|
dfcf]jfbLn] *) jifL{o a[4nfO{ klg 5f8]gg\ bf]nvf lhNnfsf] eLd]Zj/ gu/kflnsf jf8{ g+= $ Gofutfdf ut d+unjf/ laxfg
;a]/} cfPsf dfcf]jfbLn] !@ jif]{ gfafnsb]lv *) jifL{o a[4a[4f ;d]tnfO{ s'6kL6 u/L
3fOt] agfPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] cfqmd0faf6 3fOt] x'g] :yfgLo hgtfsf] cj:yfsf] af/]df
:yfgLo :t/df sfo{/t dfgj clwsf/jfbL ;+3;+:yfn] cWoog u/]sf 5g\ . cWoogkl5
lbPsf] k|ltj]bgdf j[4, afns / jlgtfx?sf] z/L/df aGb'ssf] s'Gbfn] xfg]sf c;+Vo lgn8fd ePsf]
pNn]v 5 . dfcf]jfbLsf] xltof/n] ;';lHht Pp6f ;d"x laxfg ;ft} jh] ;f]
7fpdf k'u]/ !) ah];Dd wfswDsL lbg] / s'6kL6 ug]{ sfd u/]sf] lyof] .
ltdLx?n] l/taxfb'/ v8\sfnfO{ k|x/L ;dIf lsg a'emfPsf lyof}+ < eGb} aGb'ssf]
s'Gbfn] lge{/tfk"j{s lxsf{Psf] u'gf;f] :yfgLo afl;Gbfx?sf] 5 . To;/L
dfcf]jfbLaf6 lk6\g]x?df *) jifL{o a[4f d}tL tfdfª, !@ jifL{o df]xg tfdfª, %) jifL{of
lrlgdfof tfdfª, $) jifL{o /Tgaxfb'/ nfdf, ^) jifL{o j[vaxfb'/ tfdfª, !^ jifL{of ld>L
tfdfª, ^ sIffdf cWoog/t afns /fds[i0f tfdfª, $% jifL{o s[i0faxfb'/ tfdfª, #) jifL{o
v8\uaxfb'/ tfdfª, $) jifL{of d}tL8f]Ndf tfdfª, %@ jifL{of sfOnL tfdfª, ;Gtdfof
tfdfª, /fdsfhL tfdfª, lgdfbf]h]{ nfdf nufot $) hgf /x]sf 5g\ . :d/0fLo 5, @)%^ ;fn df3 !^ ut] :yfgLo ufpn]x?n] tfdfsf]zLaf6 df/]/
NofPsf] df5f dfcf]jfbL x' eGb} l/taxfb'/n] n'6\g vf]h]kl5 !%@) hgfsf]
;d"xn] pgnfO{ ;dflt k|x/L rf}sLdf a'emfO{ lbPsf lyP . To; 36gfsf] :ynut
cWoogkZrft OG;]s, x'/f8] nufotsf ;+3 ;+:yfn] dfcf]jfbLsf] s's[Tosf] lj/f]w u/]sf
5g\ . To;}u/L ;'g;/L lhNnfsf] a/fx If]q ufp ljsf; ;ldltsf d]o/dfg
>]i7sf] 3/df oxL kmfu'g @! ut] dfcf]jfbLx?n] hgsf/jfxLsf] gfddf n'6kf6 dRrfPsf
5g\ . :yfgLo sf+u|]; sfo{stf{ /x]sf >]i7sf] 3/df ad ljikmf]6 u/fpg'sf] ;fy} c9fO{
tf]nf ;'g, @ xhf/ % ;o gub, Psyfg oflzsf Sofd/f, Pp6f xf]08f df]6/;fOsn n'6]/ nu]sf
5g\ . :yfgLo afl;Gbfsf cg';f/ n'6]/ nu]sf ;fdfgdWo] df]6/;fOsn / Sofd/f eg] glhs}
nu]/ hnfO{ lbPsf 5g\ . ;b\efjgf k|fGtLo ;/sf/sf] kIfdf wgu9L . g]kfn ;b\efjgf kf6L{n] k|fGtLo ;/sf/sf] cjwf/0ff nfu"
geP;Dd ;a} hghfltn] /fHo;Qfdf ;d'lrt k|ltlglwTj ug{ gkfpg] wf/0ff k'gM bf]xf]¥ofPsf]
5 . ;f] kf6L{åf/f ;+rflnt d]rLdxfsfnL /yofqfsf qmddf kf6L{sf g]tfx?n] pQm
ljrf/ JoQm ug'{ ePsf] xf] . k|fGtLo ;/sf/sf] dfu ub}{ cfpg' ePsf ;b\efjgf kf6L{sf cWoIf uh]Gb|gf/fo0f
l;+xn] wgu9Ldf xfn} cfof]lht cfd;efdf klg ;f]xL dfu bf]xf]¥ofpg' eof] . cWoIf l;+xn] eGg'eof] æ;+;b s'6kL6 ug]{ ynf] xf]Og, 5nkmn, ;Djfb /
;xdltsf cfwf/df ;+;bdf pTkGg ult/f]w ;dfKt kfg'{k5{ . ;+;bnfO{ /fli6«o ;d:ofx?sf]
;dfwfg vf]Hg] ynf]sf ?kdf ljsl;t ug'{k5{ .Æ ;+;bn] gful/stf / sd}ofh:tf b]zsf ;fd'
ljBdfg u+eL/ ;d:ofsf] ;dfwfgsf nflu k|of]u ul/g' kg]{ wf/0ff klg cWoIf l;+xn] JoQm
ug'{eof] . sfo{qmddf ;f] kf6L{sf ;f+;b jb|Lk|;fb d08nn] g]tfx? efif0fdf dfq ;Lldt x'g
gx'g] atfpb} hgtfsf cfwf/e"t ;d:ofsf] lg/fs/0ftkm{ ;a} /fhgLlts bn / ltgsf
g]tfx? s]lGb|t x'g'k5{ eGg'eof] . k|:tfj btf{ gu/fP/ ;+;b cj?4 ug{ gx'g] ;'emfj klg
pxfn] lbg'eof] . ;+;bLo sf/jfxL 7Kk x'bf d'n'sdf ;+s6k"0f{ jftfj/0f
pTkGg x'g ;Sg]tkm{ ;f+;b d08nn] /fhgLlts bnx?sf] Wofgfsif{0f u/fpg' eof] . kf6L{sf
csf{ ;f+;b x[bo]z lqkf7Ln] dw]zL ;d'bfok|lt /fHon] g} e]befj u/]sf] cf/f]k nufpg'
eof] . pxfsf] syg lyof] æ;b\efjgf kf6L{sf] cfGbf]ng hftLo xf]Og, eflifs
xf]Og, dw]zL Pstfaf6 ;fdflhs efjnfO{ k|uf9 agfO{ /fli6«o PstfnfO{ cem ;jn / ;zQm agfpg
xfdLn] /yofqf u/]sf xf}++ .Æ sfo{qmd g]kfn ;b\efjgf kf6L{sf lhNnf cWoIf kmlg/fd rf}w/Lsf] ;efkltTjdf
ePsf] lyof] . ;b\efjgf kf6L{sf] nfdf] /yofqf dx]Gb|gu/df k'u]/ 6'l¨Psf] 5 . kfl/jfl/s em}+emu8f, ljjfb / To;af6 pTkGg x'g] d'2f dfldnfsf] l56f]5l/tf]
9+un] lsgf/f nufpg kfl/jfl/s cbfnt :yfkgf ug]{ p2]Zon] dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f
dGqfnon] Ps d:of}bf tof/ kf/]sf] 5 . d:of}bfdf j}jflxs ;DaGw, ljjfx ab/, gftf sfod,
;DaGwljR5]b, e/0fkf]if0f / dfgfrfdn, bfOhf]k]jf, wd{k'qk'qL /
gfafnssf] ;+/IfsTj ;DaGwL d'2fsf] z'? sf/jfxL / lsgf/f nufpg] clwsf/ kfl/jfl/s cbfntnfO{
x'g] Joj:yf ul/Psf] 5 . h; cg';f/ kfl/jfl/s cbfntsf] :yfkgf, If]qflwsf/sf] lgwf{/0f / GofofwLzsf]
lgo'lQmsf nflu l;kmfl/z ;ldltsf] ;+of]hsdf sfg"g, Gofo tyf ;+;bLo Joj:yf ;lrj /
;b:ox?df dlxnf afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f ;lrj / ;jf]{Rr cbfntsf /lhi6f/ x'g]5g\ .
;/sf/n] ;ldltsf] l;kmfl/zdf ;jf]{Rr cbfnt;+u k/fdz{ u/L cbfntsf] GofofwLz lgo'lQm ug{ jf
tf]Sg ;Sg]5 . d:of}bfdf kfl/jfl/s cbfntdf k/]sf d'2fdfly 5nkmn tyf k/fdz{ u/L
d]nldnfkk"0f{ jftfj/0fdf d'2f sf/jfxL / lsgf/f nufpg cbfntn] k/fdz{bftfsf] ;xof]u lng
;Sg] Joj:yf klg 5 . o; ;DaGwdf 5nkmn ug{ dlxnf, afnaflnsf tyf ;dfh sNof0f dGqfno / sfg"g
cg';Gwfg tyf ;]jf s]Gb|sf] ;+o'Qm cfof]hgfdf a'wjf/ Ps uf]i7Lsf] cfof]hgf ul/of] .
uf]i7Lsf k|d'v cltly k|wfgGofofwLz s]zjk|;fb pkfWofon] ljjfbsf] j}slNks ;dfwfg vf]Hg]
xfd|f] gLlt / ;;fgf d'2f :yfgLo ufp jf gu/:t/af6} 6'+uf] nufpg] cfw'lgs ljlwzf:qLo
lrGtgnfO{ ;fy} /fvL kfl/jfl/s cbfntsf] cjwf/0ff cufl8 a9fpg pko'Qm x'g] atfpg' eof] .
aL/u~hsf gu/k|d'v kqmfp kg{ ;Sg] jL/u~h . ef/tsf] dxf/fi6« lgjf;L Ps u}/g]kfnLnfO{ gful/stfsf]
k|df0fkq lbnfO{ jL/u~h pkdxfgu/kflnsfdf hflu/ ;d]t lbnfPsf] cf/f]kdf jL/u~hsf gu/k|d'v
ljdn >Ljf:tjdfly d'2f bfo/ ug{ u[x dGqfnon] lhNnf k|zf;g sfof{no k;f{nfO{ lgb]{zg
lbPsf] 5 . lhk|sf k;f{sf cg';f/, jL/u~h gu/k|d'v ljdn >Ljf:tjn] ef/tLo gful/s
Ol~hlgo/ rGb|z]v/ gfosnfO{ k~rfotsfnsf] cGTolt/ g]kfnL gful/stfsf] lglDt l;kmfl/; u/]sf
lyP . ToxL l;kmfl/;sf] cfwf/df gfosn] @)$^ ;fn d+;L/ !% ut] g]kfnL gful/stfsf]
k|df0fkq kfPsf lyP . To;kl5 k|d'v >Ljf:tjn] jL/u~h gu/kflnsfd} ljB't Ol~hlgo/sf]
kbdf hflu/ lbPsf lyP . Ol~hlgo/ gfosnfO{ k;f{ lhNnf juxL ( lgjf;L ;fw'/fd lu/Lsf]
5f]/f agfO{ gful/stf lbnfOPsf] lyof] . gfosn] em'7f] ljj/0f k]z u/L gful/stf lnPsf] /
To;df gu/k|d'vn] l;kmfl/; u/]sf] ;DaGwdf lhk|sf k;f{df ph'/L k/]kl5 nuQ} Ol~hlgo/ gfos
hflu/ 5f8L j]kQf ePsf 5g\ . Ol~hlgo/ gfos j]kQf eP klg ph'/L pk/ sf/jfxL ug]{ l;nl;nfdf lhk|sf k;f{n]
gu/k|d'v >Ljf:tj;+u jofg lnO;s]sf] 5 . lhk|sf k;f{n] ;Dk"0f{ cg';Gwfgaf6
gfossf] gful/stf em'7f] ;fljt ePsf] / gful/stf lng] gfos klg j]kQf ePkl5 ut ;fpg @&
ut] gful/stf ab/ u/L l;kmfl/; ug]{ ;d]tnfO{ sf/jfxL ug]{ /fosf ;fy kmfOn u[x dGqfno
k7fPsf] lyof] . Tof] kmfOnsf] cfwf/df u[xdGqfnon] dlGq:t/Lo lg0f{osf] cfwf/df gfossf]
gful/stf ab/ ug]{ / gful/stfsf] nflu l;kmfl/; ug]{ d]o/ / j8fWoIfnfO{ sf/jfxLsf] nflu d'2f
rnfpg] lg0f{o u/]sf] 5 . u[x dGqfnon] lhk|sf k;f{nfO{ gful/stf cg';"lr kmf/ddf l;kmfl/; ug]{
k|d'v / j8fWoIf sf/jfxL u/L lg0f{o sfof{Gjog ug{ kmfOn ;d]t lkmtf{ k7fPsf] 5 . k'; @!
ut] pQm lgb]{zgkq k|fKt eO;s]sf] eP klg lhk|sfn] b'O{ dlxgf kl5 ut a'wjf/ dfq pQm s'/f
;fj{hlgs u/]sf] xf] . unt l;kmfl/; ug]{nfO{ % jif{ s}b, !) xhf/ hl/jfgf jf b'j} ;hfo
x'g ;Sg] Joj:yf 5 . ToxL sf/0fn] gu/k|d'v >Ljf:tj kqmfp kg{ ;Sg] ;+efjgf b]lvPsf]
5 . cbfntsf] lg0f{o cj1f ug]{ gu/kflnsf lj/f6gu/ . lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfn] cfkm\gf sd{rf/Lx?nfO{ lgodfg';f/
;'ljwf k|bfg ug'{sf] ;§f /fhg}lts k"jf{u|xk"0f{ Jojxf/ ug]{ u/]sf] 5 .
ljut @)%# ;fn r}qdf gu/kflnsfn] :yfoL u/]sf $( hgf sd{rf/Lx?nfO{ lgodfg';f/ ;+rosf]if
nufotsf ;'ljwf lbg' kg]{df !# hgfnfO{ k"jf{u|xk"0f{ 9+uaf6 klxn] g} cjsfz
lbO;s]sf] 5 eg] afsL #^ hgfnfO{ c:yfoL g} ;fljt ug]{ k|of; ul//x]sf] a'lemPsf]
5 . lj/f6gu/ gu/kflnsfsf #^ hgf sd{rf/Ln] cfkm"x?nfO{ c:yfoL ;fljt u/fpg]
gu/kflnsfsf] k|of; lj?4 k'g/fj]bg cbfnt lj/f6gu/df d'2f bfo/ u/]sf]df cbfntaf6 sd{rf/Lx?s}
kIfdf km};nf e};s]kl5 klg ;+ro sf]if nufotsf ;'ljwf lbg gu/kflnsf OGsf/ ul//x]sf] 5 . o;}aLr, lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfsf lkogb]lv gf;';Ddsf #^ hgf
sd{rf/Lx?n] gu/kflnsf;+u gkf ljlgod @)%) sf] bkmf !) / :jfoQ zf;g ljlgod @)%& sf] bkmf
!)* adf]lhdsf] ;'ljwf kfpg lnlvt dfu u/]sf 5g\ . sd{rf/Lsf hfoh dfu k"/f ug]{
tyf cgflws[t ?kdf cjsfz lbOPsf !# hgfnfO{ k'gj{xfnL ug'{sf] ;§f gu/kflnsfn] Pdfn]sf Ps
ljZj;gLo clwjQmfnfO{ sd{rf/Lx?sf] lj?4df lgsf; klxNofpg sfg"gsf] pkNnf] lgsfo;Dd
k7fPsf] / gkfsf] ;f] k|of; ljkmn ePsf] s'/f gkf kmfOnsf] cWoogaf6 yfxf ePsf] 5 . lj/f6gu/ pkdxfgu/kflnsfsf] jt{dfg af]8{n] tTsfnLg d]o/sf ;dodf lgo'Qm
sd{rf/LnfO{ lgsfNg] / cfkm\gf kIfsfnfO{ lgo'Qm ug]{ sfo{ hf/L /fv]sf] 5 . d]o/
km]l/gf;fy sd{rf/L km]g]{ of] k/Dk/fnfO{ sfod /fVg] xf] eg] s'g} klg ;dodf lgo'Qm
sd{rf/Lx?df g}/fZotf a9\g] tyf lhDd]jf/L af]w gx'g] x'gfn] /fhg}lts k"jf{u|x
;fWg] sfo{ aGb ug'{ kg]{ /fo lj/f6gu/jf;Lsf] /x]sf] 5 . ax'dtsf] cf8df Pdfn]sf] bfbflu/L ;Nn]/L . ;f]n'v'Da' lhNnf kl/ifb\sf] a}7s g]kfnL sf+u|]; ;dy{s
;b:ox?n] alxisf/ u/]sf 5g\ . ut ;f]djf/b]lv z'? ePsf] pQm a}7sdf k~rfotsfnsf ;xfos
dGqL cfªb08L nfdfnfO{ k|d'v cltly agfPsf] tyf a}7ssf]] cWoIftf kl/ifb\sf] h]i7 ;b:on]
ug'{ kg]{df Pdfn] ;dy{sx?n] h]i7 ;b:onfO{ cWoIftf ug{ glbPsf sf/0f sf+u|];n] a}7s alxisf/
u/]sf] atfOPsf] 5 . ;f]n'v'Da' lhNnf kl/ifb\df ;efklt / pk;efklt ;lxt Pdfn]sf] ax'dt
/x]sf] 5 . lhNnf kl/ifb\sf h]i7 ;b:o g]kfnL sf+u|]; ;dy{s u0f]zaxfb'/ a:g]tnfO{
a}7ssf] cWoIftf u|x0f ug{ glbP/ ax'dtsf] gfddf a:g]teGbf s/La % jif{ sfG5f Pdfn] ;dy{s
/+ugfynfO{ a}7ssf] cWoIf agfOPsf] lyof] . To;}u/L jt{dfg ;f+;b Pj+ ;f]n'af6 clxn];Dd
km"ndGqL aGg] Ps dfq JolQm anaxfb'/ s]=;L=nfO{ kl/ifb\sf] k|d'v cltly agfpg' kg]{ dfu
g]=sf=n] /fv]sf] lyof] . Pp6f k~reGbf k|hftGqsf] nflu n8\g] JolQm 7"nf] x'G5 ls
x'Gg < eGg] ts{ sf+u|]; ;dy{s ;b:ox?n] /fv]sf lyP . t/ Pdfn]x?n] kl/ifb\sf] k|d'v
cltly agfPsf JolQm nfdf eGbf s]=;L= h'g;'s} cfwf/df cufl8 dflgG5g\ . t/ Pdfn]x?n]
ax'dtsf] gfddf ln8]l9kL u/]sfn] a}7s alxisf/ ug'{ k/]sf] s'/f sf+u|]; ;dy{sx?
atfp5g\ . ef/tLo cy{dGqL h;jGt l;Gxfn] !& ut] a'wjf/ k|:t't ug'{ ePsf] ef/tsf]
jh]6n] Toxfsf] cfly{s pbf/Ls/0fnfO{ yk tLj|tf lbPsf] sf/0f To;af6 g]kfnsf] j}b]lzs
nufgL, Jofkf/ / /fh:j ;+sngnfO{ ;d]t c;/ kfg]{ ePsf] 5 . o; afx]s ef/tsf] Tof]
jh]6sf] k|efjdf g]kfnaf6 ef/t lgsf;L x'g] j:t'x? klg k/]sf 5g\ . g]kfnaf6 ef/tkm{
lgof{t x'g] j:t'x?nfO{ ef/tsf] ah]6n] yk dx+uf] agfOlbPsf] 5 . jh]6df ef/tn] pRr eG;f/ b/nfO{ s6f}tL u¥of] . >d sfg"gnfO{
v's'nf] agfof] . ;'g, sDKo'6/ kf6{;, df]jfOn kmf]g ;]6 h:tf j:t'sf] k}7f/Ldf nfUb}
cfPsf] eg;f/ b/df s6f}{tL u/L !% k|ltztdf emfl/Psf] 5 . h;af6 g]kfndf x'g] ;'g /
To:tf j:t'x?sf] k}7f/Ldf cyf{t\ t:s/Ldf sdL cfpg] 5 . ljutdf ef/tLo ahf/nfO{ b[li6ut
u/]/ 7"nf] kl/0ffddf g]kfndf ;'g cfoft x'g] u/]sf] lyof] . lxhf] ef/tdf ;'g
dx+uf] x'g] ePsf]n] ef/tLox? g]kfnsf] ahf/af6 ;'g v/Lb ub{y] . ;'g 7"nf]
kl/df0fdf t:s/L eP/ ef/tLo ahf/df hfGYof] . t/ of] jh]6n] Tof] cj:yfsf] cGTo
u/fof] . ca g]kfnn] /fh:jsf nflu gof cfGtl/s ;|f]tx? vf]Hg' kg]{ ePsf] 5 . ef/tn] g]kfnaf6 lgsf;L x'g] pkef]Uo j:t'sf] d"Nodf lnb} cfPsf]
l;=ld=l8= z'Ns cj pkef]Qmf d"Nodf lng] 3f]if0ff u¥of] . of] gof Joj:yfn]
g]kfndf pTkfbg e} ef/tdf lgsf;L ug]{ pBf]usf] gfkmf 36\5 . ef/tn] >d
sfg"gnfO{ v's'nf] agfPsf] x'bf g]kfndf cfpg ;Sg] j}b]lzs nufgL ef/td} s]lGb|t
x'g] ;+efjgf klg a9]sf] 5 . hgsk'/ . k|ltlglw;efn] kfl/t u/L nfndf]x/sf nflu >L % ;dIf nflu
k7fPsf] gful/stf ljw]os k|ultzLn ePsfn] pQm ljw]osnfO{ :jLs[t ul/g' kg]{ wf/0ff ;a}
kf6L{x?sf] 5 . s]Gb|df s]xL /fhgLlts bnx?n] pQm ljw]ossf] lj/f]w u/] klg gful/stf
;d:of /x]sf lhNnfx?df ;a} /fhgLlts kf6L{x? pQm ljw]ossf] ;dy{gdf b]lvPsf 5g\ . dxf]Q/L lhNnfsf] hn]Zj/ gu/kflnsfdf ;fdflhs ljsf; ;]jf s]Gb|åf/f xfn}
cfof]lht æg]kfndf gful/stf ;d:of / ;dfwfgjt{dfg kfl/t ljw]ossf] ;Gbe{dfÆ ljifos
uf]i7Lsf] pb\3f6g lhNnf ljsf; ;ldlt ;efklt t]hgf/fo0f /fo ofbjn] ug'{ ePsf] lyof] .
;f] cj;/df ljZj]Zj/ emf / of]ugf/fo0f ofbjn] b'O{j6f sfo{kq k|:t't ug'{ ePsf] lyof] .
pQm ljrf/ uf]i7Ldf g]kfnL sf+u|];, g]=s=kf= -Pdfn]_, g]skf -dfn]_ /fk|kf, g];kfsf
g]tfx?sf] ;fy} lhNnfsf nf]slk|o a[l4hLjL / o'jfljBfyL{x?n] efu lng' ePsf]
lyof] . sfo{kq k|:tf]tf tyf ;xefuL / l6Kk0fLsf/x?n] jt{dfg ;+;baf6 kfl/t gful/stf
ljw]os ;+j}wflgs /x]sf] / of] clxn];Ddsf] ;+zf]wgdf ;a}eGbf k|ultzLn /x]sf]n] o;nfO{
/fhfn] nfndf]x/ nufpg} kg]{ s'/fdf hf]8 lbg' ePsf] lyof] . uf]i7Ldf !%! hgfsf]
;xeflutf /x]sf] lyof] . g]kfn pBf]u jfl0fHo dxf;+3n] pBf]u jfl0fHo If]qdf ljlzi6tf xfl;n u/]sf
pBdLx?nfO{ k|f]T;flxt ug]{ p2]Zon] æPkmPg ;L;LcfO{ g]zgn PS;]n]G; cjf8{ @)%&Æ :yfkgf
u/]sf] 5 . dxf;+3n] ut ;f]djf/ pQm k'/:sf/sf] 3f]if0ff u/]sf] xf] . pQm k'/:sf/
pBf]u jfl0fHo lbj;sf lbg k|bfg ul/g] 5 . k'/:sf/ :yfkgfsf] d"n p2]Zo
pBf]uL Pjd\ Joj;flos k|lti7fgsf] lbuf] Pj+ ;+:yfut ljsf;sf lglDt cgfjZos dflgg] ;jf]{Ts[i6
sfo{lzntfaf6 pTkfbsTjdf clea[l4 / cf}Bf]lus Pjd\ Joj;flos k|lti7fgn] ;kmntfsf] lglDt
clVtof/ u/]sf] /0fgLlt Pjd\ sfo{gLltsf af/]df hfgsf/L cfbfgk|bfg / To;af6 nfeflGjt
x'g ;Sg] ;+efjgfsf] vf]hL xf] . k'/:sf/sf] 3f]if0ffn] Joj;flos ;f]rdf k|lt:kwf{sf ;fy
cGt/f{li6«o ahf/df g]kfnsf] u'0ffTds pkl:yltnfO{ 7"nf] ;xof]u k'¥ofpg] ljZjf; JoQm
ul/Psf] 5 . SofDk; k|d'vn] e|i6frf/ u/]sf] 7x/ lj/f6gu/ . :yfgLo dx]Gb| df]/ª SofDk;sf k|d'v 8f= pk]Gb| sf]O/fnf
k|fWofks ;+3, sd{rf/L ;+3 tyf :jtGq ljBfyL{ o'lgogaLr ljjfb pTkGg e} SofDk;sf] z}lIfs
jftfj/0f c:tJo:t ePkl5 ;d:of ;dfwfg ug{ lq=lj= ;xk|fWofks 8f=;"o{dl0f
clwsf/Lsf] cWoIftfdf ul7t pRr :t/Lo cfof]un] cfkm\gf] k|ltj]bg k]z u/]sf] 5 . SofDk;
k|d'vn] z}lIfs tyf cfly{s 3f]6fnf u/]sf] ph'/Lsf] cfwf/df lqe'jg ljZjljBfnon] @)%^ kmfu'g
% ut] % ;b:oLo pRr cfof]u u7g u/]sf] lyof] . @)%% h]7 @$ ut] dx]Gb| df]/ª SofDk;sf] k|d'v kbdf ljjfb:kb 9+uaf6 lgo'lQm
x'g' ePsf 8f= pk]Gb| sf]O/fnfnfO{ SofDk;df z}lIfs / k|zf;lgs sfo{df
k"jf{u|xk"0f{ Jojxf/ u/]sf], lgdf{0f tyf v/Lb sfo{df cfly{s 3f]6fnf u/]sf],
lzIfssd{rf/L lgo'lQmdf clgoldttf u/]sf], SofDk; kl/;/sf ?vx? sf6L nfk/jfxLk"0f{
tj/af6 lxgfldgf u/]sf], clgoldt tj/df rGbf c;'n u/]sf], uf]Ko sfuhft ;fj{hlgs u/L
cg'zf;gxLg sfo{ u/]sf], lgodfg';f/ kb cg';f/ sfd glbO{ clwsf/laxLg tNnf] txsf
lk|okfqx?nfO{ ljz]if lhDd]jf/L lbPsf], cfkm\g} k|fWofksx? lj?4 d'2f bfo/ u/L ufnL a]OHhlt
u/]sf] h:tf cf/f]k nfu]kl5 cfof]u u7g ePsf] lyof] . SofDk;sf] lgdf{0f sfo{sf] 5fglag ug{ vl6Psf OGhLlgo/ gf/fo0f a:g]tsf]
k|fljlws k|ltj]bgsf] cfwf/df cfof]un] lgSof}{n u/]sf a'bfut ljj/0f cg';f/ SofDk;df
kof{Kt e|i6frf/ ePsf] 7x/ ePsf] 5 . SofDk; 5t dd{tdf 7]s]bf/nfO{ kf]lnl6g km]N6 ;d]tsf] /sd clgoldt ?kdf
e'QmfgL ul/Psf], 9nfOdf :t/xLg ;fdu|L k|of]u u/L dx+uf] d"No r'sfPsf], % ;]dL
df]6fOsf] 9nfO{ ug]{ ;+emf}tf ljkl/t ^=% ;]dLsf] e'QmfgL u/L ;f]df dfq SofDk;nfO{ $% xhf/
#%( gf]S;fg k'¥ofPsf], 5t 9nfO{ x'g afsL /x]sf] ejgx?sf] 9nfO{ vr{ 7]s]bf/nfO{
e'QmfgL lbO;s]sf] b]lvPsf]n] 7f8f] 3f]6fnf ePsf] tYo klg cfof]u k|ltj]bgdf pNn]v 5 . /+u /f]ug ubf{ u''0f:t/xLg /+u k|of]u u/]sf], /+u gnufPsf] 7fpsf]
klg e'QmfgL u/]sf]n] ;f] sfo{df klg 7f8f] e|i6frf/ ePsf] s'/f k|ltj]bgdf pNn]v 5 .
dd{t ug{ eGbf gof ejg agfpg ;:tf] kg]{ egL k|fljlwsaf6 ;Nnfx x'bf x'b}
k'?if 5fqaf; dd{t ug]{ gfddf 7]s]bf/nfO{ #,%*,(^% ?k}of e'QmfgL ul/;lsPsf] tyf
xr'jf lan agfO{ 58x? lsg]sf] b]vfOPsf]n] ;f] sfo{df 7f8f] clgoldttf ePsf] klg k|ltj]bgdf
pNn]v 5 . xr'jf Oli6d]6 / lansf] cfwf/df ljB't jfOl/ªdf vr{ ul/Psf] @ nfv $* xhf/
?k}of dfly klg k|ltj]bgdf z+sf JoQm ul/Psf] 5 . pRr lzIff kl/of]hgfaf6 k|fKt cfly{s cg'bfgaf6 lgdf{0f tyf dd{t sfo{
x'bf SofDk;sf gf/fo0faxfb'/ >]i7, nIdLgf/fo0f ofbj, ceos'df/ /]UdL / ljgf]b
sfdtnfO{ cgflws[t ?kdf !% k|ltzt yk kfl/>lds lbO{ @@,@&% /sd SofDk;nfO{ gf]S;fg
u/fOPsf] 5 . gub !) nfv ;+sng ug]{ p2]Zon] !)). b/sf @)) Kof8 lr7\7f 5kfPsf]df ^(
Kof8 laqmLaf6 #,$%,))). cfDbfgL ug'{ kg]{df hDdf #( xhf/ % ;o dfq bflvnf u/]sf]
k|ltj]bgn] hgfPsf] 5 . o;af6 s/La # nfv 3f]6fnf ePsf] b]lvG5 . lr7\7fsf]
k5fl8kl§ k'/:sf/ lbg] s'/f pNn]v ePtf klg s;}nfO{ k'/:sf/ lbOPg / SofDk;n] lr7\7f
v/Lbstf{nfO{ 7uL u/]sf] b]lvPsf] 5 . ahf/df * xhf/df kfOg] s8{n]; kmf]gnfO{ SofDk;
k|d'vn] !^ xhf/ e'QmfgL u/]sf] klg k|ltj]bgdf :ki6 pNn]v 5 . SofDk; k|d'vn] lghL
k|of]u u/]sf] lgjf;sf] 6]lnkmf]g dx;'; #^,**(. SofDk;sf] jh]6af6 e'QmfgL u/L
clgoldttf u/]sf] klg k||ltj]bgdf b]vfOPsf] 5 . SofDk; xftfsf l;;f}+sf ?v sf6L
7"nf] cfly{s lxgfldgf u/]sf] s'/f klg cfof]un] :ki6 u/]sf] 5 . k|d'v sf]O/fnfn] d'2f dfldnfsf] ;dodf SofDk;sf uf]Ko / dxTjk"0f{
clen]vx? s]Gb|sf] cg'dlt ljgf aflx/ NofOPsf]n] SofDk; k|d'vn] cg'zf;gxLg sfo{ u/]sf]
cfof]un] 7x/ u/]sf] 5 . SofDk;sf Joj:yfkg ;ldltsf a}7s nufot dxTjk"0f{ sfo{df
pRr :t/Lo sd{rf/L x'bf x'b} 6fOlki6
vÚ /
uÚ sf t'n;L/fd / ljgf]b
sfdtnfO{ lhDd]jf/L lbO{ k|d'vn] clVtof/ b'?kof]u u/]sf] klg k|ltj]bgaf6 a'lemPsf] 5 . SofDk; k|d'vn] k':tsx? v/Lb ubf{ / rGbfsf] a}+s vftf ;+rfng ubf{ ;DalGwt
lgsfosf] cg'dlt glnPsf] s'/f klg pNn]v 5 . cfof]usf] k|ltj]bgdf SofDk; k|d'v 8f=
pk]Gb| sf]O/fnfn] SofDk;df /fhg}lts k"jf{u|xk"0f{ sfd sfo{jfxL u/]sf] h:tf
cf/f]k klg nufOPsf] 5 . SofDk;df cg'zf;g sfod u/]sf] bfjL ul/ lx+8\g' x'g] k|d'v sf]O/fnfn]
SofDk;nfO{ /fhg}lts cv8f agfpg] k|of; ug'{ ePsf] Jofks rrf{ klxn] klg ePsf] xf] .
cfkm\g} k|fWofks sd{rf/L lj?4 d'2f ub}{ lx++8\g] k|d'vnfO{ cfof]un] clVtof/sf] b'?kof]u
u/]sf], cfly{s lxgfldgf u/]sf] tyf cg'zf;gxLg sfo{ ;d]t u/]sf] 7x/ ul/;Sbf klg pxf
cem} k|d'vsf] s';L{df lj/fhdfg /xg' ePsf]df lj/f6gu/sf lzIffk|]dLx? cfZro{df k/]sf
5g\ . a]nfjvt SofDk;sf 5fqfx?nfO{ klg u+eL/ cf/f]k nfpg kl5 gkg]{ SofDk; k|d'v
8f=pk]Gb|s'df/ sf]O/fnfnfO{ ;DjlGwt lgsfon] sfo{jfxL ug'{ kg]{ /fo la/f6gu/sf lj4t ju{sf]
/x]sf] 5 .
bLks bfxfn lzIff If]qsf] nufgL jfn'jfdf kfgL sf7df8f}+ . lzIffsf] u'0f:t/ lbg k|ltlbg sdhf]/ x'b} uPsf] s'/f
dGqLx? ;fj{hlgs ;df/f]xd} :jLsf/ ub{5g\ . t/ lzIffsf] u'0f:t/ xf; x'g'sf] sf/0f
vf]Hg] sfd s;}n] u/]sf] kfOb}g . lhDd]jf/ kbdf /x]sf kbflwsf/Lx?n] lzIff If]qsf]
ljsf;sf nflu bft[;+:yfx?n] lbPsf] cg'bfg /sdsf] ;d]t Jofks b'?kof]u u5{g\ eg] xfd|} z}lIfs
u'0f:t/ s;/L a[l4 xf]nf < k|fKt hfgsf/L cg';f/ lzIff ljefusf k|d'v Pj+ tTsfnLg of]hgf dxfzfvf -lzIff
dGqfno_ sf k|d'v r'dfgl;+x a:g]tn] ;g\ !((*!((( df of]hgf agfpgsf nflu hfOsfn] pknAw
u/fPsf] ;xfotf /sd Jofks b'?kof]u u/]sf lyP . hfOsfaf6 pknAw u/fOPsf] * s/f]8
?k}of vr{ ug]{ ;+of]hs a:g]t :jod\ ePsf lyP . Tolta]nf ljZj a}+sdf sfo{/t j[h]z
kGt xfn P8LaLdf sfo{/t 5g\ . k|d'v a:g]t / kGtsf] ldnf]dtf]df tTsfnLg lzIff ;lrj
z/bs'df/ e§/fO{nfO{ ;f]xL /sdaf6 # k6s;Dd cd]l/sf zo/ u/fOPsf] lyof] . ;f]xLdWo]
8f=tLy{ vlgofnfO{ cg';Gwfg ug]{ eg]/ ^) nfv ?k}of pknAw u/fOPsf] / afsL
/sd ljb]z e|d0fd} vr{ ul/Psf] ;"q hgfp5 . To;}u/L, ;g\ @))) ;Dd jif]{gL ljBfnosf] lgdf{0f sfo{qmd cGtu{t %) s/f]8
a/fa/sf] ;fdfg hfOsfn] pknAw u/fPsf] lyof] . pQm /sddf klg Jofks b'?kof]u ePsf] /
;fdfg v/Lb ubf{ dGqfnosf sd{rf/Lx?sf] ldnf]dtf]df sldzg lnPsf] e/df ;fdfg lsGg] sfd
eof] . lzIff dGqfnon] clxn];Dd klg ljZj a}+sn] tf]s]sf] cfwf/df k|f]h]S6 df]gf]6l/+u
l/kf]6{ a'emfpg ;s]sf] 5}g . kfNkf . v]nk|lt rf;f] /fVg] hg;d'bfo / v]Ng dg k/fpg] v]nf8Lx?sf]
;+Vof k|z:t ePtfklg jh]6sf] cefjsf sf/0f lhNnfdf v]ns'b ultljlw 7Kk ePsf] s'/f lhNnf
v]ns'b ljsf; ;ldlt kfNkfsf cWoIf odnfn ltldlN;gfn]
ljdz{ÚnfO{ atfpg' eof] . æ;fkm u]dkl5 kfNkf lhNnfdf s'g} lsl;dsf] jh]6 gcfPsf] / b}lgs sfof{no
;+rfng / d;nGb vr{ ;d]t rnfpg wf}wf} ePsf] cj:yfaf/] cfkm"x?n] ;DalGwt v]ns'b
kl/ifb\;+u k6sk6s cg'/f]w ubf{ klg s'g} lsl;dsf] ;'g'jfO{ x'g g;s]sf]Æ cWoIf
ltldlN;gfn] hfgsf/L lbg'eof] . k|hftGq k|flKtkl5sf x/]s jif{df aL/]Gb| lzN8sf nflu
k|To]s jif{ jh]6 cfp5, cfly{s d;fGtsf] ;dflKtd} kms]{/ hfG5 . t/ v]ns'b ultljlw
x'g ;Sb}g, ;/sf/sf] v]ns'bk|lt s'g} rf;f] 5}g, ælhNnf v]ns'b ljsf; ;ldltsf ;b:o jL/axfb'/
/fgfn] u'gf;f] JoQm ug'{eof] . o; ;DaGwdf lhNnf lzIff sfof{no kfNkfsf lhNnf lzIff
clwsf/L gj/fh zdf{;+u a'em\bf pxfn] eGg'eof] aL/]Gb| lzN8 ;+rfng ug{ eg]/ !!
xhf/ dfq} jh]6 cfp5, To;n] ;f] k|ltof]lutfsf nflu k'/:sf/ v/Lb ug{ ;d]t
k'Ub}g . lhNnfdf v]ns'b ;+rfng ug]{ ;Dk"0f{ lhDdf v]ns'b ;ldltnfO{ lbg' kg]{
xf] . xf]6ndf !) k|ltzt ;]jf z'Nssf] xf]6n dflns tyf dhb"/aLrsf] ljjfb cGTo
ug{ >L % sf] ;/sf/åf/f /fli6«o of]hgf cfof]usf pkfWoIf k[YjL/fh lnunåf/f ul7t pRr
:t/Lo cWoog tyf ;'emfj ;ldltn] ut @$ ut] ko{6g tyf gful/s p8\8og dGqfno ;dIf cfkm\gf]
k|ltj]bg k]z u/]sf] 5 . pQm k|ltj]bgdf ;]jf z'Ns ljjfbnfO{ xf]6n Joj;foL /
dhb"/aLr cfk;L ;dembf/L / jftf{af6 6'+Uofpg' kg]{ / To;sf nflu ;/sf/n] ;xhstf{ /
dWo:ystf{sf] ?kdf sfd ug'{ kg]{ ;'emfj lbOPsf] 5 . la:t[t cWoogsf] cfwf/df tof/ ul/Psf] pQm k|ltj]bgdf ;]jf z'Nssf] ;§f
cfltYo z'Nssf] Joj:yf ug'{ kg]{ t/ z'Ns slt ltg]{ eGg] ljifodf u|fxsn] g} :j]lR5s lg0f{o
ug{ kfpg' kg]{, ;]jf ;Gtf]ifhgs geP/ z'Ns ltg}{ gkg]{, ;]jf z'Nsaf6 p7]sf] /sdaf6 cfltYo
sf]if v8f u/L ;f] sf]ifaf6 @) k|ltzt a|]s]h tyf gf]S;fgL Ifltk"lt{ ug{ k|of]u ug]{,
#) k|ltzt sd{rf/Lsf] ;]jf :t/sf] u'0f:t/ a[l4 ug]{ sfo{df nufpg] / afsL %) k|ltzt
sfdbf/x?sf] sNof0fsf/L sfo{ Pjd\ sfdbf/nfO{ ljt/0f ug]{ h:tf s'/f pNn]v ul/Psf] 5 . sfdbf/x?sf] l:y/ j]tg k|0ffnL nfu" ug{ / Go"gtd\ j]tg k|bfg ug]{
xf]6nnfO{ dhb"/sf] j]tg a[l4 ug{ klg l;kmfl/z ul/Psf] 5 . xf]6n Joj;fodf x'g]
cfGbf]ng / aGbh:tf sfo{qmdn] ko{6g pBf]unfO{ gsf/fTds c;/ kg]{ / cf}Bf]lus nufgL tyf
j}b]lzs nufgL ug]{ jftfj/0f tof/ ug{ c;/ kg]{ ePsf]n] xf]6n pBf]unfO{ ;Dj]bgzLn pBf]u
dflgPsf] 5 . k|ltj]bgn] ;Dj]bgzLn pBf]ux?df x8\tfn, tfnfaGbL aGbh:tf sfdnfO{
lg?T;flxt ug{ ;'emfj lbPsf] 5 . o;}aLr, g]kfn :jtGq xf]6n dhb"/ o'lgog / g]kfn
ko{6g tyf xf]6n >lds ;+3 ;lDdlnt ;+o'Qm ;+3if{ ;ldltn] xf]6ndf sfo{/t dhb"/nfO{ !)
k|ltzt ;]jf z'Ns lbnfpg] ;DaGwdf xf]6n Joj;foL ;xdt geP oxL r}q @ ut]b]lv x8\tfn ug]{
cfx\jfg u/]sf] sfo{sf] lj?4df xf]6n ;+3 g]kfn nufot !! j6f xf]6n dhb"/n] !) k|ltzt
;]jf z'Nssf] dfu /fvL oxL r}q @ ut]b]lv ug{ nfu]sf] x8\tfn >d P]g @)$* sf] bkmf &$
tyf bkmf &^ adf]lhd ug{ gldNg] / u}/sfg"gL x'bf o:tf]
u}/sfg"gL x8\tfn /f]Sgsf nflu lgif]wf1f nufot cGtl/d cfb]zsf] nflu k'g/fj]bg
cbfnt kf6gdf lgj]bg lbPsf]df ;f] lgj]bgdf lxhf] k'/fj]bg cbfntsf GofofwLz k|df]b ljhoLsf]
Psn Ohnf;df ;'g'jfO{ ePsf] lyof] . lgj]bgdf xf]6n dhb"/sf] /fli6«o 6«]8
o'lgognfO{ /fli6«o :t/df dfu /fvL x8\tfn ug{ kfpg] clwsf/ >d P]g @)$* sf] bkmf &$
/ &^ n] lbPsf] 5}g . olb x8\tfn g} ug]{ xf] eg] bkmf &$ sf] /Lt k'¥ofO{
k|lti7fg :t/, k|To]s xf]6nsf cfkm\gf] o'lgogn] dfq To:tf] dfu /fVg kfpg] x'bf ;f]
adf]lhd k|lti7fg :t/sf] 6«]8 o'lgogn] To:tf] dfu g/fvL dfu} /fVg gkfpg] lgsfo ;+o'Qm
;+3if{ ;ldltsf] gfddf 6«]8 o'lgog dxf;+3n] cfx\jfg u/]sf] x8\tfn u}/sfg"gL eO{
jb/ efuL x'bf cGtl/d cfb]zsf] dfu u/]sf]df tyf ko{6g Joj;fodf x8\tfn ePdf /fli6«o
lxtsf] k|lts"n x'g] ;+j]bgzLn ljifo ePsf] x'bf o:tf ;]jfnfO{ O;gl;on ;le{; PS6
cGtu{t /fvL x8\tfndf k|ltjGw nufpgsf nflu >L % sf] ;/sf/sf gfddf k/dfb]z ;d]t hf/L u/L
kfp egL lgj]bg df+u bfjL ePsf]df cbfntn] 6«]8 o'lgog dxf;+3 nufot >L % sf]
;/sf/nfO{ sf/0f b]vfp eGg] cfb]z ug'{sf cltl/Qm cGtl/d cfb]zsf] 5nkmnsf nflu oxL kmfu'g #)
ut] ;'g'jfO{sf] ldlt tf]sL ;a} kIfnfO{ lemsfPsf] 5 . lnDa'jfg d'lQm df]rf{sf cWoIf jL/ g]Djfªn] Ps jQmJo k|sflzt u/L
zlbof}+Úb]lv lnDa'jfgdf /fO{lnDa' / afx'gIf]qL gªdf;' em}+ ldn]/ a;L
cfPsf]dfÚ xfn cfP/ dfcf]jfbLn]
afx'gIf]qLsf] sTn]cfd u/fpg /fO{, lnDj'nfO{
e8\sfPsf]Ú cf/f]k nufPsf 5g\ . cfkm\gf] df]rf{ lnDa'x?sf] P]ltxfl;s klxrfg, If]qLo
ljsf; Pjd\ hftLo ;b\efjsf] lglDt sfo{/t /x]sf] bfjL ub}{ g]Djfªn] pu|jfdkGyL g]kfn
sDo'lgi6 kf6L{ -dfcf]jfbL_ Psbd} pQfpnf] ag]/ lnDa'jfg lnDa'sf] dfq xf] eGg] gf/f cl3
;f/]sf] 5 eg]sf 5g\ . g]kfndf k~rfotL Joj:yf cfpg' / e"ld;'wf/ nfu" x'g' cl3 lnDa'jfg
If]qdf nfKr], lwdfn, /fO{, cfyk|], ofªe", jfn'ª, ofSy'Djf, nx?ª, Nxf]dL, z]kf{,
ofSvf hfltn] cdn k|zf;g / lsk6 Joj:yf dfkm{t\ :jfoQtf pkef]u u/]sf lyP . t/ clxn]
dfcf]jfbL ;d"xn] s]jn lnDa'n] dfq lnDa'jfgsf] :jfoQtf pkef]u ug{ kfpg' k5{ eGg] dfu
cl3 ;f/]sf] jQmJodf pNn]v ul/Psf] 5 . g]Djfªn] jQmJodf h:tf] hftLo ljljwtf ePsf] If]qdf hftLo :jfoQtfsf]
cjwf/0ff cl3 ;fg'{ eg]sf] cGo hfltsf lnDa'jfgjf;Ldfly lnDa' hfltsf] bf;Qf nfb\g'
xf] . ;+v'jf;ef, wgs'6f, ;'g;/L, df]/ª / emfkf lhNnfnfO{ 5f8]/ Onfd, kfry/,
t]x|y'd / tfKn]h'ª lhNnfnfO{ dfq lnP/ hftLo :jfoQtfsf] bfjL ug'{ lnDa'jfgsf] If]qLo
cv08tfnfO{ 6'qm\ofpg' xf] clg /fO{lnDa'n] cfkm\gf l5d]sL afx'gIf]qLsf] sTn]cfd
ug'{ eg]sf] dfgj clwsf/sf] xgg ug'{ dfq geP/ sn+ssf] 6Lsf nufpg' klg xf] . To;}u/L
lnDa'x?nfO{ afx'gIf]qLsf] pTkL8gaf6 d'lQm lbnfpg] cfZjf;g klg Pp6f 9f]+u l;jfo s]xL
xf]Og eGg] lhsL/ u/]sf 5g\ . jL/u~h . k|x/Lsf] e|i6 /j}of lj?4 6«fG;kf]6{ Pzf]l;Pzg jL/u~h qm'4
eP/ lj/f]wdf plqg] ePsf] 5 . Pzf]l;Pzgsf cWoIf /fh]Gb| u'Ktfsf] kz'klt Sofl/o/af6
nf]8 e} sf7df8f}+tkm{ lx8]sf] gf=!v !^!# g+=sf] 6«snfO{ kyn}ofdf c;O{ ;+lhj cf]nLn] kqmfp
u/L 6«s 8«fO{e/ wd{/Tg dfgGw/nfO{ wDsfP/ 6«s;+u ePsf] d]lgkm]G6 -rnfg_ / ljN6L vf];]/
6«snfO{ aL/u~h eG;f/df a'emfOlbP kl5 Pzf]l;P;g qm'4 ePsf] xf] .
ljdz{Ú;+usf] e]6df 6«fG;kf]6{ Pzf]l;P;gsf cWoIf u'Ktf eG5g\
d]/f] uf8Laf6 k|x/Ln] d]lgkm]G6 / # j6f ljN6L rf]/L u/]/ uf8L eG;f/tkm{ k7fPsfn]
xfdLn] k|x/Lsf] e|i6 rl/q, lj?4 cfGbf]ng ug]{ ePsf 5f}+ . kyn}of c:yfoL k|x/L rf}sLdf sfo{/t c;O{ ;+lhj cf]nLn] cfkm"n]
8«fO{e/;+u lnPsf] ;Dk"0f{ sfuhft Onfsf k|x/L sfof{no l;d/fsf OGrfh{ k|=lg=kjg
lu/LnfO{ a'emfPsfn] pt}af6 sfuh uf]ndfn ePsf] x'g ;Sg] cfz+sf JoQm u/]sf 5g\ . g]kfn ckf¨ dfgj clwsf/ s]Gb|sf cWoIf ;'bz{g ;'j]bL / jfj's[i0f dxh{gn]
cGo gful/s ;/x ckf¨x?nfO{ klg gful/s xs lbnfpg / b[li6ljxLgx?nfO{ k7gkf7g ug{sf
nflu kf7\ok':ts pknAw u/fO{ kfp eGg] dfu /fvL cl:t @# ut] ;jf]{Rr cbfntdf bfo/
u/]sf] d'2fdf ;jf]{Rr cbfntn] lxhf] ljkIfLx?sf] gfddf sf/0f b]vfp cfb]z hf/L u/]sf]
5 . lgj]bsx?n] >L % sf] ;/sf/ dlGqkl/ifb\, lzIff dGqfno, lzIff ljefu /
lq=lj=lj= nufot ;a} ljZjljBfnox?nfO{ ljkIfL agfPsf lyP . ckf¨ ;+/If0f tyf sNof0f P]g
@)#( n] ;a} ckf¨x?nfO{ lgMz'Ns lzIffsf] clwsf/ lbPsf] eP klg pQm clwsf/ ckf+ux?n] gkfPsf]
bfjL lgj]bsx?n] u/]sf] lyP . g]kfndf xfn s/La @$ nfv ckf¨ 5g\ / tL dWo] !) xhf/
ckf¨ ljBfyL{ /x]sf] s'/f /fli6«o ckf¨ dxf;+3n] hgfPsf] 5 . w/fg . kmfu'g @), @! / @@ ut] w/fgdf ;DkGg ePsf] g]kfn du/ ;+3sf]
;ftf}+ clwj]zgn] !( ;b:oLo s]Gb|Lo sld6Lsf] rog u/]sf] 5 . sld6Lsf] ;efklt, pk;efklt, dxf;lrj, ;lrj / sf]iffWoIfdf qmdzM uf]/]axfb'/
vkfª\uL, b]paxfb'/ /fgf, emsaxfb'/ yfkfdu/, jL/axfb'/ a'9fyf]sL / odaxfb'/ a'9fyf]sL du/
lglj{/f]w lgjf{lrt x'g' ePsf] 5 . k|To]s c~rnaf6 s]Gb|Lo sld6Lsf ;b:ox?df /fdaxfb'/ yfkfdu/ -d]rL_,
xf]daxfb'/ /fgfdu/ -sf]zL_, odaxfb'/ vkfª\uL du/ -;u/dfyf_, v8\uaxfb'/ ;f? du/ -hgsk'/_,
lji0f'axfb'/ yfkfdu/ -gf/fo0fL_, ;daxfb'/ cfn]du/ -jfudtL_, jL/axfb'/ yfkfdu/ -u08sL_,
d'lQm /f]sfdu/ -wjnflu/L_ eLdaxfb'/ /fgfdu/ -n'lDagL_, v8\saxfb'/ a'9fdu/ -/fKtL_, dg'
yfkfdu/ -e]/L_, k|]daxfb'/ cfn]du/ -;]tL_ / g/axfb'/ k'g du/ -dxfsfnL_ /xg' ePsf] 5 .
s0ff{nL c~rnaf6 k|ltlglwTj ePsf] 5}g . dxflwj]zgkZrft cfof]lht kqsf/ ;Dd]ngdf ;efklt vkfª\uLn] ljut ^ jif{b]lv
b]zdf dfcf]jfbL hgo'4df du/x?sf] cTolws ;xeflutf /x]sf] :jLsf/ ub}{
du/ bfh'efO
lbbLalxgLx?nfO{ To;/L /ut gaufpgÚ cg'/f]w ;d]t ug'{ eof] . /fi6« ;+3nfO{ a'emfpg] k|ltj]bgaf/] uf]i7L g]kfnn] ;+o'Qm /fi6« ;+3df a'emfpg] /fli6«o afn clwsf/ ;DalGwt
k|ltj]bgnfO{ clGtd r/0fdf k'¥ofPsf] 5 . afnaflnsf ;/sf/L Pjd\ /fli6«o tyf
cGt/f{li6«o u}/ ;/sf/L ;+3;+:yf / gful/s ;dfhsf] kxndf d'n'ssf kfrj6} ljsf; If]qdf
If]qLo uf]i7L ;DkGg ePsf 5g\ . /fi6« ;+3df a'emfpg] k|ltj]bgsf nflu /fo ;+sng ug]{
p2]Zon] ul/Psf tL uf]i7Lx?df ljutdf ePsf sdL, sdhf]/Lx?sf af/]df Jofks 5nkmn ePsf]
lyof] . ;\g !(*( gf]e]Da/ @) sf lbg ePsf] jfnclwsf/ ;DaGwL dxf;lGwnfO{ cg'df]bg ug]{
/fi6«x?n] k|To]s % jif{df ;+o'Qm /fi6« ;+3nfO{ cfjlws k|ltj]bg a'emfpg] ub{5g\ .
g]kfnn] klg ;f]xL cg'?k cfjlws k|ltj]bg a'emfpg nfu]sf] xf] . k|ltj]bgsf] tof/Lsf
l;nl;nfdf k"jf{~rnsf] w/fgdf dWodf~rnsf] eQmk'/df, klZrdf~rnsf] tgx'df,
dWoklZrddf~rnsf] g]kfnu~hdf / ;'b"/klZrdf~rnsf] lbkfondf If]qLo :t/sf sfo{qmd ePsf
lyP . vf]6f¨ . jftf{sf] jftfj/0f agfpg] p2]Zon] ;/sf/n] y'gfdf /x]sf
dfcf]jfbLx?sf] l:ylt ;fj{hlgs u/]sf] ef]lnkN6} dfcf]jfbLx?n] vf]6fªdf g]=sf=sf Ps xf]gxf/
sfo{stf{sf] xTof u/]sf 5g\ . g]kfnL sf+u|]; dxf;ldlt ;b:o ;d]t /xg' ePsf sfn'dfg kf08]nfO{ ;b/d'sfd
lbSt]n ahf/l:yt kf6L{ sfof{nodf sfd ul//x]sf] cj:yfdf uf]nL xfgL xTof u/]sf lyP .
g]kfnL sf+u|]; vf]6f¨sf] ;lrj ;d]t /lx;Sg' ePsf :juL{o u'?ªsf] xTofk|lt g]kfnL sf+u|];
s]Gb|Lo sfof{non] 3f]/ eT;{gf ub}{ bf]ifL pk/ tTsfn sf/jfxLsf] dfu u/]sf] 5 .
pkk|=d= /fdrGb| kf}8]n, cy{/fHodGqL uf]kfn /fO{n] 5'§f5'§} jQmJo hf/L u/L
d[t cfTdfsf] lr/ zflGtsf] sfdgf ug'{ ePsf] 5 . To;}u/L, g]lj;+3sf dxfdGqL ofbj kl08tn] klg Ps jQmJo hf/L u/L xTof/f dfly
cljnDj sf/jfxLsf] dfu ug'{ ePsf] 5 . Ps ;dodf lxGb" / af}4 wd{ tyf ;+:s[ltsf] k|d'v s]Gb|sf] ?kdf ljsl;t
ePsf] tTsfnLg ufGwf/ / xfnsf] ckmuflg:tfgsf wdf{Gw s§/kGyL d';ndfg zf;s ju{sf] kmtjf
-wfld{s cb]z_ df jleofg, sfGbfxf/, jNv, sfj'n, hnfnjfb cflb 7fpsf xhf/f}+ af}4 /
lxGb" b]j b]jLsf d"lt{{, af}4 / lxGb" hfts Pjd\ kf}/fl0fs syfdf cfwfl/t
leQ] lrq, kljq k|frLg u'kmfx? / ax'd"No k'/ftflTjs j:t'x? Ps ;ftfleq Wj:t kfl/Psf]
5 . ljZjs} k'/ftflTjs Pjd\ wfld{s w/f]x/sf] ?kdf /x]sf] tL k|frLg j:t'x?sf] ljgfzn]
;Dk"0f{ ljZjnfO{ g} :tAw Pjd\ cfqmf]lzt t'NofPsf] 5 . b'O{ ;ftf cl3 ckmuflg:tfgsf ;jf]{Rr wfld{s g]tf d'Nnf df]xDdb cf]e/n]
jfleofgsf b'O{ ljzfn sfo k|frLg a'4 d"lt{ nufot sflkm/ -ljwdL{_x?n] k"hf / ;Ddfg
ug]{ ;Dk"0f{ d"lt{, :t'k, leQ] lrq / wfld{s dxTjsf u'kmf nufot af}4 / lxGb"
wd{;+u ;DalGwt ;Dk"0f{ k'/ftflTjs ;fdu|Lx? Wj:t ug]{ ækmtjfÆ hf/L u/]sf lyP .
jfO{h]G6fOg, -/f]dg_ u'Kt / /;flgog :yfkTo / j:t' lzNo Pjd\ lrqsnfsf] cg'kd / cljZj;gLo
gd"gfsf] ?kdf /x]sf] em08} b'O{xhf/ jif{ k'/fgf] jfleofgsf &%@ j6f u'kmfx? / %#
ld6/ Pjd\ #) ld6/ cUnf k"j{ ljzfn a'4 / klZrd ljzfn a'4 d"lt{x? o;kfln tflnjfg
ldlnlzofsf] k|d'v nIo j:t' x'bf g]kfn ;+o'Qm /fi6«;+3, cd]l/sf, k|mfG;, ?;, hd{gL,
hfkfg, o'/f]k]nL ;+3, ef/t, rLg, yfONof08 dn]l;of, stf/, ld>, kfls:tfg / O/fg nufot cGo
cfwf bh{g d'l:nd /fi6«, ljleGg /fi6«sf ;+u|fxnox? / wfld{s ;+3 ;+:yfx?n] tflnjfg
;/sf/nfO{ af/Daf/ jfleofgsf af}4 d"lt{ / k|frLg k'/ftflTjs ;fdfu|Lx? Wjz+ gug{
cg'/f]w u/]tf klg @) ut] d'Nnf df]xDdb cf]e/n] Psk6s hf/L ul/Psf] kmtjf lkmtf{ lng' u}/
O{:nfdL / wd{ lj?4 x'g] ePsf]n] ;Dk"0f{ d"lt{{x? eTsfpg] sfd hf/L /flvg] hfgsf/L
/]l8of] k|;f/0f dfkm{t\ u/fPsf 5g\ . tflnjfgL ;"rgf tyf ;+:s[lt dGqL df}njL
s'b|t'Nnf hdfnn] b]zel/sf xhf/f}+ d"lt{{x? Wj:t kfl/Psf] / jfleofgsf ljzfnsfo
k"j{ / klZrd a'4sf clwsf+z efu IftljIft agfO{ ;s]sf] hfgsf/L lbPsf 5g\ .
tflnjfgL k//fi6« dGqL jflkmn cxDdb d'tfjlkmnnfO{ sfGbfxf/df e]6]/ !( ut] nfxf]/ kms]{sf
o'g]:sf]sf ljz]if b"t lk6/ nfk|mfG;sf] k|of; klg ljkmn ePsf] 5 . d';ndfgx?sf]
kljq rf8 O{b'n chxfn] ubf{ @@ ut] b]lv d"lt{ Wj+:t kfg]{ sfd s]xL lbgsf nflu /f]Sg] /
O{bkl5 d"lt{ / u'kmfx? Wj:t klg tf]k, /s]6, ljdfg ljWj+zL tf]k / aGb'sx? Pjd\
6\ofssf] k|of]u ul/g] hfgsf/L u/fOPsf] 5 . ;g\ !(&) df k|mfG;]nL k'/ftflTjs ldzg / !(&@ b]lv !(&* ;Dd
hfkfgsf] sf]P6f] ljZjljBfnosf] k'/ftflTjs ljefusf k|d'v 8f=tfsfof;' lxu'rLsf] g]t[Tjdf
jfleofgdf k'/ftflTjs cg';Gwfg sfo{df ;lqmo hfkfgL 6f]nLn] k|sflzt u/]sf] ;lrq k|ltj]bgdf
;j{k|yd jfleofg u'kmfx? / a'4d"lt{af/] la:t[t hfgsf/L k|fKt ePsf] lyof] . x'gt
;g\ !(%( b]lv ckmuflg:tfgsf] jfleofg pkTosfn] cGt/f{li6«o Voflt k|fKt y'k|}
k'/ftTjljbnfO{ cfs[i6 ub}{ cfPtf klg sf]:6f] ljZjljBfnosf] cg';Gwfgn] jfleofgsf] wfld{s,
P]ltxfl;s Pjd\ k'/ftflTjs dxTj / o;sf] lj:dosf/L :yfkTo / jf:t'snf Pjd\ leQ] lrqsnfaf/]
jt{dfg ljZjnfO{ k"0f{ hfgsf/L u/fpg] >]o k|fKt u/]sf] 5 . :yfgLo kmf/;L
efiffdf jfd cyf{t\ pQ/ tkm{sf u'kmfx? æjfleofgÆ gfdn] g} ;f] d?e"ldt'No emf/kft /
?vljxLg xNsf /ftf] anf}6f] 9'+uf / df6f]n] ag]sf] ;;fgf kxf8 h:tf l9:sfx? ePsf]
pkTosf rlr{t /xb} cfPsf] 5 . klZrddf kmf]nfbL / k"j{df s/fs pkTosf Pjd\
blIf0fdf ;fgf] jfleofg d?e"ld zx/n] 3]l/Psf] !#)) ld6/ nfdf] !%) ld6/;Dd ;jf{lws
prfO{ Pj+ k"j{tkm{ %!) ld6/ / klZrddf ^*) ld6/ rf}8fO{ ePsf] jfleofg kxf8L If]qsf]
k"j{ / klZrdsf] kxf8 tf5]/ %# ld6/ / #) ld6/ cUnf ljzfnsfo a'4 d"lt{x? -plePsf_
em08} b'O{ xhf/ jif{ cl3 lgdf{0f ul/Psf lyP . tL ljzfn sfo b'O{ d"lt{eGbf klg
jfleofg kxf8L If]qdf lgdf{0f ul/Psf ljlrq z}nLsf &%@ j6f u'kmfx?sf :tDex?, leQ]lrqx?,
;;fgf :t'kx? /f]dfgsfnLg -jfO{h]G6fOg_, ef/tjif{sf] u'KtsfnLg / dWo Plzofsf]
;f;fleofg :yfkTo / jf:t'snf / lzNksf] cgf}7f] / a]hf]8 gd'gf dflgG5g\ . /Tghl8t a'4,
;x:q a'4, af]lwj[If tn Wofg dUg, a'4, ah|, OGb|, dfofb]jL, dxf sfZok nufot cg]sf}+ hfts /
kf}/fl0fs syfsf kfq / 36gfx?sf] cd"No leQ] lrqx? ut ;ftf / of] ;ftf tflnjfg
ldlnl;of]sf] tf]ksf] lzsf/ ag]sf] 5 . ;g\ !^^$ df ef/t jif{sf] d'3n ;d|f6 aGg]
if8oGqdf bfh' xf/fl;sxf]ssf] ;]gfn] nv]]6]/ cToGt qm"/ Pjd\ s§/ d';ndfg d'3n
/fhs'df/ cf}/+uh]jnfO{ -lbNnLsf] u2L cf/f]xg cl3_ xfnsf] ckmuflg:tfgsf] ;Ldf;Dd k'¥ofPkl5
pgn] cfkm\gf] ;]gfsf] hTyf;lxt sfGbfxf/ / aNvdf /fhgLlts z/0f lnPsf lyP . To;a]nf
cf}+/uhj]sf cfb]zdf jfleofgsf ljzfn b'O{ a'4 d"lt{x? nufot cg]sf}+ ;;fgf
d"lt{x?nfO{ Iflt k'¥ofPsf lyP . To;a]nf klZrdlt/sf] ljzfn a'4 d"lt{ tfs]/
tf]ksf] uf]nf aiff{pbf ;f] d"lt{sf] 3'8fb]lv tnsf] efu k"0f{tM Wj:t
ePsf] lyof] . Toltn] dfq ;Gt'i6 geP/ tL b'a} d"lt{x?sf d'v tfl5Psf] lyof] /
xftx? efrL lbPsf lyP . z/L/df klg lgs} Iflt k'¥ofOPsf] lyof] . 1ftJo 5,
d'+un ;]gfn] cf}/u+h]jsf] zf;gsfndf n'lDagLdf dfofb]jLsf] d"lt{sf] d'v klg To;/L g}
tf5]sf lyP / vl08t kf/]sf lyP . n'lDagLl:yt cGt/f{li6«o cg';Gwfg s]Gb|df sfo{/t ;+:s[t, Oltxf; /
af}4wd{sf cd]l/sL ljåfg 8f=dfOsn jfN6/ lxGb" / af}4 b]j b]jLsf] d"lt{sf]
cfvfdf ;Ddf]xg zlQm wf/0ffs} sf/0f d';ndfg cfqmd0fsf/Lx?n] d"lt{sx?sf] d'v
tf5\g] u/]sf] atfpg' ePsf] 5 . ef/t jif{ x'b} sfGbf/xf/, sfj'n, jfleofg
pkTosfdf af}4 wd{sf] ljsf;sfndf dWo Plzof, O{/fg, t'/kmfg, d+uf]lnof, rLg, hfkfg, ?; nufot
k"jL{ PlzofnL 6fk' /fi6«x?df ;d]t af}4 wd{ / gof ufGwf/ :yfkTo / jf:t' lzNksf]
ljsf; / k|;f/ tLj| ultdf ePtf klg gjf}+ ztfAbLdf O{:nfd wd{sf] Jofks k|;f/sf] ;fy;fy} dWo
Plzof, ckmuflg:tfg, O{/fg, xfn kfls:tfgsf] tIflznfsf d"lt{ d7, dlGb/ :t'kf cflbsf]
ljgfz z'? ePsf] lyof] . t]x|f} ztfAbLdf d+uf]n jfbzfx r+u]h vfgn] jfleofgsf a'4
k|ltdfx?nfO{ Iflt k'¥ofPsf] 8f=lxu'rLsf] k|ltj]bg / P3f/ jif{;Dd lg/Gt/ ?kdf jfleofgdf
k'/ftflTjs cg';Gwfgdf ;lqmo /xg' ePsf ljZj ljVoft ef/tLo k'/ftTjljb 8f=/fvfn bf; ;]g
u'Ktsf] cGtjf{tf{df klg pNn]v ePtfklg 8f=jfN6/n] r+u]h vfg slxn] klg jfleofg gcfPsf] /
/fHo la:tf/sf] qmddf pgn] rLg nufot cGo lht]sf /fi6«x?sf] wfld{s, ;f+:s[lts Pjd\
P]ltxfl;s w/f]x/x/nfO{ xfgL gf]S;fgL gk'¥ofPsf] 7f]s'jf u/]sf 5g\ . klxn] g} cflz+s
?kdf Wj:t kfl/Psf jfleofgsf d"lt{x? eGbf klg klZrdL /fi6«x?sf] ;xof]udf
ckmuflg:tfgsf] sfj'n, sfGbfxf/ cflb 7fpdf :yflkt ;+u|xfnox?df ;+/lIft k'/ftflTjs
d"lt{ / cGo ;fdu|Lsf] tflnjfgn] u/]sf] Jofks ljgfzk|lt 8f= jfN6/n] cfqmf]z JoQm ug'{
ePsf] 5 . n'lDagLs} csf{ Ps ljåfg hd{g leIf' ljj]sfgGb ;d]t y'k|} ljb]zL af}4
leIf'x?n] tflnjfgsf] jj{/, cdfgjLo Pjd\ cwfld{s ljWj+zsf/L lqmofsnfksf] s8f zAbdf eT;{gf
u/]sf 5g\ . t/ ptf ;jf]{Rr tflnjfg wfld{s g]tf d'Nnf df]xDdb pd/n] a'4
d"lt{x?sf] Wj+z / ljgfz u/]/ tflnjfgn] dxTjk"0f{ wfld{s lhDd]jf/L k"/f
u/]sf]n] ;Dk"0f{ O{:nfdL tflnjfgn] dxTjk"0f{ wfld{s lhDd]jf/L k"/f u/]sf]n]
;Dk"0f{ O{:nfdL /fi6«x?n] tflnjfg ;/sf/sf] o; dxTjk"0f{ wfld{s cleofgnfO{
;xof]u / g}lts ;dy{g k|bfg ug{ cg'/f]w u/]sf 5g\ .
lbnLk e§/fO{ |
| d'Vo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |
| Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np 2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback: CONTACT US ABOUT US HOME ADVERTISE WITH US |