp6f dlxgf– ;fpgsf] clGtd lbg / rln/x]sf] ebf} dlxgfsf] z'? lbg u/L oL b'O{ lbgdf slt uf]i7L cfof]lht eP ltgsf s]xL ljj/0f o:tf 5g\ . oL Pp6f k+lQmsf/n] k|fKt u/];Ddsf / /fhwfgLdf dfq cfof]lht sfo{qmd x'g\ . cg'bfg lbg] ;+:yfnfO{ b]vfpgdfq cfof]hgf x'g] uf]i7Lsf] ;+Vof Ps lbgdf of] eGbf tLg bf]Aa/ a9L ?kdf ;DkGg e}/x]sf cg'ejLx? atfp“5g\ .

;fpg #@ ut] M

!= lxdfnog p4f/ Pzf]l;Pzgsf] ejg pb\3f6g sfo{qmd .

@= Ol;df]8sf k':ts k|bz{gL pb\3f6g sfo{qmd .

#= *% jif{ k'u]sf / cGo ljBfyL{ P;=Pn=;L=df kf; eP jfkt k'/:sf/ ljt/0f sfo{qmd .

$=;d'Gb|kf/ Jofkf/ lgsf;L k}7f/L ;+3sf] @^ cf}+ jflif{s ;fwf/0f ;ef pb\3f6g ;df/f]x .

%= dlxnf afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfnosf] k/fdz{ uf]i7L .

^= dfl6{g rf}tf/Låf/f ljleGg ljifodf 5nkmn uf]i7L .

&= lhkfgåf/f cfof]lht tflnd sfo{qmd pb\3f6g ;df/f]x .

&= g]kfn jfof]Uof; k|jw{g ;d"xsf] pb\3f6g sfo{qmd .

(= l/kf]6;{ Snaåf/f cfof]lht jfdkGyL g]tfx?aLr cGt/lqmof sfo{qmd .

!)= ;fk g]kfnåf/f cfof]lht k/fdz{ uf]i7L pb\3f6g sfo{qmd .

!!= /fli6«o jg dxf;+3åf/f cfof]lht jg ;Dkbf pkef]Qmf ejg pb\3f6g sfo{qmd .

!@= :jf:y dGqfnoåf/f cfof]lht cGt/lqmof pb\3f6g sfo{qmd .

ebf} ! M

!= ;fs{ ;lrjfnoåf/f cfof]lht sfo{zfnf pb\3f6g sfo{qmd .

@= af]8{ ckm b[li6h u'8 uegf{G;åf/f ;'zf;g ljifodf cGt/lqmof sfo{qmd .

#= hgljsf; ;dfhåf/f cfof]lht blnt pTyfg ;DaGwL k|jrg uf]i7L pb\3f6g sfo{qmd .

$= dlxnf afnaflnsf dGqfnoåf/f cfof]lht sfo{zfnf uf]i7L .

%= lzIff ljsf; s]Gb|åf/f cfof]lht lzIff ljsf; uf]i7L sfo{qmd .

^= d'n'sL P]g lbj; ;df/f]x ;ldltåf/f d'n'sL P]g ;DaGwL uf]i7L .

&= cfO=Pn=cf]=åf/f cfof]lht of}g lzIff ljifos sfo{zfnf uf]i7L .

*= lrGtg x\jfO6 /fO6;{åf/f cfof]lht ljz]if slj uf]i7L

(= c/fhstf / aGb ljifos Ps lbg] uf]i7L .

!)= Psn lrqsnf k|bz{gL pb\3f6g sfo{qmd .

!!= xf“:oJo+Uo pkGof; …pTkftÚsf] ljdf]rg sfo{qmd .

!@= g]kfndf dlxnfx?sf] sfg"gL l:ylt Ps cWoog k':tssf] ljdf]rg sfo{qmd .

uf]i7Ldf gcfpg] ;dfrf/

oxf“ cToGt ;fwf/0f nfUg] s]xL ;dfrf/sf ;f/ c+z k|:t't ul/Psf] 5 hf] oxL dlxgfsf] ! ut]b]lv !) ut]leq 36gf eP / ;dfrf/ klg cfP . elgPnf k|s[lt k|sf]k ;/sf/sf] azsf] s'/f xf]Og . t/ ;/sf/n] olt rflx+ ug}{ k5{— ef]sn] s'g} Pshgf klg dfG5] dg{ gkfpg\ . ef]sd/L ;du| b]zsf] ;Gbe{df NofOPnf . t/ ha Pp6f 3/, Pp6f uflj; x'"b} @)–#) uflj; To;sf] rk]6fdf k5{g\ eg] / xhf/f}+ hgtfsf] Pp6} xljut e}/fv]sf] 5 eg] ;/sf/n] To;k|lt Wofg lbg' / s]xL Joj:yf ul/xfNg' p;sf] bfloTj xf]Og < pQ/ ;/sf/n] g} b]nf . oxf“ rflx+ s]xL To:tf ;fgf gd"gf x]/f}+ .

;dfrf/ !M af“s] lhNnfdf ut xKtfsf] Pslbg 58\s] ubf{ To;/L 58\s] ul/Psf #& j6f sfof{nodf &)% hgf sd{rf/L cg'kl:yt /x]sf kfOP . cg'kl:yt /xg] sd{rf/LdWo] &) hgf clws[t lyP . af“sL ;'Aaf, v/bf/x? 5g\ . sd{rf/L cg'kl:yt /x]sf sfof{nodf c:ktfn, dfnkf]t, e"ld;'wf/, jg, eG;f/, l;+rfO, hg:jf:Yo sfof{nox?, s[lif ljsf;, ljB't vfg]kfgL, oftfoft Joj:yf, b"/;~rf/, ;8s cflb 5g\ .

l6Kk0fLM cg'dfg u/f}+ lhNnfdf /x]sf h'g;'s} sfof{nosf zfvf k|d'v eg]s} zfvf clws[t x'g\ . ltgLx?dWo] &) hgf cg'kl:yt /x]5g\ eg] tL sfof{nodf sd{rf/L pkl:yltsf] cj:yfsfaf/] yk pNn]v ul//xg' kb}{g . sfof{notkm{ dfly pNn]v ePsf sfof{no afx]s ;j{;fwf/0fsf nflu sfd nfUg] af“sL slt sfof{no /x] xf]nfg\ < af“s] lhNnf klZrdf~rnsf] ;aeGbf ;'ud cyf{t\ klZrdsf] /fhwfgL elgG5 . klZrdL lhNnfx?sf] oftfoft, ;~rf/, k|zf;lgs lgb]{zg lgoGq0f ;j{;fwf/0fnfO{ ;]jf k'¥ofpg] sfo{sf] /]vb]v cflb ;Dk"0f{ s'/f oxL+af6 x'G5 . To:tf] lhNnfdf Pslbg sd{rf/Lsf] pkl:ylt x]bf{ kfOPsf] of] lrqn] /fhwfgL aflx/sf h'g;'s} lhNnf If]qsf sfof{nodf sd{rf/Lx?sf] pkl:ylt s:tf] xf]nf cfkm}+ cg'dfg u/f}+ . sd{rf/L sfof{nodf a:g' k|zf;gsf] klxnf] zt{ xf] . ltgLx? sfof{nodf g} a:bf /x]g5g\ eg] ;/sf/n] lbg] ;'zf;gsf] pNn]v ul//xg' kb}{g .

;dfrf/ @ M dxf]Q/Lsf c+sf/, dxfb]jk§L, g}GxLa]nf uflj;df dfq Psxhf/ ljuxf v]t af9Låf/f au/df kl/0ft . Ps ;o kl/jf/ 3/af/ljxLg . oL v]tdf wfg /f]lkO{ ;lsPsf] lyof] . k|d'v lhNnf clwsf/Låf/f af9L kLl8tnfO{ k'gjf{;sf] s'g} Joj:yf gePsf] hfgsf/L . /ft' gbLsf] t6aGwg gxf]p~h]n aif}{lkR5] o:tf] e}/x]sf] / e}/xg] k|lhcsf] egfO . /fxtsf gfp“df Ps ;o u|fd lrp/f / Pp6f ;fgf] 8Nnf] ;v/ dfq pknAw .

l6Kk0fLM tLgj6f uflj;df Psxhf/ ljuxf hUuf ju/df kl/0ft x'g' klg ;fgf] s'/f xf]Og . Ps;o kl/jf/sf] ;+Vof klg ;fgf] xf]Og . /fHon] Ps kl/jf/sf] ;+Vof egL ^ hgfsf] b/ tf]s]sf] 5 . oxL b/af6 klg PsxKtf cyf{t\ of] rfn" dlxgfsf] klxnf] xKtf dfq} 5 ;ohgf 3/jf/ljxLg / Ps;o u|fd lrp/fdf hLjg lgjf{x ul//x]sf 5g\ eGg] ;dfrf/ cfkm}+n] b]vfp“5 . b'ef{Uojz tL hgtf of] a]nf;Dd /fHon] ;xof]u ug'{ kg]{ ;"rLdf k/]gg\ . k|d'v lhNnf clwsf/Lsf] egfOnfO{ cfwf/dfGbf ToxL b]lvG5 .

;dfrf/ # M df]/Ësf @% j6f uflj;sf !) xhf/ # ;o s[ifssf #@ xhf/ & ;o #) x]S6/ hldg of] a]nf cyf{t\ oL k+lQm n]lvPsf] If0f;Dd afem} 5g\ . oL ls;fgx?sf] u'hf/fsf] Pp6} dfq ;|f]t wfg v]tL g} xf] . ;+v'jf;ef lhNnfsf # ;o s[ifssf #@ xhf/ x]S6/ hldg klg of] a]nf;Dd afem} 5 .

l6Kk0fLM b]zsf] s"n hg;+Vof / s[lifof]Uo e"ldsf] s'n ;+VofdWo] dfly pNn]lvt s[ifs / hldgsf] ;+Vof gu0o xf]nf . t/ To;nfO{ O{sfOdf kl/0ft ug]{ xf] eg] !)–!! xhf/ kl/jf/ eg]sf] ;fgf] ;+Vof xf]Og . sl/ ^) xhf/ JolQm o; leq k5{g\ . elgPnf oxf“ af9Lsf] kL8f em]Ng' k/]g . v]t /f]Kg} gkfPkl5 Tof] af9L xf];\ ls ;'Vvf kl/0ffd Pp6} xf]Og < tL hgtfn] Tof] afemf] v]t x]/]/ sxfnLnfUbf] e'vd/L ;+emb} latfpg' kg]{ ;do Psjif{ eGbf a9L aGg uPsf] 5 . To;f] eP ltgnfO{ of] /fHon] …ef]s} dg{ lbGgÚ egL Pp6f cfzfsf] TofGb|f] km\ofNg ;lsGg < t/ s'g} klg dGqLn] /fhwfgLdf u/]sf pb\3f6gsf sfo{qmddf Ps zAb klg o;tkm{ af]n]sf kfOPg .

;dfrf/ $ M sflnsf]6sf k"/} #) uflj; wfgdf nfUg] Anfi6 /f]uaf6 k|efljt eP . tL ;a} uflj;df v]tdf /f]lkPsf wfg v/h:t} eP/ ;'s]sf 5g\ . ;/sf/L txaf6 clxn];Dd Tof] /f]u d]6\g]tkm{ s'g} kxn ePg . k"/} s0ff{nL c~rn of] /f]uaf6 kLl8t ePsf] 5 .

l6Kk0fLM of] 7fp“df klg afnLs} s'/f p7\of] . t/ oxf“ g v8]/L, g af9L t/ Pp6f ls;fgsf ana'tfeGbf aflx/sf] /f]u cfof] kl/0ffd rflx+ pxL wfgafnL gi6 cyf{t\ pxL 8/nfUbf] e'vd/Lsf] sxfnLnfUbf] lrqnfO{ x]b}{ oxf“sf hgtf a:g afWo eP . ;DejtM ;/sf/sf lgsfox? ;lqmo ePsf eP Tof] /f]u lgbfg ug{ ;lsGYof] . t/ oxf“sf ls;fgx?n] ;/sf/ 5 eGg] slDtdf of] a]nf;Dd ;Demg g} kfPsf 5}gg\ .

;dfrf/ %M l;Gw'kfNrf]s lhNnfsf] df]tfª uflj;df Eofu't] /f]uaf6 PsxKtfdf !( j6f e};L d/] . l5d]sL ufp“df klg o;/L e6fe6 e};L dg]{ qmd hf/L 5 . kz' pkrf/ ;DaGwL 6f]nL clxn];Dd Toxf“ k'u]sf] 5}g .

;dfrf/ ^ M afh'/fdf ! xhf/ afv|f d/] . To;/L dg]{df ;/sf/n] :jf:Yo k/LIf0f u/L b'O{xKtf cl3 lbPsf afv|fx? 5g\ . ltgn] cGo 3/ kfn'jf jfv|fnfO{ klg /f]u ;fl//x]sf 5g\ . kz' :jf:y lgb]{zgfnosf clws[tn] klg cf}iflw pkrf/ k'¥ofpg g;lsPsf] s'/f :jLsf/] .

;dfrf/ & M afUn'ª lhNnfsf] ch]{jf ufp“ ljsf; ;ldltdf Ps} kl/jf/sf cf7 JolQmsf] d[To' . kf“r lbg;Dd p4f/ sfo{ . Ps xKtfdf !# 3/ kl/jf/sf ^) hgfeGbf a9L klx/f]df k'l/P . ltgsf] p4f/ sfo{ cfkm}+| ePsf] 5}g . klx/f]df kl/jfr]sfx?n] 3/jf/ u'dfP/ klg s'g} /fxt kfPsf 5}gg\ .

;dfrf/ * M s}nfnL wgu9L / bfª lhNnfdf OG;]kmnfOl6; /f]uaf6 !%) hgfsf] d[To' . &) hgfeGbf a9Lsf] l:ylt gfh's . dg]{x?df u/Lj / u|fdL0f hgtf . kLl8t kl/jf/;Dd OG;]kmnfOl6;sf] vf]k k'¥ofpg g;lsPsf] lh=lj=;= ;efkltsf] bfjL .

;dfrf/ (M bf]nvfsf $) j6f uflj;df dfcf]jfbLx?n] tfnf nufOlbP . hg;/sf/ u7g ePsf 7fp“df k|ToIf å}w zf;gaf6 ;j{;fwf/0f kLl8t . Toxf“sf hgtfn] /fxbfgL klg agfpg kfPgg\ . hg;/sf/sf k|d'vn] /fxbfgLdf cfkm}+ l;kmfl/z ug{ vf]Hg] t/ P]g sfg"gn] Tof] l;kmfl/znfO{ gdfGg], …xfdL s] u/f}+Ú …hg;/sf/Ú u7g ePsf elgPsf uflj;sf hgtfx?sf] of] dsf{nfO{ st}af6 s;}n] klg ;'g]gg\ .

;dfrf/ !)M slknj:t' df]ltk'/sL %% jifL{of tf/fdlt u'?ª cem} dg]{ af“Rg] l:yltdf g} 5g\ . pgnfO{ af]S;Lsf] cf/f]k nufP/ ;fj{hlgs:ynd} hnfOPsf] lyof] . of] sfd gof“ ;/sf/sf k|wfgdGqLn] ;fdflhs e]befj lj?4 3f]if0ff u/]sf] bf];|f] xKtf ePsf] xf] .

gof“ ;/sf/sf gof“ pb\3f6g

b]zdf gof“ ;/sf/n] sfd ug{ yfn]sf] cl:t ebf} !) ut] Ps dlxgf k'Uof] . o;n] zky vfPsf] lbg xf]— ;fpg !) ut] . zky vfPsf] b'O{ xKtf k'u]sf] lbg eg]sf] ;fpg @% ut] xf] . ;fpg @% ut]b]lv ebf} !) ut];Dd cyf{t\ ;/sf/n] ;a} s'/f ldnfP/ sfd ug{ yfn]sf] !% j6f lbg egL dfGg' kg]{ x'G5 .

of] ;/sf/ !# ;b:oLo dfq 5 . !# ;b:o /x]sf] ;/sf/sf dGqLx?n] of] !% lbgdf cfkm\gf] d"ne"t ;do s] df ljtfP5g\ eGg] Pp6f ;fgf] ;+s]t oL !% lbgdf ePsf pb\3f6g / pb\3f6g ul/Psf] ljifon] klg b]vfp“5 . :d/0fLo 5, Pp6f sfo{qmd pb\3f6g ug{ hfg' eg]sf] dGqLn] Tof] lbgsf] @ b]lv # 306f;Dd latfpg' xf] . ;/sf/sf] sfd s'/fsf] d"Nof+sg ug]{ ;do ePsf] 5}g . To;} klg of] Ps dlxgfdf ;/sf/n] of] /fHodf cfkm\gf] pkl:ylt b]vfpg] s]xL dxTjk"0f{ 3f]if0ff ul/;s]sf] 5 . tL 3f]if0ff 6'+uf] nfUg af“sL 5g\ . t/ To;n] ;[hgf u/]sf] b]zJofkL sDkg eg] emg\ emg\ a9\b}5 . To:tf] a]nfdf ;/sf/sf] Wofg jf egf} dGqLx? rflx+ s'g s'/fdf a9L Jo:t b]lvP eGg] pb\3f6gsf lgDg ljj/0f x]/f}+M

;fpg @% ut]

p ljZj cflbaf;L lbj;df cfof]lht ;df/f]x pb\3f6g k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p cf0fljs ljikmf]6gsf c;/x? / cf0fljs c:q/lxt ljZjsf] kl/sNkgf ;DaGwL uf]i7L pb\3f6g–k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

;fpg @& ut]

p h8La'6L d~h/L nf]sfk0f{ – jg tyf e"–;+/If0f dGqL uf]kfndfg >]i7 .

p ;fd'bflos ejg pb\3f6g– ;"rgf tyf ;~rf/ dGqL hok|sfz cfgGb .

p OGb|/fHo nIdL k|;"ltu[xsf] $# cf}+ jflif{s pT;jsf] pb\3f6g k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p z+vw/ WjfVvfsf] k|ltdf lznfGof;– hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .

p a|Dxs'df/L /fhof]u ;]jf s]Gb|åf/f cfof]lht s[i0ffi6dL kj{sf] pb\3f6g–ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lr/~hLjL jfUn] .

p lgDg Jofkf/L ;+3sf] rf}yf] jflif{s clwj]zg pb\3f6g– hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .

p a'9fgLns07 j[Iff/f]k0f sfo{qmdsf] pb\3f6g– jg tyf e"–;+/If0f dGqL uf]kfndfg >]i7 .

p g]kfn jg k|fljlws ;+3åf/f k|sflzt k':ts nf]sfk{0f– jg tyf e" ;+/If0f dGqL uf]knfdfg >]i7 .

;fpg @* ut]

p ;fd'bflos ;]jf ;ldltsf] k|yd jflif{sf]T;j pb\3f6g hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .

p u0f]zdfg kfmp08]zgsf] rf}yf] ;fwf/0f ;ef pb\3f6g – hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .

;fpg @( ut]

p /fli6«o aLpljhg ;ldltåf/f cfof]lht sfo{zfnf uf]i7L pb\3f6g s[lif dGqL dx]z cfrfo{ .

;fpg #) ut]

p :jf:Yo If]qsf] ljsf;sf nflu :jf:Yo If]qsf] ;dGjo g]6js{ :yfkgf ug]{ ;DaGwdf rf/lbg] a}7ssf] pb\3f6g— :jf:YodGqL z/t\l;+x e08f/L .

p wgs'6f–n]u'jf v08sf] af6f] pb\3f6g— k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

;fpg #! ut]

p /fli6«o b'Uw ljsf; af]8{åf/f cfof]lht Pslbg] ljrf/ uf]i7Lsf] pb\3f6g— s[lif dGqL dx]z cfrfo{ .

;fpg #@ ut]

p ;fs{ ;lrjfnoåf/f cfof]lht ;fs{ ;DaGwL Pslbg] sfo{zfnf uf]i7L pb\3f6g— u[xdGqL v'daxfb'/ v8\sf .

p sfsL{ ;dfhåf/f j[4 tyf P;=Pn=;L= kf; ug]{ JolQmnfO{ k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xsf] pb\3f6g– ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL jnaxfb'/ s]=;L= .

p ;d'Gb|kf/ lgsf;L k}7f/L ;+3sf] @^ cf}+ ;fwf/0f ;efsf] pb\3f6g– cy{dGqL 8f= /fdz/0f dxt .

p g]kfn afof]Uof; k|jw{g ;d"xsf] ;fwf/0f ;ef pb\3f6g– cy{dGqL 8f=/fdz/0f dxt .

p jg ;Dkbf pkef]Qmf ejg pb\3f6g– jg tyf e"–;+/If0f dGqL uf]kfndfg >]i7 .

p u'8 ueg{fG; ;DaGwL 5nkmn sfo{qmdsf] pb\3f6g– :jf:Yo dGqL z/t\l;+x e08f/L .

ebf} ! ut]

p g]kfn ljB't k|flws/0fsf] !^ cf}+ jflif{sf]T;j ;df/f]xsf] pb\3f6g– hn;|f]t dGqL lahos'df/ uR5bf/ .

p ljlhg]z OGkm/d]zg ;le{;]h ;+:yfsf] pb\3f6g– cy{dGqL 8f=/fdz/0f dxt .

ebf} # ut]

p rnlrq snfsf/ /fli6«o ;+3åf/f cfof]lht k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xsf] pb\3f6g–k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p afn lgaGw k|ltof]lutfdf k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xsf] pb\3f6g– jg tyf e"–;+/If0f dGqL uf]kfndfg >]i7 .

p 8fG; sNr/ cf6{sf] ;f+:s[lts sfo{qmdsf] k|d'v cfltYo / pb\3f6g–hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .

ebf} $ ut]

p afn lbj;sf cj;/df em08f]Qf]ng sfo{qmdsf pb\3f6g– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p ;fd'bflos /]l8of] k|;f/0f sfo{qmd b'O{ lbg] sfo{zfnf pb\3f6g– ;"rgf tyf ;~rf/ dGqL hok|sfzcfgGb u'Ktf .

p g]kfndf Jojl:yt lgdf{0f cfof]hgf ;DaGwL b'O{lbg] sfo{zfnf uf]i7L, pb\3f6g– ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL lr/~hLjL jfUn] .

ebf} % ut]

p >L s[i0f ;+hLjgL ;ldltsf] jflif{s ;fwf/0f ;ef, pb\3f6g– ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL anaxfb'/ s]=;L= .

ebf} ( ut]

p ljZj lxGb" o'jf ;+3åf/f cfof]lht zflGt k}bn ofqfsf] pb\3f6g– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p lhNnf ljsf; ;ldlt dxf;+3 / 8flg8fsf] cfof]hgfdf g]kfndf ljs]Gb|Ls/0f :yfgLo :jfoQ zf;g / ;dfgtf ;DaGwL sfo{zfnf uf]i7Lsf] pb\3f6g– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p rnlrq ljsf; af]8{åf/f cfof]lht …j}slNks wf/ / /fli6«o efiffsf rnlrqÚ ;DaGwL Pslbg] cGt/lqmof sfo{qmdsf] pb\3f6g–;"rgf tyf ;~rf/ dGqL hok|sfz cfgGb .

p n'lDagL c~rnsf] ko{6g / ljsf; of]hgf ljifos la:tfl/t a}7ssf] pb\3f6gM ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL anaxfb'/ s]=;L= .

p g]sf a'6an gu/ ;ldltåf/f cfof]lht 5nkmn sfo{qmdsf] pb\3f6g– ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqL anaxfb'/ s]=;L= .

p g]kfn cf]nlDks sld6Låf/f cfof]lht ;f+:s[lts sfo{qmdsf] pb\3f6g– lzIffdGqL cfdf]bk|;fb pkfWofo .

ebf} !)

p g]kfn ;Ddfg ;df/f]xsf] pb\3f6g tyf k'/:sf/ ljt/0f– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p a'9fgLns07df cfof]lht >Ldb\efujt ;Ktfx 1fg dxfo1sf] pb\3f6g– k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjf .

p bofz+s/ :d[lt kqsfl/tf k'/:sf/ ljt/0f ;df/f]xsf] pb\3f6g / k'/:sf/ ljt/0f– lzIff tyf v]ns'b dGqL– cfdf]bk|;fb pkfWofo .

p d]rL pBf]u jfl0fHo ;+3sf] t];|f] jflif{s ;fwf/0f ;efsf] pb\3f6g– cy{dGqL 8f=/fdz/0f dxt .

p …dndnls/L h'gls/LÚsf] l;8L pb\3f6g ;df/f]xsf] ljlzi7 cltly– ;+:s[lt ko{6g tyf gful/s p8\8ogdGqL anaxfb'/ s]=;L= .

p ;dfu[g :s"nsf ljBfyL{x?sf] lrqsnf k|bz{gL ;df/f]xsf] pb\3f6g–hg;+Vof tyf jftfj/0f dGqL kL=Pn=l;+x .


cGt/+u

e/t sf]O/fnf

zDe'hLt af“:sf]6f

hGdM @)!# ;fn, sf7df8f}+ . lzIffM aL=P= tyf jL= Do'h -;+uLt ljiff/b\_ !(&! df ufos tyf ;+uLt lgb]{zssf] ?kdf /]l8of] g]kfndf k|j]z, Ps xhf/eGbf a9L /]l8of] tyf l6=eL= lj1fkgsf n]vs tyf ;+uLt lgb]{zs, !$% j6f hlt syfgs rnlrq tyf kGw|;o hlt g]kfnL cfw'lgs uLt, nf]suLt tyf ehgx?df ;+uLt lbO;Sg' ePsf ;+uLt lgb]{zs af“:sf]6f yf]/} ;do ;'Tgafx]s ;+uLt l;h{gf ug{df g} ;do latfpg' x'G5 . ;+uLt l;h{gf ug{df ha;Dd pgL yfSb}gg\ ta;Dd g]kfnL ;+uLt cfsfzdf gc:tfpg] ;+uLt ;h{s af“:sf]6fnfO{ ;+uLtsf] af]emn] yfSg' kf] x'G5 ls eGg] lrGtf ;+uLt k|]dLx?df kfOG5 . g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgdf ;+uLt lgb]{zssf] ?kdf klg sfo{/t /xg' ePsf af“:sf]6f;+usf] cGt/+u–

H tkfO{+sf] d"Nof+sg ug]{x?nfO{ tkfO{+ s] eGg'x'G5 <

– d eG5'– zDe'hLtsf] d"Nof+sg ubf{ ;a} uLtsf Sof;]6 ;'g]/ dfq ug'{kb{5 . Pp6f uLtaf6 dfq d"Nof+sg ul/of] eg] zDe'hLt cw'/} /xG5 .

H k9\bfv]l/ eljiodf s] aGg] nIo lng' ePsf] lyof] <

– ;kgf eg]sf] b]lvg] s'/f / sNkgf eg]sf] ul/g] s'/f eg] em}+ ;+uLt l;h{gf ug]{ s'/f klg Ps k|sf/sf] sNkg} xf] . of] sNkgfdf Hofb} v]Ng] afgL afNosfnb]lv g} lyof] . Tof] sNkgfaf6} d cfh of] 7fp“df cfOk'u]sf] 5' . d ljBfyL{ hLjgdf /+ud+r / v]ns'b b'j} If]qdf klg /fd|/L g} ;+nUg lyp“ . To;}a]nf xf]– …eQm k|NxfbÚ gfds gf6sdf d]/f] e"ldsfaf6 k|efljt eP/ xf]nf– :j=>L % dx]Gb|sf afx'nLaf6 uf]N8 d]8naf6 lje"lift klg x'g k'u]sf] lyp“ .

H s;}sf] k|]/0ff jf cfkm\g} l;h{gfaf6 ;+uLtsf/ aGg' ePsf] xf] <

– ltgtfs ;+uLtsf/sf] gfd eGbf ufossf] gfd a9L dxTjsf] b[li6n] x]l/GYof] . ltgtfssf ;+uLtsf/x? xfdLsxf“ hf] hf] x'g'x'GYof]– pxf“x? ufpg' klg x'GYof] . g]kfnL rnlrq Tolt lyPgg\ – ef/tLo rnlrq ;a} l;g]df xnx?df k|blz{t x'Gy] . uLtdf klg lxGbLsf] k|efj lyof] . Toltv]/sf xfd|f cu|hx? gftLsfhL, lzjz+s/, cDd/ u'?ª, rGb|/fh h:tfx?n] xfd|f] ;+uLtnfO{ arfO{ /fVg' ePsf] lyof] . @)@*–@( lt/ d}n] EjfO; 6]i6 u/]/ /]l8of] g]kfn k|j]z u/L ufpg] df}sf kfPsf] lyP . ufos eP/ Toxf“ k'u] klg uLtsf zAbdf ;+uLt eg]{ sfddf ;fyLefO / ;|f]tfx?sf] dfof“n] d ;+uLtsf/ ag]sf] x'" .

H tkfO{+ ufog, clego / ;+uLt l;h{gfdWo] s'g tkm{ a9L em'sfj lyof] <

– klxn] t d /+ud~r / ufogtkm{ g} lyp“ . To;avt d zxLb z'qm df=lj=df cWoog/t /x"bf To; :s"nsf] Ps sfo{qmddf d}n] Pp6f uLt ufp“ . d]/f] uLt ;'g]/ efg'eQm :s"nsf lk|lG;kn k|efljt x'g' eP/ dnfO{ 5fqj[lQ lbO{ cfkm\gf] ljBfnodf k9fpg n}hfg' eof] . afn dlGb/sf sfo{qmddf klg d a/fa/ ;xefuL x'g] uy]{+ . ljleGg ljBfnosf k|ltef e]nf eP/ sfo{qmddf ;xefuL x'g' kb{Yof] . @)## ;fnlt/sf] s'/f xf]– ufosaf6 pGd'v x'"b} u/]sf] d JolQm k"0f{tM ?kdf ;+uLtsf/ eP/– …ltd|f] Tof] x"l;nf] d'xf/sf] ememNsf] ha cfp“bf====, k"l0f{dfsf] /ft klg s'g kfkLn] /+ufOxfNof]===cflb s]xL uLtdf ;+uLt eg{ yfn]+ . d]/f] ;+uLtdf Toltv]/ k|sfz >]i7, bLks v/]n, /ljg zdf{, pd]z kf08] cflb uLt ufpg]x? x'g'x'GYof] . uflosftkm{ tf/fb]jL, tf/f yfkf, dL/f /f0ffx? x'g'x'GYof] . o:t} g} /x]5 oxf“sf] rng====b]ljsfn] ufOlbg'eof] . 8]gL 8]Ghf]ªkfnfO{ /]l8of] g]kfnsf] :6'l8of]leq nu]/ d]/} ;+uLtdf …sfG5LnfO{ 3'dfpg] sf7df8f}+ zx/, tyf …lxp“eGbf lr;f], cfuf] eGbf tftf]Ú gfds uLt /]s8{ ug{ nufPsf] lyp“ . gf/fo0fuf]kfn bfOn] …ltdLn] eg]sf ;f/f lbg 5f]P/====Ú cflb d]/} ;+uLtdf ufpg' ePsf] lyof] . To;a]nfsf d]/f uLtsf/ ;fyLx?df gL/ zfx, ljZjDe/ Kofs'/]n, /fh]Gb| l/hfn, gu]Gb| yfkfx? x'g'x'GYof] . zfxhLsf uLtx?df a9L ;+uLt To;a]nf lbPsf] lyp“ .

H rnlrqdf ;+uLt lbg s;/L k'Ug' eof] <

– of] If]qdf uP/ ;+uLt lbg] sfdsf nflu xf};nf k|bfg ug'{ x'g] gL/ zfxsf] u'g slxNo} e'lNbg . pxf“ / d Ps csf{k|lt k|]/0ffbfoL klg xf}+ . o;afx]s ofbj v/]n / k|sfz yfkfsf] u'g klg klg d la;{Gg . rnlrqdf ofbj v/]n tyf ls/0f v/]nsf uLtx?df a9L ;+uLt lbp“ . klxnf] k':tfdf gf/fo0f uf]kfn, k|]dWjh k|wfg, tf/fb]jL To;kl5 bLks v/]n, k|sfz >]i7, cf]dljqmd lji6 / t];|f] k':tfdf /fds[i0f 9sfn, od a/fn, cfgGb sfsL{ tyf rf}yf] k':tfsf gjLg e§/fO{ zld{nf ab]{jf, ;l/idf cdfTo, gnLgf lrqsf/n] ufPsf uLtx?df ;+uLt lbg] sfd u/]sf] 5' . dnfO{ lhGbuLn] o:tf] Pp6f pd]/ lbof] ls slnnf] pd]/df dflysf cu|hx?;+u sfd ug]{ df}sf kfp“– clns pd]/ vfPkl5 gj lk+9Lsfx?;+u klg sfd u/]+– ul//x]sf] 5' . uLtdf ;+uLt lb+bflb+b} rnlrqdf klg lbg yfn]+ . ce}m+ lbO/x]sf] 5' . d gyfs'~h]n ;+uLt lbg] sfddf g} ;+nUg /lx/xg]5' .

H uLt n]Vg] sfd r}+ 5f]8\g' eof] <

– xf]Og, obfsbf uLt n]Vg] sfd klg ul//xG5' . /]l8of] g]kfndf x'"bf w]/} uLt n]v]+ . rnlrqdf r}+ k6syfsf] cfwf/df uLt n]Vg' kg]{ x'"bf To; cfwf/df klg uLt n]v]+ . gL/ zfx, ofbj v/]n h:tf s'zn uLtsf/x?sf] ;+utsf sf/0fn] klg d}n] uLt n]Vg] k|]/0ff kfPsf] x'" .

H xfdLsxf“ s'zn ufosx? x'"bf x'"b} ef/tLo ufos g]kfnL rnlrqdf leœofpg] sf/0f <

– o;af/] d]/f] cfkm\g} b[li6sf]0f 5 . Tof] s] eg] ;+uLtsf] ;Ldfgf x'"b}g . ;+uLtsf] efiff Pp6} x'G5 . cfkm\gf b]zdf olQsf lbUuh ufos–uflosf x'"bfx'"b} obfsbf ef/tLo ufos uflosfn] g]kfnL uLt ufPsf] x]bf{ xfd|f] ;+uLtdf ufpg] tL ef/tLo snfsf/x?nfO{ Ps k|sf/n] efUodfgL ;Dembf x'G5 . To; s'/fn] clnslt eP klg /fi6«sf] klxrfg u/fpgdf d2t k'¥ofPsf] x'G5 . tL ufos–uflosf eg]sf t cGt/f{li6«o hutdf lkmlhPsf x'g\ . pgLx?n] cf]xf] † g]kfnL ;+uLt klg o:tf] x'"bf] /}Ú5 eGg kfp“5g\– hlxn] klg g]u]l6e cf“vfn] dfq x]g]{ afgL ug'{x'Gg . s'g} lrhnfO{ kf]h]l6enL klg x]l/of] eg] To;sf] klg s]xL pkof]lutf x'g ;S5 . uLt ;+uLt If]qdf u/La eP/ xfdLn] To;f] u/]sf] cjZo xf]Og .

H clxn]sf] of] kkuLt ;+uLtn] k'/fgf] uLt ;+uLtnfO{ cf]em]n kf/]h:tf] 5 lg <

– 89]nf]n] ag slxNo} klg vf“b}g . 89]nf] nfU5 dfq}– ag ag g} /xG5 . ag l;WofpgnfO{ sf6]/ kmf“8\g} k5{ . To;} u/L kk ;+uLtsf] klg cfkm\gf] Oltxf; 5– cfkm\gf] 7fp“ 5 . of] kksf] klg nf]s rN5, cfw'lgs ;+uLt klg rn]sf x'G5g\, /fli6«o uLtx? klg TolQs} x'G5g\ . kk rn]s} 5g\– /fd|} 5g\ . of] kknfO{ slt~h]n /fVg]] eGg] >f]tfju{sf] xftdf x'G5 . o;df kk Nofpg]sf] s'g} bf]if x'"b}g . of] cfkm\g} 7fp“df 5, cGo ;+uLt–uLt cfkm\g} 7fp“df 5g\ .

H tkfO{+sf uLt ;+uLt kklt/ klg 9Ns]sf 5g\ ls <

– kknfO{ d cTofw'lgs ;+uLt dfGb5' . kkdf d}n] klg uLt ;+uLtnfO{ 9fn]sf] 5' . h:tf] ls g]kfnL rnlrqsf]–…xfdLnfO{ klg dfofn] x]/ kfj{tLÚ gfds uLt kkdf 9fn]sf] 5' …P ;+uLtf====Ú eGg] klg kk xf] . o:tf s]xL 5g\ . t/ kkdf klg cfw'lgs uLt ;/n z}nLdf, ;/ntfdf z}nL kl/jt{g u/]/ ufpg] :6fondf pQfpnf] gagfO{ of] klg ;+uLtsf] Pp6f xf“uf xf] x} egL o:sf] OHht klg ub}{ kkdf 9fn]sf] 5 .

H Ps k6s lxGbL lkmNddf klg ;+uLt lbg] tkfO{+sf] rrf{ lyof] lg <

– kSs} xf] . Psk6s Pshgf rlr{t ef/tLo lkmNd lgdf{tf s]=;L=af]sl8of sf7df8f}+ cfpg' ePsf avt d]/f] uLt–…/ftf] 6Lsf lgwf/df 6nSs 6lNsof]Ú ;'g]/ Hofb} k|efljt x'g'eP5 . o:t} oxf“ cfkmGtx?sf k6s k6s cfpg' x'"bf d]/} lx6 uLtx? …;'g ;'g ;gd dnfof, 5fpgL cR5f n]lsg n08gsf] lr;f]n]Ú cflb w]/} uLtx? pxf“n] ;'Gg x'"bf]/x]5 . d]/f uLt ;+uLtaf6 k|efljt eP/ pxf“n] Pp6f lkmNddf ;+uLt lbg cg'/f]w ug'{eof] . x'g t ef/tdf uLt /]sl8ª ug{ hf“bf klg To:tf] cg'/f]w ePsf] lyof] . t/ af]sl8ofh:tf :t/Lo JolQmsf] cg'/f]w 6fg{ g;sL d}n] …x'G5Æ eg]+ . t/ pxf“n] af]nfPsf] ;dodf k|fljlws sl7gfO{ k/]sfn] d;+u s]xL ;do yk dfUg' eof] . ToxLa]nf …;+hLjgLÚ gfds csf]{ Ps lkmNddf ;+uLt lbg] df}sf kfp“ . ufosx? s'df/ ;fg', ljgf]b /f7f}/, sljtf s[i0fd"lt{, cnsf oflUgs, clelhtn] d]/f] ;+uLtdf ufpg' eof] . Tof] lkmNd l/lnh x'g af“sL g} 5 .

H st} hf“bf tkfO{+ cfkm\g} uLt alh/x]sf] jf s;}n] u'Gu'gfO/x]sf] kfpg' x'"bf s:tf] nfu]/ cfp“5 <

– To:tf w]/} :d/0f / 36gf 36]sf 5g\ . t/ cfhsn ldl8ofn] ubf{ xfdLnfO{ ahf/df lx+8\g} gx'g] agfPsf] 5 . lsgeg] ldl8ofsf] sf/0f dfG5]n] lrg]kl5 kmnfgf] eg]/ kl5 nfUb} c6f]u|fkm lng]b]lv lnP/ ;+u} a:g vf]Hg]–s'/f ug{ vf]Hg]x?sf] slxn]slx+ t eL8 g} hDdf x'g] u/]sf] 5 . csf]{ s'/f, d]/f] uLt s;}n] u'gu'gfO/x]sf] ;'g]+ eg]+ d}n] s:tf] dL7f] vfg]s'/f ksfP5'– p;nfO{ slt dL7f] nfu]sf]] /x]5, ca t d}n] of] eGbf klg dL7f] ksfP/ v'jfpg' kg]{ eof] eGg] nfu]/ cfp“5 .

H tkfO{+sf k|lt:kwL{x? klg 5g\ <

– d]/f] sfdsf] z'?jft g} d]/f cu|hx?;+u ePsfn] d}n] cfkm"nfO{ slxNo} k|lt:kwL{ 7fGg' kg]{ cj:yf g} cfPg .

H of] If]qdf nfu]/ s] kfpg' eof] <

– of] If]qdf nfu]/ ckf/ g]kfnL hgtf -;+uLt k|]dL_sf] dfof ddtf Pj+ ;xfg'e"lt kfp“ . o;afx]s uf]=b=jf=b]lv lnP/ aL; j6feGbf a9L k'/:sf/n] k'/:s[t ep“ . P3f/j6f g]kfnL rnlrq syf n]v]+ . g]kfn 6]lnlehgsf] ;dfrf/ ;+uLt tyf nf]uf] ;+uLt ;[hgfsf cltl/Qm g]l6eLs} ;+uLt ;+ud, k|ltefsf] 8jnL, ;[hgfsf] cfwf 306f, dgsf] /x/ / /fdljnf; wlgof, nSsL ;]e]gh:tf sfo{qmdsf] lgdf{tf lgb]{zs eP/ sfd u/]+ . oxL If]qdf nfu]/ ljZjsf ljleGg /fi6«x?sf] e|d0f ubf{ s]xL 7fp“df g]kfnL uLt ;+uLt klg k|bz{g ug]{ df}sf kfp“ . g]kfn /fhsLo k|1f k|lti7fgdf ;+uLt lgb]{zs eP/ sfd ul//x]sf] 5' . csf]{ s'/f snfsf/x? dfof“sf] ef]sf x'G5g\ ddf klg Tof] x'g} g} eof]–Tof] dfof ;a} If]qaf6 kfpg ;s]+ .


dgsf] uf“7f]

cleefjs klg ;hu x'g'k5{

/d]z yfkf

3/df /fd|f];+u klg b'O{ 5fs vfg gk'Ug] JolQmx? /S;L vfP/ dft]/ lx+8]sf] kfOG5 . dBkfgsf] k|of]udf ;dfhsf] zflGt ;'Joj:yf Pjd\ cdgrogdf ;d]t vnn k'¥ofO/x]sf] 5 . ;dfhdf lbgk|ltlbg eO/x]sf ck/fwhGo 36gfx?sf] sltko d"n sf/0fdf dBkfg kb{5 . dBkfgsf] ;]jgn] ubf{ g} ;dfhdf xTof, cft+s, anfTsf/, dlxnfdflysf] cTofrf/ nufotsf b'bf{Gt 36gfx? eO/x]sf 5g\ . x'g t xfd|f] ;dfhdf clgjfo{ dBkfg ;]jg ;]jg Pjd\ dBkfg ;]jg gu/L rf8 kj{ dgfPdf To;sf] :jfb} gcfPsf] dx;'; ug]{ hghflt klg 5g\ . oBlk To;nfO{ kl/jf/sf cleefjsx? :jod\n] lgoGq0f ug{lt/ nfUg'k5{ . cfkm\gf] cjf]w ;GtfgnfO{ dBkfgsf] ntdf nufP/ rf8 kj{ dgfpg'sf] s'g} cy{ 5}g . To;}u/L ;/sf/n] klg lglZrt pd]/ kf/ gu?~h]n dBkfg ;]jg u/]df To:tf JolQmnfO{ bl08t ug]{ ;+oGq tof/ ul/g'k5{ . ;/sf/n] clxn] o:t} Joj:yf ug{ vf]h]sf] 5 / To;nfO{ s8fOsf;fy nfu" ul/g'k5{ .

– kf]v/f

dlb/f lgoGq0f ul/g'k5{

k'is/ /]UdL

g]kfnsf clwsf+z efudf dlb/f ;lhn} kfOG5 . ljb]zLx?åf/f pTkflbt xf];\ jf :jb]zL :yfgLo dlb/f xf];\, gkfpg] s'g} 7fp“ g} 5}g . ufp“3/df cGg s'xfP/ /S;L, hf“8h:tf dBkfg tof/ kl/G5 . sltko hfthfltsf] rf8kj{x?df dlb/f geO{ gx'g] k/Dk/fn] ubf{ klg ;j{q Jofks ?kdf dlb/f kfOG5 . :yfgLo :t/df tof/ kfl/Psf] dBkfg dfq xf]Og :jb]zL Pj+ ljb]zLx?åf/f pTkflbt :t/Lo /S;Lx? klg ;j{q kfOG5 . Pp6f ls/fgf k;nb]lv :t/Lo af/df ;d]t /S;L kfOG5 . cem :jb]zL /S;L vf“bf h8\ofxf dflgg] / ljb]zL /S;L vf“bf :6\of088{ x'g] xfd|f] dfgl;stfn] t emg\ o;nfO{ Jofks t'NofOlbPsf] 5 . zx/ ahf/df t kfprdf ;d]t /S;L kfOG5 . h'g;'s} pd]/ ;/xsf JolQmx?n] ;d]t /S;L vfPsf] xfdL kfp“5f}+ . o;n] t ;dfhdf Ps lsl;dsf] ljs[lt klg NofPsf] 5 . clxn] h:tf] dlb/f hyfefjL k;ndf kfpg] geO{ lglZrt k;ndf lglZrt pd]/ ;d"xsf JolQmx?n] dfq dBkfg ;]jg ug{ kfpg] Joj:yf ul/g'k5{ . dlb/f k"0f{tM lgif]w ubf{ klg o;n] xfd|f] /fli6«o cy{tGqdf 7"nf] wSsf k'¥ofpg] ePsf]n] dlb/f lgoGq0f ul//xg' g} a]z x'G5 . h:tf] nfU5 . – w/fg

?l9u|:t dfgl;stfsf] pkh

hLjg zdf{

b]zsf] /fh:j a[l4 ug]{ sfddf dlb/fhGo kbfy{n] 7"nf] d2t u/]sf 5g\ . logLx?sf] cToflws ljqmL ljt/0fsf sf/0fn] sltko JolQmx?n] /f]huf/L;d]t kfPsf 5g\ . clxn] o;df k"0f{tM lgif]w ul/of] / ug]{ k|of; ul/g] xf] eg]– xfd|f] cy{tGqdf g} 7"nf] x|f; cfpg]5 . s'g} klg pBf]ukltn] Jofkf/sf] nflu ;fdfg pTkfbg ug{ kfp“5g\ . a? k|of]ustf{n] cfkm"nfO{ pQm ;fdfg plrt k|of]u ug'{ plrt 5 ls 5}g eGg] ;f]r ljrf/ ug'{k5{ . PSsfO;f}+ ztfAbLdf ljZj cu|ufdL lbzfdf bf}l8/x]sf] a]nfdf dlb/fdf k"0f{tM lgif]w ul/g'k5{ eGg] ?l9u|:t dfgl;stf lng' 7Ls xf]Og . of] t h8tfsf] klg k/fsfi7f xf] . cfkm\gf] /fhgLlts cfGbf]ng ;kmn kfg{ c?sf] sDkgL, sf/vfgfdf ck'/0fLo Iflt k'¥ofpg' sbflrt 7Ls xf]Og . ahf/df x/]s lsl;dsf] ;dfg kfpg'k5{ t/ To;nfO{ slt k|of]u ug]{ eGg] pkef]Qmfsf] /f]hfO{sf] s'/f xf] . clxn]sf] kl/k|]Iodf Pp6f bn jf ;d"xn] gf/f to ug'{ cl3 ljZjn] s] eGnfg\ eGg] s'/f klg ;f]Rg'k5{ . clxn] ;/sf/ eP/ t sltko :yfgdf ;/sf/ gePsf] cfefif eO/x]sf] 5 eg] ufp“3/df tof/ x'g] cGg, kmnkm"naf6 tof/ kfl/g] /S;Lsf] ;/sf/n] s;/L lgoGq0f ug{ ;S5 < km]l/ xfd|f] ;dfhsf sltko hfltdf dBkfg geO{ x'"b}g . g]jf/L ;d'bfodf hfqf tyf cGo rf8kj{df ;d]t hf“8, /S;L nufotsf dBkfg clgjfo{ dflgG5, s] pgLx?n] klg ca cfkm\gf] k/Dk/f TofUg] <

– lj/f6gu/

cfufdL k|;¨M g]kfnnfO{ u0ftGq agfpg plrt x'G5 <


k|ltWjlg

l9n} eP klg /fd|f] eof]

l9n} eP klg ;/sf/n] dlb/fsf] ljqmL ljt/0fdf lgoGq0f ug]{ 3f]if0ff u/]sf] 5 . of] :jfutof]Uo sbd xf] . clvn g]kfn dlxnf ;+3 qmflGtsf/Ln] dfu /fVg' cl3 g} dlb/f lgoGq0fsf nflu ;/sf/n] tbf?stf b]vfpg' kYof]{ .

t/ dlb/f ;]jg u/]/ >LdtL s'6\g] xfd|f] ufp“ 3/sf] k|rng ca ;dfKt x'G5 ls eGg] cfzf ul/Psf] 5 . t/ ;/sf/n] ljutdf cfkm}+n] u/]sf lg0f{ox?sf] ;d]t sfof{Gjog gu/]sf] b]Vg]x? of] lg0f{osf] sfof{Gjog x'g] s'/fdf ;z+lst 5g\ . ca klg ;/sf/n] cfkm"n] u/]sf lg0f{ox?sf] sfof{Gjog u/]g eg] d'n'ss} b'ef{Uo x'g]5 .

/S;Ln] xfd|f ufp“ 3/sf o'jfx?sf] eljio cGwsf/lt/ nflu/x]sf] 5 . d'n'ssf] s'n hg;+Vofsf] cfwf eGbf a9L If]q cf]u6]sf dlxnfx?n] lx+;fsf] lzsf/ x'g kl//x]sf] 5 . zx/ ahf/df r]lna]6Lx?sf] cl:dtf n'l6Psf] 5 . l8:sf], 8fG; / Sofljg /]i6'/]G6sf] gfddf dlxnfx?sf] cl:dtf n'6\g] k|a[lQ a9]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf ;/sf/ cfkm}+n] ;dfhdf pTkGg ljs[lt, lj;+ultsf] cGTosf nflu 7f]; sbd p7fpg' h?/L lyof] .

ca o:tf dlxnf dfgjtf lj/f]wL 3[l0ft sfo{ bf]xf]l/g lbg' x'"b}g . /S;Ls} sf/0f, e}+ emu8f / ;fdflhs snxdf a[l4 eof] . czflGtsf] ljhf/f]k0f eof] . dlb/f lgoGq0f ug]{ gfddf sfnf ahfl/ofx?nfO{ kmfObf k'¥ofpg] sfd gxf];\ . ;/sf/n] OdfGbf/Lk"j{s cfkm"n] u/]sf] lg0f{osf] sfof{Gjog u/f];\ .

– k|z+;f yfkf

sf]6]Zj/–#$, sf7df8f}+ .

dfcf]jfbLx?n] lsg ef/tLo e"ldsf] k|of]u u5{g\ <

d Pp6f ljBfyL{ x'", dnfO{ uj{ 5 ls xfd|f] d'n'sdf ;+j}wflgs /fhtGq / ;+;bLo Joj:yf 5 . d]/f] cfkm\gf] ljrf/ cft+sjfbdf s]lGb|t ug{ rfxG5' . ef/t ;/sf/n] g]kfndf kfls:tfgL hf;";L ;+:yf cfO{=P;=cfO{=sf] ultljlwx? ;+rfng ubf{ cfkm" lj?4 g]kfnsf] e"ld k|of]u u/]sf] cf/f]k nufpg] u/]sf] 5 . t/ g]kfnL cft+sjfbLx?n] g]kfn lj?4 ef/tLo e"ldsf] lsg k|of]u ul//fv]sf 5g\ < of] ;To s'/f xf] ls g]kfnL cft+sjfbL -dfcf]jfbL_ / cGo cft+sjfbL ;+u7gx?aLr /fd|f] ;DaGw -/lxcfPsf] 5 _ xfdLnfO{ ljZjf; 5 s]xL cft+sjfbL ;d"xx?n] g]kfnL dfcf]jfbLx?nfO{ xftxltof/ nufot cGo ;xof]u ub}{ cfPsf 5g\ . clxn] dfcf]jfbL k|r08 l;lnu'8Ldf 5g\ . lsg pgdfly ef/t ;/sf/n] sf/jfxL ub}{g . p ef/tdf a:g ;Qm}g, ldNb}g klg . ef/tn] pgnfO{ a:g e"ld k|bfg ug{ x'"b}g . ef/t ;/sf/n] o:tf unt tTj;+u ;fjwfg eP/ g]kfnsf] /fli6«o PstfnfO{ ;Ddfg ug'{ kb{5 . dfcf]jfbL eg]sf ck/fwL, xTof/f / a}+s n'6\g] 8fsfx? x'g\ . /fh;+:yf eg]sf] cv08tf / /fli6«o Pstfsf] k|tLs xf] . /fh;+:yf / k|hftGqeGbf aflx/ uP/ g]kfnLx? g]kfndf g} dg]{5g\ . /fh;+:yf / k|hftGqnfO{ xfdL slt dfof u5f}+ oxf“ j0f{g u/]/ ;fWo 5}g . xfdL g]kfnL dfcf]jfbLnfO{ x]nf u5f}+ h:t} kz' ;/x, xfdL dfcf]jfbLx?nfO{ ;bfsfnsf nflu xfd|f] b]zaf6 a9fg{ rfxG5f}+ .

– ;'>L /Ltf s];L

xfdL efu]sf 5}gf}++

utf+ssf] ljdz{ ;fKtflxsdf clNho;{df ePsf] ljZj o'jf e]nfdf efu lng uPsf g]kfnL o'jfx? pt}lt/ x/fof] egL k|sflzt ePsf] ;dfrf/k|lt xfd|f] Wofgfsif{0f ePsf] 5 . d / d]/f ;fyLx? clNho;{df ePsf] ;Dd]ngdf efu lnO{ g]kfn kmls{;Sbf klg æj]kQf eP, pt} x/fPÆ egL xfd|f] kf;kf]6{ gDa/;d]t pNn]v u/L ;dfrf/ k|sflzt x'"bf xfdLnfO{ b'Mv nfu]sf] 5 . xfdL x/fPsf 5}gf}+ . ljdz{n] ;To tYodf cfwfl/t ;dfrf/ k|sflzt u/f];\ rl/q xTof ug{ ePg . To;}n] pQm ;dfrf/sf] v08g ub{5f}+ .

– cWoIf a+zLs'df/ zdf{ -bfª_, /fli6«o k|hftflGqs ljBfyL{ ;+u7g -k|yd_, ;b:o, zlQm z]/rg, sf7df8f}+ .


kl/qmdf

s] sf+u|];L o'jfx¿df cf“6 cfPs} xf] <

u?8>L

dflg; tLg k|sf/sf x'G5g\ . hf] ;do kl/l:yltsf] cWoog ub}{ cfkm\gf] ljj]ssf] k|of]u u/]/ v/fa l:yltaf6 a"Rg / ;xL sbd rfNg :jod\ ;Ifd x'G5g\ . pgLx?nfO{ ;kmntf r'Dg s'g} b"/ b]z x'"b}g, o:tf dflg; a'l4dfgLsf] klxnf] sf]6Ldf kb{5g\ . bf];|f] sf]6Lsf dflg;x? :jod\df Tolt Ifdtf t x'"b}g t/ c?sf] cg'ejsf] cWoog u/]/ v/faaf6 ar]/ sbd rfNg / c;nsf] cg'z/0f ug{ eg] ;Ifd x'G5g\ . t/ t];|f] sf]6Lsf dflg; eg] g cfkm\gf] ljj]ssf] k|of]u ug{ ;S5g\ g c? k/]sf] b]v]/ g} r]t lkm5{, :jod\ cfkm}+ kml;;Sbf klg To;sf] s6' cg'ej u/]/ g t ;'wf/ g} ug{ ;Ifd x'G5g\, af/Daf/ Pp6} uNtL bf]xf]¥ofO/x]sf x'G5g\ . oxL t];|f] sf]6Ldf kg]{ dflg;x?sf] ;d"x xfn g]kfnL sf+u|]; xf] . af/Daf/ cufl8 ePsf] vfN8f] b]Vg g;Sg' sf+u|]; km:g'sf] lgolt ePsf] 5 . lsg o;f] eO/x]sf] 5 < o;sf] sf/0f vf]Hg' cToGt h?/L 5 . t/ cfh;Dd klg o;sf] sf/0fsf] vf]hL gx'g' emg\ sf+u|]; ktgsf] d'Vo sf/0f ePsf] 5 . hlt l9nf] x'g' eO;Sof] cem} klg ;a}n] k|of; ug]{ xf] eg] of] ef;af6 rf“8f] geP klg cGttM lg:sg g;lsg] eg] cjZo x}g .

g]kfnL sf+u|]; cfhsf] bogLo l:yltdf cfO{k'Ug'sf] d'Vo sf/0f o;sf] c;Ifd g]t[Tj ju{ xf] . of] ;'Gbf tL ;d"xnfO{ /L; p7\g] s'/f x'g ;S5, h;n] g]t[Tj ju{sf] rfs/Ldf cfkm\gf] jt{dfg / eljio yfd]sf 5g\ . t/ hf] of]Uo / ;Ifd ju{ 5 pgLx?n] o; s'/fnfO{ ;lhn} a'em\g ;S5g\ . ;'Id cWoog ug]{ xf] eg] / ;Tosf] cfTd;fy ug]{ xf] eg] ;To s'/f g} oxL xf] . b"wsf] rfxgf ug]{n] ufO{ cf]u6]/ a:g] a'9f] uf]?nfO{ x6fP/ ;f“9] jf ax/ Nofpg} k5{ gq g b"w lkpg kfO{G5 g j+z a[l4sf] cfzf ug{ g} ;lsG5 .

/f0ff zf;gb]lv k~rfot;Ddsf] lg/+s'ztf km\of“Sg ;Sg] o'jf ju{ g} xf] . h] u5{ o'jf ju{n] g} ug]{ xf] . a'9fkfsf eg]sf] ;/;Nnfx / cg'ej dfq af8\g ;S5g\ . oL ju{n] ca sfd u/]/ b]vfpg ;Qm}gg\ . To:t} cl3Nnf] k':tfsf] cg'ej qmflGtsf] 5 . b]z ;+rfng, of]hgf th'{df, kf6L{ la:tf/sf] sfd ca cl3NNff] k':tfn] ug{ ;Qm}g . g]tfx? hf] :jod\ rl/qjfg, ;dembf/, Odfgbf/, lg:jfyL{ x'g' kg]{df ;w}+ n8]sf 5g\, lxnf] 5\ofk]sf 5g\, emu8f u/]sf 5g\ . s'[g} ;do 5}g\ ;+u} a;]/ ;f}xfb|{?kdf /fli6«o lrGtgdf Psl5g\, Ps lbg latfPsf] . o:tf] b'i6\ofO{+, b'ef{jgf dgdf kfn]/ /fi6«sf] k|ult x'g ;SYof] eg] /f0ff k~rx? g} ug]{ lyP . k~rfot klg t u/La pGd"ng, b]z ljsf; cem PlzofnL dfkb08sf] s'/f uYof]{ t/ sfd eg] z"Go lyof] . log} :jfy{n] cfqmfGt g]tf g} ktgsf] sf/0f ag]sf x'g\ . To:t} xfd|f g]tfn] klg cfk;df uf“8 sf]/fsf]/ ub}{ ljsf;] efif0f dfb}{df x'g] eP t b]zsf] gf+uf]:j?k 9fSg klg ljb]zLsf] d'v tfSg' gkg]{ xf] t . cem C0fsf] af]em yKg ;Sg] cy{dGqLsf] xf]8 rn]sf] 5, pGglt jf k|ultdf x}g\ . P3f/ jif{ eg]sf] ca yf]/} ;do eGg ldNb}g, sd ;] sd k~rfotn] tL; jif{df u/]sf] ljsf;sf] t'ngfdf xfd|f] P3f/ jif{ st} kg{ ;Qm}g eg] k~rfotsf] ult / xfd|f] ultdf s] km/s b]vfpg] . sd ;] sd k"jf{wf/ v8f x'"b}5 eg] klg ult lng]5 eGg] cfzf ug{ ;lsGYof], Tof] klg 5}g\ . cem egf}+ kl/sNkgf g} 5}g\, gLlt g} 5}g\ s] ug]{ eGg], s]nfO{ cfwf/ dfg]/ ;Gtf]if ug'{ < s] ax'bn g} ;Dk"0f{ ;d:ofsf] ;dfwfg xf] < ToxL k|flKt clGtd nIo xf] t < Joj:yf kl/jt{gsf] nflu dfq b]zeQmn] cfx'lt lbPsf cjZo lyPgg\ . k|hftGqn] t b]zsf] cg'xf/df Hof]lt 5g'{ k5{, hgtfdf v'lzofnL eg'{ k5{ . v} To;f] ePsf] < s] d/Lrdfg u'6nfO{ x6fP/ lul/hf, dgdf]xg jf yfkf jf afdb]j u'6nfO{ b]z n'6\g eg]/ Hofg xf]d]sf lyP, ;k"tn] < s] xfd|f g]tfx?n] zxLbx?sf] /ut k'5]/ sn+ssf] 6Lsf nfPgg\ < pgLx?sf] nf;df, lrxfgdf, :df/sdf s'Nr]/ cs't wg n'6]gg\ < /fli6«o ;Dkltdf lbgbxf8} 8f“sf 8fn]gg\ < oL o:t} b'/fj:yfsf] lhDd]jf/ sf+u|]; g]t[Tjn] lnP/ t'?Gt g]t[Tjsf] x:tfGt/0f ug'{k5{ . qmflGtsf] oz lng] of] b'/fj:yfaf6 cnUu /xg vf]Hg' kfv08L ;flat x'G5 . s] ;Ifd 5g\ xfd|f o'jfx? < ;Ifd 5g\ eg] rf“8f] cufl8 a9\g' k5{ . clxn] clnslt ld/ld/] b]vf k/]sf] 5 tft]sf] a]nfdf df/ ug{ ;Sof] eg] cfsf/ lbg ;lsG5 . xfd|f g]tfx? hlxn] klg emu8f u/]sf 5g\ s] sf nflu <

s] /fli6«o lrGtfsf] nflu < of]hgf th'{dfsf] nflu < ljsf;sf] ljifodf < lzIff of]hgfsf] ljifodf < :jf:Yo ;d:ofsf] ljifodf < ;/;kmfO{ tyf zx/ ;'b[9Ls/0fsf] ljifodf jf u/LaL lgjf/0fsf] ljifodf < of 3';vf]/L lgoGq0fsf] ljifodf < of dGqL ;f+;bx?sf] rl/q ;'wf/sf] ljifodf < of e|i6rf/Ldflysf] sfjf{xLsf] ljifodf < x}g, oL dflysf s'g} ljifodf pgLx?sf] aLrdf slxNo} ;+jfb, 5nkmn, of]hgf, ;/;Nnfx s]xL x'"b}g . /fi6«sf] t lrGt} 5}g\, ef/tdf ufleP d'VodGqL jf rLgdf ufleP ueg{/ agf}+nf eGg] ;f]rfO 5 logLx?sf] . of]hgf, ljsf;, lzIff, :jf:Yosf] s'/f t lghL cg'r/n] s]/]sf efif0fsf] ljifo xf] jf ljb]zLx?sf] rf;f]sf] ljifo xf] . Pslbg, Ps l5g\ b]zsf] ;d:ofsf] ljifodf cWoog ug'{ 5}g\ . cWoog eg]sf] cfkm\g] ljifodf s'g s'g cvaf/n] slt k|z+;f u/]sf 5g\ / la/f]w u/]sf] eP s;/L tx nfpg] eGgnfO{ dfq . g of]hgfljb\;+u, g ljz]if1;+u, g cy{zf:qL;+u, g ;dfh;]jL;+u ;/;Nnfx g} x'G5 g cfkm\g} kf6L{sf ;fyL ;xof]uL;+u 5nkmn g} x'G5 . plrt ;Nnfx lbg] s;}nfO{ ?rfpGgg\ . ;f/f ;do v'/fkmt, if8oGq ug{df rfs8Ljfnx?;+u laT5 . s;/L cfkm\gf dfG5] tfGg], eg]{, c?sf dfG5] kmfNg] . s] if8oGq ubf{ cWoIf, g]tf, ;efklt, k|wfgdGqL :jod\ aGg ;lsG5 log} uf]6L rfNb} ;do k'Ub}g ta /fi6« lrGtg slxn] ug]{ < o:tf t xfd|f g]t ePkl5 b]zn] hgtfn] s] cfzf ug]{ < e|i6frf/, 3';vf]/L /f]Sg t k/} hfcf];\ cem cfkm}+ To;}df 8'Ag] g;s] klg c?nfO{ nufP/ sfg"g;d]t lg:s[o kf5{g\ . sfjf{xLsf] t s'/} 5}g\, g]tf g} e|i6frf/sf] /Ifs ePkl5 af“sL cfbz{ g} s] /x\of] ca <

c/fkmt, g]tGofx', ;]/f]g jf /ljg tyf jfhk]oL, d';/{km jf ;/Lkm enfs';f/L ug{ ;S5g\ . xfd|f Pp6} kf6L{sf g]tf slxNo} ldNg ;s]gg\ . ldn]sf] jxfgf ubf{ klg jxfgf g} ldNg ;s]g . o;/L af/Daf/ sfo{stf{ / hgtfsf] lvNnL p8fPsf 5g\ ;dosf] b'?kof]u u/]sf 5g\ . o;/L cNdNofP/ l3;flk6f rfnn] slt lbg rNg] < ctM cw}o{, c;Ifd, k|ltufdL, lkknkft], s';L{ h's], ln;f] k|j[lQ, emu8\of, ;Gsfxf, ln8]l9kL, Psnsf“6], :jfyL{, kbnf]n'k g]tfn] :jod\ ;a} g]t[Tj 5f8\g' k5{ . b]zn] slxn} klg /fd|f] s'/fsf] cfzf /fVg ;Sg]5}g\ / df}sfn] cfh ;f] ;do cfPsf] 5 .

c;n g]t[Tjsf / k|s[ofsf] yfngL ug'{k5{ . Pp6} ljrf/sf Pp6} kf6L{sf Pp6} l;4fGtdf lx+8\g]x? gldNg] sf/0f g} 5}g\ olb b]zsf] nflu lg:jfy{ eP/ nfUg] xf] eg] . olb sf/0f 5 eg] log} a'9f g]tfx? x'g\, emu8fsf] aLpm . ctM gof“ g]t[Tjsf] ckl/xfo{ vf“rf] ePsf] 5 . kf6L{ kSsf cg'zf;gdf lx+8\g' k5{ . k|hftflGqs dfg dof{bfsf] kfng ug'{k5{ . cg'zf;gdf dof{bfdf /xg g;Sg]n] /fhgLltaf6 cnUg /xg' k5{ clg s8f eGbf s8f sf/jfxL ug}{ k5{ . o;f] ePg eg] k'gM c;Ifd g]t[Tj xfjL x'g]5 . d"n h/f]df pkrf/ gu/L /fd|f] kmnsf] cfzf ug{ ;ls+b}g . ;do d} a'l4n] sfd lng' k5{ . Gofp/L df/L k5'tfP/ sfd ;kmn x'"b}g clg cfhsf] vf8n k'g{ c;Dej x'g hfG5 . s] xfd|f o'jfdf of] cf“6 cfPsf] xf] < xf] eg] b]zsf] eljio pHofnf] 5 gq eg] cGwsf/df rf]/sf] laulauL ;xg' xfd|f] lgolt aGg] 5 h'g dxfb'ef{Uo xf] . clxn] Pp6f df}sf cfPsf] 5 ;a}sf] dlt lkm/f];\ ls a'9fsf] cg'ej lnP/ xfd|f] g]t'Tj o'jf k':tfn] ;Dxfnf];\ . a'9f uf]?sf] 7fp“df ax/ g} x'g'k5{ / dfq j+z j[l4 clg b"wsf] cfzf /fVg ;lsG5 .

– of]s{, j]nfot


cy{rqm

cg}lts cfh{g ;'/lIft ug]{ if8oGq

>L=k|=a/fn

cfheGbf s/La rf/ bzseGbf klg klxn] jL=kL= sf]O/fnfn] e"ld ;DaGwL ;'wf/ ug{ vf]Hg' ePsf] xf] . pxf“n] ljtf{ pGd"ng ug'{ eof] / hldGbf/L k|yfsf] cGTo ug'{eof] . ;~rf/ dfWodn] clxn] x'g nfu]sf] xbjGbLnfO{ aL=kL=n] z'? ug'{ ePsf] sfo{qmds} lg/Gt/tf eg]/ To;} hf]8]sf] dfq xf] . @% ljufxfsf] xbjGbL kl5 k~rfotL /fhgLltn] tf]s]sf] xf] . h'ga]nf ;fdflhs zf]if0fsf] dfWod g} hldg lyof] . /fli6«o tyf cGt/f{li6«o cy{tGqdf s[lifsf] afx'Notf lyof] . a9L hg;+Vof s[lifdf cfl>t x'Gy] . wgL / u/LaaLrsf] zf]if0fsf] dfWod g} hldg lyof] . hUufnfO{ 7"N7"nf rSnfaGbL ug]{ k|rng lyof] . JolQmsf] ;Da[l4 :t/sf] dfkb08 g} hldgsf] cfo:t/ jf ;f] sf] If]qkmn x'g] ub{Yof] . ha b]zsf] s[lif of]Uo ;Dk"0f{ hldg s]xL k|ltzt JolQmsf] sAhfdf dfq x'g] ub{Yof] . d]xgt ug]{ ls;fgx? pAhgLsf] kmfObfaf6 j+lrt x'Gy], zf]lift x'Gy] . h'ga]nf To; k|sf/sf] ;fdGtL k|yf lyof] . ;dfgfGt/ bf;k|yf klg lgv|L;s]sf] lyPg . wgL dfq gful/s x'Gy], u/LanfO{ j:t' ;/x Jojxf/ lyof] . g]kfndf dfq xf]Og, o:tf] k|rng ;+;f/e/L g} JofKt lyof] . ultzLn ;Eotfsf] s'g} sfnv08df o:tf] ;fdflhs k|f?k tf]8kmf]8 eof] . u/Lax?n] klg wgL ;/x gful/ssf] ;Ddfg k|fKt ug{ yfn] . hdLGbf/ k|yfsf] cGTo x'g yfNof], latf{ h:tf Joj:yfx? pGd"ng x'g yfn] . xfd|f] e"–efudf s[lifsf] t'ngfdf cGo Joj;fo jf pBf]uaf6 x'g] cfDbfgL gu0o lyof] . To;}n] a9L hUuf hldg x'g] dfq ;fdGtL sxnfp“y] . o"/f]k s[lif k|wfg e"–v08 xf]Og . Toxf“ pBf]ux? a9L ljsl;t lyP . pBf]u dfkm{t\ ePsf] zf]if0fsf] lj/f]wdf o'/f]kdf klg u[xo'4 gePsf] xf]Og . sfdbf/x?åf/f ;}}+s8f}+ pBf]ux? Wj:t gePsf xf]Ogg\ . Toxf“sf ;fdGtL rflx+ pBf]uklt x'Gy] .

xfd|f] e"–efudf hldgaf6 x'g] ;a} k|sf/sf] zf]if0fsf] cGTo ug{ egf}+ rfx]+ /fli6«o ;DklQdf ;a}sf] xsef]usf] clwsf/ :yfkgfy{ egf}+, hUuf hldgsf] k|rngaf/] gof“–gof“ k|of]u x'g yfNof] . s;} Ps JolQm jf kl/jf/n] pAhgLsf] cfwf/df cflh{g kfOg] clwstd\ If]qkmndf xbjGbL tf]lsg yfNof] . xbjGbLsf] cfwf/ If]qkmn lnOof], cfo:tf xf]Og . hUufsf] d"Nof+sgsf] cfwf/df xbjGbL tf]lsPsf] lyPg . / o;/L ;/sf/nfO{ k|fKt x'g cfPsf] hUuf e"ldxLgx?df ljt/0f x'g] cflb OToflb k|of]ux? eP . g]kfndf klg /fli6«o ;DklQsf] ;xL ;b'kof]u ug]{ eGg] p2]Zon] hUuf ljv08g ubf{ a9L pAhgL x'G5, a9L k6s afnL nufpg k|]l/t ug{ ;lsG5, hdLg af“emf] /xGg, hUuf a9LeGbf a9L JolQm jf kl/jf/sf] xftdf ljtl/t x'"bf b]znfO{ a9L kmfObf x'G5 eGg] ts{sf] cfwf/df hUuf :jfldTj ug{ kfOg] xbjGbL tf]lsof] . ;f7Lsf] bzstfsf hUuf af/]sf] ;f]r oxL lyof] . ;f]xL adf]lhd a9L hUuf x'g]x?sf hUuf clws/0f eP . t/ o;/L k|fKt hUufdf k~rfotLtGq tyf sd{rf/LtGqsf] /hfO{ eof] . ;xL ;'s'Daf;Lx?df ;xL k|sf/n] ljtl/t x'"bf] xf] t olt l56f] of] ;d:of k'gM alNemg] lyPg / e"ldxLgx?sf] ;d:of ;dfwfgsf] nflu l;+xb/af/leq :yfoL sfof{nosf] cfjZostf kg]{ lyPg . hUufwgLnfO{ clwu|x0f hUuf jfkt d'cfAhf lbg] k|rng lyPg . Psftkm{ xbjGbL eGbf a9L hUuf x'g]x?sf] a9L hUuf t uof] uof], cfkm"l;t /xg cfPsf] af“sL hUuf klg :j]R5fn] ;~rfng ug{ kfOg] clwsf/af6 jl~rt kfl/of] . xbjGbLleq klg df]lxofgL xssf] gfp“df hUufdf å}b :jfldTj sfod ul/of] / ;+rfngsf] d'Vo e"ldsf df]xLx?df tf]lsof] . hUufwgLn] jflif{s * b]lv !@ dg wfgsf] x'08L d} lrQ a'emfpg' k¥of] . of] Joj:yfn] s[lifdf cfw'lgsLs/0f x'g lbPg, hUufdf nufgL x'g 5f8\of] . df]lxofgL xsleqsf] ;Dk"0f{ hUuf cfkm\gf] gePsf] x'"bf df]xLn] hUufdf nufgL ug]{ k|Zg g} ePg eg] ptf x'08Lsf] cfo:tfaf6 nufgL ug{ hUufwgLnfO{ klg ;Dej lyPg . k~rfotsfnLg e"ld;'wf/n] /fi6«sf] s[lif pTkfbgdf a[l4 ePsf] b]lvPg . g t s[lif Joj;fosf] cfw'lgsLs/0f g} eof] . xf]Og eg] cfh #% jif{kl5 s[lifhGo ;a} j:t'x? cfoft x'g] lyPgg\ . g t l5d]sL b]zx?af6 cfPsf rfdnsf af]/fx? k;n k;ndf 5\ofk5\ofKtL b]lvGy] . g t t];|f] d'n'saf6 cfoftLt ljleGg cg'xf/sf t]nxgsf af]tn tyf 6Lgx? g} b]lvGy] . g t l5d]sL d'n'saf6 cfoftLt bnxg tyf t/sf/Ldf xfdLn] e/ kg'{ kb{Yof] . sf7df8f}+ pkTosfdfq af6 jflif{s @ b]lv # c/a hlt xl/of] t/sf/L / ;AhLsf nflu tyf s/La @) s/f]8 :jb]zL ?k}of“ kmnkm"nsf nflu ljb]zLg] lyPg xf]nf . ;okqLh:tf km"nx?sf] nflu dfq &) b]lv *) nfv ljb]lzg] u5{ aif]{gL . s'v'/f, v;L, df5f nufot j:t'x? aflx/af6 6«ssf 6«s lsg NofO{ /fVg' kbf]{ xf] . xfdLnfO{ cfjZos kg]{ /f“uf ;d]t ljb]zaf6} lelqG5 . x'"bf;Dd klg ljutsf] e"ld;'wf/ sfo{qmdsf] d"Nof+sg gx'g], n]vfhf]vf t x'g] < jf:tjdf k~rfotsfnLg e"ld;'wf/ sfo{qmd s[lifsf] pTkfbsTj a[l4sf] nflu cfPsf] x'"b} xf]Og . Tof] t e"lddf cfl>t dWod tyf lgDg dWod ju{ tyf ls;fg ju{aLr ju{ ;+3if{ ljhf/f]k0f ug{ tyf l8efO8 P08 ?n cyf{t\ …km'6fp / /fHo u/Úsf] gLltaf6 k|]l/t c/fli6«o /fhgLlts nIo af]s]sf] sfo{qmd lyof] . pbfx/0fsf] nflu emfkf, a'waf/]sf 9sfn xTofsf08 lng ;lsG5 . ;f] h:tf] xTofsf] cf}lrTo lyof] ls lyPg eGg] s'/f] cfh tL uf]nL vfg]sf ;Gtfg / uf]nL xfGg]x?sf] cfly{s l:ylt x]/] 5n{· x'G5 .

hUufdf nflbPsf] bf]xf]/f] :jfldTj cGTo ug{ df]xLx?n] sfg"g kfPsf] clwsf/ lbP/} eP klg af“sL hUuf :jtGq ;+rfng ug{ vf]Hg] hUufwgLx?sf] k|of; ljkmn u/L lbg' eGg] e"ld;'wf/ sfof{nox?nfO{ s]Gb|sf] lgb]{zg lyof] . k~rfotL ;Qfn] pkTosf aflx/ e"ld;'wf/sf] gfp“df cjnDag u/]sf] gLlt oxL g} lyof] . ptf pkTosfleq t cfZro{hgs?kdf ;fgf] cjlwdf hUufsf] df]n csflzof] . oxf“sf hDd} v]tLof]Uo hUuf, le/kfvf tyf 8f]n hdLgx? PSsfl; 38]/L eP . a9\bf] zx/Ls/0fsf] cf8df pkTosfleq a9L hUuf x'g]x?sf] efUon] sf]N6] km]¥of] . tLg dlxgf cufl8 %& xhf/ k|lt /f]kgL k/]sf] hUufnfO{ csf]{ rf/ dlxgf gljQ} 8]9 nfvdf dfUg cfP . k+lQmsf/s} klg ;f9] rf/ nfv vr{ ePsf] 3/ hUufnfO{ æof] 3/ hUufsf] s] df]n /fVg' ePsf] 5 <Æ egL ;'lsnf] n'uf nufPsf] Ps gjo'js ef]6] cg'xf/sf efOsf] k|Zgsf] hjfkmdf 8/fO{ 8/fO{ klQmsf/n] æ5 nfv hltÆ d'vaf6 s] lgsfn]sf lyp“, efOn] km'tL{;fy dfu]sf] eGbf tLg bf]Aa/ !* nfv cfkm}+n] lbg] s'/f u/] . k+lQmsf/n] cfZro{ dfgL k'gM k|ltk|Zg u/]+ ætkfO{+x? 3/ hUufnfO{ a]Rg]n] dfUb} gdfuL k/neGbf tLg bf]Aa/ k};f cf“km} lbG5' eGg'x'G5– s] sf/ lsGbf klg $ nfv kg]{nfO{ !@ nfv lbg'x'G5 <Æ eGbf gjo'js efOl;t hjfkm g} lyPg . gjo'js Pshgf :yfgLo bnfnl;t 6\ofS;Ldf cfPsf lyP / Toqf] k};f xfN5' eGg]l;t cfkm\gf] uf8L lyPg . xfdLaLr v/Lb ljqmL eg] ePg . o:tf] k|sf/sf] 36gf egf}+, xNnf egf}+, y'k|} 7fp“df 36]sf] ;'lgof] . lsg hfg] hlxn] klg To:t} ef]6] cg'xf/s} x'g] uy]{ . hgtfdf kTof/ kfg{ Ps b'O{ 7fp“df v/Lb ljqmL ePsf] x'g'k5{ . pkTosfleq k~rfotsfnsf zlQms]Gb|x?n] if8oGqåf/f c;Gt'lnt ?kdf 5f]6f] ;dodf hUufsf] df]n hfghfg rsf{pg] rfn u/]sf lyPgg\ eGg ;lsGg . / Toltv]/sf] pkTosfleqsf] e"ld af/]sf] k~rfotL gLlt g} oxL lyof] .

;fpgdf cf“vf km'6]sf] uf]?n] hlxn] klg htftt} xl/o} xl/of] b]V5 eg] em}+ ;fDojfbL ;f]r ePsfx?n] lsg hlxn] klg ;dfhdf b]vf k/]sf ljs[ltx?, lj;+ultx?, ;dfhsf b'Zdgx? klxn] g} ljvl08t e};s]sf], hUufaf6 lgwf{l/t cfo:t/ k|fKt ug]{, hUufjfnfx? g} x'g\ eGg] clxn] PSsfO;f}+ ztFAbLdf cfP/ klg ;f7Lsf] bzssf] ljrf/ sfod} /fvL /fVg' kg]{ cfwf/ s] < hals ;dfhdf cfPsf] lj;+ult, /fhgLltk|lt ;Dk"0f{ /fi6«s} pbfl;gtf, /fhgLlt1x?k|lt 3[0ffefj cfpg' k5fl8 nfp8f cyjf rfOgf;fpy j]i6h:tf sf/0fx? x}gg\ < 6'+l8v]naf6 e|i6frf/Lx?sf] gfp“ 7"nf :j/df dfOsdf km'Sg]x?n] clxn] cfkm" aLrsfx?sf] klg gfp“ km'Sg] dd{sf] cf“6 b]vfpg ;S5g\ < ;Dk"0f{ bnsf /fhg]tfx?n] Ps bzs ljut / xfnsf] cf–cfkm\gf] cfly{s l:ylt s]nfO{ lbP k'U5 . bz jif{ cl3 cfkm\gf] l:ylt s:tf] lyof], 8]/fdf al;GYof] ls 3/df, /xg ;xg clxn] h:t} lyof] ls of] eGbf lgDg cfly{s :t/, bz}+ ltxf/ s;/L u'hf/f ul/GYof], kl/jf/leq cf}iflw pkrf/ ug'{kbf{ jf lax]jf/L kbf{ C0f sfl9GYof] ls sfl9GgYof], a;df ;km/ ug'{kYof]{ ls xjfO{hxfh rl9GYof], 6\ofS;L rl9GYof] ls cfkm\gf] lghL uf8L lyof], s]6fs]6Lx? af]l8{ª :s"ndf k9\y] ls ;/sf/L :s"n hfg] uy]{, cfkm\gf] klx/g o:t} lyof] ls n'ufkmf6f]sf] sdL lyof], >LdtLl;t sgLs'ly lax]df xflnPsf dfq uxgf 5g\ ls k|z:t ylkPsf 5g\, sf7df8f}+df 3/hUuf lyP lyPgg\, dfl;s 3/ vr{ ug{ ;Sg] Ifdtf clxn] h:t} lyof] ls clxn]eGbf stf stf sd, k'Vof}{nL ;DklQ slt lyof] / cfkm"n] cfh]{sf] slt < / ljutsf] bzsleq cfPsf] cfly{s ;Da[l4sf] ;|f]t b]vfpg ;Sg] Ifdtf 5 ls 5}g <

clxn] ug{ vf]lhPsf] e"ld;'wf/ dfkm{t\ k~rfotsfndf h:t} pkTosf aflx/sf hUuf hldgåf/f hLljsf]kfh{g ug'{kg]{ ju{dfly k|xf/ ug{ vf]lhPsf] tyf pkTosfleq cg}lts cfly{s nufgL ug]{sf] wgsf] ;'/Iff ug{ vf]lhPsf] b]lvG5 . Psy/LnfO{ h+unaf6 zx/ Nofpg] k|of; ubf{ bf];|f]y/Ln] h+un k:g' kg]{ jftfj/0f lgdf{0f x'g' ePg . o;kflnsf] qmflGtsf/L e"ld;'wf/sf] k|of; / To;sf] lj/f]wsf cfjfhn] s] :ki6 kf/]sf] 5 eg] ;'wf/ ug{ vf]Hg]sf JolQmTjnfO{ pgLx?sf rl/qn] klg ;fy lbPsf] x'g' kbf]{/x]5 . ;'wf/ ug{ vf]lhPsf] sfo{qmd tyf ;'wf/ ug{ vf]Hg] JolQmsf] rl/qaLr g}lts ;DaGw x'"bf]/x]5 . lj/f]wLx?sf] k|xf/ klg ;/sf/ k|d'v tyf ljkIfL bnsf g]tfx?nfO{ o;} lbzfdf nlIft b]lvof] . v'b e|i6frf/Ln] lj/f]wL cleJolQm ug'{ pN6f] k|ltlqmof lgDTofpg' dfq x'"bf]/x]5 eGg] ;a}n] a'lemlbP b]zsf] enf] x'g] lyof] .


;ftfsf] :j/

g]kfnL sf+u|]; e"ld;'wf/ ug'{k5{ eGg] e]u :6]6d]G6 dfq 5 . hldgsf] xbjGbL 36fpg], slt 36fpg], s] 36fpg] o;af/] g]kfnL sf+u|];sf] s'g} klg kmf]/ddf, 3f]if0ffkqdf, g]kfnL sf+u|];sf] clwj]zgdf slx+ klg s'/f cfPsf 5}gg\ . d]/f] a'emfO{df t Pp6f ;fdfGo :6]6d]G6 dfq 5, sf+u|];sf] . lul/hfafa'sf] !$ ;"qLo eGgf];\ jf h] eGg'xf];\ To;df xbaGbLsf] s'/f 5}g . o:tf] ;fdfGo :6]6d]G6nfO{ Pp6f lglZrt k|:tfj jf ljw]ossf ?kdf n}hfg'eGbf klxn] kf6L{af6 o;sf] cg'dlt lng' kb}{g < slx+ s'g} kmf]/daf6 :jLs[lt lnOPsf] 5}g . d}n] of] d'2fnfO{ dxf;ldltdf n}hfg'k5{ eGg] k|:tfj /fv]kl5 ;/sf/nfO{ cK7\of/f]df gkfg{ ;ldlt agfpg], Tof] ;ldltn] k|:tfj tof/ u/]/ km]l/ sfo{;ldltdf Nofpg] eGg] ;xdlt ag]sf] xf] . t/, To;nfO{ kf6L{ kmf]/ddf NofOPg eg] xfdL ;8saf6 r'gf}tL lbG5f}+ . kf6L{ k|jQmfn] s] eg]sf 5g\ d hflGbg .

of] d'n'snfO{ ljv08glt/ ws]Ng] sfd ePsf] 5 . z]/axfb'/ s]Gb|Lo ;ldltdf d]/f] lgotdfly z+sf ug'{eof] eg]/ eg]sL lyp“ . xf], d}n] lgotdfly z+sf u/]sL 5' . of] d'n'snfO{ l5GgleGg kfg]{ of ;]gfn] x:tIf]k u/f];\ of ljb]zL zlQmn] x:tIf]k u/f];\ eGg] cj:yf l;h{gf ul/b}+5 . of] if8oGqs} ?kdf cfPsf] xf] . Psbd if8oGq .

d]/f] cfwf/e"t cjwf/0ff klg 5 . k|hftGq / /fli6«otf hf]ufpg] lgDg / dWod ju{ xf] . wgL ju{sf] /fli6«otf x'"b}g . pgLx? hxf“ uP/ klg a:g ;Sb5g\ . To;}u/L ;j{xf/f ju{sf] klg /fli6«otfk|ltsf] c8fg /x"b}g . dWod / lgDg dWod ju{n] k|hftGq / /fli6«otf b'j}sf] /Iff u/]sf] x'G5 . of] ju{dfly g} lsg k|xf/ ePsf] 5 < u|f08 l8hfOgaf6 ePsf] 5 .

— g]kfnL sf+u|];sL g]t[ ;'>L z}nhf cfrfo{ sflGtk'/ ebf} !@ ut] .


of] ;ftf

ebf} & ut] laxLjf/

p g]skf Pdfn]n] dfcf]jfbL nufot jt{dfg /fhgLlts, ;fdflhs, k|zf;lgs / cfly{s ;d:of ;dfwfgsf] nflu ljleGg @@ a'"b] k|:tfj ;fj{hlgs .

p g]kfn / e"6fgaLr ePsf] P3f/f}+ dGqL:t/Lo jftf{df z/0ffyL{ k|df0fLs/0f ult bf]Aa/ kfg]{ ;xdlt .

p sf]OnLb]jL ;+uLt sf]if ;Ddfg nf]slk|o uflosf Pj+ g[Tof+ugf ljdnf /fO{nfO{ k|bfg .

z'qmjf/

p ;Qf?9 sf+u|];n] k|hftGq k'g:yf{kgfkl5 nfesf] kbdf /xg]x?sf] ;DklQ 5fglag u/L cfjZos sf/jfxL ug{ ;/sf/nfO{ lgb]{zg .

zlgjf/

p ;/sf/ / cg]d;+3 æqmflGtsf/LÆaLr dlb/f ljqmLdf lgoGq0f ub}{ dlxgfsf rf/ lbg dlb/f/lxt lbj; dgfpg] ;xdlt . o;sf ;fy} @$ jif{d'lgsfnfO{ dlb/f lkpg k|ltaGw, wfld{s:yndf dlb/f lgif]w, lk5l8Psf dlxnfnfO{ :gfts;Dd lgMz'Ns lzIff, km]zg zf] lgif]w .

cfOtjf/

p ;u/dfyf k|lti7fgåf/f ljleGg ljwfdf ljlzi6 of]ubfg k'¥ofpg' ePsf /fli6«o JolQmTjx?nfO{ @)%* sf] æ/fli6«o ;DdfgÆåf/f cleGgbg . ;Ddflgt x'g] JolQmTjx?df 8f= l8NnL/d0f /]UdL, 8f=:jfdL k|kGgfrfo{, n}gl;+x jfªb]n, 8f= pk]Gb| b]jsf]6f, ejfgL l3ld/], xl/x/ lj/xL, uf]kfn yklnof, k|sfz yfkf, /fh]Gb|b]j cfrfo{, >Ls[i0f >]]i7, lg?tf l;+x, Clif wdnf -l/kf]6;{ Sna_, ;Gtf]if kGt, x'nf;rGb| uf]N5f, zDe'hLt af“:sf]6f, zDe' /fO{, /fh' /f0ff, b]jLsf k|wfg, t]Djfl5/L z]kf{, hLdl5l/ª nfdf, ;'l:dtf s"8]n cflb .

p ;dfnf]rs vu]Gb|k|;fb n'O{6]nåf/f lnlvt sf]if lj1fg ljdf]lrt .

p 8f=an/fd hf]zL–1fg–lj1fg /fli6«o k'/:sf/ cSsndfg gsdL{nfO{ k|bfg ug]{ lg0f{o .

;f]djf/

p zfxHofbf kf/;af6 ljz]if ;'/Iffsf;fy blIf0fsfnLdf k~rjnL k"hf cr{gf .

d+unaf/

p k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] ;/sf/sf ;lrjx?nfO{ lhDd]jf/Lk"0f{, lgikIf / ldtJooL 9+un] sfd ug{ s8f lgb]{zg .

p ;+o'Qm /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmd -o"Pg8LkL_ cGtu{t blIf0f Pj+ klZrd Plzofsf nflu pkIF]qLo ;|f]t ;'ljwf sfof{no nlntk'/df :yfkgf .

a'wjf/

p ;/sf/;+u x'g] jftf{sf nflu dfcf]jfbL 6f]nLsf ;+of]hs s[i0f dx/f, clUg ;fksf]6f / 6f]kaxfb'/ /fodfemL /fhwfgLsf] sLlt{k'/af6 klxnf]k6s ;fj{hlgs .

p g]kfn pTkLl8t hftLo d'lQm ;dfhsf] cfof]hgfdf blntn] clw/fHoe/sf d7dlGb/df k|j]z kfpg' kg]{ dfu /fVb} klxnf]k6s cf}krfl/s ?kdf kz'kltgfysf] dlGb/ k|j]z .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP