|
sfd b]vfpg ;Sg' k¥of] 6+s sfsL{ xfdL k|hftGqjfbL xf} . xfdLdf
k|hftflGqs cfr/0f 5 eGg ldNb}g . cfh dflg;df g}ltstfsf] 7"nf] x|f; cfPsf] dx;';
ul/Psf] 5 . d'n's / k|hftGqsf nflu xfd|f g]tfx?sf] cfr/0fdf b]lvPsf] x|f; g} ;aeGbf
vt/gfs sf/s tTj ag]sf] 5 .
o:tf] cj:yfdf lxhf] k|hftGq :yfkgf /
k'g:yf{kgfsf] n8fO{df cfkm"nfO{ pT;u{ ug]{ zxLbx?sf] rfxgf / sNkgf cg'?k sfd ;+ej
5}g . h'g d'n'sdf zxLbsf] ;kgf k"/f ug{ zf;s ju{ bQlrQ eP/ nfUb}g .
Toxf k|hftGq lbj; dgfOGYof] ls Toxf k|hftGqsf] cg'e"lt hgtfn] ug{ kfPsf
lyP t < Tof] Joj:yfn] cfd g]kfnL hgtfsf] kL/ dsf{ a'em\g ;s]sf] lyof] t < kSs}
lyPg . To;}n] t hgtfn] Joj:yf lj?4 h]xfb 5]8] / d'n'sdf k|hftGqsf] k'gM:yfkgf u/]/}
5f]8] . To;sf/0f cf}krfl/s ?kdf k|hftGq lbj; dgfP/ dfq s]xL x'g]jfnf 5}g .
k"j d]rLb]lv klZrd dxfsfnL;Ddsf hgtfn] k|hftGq 5 eGg] s'/fsf] cg'e"lt ug{ kfpg'
k¥of] . Tof] dx;'; g]tfx?n] lbnfpg ;Sg' k¥of] . Tof] k|0f ug'{ k¥of] clg
k|hftGq lbj; dgfP klg x'G5 gdgfP klg x'G5 . efif0f u/]/ sfd gug]{ k|j[lQnfO{ Tofu]/,
sfd ug]{ t/ efif0f gug]{ k|j[lQ xfdLn] a;fNg' k5{ . d[uf}lnof*,
uf]7ufp, df]/ª ;DalGwt 7fpdf nufpg] k|0f ug'{ k5{ lzj/fh kf7s d'n'sdf k|hftGq k'gM:yf{kgf ePsf] bz jif{
k"/f eP/ P3f/ jif{ z'? x'g nfu]sf] 5 . bz jif{sf] cjlwdf g]kfnL hgtfn]
k|hftGqsf] cg'e"lt ;d]t ug{ kfPsf 5}gg\ . hgtfn] g]tfx?sf] efif0fsf qmddf
k|hftGqsf dL7f dL7f ;kgfx? b]vfP klg cfd g]kfnL hgtf si6s/ hLjg latfpg afWo 5g\ .
k|To]s jif{ kmfu'g & ut] xfdL k|hftGq lbj; dgfp5f}+ . t/ k|hftGq lbj; s]jn
efif0f / dL7f dL7f ;kgfx?df dfq ;Lldt /xg] u/]sf] 5 .
To;}n] d]/f] ljrf/df o; k6ssf]
k|hftGq lbj;sf] cj;/ kf/]/ xfdLn] ca JolQmut kmfObfsf nflu xf]Og . d'n's, hgtf /
k|hftGqsf] nflu sfd ug]{ k|lta4tf ug'{ k/]sf] 5 . vfg gkfP/ 56k6fO/x]sf u/La hgtfsf]
rx|fO/x]sf] 3fpdf dnxd nufpg] k/Dk/fsf] yfngL ug'{ cfjZos 5 . k|hftGq cfPkl5 To;sf]
k|ltkmn s]xL ;Lldt JolQmx?n] dfq lnO/x]sf 5g\ . k|hftGq dgfP/ dfq s]xL
x'b}g . k|hftflGqs ;+:sf/sf] ljsf;sf nflu kxn ug'{ k5{ . ljsf;sf] jh]6
;DalGwt 7fpdf nufpg] k|0f xfd|f g]tfx?n] ug'{ k5{ . k|hftGq Nofpg cfkm\gf]
Hofgsf] ;d]t k|jfx gu/L n8\g] zxLbx?sf] ;kgf k"/f ug]{ sfd ug'{ k5{ eGg] rfxgf ;a}sf]
5 . xf8Lvf]nf uflj;^, ;femf
6f]n, dsjfgk'/ zxLbx?sf] ;Ddfg x'g'k¥of] v8\uaxfb'/ vqL ax'bnLo k|hftGqk|flKtsf] ljt]sf bz
jif{leqdf k|hftGq lbj; dgfpg] qmd z'? ePsf] s]jn xfjfbf/L ?kdf dgfOPsf] dfq efg ePsf]
5 . @)!& ;fn k'; ! ut] ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yf dfly ;}lgs anaf6 lg/+s'z k~rfot
Joj:yf nflbPkl5 To;sf] lj/f]wdf @)!* ;fndf :j=;'j0f{ zdz]/sf] g]t[Tjdf k|hftGq
k'ga{xfnLsf] nflu ;zQm qmflGtdf efu lnP/ cfkm\gf] ;j{Zj u'dfPsf Ps;]Ps k|hftGqsf ;]gfgLx?
/ @)!& ;fnb]lv @)$^ ;fn;Dd clj/n ?kdf h]n, g]n uf]nL ;j{Zjx/0f ub}{ ;+3if{df xf]ldPsf
xhf/f}+ sfo{stf{x? ax'bnLo k|hftGq cfPkl5 cfh cnkqdf k/]sf 5g\ . @)!* ;fndf PsbnLo
k~rfotL lg/+s'ztfsf] lvnfkmdf ;z:q qmflGt gePsf] eP cfh;Dd dxfdfgj aL=kL=sf]O/fnfsf] xfnt
ad]{nL ;dfhjfbL tTsfnLg g]tf ph'sf] / g]kfnL k|hftGqsf] xfnt jd]{nLsf] h:t} x'g]
lyof] xf]nf . To;}n] h'g /fhgLlts k|hftGqsf ;]gfgLx?sf] Tofu, ;+3if{, alnbfg / cys
k|of;sf] kmn:j?k b]zdf ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yfsf] k'g:yf{kgf eO{ gof o'usf] z'?jft
x'g ;Dej ePsf] xf] . o:tf ax'bnLo k|hftflGqs Joj:yfsf] :yfkgfy{ cgj/t ?kn] ;+3if{
ub}{ cfPsf s7f]/ oftgfsf] kL8f ef]Ub} cfPsf of]4fx?nfO{ ax'bnjfbL ;/sf/af6 dfq xf]Og
cfly{s / ;Ddfgsf] ?kdf cfkm}+ hxfg kl/jf/af6 klg ckx]lnt e} lbg sf6\g' sfn kv{g' afx]s
lat]sf !) jif{df csf]{ pkfo b]vf k/]sf] 5}g . To;sf/0f k|hftGq lbj;sf cj;/df To:tf
JolQmx?sf] vf]hL u/L ;Ddfg ug]{ kl/kf6L a;fpg' k5{ . u'NdL zflGtsf] ;Gb]z km}nfpg' k5{ k|sfz kGt
olta]nf d'n's 7"nf] ;+s6sf]
wf/df plePsf] 5 . k|hftGq k'g:yf{kgf ePsf] !! jif{ k'Ug nfUbf klg k|hftGqsf] dd{ /
efjgf cg'?k :jtGq ?kdf hgtfn] lz/ 7f8f] kf/]/ lx8\g ;Sg] jftfj/0f 5}g . k|hftGqdf
hgtfn], hgtfåf/f, hgtfs} lglDt zf;g Joj:yf rnfp5g\ t/ cfh Psflt/ dfcf]jfbLx?sf] aGb's /
csf]{lt/ k'ln;sf] aGb'ssf] uf]nL lgbf]{if hgtfsf] 5ftLdf k8\sL/x]sf] 5 . ;/sf/ lg/Lx
;fljt ePsf] 5 . hgtfn] cfkm"nfO{ 6'x'/f] dx;'; u/]sf 5g\ . cfkm\g} e"ld;d]t ;/sf/sf] clwgdf 5}g . o:tf] cj:yfdf ;'ljwf ;DkGg If]qx?df k|hftGq lbj; dgfpg'n] dfq} s]xL x'g]jfnf 5}g . xf], k|hftGq lbj; dgfpg' k5{ t/ h'g 7fpsf hgtfn] rfxbf rfxb} klg k|hftGq lbj; dgfpg kfPsf 5}gg\ . pgLx?nfO{ :jtGqtfk"j{s cfkm"n] rfx] cg'?k k|hftGq lbj; dgfpg kfpg] jtfj/0f /fHon] to ul/lbg' k5{ . hj/h:tL cfkm\gf] ljrf/df nufd nufpg' kg]{ afWotfaf6 hgtfnfO{ d'lQm lbnfpg kxn ug'{k5{ . ha;Dd hgtfn] k|hftGqsf] k|ltkmn kfpb}gg\ ta;Dd s'g} klg s'/fsf] ljsf; ;+ej 5}g . To;}n] cab]lv k|hftGq lbj;sf] gf/f cfkm" klg afrf}+ / c?nfO{ klg arfp eGg] x'g'k5{ . ToxL ;Gb]z o; k6ssf] k|hftGq lbj;n] klg km}nfcf];\ . bfª cf}krfl/stfn] s]xL x'b}g ;/f]h af]x/f g]kfn k|hftGqk|]dL d'n's xf] .
oxfsf hgtfn] hlxn] klg k|hftGqsf] kIfdf cfkm\gf] cledt hfx]/ ub}{ cfPsf 5g\ .
@))& ;fn cl3 d'n'sdf /x]sf] tfgfzfxL /f0ff zf;gsf] cGTo u/L k|hftGqsf] :yfkgf ug{sf
nflu g]kfnL hgtfn] 7"nf] alnbfg u/]sf lyP . To;}u/L @)!& ;fnsf] sf08 lj?4
hgtfn] km]l/ #) jif{;Dd ;+3if{ u/] . @)$^ ;fnsf] P]ltxfl;s hgcfGbf]ngkl5 d'n'sdf
k|hftGq t k|fKt eof] t/ k|hftflGqs ;+:sf/ b]zn] kfpg ;s]g . cfh k|hftGq lj?4
rf}tkmL{af6 cfqmd0f e}/x]sf] 5 . rfx] pu|jfdkGyL sf]0faf6 xf];\ of pu|blIf0fkGyL
sf]0faf6 oL b'j} k|j[lQ k|hftGqsf nflu 3fts 5g\ . olta]nf k|fKt k|hftGqsf] ;+/If0fsf
nflu xfd|f g]tfx?sf] cfr/0fdf ;'wf/ x'g' cfjZos 5 . olb g]tfx?n] cfkm\gf] cfr/0fdf
;'wf/ Nofpg ;s] eg] clxn] k|hftGq lj/f]wL zlQmx?nfO{ k|hftGqsf] d"n k|jfxdf ;dflxt
ug{ ;Sof} eg] k|hftGq lbj; dgfPsf] ;fy{stf x'g]5 . cfh k|hftGqk|lt ljt[i0ff pTkGg ug{ rfxg]
zlQmx?nfO{ tx nufpg ;Sg] vfnsf] gLlt, sfo{qmd, to x'g'k5{ . k|hftGq lbj; dgfpg'sf]
cy{ cf}krfl/s sfo{qmd ug'{ xf]Og . zxLbsf] rfxgf / sNkgf cg'?k d'n'snfO{ cufl8 a9fPdf
k|hftGq lbj;sf] ;fy{stf a9\g]5 . yf/df]/, ;Nofg cfufdL k|;+uM ;+;bsf] pGgfO;f}+
clwj]zgaf6 tkfO{++n] s] ck]Iff ug'{ ePsf] 5 < vr{ emg\ a9fpg] dlGqkl/ifb\ >L % sf] ;/sf/åf/f ul7t ;fj{hlgs vr{
k'g/fjnf]sg cfof]usf] ;'emfj ljk/Lt clxn]sf] dlGqkl/ifb\ lj:tf/ ul/Psf] 5 .
dlGqkl/ifb\sf] cfsf/ 7"nf] ePaf6 g]kfnsf] ;fj{hlgs vr{ emg\ a9\g hfg] s'/f g]kfnsf
cy{lj1x?n] atfPsf 5g\ . ;fj{hlgs vr{ lgoGq0f ;DaGwL ;'emfj lbg ul7t cfof]un]
;/sf/nfO{ s]xL dGqfnox? vf/]h ug{, ljefu tyf sfof{no ufEg vr{, lgoGq0f ug{ s]xL ;'emfj
lbPsf] lyof] . t/ ;'emfjnfO{ ;/sf/n] jf:tf gu/]sf] b]lvof] . lqe'jg ljZjljBfnosf k|f=8f=dbgs'df/ bfxfn
;fj{hlgs vr{ k'g/fjnf]sg cfof]un] cfkm\gf] k|ltj]bgdf ;/sf/nfO{ dGqfnosf] ;+Vof 36fpg eg]
klg #& ;b:oLo dlGqkl/ifb\ u7gn] cfof]usf] l;kmfl/zk|ltsf] >L % sf] ;/sf/sf]
b[li6sf]0f ;xh} cg'dfg ug{ ;lsg] atfpg' x'G5 . 7"nf] dlGqkl/ifb\n] ;fj{hlgs
vr{sf] dfqfnfO{ a9fPsf] cf/f]k 5 csf{ cy{zf:qL 8f=kfly{j]Zj/ ltldlN;gfsf] . lj1x?sf
cg';f/, g]kfnsf] cy{tGqdf ;fj{hlgs vr{sf] a9\bf] cg'kft / cfGtl/s tyf afx\o ;|f]t kl/rfng
emg\ sdhf]/ aGb} uPsf] 5 . g]kfnsf] /fh:j c;'nL b/ s'n u|fx:y pTkfbgsf] t'ngfdf ;g\
!((( df !!=& k|ltzt k'u]sf] 5 . cl3Nnf] jif{ hf] c+s ( k|ltztsf] xf/fxf/Ldf
lyof] . /fli6«o of]hgf cfof]usf ;b:o 8f=z+s/ zdf{ æj}b]lzs ;xfotfsf] 36\bf]
l:ylt;+u t'ngf ubf{ of] c+snfO{ lrGtfhgs ePsf] atfpg' x'G5 . g]kfndf j}b]lzs ;xfotf
;g\ !((^ df s'n u|fx:y pTkfbgsf] %=^ k|ltzt lyof] . ;g\ !((( df of] c+s 36]/ $=(
k|ltzt dfq ePsf] 5 . ;fj{hlgs vr{ k'g/fjnf]sg cfof]usf cWoIf ;f+;b ljgoWjh rGb
cfof]un] >L % sf] ;/sf/nfO{ cf=j= @)%%@)%^ sf] /fh:jsf] *#=#% k|ltzt ;fwf/0f
vr{nfO{ cfufdL % jif{leq &) k|ltztdf emfg{ / @)%*)%( sf] jh]6 th'{df ubf{
;fwf/0f vr{ /fh:jsf] &( k|ltzt eGbf a9L gx'g] u/L ;Ldf tf]Sg l;kmfl/z u/]sf] atfpg'
x'G5 . xf]6n / bz k|ltzt z'Ns !) k|ltzt ;]jf z'Ns ;DaGwL ljjfbsf] ;dfwfg
ug{ ul7t pRr:t/Lo ;ldltn] ;f]djf/ k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnf ;dIf cfkm\gf] k|ltj]bg
k]z u/]sf] 5 . /fli6«o of]hgf cfof]usf pkfWoIf k[YjL/fh lnunsf] ;+of]hsTjdf ;/sf/n]
tLg dlxgf cufl8 pQm ;ldlt u7g u/]sf] lyof] . uPsf] ;ftfaf6} Tof] ;ldltsf] ;dofjlw
;dfKt ePsf] 5 . ;ldltn] k|wfgdGqL ;dIf k]z u/]sf] k|ltj]bgdf ;]jf z'Ns nfu" ug'{
kg]{ jf gkg]{ eGg] ljifodf :ki6 ls6fgL u/]sf] 5}g t/ l6K;nfO{ Jojl:yt / ;+:yfut ug]{
;DaGwdf ;'emfj rflx+ k|:t't ul/Psf] 5 . ;]jfz'Nssf] 7fpdf cfltYo z'Ns Pjd\ cGo
s'g} gfd /fVg ;lsg] / of] u|fxssf nflu clgjfo{ gx'g] k|ltj]bgn] k|i6 ls6fgL u/]sf]
5 . ko{6g dGqfnosf] Ps pRr ;"q cg';f/, of] k|ltj]bgsf ;DaGwdf dlGqd08nn] l5§}
g} lg0f{o ug]{5 . xf]6n dhb'/x?åf/f ul7t ;+3if{ ;ldltn]
kmfu'g ^ ut];Dd ;/sf/åf/f ;]jf z'Ns nfu" ePsf] 3f]if0ff gul/Pdf cfufdL ;ftfb]lv
cfGbf]ngdf gof sfo{qmdx? 3f]if0ff 5 . ;ldltsf] ;f]djf/ ;DkGg a}7sn] pQm lg0f{o
u/]sf] xf] . xf]6n dhb'/x?n] lnun cfof]uk|lt z'?b]lv g} c;xdlt /x]sf] atfpb}
cfPsf 5g\ . ;+3if{ ;ldltn] pkk|wfgdGqL /fdrGb| kf}8]nnfO{ e]6]/ ;d:ofsf] ;dfwfgfy{
7f]; k|of; ug{ k'gM cfx\jfg u/]sf] 5 . :d/0f/xf];\, s/Lj Ps dlxgf cufl8 xf]6n
dhb'/x?n] !) k|ltzt ;]jf z'Nssf] dfu ub}{ cfkm\gf] ;f] sfo{qmd cufl8 a9fPkl5 xf]6n
dflnsx?n] !) k|ltzt ;]jf z'Nssf] lj/f]w ub}{ xf]6n aGb u/]sf lyP . kl5 k|wfgdGqL
lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] ljz]if cg'/f]wdf xf]6n dhb'/ / xf]6n dflnsaLr cfGbf]ngnfO{ s]xL
;do /f]Sg] ljifodf ;xdlt ePsf] lyof] . g]kfn a+unfb]z Jofkf/ d]nf g]kfn pBf]u jfl0fHo ;+3 / a+unfb]zsf]
k~ru9 pBf]u jfl0fHo ;+3sf] ;+o'Qm tTjfjwfgdf a+unfb]zsf] k~ru9df @* ut]b]lv g]kfn a+unfb]z
;+o'Qm Jofkf/ d]nf k|f/De ePsf] 5 . . a+unfb]z / g]kfnaLr ;+o'Qm ?kdf ul/Psf]
of] Jofkf/ d]nf klxnf] xf] . d]nf Ps dlxgf;Dd rNg]5 . pQm d]nfdf ;xefuL x'g
g]kfnL pBf]uL Joj;foLx?sf] ;+o'Qm 6f]nL km"naf/L a]nfaGwsf] af6f] d} df3 @& ut]
To;tkm{ uPsf lyP . pQm d]nfdf g]kfnsf tkm{af6 skmL, lrof, dx, lrh, l3p, cn}rL,
kmnkm"n tyf t/sf/L, cb'jf, bfn, s'rf], rfprfp, x:tsnfsf ;fdfg, tof/L kf]zfs, lj:s'6
Pjd\ sGkm]S;g/L, hl8a'6L tyf cf}iflw, k]o kbfy{, dfj{n cflb j:t'x? k|blz{t ul/Psf
5g\ . g]kfnsf tkm{af6 Tof] d]nfdf !)) j6f :6nx? /flvPsf 5g\ . d]nfsf] pb\3f6g
a+unfb]zsf jfl0fHo dGqLn] ug'{ePsf] lyof] . d]rL pBf]u jfl0fHo ;+3 / k~ru9 pBf]u
jfl0fHo ;+3 aLr ut % clk|n @))) df sf7df8f}+df ePsf] Ps ;fem]bf/Lkq cGt/ut pQm d]nf
cfof]hgf ul/Psf] xf] . d]nfsf] k|d'v p2]Zo g]kfn a+unfb]z aLr Jofkf/ k|j{wg ug'{
xf] . k~ru9 g]kfnsf] sfs8le§faf6 !)) lsnf]ld6/ 6f9f kb{5 . gjlgo'Qm cy{dGqL 8f= dxt
eGg'x'G5 p ;fj{hlgs vr{eGbf /fh:j a[l4 sd 5 .
cfTdlge{/tfsf nflu g]kfnn] :yfgLo ;|f]t / ;fwgsf] kl/rfng u/L ;fj{hlgs vr{df lgoGq0f ug{
;Sg' kb{5 . p /fHon] ljleGg ljsf; cfof]hgfdf u/]sf]
nufgL pkof]uL x'g g;Sg' g} /fh:j a[l4 x'g g;Sg'sf] k|d'v sf/0f xf] . p >L % sf] ;/sf/sf] nufgL Ifdtf /
k"hL clxn] 36\b} uPsf] 5 . g]tf / ;f+;bsf] bjfjn] /fHoåf/f nufgL ug'{
kg]{ cfof]hgfsf] ;+Vof aif]{gL a9\bf] 5 . p cfGtl/s ;'/Iffsf] vr{ g]kfnsf] ;djlw
d'n'ssf] t'ngfdf a9L ePsf] / o:tf] vr{ 36fpg] a}slNks pkfo cjnDag ug'{kg]{ l:ylt cK7\of/f]
5 . p ;|f]t / ;fwgsf] a[l4 ;fj{hlgs vr{
a[l4sf] t'ngfdf 7\ofDd} x'g ;ls/x]sf] 5}g . p ;/sf/ / lghL If]qn] v]Ng' kg]{
e"ldsf lglZrt u/L bL3{sfnLg vr{sf] bfloTjaf6 ;/sf/nfO{ arfpg' kb{5 . jh]6 agfpg]
tl/sfdf klg kl/jt{g Nofpg' kb{5 . cfof]hgfsf pknlAwnfO{ x]/]/ dfq nufgL
ug'{kb{5 . p ;fj{hlgs vr{ cJojl:yt 5 . of]
vr{nfO{ Jojl:yt ug{ ;lsPg eg] /fh:j a[l4 eP klg pRr k|ltkmn k|fKt x'g ;Sb}g . k"jf{u|xL /fhgLltn]
d'n'ssf] lxt ub}{g < g]kfnsf] ef}uf]lns :j?kn] a/bfgsf] ?kdf
kfPsf] hnljB't pTkfbgsf] ckf/ ;+efjgf xfd|} cfvf cufl8 To;} v]/ uO/x]sf] 5, To;}
alu/x]sf] 5 . xfdLx? ljsf;sf s'/f u5f}+ . b]z agfpg] s'/f u5f}+ . hgtfnfO{
pHofnf] km}nfpg] ;kgf af8\5f}+ / Jojxf/df b]zsf] sfofkn6 ug{ ;Sg] dxfkl/of]hgfsf]
k'gM hLjgdf cfkm\gf] k"j{ s/t'tnfO{ la;]{/ k'gM av]8f z'? u5f}{ . ;+;bsf]
sfo{jfxL :yug ub{5f}+ . o;sf k5fl8sf] b'/fzok"0f{ k"jf{u|xL /fhgLltn]
b]zsf] ;'Gb/ eljionfO{ cf3ft k'¥ofPsf] 5 . b]zk|ltsf] 3f]/ j]OdfgLsf] :jfb /fhgLlts
kf6L{x?n] ef]Ug] g} 5g\ . hgtfsf cbfntdf . ljz]iftM l5d]sL /fi6« ef/tsf] ljB't
k|;f/0f xfd|f] b]zsf l;dfgf jl/kl/ u'0f:t/Lo / e/kbf]{ gePsf] oyfy{n] xfd|f] ckf/
hnljB'tsf] ;+efJo ahf/ km/flsnf] b]lvG5 . ljZn]ifsx?sf] ;j]{If0f cg';f/, g]kfnsf
;Dk"0f{ gbLgfnfx?af6 *#,))) d]ufjf6 hnljB't pTkfbg x'g] atfOP klg $$,))) d]ufjf6 dfq
Osf]gf]ldsNnL lkmlhjn b]lvG5 . ljB't pTkfbg Ifdtfsf] of] 7"nf] ;+efJo cg'kft b]z
ljsf;sf] Pp6} dfq} ;+hLjgL xf] . of] ;TonfO{ xfdLn] a]n}df lrGg ;s]gf}+ .
hnljB't Ifdtfsf] ckf/ /fzL ePsf] /fi6« g]kfn cem} nf]8;]l8ªsf] df/df cGwsf/d} ?dlng'
lglZrt ?kdf b'Mvb ljifo xf] . s:t'/L d[un] cfkm"leqsf] dgdf]xs ;'uGwnfO{ glrg]/
jgjg} s'b]em}+ xfdLx? s'lb/x\of}+ . nx} nx}df, xfdLn] cWof/f] ;lx/x\of}+,
ltvf{ vkL /x\of}+, ca w]/} eO;Sof] of] s'bfO{ of] k|tLIff b]zdf k|hftGq k'g:yf{kgf ePsf]
klg bz jif{ gfl3;Sof] . b]zsf] d'6' /fhwfgL sf7df8f}+ dxfgu/df ;d]t ;d'lrt vfg]kfgL /
lgoldt lah'nL geP/ slxn]sflx+ cWofl/g' kg]{ oyfy{sf ;fd' b]zsf cGo zx/ / u|fdL0f
hghLjgsf cK7]/f lrq cfkm}+ atfp5g\ xfnt s] xf]nf eg]/ . ev{/} cfzfsf ls/0fx? b]lvg yfn]sf
5g\ . cWof/f jQLx?df pHofnf] xf]nf ls eg]/ ltvf{Psfx? d]nDrL hfb}5g\
dx+uf] xf]d 8]lne/L jSsf jf6/ lkP/ . $)) d]ufjf6 hnljB't Ifdtfsf] c?0f t];|f] cd]l/sL
sDkgLnfO{ lgdf{0f sfo{ ;'Dkg] / d]nDrLsf] sfo{ yfNg] ;/sf/sf] /rgfTds yfngLaf6 cflQP/
cfkm\gf] /fhgLlts :jfy{ / k"jf{u|xs} nflu ;+;bsf] sfo{jfxL :yug u/]sf] ;dfrf/
OG6/g]6af6 a'em\bf k/b]zL e"lddf b]z b'MVbf] /}Ú5 r;Ss 7'NbfO{n] atfpb} u/]sf]
3/ ;fGbfO{n] eTsfpg] ljrf/ afb/] k|j[lQsf] nf]ssyfdf k'g/fj[lQ eP em}+ . ljb]zL nufgLstf{ / bft[ /fi6«x?sf] C0f
tyf k|fljlws ;xof]udf lgdf{0f sfo{ ;DkGg ul/g' kg]{ kl/of]hgfx?df pgLx?n] nufgL u/]sf]
k|ltkmn k|fKt ug{ To;sf] ;+efJotf C0f c;'nLsf] ;d'lrt tf}/ tl/sfx? a'em\g] ub{5g\
g} . s;}n] nufgL ubf{ cyjf s;}nfO{ C0f lb+bf cfkm\gf] ;fjf g} 8'Ag] u/L s;}n]
ub}{g . xfdLn] dfUg' 5 cfkm";+u geP/ u'xfg'{ k/]sf] 5 ljb]zL
nufgLstf{x?;+u . dfUg]sf] eGbf lbg]sf] :j/ zt{ 7"nf] x'G5 g} cfkm\gf]
cfjZostfeGbf . o;sf] cy{ of] xf]Og /fi6« w/f}6Ld} /flvg' kb{5 . /fli6«o
:jfledfg j[xt hgtfsf] enfO{ b]z ljsf;sf] dxfgcleofgnfO{ cl3 a9fpgsf nflu bft[ /fi6« /
ljb]zL nufgLstf{x?sf] s]xL zt{x?nfO{ ;d]t :jLsfg}{ kg]{ x'G5 . /fdxl/ kf}8]n uf]i7Lsf] p2]Zo ldlt @)%& df3 @) ut] ;fKtflxs
ljdz{Údf k|sflzt æ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j} bf]ifLÆ zLif{ssf] clGtd cg'R5]bdf
k|sflzt ul/Psf] ;dfrf/k|lt xfd|f] Wofg cfsif{0f ePsf] 5 . pk/f]Qm cg'R5]bdf æzflGt / ;'zf;gM
zflGtsf] nflu hgqmGbgÆ ljifos /fli6«o sfo{zfnf uf]i7Lsf] lgisif{df æd"ntM
dfcf]jfbL ;d:ofdf s]lGb|t pQm uf]i7Ldf dfcf]jfbL cfGbf]ngsf] cf}lrTo ;fljt ug]{ tyf ;/sf/
/ Joj:yfnfO{ bf]ifL 7x¥ofpg] k|oTg ePsf] lyof] . b'O{ lbg] uf]i7Ldf dfcf]jfbLnfO{
lgbf]{if 7x¥ofpg] 7"nf] s;/t ePsf] lyof]Æ eGg] /x]sf] 5 . xfdLn] cfof]hgf
ul/Psf] pQm /fli6«o sfo{zfnf uf]i7Lsf] d'Vo p2]Zo lgDg /x]sf lyP dfcf]jfbL cfGbf]ngaf6 plAhPsf ;d:ofsf]
k|s[lt / o;sf] pTkltsf sf/0fx?af/] cg'ej / ljrf/x? cfbfgk|bfg ug'{, lbuf] ?kdf zflGt
:yfkgf / ;'zf;g k|jw{gsf nflu tfTsflns / bL3{sflns sfo{gLltx? ljsl;t ug'{, / sfo{gLlt
sfof{Gjogdf ljleGg ljsf;sf kfqx?sf] klxrfg ug'{ . pQm uf]i7Ldf jl/i7 /fhgLlt1x?, gful/s
;dfhsf ljleGg /fhg}lts bnsf k|ltlglwlx?sf ;fy} ljleGg ljwfsf k|f1x?sf] ;xeflutf /x]sf]
lyof] . 5nkmnsf] bf}/fgdf ;xefuLx?åf/f cfcfkm\gf] ljrf/ cleJoQm ul/Psf]
lyof] . cfof]hsåf/f uf]i7Lsf pko'Qm p2]Zox?nfO{ dWogh/ u/L lgisif{ lgsfNg] k|of;
ul/Psf] Joxf]/f hfgsf/Lsf nflu cg'/f]w 5 . 8f=/f]lxts'df/ g]kfnL -pQm uf]i7Lsf] 3f]lift p2]Zo pk/f]Qm g} eP
klg Toxf dfcf]jfbL cfGbf]ngsf] cf}lrTo ;fljt ug]{ k|z:t / hf]8bf/ k|oTg ePsf] wf/0ff
xfd|f] ;Djfbbftfsf] dfq x}g y'k|} ;xefuLx?sf] klg 5 .
ljdz{Údf k|sflzt
;dfrf/k|lt rf;f] /fvL k|ltlqmof JoQm ;d]t ug'{ ePsf]df xflb{s wGojfb 5 . ;+=_ 7]Ssf b]pm s'Gbg zdf{ x] ul/k|e' / Jo+Uo e|i6frf/sf] OdfGbf/ l;4fGt d'g kf}8]n Ps k6s Pp6f 5fkfdf st} k9]h:tf] nfU5 ls
OG8f]g]l;of eGg] d'n'sdf olt w]/} e|i6frf/ 5 ls Toxf lbOPsf] ljb]zL ;xof]usf] #)
k|ltzt t e|i6frf/Lx?n] vfP/ g} l;WofOlbG5g\ . ljZj a}+ssf clwsf/Lx? Toxfsf]
e|i6frf/ k|ltzt b]v]/ 6fpsf] ;dfT5g\ c/] / tL ljZj a}+ssf clwsf/Lx?n] xfd|f] ;'Gb/,
zfGt / ljzfn d'n'ssf] e|i6frf/sf] k|ltzt hfr] eg] s] unf{g\ < 6fpsf]
;dfpnfg\ ls a]xf]z} xf]nfg < xfd|f] dxfg d'n'sdf #) k|ltzt e|i6frf/ / &)
k|ltzt ;b'kof]u e}lbP t xfO{ xfO{ ug{ x'GYof] . oxf t To;sf] 7Ls pN6f] 5
&) k|ltzt e|i6frf/ / #) k|ltzt ;b'kof]u . To;}n] t cfh k|hftGq pbfPsf] cfwf
ztfAbL cyf{t\ krf; jif{ lalt;Sbf klg ljsf; eGg] lrhsf] bz{g gePsf] . &) k|ltzt
e|i6frf/df em\jfd\ ePsf] sf/0fn] &) jif{;Dd oxf So} klg x'b}g .
To;kl5 So} cfzf klg ug{ ;lsG5 . t/ rf]vf] s'/f] s] 5 eg], cb'e"t
s'/f] s] 5 eg], crDdsf] s'/f] s] 5 eg] e|i6frf/ eg] ljz'4 OdfGbf/Lsf;fy x'G5 . To;df
rflx+ a]OdfgL x'b}g . To;df rflx+ w'Tof{O{ x'b}g . ;fx|} lgisn+s,
lgisk6, kljq / lg:jfy{ 5 oxfsf] e|i6frf/ . e|i6frf/df a]OdfgL, e|i6frf/Ldf 7uL,
e|i6frf/df n'6 7\ofDd} 5}g oxf . ax't cf/fdn] k|lqmof k'¥ofO{ ;a}sf] efu k:sL,
;a}nfO{ lrQ a'emfO{ Pp6f lglZrt k|0ffnL cg';f/ x'G5 oxfsf] e|i6frf/ . sfuhkq,
lx;falstfa, vftfkftf, lhG;Lgub ;f/fdf ;f/f lgodfg';f/ ldn]sf] x'G5 . d'lvofsf]
;xL x'g' kg]{ g} 7fpdf x'G5, vl/bf/sf] 5fk nufpg' kg]{ 7fpd} nufOPsf] x'G5,
;'Aafsf] lg/LIf0f ;xL klg 7\ofSs} 7fpd} x'G5 / xflsdsf] ;b/ klg b'?:t :yfgdf ;xL
ug'{ gkg]{ lkogsf] :yfg klg ;'/lIft x'G5 . e|i6frf/nfO{ h'g zfg, h'g dfgsf;fy ;~rfng
ul/Psf] x'G5 Tof] lj/n} s'g} d'n'sdf b]Vg kfOG5 . st} s'g} xf]xNnf x'b}g, st} s'g}
czflGt x'b}g . st} s'g} lsrnf] jf uf]ndfn x'b}g . sfd hlt
tbf?stfsf;fy e}/x]sf] x'G5, e|i6frf/ Tolt g} zfgsf;fy bu'l//x]sf] x'G5 . lbg]n]
xf;L xf;L lbO/x]sf] x'G5, lng]n] lgw{Ss lgle{s lnO/x]sf] x'G5 . st} s'g}
8/ x'b}g, st} s'g} qf; x'b}g . ;a}sf] efu lglZrt x'G5 . xflsdn] %)
k|ltzt kfp5 . To;dWo] p;n] :yfgLo xflsd ljefu / dGqfnodf klg km"n cIftf
k7fp5 . ;'Aafx?n] @% k|ltztaf6 af8]/ lnG5g\ . vl/bf/x?n] !% k|ltztd}
lrQ a'emfp5g\, vl/bf/ d'lgsf ;a}n] !% k|ltztdf efuj08f u5{g\ . afsL %
k|ltzt cfsl:ds sf]ifdf lg/LIf0fdf cfPsf] xflsdx?nfO{ VjfpgKofpgsf] nflu
/flvG5 . ;a} yf]s k"j{ lgwf{l/t x'G5 To;}n] e|i6frf/df a]OdfgLsf] s'g} ;+efjgf
g} x'b}g . sd{rf/LrGq cyf{t\ Ao'/f]qm\of;L ef/tdf
;fx|} alnof] 5 c/] . c+u|]hx?sf] pklgj]z ePsf] sf/0f pgLx?n] sd{rf/LtGqnfO{ ;+:yfut
u/]/ alnof] / zlQmzfnL agfPsf 5g\ . To:t} g]kfndf eg] 3';f]qm\of;L cyf{t\ e|i6frf/
Tolts} alnof] 5 . e|i6frf/sf] h/f] olt alnof] 5 / olt km}lnPsf] 5 ls o;nfO{ pv]Ng]
sNkgf klg s;}n] gu/f];\ . zfob o;sf] h/f]df ljut !) jif{df k|hftflGqs, ax'bnLo,
dfS;{jfbL n]lggjfbL, ;+ul7t jf c;+ul7t /fhgLlts kf6L{sf ef]sf g]tfx?n] dnhn, uf]8d]n
gu/]sf] eP o;sf] l:ylt sdhf]/ e};SYof] xf]nf . t/ o'uf}+sf ef]sfx? 8f]sfdf xfd
kmfn]sf h:tf e|i6frf/sf d'G6fx?df y't'gf] hf]g{ uOxfn]af6 e|i6frf/ u'x'sf] d'nfh:tf] emg\
emg\ kmi6fpb} uO/x]sf] 5 . clxn] t g]tfx?sf] cflzjf{b;d]t kfO;s]sf] e|i6frf/
ax'nfPsf] s's'/h:tf] h;nfO{ kfof] p;}nfO{ hxf kfof] Toxf 6f]Sb} lryf]b}{
lx+l8/x]sf] 5 . e|i6frf/sf] k|0ffnL olt ljZj;gLo /
k|fdfl0fs e};s]sf] 5 ls s;}sf] efu xl/g] t ;+efjgf g} x'b}g . dGqLb]lv lkog;Dd
cfcfkm\gf] cf]xf]bf cg';f/ ;a}n] cfkm\gf] efu kfp5g\, kfp5g\ .
tnasf] 7]ufg gxf]nf t/ e|i6frf/sf sldzg, b:t'/L OToflbsf] efu lglZrt x'G5 . xfd|f]
b]zsf] eG;f/sf] g]6js{, s/sf] g]6js{, k|f]h]S6x?sf] g]6js{, ;f/fsf ;f/f g]6js{ r'n'{Dd
e|i6frf/df cfwfl/t 5 / of] g]6js{ k"0f{ lgikIftf tyf OdfGbf/Lsf;fy ;~rfng e}/x]sf]
5 . o;} qmddf d'n'ssf] Pp6f 7"nf]
/fhgLlts kf6L{n] e|i6frf/sf OdfGbf/ l;4fGtdf yk b'O{ rf/ cf]6f O{6 hf]8]sf] 5 . ha
xfdL s;}nfO{{ klg e|i6frf/L eGb}gf}+ . e|i6frf/L eP gePsf] 5'6\ofpg] sfd xfd|f]
xf]Og . t;y{ ljutdf xfdLn] d'v RoftL RoftL Pp6f 7"n} g]tfnfO{ e|i6frf/L eg]sf]
s'/f xfdL lkmtf{ lnG5f}+ . ax't /fd|f] s'/f ha ;asf ;a e|i6g} 5g\, xdfddf ha ;a gf+u}
g} 5g\ eg] lar/f] Pp6fnfO{ dfq anLsf] af]sf] lsg agfpg] < t/ Pp6f 8/ t 5 . lxhf]
e|i6frf/L elg;s]sf] 7f]s'jf ul/;s]sf] dg'jfnfO{ cfh ;fw' xf] eGg'x'G5 eg] lxhf] k~rfotL
Joj:yf kmfl;i6 Joj:yf xf] egL eGg' ePsf] s'/fnfO{ cfh lkmtf{ lnO{ k~rfotL Joj:yf ljZjsf]
;jf]{Ts[i6 Joj:yf xf] eg]/ geGg' xf]nf eGg] s] 5 < cflv/ k~rfotL Joj:yfsf] k5fl8
klg t dfG5]x? lyP, d's'6x? lyP . h;/L cfh lxhf]sf] e|i6 dg'jfsf] k|efjdf k/]/ jf Tof]
dg'jfnfO{ k|efljt kfg{ dg'jf t ufO{ xf] eGg'x'G5 eg] ef]ln dfG5] / d's'6sf] rdsdf k/]/
tkfO{+x?n] h] klg eGg a]/ nfpg' x'Gg . tfs k/] ltjf/L gq uf]tfd] g} ;xL . e|i6frf/sf] OdfGbf/ l;4fGtdf cfkm\gf]
of]ubfg lbg] bn Pp6f dfq xf]Og ;a} 5g\ . ;f+;bnfO{ kh]/f], ;f+;bnfO{ k]G;g e|i6frf/sf
;';+:s[t pbfx/0f x'g\ x'g\ eg] uGxfpg] pbfx/0f t slQ 5g\ slQ . h] xf];\ /fhgLltzf:qsf
7]s]bf/x?n] g]kfnnfO{ klg cGt/f{li6«o cWoogsf] kl/lwdf Nofpg rfxg' x'G5 eg] of]
e|i6frf/sf] OdfGbf/ l;4fGtnfO{ NofP x'G5 . of] g]kfnsf] df6f]kfgLh:tf] df}lns l;4fGt
xf] . g]kfnL hghLjgsf] t:jL/ xf] . s]bf/ ;'j]bL l;+xb/af/af6 of] ufp
b]lvG5 < p k|wfgdGqLn] /fhLgfdf glbpGh]n ;bgdf s'g}
sf/jfxL rNg glbg] eGgL ljkIfL bn -Pp6f afx]s_ ;a}n] kfrf}+ lbg klg ;bg
alxisf/ . p kfrf} lbg;Dd k"0f{ rSsfhfd,
To;sf/0f hghLjg c:tJo:t . 5}7f}+ lbg oftfoft ljefusf dxflgb]{zssf] 6]j'ndf b'O{ 306]
jftf{kl5 rSsfhfd :ylut . ljBfyL{sf] ;x'lnot ef8f dfu sfod} . ctM ;+3if{
hf/L . p dfcf]jfbLåf/f !! / !# jifL{o gfafns;lxt
^ hgfsf] xTof . 8]9 jif{b]lv !# jif{;Ddsf cGo & hgf u+eL/ 3fOt] . p cy{dGqLn] aNnaNn zky u|x0f .
dlGqkl/ifb\ k'gu{7gdf dGqL agfOg' ePsf PsdGqLn] zky alxisf/ . pxfdGqL agfOg'
ePsf] cf7f}+ lbg zky g} gv'jfO{ pxfnfO{ kbef/ d'Qm . p Ps /fHodGqLåf/f cfkm" /fHodGqL
x'bf x'b} klxn] dGqL agfOPsf JolQmsf] kbef/ d'Qm u/]kl5 Tof] dGqfno cfkm\gf]
lhDdfdf glbPsf] egL /fhLgfdf lbg] tof/L . csf{ Ps /fHodGqL klxn] cfkm" /fHodGqL
x'bf x'b} To;df a9'jf gu/L gof JolQm NofOPsf] sf/0f ckdfgjf]w eP/ dGqfno
alxisf/ . p ;Qf?9 bnsf c;Gt'i6 kIf ljkIf;+u ldn]/
k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf u/fP/} 5f]8\g] xb;Ddsf] k|of;df tlNng . ;f] k|of]hgsf nflu
ljkIfL;+u jftf{ ug{ of] kIfsf] jftf{ 6f]nL u7g . p ;Qf?9 bnsf c;Gt'i6 kIfsf g]tfåf/f
k|wfgdGqLn] /fhLgfdf glbP t'?Gt} cljZjf;sf] k|:tfj Nofpg] egL cfkm\gf kIfsf ;f+;bx?nfO{
cfZjf;g . k|wfgdGqL x6fpg], qmddf lbg}lkR5] *!) 306f a}7s . p k"j{ k|wfgdGqL tyf kf6L{sf
k"j{ ;efklt s[i0fk|;fb e§/fO{åf/f k|wfgdGqLn] b'O{dWo] Ps kb 5f]8\g km]l/ klg cfu|x
ug]{ 3f]if0ff . pxfåf/f of] a]nf k|wfgdGqLn] kf6L{eGbf k|wfgdGqLsf] kb 5f]8g
pko'Qm x'g] / Tof] 5f]l8xfNg ;gd| cg'/f]w jQmJo hf/L . p k|d'v k|ltkIfL bnåf/f k|wfgdGqLsf]
/fhLgfdf afx]s csf]+ ljsNk gePsf] x'bf cfkm"n] z'? u/]sf] of] clGtd cleofgdf
;xefuL e}lbg cGo ljkIf;+u cg'/f]w . cg'/f]wkqdf cfkm"n] z'? u/]sf] ;bg alxisf/df
;w} ;fy lbg ofrgf . k|ltsfTds ?kdf Pslbg alxisf/df ;xefuL e}lbPsf], /fhgLlts nfesf
cfwf/df k|d'v k|ltkIfn] ;w} ;bg alxisf/ ug]{ u/]sf] cf/f]k;lxt ;+;bsf] Pp6f kf6L{åf/f of]
ofrgfnfO{ c:jLsf/ . p h'g ljifodf ;bg alxisf/ e}/x]sf] 5 Tof]
ljifosfaf/] ;DalGwt dGqLn] af]Ng vf]Hbf k|li6s/0f lbg gkfpg] u/L /f]i6d 3]g]{ qmd
hf/L . of] Ps xKtfleq b]lvPsf 36gfsf oL s]xL
gd'gf dfq x'g\ . of] qmd slxn];Dd hf/L /xnf eGg] slDtdf oL k+lQm n]lvbf;Dd
/fhgLltsf] n]vfhf]vf ug]{ s;}n] klg cg'dfg ug{ ;s]sf 5}gg\ . cyf{t\ /fhgLltn] s'g ?k
lng] xf] slDtdf oL k+lQm n]lv+bf;Dd cg'dfgeGbf aflx/sf] ljifosf ?kdf 36gfx? b]lvPsf
5g\ . oL tTsfnsf 36\gf x'g\ . o;sf cltl/Qm oL k+lQm n]lv+bfsf] If0f;Ddsf] cGo
36\gfx? x]l/of] eg] b]lvg] lrqsf s]xL gd'gf o:tf 5g p lat]sf] df3 dlxgf cyf{t\ jh]6 3f]if0ff
ePsf] bzf}+ dlxgf;Dddf ;8s, l;+rfO cflb ljsf; lgdf{0fsf nflu 5'6\ofOPsf] s'n ljsf; jh]6sf]
!) k|ltzt klg lgsf;f ePsf] 5}g . lgsf;f eP/ klg vr{ gePsf] /sd hf]8\bf of] a]nf;Dd
s'n ljsf; jh]6sf] * k|ltzt dfq vr{ ePsf] sf]if tyf n]vf sfof{nosf vftfkftfx?n] b]vfPsf
5g\ . p ;fdfGo k|zf;g vr{sf] k|ltzt cg'dfg
ul/PeGbf / of] a]nf vr{ x'g' kg]{ hlt eGbf %) k|ltzt a9L vr{ ePsf] tYof+s s]xL cl3 dfq
;fj{hlgs ePsf] 5 . of] tYof+s cg';f/, of] a]nf;Dd p7\g' kg]{ /fh:j gp7]/ /fi6«
a}+saf6 lnPsf] cf]e/8«fkm\6sf] c+s b'O{ c/aeGbf a9L k'lu;s]sf] 5 . p ;/sf/sf] :jfldTjdf /x]sf b'O{ j6f a}+s
;/sf/n] Joj:yfkg rnfpg g;s]/ ljb]zL ;+:yfnfO{ ;'lDkg] tf/tDon] clGtd ?k
kfpb}5 . oL b'O{ j6f a}+saf6 8'a]sf] * c/aeGbf a9L /sd ;/sf/sf] ;"rgf
cg';f/ ca p7\b}g . oL /sd 8'jfpg] JolQmx?sf] ;Vof @)@% eGbf a9L g/x]sf] oL
a}+ssf Joj:yfksx? g} atfp5g\ . t}klg ;/sf/n] tL a}+ssf Joj:yfksx?sf] lgo'lQm
ug{ 5f]8]sf] 5}g . clxn] ljb]zLx?nfO{ lbg vf]lhPsf] Joj:yfkg ;~rfngsf] Pp6f zt{df
klxn] 8'a]sf] /sdaf/] To;n] s]xL ug'{ gkg]{ eGg] 5 < dfly pNn]v ePsf] Tof] /sd lng]
JolQmx?lauxfp;sf gfpdf clxn] klg v'nf ?kn] pBf]u Joj;fo rnfO/x]sf
5g\ . ltgn] cfof]hgf u/]sf sfo{qmdx?df k|wfgdGqL / dGqLx? ;l/s e}/x]sf 5g\ . t/
Tof] /sd p7fpg]tkm{ s;}n] rf;f] b]vfPsf] kfOPg . p vfg]kfgLsf] Joj:yfkg ug{ g;s]/ ;/sf/n]
s]xL cl3dfq Tof] ;+:yfsf] Joj:yfkg klg lghL If]qnfO{ ;'lDkPsf] 5 . t/ otf pQm ;+:yfdf
;/sf/n] lgo'Qm u/]sf] Joj:yfksn] dfl;s Ps nfvsf b/n] ;]jf ;'ljwf k|fKt u/]/ ToxL al;/x]sf
5g\ . Tof] Joj:yfkgn] sfd ug{ ;s]g egL lghL If]qnfO{ af]nfPkl5 ;/sf/af6 lgo'Qm To:tf
Joj:yfkssf] Toxf s] sfd 5 eGg] ;fdfGo k|Zgsf] klg pQ/ lbg cfjZos 7flgPsf] 5}g . p b]zdf clxn] @* j6f Po/nfOG; 5g\ .
tLdWo] !* eGbf a9L Po/nfOG; sfo{/t / ;j{;fwf/0fsf] ljZjf; lhTg] u/L ;]jf ;'ljwf
k'¥ofO/x]sf 5g\ . t/ ;/sf/åf/f ;~rflnt zfg]jflg clxn] Pp6f o:tf] ;+:yfsf ?kdf
k'u]sf] 5 h;nfO{ rnfpg l;+uf] ;/sf/ nfu]sf] 5, cyf{t\ ;/sf/sf] Pp6} dfq k|d'v sfd zfg]jflg
rnfpg' xf] eGg] ?kdf kl/0ft ePsf] 5 . s]xL cl3 ko{6g dGqL :jod\n] of] dGqfnosf] Pp6}
dfq sfd zfg]jflg rnfpg' ;Lldt /x]sf] egL ;fj{hlgs txd} of] s'/f atfO;s]sf lyP .
zfg]jflgs} sf/0f clxn] dlGqkl/ifb\ / k|wfgdGqL :jo+sf] kb w/fkdf k/]sf]] 5 . Tof]
;+:yfsf] Joj:yfkgn] u/]sf] sfdsf] kl/0ffddf ljut % lbgb]lv ;+;bsf b'j} ;bgsf lgoldt sfdx?
klg cj/f]wdf k/]sf 5g\ . cyf{t\ ;/sf/ ca Pp6f ;+:yf klg rnfpg g;Sg] lgsfosf ?kdf of]
Pp6} dfq ;+:yfn] lrgfpg yfn]sf] 5 . p b]zsf] cfoJoo / x/lx;fa /fVg] Pp6}
dfq ;+a}wflgs lgsfo dxfn]vf k/LIfssf] sfof{no xf] . Tof] sfof{nosf k|d'vn] ;fj{hlgs
7fpdf cab]lv k|rlnt cfly{s P]g lgod adf]lhd sfd eP gePsf] ljj/0f ;/sf/nfO{ glbg] egL
3f]if0ff u/]sf] klg Ps xKtf eof] . pgsf] lgisif{ o:tf ;'emfj lbg'sf] s'g} cy{,
cf}lrTo /x]g . cyf{t\ of] a]nf;Dd k6sk6s lbOPsf ;'emfj / cf}NofOPsf sdL,
sdhf]/Lx?k|lt ;/sf/n] ;fdfGo rf;f];Dd b]vfPg . To:tf] cj:yfdf ;'emfj dfq lbP/ /
sxfsxf cfly{s P]g lgod pNn+3g eP egL cf}NofP/ dfq s]xL
x'b}g . p oL s'/f e}/x]s} a]nf ;Qf?9 bnsf
;f+;bx?nfO{ e|i6frf/sf sf/0f clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]un] lgnDag ug{ l;kmfl/z u/]/,
To;sf cfwf/df lgnDagdf k/]sf Pp6f ;+:yfsf sfo{sf/L k|d'vaf6 e|i6frf/sf lj?4df ;+;bdf s'/f
p7fpg ;f+;bx?nfO{ k|lzIf0f lbPsf] ljifo klg ;fj{hlgs ePsf] 5 . tL JolQmaf6 k|lzlIft
;f+;bx?n] ;bgdf e|i6frf/sf] lj/f]w ubf{ s:tf] b]lvPnf eGg] k|Zg klg oyfjt g} 5 . ufp x]bf{ h] b]lvof] oL k+lQm n]lvbf k|hftGq k|flKt ePsf] !)
jif{ / !! dlxgf k"/f ePsf] 5 . cl:y/tfsf] Pp6f 7"nf] e"d/Ldf
lklN;Psf hgtfn] Pp6f kf6L{nfO{ k"0f{ ax'dt cyf{t\ @)% dWo] !!$ j6f l;6 lbP/ Tof]
kf6L{nfO{ lgw{Ss;+u % jif{ zf;g ug{ Dof08]6 lbPsf] / To:tf] kf6L{n] ;/sf/ rnfPsf] @! dlxgf
ljlt;s]sf] 5 . clGtd Psjif{nfO{ r'gfjL jif{ dfGg] xf] eg] ca sf+u|];;+u sfd ug]{ ;do
@ jif{ $ dlxgf dfq afsL 5 . cyf{t\ sfo{ z''? ug]{ / To;sf] kl/0ffd;d]t b]vfpg
yfln;Sg' kg]{ cjlwaf6 of] kf6L{sf] To:tf] Psnf}6L ;/sf/sf] ;do ljlt;s]sf] dfGg' kg]{
x'G5 . of] a]nf sf+u|];n] s] ;Gb]z lbof], k|d'v k|ltk|Ifn] s] u¥of] eGg] x]g{ Pp6f
lhDbf] hfUbf] ufpsf] Pp6f lghL{j cj:yfnfO{ x]/f}+ . dflgPnf of] ufp
dfcf]jfbL cft+su|:t If]qsf] xf] . t/ To;f] xf]Og, dfcf]jfbL If]qsf ufp s:tf]
xf]nfg\ eGg] ljz]if cft+lst If]q egL /fHon] ;Dk"0f{ ?kdf Wofg lbP/ ljz]if sfo{qmd
cGt/ut lbPsf] /sdsf] oL k+lQm n]lvbf cyf{t\ jh]6 3f]if0ff ePsf] !) dlxgf ljlt;Sbf klg @)
k|ltzt /sd -cft+lst If]qsf & j6f lhNnfdf Kofs]h sfo{qmd cGt/ut PsPs s/f]8
?k}ofsf b/n] pknAw u/fpg] ;/sf/sf] k|ltj4tf /x]sf]df ah]6 3f]if0ff ePsf] P3f/f}+
dlxgfdf @) nfvsf b/n] dfq lgsf;f ePsf] 5 ._ dfq k7fOPsf] 5 eg] tL lhNnfsf
ufpsf] xfnt j0f{g ul//xg' gknf{ . k+lQmsf/n] o;} xKtf b]v]sf] / oxf
pbfx/0fsf nflu rrf{ ug{ vf]lhPsf] ufp xf] ef]hk'/ lhNnfsf] b]p/fnL
uf=lj=;= . ;/sf/sf] cfvfdf of] dfcf]jfbL cft+lst If]q xf]Og . t/
oxfsf Pshgf klg jfl;Gbf Tof] cft+saf6 d'Qm 5}gg\ . ;w}+ lg:;fl;P/, ;w}+
oxfaf6 pDsg vf}Hb} t/ 3/, v]t ljqmL geP/ jnk"j{s yGsL /xg'k/]sf], htf x]¥of]
jfemf v]tjf/L, cf7 dlxgf sfd u¥of] pAhgL z"Go, ;w}+ sxf hfp, s]
vfp, s] u/f}+, k|To]s lbg ;kgfdf klg b]Vg} kg]{, sxfnLnfUbf] eljiosfaLr ?dlNnPsf oL
gful/sx?n] /fhwfgLsf oL rlt{snf ;'Gbf dfq} klg s] eGnfg\ cfkm}+ cg'dfg u/f}+ . dfly elgof] of] dfcf]jfbL cft+lst If]q
xf]Og . t/ of] ufp slt cft+lst 5 To;sf s]xL gd"gf x]/f}+ / o;sf l5d]sL
ufpsf] klg cj:yfsf] sNkgf u/f}+ . æxfdLnfO{ t kf6L{sf] ;+/If0f k|fKt 5Æ
%^ hgfsf] Pp6f ;d"xdf ;fdfGo jftf{nfk ubf{ Toxf pkl:yt $ hgf JolQmn]
o:tf] k|ltlqmof JoQm u/] . bnut k4ltdf Pp6f sfo{stf{n] bn ;+/If0f k|fKt ePsf] s'/f
atfPsf] ;'Gbf z'?df /fd|f] nfUnf . t/ kf6L{ eg]sf] Toxf dfcf]jfbL eGg] a'lembf]
/x]5 . dflysf zAb JoQm ug]{ JolQmx? ;Qf?9 bn g]kfnL sf+u|];sf s'g} g s'g} ?kdf
kbflwsf/L / Go"gtd\ Tof] kf6L{sf] ;lqmo ;b:osf] /l;b k|fKt JolQm x'g\ . ;Qf?9
bnsf ;lqmo ;b:ox? dfcf]jfbLsf] ;+/If0fdf a:g'kg]{ / al;/x]sf of] 36gfnfO{ l;+xb/af/df a:g]
of] kf6L{sf g]tfx?n] kTofpg] 36\gf gxf]nf t/ of] jf:tljs xf] . tkfO{+, lul/hfk|;fb
x'g'x'G5 ls s[i0fk|;fb, kf}8]n x'g'x'G5 ls b]pjf jf ;w}+ lrGtf JoQm ul//xg] ;'>L z}nhf
b'O{ lbg of] ufpdf ljtfpgf];\ tkfO{+;+u e]6\g cfpg] k|To]s sfo{stf{sf d'vaf6 oxL zAb
lg:sg]5g\ . kf6L{ 7"nf] xf]nf t/ ha Tof] zlQm JolQmJolQmdf jfl8G5 / Pp6f
JolQm hLjg ;'/Iffsf] ;jfndf lgtfGt PSnf] x'G5 Tof] a]nf tL JolQmn] s'g ;+/If0fsf] s'/f
unf{g\ eGg] cfkm}+ cg'dfg u/f}+ . of] k|d'v k|ltkIfL bn g]skf Pdfn]sf] jr{Zj
ePsf] ufp xf] . ufpsf $& hgf lgjf{lrt uf=lj=;=kbflwsf/L ;b:o dWo] @
hgf ;b:o dfq sf+u|];sf 5g\ . afsL ;a} Pdfn]s} x'g\ . Tof] ax'dtsf] ;+Vofn]
Pdfn]nfO{ em08} lg/+s'z g} kf/]sf] /x]5 . s]xL cl3 Pp6f lgdfljnfO{ dfWolds
:s"ndf kl/0ft ug]{ ;Gbe{df hUuf lslgP5 . Tof] hUuf eL/ ePsf] x'bf
:s"nsf nflu cg'ko'Qm egL Pdfn] jfx]s afsL ;a}n] lj/f]w hgfP5g\ . t/
Pdfn]n] jnk"j{s g} Tof] eL/df r/ -hu_ ;d]t vg]/ ejg lgdf{0f ug{ yfn]5 . kf6L{n]
Pp6f ;"rgf 6fUof], of] 7fpdf 3/ agfpg]sf] v}l/ot /xg] 5}g . ef]lnkN6}b]lv
Pdfn]n] Tof] lgdf{0f sfo{ /f]Sof] / pko'Qm hUuf vf]Hg c? g} kf6L{nfO{ lhDdf
lbOof] .Æ Ps JolQmn] kf6L{n] Pdfn]nfO{ ljZjf; gu/]sf] / Pdfn]sf] an ldRofOnfO{
em\ofsf] emf/]sf] cg'ej o;/L ;'gfP . clxn] Tof] :s"nsf] ejg cGoq g} aGg]
eP5 . kf6L{sf] Tof] ;"rgfsf cufl8 Pdfn]sf] of] c8fg sfd nfu]g . kf6L{sf]
Tof] ;"rgf eGgfn] ;fdfGo tyf Pdfn]sf] s]Gb|Lo, c~rn, lhNnf, If]qLo, txaf6 hf/L ePsf]
;"rgf eGg] 7flgPnf . t/ xf]Og . ufpn]x?n] eGg] / lrGg] u/]sf Pp6} dfq
kf6L{ dfcf]jfbL g} lyof] . df3 dlxgfsf] dWolt/ Toxfsf blnt ju{
bdfO{, sfdL, ;fsL{ cflbx? cfkm"x? ;a} Ps} hftsf] ePsf] b]vfpg Pp6f jgef]hsf] cfof]hgf
u/]sf /x]5g\ . o;cl3 oL hghftLaLrdf klg Ps csf{k|lt 5'jf5't x'GYof] . of]
jgef]haf6 Tof] 5'jf5't d]l6of], e]l6Pg yfxf ePg t/ Ps j[4n] of] k+lQmsf/;+u o:tf] u'gf;f]
u/] æltgLx?n] ca o:t} jgef]hsf] cfof]hgf ug]{ / ltgn] cfkm}+ vfgf ksfP/ xfdLnfO{
vfg af]nfpg] lg0f{o u/]sf 5g\ / Tof] ef]h xfdLn] s;/L vfg] <Æ j|fx\d0f / If]qL tyf
To:tf ju{sf j[4x?sf] kL8f 5'§}5 . tL j[4n] cufl8 eg] Toxf guP kf6L{nfO{ lbG5g
/] / zx/df a;]sf] Pp6f JolQmsf nflu of] s'g} ;d:ofsf] ljifo xf]Og . t/ h;n] hGdb}
hfltut ;+:sf/ kfngf ub}{ :ju{ k'Ug] rfxgfdf d[To' klv{/x]sf 5g\ To:tf a[4x?sf nflu of]
s'/fn] slt kL8f lbO/x]sf] xf]nf eGg] cfkm}+ cg'dfg u/f}+ . u|fdL0f txdf Ps csf{ aLr x'g]
v/vfrf] C0f, kfg / j:t' cfbfgk|bfgsf] aiff}{sf] k/Dk/f g} 5'6]sf]
kfOof] . s'g lbg kf6L{ cfpg] xf] / rGbf dfUg] xf] eGg] qf;df 5fs 6fg{ cGg lsGg] k};f
;d]t rGbf lbgsf nflu hf]xf] u/]/ nueu k|To]s kl/jf/ a;]sf] cj:yfsf] lrq0f sndn] ug{
;lsGg . clxn] Tof] ufpdf b'O{y/L dfcf]jfbL /x]5g\ . u|fdL0f hgtf cfkm}+
gSsnL ls ;SsnL dfcf]jfbL egL 5'6\ofpbf /x]5g\ . rGbf dfUbf :j]R5fn] hlt lbG5
Tolt g} lnP/ lx+8\g]nfO{ c;nL / ank"j{ c+s tf]s]/ rGbf dfUg]nfO{ gSsnL dfcf]jfbL
elgbf]/x]5 . t/ ;SsnL xf];\ ls gSsnL rGbf rflx+ lbObf] g} /]Ú5 . ufpdf
dfcf]jfbL x'bf s]xL 9'Ss lyof] æ/ft laxfg / PSnf] bf]Snf] 5f]/L r]nLnfO{ xf6
ahf/ bfp/f kftsf nflu h+un gk7fpg' egL ;'emfj klg lbGy] .Æ Pshgf JolQmn] cg'ej
;'gfpb} eg]
t/ cr]n 6f9f 6f9faf6 cfP5g\, bfp/fkft ug}{kg]{, t/ ;w} s] x'g] xf]
eGg] lrGtfn] cfwf dg e}/xG5 .Ú kxf8L If]qdf bfp/f, kft hghLjgsf] s'g tx;Ddsf] cleGg
c+u xf] eGg] oxf pNn]v ul//xg' kb}{g . vf]nf vf]N;f / gbL au/
x'b}8km\kmfsf 8km\kmf JolQmx? b]lvg' t/ tL s;}nfO{ glrGg' klg ufpn]sf
zAbdf aflx/af6 cfPsf dfcf]jfbL x'g\ . s]xL lbg cl3 dfq rf/hgf dlxnf dfcf]jfbLx?sf]
To:tf] unt Jojxf/sf] lzsf/ e};s]sf cg'ej klg ufpn]x?n] ;'gfP . :s"ndf /fli6«o ufg ufOb}g .
;a}df t gegf}+ t/ w]/}h;f] :s"ndf
>Ldfg u+eL/===Ú eGg] /fli6«o ufgsf
7fpdf
xl6 xf]Og 86L n8\g] g]kfnLsf] afgL x'G5Ú eGg] af]nsf] ufgf z'? ul/Psf]
/x]5 . df]/ª lhNnfsf] leqL dw]zaf6 Tof] a]nf of] ufpdf k'u]sf Ps lzIfsn]
cfkm\gf] cg'ej ;'gfpb} eg] xfdLn] t ;+:s[t lzIffsf] hfr} lbPgf}+
hfr glng cfb]z cfof], lhNnfdf ;f]lwof], lhNnf lzIff sfof{non] kl/l:ylt cg';f/
cfkm" ar]/ ug'{ eGg] hfgsf/L k7fof] . cToGtM Tof] k/LIff glng] lg0f{o
eof] . ;'Gbf of] ;fdfGo nfUnf t/ ufpdf /fHosxfg]/ 5 eGg] o;leq vf]lhof]
eg] /fHo rnfpg]x?n] klg cfkm\gf] kx'rsf] o:t} cj:yf b]Vg]5g\ . /fHon] lgwf{/0f
u/]sf] kf7\ok':ts adf]lhd :s"ndf hfr x'b}g eg] Toxf /fHo k'u]sf] 5
egL dfGg] cfwf/ s] xf]nf < æsf+u|]; ;/sf/df 5, t/ Tof] kf6L{sf
sfo{stf{ lbgx' uNof+duNof+d 9ln/x]sf 5g\, hf;'; nufP/ ltgnfO{ tx nufpg
;ls+b}g .Æ of] k+lQm n]lvPsf] Tof] ufpsf nueu x/]s JolQm Toxf k'Ug]
;/sf/;Dd s'/f k'¥ofpg ;S5 eGg] nfu]sf x/]s;+u o:tf] k|Zg ub{5g\ . g]kfnL sf+u|];n]
cfkm\gf sfo{stf{ dfl/Psf k|To]s 36\gfdf Pp6f jQmJo hf/L ug]{ u/]sf] 5 æof]
sfo/tfk"j{s ul/Psf] xTofsf] g]kfnL sf+u|]; 3f]/ lgGbf / eT;{gf ub{5 .Æ kf6L{n]
u/]sf] lgGbf / eT;{gfsf] ufpdf s'g} cy{ nfu]sf] b]lvPg . a? hlt k6s kf6L{n]
To:tf] jQmJo lgsfNb5 . Pp6f sf+u|];L dfl/Psf] ;"rgfsf] klxnf] ;|f]t g} ToxL ctM
k|To]s jQmJon] cft+sdfly emg\ cft+s yKb} hfg] u/]sf kfOof] . ;/sf/;+u oqf hf;'; 5g\,
t/ ltgsf] k|of]u ePg eGg]df ;a}sf] Pp6} :j/ x'bf]/x]5 . cGoqsf sf+u|];Lx? o;/L
dfl/bf pgLx?n] cfkm\gf] PSnf] / a];fxf/fkgsf] cg'e"lt ug'{ slDtdf Tof] 7fpdf Ps
b'O{ lbg dfq a:bf klg :jfefljs nfU5 . s]xLsf+u|];Lx?n] t o:tf] jQmJo glgsfNg
;'emfj;d]t lbPsf] kfOof] . pppp ;/sf/sf s'g} klg ;Gb]z ufpdf ;'Gg
nfos ;dfrf/sf ?kdf /xg 5f]8]5g\ . of] k+lQmsf/ Ps 7fpdf a:bf Ps lbg !% hgfsf]
Pp6f hd36 eof] . tL !% dWo] # hgf;+u /]l8of] lyof] . dlGqkl/ifb\ k'gu{7g ePsf]
kl;{kN6sf] 36gf xf] of] . uLt cfp~h]n alh/x]sf] /]l8of] ;dfrf/sf] w'g cfpgf;fy tLg}
hgfsf xft /]l8of]sf] ef]ndtkm{ uP / /]l8of] cfkm} aGb eof] . of] k+lQmsf/n]
;dfrf/ ;'gf}+Ú egL cg'/f]w ubf{ klg /]l8of] v'n]g .
;dfrf/ s] 5 / ;'Gg],
efif0f dfq} cfp5 .Ú pgsf pQ/ o:tf lyP . ;/sf/n] 3f]if0ff ug]{ ljsf;,
hfx]/ ug]{ k|lta4tf / cem dfcf]jfbL ;d:of ;dfwfgsf ;Gbe{df ;/sf/sf hf] sf]xL h] eg] klg
ufpdf kTofpg 5fl8P5 . k|x/L rf}sL /x]sf] 7fpdf nfUg] ;fKtflxs ahf/ df3sf]
t];|f] xKtfkl5 nueu 7Kk /x] . Tof] a]nf dfcf]jfbLx?n] jflif{s lbg dgfpg ahf/ ghfg
cfu|x u/]sf /x]5g\ . hLjgnfO{ hf]lvddf /fv]/ Toxf lsg hfg] < t/ k|To]s xKtf
j]rljvg x'g] kmnkm"n, ;fu;AhL, cGg cflb j:t'sf] cefj / ltgLx? s'x]/, gfl;P/ uPsf
cj:yfnfO{ /utsf] 3'6\sf] h;/L r'krfk ;xbf /x]5g\ . dfcf]jfbL;+u cfkm+} le8\g
k|wfgdGqL h:tf] kbdf /xg' ePsf JolQmn] af]n]sf] s'/fn] Toxfsf hgtfsf] of] kL8fdf
g'gr's 5/]sf] cg'ej klg pgLx?;+u 5 . ljsf;sf] gd'gf s'g} dGqL jf ;/sf/sf hf] sf]xLn] ljsf; /
hg;'ljwfsf] rrf{ ubf{ oxfsf hgtfx? of] uflj;sf] ;'gvfgLrf]sdf /x]sf] Pp6f wf/f]nfO{
gd'gf dfGg] u/]sf kfOof] .
vfb]kÚ gfdsf] sfo{qmd cGt/ut s/La !% jif{ klxn]
!%@) nfv ?k}of vr{ u/]/ of] 7fpdf vfg]kfgLsf] cfk"lt{ ug]{ ;Gbe{df
of] wf/f] lgdf{0f ePsf] /x]5 . %& j6f 6\ofª\sL / !)!% j6f wf/f]sf]
Joj:yf ePsf] of] of]hgf cGt/utsf] pQm wf/f] !% jif{b]lv Toxf 7l8Ps} 5 . t/ kfgL
eg] Pslbg klg cfPg . ;a}lt/ e"ldut 6\ofª\sL sfod} 5g\, kfOk klg lj5\ofOPs}
cj:yfdf 5g\ . t/ kfgL gcfPkl5 s;sf] s] nfUof] < clxn] km]l/ ToxL 7fpdf kfgL
Nofpg Ps s/f]8eGbf a9Lsf] nfutdf kfgL Nofpg ToxL 7fpdf 6\ofª\sL vGg], kfOk
lj5\ofpg] / wf/f agfpg] sfd rln/x]sf] 5 .
v} of] kfnL t kfgL klg cfpnf
lsÚ l/Qf] wf/ftkm{ b]vfpb} ufpn]x? ;':s]/f xfN5g\ . Ps, cfwf306f
6f9fsf] kw]+/f], To;df klg s'v'/fsf] 8fs;+u} Toxf gk'u] kfgL gkfOg], cfwf jif{ cl3
k/]sf] Psem/ l;dl;d] kfgL eGbf of] a]nf;Dd cfsf;] kfgL Ps l56f];Ddsf] cg'ej ug{ gkfPsf
hgtfsf nflu slDtdf vfg]kfgLsf] hf]xf] ug{ klg xf/fn'5 g} ug'{ kl//x]5 . t/ pgLx? of]
k6s rflx+ s]xL 9'Ss b]lvP . vfg]kfgLsf xflsdx?n] of] k6s rflx+ e|i6frf/ ug'{
kfpb}gg\ eGg] pgLx?nfO{ nfu]sf] 5,
To;f] u/] eg] kf6L{ 5b}5 lgÚ
dfcf]jfbL kf6L{ . oxfg]/ klg ;/sf/sf] cl:tTj b]lvPg . abdf;L ug]{nfO{
;/sf/n] 5f]8\b}g eGg] ;fgf] c+z;Ddsf] ;+emgf klg ufpdf lal;{O ;lsP5 . k++=gf/fo0fk|;fb kf]v/]n
g]kfn ljZj lxGb' dxf;+3sf cWoIf
k+=gf/fo0fk|;fb kf]v/]nsf] hGd @)!# ;fn h]7 dlxgfdf uf]/vf lhNnfsf] au'jf uflj;df ePsf]
lyof] . ;fg}b]lv cfWofTdjfbtkm{ nfUg' ePsf k+=kf]v/]n ;+:s[t ljifosf] uxg cWoogkZrft
k'/f0f sfddf a9L ;+nUg /xbf ;|f]tfaf6} jfrg lz/f]dl0fsf] pkflw kfpg' ePsf] 5 .
k|:t't 5, pxf;+usf] cGt/+u H cfWofTdjfbtkm{ s;/L cfslif{t
x'g'eof] < d]/f] s'n g} cfWofTdjfbdf nfu]sf]n]
xf] . d]/f] ;ft k':tf kl08t x'g' ePsf] k|df0f 5 . Tof] kl/jf/df hlGdPsf]
x'bf ;T;+u, k|efj / cfkm\gf k"j{hx?sf] k|]/0ffaf6 g} d klg cfWofTds lrGtgkl§
nfu]sf] x' . H ljZj lxGb' dxf;+3sf] cWoIf s;/L
aGg k'Ug' eof] < d cfWoflTds lrGtgkl§ nfu]sf] sf/0f
d]/f] of]Uotf, Ifdtf sfo{ sf}zntf b]v]/ ;fyLx?n] d"Nof+sg u/L ljZj lxGb' dxf;+3sf]
cWoIf agfPsf x'g\ . cWoIf aGg' cl3 dxf;+3sf] k|jQmf lyP . @)%^ ;fn j}zfv
@*#) ;Dd kf]v/fdf ;DkGg ;+3sf] dxflwj]zgn] cTolws dt kfP/ d cWoIf ag]sf]
x' . H ;+3sf] s]Gb|Lo cWoIf aGg' cl3 s]
ug'{x'GYof] < d kf}/fl0fs syfdf cfwfl/t eujfgsf]
u'0fufg;lxt cfWoflTds lrGtg ub}{ lx+8] . clwsf+z 7fpx?df d7 dlGb/x?, ljBfnox?,
:jf:Yo rf}sLx?sf] :yfkgf ub}{ lx8]+ . o;afx]s af6f 3f6f, k'n k'n];f, s'nf] k}gL,
cIfosf]ifsf] :yfkgf, PDa'n]G;sf] Joj:yf klg w]/} 7fpdf ul/lbPsf] 5'' . d o:t}
;fdflhs sfo{df ;+nUg /xGy] . H oL ;a sfd ug{ cfly{s ;|f]t
sxfaf6 h'6fpg' x'GYof] < d kl08t x' . k'/f0f
eG5' . o;}sf] dfWodaf6 hglxt x'g] sfdsf nflu hgzlQm ;~rfng ug]{ u/]sf] 5' .
h;af6 st} b'O{nfv, st} rf/ nfv x'bfx'b} s/f]8f}+ ?k}of;Dd ;+sng u/L d}n]
pNn]v u/]sf ljsf; lgdf{0fsf sfddf nufPsf] 5' . s]xL ;do cl3 /fhwfgLsf] d'6'
6'+l8v]ndf k'/f0fsf] eJo sfo{qmddf dfq klg 7"nf] ;xof]u k|fKt eof] . xfd|f] o;
cleofgnfO{ z'esfdgf JoQm ug{ b]zsf 7"nf a8f sf] dfq} cfPgg\ / / xfd|f] To; k|sf/sf]
cfx\jfgnfO{ ;fy lbg' ;xfg'e"lt /fVg' g} cfly{s ;|f]t h'6\g' xf] . H of] ;+u7gsf] eljio < xfd|f] dxf;+3sf zfvfx? clw/fHoe/
5g\ . ufp gu/df ;d]t o;sf zfvf k|zfvf xhf/f}+sf ;+Vofdf la:tfl/t 5g\ .
kfrjif]{ sfo{sfnsf] d]/f] of] cWoIf kbsf] cjlw xf] . ;+u7gsf] eljio t o;sf ;b:o
/ z'elrGtsdf e/ kg]{ s'/f xf] . ;fRr} eGg] xf] eg] b]zsf] s'n hg;+Vofsf] em08}
*% k|ltzt dfq ;+3sf] ;fwf/0f ;b:o ePsf 5g\ . oqf] hg;+Vofsf] ;xfg'e"lt k|fKt
;+:yfsf] eljio o;} ;'b[9 x'b}g / < H tkfO{+sf] eljiosf] nIo s] 5 < dnfO{ kbsf] eGbf a9L sfd u/]/
b]vfpg] OR5f xf] . h:tf] ls oxL @)%& ebf}df d}n] /fli6«o / cGt/f{li6«o hutdf
ljZj lxGb' dxf;+3sf] klxrfgsf nflu >Ldb\efujtsf] k|jrg d}n] u/]sf] lyP . of]
sfo{qmdsf] b]z ljb]zdf k|rf/ ePsf] lyof] . Toxfaf6 k|fKt /sd
lxGb'
;efu[xÚ lgdf{0fsf nflu nufpg] ePsf] 5' . clxn] cfP/
adjL/ ljs]6]Zj/ dxfb]jÚ
6]s'sf u'l7of/x?n] xfd|f] sfo{qmdsf] d"Nof+sg u/]/ of] k'/ftflTjs ;Gbe{n]
kl/k"0f{ ePsf] hL0f{ / eUgfjz]]ifsf ?kdf /x]sf] oL dlGb/ / ejgx?df ePsf] snf ;d]tsf]
hL0ff]{bf/ ul/lbg cfu|x ePsfn] d clxn] o; sfddf klg nflu/x]sf] 5' . jfudtL gbLsf]
lsgf/df /x]sf] of] u'7L, d7 dlGb/sf] eUgfjz]ifsf] of] cj:yfnfO{ lh0ff]{åf/sf ;fy;fy}
lsgf/fdf /x]sf] jfudtL gbL ;kmfO{ cleofg rnfpg] klg xfd|f] nIo /x]sf] 5 .
oxfsf] jftfj/0f klg xfdL cfP/ a;]sf] v08df /fd|f] x'b} hfg] 7fgL u'l7of/x?n]
u/]sf] cfu|x adf]lhd dxf;+3sf] d'Vo sfof{no oxL NofPsf 5f}+ . xfd|f] zlQmn] EofP;Dd
o;sf] ;+/rgfnfO{ gljufg]{ u/L lh0ff]{åf/ u/]/ uf}zfnf, o1zfnf k|0fjzfnf cflb lgdf{0f ub}{
hfg] nIo /x]sf] 5 . H tkfO{+sf ;GtfgnfO{ klg o;tkm{ g}
nufpg' x'G5 ls < d]/f b'O{ >LdtL / ^ hgf 5f]/f
5g\ . h;dWo] Pp6f 5f]/fnfO{ r}+ xfd|f] ;ft k':tfb]lv rlncfPsf] k/Dk/f y]Ug a8f]
cg'goljgo u/]sf] 5' / p;n] klg aL=P= kf; ug{ r}+ lbgf];, clg To;tkm{ nfUg] ;f]rf}+nf
egL dfOnf] 5f]/fn] jrg lbPsf] 5 . H c+u|]hL k9]/ cs}{ If]qdf nfu]sf]
eP of] eGbf ;Gt'i6 x'OGYof] ls h:tf] slxn]slx+ nfUb}g < @)%! ;fnlt/sf] ;dodf r}+ of]
If]qtkm{ nfUg e"n u/]+ ls Sof xf], eGg] efjgf ghfu]sf] xf]Og . 7"nf] hg3gTj
ePsf] 7fplt/ nfUg' kg]{df d lgDg hg3gTj ePsf] 7fplt/ nfu]5' eg]/ uNtL kf]
ul/P5 h:tf] Ps dgn] geg]sf] xf]Og . t/ hj @)%! ;fnb]lv /fhgLlts lj;+ultsf syf / Joyf
xfd|f] ;dfhdf b]vf kg{ yfn], clg of] /fhgLlts If]qtkm{ ljt[i0ff kf] hfUg yfNof] .
/fhgLltdf b]lvPsf] ljs[lt b]v]/ hgtf klg xfd|f] kl5 nfUg yfn] . ;/sf/n] cyjf
hgk|ltlglwn] ug{ g;s]sf sfdx? xfdLn] u/]/ b]vfO{lbof}+ . Pp6f ;f+;bn] jif{sf] hlt nfv
p;n] cfkm\gf] r'gfj If]qdf n}hfg ;S5, Tof] eGbf a9L g} xfdLn] nu]/ dfq xf]Og, To;/L nu]sf]
k};fsf] ;b'kof]u u/]/ g} b]vfpg ;s]sf 5f}+ . h:tf] ls xfn} dfq e/tk'/, kf]v/f cflb
7fpdf ;ef xn agfpgsf nflu xfdLnfO{ g} cfx\jfg eof] . PDa'n]G;sf] cfjZostf kbf{
klg xfdLnfO{ g} u'xfl/of] . h:n] ubf{ dnfO{ cfh ef]ln s] nfu]sf] 5 eg] d}n] clt
7"nf] 7fp cf]u6]sf] /x]5' / d]/f kIfdf w]/} dflg;x? /x]5g\ eGg] k|ToIf g} dx;';
ePsf] 5 . d /fhgLltdf nfu]sf] eP, d]/f] hLjg jjf{b x'g] /x]5 eGg] klg dx;'; ePsf]
5 . H b]zdf 7"n7"nf
e|i6frf/sf sf08, c;'/Iff eO/x]sf] ;'Gbf s:tf] nfu]sf] 5 < Psbd} b'Mv nfu]/ cfp5
o:tf s'/f ;'Gbf . d}n] t ;w}+ eGg] u/]sf] 5' Pp6f dflg;n] b'O{6f s'/fsf] cfzf
ug'{ x'b}g . h:tf] ls dfg kfpg]n] wg kfpg' x'b}g wg kfpg]n] dfg
kfpg' x'b}g . wg klg To;}nfO{ dfg klg To;}nfO{ ePkl5 c?nfO{ ;}x\o
x'b}g . To;sf/0fn] dnfO{ To; ljifodf ;f/} lrGtf nfu]sf] 5 . t;y{ /fhgLlts
kf6L{sf k|a'4 JolQmx?nfO{ / 7"nf 7"nf cf]xbfdf k'u]sf /fi6« lgdf{0fdf
nfu]sfnfO{ d]/f] Pp6} cg'/f]w 5 ædfg kfpg]n] wg kfpg' x'b}g wg kfpg]n]
dfg kfpg' x'b}g .Æ H g]kfnafx]s c? b]zsf lxGb'x?;+u
klg ;Dks{ 5 ls < ;+;f/sf b]zdWo] !)@ /fi6«df
w]/yf]/sf] ?kdf lxGb' wdf{jnDaLx?sf] a;f]af; /x]sf] 5 . t/ /fd|} k|sf/sf] a;f]af;
rflx+ %& /fi6«df kfOPsf] 5 . lxGb'x?sf] d7 dlGb/, b]j k"hg, /Lltl:ylt
s/Las/La xfdL;+u tL /fi6«x?df ePsf lxGb'x?;+u ldN5 . tL /fi6«x?dWo] xfd|f] t
lxGb' /fi6« g} eOuof] . xfd|f] dxf;+3sf] ;DaGw cGo b]zsf lxGb'jfbL hgtf / pgLx?sf]
;+u7g;+u /fd|f] 5 . ;ef, ;Dd]ng, uf]i7Lx?df cfjthfjt eO/xG5 . ev{/} blIf0f
cd]l/sfsf] Ps zx/df ;DkGg ljZj lxGb' ;Dd]ngdf g]kfnsf] k|ltlglwTj d}n] u/]sf]
lyP . Toxf #$ /fi6«sf k|ltlglwx?sf] ;xeflutf lyof] . H lxGb' wdf{jnDaL lx+;f, xTof,
df/sf6h:tf ck/fw al9/x]sf] ljifonfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 < xfdLdf s'/f Pp6f ug]{, sfd r}+
csf]{ ug]{ afgL 5 . lx+;f ug'{ xfd|f] ;+:sf/n] klg plrt dfg]sf] 5}g . ca /x\of]
dfcf]jfbL ;d:of ;DaGwdf pgLx?sf] h'g dfu 5, Tof] k"0f{ ?kdf k"/f ug{ ;lsg] xf]
xf]Og eg]/ pgLx?n] klg ljj]sk"0f{ ?kdf cl3 ;fg'{ kg]{ xf] . otf ;/sf/ klg Tolt
lhDd]jf/ x'g ;s]sf] cg'ej ug{ ;lsPsf] 5}g . vfg gkfP klg zflGt ;'/Iff hgtfn]
kfpg'k5{ h'g s'/f ;/sf/L txaf6 k"/f x'g ;s]sf]] 5}g . d]/f] 5f]6f] hjfkm
cl3 g} eg] Pp6}n] dfg klg wg klg kfpg' x'b}g wg / dfg k|fKt ug]{ nf]esf]
kl/0ffd clxn] b]vf kl//x]sf] 5 . Pshgf e|i6 k|aGwssf] d'vdf sfnf] df];f]
bNg] egL sf/vfgfsf sfdbf/x? h'd'{/fP . xflsd emg\ ljR5" . pgsf] dflkmof
OG6/g]6n] vj/ lb xfNof] . xflsdn] ;dod} To; ;d"xsf jL/ g]tfx?nfO{ Gofgf]
lgdGq0ff k7fP . vfglkg rNof] . xflsdn] ljz]if k|aGw
u/]s} lyP . b'a} kIfaLr Jofjxfl/s ;+emf}tf eof] . xflsdn] eg] sfnf] df];f] dfq}
lsg, kmfu' cfpb}5, d]/f] d'vdf h] h] bNg' 5 To} a]nfdf bNg' . d gfO elGbg
Sof/] / s;}n] ;f]Wof] eg] kmfu'df s;n] s;nfO{ s] bN5, Tof] x]/]/ klg ;fWo rN5 < eGg]
d've/Lsf] hjfkm lbpnf lg . tkfO{+x?n] bn]h:tf] klg x'g] . ;k{ klg dg]{
n7\7L klg geflRrg] / c;Gt'i6 sd{rf/Lsf g]tfx?n] pQm ;+emf}tf
jfktdf kmfu' vr{ kfP . xflsdn] kmfu' vr{ ;fd"lxs klg lbP, JolQmJolQmnfO{
klg lbP . Tolt lbPkl5 xflsdsf] cg'xf/ To;} klg sfnf] gLnf] eof] . s;}n] klg So}
bNg} k/]g .
e|i6frf/ /fi6«sf] k|d'v zq'
xf] . of] ljsf;sf] afws xf] . g]kfnsf] cl:tTjnfO{ g} e|i6frf/n] r'gf}tL lbPsf]
5 . g]kfnsf /fhgLlt1x? ;Qf k|fKt ug{ / k|fKt ePsf] ;QfnfO{ hf]ufpg e|i6frf/
ub{5g\ . of]] d'n'sdf e|i6frf/ pRr txd} hlGdG5 . clwsf/sf] b'?kof]u klg
pRr txd} x'G5 . x's{G5 . hjfg x'G5 / dWo / lgDg x'b} tn emb{5 .
wf/lt/ hfG5 . h;sf dnfdL lgDg :t/sf JolQmx? x'g] ub{5g\ . /fhgLlt / k|zf;g cyf{t\ gLlt lgdf{0fsf]
txdf x'g] e|i6frf/ sfof{Gjogsf] txdf x'g] e|i6frf/ eGbf Hofb} vt/gfs x'G5 . k|zf;lgs
/ /fhgLltsf] pRr txdf x'g] e|i6frf/ lgd'{n kfg'{ cfhsf] cfjZostf xf] . t/ g]kfndf
e|i6frf/ lgoGq0f ug]{ lgsfox?n] ;fndf @$ j6f v/bf/, d'lvof t;f{pg'nfO{ g} cfkm\gf]
lhDd]jf/L 7fGb5g\ . o:tf lgsfosf] o:t} vfn] lqmofsnfkn] hgtfsf] tL lgsfok|lt ljZjf;
36\b}5 . e|i6frf/ lgoGq0f ug]{ lgsfonfO{ ;zQm /
alnof] agfpg' clxn]sf] cfjZostf xf] . tL lgsfon] e|i6frf/ lgoGq0f u/]sf] cfjf;
hgtfnfO{ lbnfP/ hgtfsf] ljZjf; hufpg' h?/L 5 . e|i6frf/sf] 5fglag ug{ bf]ifLdfly
sf/jfxL ug{ clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]usf] If]q c;Lldt 5 . cem clwsf/ rflxG5 eg]
;+;bn] P]g agfOlbG5 . t/ sf/jfxL ug'{ k¥of] e|i6frf/LnfO{, lg/fz hgtfnfO{ cfzfjfbL t
agfpg' k¥of] . tf/fgfy /fgfef6, ;efd'v df3 @^ ut] laxLjf/ p ;+;bsf] pGgfO;f}+ clwj]zg k|f/De . p g]skf -Pdfn]_ ;+;bLo bnsf]
a}7s . nfp8f Po/ k|s/0fdf k|wfgdGqL ;+nUg ePsf] 7x/ ub}{ pxfsf] /fhLgfdfsf nflu
;bgdf ;zQm 9+uaf6 s'/f p7fpg] lg0f{o . p ;b\efjgf kf6L{ ;+;bLo bnsf] a}7s .
k'; !!, !@ / !# ut] /fhwfgL / d'n'ssf ljleGg efudf ePsf 36gfsf] lgikIf 5fglagsf nflu
;b\efjgf kf6L{sf] dfu adf]lhd ;/sf/n] Goflos cfof]u u7g u/]sf] x'bf ;f]xL dfunfO{
lnP/ clwj]zg z'? x'g] ljlQs} /f]i6d 3]/fp ug]{ kf6L{sf] lgwf{l/t sfo{qmd lkmtf{ lng]
lg0f{o . z'qmjf/ p >L % dxf/fhflw/fhsf] %^ cf}+
z'ehGdf]T;jsf] pknIodf >L % P]Zjo{ /fHonIdL b]jL zfxaf6 k|l;4 snfsf/ /flugL pkfWofosf]
Psn lrqsnf k|bz{gL ;d'b\3f6g . p k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfåf/f
g]kfn ;f+:s[lts ;+3sf] :j0f{ hoGtL ;df/f]xsf] pb\3f6g . p g]kfn Joj:yfkg ;+3sf] aL;f}+ /fli6«o
clwj]zg tyf jflif{s ;fwf/0f ;ef . ;+3sf] cWoIfdf 8f=o'j/fh vltj8f k'gM
lgjf{lrt . zlgjf/ p d]rL pBf]u jfl0fHo ;+3 / a+unfb]zsf]
k~ru9 pBf]u jfl0fHo ;+3sf] ;+o'Qm tTjfjwfgdf g]kfn a+unfb]z Jofkf/ d]nf a+unfb]zsf]
k~ru9df k|f/De . p g]kfn dfgj clwsf/ ;+u7gsf] cf7f}+
/fli6«o ;Dd]ng . ;+u7gsf] gof cWoIfdf ;+u7gsf ;+:yfks ;b:o ;'bLk kf7s
lgjf{lrt . p k//fi6« dGqL rqmk|;fb af:tf]nf
DofGdfsf] kfª\ugdf kmfu'g # / $ ut] x'g] Jofkf/ tyf cfly{s dGqLx?sf] t];|f]] a}7sdf efu
lng $ ;b:oLo g]kfnL k|ltlglwd08nsf] g]t[Tj ub}{ To;tkm{ k|:yfg . cfOtjf/ p aL=kL=sf]O/fnf :jf:Yo lj1fg k|lti7fgsf]
k|yd bLIffGt ;df/f]x . p k|ltlglw;ef /fHo Joj:yf ;ldltåf/f
e|i6frf/ lgjf/0f P]g @)%&, clVtof/ b'?kof]u cg';Gwfg cfof]u bf];|f] ;+zf]wg ljw]os
@)%& / ljz]if cbfnt u7g ljw]os @)%& af/] ;'emfj ;+sng ug{ 5nkmn sfo{qmdsf]
cfof]hgf . p l;+xb/af/ k|j]zsf nflu blIf0ftkm{sf]
9f]sf v'nf . ;f]djf/ p >L % dxf/fhflw/fhsf] pkl:yltdf
k|wfgdGqL lul/hfk|;fb sf]O/fnfåf/f /fhb/af/df gjlgo'Qm cy{dGqL 8f=/fdz/0f dxtnfO{ kb tyf
uf]klgotfsf] zky . p g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3 / ef/tLo
pBf]u dxf;+3aLr b'a} b]zaLr x'g] Jofkf/ tyf cf}Bf]lus ljifonfO{ lnP/ gof lbNnLdf
a}7s . d+unjf/ p >L % dxf/fhflw/fhaf6 k|wfgdGqL
lul/hfk|;fb sf]O/fnfsf] l;kmfl/zdf gjlgo'Qm ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f dGqL v'daxfb'/
v8\sfnfO{ kbd'Qm . pQm dGqfnosf] sfo{ef/ Gofo sfg"g tyf ;+;bLo Joj:yf dGqL dxGt
7fs'/n] ;dfNg] u/L tf]lsaS;]sf] . a'wjf/ p pGgfO;f}+ clwj]zg k|f/De ePsf] ;ftf}+
lbg;Dd klg ;bg cj?4 e} lgwf{l/t sfo{qmddf ;bg k|j]z ug{ gkfPsf]df ;efd'v tf/fgfy
/fgfef6åf/f lrGtf JoQm . k|ltkIfL ;f+;bx?åf/f k|wfgdGqLsf] /fhLgfdf dfu ub}{ ;bgdf
gf/fjfhL . p sf7df8f}+ ljZjljBfnosf] kRrL;f}+
a}7s . |
| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |