|
k'gu{7gsf]
;"rL km]l/ x]/km]/ x'g] eof] dlGqd08nsf] k'gu{7gsf] ;"rL PskN6
km]l/ x]/km]/ x'g] ePsf] 5 . efjL k'gu{7gdf ;a}nfO{ ;d]6\g] k|=d=lul/hfk|;fb
sf]O/fnfsf] k|oTg / c;Gt'6 kIfsf] clg0f{on] ubf{ lxhf] ljxLjf/ /flt;Dd klg gfdfjnLn] clGtd
?k lng ;s]g . c;Gt'i6 kIfn] cfkm\gf] tkm{af6 dGqLx?sf] gfd lbg g;s]kl5 lxhf]
;fem k|=d=n] To; ;d"xsf g]tf k"j{ k|=d=z]/axfb'/ b]pjfnfO{ jfn'jf6f/
af]nfP/ s'/fsfgL ug'{eof] . dlGqd08nsf] k'gu{7g ca ;f]daf/ x'g] ;+efjgf 5 . To;
lbg;Dd csf]{ kIfn] s'g} lg0f{o gu/] k|=d= sf]O/fnfn] cfkm\g} :jljj]sn] gfdx? b/af/ k7fpg'
x'g] ePsf] 5 . g]kfnL sf+u|];sf] dxflwj]zgn] lbPsf]
Pstfsf] ;Gb]znfO{ g]sfsf o'jf g]tfx?n] b'O{ ;ftf klg gljTb} nTofPsf 5g\ . jt{dfg
dlGqd08n nfdf] ;dob]lv cw'/f] / ckf+u /x]sf] 5 . o;nfO{ k"0f{tf lbg]
k6sk6ssf] k|oTg kf6L{leqsf] u'6aGbLn] ubf{ ;kmn x'g ;s]sf] 5}g . u'6aGbLsf]
sf/0fn] ubf{ sf+u|];sf s'g} klg gLlt / sfo{qmd ;kmn x'g ;s]sf 5}gg\ . hgtf x/]s
ljs[lt, lj;+ult / c;kmntfsf] nflu sf+u|];nfO{ lhDd]bf/ 7flg/x]sf 5g\ . hgtfdf
c;Gtf]if a9\b} uPsf] 5 . sf+u|];nfO{ dt lbg]x?
ca glbg]Ú 6'+uf]df
k'Ub}5g\ . sf+u|];nfO{ ;xof]u ug]{x? k5'tfpb}5g\ . s'g} klg o:tf] sf+u|];L
5}g, h;n] cfkm\g} g]tfx?nfO{ ufnL ub}{g . kf6L{ ;~rfng, dxTjfsf+Iff lgoGq0f /
c;Gtf]ifsf] Joj:yfkgdf g]tf / s]Gb|Lo :t/sf sfo{stf{x?af6 ePsf] uNtLn] ubf{ l;+Uf] sf+u|];
;a}lt/sf] cfqmd0f / cfnf]rgfsf] tf/f] ag]sf] 5 . gLlt / sfo{qmdsf] b[li6n] ;a}
kf6L{x? sf+u|];n] ckgfPs} af6f] k5\ofO/x]sf 5g\, t/ sf+u|];n] lg/Gt/ hg;dy{g k|fKt u/L
;Qf?9 x'g] df}sf kfpbf klg cfkm\g} cfGtl/s sf/0fn] tL sfo{qmdx? nfu' ug{ g;s]sf] tyf
hgtfsf ck]Iff k"/f x'g g;Sg'sf sf/0fx? hgtfaLr k'¥ofpg c;dy{ /x]sf]n] klg of]
cfqm]fz b]lvPsf] xf] . sf+u|];leqsf] u'6aGbLsf] Psdfq sf/0f kb g} xf] . o;
k[i7e"lddf ePsf] kf6L{sf] dxflwj]zgn] sf+u|];sf] g]t[TjnfO{ cfkm"k|lt ?i6
sfo{stf{x?nfO{ klg ;d]6]/ cufl8 a9\g' kg]{ / c;Gt'i6x?n] jt{dfg g]t[Tj cGtu{t /x]/ g} sfd
ug'{kg]{ 7x/ u/]sf] lyof] . t/ c;Gt'i6 kIf of] ;Gb]znfO{ cfTd;ft ug{ cem}
lxlRsrfO/x]sf] 5 . c;Gt'i6 kIf cfGtl/s ?kdf b'O{wf/df ljeflht
5 . dlGqd08ndf :jLsfo{ x'g] ;+efjgf /x]sfx? JolQmut ?kdf dGqL aGg dl/d]6]/ nfu]sf 5g\
eg] sf]O/fnfn] df}sf lbg] ;Defjgf gePsfx?
cl:t;Dd e|i6frf/L elgPsf] k|=d=sf]
g]t[Tjdf ;fd]n x'g' g}lts b[li6n] plrt x'b}gÚ eGb} af6f] 5]ls/x]sf 5g\ . s]xL
k|d'v JolQmx? k|=d=n] ;fd]n u/]df ctLtsf] s'/f lj;]{/ ækf6L{sf] ;/sf/nfO{ ;kmn kfg{Æ
dGqL aGg tTk/ 5g\ . t/ k|=d=sf]O/fnfn] lg0f{o ug{ l9nf] ug'{ePsf]n] csf]{ kIfn] bjfj
a9fpg] cj;/ kfPsf] 5 . cl:t a'wjf/ kf6L{ g]tf s[i0fk|;fb e§/fO{n] klg k'gu{7g lglDt
;xdlt lbO;s]kl5 k|=d=sf]O/fnf lxhf] g} k'gu{7gsf] gfdfjnL b/af/ k7fpg] kIfdf
x'g'x'GYof] . t/ ;+efljt k'gu{7gdf c;Gt'i6 kIfsf k|efjzfnL JolQm klg ;dfj]z x'g]
;+s]t Tof] ;d"xn] kfPkl5 tuf/f] t]:of{pg vf]Hg]x?n] lxhf] ljxfg ;f] ;d"xsf] hd36
u/fO{ ;/sf/df tTsfn ;fd]n gx'g] ;xdlt u/fP . cl:t;Dd dGqL kbsf nflu ljGtL ug]{ /
;Defljt ;"rLdf k/]sfx? klg of] ;xdlt kl5 wd{ ;+s6df k/]sf 5g\ . dGqL jGbf
cfkm\g} ;d"xn] u2f/ 3f]lift ug]{ eon] ubf{ pgLx?n] k'gu{7g Ps b'O{ lbg /f]Sg k|=d=
sf]O/fnfnfO{ cg'/f]w u/] . kmn:j?k slDtdf ;f]daf/;Ddsf nflu :ylut eof] . hfgsf/ ;"q cg';f/, dlGqkl/ifb\
k'gu{7gsf] ;Gbe{df k|=d=sf]O/fnf lxhf] s;sf] s] e"ldsf lyof] cyjf s;n] cfkm"nfO{
;xof]u jf lj/f]w u/]sf] lyof] eGg] s'/f x]g]{ kIfdf x'g'x'Gg . pxf k|foM ;w}+
cfkm\gf] lj?4 /x]sf cf]dsf/ >]i7, uf]kfndfg >]i7nfO{ dfq x}g lr/~hLjL jfUn],
v'daxfb'/ v8\sf / ljho uR5bf/ ;d]tnfO{ dGqL agfpg tof/ x'g'x'G5 . jfUn], v8\sf /
uR5bf/n] k|=d= sf]O/fnfnfO{ e]6]/ s'/fsfgL ul/;s]sf 5g\ . pgLx? t'?Gt} dGqL aGg OR5's
5g\ . t/ Tof] u'6n] pgLx?nfO{ cg'dlt lbPg . lxhf] ljxfg c;Gt'i6 u'6sf] a}7sn] gsf/fTds
lg0f{o u/]sf] yfxf kfPkl5 k|=d= sf]O/fnfn] b]pjfnfO{ kmf]g u/]/ ;fem ^ ah] afn'jf6f/
cfpg eGg'eof] . To;cl3 pxfn] b]pjf / jf;' l/;fnnfO{ s]Gb|Lo ;ldltdf dgf]gLt
ul/;Sg' ePsf] lyof] . sf]O/fnfn] clxn];Dd e§/fO{ afx]s pxfx?NfO{ dfq dgf]gLt
ug'{ePsf] 5 . b]pjf ;fem k|=d= lgjf; hfg'eof] . s/La Ps 306f 5nkmn
eof] . sf]O/fnfn] b]pjfnfO{ ætkfO{+ t ca g]tf eO;Sg' eof], ca ;fwf/0f sfo{stfn] h;/L
x}g g]tfn] em}+ s'/f ug'{;\Æ eGb} kf6L{ / ;/sf/ ;+rfng jf/] pxfsf] ljrf/ a'em\g'
eof] . k|To'Q/df b]pjfn] cfkm\gf] g]t[Tjsf] ;/sf/nfO{ cg'lrt 9+un] lu/fOPsf] /
cfkm"nfO{
dfcf]jfbLsf] k|jQmfÚ elgPsf]df tLj| c;Gtf]if k|s6 ug'{eof] .
pxfn] k6sk6s of] s'/f bf]xf]¥ofpb} cfkm\gf] rl/q xTof ug]{ / /fhgLlts b[li6n]
;dfKt kfg]{ k|of; sf]O/fnf kIfaf6 ePsf] s'/f p7fpg' eof] . pxfn] leq Pp6f ;xdlt
x'G5 / jflx/ cs}{ sfd x'G5 eGb} dlGqd08nsf] k'gu{7g dfq x}g ;+;bLo ;ldlt s:tf] aG5 /
s]Gb|Lo ;ldlt s:tf] aG5 eGg] klg 6+'uf] nfUg' k5{ eGg] ljrf/ JoQm ug'{eof] .
k|=d=sf]O/fnfn] ljt]sf s'/f ljl;{g' k5{ tyf kf6L{ / ;/sf/ ;+rfng af/] gof 9+un]
;f]Rg' k5{ eGb} klxn] dlGqd08n k'gu{7g ug]{, To;kl5 qmdzM c? lg0f{o ug]{ atfpg'
eof] . pxfn] ;a} sfo{stf{n] gof kl/j]z cg'?k ;f]Rg' k5{ eGb} ;/sf/ /
kf6L{nfO{ ;xof]u ug{ eGg'eof] . b]pjf ;fyLx?;+u ;Nnfx u/]/ lg0f{o ug]{ atfO kmls{g'
eof] . s'/fsfgLdf sf]O/fnf lgSs} pbf/ 9+un] k|:tt' x'g' ePsf] / b]pjf cem} r'gfjL
dfgl;stfaf6 u|:t /xg' ePsf] b]lvof] . b]pjf cfkm\gf ;dy{sx?dWo]af6 s;s;nfO{
dlGqd08ndf k7fpg] eGg] lg0f{o ug{ ;Sg] l:yltdf x'g'x'Gg . To;}n] pxf of]
k|lqmofdf ;fd]n x'g clgR5's x'g'x'G5 . dlGqd08ndf ;fd]n x'g]x? dGqL ePkl5
cfkm"nfO{ 5f]8]/ cs}{ u'6df hfg] jf cfkm}+ g]tf aGg] lt/ nfUg] x'g\ ls eGg] eo klg
pxfnfO{ ePsf] a'lemG5 . t/ b]pjfn] Pstf efjgf gb]vfP klg sf]O/fnf b'O{lbg eGbf
a9L s'g{ tof/ x'g'x'Gg . k|=d=sf]O/fnf Psflt/ lj/f]wLx?nfO{ kmsfP/
cfkm\gf] g]t[Tjleq Nofpg] cleofgdf nfUg'ePsf] 5 eg] csf]{lt/ pxfn] cfkm\gf] ;dy{s /
;xof]uLx?nfO{ rflx+ pk]Iff ug'{x'g] xf] ls eGg] k|Zg klg pl7/x]sf] 5 . To;}n]
pxfsf] kIfaf6
l5§} lg0f{o ug{Ú / c;Gt'i6x?nfO{ Hofbf dxTj glbg bjfj
kl//x]sf] 5 . sf]O/fnf s]xL ;xof]uLx?nfO{ cfvf lrlDnP/ ;w}+ ;+/If0f lbPtf klg
:jfledfgL / pxfsf] rfs8Ldf ghfg]x?nfO{ pxfn] k|foM j]jf:tf ug]{ ug'{ePsf]n]
Tof] kIf ;z+lst ePsf] 5 . cfkm\gf ;xof]uLx?nfO{ lbPsf] jrg k"/f gug]{ / cfZjf;g
dfq af8\g] / lj/f]wLx?nfO{ rflx+ dlGqd08nsf] k'gu{7gsf] ;"rL PskN6 km]l/ x]/km]/ x'g]
ePsf] 5 . efjL k'gu{7gdf ;a}nfO{ ;d]6\g] k|=d=lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] k|oTg / c;Gt'6
kIfsf] clg0f{on] ubf{ lxhf] ljxLjf/ /flt;Dd klg gfdfjnLn] clGtd ?k lng ;s]g . f/af6
dWoddfuL{Úx? klg cfqmf]lzt 5g\ . cfufdL ;ftfb]lv k|f/De x'g] ;+;bsf]
pGgfO;f}+ clwj]zgsf nflu xfn;Dd Pp6f dfq gof ljw]os ;+;b ;lrjfnodf btf{ ePsf]
5 . ljw]os clwj]zgsf] ?kdf lrlgg] ;+;bsf] of] lxpb] clwj]zgdf ;f]x|f} / c7f/f}+
clwj]zgdf btf{ ePsf !% j6f ljw]os / ;/sf/n] s]xL ;do cl3 hf/L u/]sf] ;z:q k|x/L an ;DaGwL
cWofb]z, :jf:Yo ;]jf ;DaGwL s]xL P]g ;+zf]wg ug{ ag]sf] cWofb]z / :yfgLo k|zf;g ;DaGwL
cWofb]z u/L # j6f cWofb]z klg k|:t't x'g]5g\ . ;+;b ;lrjfnon] sfg"g dGqfnonfO{
cfh;Dddf clwj]zgdf k|:t't ul/g] ljw]ossf] ;"rL k|:t't ug{ / @% ut]leq ljw]os pknAw
u/fpg tfs]tf u/] klg dGqfnon] lxhf];Dd ;lrjfnonfO{ cfos/ ljw]os dfq pknAw u/fPsf] 5 . ;/sf/n] pGgfO;f}+ clwj]zgsf nflu kof{Kt
sfdÚ /x]sf] bfjL u/]sf] 5 . ;+;bdf ljrf/fwLg cj:yfdf /x]sf /fhgLlts bn ;DaGwL
ljw]os, e|i6frf/ lgjf/0f ljw]os, ;+;b ;lrjfno ;DaGwL ljw]os, clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg
cfof]u ;DaGwL ljw]os hghflt pTyfg /fli6«o k|lti7fg ljw]os, ljz]if cbfnt ;DaGwL ljw]os
nufotsf dxTjk"0f{ ljw]osx? of] clwj]zgn] kfl/t ug{ ;Sof] eg] klg
7"nf] pknlAw x'g]5 . d'n'sdf ;+:yfut ?kdf e|i6frf/ e}/x]sf] / To;nfO{ lgoGq0f
ug{ k|efjsf/L sfg"g gePsf] eGg] cfjfh pl7/x]sf] a]nf e|i6frf/ lgjf/0f ljw]os /
clVtof/, b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u -bf];|f] ;+zf]wg_ ljw]os kfl/t x'g ;s] eg] s]xL xb;Dd
e|i6frf/Lx?nfO{ nufd nufpg ;lsg]5 . To;}u/L /fhgLlts bnsf lqmofsnfkx?nfO{
kf/bzL{ agfpg] p2]Zon] tof/ kfl/Psf] /fhgLlts bn ;DjGwL ljw]os kfl/t ePdf /fhgLlts bnx?sf]
cfly{s sf/f]af/ kf/bzL{ u/fpg d2t x'g]5 . of] ljw]osdf k|To]s /fhgLlts bnsf] cfo
Joosf] n]vf k/LIf0f u/fpg' kg]{ Joj:yf 5 . To;}u/L /fsf] jf ljikmf]6s kbfy{
lnP/ k|bz{g ug]{ sfdnfO{ ljw]osn] k|ltjGw nufPsf] 5 . ljw]os kfl/t ePdf d'n'sdf lx+;f
rsf{O/x]sf] dfcf]jfbL kf6L{sf] ultljlw lgoGq0f ug{ ;xof]u k'Ug]5 . To;}u/L, of] ljw]osdf lx+;fTds sfo{nfO{
k|f]T;fxg lbg], hfthflt jf ;Dk|bfoaLrsf] ;';DaGw vnn kfg]{, ljb]zL ;/sf/, JolQm ;+3
;+:yf jf cGt/f{li6«o ;+:yfaf6 cg'bfg jf rGbf lng] h:tf sfo{ ug]{ /fhgLlts bnnfO{ vf/]h
;d]t ug{ ;Sg] Joj:yf 5 . ;+;b ;lrjfno ;"qn] lbPsf] hfgsf/L
cg';f/, pGgfO;f}+ clwj]zg Ps 8]9 dlxgfeGbf a9L rNg] ;+efjgf 5}g . ut jif{b]lv ;/sf/n]
gof jif{sf] z'?d} dlxgfdf jh]6 k|:t't ug]{ k|rngsf] z'?jft u/]sf] 5 . of]
clwj]zg klg w]/} nlDaof] eg] jh]6 clwj]zgsf] tof/L ug{ ufx|f] x'g] ePsf]n] clwj]zg Hofbf
gnDAofpg] dgl:ylt ;/sf/n] agfPsf] a'lemG5 . ;/sf/n] ;z:q k|x/L an u7g ;DaGwL cWofb]z
sfof{Gjog ug{ yfn]sf] 5 . o;qmddf æ;z:q k|x/L dxflg/LIfsÆ kbdf cltl/Qm k|x/L
dxflg/LIfs s[i0fdf]xg >]i7nfO{ lgo'Qm ug]{ lg0f{o ePsf] 5 . Jofks hgrf;f]sf] ljifo ag]sf] pQm
cWofb]zsf] d'Vo c+z ;z:q k|x/L ansf] u7g / ;+rfng #= ;z:q k|x/L ansf] u7gM -!_ g]kfn
clw/fHodf Ps ;z:q k|x/L ansf] u7g ul/Psf] 5 . pkbkmf -!_ adf]lhd ul7t ;z:q k|x/L andf
/xg] ;z:q k|x/Lsf] b/aGbL ;+Vof >L % sf] ;/sf/n] tf]lslbP adf]lhd x'g]5 . -@_ ;z:q k|x/L dxflg/LIfs ;z:q k|x/L andf
k|d'v x'g]5 . -#_ ;z:q k|x/L ansf] k|wfg sfof{no
sf7df8f}+ pkTosfdf /xg]5 / dftxtsf sfof{nox? tf]lsP adf]lhd x'g]5g\ . $= /]vb]v, lgoGq0f / lgb]{zgM -!_ ;z:q
k|x/Lsf] /]vb]v ug]{, lgoGq0f ug]{ / lgb]{zg lbg] clwsf/ >L % sf] ;/sf/nfO{
x'g]5 . @= pkbkmf -!_ adf]lhd >L % sf]
;/sf/nfO{ k|fKt clwsf/ >L % sf] ;/sf/n] dftxtsf s'g} clwsf/LnfO{ cfjZostf cg';f/
k|Tofof]hg ug{ ;Sg]5 . -#_ >L % sf] ;/sf/ / pkbkmf -@_ adf]lhd
clwsf/ k|fKt clwsf/Ln] lbPsf] cfb]z tyf lgb]{zgsf] kfngf ug'{ ;z:q k|x/Lsf] st{Jo
x'g]5 . %= ;z:q k|x/Lsf] k|zf;gM ;z:q k|x/Lsf]
k|zf;g of] cWofb]z / o; cWofb]z cGt/ut ag]sf] lgod tyf cGo k|rlnt sfg"g / >L % sf]
;/sf/n] ;do;dodf lbPsf] lgb]{zgsf] clwgdf /xL ;z:q k|x/L dxflg/LIfs tyf tf]lsPsf cGo
;z:q k|x/L clws[tn] ;~rfng ug]{5g\ . ^= ;z:q k|x/Lsf] ;+rfngM -!_ >L % sf]
;/sf/n] b]xfo adf]lhdsf sfo{ ug]{ k|of]hgsf] nflu ;z:q k|x/L ;+rfng ug]{5M -s_ g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ePsf] jf
x'g ;Sg] ;z:q ;+3if{ lgoGq0f ug]{, -v_ g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ePsf] jf
x'g ;Sg] ;z:q ljb|f]x jf k[ystfjfbL ultljlw lgoGq0f ug{, -u_ g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ePsf] jf
x'g ;Sg] cft+ssf/L ultljlw lgoGq0f ug{, -3_ g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ePsf] jf
x'g ;Sg] wfld{s Pjd\ ;Dk|bflos b+uf lgoGq0f ug{, -ª_ g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ePsf] jf
x'g ;Sg] b}jL k|sf]k / dxfdf/Laf6 kLl8tsf] p4f/df ;xof]u k'¥ofpg], -r_ g]kfn clw/fHosf] s'g} gful/s jf c?
s;}nfO{ ckx/0f ul/Pdf ckxl/t JolQmsf] p4f/ ug{ jf cGo s'g} lsl;dsf] h3Go tyf u+eL/ ck/fw
36]df jf u+eL/ k|s[ltsf] czflGt ePdf jf x'g] cfz+sf ePdf To;nfO{ lgoGq0f ug{ . -5_ g]kfn clw/fHosf] ;LdfjtL{ If]qdf
;''/Iff ug]{, -h_ afx\o cfqmd0fsf] cj:yfdf zfxL g]kfnL
;]gfsf] dftxtdf /xL ;xof]u ug{ . -em_ >L % sf] ;/sf/n] tf]s]sf] ;fj{hlgs
dxTjsf ejg, ;+/rgf / cGo :yn cflbsf] ;'/Iff ug{, -`_ k|ltlglw;ef ;b:osf] lgjf{rg / :yfgLo
lgsfosf] lgjf{rgsf] ;dodf ;'/Iff Joj:yfdf ;xof]u k'¥ofpg, -6_ of] cWofb]z / o; cWofb]z cGtu{t ag]sf]
lgoddf pNn]v ePsf jf cGo k|rlnt sfg"g adf]lhd tf]lsPsf] sfo{x? ug{, -7_ >L % sf] ;/sf/n] ;do ;dodf tf]s]sf]
adf]lhdsf cGo sfo{x? ug{ . -@_ pkbkmf -!_ adf]lhd >L % sf] ;/sf/n]
g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ;z:q k|x/L ;+rfng u/]sf]df xKtfdf slDtdf Psk6s To; If]qdf
;+rfng ePsf ;z:q k|x/Lsf] ;+Vof / ;z:q k|x/Ln] ul//x]sf] sfd sf/jfxLsf] ;DaGwdf /fli6«o
;'/Iff kl/ifb\ / s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldltnfO{ hfgsf/L u/fpg'kg]{5 . -#_ pkbkmf -!_ adf]lhd >L % sf]
;/sf/nfO{ k|fKt clwsf/ >L % sf] ;/sf/n] dftxtsf s'g} clwsf/LnfO{ cfjZostf cg';f/
k|Tofof]hg ug{ ;Sg]5 . -$_ pkbkmf -#_ adf]lhd clwsf/ k|fKt
clwsf/Ln] g]kfn clw/fHosf] s'g} efudf ;z:q k|x/L ;+rfng u/]sf]df xKtfdf slDtdf Psk6s To;
If]qdf ;+rfng ePsf ;z:q k|x/Lsf] ;+Vof / ;z:q k|x/Ln] ul//x]sf] sfd sf/jfxLsf] ;DaGwdf
>L % sf] ;/sf/nfO{ hfgsf/L u/fpg' kg]{5 . -%_ pkbkmf -$_ adf]lhd k|fKt hfgsf/L >L
% sf] ;/sf/n] /fli6«o ;'/Iff kl/ifb\ / s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldltnfO{ lbg'kg]{5 . &= s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldltM -!_ bkmf ^
sf] pkbkmf -!_ sf] k|of]hgsf] nflu >L % sf] ;/sf/nfO{ cfjZos ;'emfj lbg b]xfo adf]lhdsf
cWoIf tyf ;b:ox? /x]sf] s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldlt /xg]5M -s_ u[xdGqL j /fHodGqL cWoIf -v_ anflws[t, zfxL g]kfnL ;]gf ;b:o -u_ ;lrj, /Iff dGqfno ;b:o -3_ ;lrj, u[x dGqfno ;b:o -ª_ k|x/L dxflg/LIfs ;b:o -r_ ;z:q k|x/L dxflg/LIfs ;b:o -5_ k|d'v, /fli6«o cg';Gwfg ljefu
;b:o -h_ ;x;lrj, u[x dGqfno ;b:o;lrj -@_ s]Gb|Lo ;'/Iff ;ldltsf] a}7sdf cfjZos
cg';f/ cGo ;DalGwt clwsf/LnfO{ cfdGq0f ug{ ;lsg]5 . clVtof/n]
e|i6frf/Lsf] ;"rL agfpb}5 clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] clxn]
th'{df u/]sf] of]hgf sfof{Gjog x'g ;Sof] eg] ;+ejtM /ftf/ft s/f]8klt x'g] / /fhgLltnfO{ wg
cfh{g ug]{ dfWod agfpg]x?sf] bf]xf]nf] sfl8g] 5 . pQm cfof]un] oxL jif{ cyf{t\ r}q
dlxgfb]lv To:tf gj wgf9\ox?sf] ;DklQ ljj/0f /fVg] ePsf] 5 . ;DklQ ljj/0f lnOg] z'?
;"rLdf e|i6frf/L egL lrlgPsf k|zf;g / /fhgLlts If]qaf6 s/La Ps xhf/ hgfsf] gfp
l6Kg yflnPsf] 5 . ;"q cg';f/, Ps dlxgfleq pQm ;"rL tof/ x'g] / To;kl5 ;DklQ
ljj/0f / To;sf] ;|f]t vf]lhg] 5 . cfof]un] of] sfo{sf nflu k"j{ cEof; z'?
ul/;s]sf] 5 . ;"q cg';f/, klxnf] r/0fdf of] ;+Vofsf JolQmx?sf] ;DklQ ljj/0f lnP/
To;sf] ;|f]t klxrfg ePkl5 of] sfo{ emg\ la:tfl/t x'g]5 . cfof]un] k|d'v cfo'Qm lgo'Qm ePkl5 lat]sf
b'O{ dlxgfdf k/]sf lgj]bgsf] cWoog ubf{ ;/sf/sf ;DalGwt bfloTjjfnf JolQmx?n] vf;u/L
sf/jfxLsf k|;+udf s'g} klg bfloTjjfnfdf /x]sf JolQmx?n] ;fdfGo / lgoldt sfd;Dd gu/]sf]]
b]lvPsf] klg ;DalGwt ;"q atfp5 . clxn];Dd k/]sf To:tf ph'/LdWo] cTolws
;+Vofdf dGqfno ljefu / dftxtsf sfof{non] sfg"gL k|lqmof eGbf ljk/Lt ?kn] lgo'lQm
u/]sf] tyf ;?jf u/]sf ;/sf/L sfof{no k|of]hgdf nfUg] ;fdfg v/Lb ubf{ Jofks clgoldttf ug]{
ul/Psf], sfof{nodf lgo'lQm ePsf sd{rf/LnfO{ sfof{no k|d'vn] cfkm\gf] lghL 3/ sfhdf nufP/
sd{rf/Lsf labf :jLs[t jf sfh v6fOPsf], sfod'sfod d's// ubf{ k|To]s sfof{nosf / k|To]s
JolQmaLr 5'§f5'§} dfkb08 sfod u/]sf], 7]Ssf k§f lb+bf lgoddf :ki6 pNn]v ePsf] ljifonfO{
klg a+UofP/ cy{ nufO{ ;f]xL adf]lhd cfly{s ef/ a9\g] u/L lg0f{o ul/Psf tyf ;dodf ug'{kg]{
lg0f{o ub}{ gul/Psf / cfkm\gf] txaf6 ul/g' kg]{ lg0f{o bfloTjjfnfn] gu/L Pstxdfly
x'b} x/]s ;fgf dl;gf s'/f klg dlGqkl/ifb\df k'¥ofpg] u/]sf / bfloTjjfnf JolQmnfO{
nfe x'g] ljifodf clwsf/ g} gePsf] JolQmn] lg0f{o ug]{ u/]sf] kfOof] . sfg"gL
?kdf k|zf;g leqleq} s;/L rln/x]sf] 5 eGg] klg clVtof/df k/]sf tL ph'/Lx?n] Pp6f lrq
b]vfPsf] 5 . cfof]usf] ;"q cg';f/ k|flws/0f, lgud,
;ldlt / af]8{x?df e|i6frf/ a9\g'sf] sf/0f ;/sf/sf lgo'Qmx? bf]ifL b]lvPsf 5g\ .
cfDbfgL g} gu/] klg ;~rfns ;ldltsf] lg0f{oaf6 jf]g; afl8Psf 36gfnfO{ clVtof/n]
gd"gf e|i6frf/sf ?kdf b]vfPsf] 5 . sltko ;+:yfx?n] t To;sf] lnlvt lgod ljk/Lt
nfvf}+ nfv /sd vr{ u/]sf;Dd b]lvof] . lgoddf :ki6;+u n]vf /fVg'k5{ eGg] pNn]v 5, t/
jiff}{;Dd n]vf k/LIf0f;Dd gu/fO{ ;+:yf rln/x]sf / ;aeGbf a9L e|i6frf/ klg ltg} ;+:yfdf
x'g] u/]sf] klg cfof]un] Pp6f cWoogdf pNn]v ePsf] 5 . cfof]udf k/]sf ph'/LdWo] vf;u/L
;/sf/L sfo{ ;Dkfbg ubf{ jflif{s sfo{;"rLdf k/]sf bL3{sfnLg sfo{qmdx? tTsfn ug'{
k/]sf] egL cfktsfnLg ?kdf lg0f{o u/]/ /fHosf]ifnfO{ 3f6f kf/]sf bh{gf}+ d'2fx? of] 5f]6f]
cjlwdf g} k/]sf] 5 . cfof]udf bh{geGbf a9L To:tf d'2f klg k/]sf 5g\, h;n] d'Vo;lrj,
;lrj / Tof] txsf clws[tx?;d]t ljleGg bft[ / u}/;/sf/L ;+:yfdf k/fdz{bftf -sG;N6]G6_
eP/ sfd ul//x]sf] b]vfp5 . tL ljlzi6 cf]xbfwf/Lx?n] pQm ;+:yfsf tkm{af6
;/sf/;+u ;+emf}tfx? ug'{ kg]{ x'G5 . tL d'2fx?s} cfwf/df clVtof/n] d'Vo;lrj, ;lrj /
Tof] txsf sd{rf/Lx?sf] dof{bfnfO{ Wofgdf /fv]/ ;DalGwt JolQmx? cfkm}+n] cfkm\gf] dof{bf
sfod /fVg kq n]Vg] / To;kl5 klg ;'wf/ ePg eg] oL d'2fx? / To;df ;+nUg JolQmx?sf] gfd
æe|i6Æx?sf] ;"rLdf /fvL sf/jfxL cl3 a9fOg]5 . clVtof/n] lat]sf b'O{ dlxgfdf ljleGg !)
j6f d'2fdf em08} %) eGbf a9L kbflwsf/Lx? dfly sf/jfxL rnfPsf] 5 . o;df uflj;
cWoIfb]lv ;+:yfg cWoIf;Dd 5g\ . uflj; cWoIf dfwj vltj8f k'n agfpg] sf7 lxgfldgf
u/]sf], ljdn /fodfemL sf7 ljqmL ug{ k|f]T;fxg u/]sf], :jf:Yo ;]jf ljefusf 8f=s]zjaxfb'/
l;+x sfsL{, tTsfnLg dxflgb]{zs z]/axfb'/ s];L, d'Vo n]vf clws[t, /Tgaxfb'/ g]kfnL /
Go'G5]axfb'/ dxh{g n]vf clws[t, aa/ u'?ª, gofj0f{ /fO{, dfwj kf}8]n, :6f]/lsk/ /
/fd]Zj/ l;jfsf]6L ;~rfns sG6\ofS6 s'l/o/x?n] ljleGg lhNnfdf cf}iflw 9'jfgLdf clgoldttf
u/]sf] / clgoldt ug{ ;xof]u u/]sf], uh]Gb| ysfnL tTsfnLg :yfgLo ljsf; clwsf/L, ch'{g
>]i7 7]s]bf/ 8f]h/ l6«k/ dd{t u/fpbf clgoldt u/]sf], xl/axfb'/ sfsL{ tTsfnLg
lh=lj=;= ;b:o bf]nvf, / v]d xdfn, 7]s]bf/n] 6f6f l6Kk/ dd{t g} gu/L u/]sf] egL /sd
lxgfldgf u/]sf], s]bf/rGb| vgfn, b"/ lzIff s]Gb|sf pklgb]{zs, O{Zj/k|;fb ;fksf]6f,
k|=c= kbdsGof df=lj=, eLd;]g vqL k|=c=u0f]z df=lj= rknL P;=Pn=;L= k/LIffsf] ;+k/LIf0f
u/fpbf gDa/ 36a9 u/]sf] h:tf] d'2f klg o;df 5g\ . To:t} lnofst vf lst]{
gful/stf agfPsf] / ;"o{axfb'/ s'dfn k|=lg= g/]Gb|axfb'/ rGb ;/sf/L jlsn d'2f lkmtnf]
agfPsf], dfwjk|;fb Gof}kfg] SofDk; k|d'v ldgejg SofDk;, gGbs'df/ clwsf/L / Zofds[i0f vqL
lgdf{0f ;ldlt ;b:o, Clifk|;fb /]UdL ;b:o;lrj, ljZjk|sfz >Ljf:tjn] SofDk; ejg lgdf{0f
ubf{ ;f9] !) nfv a9L /sdsf] 7]Ssf lbOPsf], Zofdk|;fb clwsf/L If]qLo ;8s lgb]{zgfno dLgejg,
ls/0f j}B sfo{sf/L lgb]{zs PShLd g]kfn k|f=ln=, cnsqf v/Lb ubf{ e|i6frf/ u/]sf] / ug{
;xof]u u/]sf], cg'ks'df/ cfrfo{ sfo{sf/L lgb]{zs hn tyf zlQm cfof]u a9'jf x'gsf nflu gSsnL
z}lIfs k|df0fkq k]z u/]sf] cflb kmfOn klg clVtof/n] s]nfO/x]sf] 5 . clVtof/sf] lgnDag lgb]{zg adf]lhd
zfg]jflgsf sfo{sf/L cWoIf xl/eQm >]i7 lgnDagdf kl/;s]sf 5g\ eg] ko{6g dGqL tfl/0fLbQ
r6f}t g}ltstfsf] cfwf/df /fhLgfdf lbP/ clxn] clVtof/df aofg lb+b} x''g'x'G5 . l6j8]jfnfn] km]l/ rf/ s/f]8 clVtof/n] sf/jfxL tLj| kfl//x]s} a]nf
/fli6«o jfl0fHo a}+ssf] afg]Zj/ zfvfaf6 pQm a}+ssf] rf/ s/f]8 ?k}of 8'a]sf] Pp6f
csf]{ d'2f n]vf ;ldltn] s]nfpg yfn]sf] 5 . h}t'g ODk]S;, /fhsf/ OG6/ 6«]8 sG;g{sf
k|f]=Zofds'df/ /fhs6, kbd 6«]8;{ k|f=ln=sf k|f]=xl/ cu|jfn / rGbfgL ODk]S;sf
k|f]=bnaxfb'/ sfsL{ @)%@!)* b]lv !) ut] leq b'O{ lbgdf # s/f]8 !& nfv
&@ xhf/ ?k}ofsf] Pn=;L= vf]n]sf]df clxn] To;sf] ;fjf Jofh u/L pQm a}+ssf]
rf/ s/f]8 ?k}of k'u]sf] 5 . t/ ;f] /sd p7\g] lwtf] jfkt k|sfz l6j8]jfnfsL
>LdtL zf]efb]jL l6j8]jfnfsf] gfpdf /x]sf] sfe|] kfrvfnsf] hUuf dfq a}+s;+u
5 . pQm hUuf klg gfd;f/L ePsf] 5}g . of] hUuf s]xL cl3 cs}{ a}+sn] laqmL /f]Ssf
egL /fv]sf] lyof] . kfrvfnsf] Tof] hUufn] rf/ s/f]8 ?k}of p7\g] s'/f
a}+ss} sd{rf/L klg kTofpb}gg\ . lxhf] pQm a}+ssf sfo{sf/L cWoIf k'0ok|;fb
bfxfnn] :jd\ n]vf ;ldltdf of] s'/f :jLsf/ ug'{eof] . dfly pNn]v ePsf] /sddWo] h}t'g
ODk]S;sf # j6f k|tLtkq -Pn=;L=_ cyf{t\ Pss/f]8 #% nfveGbf a9L /sd o:tf JolQmsf gfpdf
:jLsf/ ul/Psf] b]lvof], h;nfO{ Ps s/f]8 eg]sf] slt xf] eGg] klg atfpg ;Qm}gg\ .
bf]nvfdf Hofnf dhb'/L u/]/ hLjg lgjf{x ul//x]sf sfdbf/ eLdaxfb'/ tfdfª klg lxhf] n]vf
;ldltdf pkl:yt lyP . ;ldltn] o;cl3 tfdfªnfO{ af]nfP/ aofg ;d]t lnO;s]sf] 5 . o;/L ;a}lt/af6 8'Ag] / l/t gk'¥ofO{ pQm
/sd a/fa/sf] pknAw u/fpg] pQm a}+ssf tTsfnLg k|aGws >Ls[i0f >]i7, ;xn]vf clws[t
/fdk|;fb /fO{, jl/i7 ;xfos dx]Gb|eQm k|wfgf+u, wL/0faxfb'/ >]i7, rGb|snf Gof}kfg]x? eg]
a}+sdf g} 5g\ . pgLx?nfO{ s]xL cl3 /fh:j cg';Gwfg ljefu dfkm{t\ y'gfdf /flvPsf]
lyof] . pgLx? kl5 w/f}6Ldf 5'6]sf x'g\ . d]o/ lu/?tf/ hgsk'/ gu/kflnsfsf k|d'v ah/+uk|;fb
;fxnfO{ e|i6frf/sf] d'2fdf clVtof/ b'?kof]u lgjf/0f cfof]usf] cfb]z cg';f/ lxhf] k|x/Ln]
lu/km\tf/ ul/Psf] 5 . ;fx gu/k|d'v ePb]lv g} Jofks e|i6frf/
eO/x]sf] lyof] . e|i6frf/ 5fglag ug]{ k|To]s ;ldltn] e|i6frf/ ePsf] 7x/ ul//x]sf
lyP . :yfgLo ljsf; dGqfnon] ah]6;d]t /f]Ssf ul/lbPsf] lyof] . g]kfnL sf+u|];sf cflwsfl/s pDd]bjf/
lj?4 æafuLÆ ag]/ / sf+u|];s} Pp6f kIfsf] ;xof]uaf6 ljhoL ag]sf ;jb{nLo j[xQ e]nfn]
k|lhc, k|x/L pk/LIfssf] pkl:yltdf hgkfnfO{ t'?Gt} lj36g ug'{kg]{ / lj36g ug{ gldn] ljz]if
k|x/Ln] cg';Gwfg u/f];\ eGg] ;j{;Ddt cfu|x ;d]t ul/Psf] lyof] . æcfkm\gf] ;dodf s]xL sfd u/f}+Æ / gfd
rDsfp eGg] efjgf /f0ff k|wfgdGqL rGb|zDz]/sf] klg lyof] t/ jt{dfg k|wfgdGqL
lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] Tolt klg a'l4 k'¥ofpg ;s]sf 5}gg\Æ k|d'v k|ltkIf bn g]skf Pdfn]sf
dxf;lrj dfwjs'df/ g]kfn eGg'x'G5 . æ;fk g]kfnÆåf/f cfof]lht æzflGt / cg'zf;gÆ
;DaGwL u/LaLsf] ;dfkg sfo{qmddf af]Nb} lxhf] pxfn] eGg'eof] jh]6sf] Jofks
b'?kof]u ePsf] 5 . e|i6frf/sf] ;/bf/ dfly a;]kl5 ;a} e|i6x?n] ;+/If0f kfO/x]sf
5g\ . To;}n] clxn];Dd Pp6f klg e|i6frf/LnfO{ sf/jfxL ePsf] 5}g . ljut bz jif{df
s] slt JolQm ;/sf/df uP . dGqL x'g' k"j{ ltgLx?sf] cfly{s x}l;ot s] lyof] /
clxn] s] eGg] ljifodf lgikIf 5fglag ug'{k5{ . k|wfgdGqLn] cfkm\g} kf6L{sf eP klg e|i6
dfG5]nfO{ sf/jfxL u/]/ h]nsf] l58Ldf aGb ug{ ;Sg' kg]{ atfpb} dxf;lrj g]kfnn]
e|i6frf/LnfO{ s8f sf/jfxL ug]{ kl/kf6L z'? gu/];Dd ;+;bLo Joj:yf ;kmn x'g g;Sg] ljrf/ JoQm
ug'{ eof] . dfcf]jfbL ;d:ofsf] ;dfwfgsf] k|;+udf
pxfn] eGg'eof] æjftf{af6} of] ;d:ofsf] lgbfg vf]lhg' k5{ . ;/sf/ /
dfcf]jfbL b'a}n] ljZjf;sf] jftfj/0f tof/ gu/];Dd dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfg x'g
;Sb}g\ .Æ olta]nf sDo'lgi6x?df PsbnLo hgjfb /
ax'bnLo hgjfbdWo] s'g af6f]df hfg] eGg] ljifodf 7"nf] ljjfb /x]sf] rrf{ ub}{ dxf;lrj
g]kfnn] cfkm\gf] kf6L{ ax'bnLo hgjfbsf] kIfdf /x]sf] k|i6 kfg'{eof] . dfcf]jfbLx?sf]
nIo PsbnLo hgjfb xf] ls, ax'bnLo hgjfb xf] eGg] k|Zg ub}{ pxfn] eGg'eof]
dfcf]jfbLn] cfkm"n] kf/bzL{ agfpg} k5{ . ef]ln pgLx? g} ;Qfdf cfP eg] klg s;}n]
dfcf]jfbL lj?4 af]Ng gkfpg] < km/s ljrf/ /fVg]x?nfO{ ;kmfof ug]{ gLlt dfcf]jfbLn]
5f]8\g} k5{ . g]kfnL sf+u|];sf s]Gb|Lo ;b:o g/xl/
cfrfo{n] dfcf]jfbLx?sf] egfO{df af/Daf/ ljrng cfPsf] / pgLx?sf] 6fn6'n] gLltsf sf/0f jftf{
x'g g;s]sf] atfpg' eof] . jt{dfg ;+ljwfgsf] bfo/fleq /x]/ k"/f ug{ ;lsg]
dfcf]jfbLsf ;a} dfu k"/f ug{ ;/sf/ tTk/ /x]sf] t/ jt{dfg ;+ljwfgaf6 ug{ g;lsg]
dfcf]jfbLsf] dfu ;/sf/n] k"/f ug{ g;Sg] s'/f pxfn] k|i6 kfg'{ eof] . ;/sf/sf] klxnf] st{Jo hgtfnfO{ zflGt
;'/Iffsf] k|Tofe"lt lbnfpg' xf] eGg'x'b} cfrfo{n] jt{dfg ;/sf/ u}/sfg"gL
?kaf6 xltof/ af]s]/ lgbf]{if / lgxTyf gful/snfO{ cfqmd0fsf] lgzfgf agfpg]x?sf] xltof/
vf]:g /fHooGq k|of]u ug'{k5{ eGg] kIfdf /x]sf] hfgsf/L lbg'eof] . sfo{qmddf pk;efd'v
lrqn]vf ofbjn] dfcf]jfbL ;d:ofnfO{ /fhgLlts bnx?n] cfkm\gf] kmfObf cg's"n kl/eflift
u/]sf sf/0f ;d:of cem hl6n aGb} uPsf] ljrf/ JoQm ug'{eof] . k|wfgdGqLsf] km]/abn
ub}{df s'g} klg ;d:ofsf] ;dfwfg x'g g;Sg] /fo k|s6 ub}{ pxfn] To;sf nflu ;/sf/, ;a}
/fhgLlts bn / gful/s ;dfh ;a}n] cfkm\gf] bfloTj cg'?k OdfGbf/Lk"j{s ug'{kg]{ s'/fdf
hf]8 lbg'eof] . sfo{qmddf g]skf dfn]sf g]tf ;L=kL= d}gfnL,
g]dlskfsf cWoIf Pj+ ;f+;b gf/fo0fdfg ljh'S5] / Pdfn]sf g]tf emngfy vgfnn] klg dGtJo k|s6
ug'{ePsf] lyof] . a'waf/ uf]i7Lsf] pb\3f6g ub}{ k"j{ k|=d= z]/axfb'/ b]pjfn]
;/sf/ / dfcf]jfbLaLr jftf{sf] jftfj/0f agfpg b'j} kIfn] lx+;f aGb ug'{kg]{ / To;sf nflu
gful/s ;dfhn] dxTjk"0f{ e"ldsf lgjf{x ug'{kg]{ ljrf/ JoQm ug'{eof] .
pxfn] xTof / lx+;faf6 zf;g ;Qf k|fKt ug{ ;lsG5 eGg] s'/fdf cfkm"nfO{ ljZjf;
gePsf] atfpb} zflGt ;a}sf] nflu ckl/xfo{ /x]sf] s'/fdf hf]8 lbg'eof] . b]pjfn]
eGg'eof] ;a} eGbf klxn] zflGt rflxG5 . zflGt geP ljsf; x'g;Qm}g . zflGtsf]
nflu jftf{ x'g'k5{ . dfcf]jfbL ;d:of ;DaGwL k|ltj]bg nfu' x'g'k5{ . ;/sf/n] ug{
g;s]sf] s'/fdf gful/s ;dfh cu|;/ x'g'k5{ . uf]i7LnfO{ ;Daf]wg ub}{ jfd g]tf kb\d/Tg
t'nfw/n] dfcf]jfbLx?sf] efjgf / lgot g/fd|f] 5}g eGb} pgLx?n] rnfPsf] cfGbf]ngsf] nIo
hgtfsf] d'lQm xf] / Tof] cfGbf]ng /fli6«o d'lQmsf] cfGbf]ng xf] eGg'eof] .
pxfn] ;/sf/ jftf{sf] nflu Odfgbf/ g/x]sf] atfpb} dfcf]jfbLx? jftf{ / zflGtsf]
kIfdf /x]sf] ljZjf; lbnfpg' eof] .
;fk g]kfnÚsf cWoIf uf]s'nk|;fb
kf]v/]nsf] ;efkltTjdf ;DkGg pb\3f6g ;df/f]xdf
;fk g]kfnÚsf sfo{sf/L lgb]{zs
8f=/f]lxts'df/ g]kfnL / 8f=;'/]Gb| s]=;L=n] uf]i7Lsf] p2]Zoaf/] k|sfz kfg'{ ePsf]
lyof] . uf]i7Ldf ljleGg JolQmx?n] sfo{kq k|:t't ug'{ ePsf] lyof] . uf]i7L nfdf]
;dob]lv ljleGg r/0f / :t/df ePsf cGt/lqmofx?sf] >[+vnfsf] lgisif{ lyof] .
d"ntM dfcf]jfbL ;d:ofdf s]lGb|t pQm uf]i7Ldf dfcf]jfbL cfGbf]ngsf] cf}lrTo ;fljt ug]{
tyf ;/sf/ / Joj:yfnfO{ bf]ifL 7x¥ofpg] k|oTg ePsf] lyof] . b'O{ lbg] uf]i7Ldf
dfcf]jfbLnfO{ lgbf]{if 7x¥ofpg] 7"nf] s;/t ePsf] lyof] . gf/fo0fl;+x k'g, k"j{ ko{6g
;xfosdGqL k|= nfp8f Po/ k|s/0fsf af/]df lgs}
e|i6frf/ eof] eGg] s'/f aflx/ cfPsf] 5, jf:tljstf s] xf]nf < zfg]jflgn] af]Oª &^& hxfh
rflxG5 eg]/ ljut !! jif{b]lv dfUb} cfPsf] xf] . clxn] Tof] hxfh cfPsf] 5 . of]
hxfh g]kfn cfPkl5 hlt s'/fx? p7fOPsf] 5, tL s'/fdf s'g} ;Totf 5}g . k|= nfp8fdf e|i6frf/ ePsf] 5}g t
< d :jod\ klg xjfO{ Joj;foL
x' . d}n] /fli6«o, cGt/f{li6«o ?kdf w]/} ;+emf}tfx?df x:tfIf/ u/]sf]
5' . d}n] w]/}
dfs]{6Ú ;e]{ klg u/]sf] 5' . To; cfwf/df dnfO{ nfU5, clxn]
nfp8f Po/sf] af/]df ahf/df hlt klg s'/f pl7/x]sf 5g\, Tof] c1fgtfsf sf/0fn] p7]sf
x'g\ . k|= t/ nfp8df !% s/f]8 e|i6frf/
eof] eGg] k|ltkIfLx?sf] cf/f]k 5 lg < o;df s'g} ;Totf 5}g . nfp8df
s'g} e|i6frf/ ePsf] klg 5}g . 6]08/af6 Nofpg rf/ k6s k|of; ul/Psf] lyof] .
6]08/af6 hxfh gcfPkl5 s]xL pkfo t ckgfpg' k¥of] lg / k|= nfp8f Po/sf] cfjZostf g]kfndf
lyof] < s:tf] s'/f u¥of < nfp8f t Pp6f
sDkgL xf], t/ g]kfndf
jfO8 j8LÚ hxfhsf] cfjZostf lyof] . Pp6f dfq xf]Og o:tf]
hxfh cem} @, # j6f cfpg' k5{ . l;+ufk'/ Po/nfOG;n] clxn] %)^) j6f h]6 ;~rfng
ul//x]sf] 5 eg] zfg]jflg @ j6f dfq hxfh lnP/ a:g] ls o;n] t/SsL ug]{ < d"n k|Zg
oxL xf] . cGt/f{li6«o ahf/nfO{ x]/]/ klg hxfh Nofpg' h?/L lyof] . k|= t/, Tolt cfjZostf x'bf
x'b} NofOPsf] hxfhk|lt lsg Tolt 7"nf] d'2f agfOof] < cGt/f{li6«o If]qdf hxfh lng] /
lbg] k|lqmofsf af/]df ;Dk"0f{ hfgsf/L, ga'em]sf sf/0f sltko /fhgLlts zlQm / JolQmx?
hgdfg;df e|d k}bf ul//x]sf 5g\ . To;}sf/0f of] ljjfb ePsf] xf] . k|= d'n'ssf] cfjZostf cg';f/ hxfh,
NofOof], Tof] klg dGqLn] lg0f{o u/]/, t/ clxn] lsg o;sf] ;a} efuLbf/ k|wfgdGqLnfO{
agfO{b}5 t < hxfh Nofpg] lg0f{o zfxL g]kfn jfo'
;]jf lgudsf] ;~rfns ;ldltn] u/]sf] xf] . dlGqkl/ifb\ / ;DalGwt dGqfnon] t,
zfg]jflgsf] nflu pko'Qm ljdfg lsGg ljb]zL d'b|fsf] ;6xLsf] ;'ljwf dfq lbPsf] xf] .
hxfh Nofpg] lg0f{o Sofljg]6n] u/]sf] xf]Og . k|= of] k|s/0fdf k|wfgdGqLsf] s'g}
;DaGw 5}g t < k|wfgdGqLsf] o;df s'g} ;DaGw
5}g . k|wfgdGqLnfO{ o;df d'5\g kfOb}g . nfp8fdf k|wfgdGqLn] e|i6frf/ u¥of] eg]/
eGg' kg]{ s'g} sf/0f g} d b]lVbg . o;df pxfsf] s'g} ;+nUgtf b]lVbg . k|= t/ lsg nfp8fdf k|wfgdGqLnfO{
d'5\g] sfd eO/x]sf] 5 t < d klg oxL k|Zg u5'{ ls lsg
ljgfsf/0f o;df k|wfgdGqLnfO{ d'5\g] sfd ul/b}5 < k|= t/, nfp8f hxfh NofP/ lgudnfO{
!% s/f]8 3f6f eof] eGg] cf/f]k kfOn6 P;f]l;P;g lgudsf sd{rf/Lx?n] nufO/x]sf 5g\ lg < Tof] t lgud Joj:yfkgsf] sdhf]/L xf]
lg . ;/sf/n] t, gLlt lgdf{0f ug]{ xf] . ;/sf/n] zfg]jflgsf] ck/]zg ;~rfng ug]{
xf]Og . hxfh rnfpg g;Sg], clg ;/sf/nfO{ bf]if lbg] < k|= nfp8f ljdfg Nofpg] ;/sf/sf]
lg0f{o xf]Og < zfg]jflgsf] lg0f{o cg';f/ lgudnfO{
rflxPsf] pks/0f Nofpgsf] nflu dfq ;/sf/n] ljb]zL d'b|f ;6xL ;'ljwfsf] :jLs[lt dfq lbPsf]
xf] . k|= t/, oxL d'2fnfO{ lnP/ k|ltkIfL
bnx?n] k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf dfu]sf 5g\, clg ;8ssf] lxpb] clwj]zg klg cj?4 ug]{ wDsL
lbO/x]sf 5g\===< ;a}eGbf klxn] d eG5' olb
;/sf/n] b]zsf] lxt ljk/Lt sfd u/]sf] 5 eg] k|ltkIfLn] cfjfh p7fpg' k5{ . t/ e|i6frf/
ePsf] 5 eg]/ dfq k'Ub}g, To;nfO{ k|dfl0ft ug'{k5{ . nfp8fsf d}n] ;a} sfuhkq x]/]sf]
5', To;df s'g} klg e|i6frf/ ePsf] 5}g . cGt/f{li6«o dfk / b/ cg'?k g} 5 . olb
o;df e|i6frf/ ePsf] s;}n] eG5 eg], clxn]sf] eGbf sd d"Nodf hxfh NofP/ b]vfpg' k¥of]
lg < To;}n] k|ltkIfL bnx?n] p7fPsf] d'2fdf s'g} bd 5}g . k|= Pdfn]n] ærfOgf ;fpy j]i6Æ
hxfhaf6 sldzg kfPsf]n] nfp8f cfPsf]n] p;n] lj/f]w u/]sf] xf] klg elgG5 lg < zfg]jflgn] o'/f]k km\nfO6sf] nflu
jfOh j8LÚ ePsf] hxfh rflxG5 eg]/ eGb} cfPsf] lyof] . g6:6k km\nfO6 o'/f]kdf
ug{ ;s] lgudnfO{ a9L kmfObf x'G5 eGg] lgudsf] wf/0ff Psbd oyfy{ xf] . rfOgf ;fpy j]i6
cyf{t\ &%& hxfh eg]sf] ;fkmsf] hxfh xf], Gof/f] a8L hxfh xf] . &%^ hlt
;'ljwf rfOgf ;fpy j]i6df x'b}g . nfp8f / ;fpy j]i6sf] t'ngf g} x'g ;Sb}g . k|= rfOgf ;fpy j]i6 hxfh Nofpg]
k|lqmofdf Jofks e|i6frf/ ePsf] xf]nf t < Pp6f lglZrt cjlwdf To;nfO{ lg/Gt/tf
lbOof] . dnfO{ nfU5, ca Tof] hxfh kmls{g'k5{ . zfg]jflgdf ;'wf/ ug]{ xf] eg]
&%^ h:tf]]
jf]Oª a8LÚ ePsf] hxfh yk ug'{k5{ . k|= rfOgf ;fpy j]i6df e|i6frf/
eof] ls ePg, Tof] eGg';\ g < rfOgf ;fpy j]i6df hlt d"No
ltl/Psf] 5, jf:tjdf cGt/f{li6«o d"No Tof]eGbf sd k5{ . t;y{ o;df e|i6frf/ ePsf]
x'g'k5{ . rfOgf ;fpy j]i6 ljdfg k|s/0fdf Pdfn] klg e|i6frf/df 8'j]sf] 5 . k|= z'?df tkfO{+ klg k|wfgdGqL
sf]O/fnf lj?4 x'g'x''GYof], t/ clxn] tkfO{+ :jod\ sf]O/fnfnfO{ æ;]kmÆ ul//xg' ePsf] 5,
lsg < dGqL aGg < s'g} :jfy{n] k|=d= lj?4 nfu]sf]
xf]Og / dGqL aGg] cfzfdf k|=d=nfO{ hf]ufpg vf]h]sf] klg xf]Og . s;}n] s'g} s'/f
;f]w]kl5 cfkm"n] b]v]sf] / hfg]sf] s'/f t eGg' k¥of] lg . dnfO{ clxn] dGqL aGg
s'g} /x/ 5}g . nfp8f Po/ ;Demf}tfdf k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] s'g} ;+nUgtf g} 5}g .
pxfnfO{ kf6L{sf s'g} klg ;f+;bn] bf]if lbg ldNb}g . of] d'2fdf d k|wfgdGqLsf]
kIfdf ;bgb]lv ;8s;Dd pleg tof/ 5' . lsgls uNtL gx'bf gx'b} klg o;df s]xL
if8oGqsf/Lx?n] k|wfgdGqLnfO{ km;fpg] sfd ul//x]sf 5g\ . k|= ;+;bdf nfp8f Po/nfO{ lnP/
k|ltkIfL bnx? Ps x'b}5g\ lg < To:tf] cj:yf cfPdf ;+;bdf sf+u|];sf
;a} ;f+;b Ps x'g'k5{ . nfp8fdf e|i6frf/ ePsf] 5}g eg]/ kf6L{sf x/]s ;f+;bn]
;k|df0f ljkIfLx?sf] cf/f]ksf] wHhL p8fpg' k5{ . sf+u|];sf ljkIfL bnx?n]
sf+u|];sf s'g} klg ;f+;bn] pgLx?nfO{ ;xof]u ug]{ 5g\ eg]/ g;f]r] x'G5 . sf+u|]; To;df
Ps x'G5 . Clif wdnf ;g\ !(%) df ;DkGg ePsf] g]kfnef/t
zflGt tyf d}qL ;lGwnfO{ k'g/fjnf]sg u/L ;dofg's"n kfg]{ g]kfnsf] rfxgf k"/f x'g]
;+efjgf a9]sf] 5 . cl:t a'wjf/ ef/tsf] /fhwfgL lbNnLdf ;DkGg g]kfn / ef/taLr ePsf]
;lrj :t/Lo jftf{df g]kfnn] /fv]sf] ;lGw k'g/fjnf]sg ;DaGwL k|:tfjk|lt ef/tLo kIf ;sf/fTds
ePsf]n] of] ;+efjgfn] rf8} cfsf/ lng] l:ylt ag]sf] 5 . jftf{df g]kfnL ;xefuLx?
æ;Gt'i6Æ eP/ lxhf] sf7df8f}+ kmlsP . jftf{ cl3 ;g\ !(%) sf] ;lGwdf k'g/fjnf]sg
;DaGwL k|fjwfg g/x]sf]n] ef/tn] ToxL cfwf/df k'g/fjnf]sg ug{ ldNb}g eGg] / g]kfnn] PstkmL{
?kdf ;lGw tf]8\g] cj:yf g/x]sf]n] pQm ;lGwdf k'g/fjnf]sg jf ;+zf]wg x'g g;Sg] cfz+sf
ul/Psf] lyof], oBlk k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ut ebf}df ;DkGg ef/t e|d0fsf] cj;/d}
pQm ;lGw k'g/fjnf]sg ug]{ ;xdlt ePsf] lyof] . of] ljifodf k//fi6« ;lrj :t/df 5nkmn
ul/g] s'/f To;}a]nf to ePsf] lyof] . cl:t ;DkGg a}7sdf g]kfnn] k'g/fjnf]sgsf] s'/f
p7fpbf z'?df ef/tLo kIf csdsfPsf] eP klg jftf{sf] qmddf ;sf/fTds ?kdf k|:t't ePsf]
pQm jftf{df ;xefuL ;"qn] atfPsf] 5 . g]kfn / ef/tsf k//fi6« ;lrjx? qmdzM
gf/fo0fzDz]/ yfkf / nlntdfg l;+xsf] g]t[Tjdf ePsf] jftf{df g]kfnn] g]kfnef/tl;t
;DalGwt k|foM ;a} k|;+u p7fPsf] lyof] . To;qmddf v'nf l;dfgfsf sf/0f pTkGg ;d:ofsf
cltl/Qm hn;|f]t, Jofkf/, kf/jfxg tyf k"jf]{t/ ef/tdf -cf;fd, d]3fnolt/_ /x]sf g]kfnL
d"nsf dflg;x?dfly x'g] u/]sf] b'Ao{jxf/sf] s'/f klg p7]sf] lyof] . jL/u+hl:yt
k"jf{wf/sf] oyfzSo ;~rfngsf] nflu ef/tsf] tkm{af6 ug'{kg]{ /]n oftfoft Joj:yfkg /
eG;f/ kf/udg k|lqmof k"/f ug{df tLj|tf Nofpg' kg]{, b'a} d'n'ssf k|wfgdGqLx?n] lbPsf]
lgb]{zg cg';f/ g]kfnef/t ;Ldf ;DaGwL ;+o'Qm k|fljlws ;ldltsf] sfo{ rf8}
k"/f ug'{kg]{, sfnfkfgL nufot klZrd If]qsf] ;Ldf ;DaGwL tYox? hfr k8\tfn ug{
;+o'Qm ;ldltsf] a}7s l5§} a:g' kg]{ s'/f p7]sf] lyof] . a}7sdf ef/tnfO{ /fKtL, nfnjs}of, jfudtL,
sdnf / vf8f] gbLx?n] g]kfndf 8'jfg ;d:ofdf k/]sf]n] tL gbLdf lgdf{0ffwLg /x]sf t6jGwx?
sfo{ zL3| k"/f ug{ g]kfnL kIfn] cfu|x u/]sf] lyof] . ef/tn] g]kfnaf6 hfg] a:t'df
nufpg] u/]sf] tLg k|ltzt z'Ns lng] lg0f{o lkmtf{ lng rf8f] sbd rfNg' kg]{ dfu g]kfnL
kIfn] /fv]sf] lyof] . g]kfnL kIfn] p7fPsf ;a} s'/fnfO{ ef/tLo kIfn]
w}o{k"j{s ;'g]sf]Ú /
;sf/fTds b]lvPsf]Ú lztn lgjf; ;"qn] hgfPsf]
5 . ef/tLo kIfn] g]kfndf jiff}{b]lv sfo{/t
ef/tLo lzIfsx?nfO{ ;]jfaf6 lgsfNg nfluPsf] k|;+u p7fpb} pgLx?nfO{ :yfoL ug'{kg]{
ljrf/ /fv]sf] lyof] . 1ftJo 5, To:tf lzIfssf] ;+Vof !@ ;o /x]sf] 5 . k|hftGq
k'g:yf{kgf nuQ} tTsfnLg k|wfgdGqL s[i0fk|;fb e§/fO{ ef/t e|d0fdf hfg'x'bf ef/tLo
kIfn] of] k|s/0f p7fPkl5 e§/fO{n] g]kfndf sfo{/t ;a} ef/tLo lzIfsx?nfO{ :yfoL ul/g] jrg
lbg' ePsf] lyof] . pQm s'/f To;a]nf hf/L ul/Psf] ;+o'Qm lj1lKtdf klg pNn]v ul/Psf]
lyof] . To;kl5 x'g] x/]s pRr:t/Lo e|d0f / jftf{x?df of] s'/f pNn]v ug]{ ul/Psf]
5 . oxf;Ddls k|wfgdGqL sf]O/fnfsf] kl5Nnf] ef/t e|d0fsf] ;Gbe{df hf/L ;+o'Qm
jQmJodf ;d]t of] s'/f 5'6]sf] 5}g . ef/tLo kIfn] xfn} ;DkGg ;lrj :t/Lo jftf{df klg
pQm cfZjf;g sfof{Gjog x'g' kg]{ s'/f p7fPsf] lyof] . g]kfndf sfo{/t ef/tLo lzIfsx?sf]
;+u7g ef/tLo lzIfs ;+3n] of] jftf{ k|f/De x'g' cl3 g} k//fi6« dGqfno / ef/tLo
/fhb"tfjf;nfO{ :d/0fkq lb+b} jftf{df o;af/] 5nkmn / lg0f{o ug{ cg'/f]w u/]sf]
lyof] . t/ s'g} lg0f{o ePg . ;lrj :t/Lo a}7ssf b'a} kIfdf ;xefuL g]tfx?
b''OkIfLo lxtnfO{ Vofn /fvL hlt;Sbf] rf8f] km]l/ a}7ssf] cfof]hgf u/L 5nkmn hf/L
/fVg ;xdt ePsf 5g\ . ^ dlxgfleq} sf7df8f}+df ul/g] a}7ssf] cfof]hgf cl3 b'a} kIf
cfjZos u[xsfo{ u/]/ k|:t't x'g] ePsf 5g\ . g]kfnn] k'g/fjnf]sgsf] k|:tfj /fv]sf]n]
;+efljt ;+zf]wgjf/] klxn] g]kfnn] g} cfkm\gf] wf/0ff k|:t't ug'{ kg]{5 . x]Ssf
/xf];\, g]kfnn] @)%$ ebf} @& ut] k|:t't u/]sf] k|:tfj s'6gLlts b[li6n]
æggk]k/Æ cyf{t\ cgf}krfl/s n]vf]6 dfq xf] eGg] ef/tLo kIfsf] wf/0ff 5 .
k|=d=sf]O/fnfsf] e|d0fs} a]nf of] k|;+u pgLx?n] eg]sf lyP æh] ubf{ g]kfnsf] lxt
x'G5, ToxL u/f}+nf, t/ !(%) sf] ;lGw km]bf{ x'g] cIf/x?sf] d"Nof+sg rflx+ klxn]
ug'{;\ . clxn] g]kfn / ef/taLr h] hlt ;lGw, ;+emf}tf / ;dembf/L 5g\, tL ;a} !(%) sf]
;lGwsf] hudf plePsf 5g\ . !(%) sf] ;lGw g} vf/]h ePkl5 cGo ;+emf}tf / ;dembf/Lsf]
l:ylt s] x'G5 o;af/] klg ;f]rfO{ agfpg';\ .Æ g]skf -Pdfn]_ :yfoL ;ldlt ;b:o emngfy
vgfnn] k|wfgdGqLnfO{ ;+;bdf :ki6Ls/0fsf] df}sf lbg] / lrQa'em\bf] hjfkm gcfPdf dfq kbaf6
x6fpg cGo ljsNk ;f]lrg] atfpg' ePsf] 5 . l/kf]6{;{ Sna g]kfnåf/f cfof]lht
;fIffTsf/ sfo{qmddf af]Nb} cl:t a'wjf/ g]kfnn] eGg'eof] æk|wfgdGqLdfly nfp8f
k|s/0fdf clgoldttf ePsf] cf/f]k nfu]sf]n] pxfn] g}ltstfsf] cfwf/df /fhLgfdf lbg'k5{
eGg] Pdfn]sf] dfu xf] . Pdfn]n] k|wfgdGqL x6fpg s'g} klg u}/;+;bLo af6f] cjnDag
ug]{ 5}g . pxfn] k|wfgdGqLnfO{ ;bgd} k|j]z ug{ glbg] eGg] cfkm\gf] kf6L{sf]
lg0f{o gePsf] pNn]v ub}{ eGg'eof] xfdL k|wfgdGqLnfO{ ;8saf6 xf]Og ;bgaf6} ;+;bLo
k|lqmof cg';f/ g} x6fpg]tkm{ ;f]Rg]5f}+ . cfkm\gf] dGtJo JoQm ub}{ g]kfnL sf+u|];sf
s]Gb|Lo ;b:o ch'{gg/l;+x s]=;L=n] eGg'eof] k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] s;}sf]
wDsLs} e/df jf ljkIfLn] ;8s cfGbf]ng u/]s} cfwf/df /fhLgfdf lbg] s'/} cfpb}g .
hglgjf{lrt k|wfgdGqLn] clxn] /fhLgfdf lbg' kg]{ s'g} cf}lrTo g} 5}g . hxf;Dd
nfp8f k|s/0fdf k|wfgdGqLnfO{ d'5\g vf]lhPsf] 5, To;df pxfsf] s'g} ;+nUgtf g}
5}g . ;DalGwt dGqLn] /fhLgfdf lbO;s]kl5 km]l/ To;}nfO{ d'2f agfP/ k|wfgdGqLsf]
/fhLgfdf dfUg' plrt x'b}g . k|hftGqdf ax'dtsf] ;dy{g ;a}n] ug'{ kb{5,
ans} e/df ax'dtnfO{ nTofpg]x? k|hftGqjfbL x'g ;Sb}gg\ eGb} s]=;L=n] k|hftflGqs cEof;df cfd
hgtfsf] dg lht]/ Pdfn]n] k|wfgdGqLsf] s';L{ dfq x}g cfd"n kl/jt{g g} ub{5 eg] ;a}n]
To;nfO{ :jfut g} ug'{kb{5 . t/ wDsL / d'9]anåf/f x'g ;Qm}g . g]skf -dfn]_sf
kf]ln6Ao'/f] ;b:o l;l4nfn l;+xsf] egfO{ lyof] Pdfn] /fli6«otfsf] u+eL/ ljifodf s'g}
ljb]zLn] wfjf af]Nbf p7]sf] hgcfqmf]znfO{ lg:t]h kfg{ vf]H5, b'O{j6f vt/fk"0f{
ljw]osdf nfndf]x/ nfUbf klg df}g /xG5 . nfp8f k|s/0fdf e|i6frf/ eof] egL k|wfgdGqLsf]
/fhLgfdf dfUg] h:tf ;+lbUw sfd u/]af6 Pdfn]sf] cfGbf]ng b]z / hgtfsf] kIfdf ge} cfkm\gf]
lx;fa lstfa gldn]df x'g] cfGbf]ng xf] eGg] z+sf nfU5 . pxfn] eGg'eof]
Pdfn] sf+u|]; km'6fP/ ;Qfdf hfg vf]lh/x]5 . slxn] b]pjfnfO{ prfN5, slxn] lul/hf;+u
uf]Ko jftf{ u5{ . ;+w} å}w rl/q b]vfpg] ePsf]n] Pdfn]n] cfkm\gf uNtL ;RofP/ ;}4flGts
w/ftndf cfpg' kb{5 . Pdfn]n] h:tf];'s} cfGbf]ng u/] klg clxn] k|wfgdGqLnfO{ x6fpg
;Sb}g . o;n] sf+u|];nfO{ g} emg\ an k'¥ofp5 . pxfn] Pdfn];+u
cfkm\gf] kf6L{ dfn]sf] Pstfsf] s'g} ;+efjgf g/x]sf] s'/f klg atfpg' eof] . /fk|kfsf k|jQmf sdn yfkfn] cfkm\gf]
kf6L{n] k|wfgdGqLsf] /fhLgfdfsf] dfu u/]sf] 5}g eGb} nfp8f k|s/0fdf ePsf] clgoldttfsf
af/]df Pdfn];+u ldnL k|wfgdGqLnfO{ x:tfIf/ a'emfpg] sfo{;Dd dfq xfd|f] ;xdlt ePsf] k|i6
kfg'{eof] . pxfn] eGg'eof] Pdfn];+u o;afx]s c? s'g} cfGbf]ngsf af/]df
;xdlt ePsf] 5}g . clxn]sf] ;d:of ;dfwfg ug{ ;a} kf6L{ aLr ;xdlt / ;dembf/L x'g cfjZos
5 . To;sf] nflu jftf{ ug{ /fk|kf tof/ /x]sf] 5 . /fli6«o hgdf]rf{sf dxf;lrj gj/fh ;'j]bLn]
Pdfn]sf] cfGbf]ng ;w+} ;+emf}tfdf 6'+lug] ePsf]n] o; k6ssf] cfGbf]ngn] klg s'g} lgisif{
lgsfNg g;Sg] atfpb} gf} jfd ;d"xnfO{ Pdfn]n] ;w} wf]sf lbPsf] x'bf
o;k6s klg Pdfn]dfly ljZjf; ug{ g;lsg] ljrf/ JoQm ug'{eof] . g]skf -;+o'Qm_sf dxf;lrj lji0f'axfb'/
dfgGw/n] eGg'eof] Pdfn]n] ;w}+ cGo jfd kf6L{x?nfO{ wf]sf lb+b} cfPsf] 5, o;k6s klg
;+emf}tfdf 6'+lug] lglZrt 5 . ;/sf/;+u
jfu]{lgªÚ ug{s} nflu cfGbf]ngsf] gf6s
u/]sf] xf] . To;n] gf} jfdn] Pdfn]nfO{ ;fy lbg ;Qm}g . l/kf]6{;{ Snasf cWoIf Clif wdnfsf]
;efkltTjdf ePsf] ;f] ;fIffTsf/ sfo{qmddf dfS;{jfbL g]tf nf]sgf/fo0f ;'j]bL, hgdf]rf{sf
g]tf 3gZofd e'iffnn] Pdfn]n] cfkm"nfO{ ;RofP dfq} p;nfO{ gf} jfdn] ;xof]u ug{ ;Sg] /
o;k6s klg Pdfn]n] s'g} wf]sf gb]nf eGg ;Sg] cfwf/ gePsf] ljrf/ JoQm ug'{eof] . s]xL ;do cufl8 g]kfnaf6 cf/=8L=PS;
-lj:kmf]6s kbfy{_ af]s]/ ef/t uPsf Clif/fd rfln;] ef/tdf kqmfp k/]kl5 ef/tLo k|x/LnfO{
jofg lbg] qmddf lghn] kf]n]sf kfls:tfgL /fhb"tfjf;sf Ps pRr clwsf/L df]xDdb ;kmb/nfO{
kfls:tfg ;/sf/n] lkmtf{ 8fs]sf] / tL sd{rf/L /ftf/ft :jb]z kmls{Psf] ;dfrf/ 5 .
cleo'Qm rfln;]n] cfkm"nfO{ df]xDdb ;kmb/n] k|nf]egdf kf/L pQm lj:kmf]6s kbfy{ af]sfO{
ef/tdf k|of]u ug{ k7fPsf] hfgsf/L lbPkl5 ef/tn] pQm d'2fsf] cg';Gwfg cufl8 a9fpg] qmddf
lgh kfls:tfgL clwsf/Lsf] cfkm"x?nfO{ cfjZostf ePsf] ;"rgf lbPsf] lyof] .
To;kl5 ;/sf/ lgSs} cK7\of/f]df k/]sf] lyof] . lgs} ;f]rljrf/kl5 ;/sf/sf] tkm{af6
kfls:tfgnfO{ lgh sd{rf/LnfO{ :jb]z lkmtf{ 8fSg elgof] / kfls:tfgn] t'?Gt} pgnfO{
af]nfof] . oBlk of] ;dfrf/sf] cf}krfl/s k'i6L ePsf] 5}g . Pp6f csf]{ ;dfrf/
cg';f/, lh ;kmb/ Clts /f]zg sf08sf] a]nf 7d]ndf ;/:jtL SofDk; glhs k|x/L / k|bz{gsf/LaLr
ePsf] le8Gtdf klg ;+nUg lyP / Toxf pgL 3fOt] klg ePsf lyP . of] 36gfn] g]kfnl:yt kfls:tfgL
/fhb"tfaf; PskN6 km]l/ ljjfbdf k/]sf] 5 . k|x/Ln] Toxfsf sd{rf/Lx? cjfl~5t
ultljlwdf ;+nUg /x]sf] k6sk6s km]nf kf/]sf] 5 . pgLx? ef/tLo cft+sjfbLx?nfO{
z/0f lbg] u/]sf], g]kfn x'b} ljikmf]6s kbfy{;lxt ef/tdf dflg;x? k7fpg] u/]sf], gSsnL
ef=?= -vf;u/L %)) sf gf]6_ sf] sf/f]af/ u/]sf] h:tf cg]s sfddf ;+nUg /x]sf] cfz+sf
5 . of] cfz+sfn] Psjif{ cl3 ef/tLo ljdfg ckx/0f / b"tfaf;sf sd{rf/L c;d ;Aa'/sf]
36gfn] k'i6L u/]sf] lyof] . ;Aa'/nfO{ xfd|f k|x/Lx?n] gSsnL ef=?=sf] la6f ;lxt km]nf
kf/]sf lyP / cGo cfklQhgs ;fdu|L;d]t x'g ;Sg] z+sfn] pgsf] lgjf;:yfgnfO{ 3]/f xfn]/
vf]htnf; ug{ vf]Hbf k|x/LnfO{ leq} k:g glbO{ leq ePsf gSsnL gf]6 ;lxtsf ;fdfu|L gi6
ul/Psf] lyof] . Tof] sf08 ;a}sf] ;+emgfd} 5 . ;Aa'/nfO{ s'6gLlts dof{bf ljk/Lt
cfr/0f u/]sf] egL g]kfnaf6 lgisflzt ul/Psf] lyof] . clxn] klg emGg} To:t} sf08 ePsf]
5 . t/ o;kN6 cf}krfl/s ?kdf lgisfzg gu/L kfls:tfgnfO{ g} cfkm\gf] sd{rf/L lkmtf{
n}hfg elgof] . o;}aLr, k|x/Ln] ut z'qmjf/ cAb'n /hfs /
df]xDdb /lkms gfds b'O{hgf kfls:tfgLx?nfO{ lu/km\tf/ u/]sf] lyof] . pgLx?nfO{ aofg
lnO{ l/xf ul/Psf] 5 . pgLx?n] cfkm"nfO{ tof/L kf]zfssf Jofkf/L egL kl/ro lbPsf
lyP . ;/sf/n]
hgljZjf; u'dfO;s]sf] 5 gj/fh ;'j]bL, ;+;b /fhdf] ;+;bsf] lxpb] clwj]zgdf b]zsf ;fd'
ljBdfg ;d:ofx?sf] af/]df hf]8bf/ ?kn] cfjfh p7fpg] sfo{qmd xfdLn] to u/]sf 5f}+ . vf;
u/]/ e|i6frf/, dx+uL / b]zdf /x]sf] zflGt ;'/Iffsf] ;d:of h:tf ljifodf ;+;bdf cfkm\gf
cfjfhx? a'nGb kfg]{5f}+ . g]kfnL sf+u|];n] k6s k6s ax'dt k|fKt ul/;s]kl5 klg
d'n'snfO{ ;xL lbzf lbg ;s]g . b]zsf] ;fdflhs, cfly{s If]qsf] pGglt x'g ;s]g .
;a} If]qdf ljs[lt, lj;+ult / lj>[+vnftfx? b]vf k/] . To;sf/0f d"ne"n
?kdf o;sf] lhDd]jf/L g]kfnL sf+u|];n] lng' k5{ . hgtfn] lbPsf] hgfb]zsf] p;n] ;xL
?kdf ;b'kof]u ug{ ;s]sf] 5}g . To;sf/0f xfdLn] o:tf ljifodf ;+;bdf cfjfh p7fpg] 5f}+
/ ev{/} k|=d= / pxfsf] dlGqd08n;d]t nfp8f Po/ ljdfg k|s/0fdf d'l5Psf] 5 / clVtof/df
ko{6gdGqLn] lbPsf] aofg zfxL g]kfn jfo' ;]jf lgudsf sfo{sf/L cWoIfn] clgoldt sfd ePsf] 5
egL /fhLgfdf ul/;s]sf] ;Gbe{df dGqL kl/ifb\n] g} nfp8f ljdfg Nofpg ;+emf}tf ePsf] /sddf
:jLs[lt lbPsf] k|i6 e};s]sf] 5 . o:tf] cj:yfdf g}lts ?kn] k|=d= :jtM Tof] sf08df
d'l5g' x'G5 / To;sf/0f pxfn] /fhLgfdf ug'{k5{ eGg] dfu s]xL ;do otf xfdLn] /fVb}
cfPsf 5f} . clxn] Pdfn]n] klg ToxL dfq /fv]sf] 5 . Clts /f]zg k|s/0fdf gf} jfdn] g]kfn aGbsf]
cfof]]hgf u/]b]lv g} xfdLn] qmlds ?kn] u[xdGqL / k|=d=sf] /fhLgfdfsf] dfu /fVb} cfPsf
xf}+ . oBlk gf} jfdleq s'g ?kdf dfux?nfO{ cufl8 a9fpg] eGg] ljifodf cfGtl/s ax; eP /
s]xL dtleGgtf /x]sf klg lyP . Tolta]nf Pdfn]sf ;fyLx?n] Tof] aGbsf] lj/f]w ug'{ ePsf]
lyof] . pxfx?sf] lj/f]w 7Ls lyPg eGg] xfdLnfO{ nfu]sf] 5 . x'g t
Tolta]nfsf] lj/f]w sfo{qmddf s]xL k'g?TyfgjfbL tTjx?sf] 3';k}7 ePsf] lyof] . Tof]
/fi6«jfbL cfGbf]ng ef8\g To:tf tTjx?n] s]xL sf]lz; gu/]sf xf]Ogg\ . t/, Tolt dfq}n]
/fi6«jfbL efjgfn] cf]tk|f]t eP/ ul/Psf] lj/f]w sfo{qmd /f]lsg' x'b}gYof] .
/fi6«jfbL efjgfn] cf]tk|f]t eP/ ul/Psf] cfGbf]ngdf uf]nL rnfOPsf] 36\gfaf6} xfdLn]
k|=d=sf] /fhLgfdfsf] dfu u/]sf xf}+ . clxn] k|wfgdGqLnfO{ ;+;bd} l5g{ glbg] eGg]
s'/f Pdfn]n] cufl8 ;f/]sf] 5 eGg] ;dfrf/x? klg ;fj{hlgs ePsf 5g\ . t/ Pdfn]sf s'g}
g]tfsf] Tof] JolQmut wf/0ff x'g ;S5 t/ xfdL;+u ePsf] 5nkmn / ;xdltdf Pdfn]n] k|=d=nfO{
;bgdf l5g{ glbg] eGg] zAb cfPs} 5}g . dnfO{ nfU5 hglgjf{lrt k|=d=nfO{ ;bgdf l5g{
glbg] eGg] vfnsf] zAbfanL Tolt plrt xf]Og . ;+;bleqsf] k|lqmofdf ljkIfLx?n] k|=d=k|lt
of] of] rfh{ nfu]sfn] pxfn] /fhLgfdf ug'{k5{ eGg] s'/f k|hftflGqs zf;g Joj:yfleq
cfpg' :jefljs} xf] . To;sf/0fn] ubf{ k|=d=sf] af6f] 5]Sg], df]6/ /f]Sg] s'/f Tolt
plrt x'G5 eGg] dnfO{ nfUb}g . t/ ;/sf/n] cfGbf]ngsf] bf}/fgdf zflGtk"0f{ lj/f]w
sfo{qmddf klg k|x/L an k|of]u u5{, /f]s nufp5 eg] Tof] s'/f] cGoyf xf] .
Tolta]nf ;+3if{sf] 5'§} :j?k x'g ;S5 . clxn] olta]nf ;+;bleqsf] 5nkmn / ax;sf qmddf
;+;bsf sfd sf/jfxLdf lglZrt ?kn] cj/f]w x'G5 To;sf] cy{ k|=d=nfO{ af6}df /f]Sg'k5{,
l;+xb/af/ u]6d} /f]Sg'k5{ eGg] pQ/bfloTjk"0f{ s'/f xf]Og . lxh} dfq Pp6f sfo{qmd
Pdfn]sf Pshgf lhDd]jf/ g]tf emngfy vgfnn] k|=d=nfO{ l;+xb/af/ l5g{ glbg] eGg] lg0f{o
cfkm\gf] kf6L{n] gu/]sf] atfpg' ePsf] 5 . s'g} JolQmn] To:tf] s'/f u/]sf] eP klg Tof]
Pdfn]sf] clwsfl/s lg0f{o xf]Og eg]/ pxfn] k|i6 kfl/;Sg' ePsf] 5 . ;+;f/sf sltko ;+;bLo Joj:yf ePsf d'n'sx?df
klg ;/sf/ lj?4 s'g} cf/f]k cfP eg] k|fylds ?kn] ;/sf/af6 ePsf uNtLsf] ljifodf s'g}
;+j}wflgs lgsfon] cf}Nofof] eg]/ lgikIf 5fglagsf] af6f] v'Nnf xf];\ eg]/ ;/sf/ /fhLgfdf
lbg] k|ng 5 . To;sf/0f xfdLn] jt{dfg k|=d=lul/hfk|;fb sf]O/fnfk|lt s'g} k"jf{u|x
/fv]/ pxfsf] /fhLgfdfsf] dfu u/]sf xf]Ogf}+ . sf+u|];n] hgtfaf6 ljZjf; lnP klg
;/sf/df /xbf pgLx?sf] lrQ a'emfpg ;s]g, d'n'sdf e|i6frf/ a9\of], ;/sf/L ;+oGq km]n
eP, ;a} If]qdf c:tJo:ttf >[hgf eof], z}lIfs If]q 8fdf8f]n eof], e|i6frf/n] r/d ?k wf/0f
u¥of], dfcf]jfbL ;d:of a9\b} uof], To;sf/0fn] ubf{ ;/sf/n] /fhLgfdf ug'{k5{ eGg] xfdLn]
dfu /fv]sf xf}+ . tTsfn clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] klg ;/sf/af6 ePsf uNtLsf]
ljifodf s]xL To:tf 7f]; s'/fx? lgsfNof] . ;+;bsf] ;fj{hlgs n]vf ;ldltn] klg nfp8f
ljdfg k|s/0fdf ko{6g dGqL dfq ;+nUg geP/ dlGqd08ng} bf]ifL /x]sf] 7x/ u¥of] . 7f];
cfwf/x? km]nf k/]sfn] g} xfdLn] k|=d=nfO{ x6fpg vf]h]sf xf}+, xfdLn] clxn] hgjfbL ;Qf
Nofpgsf] lglDt lul/hfk|;fbnfO{ x6fpg nfu]sf t xf]Ogf}+ < ;+;bLo k|lqmofaf6} xfdLn]
k|=d= x6fpg] cleofg yfn]sf xf}+ . ;8s ;+3if{ x'g} x'Gg eGg] s'/f xf]Og
k]?, blIf0f sf]l/of, lkmlnlkG;df clxn] klg ;8s ;+3if{ e}/x]sf 5g\ . clxn]sf]
;"rgf / j}1flgs o'udf ;/sf/ kf/bzL{ 9+uaf6 rNg' k5 . t/ of] ;/sf/ kf/bzL{
ePg . clxn] d'n'sdf lelqPsf ljs[lt lj;+ultsf]
d'Vo bf]if ;/sf/n] lng' k5{ . To;sf] cy{ c? ljkIfL bf]ifL 5}gg\ eGg] xf]Og .
Pdfn]n] klg s}of}+ k6s ;+;bleq s'g} k|Zgdf, s'g} k|:tfjdf dfux? /fV5 t/ Tof] k|:tfjnfO{
clGtd ljGb'df k'¥ofpg gkfpb} km]l/ afu]{lgª ug]{ ;Demf}tfdf 6'+Uofpg] sfd af/Daf/
u/]sf] 5 . Pdfn]sf] ;Demf}tf k/:t /j}ofsf] xfdLn] nuftf/ lj/f]w / e08fkmf]/ ub}{
cfPsf 5f}+ . clxn] k|=d=sf] /fhLgfdfsf] dfunfO{ klg 7Ls ljGb'df k'¥ofpg] ;Gbe{df
p;sf] klxn]b]lvsf] ;+emf}tfk/:t ?emfg / /j}of s] x'g] xf] eGg] af/]df xfdLn] k|Zg p7fPsf
5f}+ . t/ o;k6s ljutsf] h:tf] uNtL gbf]xf]¥ofpg] / k|=d=sf] /fhLgfdfsf] ljifonfO{
clGtd ljGb'df k'¥ofpg] jrg Pdfn]sf ;fyLx?n] lbg' ePsf] 5 . Pdfn]n] slt xb;Dd of]
;+3if{df efu lnG5 lnGg ef]ln Pdfn]sf] klg d"Nof+sg x'G5 . s'g} klg /fhgLlts
kf6L{n] cfkm\gf] l;4fGt / 3f]if0ffkqnfO{ hgtfdf :ki6 9+un] k|:t't ug{ ;Sb}g, nfu" ug{
;Sb}g eg] p;sf] cfnf]rgf x'G5 . olta]nf d"n?kn] sf+u|]; g} lhDd]jf/
b]lvof] . hgtfsf] lglDt / hgtfåf/f r'lgP/ uPsf] Pp6f /fhgLlts bnn] hgtfaf6 ljZjf;
u'dfO;s]sf] cj:yfdf klg s';L{df 6fl;O/xg] s'/f unt xf] . To;sf/0f g]kfnL
sf+u|];n] ef]ln km]l/ hgtfsf] ljZjf; cfh{g ug{ ;Sof] eg] pm cfpg ;S5 . ljutsf sdL,
sdhf]/Lx?nfO{ x6fP/ km]l/ cfpg ;Sg] l:ylt ePdf p km]l/ cfpg ;Snf t/ clxn] lul/hfk|;fb
sf]O/fnfsf] /fhLgfdf d'n'ssf nflu dxTjk"0f{ dfu ePsf] 5 . clxn] pxfn]
s';L{df 6fl;/xg ldNb}g . k|:t'ltM hut g]kfn |
| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |