mainlogo2.jpg (11011 bytes)


:tDe


23 November, 2001,  Marga 08th,  2058.

;ftfsf] :j/

dfcf]jfbLx?n] a'em\g'k5{ clxn]sf] ;+ljwfg vf/]h jf lgnDag gul/sg, csf]{ cGtl/d ;+ljwfg 3f]if0ff geOsg ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] k|Zg} p7\b}g . clxn]sf] ;+ljwfg lgnDag jf vf/]h ug]{ clwsf/ s;}nfO{ 5}g . ;+ljwfg vf/]h ug{ ;lsb}g, ;+zf]wg ug{ ;lsG5 . t;y{ /fhtGq klg @)$^ ;fneGbf cufl8sf] cyjf g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& cfpg'eGbf cufl8sf] /fhtGq xf]Og . clxn] ;+ljwfg cGtu{t ;+ljwfg dfg]sf] /fhtGq / v'b /fhfnfO{ klg ;+ljwfg vf/]h ug]{, lgnDag ug]{ cyjf ;+zf]wg ug]{ cyjf csf]{ ;+ljwfg lbg] clwsf/ /fhfdf klg 5}g, ;/sf/df klg 5}g . ;+;bn] klg ;+ljwfg vf/]h ug{ ;St}g . ;+zf]wg dfq ug{ ;S5, cbfntn] klg s]xL ug{ ;St}g .

– s]=kL= zdf{ cf]nL -o'uaf0fLaf6_


rlr{t k|;+u

s]bf/ ;'j]bL

lzIffo'4M s] sf nflu, s;sf nflu <

Pp6f tYof+s

p lat]sf !) jif{ -@)$&–@)%&_ df !# nfv !! xhf/ %@^ hgf ljBfyL{n] P;=Pn=;L=sf] lgoldt k/LIffdf ;fd]n eP .

p Tof] ;+VofdWo] pQm !) jif{df & nfv *% xhf/ (^^ hgf ljBfyL{ pQm k/LIffsf] lgoldttf tkm{af6 cg'QL0f{ eP .

p lat]sf !) jif{sf] cg'QL0f{ k|ltzt k|To]s jif{ ;/sf/L :s"ntkm{ ;/b/ &) k|ltzt /x\of] eg] lghL tkm{af6 k/LIff lbg]x?sf] cg'QL0f{ k|ltzt !( /x]sf] 5 .

p @)%^ ;fn gof“ z}lIfs ;q z'? ePsf] x'"bf lgoldt ldlteGbf $ dlxgf a9L k7gkf7gsf] ;do pknAw lyof] . Tof] jif{ ;/sf/L :s"naf6 ! nfv *$ xhf/ #@& hgf ljBfy{L{n] P;=Pn=;L=lbPsfdf ! nfv & xhf/ $&) hgf ljBfyL{ cg'QL0f{ eP .

p oxL jif{ lghL tkm{af6 @! xhf/ @!@ hgfn] P;=Pn=;L= lbPsf]df #)(! hgf cg'QL0f{ /x] .

p of] jif{ lgoldt tkm{ hDdf @ nfv % xhf/ %#( hgfn] P;=Pn=;L= kl/Iff lbPsf lyP .

p ;/sf/n] lzIff If]qdf k|ltjif{ s"n ah]6sf] !$ k|ltzt nufgL ug]{ u/]sf] 5 . rfn" cfly{s jif{ lzIffdf !$ c/a & s/f]8 @* nfv ?k}of“ 5'6\ofPsf] 5 . of] /sdsf] 7"nf] c+z ;/sf/L :s"nsf] k7gkf7gdf nfUg] u5{ .

;ft k|Zgsf] Ps} pQ/

oL tYof+skl5 s]xL k|Zgx? cfkm} plAhG5g\ . gd"gfsf nflu k|:t't ul/Psf lgDg k|Zgsf pQ/ vf]hf}+ .

k|Zg g+= !M s'g} klg :s"ndf k9fpg] dfG5] sf] x'g\ <

k|Zg g+= @M s'g} klg :s"nsf ljBfyL{sf nflu k|Zgkq agfpg] dfG5] sf] x'g\ <

k|Zg g++= #M s'g} klg ljBfnodf ljBfyL{sf k/LIff lng] dfG5] sf] x'g\ <

k|Zg g++ $M s'g} klg ljBfnosf ljBfyL{n] lbPsf k/LIffsf pQ/ k'l:tsf– skL hf“Rg] dfG5] sf] x'g\ <

k|Zg g+= %M s'g} klg Pp6f ljBfyL{ ;a} sIffdf kf; x'"b} uof] eg] Ps sIffdf k|j]z u/]kl5 P;=Pn=;L=lbg] tx;Dd k'Ug slt jif{ nfUb5 <

k|Zg g+= ^M :s"ndf k|j]z u/]kl5 P;=Pn=;L=lbg] lbg;Dd s'g} klg Pp6f ljBfyL{ s;sf] dftxtdf lgb]{lzt / lgolGqt x'G5 <

k|Zg g+= &M s'g} klg :s"nsf] b}lgs k7gkf7gsf] Joj:yfkg / k|zf;g;d]t s;af6 rnfOPsf] x'G5 <

oL k|Zgx? s;}k|lt cfu|xjz pAHofOPsf xf]Ogg\ . & j6f k|Zgsf] pQ/ Pp6} 5 . tLg sIffsf] Pp6f afns cfo'if / ^ sIffsL Pp6L aflnsf lglstfnfO{ ;f]lwbf ltgaf6 Pp6} pQ/ cfof]– lzIfs . ;ft k|Zgsf] of] Pp6} pQ/ ;xL xf]Og eGg] nfu]df pQ/df b]vfOg' ePsf cfb/0fLo lzIfs dxfg'efj;+u Pp6f s] cg'/f]w u/f}+ eg] pxf“x? cfkm+}n] oxL sIffsf s'g} klg ljBfyL{;+u cfkm\g} sIff sf]7fsf] ANofsaf]8{df k|Zg n]lvof];\ / To;sf] pQ/ ToxL ANofsaf]8{sf] tn n]Vg nufOof];\ . km/s pQ/ cfP5 eg] ToxL km/s pQ/nfO{ oL k|Zgsf ;xL pQ/ dflgg] s'/f lzIfs ju{;+u ;gd| cg'/f]w 5 . t/ clxn];Dd b]lvP cg';f/ klxnf] pQ/ g} ;xL xf] . oxL+af6 csf]{ k|Zg p7\5 To;f] eP o;sf] hjfkmb]xL sf] xf] t < >L % sf] ;/sf/sf sd{rf/L, cleefjs jf :jo+ ljBfyL{ ls lzIfs, hjfkmb]xLsf] a9L efu s;df hfG5 < pQ/ vf]Hg] a]nf ePg < ;w}+ oL k|Zg lg?Ql/t g} /lx/xg x'G5 <

lzIffdf km]l/ ;+s6

b]zsf] ;du| lzIff If]q km]l/ Ps k6s cGof}nu|:t x'g k'Ub}5 . 3f]lift sfo{qmdx? atfOP adf]lhd ul/of] eg] s]xL lbgkl5 b]lv g} lzIff If]q clzIffsf] rk]6fdf kg]{ ePsf] 5 . lzIfs / ;/sf/aLr ;dembf/L ePgeg] lzIff If]qn] Pp6f 7"nf] clgi6 Joxf]g'{ kg]{ ;+s]t b]lv;lsPsf] 5 .

P3f/ jif{;Ddsf] lg/Gt/ cWoogkl5 pRr lzIffsf] 9f]sfdf k'u]sf of] b]zsf ljBfyL{x?dWo] ;/b/df k|To]s jif{ Ps nfvsf b/n] ToxL /f]lsg' k/]sf] cj:yf dfly pNn]lvt ;fgf] tYof+sn] klg b]vfp"5 . o:tf] gsfd e}/x"bf klg of] If]qsf s;}n] clnslt;Dd lhDd]jf/L lng' gkl//x]sf] cj:yfsf] cGTo ug]{ p2]Zon] ;/sf/n] xfn} Pp6f lzIff P]g Nofof]– ;ftf} ;+zf]wgsf ?kdf . ;/sf/L ljBfno ;fd'bflos cyf{t\ :yfgLo txsf, h;n] cfkm\gf ;Gtfg k9fpg] x'g\ ltgsf] ;xeflutfdf rNg' kg]{ / h;n] k|fWofkg k]zf /f]h]sf 5g\ ltgsf] hjfkmb]xL ltgLx?k|lt g} x'g'kg]{, k|fWofkg k]zfdf nfu]sf dfq xf]Og lzIff ;DaGwL ;Dk"0f{ ;/sf/L ;+oGq klg ltgLx?k|lt g} hjfkmb]xL x'g'kg]{, of] gof“ P]gsf] ;f/–d"n c+z olt g} xf] . lzIff u'0f:t/o'Qm x'g'k5{, ljBfyL{x? ;s];Dd cg'QL0f{ x'g u/fpg x'"b}g . gof“ P]gn] kl/sNkgf u/]sf] kl/0ffd klg olt g} xf] . o;sf nflu s]xL k|lqmofdf ;'wf/ ug}{ kg]{ lyof] . To;f] ubf{ ljBdfg cj:yf– k|fWofkg u5'{ eGg]x?n] k|fWofkg u/] klg x'g] gu/] klg x'g], k|fWofkgsf nflu 5flgPsf] ljifodf bIf eP klg x'g] geP klg x'g], cfkm\gf] of]Uotfsf k|df0fkq ;SsnL eP klg x'g] gSsnL eP klg x'g] tyf ljBfnosf] lg/LIf0f cg'udg ug]{ bfloTjdf /x]sfx?n] To:tf] lg/LIf0f cg'udg u/] klg x'g] gu/] klg x'g] l:yltsf] cGTo gof“ P]gn] Joj:yf u/]sf] k|lqmofsf] k|f/De lyof] . cleefjs g} Tof] :s"nsf] clGtd d"Nof+sg / lgl/If0fstf{ x'g] . P]gdf ul/Psf] Joj:yf cg';f/ lzIffsf] k|d'v / Pp6} dfq ;|f]t lzIfs x'g] x'"bf ltgLx? ;w}+ t/f]tfh / ljifodf bIf g} /xg' k5{ eGg] gof“ Joj:yf u/]sf] 5 . To;df Pp6f bkmf 5 h;n] of] P]g nfu" ePkl5 ;a} lzIfsn] k/LIffsf] Pp6f txaf6 kf/ x'g} k5{ .

of] P]g ;/sf/ cfkm}n+] em'lSsP/ NofPsf] xf]Og . ;DejtM ;+;baf6 kfl/t ePsf ;fj{hlgs ;/f]sf/sf ljifodWo] ljwfosx?sf lghL ;]jf ;'ljwfeGbf afx]s ;j{;Ddt ?kn] kfl/t ePsf] ljw]osdWo] of] Pp6f xf] . ;+;bsf] ;ldltdf ;j{;Ddt p7\of] / kfl/t eof] . To;kl5 b'j} ;bgdf ToxL ?kn] k|:t't / kfl/t x'"b} nfndf]x/sf nflu b/af/ k'Uof] . clxn] of] ljw]osn] P]gsf] ?k kfO;s]sf] 5}g . nfndf]x/ nfUg af“sL 5 . nfndf]x/ gnfuL Tof] ljw]osn] P]gsf] ?k lnb}g . t/ lzIFsx?n] rflx+ o;sf] lj/f]w u/]/ b]zJofkL ;+3if{sf] sfo{qmd 3f]if0ff ul/;s]sf 5g\ . oxLaf6 lzIFsx? cfkm\gf k]zfk|ltsf] clUg k/LIffdf pleg k'u]sf 5g\ .

of] gof“ P]g lzIfsx?sf nflu ltgnfO{ lgoGq0f ug{ dfq cfPsf] rflx+ xf]Og . t/ lzIfsx?sf dfu x]bf{ To:t} b]lvG5 . ;/sf/ eG5– lzIff IF]q 7"nf] eof] ;/sf/L ;+oGqn] ;f]r] cg'?k sfd gu/]sf x'"bf ltgnfO{ ;d]t hjfkmb]xL agfpg of] P]g NofPsf] xf] . ;/sf/L ;+oGqsf sfdsf] b'O{j6f gd'gf x]/f}+ M

lzIff sfof{Gjogsf] cj:yf

lzIffdf sfof{Gjogsf] cj:yf s:tf] 5 eGg] lgMz'Ns kf7\ok':ts ;DaGwL zLif{ssf] jh]6 / tL kf7\ok':tssf] pknlAw ;DaGwsf] Pp6f ljj/0f x]l/of] eg] klg ;du| j:t'l:ylt b]lvg] 5 . o;nfO{ lgsfosf] lgot eGg] ls b]zsf] jf ;du| lzIff If]qsf] lgolt eGg], Tof] rflx+ cfkm}+ 5'6\ofcf}+ . of] ljj/0f dxfn]vf k/LIfssf] k|ltj]bg @)%& sf] efu ! k[i7 #(* df pNn]v ePsf] xf] . ælgMz'Ns kf7\ok':tssf nflu ?= !@ s/f]8 ljlgof]hg ePsf]df /fli6«o of]hgf cfof]uaf6 ( s/f]8 ^) nfv ?k}of“ vr{ ug]{ u/L sfo{qmd ;+zf]wg ul/of] / dGqfnon] /f]Ssf /fv]sf] ?= @ s/f]8 $) nfvdWo] ! s/f]8 $* nfv kf7\oqmd ljsf; s]Gb|nfO{ yk lgsf;fsf] clVtof/L lbOof] . af“sL /sddWo] cfbz{ dfWolds ljBfno lj/f6gu/sf] ejg lgdf{0f ug{ !% nfv, u08sL cfjf;Lo dfWolds ljBfnonfO{ lgMz'Ns kf7\ok':tssf nflu % nfv aL=kL= ;+:s[t ljBfkL7sf] hUuf vl/b ug{ % nfv / ljZjljBfno cg'bfg cfof]u nufot ljleGg & kl/ifb\nfO{ #! nfv %) xhf/ dGqfnoaf6 lgsf;f lbOof] . af“sL ?= #& nfv vr{ ePg .Æ

æklxnf] r/0fsf] lgMz'Ns kf7\ok':ts ljt/0f sfo{ c;f/ ! b]lv ;fpgsf] bf];|f] xKtfleq ;DkGg ug]{ / bf];|f] r/0fsf] ljt/0f sfo{ sflt{s !% b]lv d;fGt;Dddf ;DkGg ul/;Sg] u/L kf7\oqmd ljsf; s]Gb| / hgs lzIff ;fdu|L s]Gb|aLr ;+emf}tf ePsf]df z}lIfs ;q ;fpg ! b]lv z'? x'g] / z}lIfs ;qsf] z'?d} kf7\ok':ts pknAw x'g'kg]{df z}lIfs ;q z'? ePsf] $ dlxgfkl5 dfq kf7\ok':ts pknAw u/fpg] u/L ;+emf}tf ePsf] 5 . /fli6«o of]hgf cfof]uaf6 sfo{qmd ;+zf]wg u/]sf] sf/0fn] o:tf] l:ylt cfPsf] xf] .Æ To:t} dxfn]vfsf] k|ltj]bg @)%* df kf7\ok':ts ljt/0f af/] o;f] elgPsf] 5– æz}lIfs ;q @)%^ ;fpg ! b]lv z'? x'g] ePsf] / z}lIfs ;q z'? x'g' k"j{ g} kf7\o;fdu|Lx? ljBfnodf k'¥ofO{ ;Sg' kg]{df @)%& c;f/ d;fGt;Dddf klg sIff !, @, # sf !& lsl;dsf *) xhf/ yfg kf7\o ;fdu|Lx? ljt/0f ge} kf7\oqmd ljsf; s]Gb|df g} df}hfb /x]sf] 5 .Æ

kf7\ok':ts pknAwtf lzIffsf nflu Go"gtd\ / cfwf/e"t s'/fsf] sfof{Gjog tx o:tf] b]lvof] eg] cGo s'/fsf] xljut s:tf] xf]nf < gjf}+ k~rjifL{o of]hgfsf] to tyf sfo{gLltdf kf7\ok':ts pknAwtfsf ;Gbe{df o;f] elgPsf] 5M ælgMz'Ns kf7\ok':ts ljt/0f k|0ffnLnfO{ ;'ud / k|efjsf/L agfOg]5 .Æ dfly pNn]v ePsf] ljj/0f gjf}+ of]hgfsfnsf] t];|f] / rf}yf] jif{sf] xf] .

of]hgf cfof]usf cf“vfdf lzIff

/fli6«o of]hgf cfof]un] lzIff ;DaGwL ljBdfg cj:yfsf] d"Nof+sg o:tf zAbx?df u/]sf] 5 . of] lrq gjf}+ of]hgfsf] dWofjlw d"Nof+sg k'l:tsfsf] k[i7;+Vof !$) af6 zAbzM ptfl/Psf] xf] . ljj/0fsf] of] c+z lgDg dfWolds, dfWolds / pRr dfWolds lzIff zLif{s cGt/utsf] dfq xf] . k"j{ k|fylds, k|fylds, cgf}krfl/s, pRr lzIff, k|fljlws tyf dlxnf h'g;'s} lzIffsf] xljut o:t} 5 . :yfg cefjn] pbfx/0fsf] nflu Pp6f zLif{ssf] c+zdfq oxf“ pNn]v x'g ;s]sf] 5 .

ædfWolds txdf ;xh} b]lvg] egf{ k|ltztdf nIo cg';f/ pknlAwsf] sdL b]lvG5 . lgDg dfWolds tyf dfWolds lzIffdf tflnd k|fKt lzIfsx? ef}lts tyf z}lIfs ;fdu|L Pj+ :t/Lo Joj:yfkgsf] sdLn] u'0f:t/Lo lzIff k|bfg ug{df sl7gfO{ ePsf] b]lvG5 . ljZjljBfnoaf6 qmlds ?kdf k|jL0ftf k|df0fkq txnfO{ :yfgfGt/0f ub}{ hfg] gLlt k|efjsf/L ?kdf nfu" ug{ g;s]sf] b]lvG5 . pRr dfWolds ljBfnodf k|efjsf/L ?kdf ;~rfng ug{ ;+:yfut ljsf;, Joj:yfksLo ;+/rgf / lgoldt cg'udg tyf d"Nof+sgsf] sdL b]lvG5 . clwsf+z pRr dfWolds ljBfnosf] ejg 5}g . k7g kf7gsf nflu kof{Kt ;do Pj+ hgzlQmsf] klg sdL b]lvG5 . kf7\oqmd cg'?k kf7\ok':tssf] Joj:yf gePsf] b]lvG5 . lghL ljBfnoaf6 p7fOg] z'Ns a9L x'"bf sdhf]/ cfly{s x}l;ot ePsf ljBfyL{n] cWoogsf] cj;/af6 ljd'v /xg' kg]{ ePsf] cflb ;d:of b]lvPsf 5g\ .Æ

/fli6«o of]hgf cfof]usf oL zAb ;xL x'g\ eg], xf]Ogg\ eGg] cfwf/ klg 5}g, To;f] eP lzIffdf gx'g' kg]{ s'/fdWo] x'g af“sL rflx+ s] /x]5g\ t eGg] k|Zgsf] pQ/ cfkm}+ vf]hf}+ . oxf“g]/ klg pxL k|Zg plAhG5– of] cJoj:yfnfO{ slxn];Dd sfod /fVg] <

lgo'lQm ;Gbe{

gof“ P]gdf lzIfs lgo'lQm ;DjGwL gof“ Joj:yf o:tf] 5– æ!! -ª_ cWofkg cg'dlt kq lng'kg]{ M -!_ of] P]g k|f/De ePkl5 cfof]uaf6 cWofkg cg'dltkq glnO{ s;}n] klg lzIfs kbsf] nflu pDd]bjf/ x'g kfpg] 5}g . -@_ cfof]un] cWofkg cg'dltkq lbg] k|of]hgsf] nflu ;fj{hlgs ?kdf ;"rgf k|sfzg u/L tf]lsP adf]lhd k/LIff ;~rfng ug{ ;Sg]5 . -#_ pkbkmf -@_ adf]lhdsf] k/LIffdf ;kmn ePsf pDd]bjf/nfO{ cfof]un] cWofkg cg'dltkq lbg]5 . -$_ of] P]g k|f/De x'"bfsf jvt ljBfnodf sfo{/t lzIfsnfO{ cfof]un] of] P]g k|f/De ePsf] ldltn] ^ dlxgfleq c:yfoL cWofkg cg'dltkq lbg]5 . -%_ pkbkmf -$_ adf]lhd c:yfoL cWofkg cg'dltkq kfPsf lzIfsn] kf“r jif{leq cfof]uaf6 :yfoL cWofkg cg'dltkq lng'kg]{5 . -^_ pkbkmf -%_ adf]lhdsf] Dofbleq :yfoL cWofkg cg'dltkq lng g;s]df c:yfoL lzIFsx? :jtM cjsfz x'g]5g\ / :yfoL lzIFsnfO{ tf]lsP adf]lhd cjsfz lbOg]5 . -&_ cWofkg cg'dltkq ;DaGwL cGo Joj:yf tf]lsP adf]lhd x'g]5 .Æ

k|]li6hdf k'gM hf“r

lzIfs / ;/sf/aLr le8Gtsf] ;"q klg oxL xf] . lzIfsx? eG5g\– :yfoL eP/ b;f}+, kGw|cf}+ jif{ lzIfs ePsfx?nfO{ k'gM k/LIff lng] s'/f lzIfsx?sf] ckdfg xf] . :yfoL k|df0fkq vf];]/ ;/sf/n] ;a}nfO{ c:yfoL agfof] . ;/sf/ eG5– lgod cfpg af“sL 5 / k|:tfljt P]gdf æcWofkg cg'dltkq ;DaGwL cGo Joj:yf tf]lsP adf]lhd x'g]5Æ eGg] k|fjwfg /x]sf] / ToxL k|fjwfgaf6 c:yfoL / :yfoLx?sf nflu cg'dlt lb+bf ltgsf] :t/ 5'6\ofOg] 5 . P]gdf nfndf]x/ gnflu;s]sf] x'gfn] lgod agfpg af“sL /x]sf] xf] . ;+3if{ gu/L xs sfod x'g] gu/]sf] ljutsf ljleGg cg'ejn] lzIfsx?n] ;/sf/sf] cfZjf;gnfO{ dfGg ;s]sf b]lvPgg\ . …k'gM k/LIffÚ pgLx?sf] k|]li6h aGof] . cfkm\gf] ljifodf kf]Vt /x]sf] hgfpg] cj;/ s;/L k|]li6hsf] ljifo aG5 < ;/sf/ / lzIff aflx/sf JolQmx? eg] clxn] o:tf] k|Zg ug{ yfn]sf 5g\ . lzIfs k]zf Pp6f k|fljlws ljifo klg xf] . hf];'s} klg gful/sn] rfx]/ dfq :s"ndf k9fpg kfp"b}gg\ . Pp6f lzIfsn] cfkm\gf] ljifodf ljBfyL{sf lrQ a'emfpg] u/L gk9fPdf tL ljBfyL{n] ;fdfGo lj/f]w ubf{ dfq} klg lzIfs ls ljifoj:t'sf] kf]Vt x'g'kg]{ ls 7fp" 5f]8\g' kg]{ cj:yf k|To]s lbg / k|To]s sIffdf plAhg] u/]sf] ;Gbe{df /fHon] g} a]nf a]nfdf lzIFssf] ljifout bIftf hf“Rg vf]Hof] eg] Tof] 7Ls a]7Ls s] xf] pQ/ cfkm+} vf]hf}+ . lzIF0f k]zfdf hlt jif{ latfP klg Pp6f lzIfsn] k9fpg] ljifo ToxL xf] h'g cfkm}+n] 5fg]sf x'G5g\ . g]kfnL ljifo k9fO/x]sf lzIfsnfO{ c+u|]hL ljifosf] k/LIff lnOof] eg] ;DejtM /fHon] tL JolQm dfly cGofo u/]s} 7x5{ . cg'dfg u/f}+ lzIfsx?sf] ljifout bIftf hf“Rg] k/LIff To:t} xf]nf t < xf] cfkm"n] k9fpg] ljifo g} lal;{;s]sf /x]5g\ eg] rflx+ h] klg x'g ;Qm5 . t/ To:tf lzIFsaf6 k|fKt x'g] lzIffn] Tof] ljBfyL{sf] cj:yf s:tf] xf]nf < oL k|Zgn] pQ/ kfpg af“sL 5 . t/ kl/0ffd rflx+ dfly lbPsf] tYof+s cfkm}+n] b]vfO;s]sf] 5 . lzIfsdWo] w]/}h;f] pT;flxt klg gb]lvPsf xf]Ogg\ . pgLx? eG5g\– of] s'g} lal;{;lsPsf] P;=Pn=;L= k/LIff h:tf] xf]Og . k|To]s lbg / lbgsf] rf/–kf“r k6s;Dd k9fO/lxPsf] ljifodf hf“r lbP/ bIftfsf] k|df0fkq lng kfpg' cfkm\g} nflu klg g/fd|f] s'/f xf]Og .

lzIfssf dfudf hgtfsf] 7fp"

b]zdf lzIfsx?sf] xs lxtsf nflu n8\g] b'O{ j6f ;+:yf g]kfn lzIfs ;+3 / g]kfn /fli6«o lzIfs ;+u7gn] !) / ( ;"qdf dfu k]z u/]sf 5g\ . b'O{ j6} ;+u7gsf df+u ;f/ c+zdf Ps}5g\–

l laBfno txsf] lzIff k"0f{?kn] lgMz'Ns / cfwf/e"t lzIff clgjfo{ ;d]t ul/of];\ . l ljlw;Ddt 9+un] ;]jf k|j]z u/]sf lzIfsx?nfO{ :jtM :yfoL lzIf0f cg'dlt kq k|bfg ul/of];\ . l c:yfoL lzIFsx?nfO{ t'?Gt} :yfoL ul/of];\ . l ljBfnodf sd{rf/Lsf] Joj:yfsf ;fy} cg'dlt k|fKt ljBfnox?nfO{ b/jGbL ;lxt :jLs[t ul/of];\ . l lzIfsx?sf ;]jf zt{ ;'ljwfx?sf] k"0f{ ;'lglZrttf ul/of];\ . l z}lIfs k|df0fkq 5fgjLg ug]{ sfo{ j}1flgs, kf/bzL{ / lgikIf xf];\ . l gSsnL k|df0fkqsf cfwf/df lgo'lQm ug]{, u/fpg] JolQmnfO{ sf/jfxL xf];\ . l lghL ljBfnosf lzIfsx?nfO{ ;d]t ;fj{hlgs ljBfnosf lzIfs ;/x ;]jf ;'ljwf k|bfg ul/of];\ / lghL ljBfnox?nfO{ ;]jfd'vL agfp"b} qmdzM ;fj{hlgs ljBfnodf kl/0ft ul/of];\ . l k|ltzf]wk"0f{ sfo{jfxL g;RofOPsf] sf/0f dsf{df k/]sf k'gj{xfnL, ;]jf u0fgf nufotsf ;d:ofx? ;dfj]z ePsf ljutsf % ;"lqo dfu k"/f ul/of];\ .

k|:t't oL dfux?df dfly pNn]v ePsf] tYof+s cg';f/ jif{df ! nfv ljBfyL{ h;n] !@ jif{sf] nufgL 8'afOPsf] 5 ltgsf k|lt hjfkmb]xLsf] vf]hL sxf“g]/ s'g a'"bfdf k|ltljlDjt ePsf] 5 eGg] cfkm}+ vf]hf}+ . slDtdf of] k+lQmsf/n] rflx+ To:tf] kfPg . o;f] elg+bf cfb/0fLo lzIfs ju{k|lt cf/f]k nufOPsf] g7flgof];\ . lgMz'Ns / cfwf/e"t lzIff eGg] zAb dfukqsf] klxnf] a'"bfdf k/]sf] 5 . oxf“g]/ ;j{;fwf/0f hf] lzIff rfxG5g\ ltgsf rf;f] k|ltljlDjt ePsf] 5 elgPnf . t/ k|To]s jif{ &)–*) k|ltztsf b/n] ljBfyL{ km]n e}/x]sf] cj:yf ;j{;fwf/0fsf nflu b'Mvb\ kIf xf] ls z'Nssf] Joj:yf x'g' a9L b'Mvsf] ljifo xf] < pQ/ cfkm}+ vf]hf} . ;/sf/n] clxn];Dd lbO/lxPsf] cg'bfg s6f}tL gx'g] s'/f Uof/]G6L u/]sf] 5 . k|:tfljt P]gsf] !!& df elgPsf] 5– æ>L % sf] ;/sf/n] of] P]g k|f/De x'"bfsf avt ;fd'bflos ljBfnonfO{ lb+b} cfPsf] cg'bfg s6f}tL ug]{ 5}g .Æ lgMz'Ns x'"bf lbO/lxPsf] cg'bfg oyfjt /x]sf cj:yfdf Pp6f ljBfyL{n] ca z'Ns nufp"bf yk slt Jooef/ Joxf]g'{knf{ eGg] cfkm}+ k|i6 5 . o; afx]s oxf“ k|:t't gf} j6f dfux?df lzIfssf ;]jf ;'ljwf / xslxt afx]s cGo s'/f kfOG5 ls vf]hf}+ . of] k+lQmsf/n] rflx+ e]6]g . slDtdf klg ;/sf/n] oL s'/f ul/lbP k|To]s jif{ lzIff If]qsf] k|j]z åf/df k'u]/ ?b} ?b} kls{g' kg]{ cj:yfsf] cGTo ug]{ k|of; u5f}+ egL s'g} ;+3, ;+u7gn] Ps zAbsf] cfkm\gf] k]zfk|ltsf] k|lta4tf / bfloTjaf]wsf] cg'e"lt x'g] s'/f pNn]v ePsf] eP lzIfsx?sf] of] 3f]lift / clglZrt sflng cfGbf]ngdf Pp6f ljBfyL{n] s]xL c+z;Ddsf] /fxt kfpYof] ls < t/ Tof] k|ltj4tf hfx]/ ePg . To;f] eP b]zsf ;du| cleefjs / ljBfyL{sf nflu 3f]lift e};s]sf] lzIFs cfGbf]ng ltgsf eP /x]sf cfzf / sNkgf dfly kfgL vGofpg] vfnsf] ePg < pQ/ cfkm+} lbgf];\ . lsgeg] wgf{, x8\tfn, sfnf]k§Lh:tf k7gkf7g sfo{df afwf k'¥ofpg] sfo{qmd lzIFsaf6 g} 3f]lift e};s]sf 5g\ . tL sfo{qmd k'; ^ ut] ;Ddsf nflu to e};s]sf] 5}g .

lzIfs 5gf}6sf s]xL gd"gf

clxn] :yfoL lzIfsx?nfO{ k'gM k/LIff lng] k|;+u p7]sf] 5 / Ps k6s k/LIff pQL0f{ e} :yfoL lgo'lQm kfPsf lzIfsx?sf nflu of] ckdfghgs sfo{ xf] egL lzIfsx?n] ljBfno x8\tfn nufotsf ;+3if{sf b'O{ dlxg] sfo{qmd 3f]if0ff u/]sf 5g\ . of] ;Gbe{df lzIfsx?sf] lgo'lQm s;/L x'"bf]/x]5 s}nfnL lhNnfsf @% hgf cg'QL0f{ lzIfsnfO{ pQL0f{ u/fOPsf] Pp6f gd"gf x]/f}+ . of] lhNnfn] &% hgf lzIfs :yfoL lgo'lQm ug{ lj1fkg u¥of] / ;f] jdf]lhd @ xhf/eGbf a9Ln] k/LIff lbP . To;dWo] rflxP hlt 5flgof] . klxnf] k6s 5flgbf cfkm\gf dfG5] sf]xL k/]g5g\ . @% hgf dfG5] 5'6]5g\ . ltgnfO{ s;/L pQL0f{ u/fpg] < o;sf nflu pQm 5gf}6 sld6Lsf] Pp6f a}7s g} a;]5 / w]/} pkfodf 5nkmn ePkl5 Pp6f ;/n pkfo /f]lhP5–pQL0f{ ePsf &%dWo] h;n] hlt gDa/ k|fKt u/] To;df cg'QL0f{ ePsfx? pQL0f{ x'g rflxg] hlt gDa/ yKg] . o;/L ul/Psf] lzIfs 5gf}6nfO{ s] eGg] xf] cfkm+} cg'dfg u/f}+ / To;sf] ljj/0f x]/f}+ .

k|flj

qm=;+= /f]ng+= sf]8 g+= sf]8 g+= gfd, y/ j:t'ut ljifout

a:t'ut ljifout

k"j{ yk hDdf k"j{ yk hDdf

g+= g+= g+= g+= g+= g+=

!= ()@ !&& G#%^ ul0ftf s'= rf}w/L $ # & !! !* @(

@= (&* G@(# G$!# nIdLs'df/L ad !$ !) @$

#= !$@ G%#& G*#* x]d/fh ltldlN;gf @! % @^

$= !#^ G%%* G*## ;'/]Gb|k|;fb s':dL ^ % !!

%= &@( G%*$ G@^( x]d/fh hf]zL ( # !@ ( @) @(

^= @)^ G^!! G(*$ ljhonIdL hf]zL -ld>f_ @) * @*

&= G^@* G(($ 6]s a= jL=s]= ( !* @&

*= @%) G^%$ G!)!) kfj{tL hf]zL ljgf8L @! ^ @&

(= @^) G^^# G!)!( ;Ltf/fd cj:yL @! @ @#

!)= $@@ G(!! G$^$ kljqf ;'gf/ & @ ( ^ @) @^

!!= G(@* G%^) ;Ltf hf]zL !@ !@ @$

!@= #(* G!)() G&@@ df]xgk|;fb ltjf/L !) $ !$

dflj÷lgdflj

!= #^% lgdflj N2-46 piff zdf{ c+u|]hL ( @ !!

@= *$ lgdflj M2-14 b]j/fh sf]O/fnf c+u|]hL !) @ !@

M3-83 lzIff !# # !^

#= # lgdflj M23 t]hk|sfz hf]zL c+u|]hL !@ % !&

Med 79 lzIff (=% $=% !$

$= ^^ dflj LMath 08 k|tfkl;+x ;fpb ul0ft !^ $ @)

%= $* lgdflj LS2-09 s[i0faxfb'/ rGb lj1fg @! ! @@

^= @& dflj KN-03 xl/bQ e§ g]kfnL !^ !$ #)

&= !# dflj KVOCaC-07 dgf]h hf]zL n]vf !$ # !&

*= % lgdflj KEK-24 nIdLeQm hf]zL lzIff !@ @ !$

(= !$@ dflj KED-104 ;'>L u+uf af]x/f lzIff ^=% #=% !)

!)= *( lgdflj KZED-214 d}gfs'df/L hf]zL lzIff !! % !^

!!= %! dflj Ached-24 gy'gL zfx lzIff & ! *

!@= !* dflj Ached-59 l8NnL/d0f /]UdL lzIff ( ! !)

!#= #! dflj ded-446 ;'gnfn yfkf lzIff & ! *

Dotobj-44 ;fdfGo 1fg !)

s]/d]6 u/L c+s !) agfOPsf], k"j{ c+s olsg gePsf] .

gof“ P]gdf b08sf] k|fjwfg

lzIff P]g ;ftf}+ ;+zf]wgn] of] k6s lzIFf ;DaGwL gof“ b08sf] k|fjwfg u/]sf] 5 . To; cg''?k lgDg s'/f ug]{ u/fpg] lzIff ;DaGwL If]qsf JolQmx?nfO{ Ps nfv;Dd hl/jfgf ^ dlxgf s}b jf b'j} ;hfo x'g] Joj:yf 5 .

s= k|Zgkq ;DaGwL sfd ug]{ h'g;'s} tx / bfloTjdf /x]sf JolQm x'g ltgn] k|Zgkqsf] uf]klgotf e+u u/]df .

v= pQ/ k'l:tsf k/LIf0f ubf{ nfk/jfxL jf u}/ lhDd]jf/Lk"0f{ sfo{ u/]df .

u= k/LIff s]Gb|df ;DalGwt kbflwsf/Lsf] :jLs[lt j]u/ k|j]z ug{ k|oTg u/]df jf k|j]z u/]df jf k/LIff s]Gb| lgoGq0fdf lnO cdof{lbt sfo{ u/]df .

3= k/LIffkmn k|sfzgdf clgoldttf u/]df .

ª= cGo JolQmsf] tkm{af6 cs}{ JolQmn] k/LIff lbPdf .

r= k/LIffsf] dof{bf e+u u/]df .

kb vf]l;g] k|fjwfg

cab]lv s'g} klg lzIfs lgDg s'/f u/] kbaf6 x6fOg]5 . o; cl3 o:tf sfd ubf{ dfkmL lbg], cfOGbf o;f] gug]{ egL ;fdfGo r]tfjgL lbg];Ddsf s'/f dfq x'Gy] .

s= lzIfsn] s'g} klg /fhgLlts kbsf] nflu x'g] lgjf{rgdf efu lnPdf, /fhgLlts bnsf] s'g} klg kbdf /xL sfd ug{ jf To:tf] bnsf] tkm{af6 k|ltlglwTj u/]df .

v= ljgf ;"rgf nuftf/ !% lbgeGbf a9L ;do ljBfnodf cg'kl:yt /x]df .

u= ljBfnodf dfbs kbfy{ ;]jg u/L cfPsf] s'/f k|dfl0ft ePdf .

3= g}lts ktgb]lvg] s'g} kmf}hbf/L cleof]udf cbfntaf6 ;hfo kfPdf .


cGt/+u

e/t sf]O/fnf

8f=bL3{l;+x ad

hGdM !% cu:6 !(%@ hd/;NnL, 8f]6L . lzIffM aL=P:;L u/]kl5 5fqj[lQdf ;f]leot ;+3
-d:sf]_af6 Pd=jL=jL=P;=, Pd=8L=, 5ftL ;DaGwL /f]udf kf]i6 u|ofh'P6, a|f]Gsf]nf]hL -:jf; gnL ;DaGwL_ df Pd=8L= -g]kfns} klxnf] ljz]if1_ . kL=Pr=8L= cw'/f] . lhDd]bf/Lx?M 5ftL /f]u ;DaGwL c:ktfnx?df @)#% ;fnb]lv ;+nUg x'"b} /fli6«o Ifo/f]u lgoGq0f sfo{qmd tyf /fli6«o Ifo/f]u s]Gb|sf] lgb]{zs . ;fs{ Ifo/f]u s]Gb|sf] cWoIf . ;flxTodf cle?lr . uLtsf/ .

H 8fS6/ aGg] ;f]r s;/L agfpg' eof] <

– ;fg}b]lv dnfO{ d]/f] ufp" 3/df dflg;? cf/fd–la/fd ePsf] b]Vbf of] /f]u;+u ;DalGwt s'/fx? hfGg kfP x'GYof] eGg] dgdf nflu/xg] x'"bf lrlsT;f If]qsf] cWoog ug]{ OR5f lyof] . csf]{ s'/f d]/f] d'df v'§f kfSg] /f]un] kLl8t x'g'x'GYof] . 8fS6/x?n] v'§} sf6\g' k5{ ls eGg] s'/f u/]sf] ;'g]sf] lyP" . Tof] cj:yf b]Vbf o:tf 3fp lgsf] kfg]{ s'/fx? l;Sg hfGg kfP ufp"sf ;a}nfO{ pkrf/ ;]jf k'¥ofpg ;Sy]+ ls eGg] nfu]/ klg d lrlsT;f IF]qdf nfUg] lgZrodf k'u]sf] x'" .

H clxn];Ddsf] hLjgdf s/La slt hgfnfO{ pkrf/ ug'{ eof] xf]nf <

– d}n] lSnlgsdf dfq} clxn];Dd s/La ;jfb]lv 8]9 nfv;DdnfO{ pkrf/ ;]jf k'¥ofP" x'"nf . t/ ;/sf/L ;]jfdf ;d]t u/]/ x]g]{ xf] eg] tLg nfv hlt JolQmnfO{ pkrf/ ul/;s]+ h:tf] nfu]sf] 5 .

H s'g k|sf/sf /f]uLx?k|lt a9L ;xfg'e"lt /fVg] ug'{x'G5 <

– u/La /f]uLx?, hf] bjfO{ lsGg ;Sb}gg\, pgLx?nfO{ lkm; lng' ;§f cfkm};+u ePsf] bjfO{ ;d]t lbg] u/]sf] 5' . lkm; ltg{ Ps, b'O{ ?k}of“ u/]/ uGg yfn] eg] klg pgLx?;+u k};fsf] cefj /x]5 eGg] 7fg]/ ækb}{g, Tof] k};fn] bjfO{ lsg]/ nUg'Æ eGg] u/]sf] 5' . o; afx]s ;flxTosf/–;+uLtsf/ hf] dsxf“ pkrf/sf nflu cfpg' x'G5, pxf“x?sf] ;Ddfgfy{ klg lgMz'Ns pkrf/ ;]jf k'¥ofpg] u/]sf] 5' . kqsf/ ju{;+u klg z'Ns lnGg .

H ;flxTosf/, ;+uLtsf/ kqsf/k|lt To; k|sf/sf] ;xfg'e"lt /fVg' kg]{ sf/0f <

– o;/L ;xfg'e"lt /fVg' kg]{ sf/0fdf Ps t d}n] u/Ljsf] kL8f b]v]sf] dfq geO{ ef]u]sf] klg 5' . cfkm\g} af/]df eGg] xf] eg] d sf7df8f}+df a:bf cfkm}+ h] ug'{ kg]{ xf] Tof] klg ul/of] / slt lbg t ef]s} klg al;of] . oBlk d]/f] 3/sf] jftfj/0fn] Tolt ul//fVg' kg]{ h?/t t lyPg . t/ klg ufp" 3/df u/LaLsf] df/ / kL8f b]Vbf d]/f] cfTdf r}+ pgLx?;+u} 6f“l;P/ cfof] . csf]{ s'/f ;flxTosf/, ;+uLtsf/ eg]sf t /fi6« / ;dfhsf lglw x'g\ . pgLx? eg]sf eujfgsf ljz]if ;[li6 x'g\ . h;/L Do'lhodnfO{ ;'/lIft /fV5f}+, To;}u/L pgLx?nfO{ ;+/If0f u/]/ /fVg'k5{ eGg] d]/f] dfGotf 5 . d klg :s"n hLjgb]lv g} snd rnfp"y] . Pp6f klqsfsf] ;Dkfbg klg u/]+ . uLt, ehg, syf n]Vy]+ . gf6sdf efu lnGy]+ . ljb]zdf uP/ klg gf6s k|bz{g ul/of] . ;flxTosf/ / snfsf/x?n] xfd|f] b]zsf] ;Gbe{df kfpg' kg]{ s'/fx? kfpg ;s]sf 5}gg\ .

H hLjg / d[To'nfO{ Pp6f lrlsT;ssf] x}l;otn] s;/L x]g'{ ePsf] 5 <

– d[To' / hLjg eg]sf] s] x'"bf]/x]5 eGg] s'/f of] k]zfn] o;sf] dd{ a'em\g ;lsbf]/x]5 . To;}n] klg dnfO{ ehg n]Vg] k|]/0ff ldNof] . oxL k]zfaf6} d]/f syf, sljtf, uLt ehgx?df d}n] lhGbuLsf] ;f/h:tf] ljifo kfP/ g} ToxL ljifodf a9L n]Vg] u/]sf] x'" .

H tkfO{+n] of] k]zfdf ;+nUg eP/ cGt/f{li6«o :t/sf] k'/:sf/ k|fKt ubf{ s:tf] dx;'; ePsf] lyof] .

– d}n] h'g a]nfdf cGt/f{li6«o :t/sf k'/:sf/x? -8f= sfn{ l:6anf] cGt/f{li6«o hg:jf:Yo k'/:sf/, cGt/f{li6«o uf]N8 :6f/ k'/:sf/, Dofg ckm b Po/ !((( k'/:sf/ h:tf cGt/f{li6«o tyf uf}/j nufotsf /fli6«o k'/:sf/_ k|fKt ubf{ d}n] 5ftL km'nfP/ cGt/f{li6«o hutnfO{ jrg lbPsf] lyP"– 8f=ad of] k|tL1f u5{ ls cfkm\gf] lhGbuL cfkm\gf] /fi6« nufP/ cGt/f{li6«o hutsf nflu 6L=jL= /f]usf] pkrf/ ug{ s} nflu af“Rg]5 / d}n] oxL /f]u ;DaGwL /f]uLsf] pkrf/ ubf{ ub}{ dg{ kfp" d]/f] oxL clGtd OR5f 5 .Ú To;sf/0f klg d]/f] k|lta4tf s] 5 eg] d ha;Dd /xG5' . d]/f] of] ;+;f/el/df d]/f] cfTdf ;w}+e/L of] /f]u;+u n8\g dfq xf]Og, /f]u nflu;s]sfx?nfO{ klg ;dfhdf s;/L k|lt:yfkgf ug]{ eg]/ /f]uLx?sf] ;+:yf vf]Ng] ljrf/ 5 . csf]{ s'/f d}n] rfx] c;+Vo dfqfdf kfPsf /fli6«o k'/:sf/ x'g\ jf cGt/f{li6׫o k'/:sf/ x'g\– tL k'/:sf/ d dfkm{t\ oxL /fi6«n] kfPsf] xf] eGg] dx;'; u/]sf] 5' .

H uLt–ehg slxn] / s;/L n]Vg'x'G5 <

– hltv]/ d df]6/;fOsndf r9]/ lx+8\y], Toltv]/sf] dgdf !÷@ j6f uLt /rgf tof/L x'GYof] . tTsfn df]6/;fOsn /f]sL sfutdf ptfy]{+ . hlt a9L ;do /f]uLnfO{ x]g{ eg]/ df]6/;fOsndf x'Gy] Tolt g} a9L uLt n]Vg ;Sy]+ . clxn] r}+ sfo{Jo:ttfn] ubf{ ;f]Rg] km';{b gkfP klg dgdf r}+ cfO/xG5 . km';{bsf If0f clxn] kfP" eg] d]/f] Wofg Tot}tkm{ hfG5 . klxn] PSn} lyP"– sfdaf6 slxn]sxL+ km';{b x'GYof], t/ clxn] t 6Ld 5, ;fyL efO 5g\– 6Lddf a;]kl5 l/Qmtfsf] cg'ej x'"bf]/x]g5 .

H g]kfn aflx/ tkfO{+n] s'g To:tf] sfd ug'{eof] / cGt//f{li6«o :t/sf k'/:sf/ k|fKt ug'{ eof] <

– g]kfndf !(($ cl3 Ifo/f]u ;DaGwL h'g tYof+s lyof], Tof] ;f/} g} bogLo cj:yfdf lyof] . t/ To;b]lv otf cfP/ ljleGg b[li6sf]0fn] cefj} cefj ePsf] xfd|f] d'n'ssf] kl/l:yltdf cfkm\gf] afnaRrf 3/df la/fdL x'"bf jf cfkm" !)$ l8u|L;Ddsf] Hj/f]n] ;tfObf klg ga;L /fte/ lx+8\g] lbge/ lhNnf lhNnfdf k'u]/ ;Dk"0f{ ;dfhsf] ;+/rgfleq k;]/ 6L=aL= /f]usf af/]df hgr]tgf hufpg] / o; /f]u ;DaGwL eofjx l:yltsf af/]df hfgsf/L u/fpg ;s]+, ;f9] tLg jif{sf] cjlwdf d}n] h] hlt ;xof]u k|fKt ug{ ;s]+, Tof] ct'ngLo lyof] . #) k|ltztaf6 () k|ltzt k'¥ofpg ;Sg' g} d]/f] ;kmntf lyof] . ljZj :jf:Yo ;+u7gh:tf ljb]zL ;+:yfx?n] c/af}+ c/a 8n/ Ifo/f]u lj?4 vr{ u/]/ clk|msL d'n'sx?sf krf;f}+ jif{df klg kfpg g;s]sf] ;kmntf ;f9] tLg jif{df d}n] kfpg ;s] . o;/L ;kmntf kfpgdf ;/sf/sf] bfloTj dfq geO{ d}n} ;dfhnfO{ ;d]6\g ;s]sf] lyP" . d}n] cfkm\gf] b]zdf h] hlt ug{ ;s]sf] lyP", tL ;+:yfsf k|ltlglwx? cfP/ If]q If]qd} uO{ lg/LIf0f ubf{ h'g pknlAw b]v] To;sf] d"Nof+sg:j?k To:tf k'/:sf/af6 k'/:s[t x'g k'u]sf] x'" .

H b]zsf] cj:yfnfO{ s;/L x]l//xg' ePsf] 5 <

– clxn] b]zsf] cj:yf eofjx 5 . s'g} klg If]qdf k|km'Nn eP/ sfd ug]{ jftfj/0f 5}g . s'g} klg ;dodf cfkm" ;'/lIFt 5' eGg] efg x'g ;s]sf] 5}g . o:tf] kl/l:yltdf of] eGbf hl6ntfsf] ;do ca b]zdf slxNo} gcfcf];\ . d]/f] ;a}df cg'/f]w s] 5 eg] h'g;'s} If]qsf s'g} klg JolQm lsg gxf]pg\– ;a}n] g]kfn d]/f] xf]– of] g]kfnsf nflu d}n] s'jf{gL ug{ ;Sg'k5{ eGg] efjgf hfUg} k5{ . ;a} g]kfnL Ps ;"qdf af“lwPdf Tof] sldnfsf] nfOgn] s] ug{ ;s]sf] 5}g, To:t} xfdLn] klg sldnfsf] nfOg em}+ Ps eP s] ug{ g;lsg] /x]5 eg]/ kf7 l;Sg' kg]{ s'/f a'lemlbg' kg]{ d]/f] cfu|x xf] . csf]{ s'/f s;}n] l/;n] lgbf]{if kl/jf/dfly cfqmd0f lsg < xfdLn] Ps csf{k|lt cfkm\g} kl/jf/ ;Dem]/ lsg Jojxf/ gug]{ <


dgsf] uf“7f]

lzlIftx¿nfO{ knfog u/fpg] lzIff gLlt

kml0fGb| s]=;L=

s'g} klg ;Ifd gful/snfO{ cfkm\g} ana'tfdf af“Rgsf nflu u'0f:t/Lo lzIffsf] cfjZostf h?/L x'G5 . gful/snfO{ plrt k|fljlws lzIff lbO{ /fHosf nflu pko'Qm >dzlQmsf] vfrf] k"lt{ ug'{kg]{ bfloTj klg /x]sf] x'G5 . lzIffnfO{ k|df0fkq k|fKt ug]{ p2]Zo dfq /fVg'n] xfd|f] b]zsf] z}lIfs k|0ffnLn] ljsl;t x'g] cj;/ kfPsf] 5}g . x/]s JolQmnfO{ :jfjnDaL aGgsf nflu bIftf / ;Lkd"ns tflnd klg h?/L x'G5 . To;}n] g]kfnsf] z}lIfs If]qdf u'0f:t/Lo kl/jt{g gx'gfn] lzlIft a]/f]huf/ jif]{gL nfvf}+sf] ;+Vofdf ylkb} uPsf] 5 .

xfd|f] b]zsf] clwsf+z hg;+Vof s[lifdf lge{/ 5 . ;fwf/0f lzIffnfO{ k"0f{tf lbOPkl5 To;af6 cfpg] k|ltkmnn] JolQm, ;dfh / /fi6« nfeflGjt x'g ;s]dfq lzlIft gful/s x'G5 . vfnL k|df0fkq k|fKt ub}{df lzlIft gful/ssf] ;d"xdf ulgb}+g . bIftf / ;Lkd"ns Jofj;flos lzIff ljgf s'g} klg d'n'sn] jf /fHon] ljsf;sf] ult km]nf kfg{ ;Sb}g . t;y{ lzIffnfO{ pTkfbgd"ns hLjgf]kof]uL agfpgsf nflu Jofjxfl/s lzIffdf hf]8 lbg' kb{5 . ha;Dd ;/sf/n] cfkm\gf] gLltdf kl/jt{g u/L lzlIft jf cw{–lzlIft gful/snfO{ Jofjxfl/s lzIff k|bfg ug{ ;Sb}g ta;Dd lzlIft a]/f]huf/Lx? al9/xG5g\ . lzlIft a]/f]huf/L o'jf zlQmnfO{ ljb]z hfgaf6 /f]Sg / pgLx?sf] k|ltefsf] sb/ u/L k|fljlws lzIffsf] Joj:yf ug'{ k5{ . xfn}sf lbgdf cd]l/sf hfg tlD;Psf sxflnnfUbf] o'jf ;d"xn] klg o:tf] ;f]Rg afWo t'NofPsf] 5 . k|ltefsf] sb/ gx'"bf g]kfndf o'jfx? a:g rfx"b}gg\ . cd]l/sf hfg Ps nfv tL; xhf/ o'jfx? o; jif{dfq tof/ ePsf 5g\ . s] of] ;fgf] ;d:of xf] <

– dfsfb'd–$, /fd]5fk

hgtfaf6 /}tL agfpg] if8oGq x'"b}5

s]=kL= ;'j]bL

xfd|f] k|hftflGqs ;+ljwfgn] !! jif{ kf/ u/]sf] 5 . of] !! jif{sf] 5f]6f] cjlwd} klg ;+ljwfg lj/f]wL zlQmx? g]kfnL hgtfsf] Tofu / alnbfgaf6 k|fKt gful/s xs ;+/If0f ug{ ag]sf] ;+ljwfg vf];]/ /}lts} bhf{ lbnfpg pBt 5g\ . Pp6} clei6 / uGtJosf nflu km/s df]rf{df cfj4 eO{ ;+ljwfg / sfg"g dfly tLj| k|xf/ ul//x]sf 5g\ .

@)$^ sf] kl/jt{gaf6 cfPsf] ;+ljwfg g} g]kfnsf] k|hftflGqs ;+ljwfg xf] / g]kfnL hgtf ;fj{ef}d ;Qf ;DkGg gful/s klxnf] k6s ag]sf 5g\ . oxL /fli6«o :jfwLgtf / ;fj{ef}ldstf g} x's'dLtGqsf] cGTo ePsf] k|df0f xf] . cfh oxL ;+ljwfgn] k|bfg u/]sf clwsf/ k|of]u u/]/ ;+ul7t x'g], ljrf/ / l;4fGt k|jfx ug]{ / ;+ljwfg lj?4 ul/g] lqmofsnfk ;d]t ;+j}wflgs xs cGtu{t ePsf] eg]/ sfg'gL /fHosf] lvNnL p8fOPsf] 5 .

la8Dagfsf] ljifo t s] 5 eg] cfkm+}n] tof/ u/]sf] ;+ljwfgk|lt cfnf]rgfTds ;dy{g eg]/ ;+ljwfgsf] cfkm\gf] cg's"n JofVof ug]{ / k|lts"n ePdf hnfpg] h:tf ;+ljwfgsf pxL k|fjwfgk|ltsf] bf]xf]/f] dfkb08 agfp"bf ;+ljwfg lj/f]wLnfO{ ;lhnf] ag]sf] x'g ;S5 . ;+ljwfg of b]zsf] d"n sfg"g ;j{sfnLs, ;j{JofkL / ;j{sNof0fsf/L x'G5 . o;leq s'g} klg ;d'bfosf] cnu / ljlzi6 cl:tTj x'"b}g .

cfh g]kfnsf] sfg"gL Joj:yf lg/Lx ag]sf] 5, xfd|f] sfg"gn] lglb{i6 u/]sf gful/s xs dflysf] lgd{d cfqmd0faf6 PsfGt g]kfnL gful/ssf] ;+/If0f ug{ xfd|f zf;sx? b[9 ;+slNkt x'g'k5{ / s'g} klg jxfgfdf g]kfnsf] jt{dfg ;+ljwfg ;a}vfn] cltjfbLx?sf] cfqmd0faf6 hf]ufP/ /fVg'k5{ . kl/jt{gLo k|fjwfgx? ljwflosfaf6 ;+zf]wg x'g s;}n] /f]Sg] 5}g .

– lq=g=kf=–^, bfª

dxfn]vf k/LIfs;+u o;sf] hjfkm 5 <

dxfn]vf k/LIfssf] c7\tL;f}+ k|ltj]bgn] b]zsf] cfly{s sf/f]af/sf] l:ylt lrq0f u/]sf] 5 . tL tYo dfq kof{Kt 5}g . tL tYon] cfly{s l:yltsf] ;fgf] c+zdfq lrq0f u/]sf 5g\ . lsgls tL tYo ;+sng ubf{ ;+sngstf{ k"jf{u|x, nfnrdf km:g] ub{5g\ . To;}n] k|ltj]bgk"0f{ 5}g eGg ;lsG5 . k|ltj]bgsf] ljZj;lgotfdfly cfTd k/LIf0f ug{ s]xL pbfx/0f tn k|:t't u/]sf] 5' .

!= tkfO{+sf] ;xof]uL sd{rf/L ;fwf/0f jh]6 ePsf sfof{nosf] ;+k/LIf0f ug{ uP eg] ;j{k|yd jh]6 /sd ;]jf cGo, sfof{no ;fdfg, c?dfn ;fdfg, b}=e|=d=, ljljw, cGo cg'bfg, OGwg ;jf/L, OGwg cGosf] jh]6 hf]8]/ lx;fa ub{5g\ / xfdLnfO{ xfd|f] efu -d=n]=k=sf] efu_ slt 5 s:n] /fv]sf] 5 ;f]W5g\ / /sd eP ;f]xL adf]lhd / geP cgfjZos av]8f v8f ub{5g\ . ;Dej eP cl86 g} 5f]8\5g\ . /sd ldn] clgoldttf klg 5f]8\5g\ .

@= ljsf; jh]6tkm{ sfo{qmd ah]6sf] sf/f]jf/ lgoldt 5 eg] )=@% k|ltzt xf]Og eg] kl/l:ylt cg';f/ a9L /sddf jfu]{lgË ub{5g\ / /sd glnO{ ;xL ;d]t -xl/of] d;L nufpg] sfd_ ub}{gg\ . sfo{qmdsf] jh]6df ljleGg lsl;dsf s/, kfl/>lds cflb ;d]t ;dfj]z x'G5g\ To;sf] ;d]t sldzg dfUg' s] lgoldt xf] <

ljsf; jh]6 x'g] sfof{nodf gfoj;Ddsf kbflwsf/L k6s–k6s wfO{ sldzgsf] s'/f ub{5g\ . 7"nf k|f]h]S6df t pkdxfn]vf k/LIfs;Dd k'Ub5g\ ;f] s'/f ;'xfp"bf] xf] <

#= oxf“sf sd{rf/L j]?h' gn]Vg, a]?h' sf6\g /sd dfu ub{5g\ < a]?h' gn]Vg klg k};f rflxg] / a]?h' km5\of}{6 ug{ klg /sd lbg' kg]{ oxf“n] k|of]u ug]{ s'g lgoddf 5 :ki6 ug{ lbg ;Sg'x'G5 <

$= n]vfk/LIf0f ;DkGg ePkl5 b'O{ vfn] k|ltj]bg / kmfon tof/ ul/G5 Pp6f s8f / csf]{ s]xL g/d . ;j{k|yd s8f k|ltj]bg clt g} tf]8d/f]8 u/L k|ltj]bg lbOG5 . s] tkfO{+n] cfkm\gf ;xof]uL sd{rf/Ln] tof/ u/]sf gSsnL / ;SsnL kmfOn cWoog ug'{ePsf] 5 <

%= o; c7\tL;f}+ k|ltj]bgdf ;+v'jf;efdf ePsf] cfly{s 3f]6fnf tyf lxgfldgfaf/] u'krfk ldnfO{ s]xL pNn]v gug'{sf] sf/0f s] xf] < s] Tof] 3f]6fnfaf/] dxfn]vf k/LIfssf] ljefunfO{ yfxf gePs} xf] < yfxf 5}g eg] Ps k6s Tof] lhNnfsf] cl86 8f]/ k|d'vnfO{ ;f]Wg' xf];\ .

^= dxfn]vf k/LIfssf] ljefu u}/ lhDd]jf/ tyf k"jf{u|xL ljefu xf] eGg] Joxf]/f tTsfnLg dxfn]vf lgoGqs d's'Gb cof{nn] eGbf cfklQ k|s6 ug{ tkfO{+ tyf tkfO{+sf] ljefunfO{ cGt/cfTdfb]lvg} To; Jojxf/k|lt s'g} kZrftfk 5}g <

&= tkfO{+af6 sldzg lbg]n] lbP eg] vfg]n] vfOlbP x'G5 egL cfkm\gf ;xof]uL sd{rf/LnfO{ lgb]{zg ePsf] s'/f ;a} sd{rf/L alx/f geP ;'g]s} xf]nfg\ . sldzg vfg vf]hL vf]hL lx+8\g], jfu]{lgª ug]{ bf]ifL ls Rofkdf k/]/ sldzg lbg] bf]ifL < oxf“n] km]l/ :ki6 u/L lbg'x'g cg'/f]w 5 .

– Ps /fi6«;]js sd{rf/L

;f+;bx¿n] /fli6«o kf]zfs nufpg' k5{

l8NnL/fd cfrfo{

;f+;bn] ;+;b rn]sf] ;dodf /fli6«o kf]zfs nufpg 7Ls x'G5 ls cfkm"v'zL aflx/L kf]zfs nufpg] rng 7Ls x'G5 eGg] k|;+udf dnfO{ s]xL s'/f n]Vg dg nfu]sf] 5 . cfkm\gf] b]zsf] /fli6«o kf]zfs ;f+;bn] dfq xf]Og x/]s g]kfnL gful/sn] nufpg' k5{ . t/ oxf“ ;+;b rNbfsf] ljifo hf]l8Psf] x'gfn] ;+;b rNbf xf];\ jf cGo a]nfdf xf];\ k|To]s ;f+;b tyf g]tfx?n] g]kfnL kf]zfs nufpg' cfjZos 5 . lsgeg] ;f+;b eg]sf] b]z / hgtfsf] pGgltsf nflu n8\g] n8fs' x'g\ . d}n] hfg] cg';f/ xfd|f] ldq /fi6« ef/tsf s'g} klg kf6L{sf g]tf tyf sfo{stf{x?n] ;"w} cfkm\gf] /fli6«o kf]zfs k|of]u ub{5g\ . To;}n] g]kfndf klg ;f+;bx?n] ;+;b rNbf dfq x}g x/ ;do /fli6«o kf]zfs nufpg' k5{ . ;f+;bx?n] b]zsf] /fli6«o kf]zfs nufO{ b]zsf /fli6«otfsf] klg ;+/If0f ug'{ kb{5 .

;f+;bx?n] /fli6«o kf]zfs nufP/ Ps?ktf Nofpg], a9\bf] ljb]zL ;+:s[lt, k5f}6]kg TofUg' k5{ . pgLx?n] cem g]kfnL pTkfbg lbg'k5{ . b]zsf] 8f8', kGo' cfkm\gf] xftdf lnPsfx? g} o:tf s'/faf6 6fl9P eg] pgLx?af6 s;/L b]z ljsf;sf] ck]Iff ug{ ;lsG5 <

– sfx'"–#, sf:sL, kf]v/f


k|ltWjlg

dfcf]jfbLn] dtbfgsf] /fhgLlt ug'{ k¥of]

jt{dfg ;+ljwfgn] P3f/ jif{ kf/ u¥of] . k|hftGq k'g:yf{kgfkZrft k|fKt o; ;+ljwfgnfO{ g]kfnLx?n] 7"nf] pknlAw dfg]sf 5g\ . oBlk o;sf] kl/jt{gsf] gf/f klg a]nfjvtdf p7\g] u/]sf] 5 . t/ klg o; ;+ljwfgsf] k"0f{tM pkef]u ul//x]sf /fhgLlts kf6L{x?n] ;+ljwfg kl/jt{gsf] cf}lrTj gePsf] atfPsf 5g\ . To;}n] tL kf6L{x?n] ;+ljwfg lbj;nfO{ Pp6f dxfg pT;js} ?kdf dgfpg] ub{y] . ;/sf/n] klg o;nfO{ ljleGg sfo{qmd ;lxt dgfpg] ub{Yof] . t/ o;k6s To:tf] s'g} sfo{qmd ul/Pg . ;/sf/n] cf}krfl/s ?kdf s'g} sfo{qmd u/]g . ;+ljwfgsf] /Ifs ePsf] bfjL ug]{ g]kfnL sf+u|];n] klg ;+ljwfg lbj;sf] cj;/df s'g} sfo{qmd u/]g . To;}u/L cGo kf6L{x?n] klg u/]gg\ . Psftkm{ s]xL tTjx? ;+ljwfg kl/jt{gsf] dfu /fv]/ cfGbf]ng rsf{O/x]sf 5g\ eg] ;+ljwfgsf] pkef]u ul//x]sf kf6L{x? u+eL/ b]lv+b}gg\ . To;f] eP s] of] ;+ljwfg c3]nf{] g} ePsf] xf] t < efif0f / gf/fdf ;+ljwfgsf] j0f{g u/]/ gyfSg] g]tfx? ;+ljwfg lbj;df cf–cfkm\g} sfddf dfq ;Lldt eP/ s] s'/fsf] k'li6 ug{ vf]h]sf x'g\ < g]tfx?n] ;+ljwfgsf] a]jf:tf u/] klg hgtf o;k|lt pbfl;g 5}gg\ . hgtf o;sf] cem k"0f{ pkef]u ug{ rfxG5g\ .

– clwjQmf u0f]z e08f/L, rf}tf/f, l;Gw'kfNrf]s

hgtf ;+ljwfg dfGg tof/ 5g\

g]skf dfcf]jfbLn] clxn] cfkm\gf] u0ftGqsf] dfu :yug u/]sf] 5 . / pgLx?n] clxn] ;+ljwfg ;efsf] dfu ul//x]sf 5g\ . pgLx? jftf{df cfp"bf u0ftGqsf] dfunfO{ s'g} xfntdf TofUg g;Sg] atfO/x]sf lyP . clxn] ;+ljwfg ;efsf] af/]df pgLx? To;} elg/x]sf 5g\ . t/ dfcf]jfbLsf] kl5Nnf] o; dfunfO{ cGo jfdkGyL g]tfx?n] ;d]t c;fGbld{s ePsf] l6Kk0fL ul//x]sf 5g\ . / s]xL lbg otf /fhgLlts j[Qdf pgLx?n] ;+ljwfg ;efsf] dfu klg TofU5g\ eGg] ts{x? cfpg yfn]sf 5g\ . x'g klg dfcf]jfbLn] ;+ljwfg ;efsf] dfunfO{ rsf{pg' eGbf ;+ljwfgdf b]lvPsf q'l6x?nfO{ ;+zf]wg ug]{ k|:tfj Nofpg' pQd x'g]5 . ;+ljwfgsf] k"0f{ kl/jt{g elgP klg To;df ;+zf]wg g} ug]{ xf] . @)$& ;fnsf] gd"gf ;+ljwfg klg @)!( ;fnsf] ;+ljwfgdf ;+zf]wg ePsf] g]tfx?n] l6Kk0fL ul//x]sf 5g\ . To;}n] dfcf]jfbLx? klg To;tkm{ kf] nlDsg' kg]{ xf] ls < ef]ln v'Nnf dtbfgaf6 hgtfn] rfx]sf] v08df dfcf]jfbLx?n] b'O{ ltxfO{ ax'dt NofP eg] pgLx?n] rfx] h:tf] Aoj:yf u/] eOxfNof] . hgtfsf] andf /fhgLlt ul/g] ePsf]n] Toltv]/ hgtfn] rfx] eg] dfcf]jfbLx?n] ax'dt gNofpnfg\ eGg klg ;ls+b}g . csf]{tkm{ clxn] dfcf]jfbLsf] kIfdf b]lvPsf] k'li6 x'g af“sL pln{Psf] hgnx/n] ef]ln dfcf]jfbLnfO{ dtbfgdf ;fy glbg klg ;S5 . To;}n] pgLx?n] ;+ljwfg ;ef eGg] hl6n s'/f ;/sf/;+u dfu]/ xf]Og hgtfsf] dt lht]/ lng ;Sg' kb{5 . To;sf] nflu pgLx? /fhgLltsf] d"nwf/df cfp"bf vf;} 3f6f gx'g] b]lvG5 .

– ;r]t /fhe08f/L, gof“afg]Zj/, sf7df8f}+ .


cle1fg

ofqf–!

dfn9'¨fsf] af6f]

lgs} jif{b]lv rf8jf8x? k|]d / pT;fxsf ljifoeGbf pdË/lxt afWofTds sd{sf08h:tf dfq} cg'ej x'g yfn]sf lyP . o;kN6sf] bz}+ of] k|efjaf6 s]xL d'Qm /xf];\ eGg] OR5f e}/x]Yof] . 6f9f st} zflGtdf, gjLgtfdf, PsfGtdf of] ;do hLjGt JotLt xf];\ h:tf] nflu/x]Yof] dnfO{ . dfcf]jfbL;+usf] jftf{ 6f]nLdf g/xl/hL ;b:o ePsf sf/0fn] / ljgf s'g} 7f]; sf/0f jftf{sf] 6'Ëf] gnfu]sf] ;Gbe{df cfkm\gf] sfo{qmd to ug{ dnfO{ cK7]/f] e}/x]Yof] . Pp6f gful/ssf ?kdf Tof] jftf{ d]/f] klg rf;f]sf] ljifo lyof] . dfcf]jfbsf gfp"df k|foMu/L ufp" 7fp"df a:g] lgDg dWodjuL{o / lgDg juL{o g]kfnL hgtfnfO{ cgfxs g[z+;tfk"j{s dfl/O/x]sf] of] b'ef{Uok"0f{ lqmof /f]lsof];\ eGg] clenfiff d klg /fVy]+ . t/ ljleGg sf/0fn], oltv]/ jftf{sf] ;Gbe{df uDeL/tfsf] uDeL/ cefjsf] cg'ej d ul//x]sL lyP" / To; k[i7e"lddf pgLx?sf] clg0ff{os l:ylt cf}lrTok"0f{ nflu/x]sf] lyPg . d]/f] 5'§L ;Lldt lyof] / To;}n] klg o; ljifodf g/xl/hL;+u d]/f] 7fs7's kl//x]sf] lyof] . pxf“ ghfg] cj:yfdf cfkm" PSn} hfG5' eg]/ 3'sL{ nufP klg PSn} lx+8\g] dfgl;stf eg] d}n] agfpg ;s]sL lyOg .

cGttM bz}+ cl3 jftf{ gx'g] lglZrt ePkl5 sflt{s rf/ ut] zlgjf/ xfd|f] sfo{qmd aGof] . DofUbL lhNnfsf] a]gLaf6 k}bn lx+8]/ d'lQmgfy hfg] / hf]d;f]daf6 hxfhdf kms{g] of]hgf agfP/ xfdLn] xtf/ xtf/df cfjZos Joj:yf ug{ ;'? u¥of}{+ . d, g/xl/hL, ck/flhtf / p;sL ;fyL cljgf To;} cg'?k ef]lnkN6sf] km\nfO6af6 kf]v/f hfg] eof}+ / Toxf“af6 xfdL;+u hf]d;f]d;Dd g/]z kflnv] klg ;fy} hfg] eP . xfdLn] bz}+ 3/ aflx/} latfpg] eP klg g/]znfO{ 3/ kms{g' lyof], pgn] ci6dLs} lbg hf]d;f]daf6 kf]v/f kms{g] l6s6 lnPsf lyP .

36:yfkgfsf] kf“rf}+ lbg laxfg ( ah] xfdL kf]v/f ljdfg:yndf cf]Nof}{+ . xfdL ;a};+u cf–cfkm\gf] ?s:ofs\ lyof] / k}bn lx+8\g ;lhnf] kg]{ lsl;dn] xfdLn] n'uf nufPsf lyof}+ . g/]z emf]nf lnP/ lx+8\g tDtof/ cj:yfdf Po/kf]6{d} lyP . ;dosf] cefjn] xfdLn] To;lbg kf]v/fd} a:g] k"j{ of]hgfdf kl/jt{g u/]sf lyof}+ / xfdLnfO{ ToxL+af6} ;f]em} a]gLahf/ hfgsf nflu hLk lnP/ dbg klg Po/kf]6{d} cfPsf lyP . g/]znfO{ lnP/ xfdL Toxf“ gcNdlnOsg a]gLnfO{ nIo agfP/ af6f] nfUof}+ . laGWojfl;gL :yfg, dN6Lkk{; xfO{:s"n, l;DkfgL, ;]tLu08sL, ;'O{+v]t x'"b} xfd|f] hLk tLj| ultdf pQ/tkm{ cl3 al9/x]Yof] . ;'O+{v]tsf] kmf“6df af6f]sf b'j}tkm{ nxnx wfg kx]+n} kfs]sf] lyof] . l;+uf] kmf“6nfO{ b'j}tkm{ kx/f lbO/x]sf r§fgsf chË kxf8, xl/of ?v} ?vn] 9flsPsf cUnf pQ'+u lzv/, bfof“lt/ cfsfz 5f]O/x]sf df5fk'R5|] / cGgk"0f{ lxd >[+vnf, To;dflysf] ;kmf uf9f gLnf] cfsfz, stfst} v]ln/x]sf lgVv/ ;]tf afbnsf y'k|f; a8f] ;Ddf]xs lyof] jftfj/0f . ;8s bfof“ afof“ b'j}tkm{ kfgLsf] ;f]tf] s'n'Nn aUb} lyof] . km]bL cfOk'Ug' cl3 af6}df kg]{ Pp6f ;fgf] 7f8f] vf]nfdf Pshgf rfnsn] cfkm\gf] Nof08qm"h/ 6nSs 6Nsg] u/L wf]O/x]sf lyP .

l;DkfgLb]lv g} xfdLn] k|z:t e]8f RofË|fsf ayfgx? af6} 5]Sg]u/L kf]v/ftkm{ cfO/x]sf e]6\of}+ . of] qmd s/La s/La s'Zdf;Dd g} hf/L /x\of] . leGg leGg ayfgsf RofË|fnfO{ leGg leGg k|sf/sf /Ë 3;]/ NofO{+bf]/x]5 . Rofª\u|fx? cfp"bf af6f] l;Ë} /ËLrËL b]lvGYof] . leGg leGg /Ësf sf/0fn] Pp6f ayfgsf] Rofª\u|f] csf]{df k:of] eg] klg k|i6 lrlg+bf] /x]5 . g/xl/hL / g/]zn] RofË|fsf ayfg ug]/ PstL; ;Dd k'¥ofPsf] ;Demgf 5 dnfO{ . o;cl3, uPsf] jif{, oxL af6f] gof“ k'n;Dd df]6/df uP/ Toxf“af6 xfdL 3fGb|'s k}bn uPsf lyof}+ . Toltv]/ ltxf/ lyof], kfvfe/L ;okqL 9sdSs km'ln/x]y] / xfdLn] af6f]df lx+8\bf lx+8\b} sljtf agfPsf lyof}+–…kfvfe/L ltxf/ ;okqL ag]/ km'ln/x]5Ú oltv]/ ;okqL Tolt ;fx|f] b]lvPg . af/Daf/ Rofª\u|fsf ayfgn] 7]nd7]n u/]/ af6f] 5]Sg cfp"bf, g/xl/hLn] sljtf ;'? ug'{eof], …;8s 5]s]/ alu/x]5 bz}++Ú g/]zn] yk], …kf]v/ftkm{ alu/x]5Ú xfdL ;a} bË k/]/ xf“:of}+ . t/ oL Rofª\u|f s'g p2]Zosf nflu o;/L lx+l8/x]5g\ eGg] ;Dem"bf eg] dnfO{ cfZro{ nfUof] . logsf] hGd dfG5]sf] lzsf/ x'g}sf nflu ePsf] xf], dfG5]sf] /dfOnf] / :jfbsf lglDt aln r9\g} eg]/ s}of}+ lbg eL/, kx/fsf] af6f] lx+8\b} oL cfO/x]5g\ eGg] s'/f d}n] ljrf/} u/]sL /lxg5' . cfkm\gf] of] ofqfsf] kl/0fltsf] af]w geP/} t xf]nf, 7fp" 7fp" xl/of] 3f“; b]v] eg] oL rg{ klg hfGy] . cGoyf cf;Gg d[To'sf 5fof“df /x]/ vfg] /x/ s] af“sL /x"bf] xf] < x'gt d[To'sf ?k dfq} t leGg x'g] u5{g\; xfdL ;a} z/L/wf/Lx? lg/Gt/ d[To's} 5fof“d'lGt/ t 5f}+ † t/ h] eP klg dfG5] x'g' / Rofª\u|f x'g'df leGgtf 5 eGg] nfu]kl5 uf8Lsf] ;a}eGbf kl5lNt/ ;fdfg;+u} d'vfd'v u/]/ al;/x]sf 5f]/Lx?nfO{ d}n] eg]+, d[To' clgjfo{ eP klg sd;]sd xfdLn] dfG5]sf] :j?k / r]tgf lnP/ hGdg] cj;/ kfof}+, o; lglDt O{Zj/sf k|lt s[t1 aGg' k5{ . cGoyf Rofª\u|} eP/ hGdg k/]sf] eP klg To;df xfd|f] lgoGq0f sxf“ lyof] / < s]6Lx? cSs g aSs k/]/ Psl5g d lt/ kmls{/x]; cljgfn] la:tf/} egL, …P, xf] t lg ;f“Rr} . Psl5g;Dd tL s]6Lx? a8f] uDeL/ eP . Psl5g kl5 eg], Ps csf{nfO{ x]b}{ d/Ld/L xf“:g yfn] …;f“Rr} xfdL Rofª\u|f ePsf] eP s] x'GYof] x" <Ú g/]z / xfd|faLr lgs}a]/ rf}/f;L nfv h'gL / k'gh{Gdsf ljifodf ax; eO/x\of] .

ef]s nfUg yfln;s]sf] lyof] . laxfg vf; s]xL vfPsf lyPgf}+ . k/f/} n'Dn] cfp"bf oxf“ vfPsf] gf}gL £o" xfn]sf] eft, sfnf] bfn / l6Dd'/ xfn]sf] uf]ne]+8fsf] r6\gLsf] :yfgLo :jfb o;kN6 klg xfdL vf]lh/x]Yof}+ . cl3Nnf k;nx?df eL8 b]v]/ cl3 a9\b} hf“bf ;a}eGbf kl5Nnf] k;ndf xfdL k'Uof}+ . t/ df;sf] bfn gePsfn] / eft klg lr;f] ePsfn] vfg] OR5f ePg . nfUof], a;sf] afSnf] cfjt hfjtn] n'Dn]sf] df}lns :jfb Jofj;flos aGb} uP5 . uf8Lsf rfnsn] xfdLnfO{ tlNt/ df]bLdf /fd|f k;nx? 5g\, Toxf“ df5f klg /fd|f] kfOG5 eg] kl5 xfdL ef]s vkL vkL k'gM df]6/ r9\of}+ / qmdzM cf]/fnf] nfUg yfNof}+ . af6f]df Pp6f ;]tf] 7"nf] u]6 lyof], h;df …wjnflu/L c~rndf :jfut 5Ú eg]/ n]v]sf] b]lvGYof] . u08sL c~rn oxL+ ;dfKt x'"bf]/x]5 .

t/ emb}{ hf“bf xl/of] afSnf] jgsf aLr af6f]sf] bfof“tkm{ 7"N7"nf r§fgdf 7f]ls+b} ;]tf 5fnx?df 5ª\5ª\ ub}{ tlNt/ emb}{/x]sf] gLnf] df]bL a8f] ;'Gb/ nflu/x]Yof] . cem tn df]bLnfO{ af“w]/ hn ljB't lgsfNg agfOPsf] kl/of]hgf b]vfk¥of] . cem} tn cf]n]{kl5 kmf“6 cfof], ;fgf] ahf/ lyof] . t/ oxf“ klg eft vfg] Joj:yf Tolt /fd|f] xf]nf h:tf] nfu]g, df;sf] bfn klg st} lyPg . xfdL k'gM df]6/ r9\of}+ . lbs' l/+u6f nfUof] eGg yfNb} lyO{ . rfnsn] xfdLnfO{ ca a]gLd} uP/ vfg] ;Nnfx lbP . g/]zn] rflx+ dnfO{ eg], …ca eg] ;Demf}tf ug'{k5{ efpHo" . s]6fs]6Lx? lgs} ef]sfO;s], dfcf]jfbLx? hgu0ftGqsf] nIoaf6 tn em/]em}+, ca xfdL klg sfnf] bfnsf] nIoaf6 tn emg'{k5{ . xfdLn] Tot} af6f5]p st} n]lvPsf] …hgu0ftGq g]kfnÚ eGg] gf/fdf …hgÚnfO{ k'5]/ u0ftGq dfq} af“sL /fv]sf] b]v]sf lyof}+ . g/]z To;}nfO{ ;+s]t ub}{ lyP . g/xl/hL cufl8sf] ;L6df x'g'x'GYof], xfd|f] s'/f ;'g]/ xf“:g yfNg'eof] . kl5lNt/sf gfgLx?nfO{ g/]z hgu0ftGq / u0ftGqsf] leGgtfaf/] JofVofg lb+b} lyP . jf:tjdf gfgLx? t lgx'" dfq} lyP, ef]sn] xfdL ;a}nfO{ ;tfO;s]sf] lyof], s/La ;f9] bz ah]sf] x'"bf] xf] . To;}n] xfdLn] ;a}sf] lxtnfO{ Wofgdf /fVb} df;sf] bfn eP klg cyjf geP klg ca km]nf k/]sf] 7fp"df eft vfg] g} lg0f{o u¥of}+ .

s]xLa]/ kl5 k'gM csf]{ km/flsnf] kfxfl/nf] pkTosf h:tf] nfUg] kmf“6 b]vfk¥of] . kmf“6df kx]+nk'/ wfg kfs]sf] lyof], st} sf]bfsf kflsg;s]sf afnfx? em'ln/x]y] . u/fsf sfGnf sfGnfdf ljleGg y/L 8fn] 3f“;sf j[If lyP . b]a|]lt/sf] Pp6f ;fgf] sRrL af6f]af6 rfnsn] uf8LnfO{ leq ahf/tkm{ nu] . of] s'Zdfahf/ /x]5 kj{tsf] ;b/d'sfd . oxL+ ;Gtf]if xf]6]ndf xfdLn] vfgf vfof}+, dL7f] lyof] vfgf . eft vfP/ lg:s"bf s/La P3f/ alh;s]sf] lyof] . s'Zdfahf/ a8f] ;'Gb/ 7fp"df /x]5 .

s'Zdfaf6 s/La cfwf 306f df]6/df lx+8]kl5 b'O{j6f af6f] kmf6\g] Pp6f 7fp"df cfOk'Uof}+ xfdL . ;f]em} kLraf6f] rflx+ jfUn'ª hfg] /x]5; bflxg] tkm{sf] sRrL af6f] a]gL ahf/;Dd k'Ubf] /x]5 . wjnflu/L c~rn nfu]kl5 a]gL ahf/;Dd kj{t lhNnf kbf]{/x]5 . af6f] kmf6\g] of] 7fp"nfO{ dfn9'+uf eGbf /x]5g\ . oxf“af6 afUn'ªsf] k|Voft sfnL dlGb/ jl/kl/ y'Dsf]df /x]sf] afSnf] hËn k/ afof“tkm{ prfOdf b]lvGYof] .

af6f] Hofb} g/fd|f] lyof] . 7"N7"nf vfN6f, eTs]sf] lau|]sf] kxf8L af6f] . ljk/Lt lbzfaf6 xfd|f] afof“kl§ sfnLu08sL cf]n{+b} lyOg\ . g/xl/hL eGb} x'g'x'GYof]– ca xfdL dfly d'lQmgfy;Dd} sfnLu08sLsf] d'xfg k5\ofp"b} hfg]5f}+ . af6f] st} hËnsf] aLraf6 u'h|GYof], st} 7f8f] vf]nfsf ;'Vvf au/ ky]{, st} ufp"x? lyP . 6'l/i6 a; 5]pdf /f]s]/, Ps 7fp"df Ps x'n 6'l/i6x? vfgf ksfpg], vfg] ug{ nfu]sf /x]5g\ . s/La Ps 306f dWo lbp";f]sf] rsf]{ 3fddf of] af6f] df]6/ r9]/ a]gLahf/ k'Ub}v]l/ d yfls;s]sL lyP" . xfdL a]gL k'Ubf;Dd a]gLaf6 ofq' af]s]/ cfO/x]sf kf“r ;ftj6f a; xfdLn] af6f]df e]6\of}+ .

dfly d'lQmgfydf hf8f] 5 eGg] ;'g]/ xfdLn] k|z:t afSnf n'ufx? nu]sf lyof}+ . klxnf]kN6 d'lQmgfy hf“bf s7\oflË|Psf] cg'ej klg d;+u lyof] . t/ oxf“ t a8f] udL{ /x]5 . a]gL k'Ug' cufj} af6}df xfdLn] cfkm"n] nufPsf :j]6/ / afSnf :j]6z6{x? km'sfn]/ sDd/df af“Wof}+ .

of] Ps 306fsf] df]6/ ofqfdf xfdLn] ufp"df lgs} 3/x?dfly 6f“luPsf 7"N7"nf l8; PG6]gf dfq} xf]Og, 3/ 3/ kvf{ndf …hgu0ftGq g]kfnÚ n]v]sf gf/fx? k|z:t b]Vof}+ . dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08sf kf]i6/x? lyP . jt{dfg /fhfsf lj?4 n]lvPsf gf/f klg b]lvGy] . t/ 3/ / k;nx?leq /fhf jL/]Gb|sf] ;kl/jf/ t:jL/ htftt} 6f“luPsf] b[Zo eg] a8f] cgf}7f] lyof] . of] ;a b]Vtf, hgu0ftGqsf oL gf/f ;SsnL x'g\ ls /fhfk|ltsf] of] cf:yf ;SsnL xf] eGg] s'/f 5'6\ofpg eg] dnfO{ sl7g e}/x]sf] lyof] .

– kf]=a=g+= $^*!, sf7df8f}+


clen]v

>L % 1fg]Gb|sf] klxnf] /fHof/f]x0fsf] ;Gbe{

xfn} xfd|f] ;fd'af6 sflt{s @# ut] u'lh|of] . g]kfnsf] Oltxf;df sflt{s @# ut] ljleGg sf/0fn] pNn]vgLo / :d/0fLo ltly ag]sf] 5 . tL s]xL sf/0fdWo] Pp6f xf]– @))& ;fnsf] sflt{s @# cyf{t\ /fhf lqe'jgåf/f /f0ff zf;g lj?4sf] ljb|f]x / jt{dfg /fhf 1fg]Gb| aL/ ljqmd zfxb]jsf] klxnf] /fHof/f]x0f . Tof] ;Gbe{sf] cf}krfl/s clen]v x]/f}+M

lxhf] laxfg s/La (M%% sf] ;dodf e"tk"j{ >L % dxf/fhflw/fh lqe'jg jL/ ljqmd zfxn] df};"kmsf @ a8fdxf/fgLx?, >L % dflxnf / sfG5f zfxHofbLx?, >L % o'j/fhflw/fhsf h]7f zfxHofbf ;d]t lzsf/df ;jf/L x'g] axfgfn] lxGb–b"tfjf;df ;jf/L eP5 . ;f] va/ >L % dxf/fhdf hfx]/ ePkl5 / lxGb /fhb"taf6 klg ;f] va/sf] ;dy{g cfPsf]n] >L d]=h=ch'{g zDz]/ / >L d]=h= ljho zDz]/nfO{ ;f] b"tfjf;df k7fO{ aS;L df};"km dxf/fhflw/fhsf] bz{g u/L pxf“af6 s] d'/fbn] ljb]zL b"tfjf;df ;jf/L ePsf] xf] egL laGtL ug{ k7fOalS;of] . t/ hg/n ;fx]anfO{ bz{g aS;]g5 . ;f“emsf] ;dodf bz{g alS;G5 ls egL km]l/ lxGb /fhb"tåf/f df};"km dxf/fhflw/fhdf >L # af6 laGtL kf/L alS;bf klg e]6 aS;g OGsf/ ul/aS;]5 . t;y{ o:tf] ;d:ofk"0f{ cj:yf kg{ cfPsf]n] >L # dxf/fhaf6 o; ljifodf k/fdz{ ul/aS;gnfO{ cfh laxfg & ah] l;+xb/af/df ef/bf/L / ;+;bsf pkl:yt ;b:ox?nfO{ af]nfO{ aS;L ;a} s'/f ;'gfO{ alS;of] . ;f] ;efdf sf]xL sf]xL ;b:on] o:tf] b]zb|f]xL / /fi6«sf] a]OHht ug]{ j+znfO{ u2Laf6 alxisf/ ug'{kb{5 eGg] /fo klg k|s6 u/]sf lyP . t/ >L # dxf/fhaf6 k/Dk/fb]lv dfgL cfPsf] j+znfO{ vfl/h ug{ dgfl;a x'"b}g, km]l/ gfafns zfxHofbfx?nfO{ t kl/0ffdsf] yfxf gx'g] x'gfn] klxn] >L % o'j/fhflw/fhsf] ;fy} lxGb b"tfjf;df ;jf/L ePsf] h]7f zfxHofbf alS;G5 ls egL df};"km dxf/fhflw/fhdf cg'/f]w u/f}+ . gaS;]sf] v08df pxf“sf] efO dflxnf zfxHofbfnfO{ g} u2Ldf r9fpg' plrt xf]nf eGg] x's'd aS;]sf]df ;a}sf] Ps /fo eof] .

To;kl5 ;f] ;efn] Psdt u/L >L # dxf/fhsf xh'/df lgDglnlvt /fo k|s6 u/L r9fPM–

lxhf] @))& ;fn sflt{s @! ut] /f]h @ sf lbg >L % dxf/fhflw/fh, >L % h]7f a8fdxf/fgL, >L % sfG5f a8fdxf/fgL, >L % o'j/fhflw/fh, >L % dflxnf h]7f zfxHofbf, >L % sfG5f zfxHofbf / pxf“x?sf dxf/fgL @, >L % zfxHofbLx?, >L % o'j/fhflw/fhsf h]7f zfxHofbf ;d]tsf] ;jf/L lzsf/sf] axfgf u/L lxGb b"tfjf;df kl;aS;]sf] va/ xfdL >L # dxf/fhsf] xh'/df hfx]/ ePsf] / lxGb b"tfjf;af6 ;d]t va/ cfO{ d]=h=ch'{g zDz]/ h+uaxfb'/ /f0ff, d]=h=ljho zDz]/ h+uaxfb'/ /f0ffnfO{ >L % dxf/fhflw/fhsf] bz{g u/L pxf“sf] d'/fb s] xf], s] sf/0fn] 7"nf] cf]xbfdf /fh xf]OaS;]sf] df};"km u2Lg;Lgaf6 cfkm\gf] d'Vo ahL/ / ueg{d]06nfO{ ;d]t va/ gaS;L ljb]zL b"tfjf;df ;jf/L xf]OaS;]sf] xf] egL laGtL ug{ k7fp"bf lgh hg/nx?nfO{ e]6} gaS;L kmsf{O{ aS:of] . To;kl5 lxGb /fhb"tåf/f e]6L alS;G5 ls egL km]l/ Ps k6s laGtL kfbf{ klg gaS;]sf]n] cfh of] ef/bf/L / Joj:yflksf ;ef af]nfO{aS;L o:tf] cj:yf kg{ cfPsf]n] s] ug]{ ltdLx?sf] s] /fo xf] egL cfh >L # dxf/fhaf6 x's'd eO{ xfdLx?nfO{ ;f]wgL ePsf]df xfd|f] eO/x]sf] P]g /Lltlyltaf6 u2Ldf /fh ePsf u2LgzLg >L % dxf/fhflw/fh :jUo{ ePdf pxf“sf] z]ifkl5 u2Lsf] pQ/flwsf/LnfO{ u2Ldf /fh u/fO{ dfq :jUo{ ePsf u2LgzLg dxf/fhflw/fhsf] nf; sn]j/x? p7fO{ bfx;+:sf/ x'g] rng rnL cfPsf] eO{ xfd|f] P]g /Lltlyltn] u2L vfln /fVg gx'g]df dfly n]lvP adf]lhd u2L vfln x'g cfPsf] / df};"km >L % dxf/fhflw/fhsf] o:tf] sf/afxLaf6 /fi6«sf] a]OHht ;d]t u/fOaS;]sf] x'gfn] df};"kmkl5 df};"kmsf pQ/flwsf/L >L % o'j/fhflw/fhnfO{ u2Ldf /fh u/fpg' kg]{df pxf“ klg ;fy} ;jf/L ePsf] / pxf“kl5sf] xsbf/ pxf“sf] h]7f zfxHofbfnfO{ klg ;fy} nluaS;]sf] eP klg pd]/ gk'u]sf] gfafns xf]OaS;]sf]n] pxf“nfO{ NofO{ aS;gnfO{ sf]lzz ul/aS;g], pxf“nfO{ k7fO{ aS;]g eg] u2L vfln /fVg gx'gfn], b/af/df 5f]8L aS;]sf] >L % dflxnf zfxHofbfnfO{ u2Ldf /fh u/fOaS;]df xfd|f] k/Dk/fb]lv rlncfPsf] P]g /Lltlylt adf]lhd ldNg hfg] x'gfn] ;f] adf]lhd ul/aS;g knf{ egL xfdLnfO{ nfu]sf]n] hfx]/ u/]sf 5f}+, hf] x's'd .

of] lg0f{o ug]{ ef/bf/L ;efdf sf] sf] lyP < cfufdL c+sdf .


/+ut/u

ca ctLt eP ufos k'ik g]kfnL

ca ufos k'ik g]kfnL /x]gg\ . ut z'qmjf/ efO 6Lsfsf] lbg ufos g]kfnLn] o; ;+;f/nfO{ ;bf–;bfsf nflu labf u/]sf 5g\ . pgsf] dxfk|:yfg;+u} pgsf] l;+uf] hLjg g]kfnL uLt ufogsf] Oltxf;df Pp6f ;'gf}nf kGgf ag]sf] 5 eGbf cTo'lQm gxf]nf . &) jifL{o pd]/df k'u]/ klg cfkm\gf] cfbz{k|lt slQ klg ljrlnt geOsg ufos g]kfnLn] h}ljs nLnfdf k"0f{lj/fd nufPsf 5g\ .

g]kfn 6]lnlehgaf6 k|To]s laxfg ;fwgf ;+ud sfo{qmd k|f/De k"j{ aHg] Znf]s k'ik g]kfnLn] ufPsf x'g\ eGg] tYo yf]/}nfO{ dfq yfxf x'g ;Sb5 . b'O{ jif{;Dd g]kfn 6]lnlehgsf] af]8{df ;d]t a;]sf …g]kfnL 8«fOe/Ú;Ddsf] gfd lbg] 6]lnlehgn] cfkm\gf] ;xeflutf /x]sf] sfo{qmddf cfkm\gf] gfd lgzfgf g/flvlbPsf]df /f]if k|s6 ug]{ u/]sf lyP .

k'ik g]kfnLnfO{ ;'Gg]x?n] w]/}n] ufossf] ?kdf dfq} lrGb5g\ . / sltn] ;f]R5g\ k'ik g]kfnL ;f“lRrs} g]kfnL x'g\ . t/ xf]Og . pgL …hf]zLÚ x'g\ / kl5 g]kfnsf] df]xdf ;3g aGb} uPkl5 pgn] cfkm\gf] gfdsf] k5fl8 …g]kfnLÚ n]Vg of eGg z'? u/]sf lyP .

lj=;+= @))% ;fndf sf7df8f}+af6 efu]/ aL/u~h k'uL d'lQm ;]gfdf ;fd]n ePsf g]kfnL;+u lhGbuLsf w]/} tLtfdL7f cg'ejx? lyP, ptf/ r9fjsf ef]ufOx? lyP / Joj:yf;+usf cg'ejx? klg . /f0ffsfndf wd{eQmnfO{ em'08\ofP/ dfl/Psf sf/0f /f0fflj/f]wL ultljlwdf ;d]t v/f] pq]sf g]kfnLn] g]kfn / ef/tsf ljleGg :yfgx?df k'u]/ /f0ff lj/f]wL cleofgdf ;xof]u k'¥ofPsf lyP . h'Qfsf] l;/fgL nufP/ ;'t]sf] / aL/u~hdf k}tL; nfv ?k}of“ n'6]/ ToxL k};fsf] y'k|f]dfly ;'t]sf] 36gfnfO{ ;+lemb}, ljdf]rg dfl;s;+u s'/fsfgL ub}{ z'e d'sf?Ë;+u cGt/+u vf]n]sf lyP ufos g]kfnLn] .

@))% ;fnb]lv @))& ;fn;Dd em08} b'O{ jif{sf] sfnv08 d'lQm ;]gfdf latfPsf g]kfnLn] ;fg}b]lv uLt ufpg], gf6s v]Ng] / /dfOnf] ug]{ ub{y] . kl5 sf7df8f}+ kms]{kl5 pgL g]kfn /]l8of]df k|j]z u/]sf lyP . x'g\ t /]l8of] k'Ug'eGbf klxn] dxfslj nIdLk|;fb b]jsf]6fn] ;[hgf u/]sf gf6sx?df ;d]t clego u/]sf lyP . elgG5– Pstfsf ufos aRr' s}nfz / k'ik g]kfnLsf] ;f+uLlts hf]8L :6]h sfo{qmdsf nflu v'a} rrf{df lyof] . of] k|;Ëaf/] k'ik g]kfnL eGy]–aRr' s}nfzn] NofPsf] ;fgf] uLtf/ ahfP/ xfdLx? uLt ufp"Yof}+ . ljb]zL ljlzi6 kfx'gfx? cfp"bf xf];\ of b/jf/df sfo{qmd x'"bf xf];\ aRr' s}nfz / k'ik g]kfnLsf] ;xeflutf eOxfNYof] . /fhf dx]Gb|sf] ;jf/L ljz]ifdf klg uLt ufp"b} lx+8]/ nfdf] cg'ej ;dfn]sf lyP– ufos g]kfnLn] . Tolt x'"bf x'"b} klg k'ik g]kfnL @)$) ;fn;Dd /]l8of] g]kfndf hfuL/] lyP . a'9\of}nL nfu]kl5 klg TolQs} hf]z hf“u/ v}r]/ snf ofqfdf nflu/x]sf g]kfnLn] @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngkl5 sltko dfld{s uLtx? /]l8of]n] ahfpg aGb u/]sf]df cfqmf]z cleJoQm ub}{ cfpg' ePsf] lyof] .

h] xf];\ snfsd{sf] Pp6f l;+uf] hLjgn] lj>fd u/]sf] 5 . of] b'Mvb\ 38Ldf xfdL klg :j=k'ik g]kfnLsf] lbj+ut cfTdfk|lt rL/ zflGtsf] sfdgf ub{5f}+ .


cy{rqm

Eof6sf] d"NofsgM lg/fzfhgs kl/0ffd

rf/ jif{cl3 d'n'ssf] cy{tGqnfO{ ;jn / ;'b[9 agfpg] tyf /fh:j r'xfj6df lgoGq0f ug]{ p2]Zon] ;/sf/n] nfu" u/]sf] d"No clea[l4 s/ -Eof6_ ;/sf/sf] sdhf]/L / csd{0otfsf sf/0f k"0f{?kdf ;kmn x'g] ;+s]t b]lvPsf] 5 . h'g p2]Zosf;fy ;/sf/n] Eof6 nfu" u/]sf] lyof] . To;sf] nIo xfl;n ug]{ s'g} ;+s]t of] $ jif{sf] cjlwdf b]lvPg . Jofkf/Lx?n] pkef]Qmfaf6 Eof6 jfkt yk z'Ns lng] u/]sf] t/ lan glbg] u/]sf] sf/0f Eof6af6 Jofkf/L ju{dfq nfeflGjt ePsf] kfOPsf] 5 .

gSsnL ljn k|of]u ug]{ u/]sf] yfxf kfp"bf kfp"b} klg /fh:jsf sd{rf/Lx?n] bf]ifL dfly sf/jfxL gu/]sf] / Eof6 sfof{Gjog eP gePsf] cg'udg ;d]t gu/]sf] cf/f]k cy{ljb\x?sf] 5 . Eof6 nfu" ePsf] rf/ jif{ k"/f ePsf] pknIodf ;f]djf/ /fhwfgLdf cfof]lht Ps sfo{qmddf ;DalGwt If]qsf clwsf/Lx?n] ;d]t /fh:j r'xfj6 a9]sf] :jLsf/ u/]sf 5g\ . /fh:j 5n]/ wgL x'g] k|j[lQ a9]sf] s'/f klg ;DalGwt IF]qsf lj1x?n] :jLsf/ u/]sf 5g\ .

clxn]sf] /fh:j c;'nLn] ;fdfGo vr{ ;d]t wfGg ;Sg] cj:yf /x]sf] 5}g . s"n /fh:jsf] $) k|ltzt c;'n x'g] IF]q ljqmLs/, xf]6n s/, dgf]/~hg s/ / 7]Ssf s/ x6fP/ nfu" ul/Psf] Eof6af6 #) k|ltzt /fh:j ;d]t ;+sng x'g ;s]g . Eof6nfO{ k|efjsf/L agfpg xfnsf] eG;f/ b/nfO{ !) k|ltzteGbf a9L agfpg gx'g] / >L % sf] ;/sf/sf /fh:j ;+sng ug]{ ;+oGqx?nfO{ cem k|efjsf/L agfpg ;lsPg eg] d'n'sdf 7"nf] cfly{s ;+s6 cfpg ;Sg] ;+s]t tYof+sn] b]vfp"5 .

:jod\ cfGtl/s /fh:j ljefusf dxflgb]{zs ljBfw/ dlNnsn] Eof6 ;kmn x'g g;s]sf] tYof+s k|:t't ug'{ ePsf] lyof] . tYof+s cg';f/, cfly{s jif{ @)%$÷)%% df $ xhf/ ( ;o %( s/bftf Eof6df btf{ ePsf] / & ca{ !@ s/f]8 /fh:j ;+sng ePsf], cf=j= @)%&÷)%* df @! xhf/ & ;o %* s/bftf Eof6df btf{ ePsf] / !! ca{ % s/f]8 /fh:j ;+sng ePsf] lyof] . xfn;Dd @@ xhf/ @ ;o s/bftf Eof6df btf{ ePsf 5g\ / cf=jf= @)%÷)%( df !$ ca{ eGbf a9L /fh:j c;'nL x'g] nIo /flvPsf] 5 . oL tYof+sx?af6 klg Eof6af6 /fhL:j ;+sngdf pknlAw xfl;n ePsf] / x'g] ;+s]t b]lvb}g .

Eof6nfO{ ;kmn agfpg', OdfGbf/nfO{ k'/:s[t / a]OdfgnfO{ bl08t ug]{, s/x?aLr ;dGjo sfod ug]{ tyf Eof6sf] sfof{Gjgosf nflu bL3{sfnLg of]hgf th'{df u/L cufl8 a9\g' kg]{ b]lvG5 . To;}u/L k|zf;gdf kf/blz{tf sfod ug]{, ;fdfg lsg]kl5 ljn lng} k5{ eGg] efjgf hf]ufpg ;/sf/n] k|efjsf/L sfo{qmd ;+rfng ug'{kg]{ cfjZostf 5 .

8An'=6L=cf]=sf] ;b:o eP klg g]kfnnfO{ kmfObf gx'g]

stf/sf] /fhwfgL bf]xfdf ut sflt{s @$ ut] b]lv @* ut];Dd ;DkGg ljZj Jofkf/ ;+u7g 8An'=6L=cf]=sf] rf}yf] dGqL :t/Lo a}7sn] clt sd ljsl;t d'n'sx?nfO{ ;b:otf lbg] ljifodf s]xL nrstf ckgfpg] lg0f{o u/]sf] 5 . ;g\ !((% df :yfkgf ePsf] 8An'=6L=cf]=sf] xfn;Dd s'g} klg clt sd ljsl;t /fi6«x?n] ;b:otf kfPsf 5}gg\ . a}7sdf clt sd ljsl;t /fi6«x?nfO{ k|fljlws ;xof]u pknAw u/fpg] / Jofkfl/s ;fem]bf/ d'n'sx?;++usf] jftf{ / 5nkmn kl5 s] s] s'/fdf yk ;'ljwf lbg ;lsG5 eGg] /0fgLlt to ug]{ lg0f{o klg ePsf] 5 .

bf]xf a}7sdf ko{j]Ifssf ?kdf efu lnPsf] g]kfnn] klg ljut nfdf] ;dob]lv 8An'=6L=cf]=sf] ;b:otf lng] k|oTg ul//x]sf] xf] . g]kfnsf] k|of;df o; k6ssf] a}7saf6 pknlAw xfl;n x'g] ck]Iff ul/Psf] 5 . jfl0fHo dGqfno ;"q cg';f/, 8An'=6L=cf]=df hfgsf nflu g]kfnn] cfkm\gf Jofkfl/s ;fem]bf/ d'n'sx?;+u l5§} jftf{ k|f/De ug{ cfjZos u[xsfo{ z'? ul/;s]sf] 5 . g]kfnn] cfkm\gf Jofkfl/s ;fem]bf/ d'n'sx?;+u x'g] ;+emf}tfsf nflu cfjZos ;Dk"0f{ sfuh kq tL d'n'sx?df k9fO{ ;s]sf] / cfufdL hgj/L jf km]a|'c/L dlxgfleqdf pgLx?;+usf] ;Demf}tf k|lqmofnfO{ cufl8 a9fpg] u[xsfo{ ul//x]sf] a'lemPsf] 5 . bf]xf a}7sn] clt sd ljsl;t d'n'sx?nfO{ ;b:otf lbg] sfo{nfO{ k|fyldstfsf] ;"lrdf /fv]kl5 g]kfnn] ;g\ @))) d} Jofkfl/s ;fem]bf/Lsf nflu kxn u/]sf d'n'sx? cd]l/sf, hfkfg, ef/t, ci6«]lnof, Go'lhNof08, o'/f]lkog o'lgog, >Ln+sf, dn]l;of, Sofgf8f;+u l5§} k'gM csf]{ r/0fsf] jftf{ cufl8 a9fpg] ePsf] 5 . t/ eG;f/ b/jGbL 36fpg] / ;]jf If]q v'Nnf ug'{kg]{ tyf ;g\ @))% ;Dddf Jofkf/ ;DaGwL j}l4s ;DklQsf] clwsf/ ;DaGwL ;Demf}tfsf] k"0f{ ?kdf kfngf ug]{ egL g]kfnsf tL Jofkfl/s ;fem]bf/ d'n'sx?n] /fv]sf] k|:tfj g} 8An'=6L=cf]=sf] ;b:o aGg] sfo{df g]kfnsf nflu 7"nf] afwfsf] ?kdf v8f ePsf] 5 .

8An'=6L=cf]=sf] ;b:o ePkl5 u/La d'n'sx?sf] pTkfbgn] 7"nf / ljsl;t d'n'sx?;+u k|lt:kwf{ ug{ g;Sg] ePsfn] ;:tf] k'"hLdf u'0f:t/Lo pTkfbg ug'{kg]{ r'gf}tL cNkljsl;t /fi6«sf ;fd' ljBdfg /x]sf] 5 . of] r'gf}tLaf6 :jefljs ?kn] g]kfn klg c5'tf] 5}g . To;sf nflu g]kfnn] cfkm\gf] pBf]u Joj;fosf] cfwf/ :tDe lgdf{0f ug]{ sfo{nfO{ k|fyldstfsf] klxnf] ;"lrdf /fVg' kg]{ / To;kl5 dfq 8An'=6L=cf]=sf] ;b:otfsf nflu k|of; ug'{kg]{ wf/0ff cy{ljb\x?sf] 5 .

rf}yf] dGqL :t/Lo a}7sn] cNkljsl;t d'n'sx?sf] lgof{tof]Uo j:t' klxrfg ug{ ljZj a}+s, cGt/f{li6«o d'b|fsf] /fi6«;+3Lo ljsf; sfo{qmd, 8An'=6L=cf]= / cfË6fË ;d]tsf lalQo ;+:yfx?sf] cfly{s ;xof]udf Pp6f cleofg k|f/De ul/g] lg0f{o u/]sf] 5 / ;f]xL sfo{qmdsf nflu cfufdL @ dlxgfleq Pp6f k|ltlglwd08n g]kfn cfpg] atfOPsf] 5 . jfl0fHo dGqfno ;"q cg';f/, pQm k|ltlglwd08nn] g]kfnaf6 cGt/f{li6«o ahf/df lgof{t ug{ ;lsg] j:t'x?sf] klxrfg u/L ahf/ Joj:yfkg ug]{ 7f]; /0fgLlt ;d]t to ug]{5 . g]kfn nufot ljZjsf clt sd ljsl;t /fi6«x?n] pTkfbg u/]sf] ;fdfgnfO{ lglZrt sf]6f eG;f/ ;'ljwf pknAw u/fpg]tkm{ s'g} 7f]; k|lta4tf gu/]sf]n] 8An'=6L=cf]=sf] ;b:o x'"bf klg pgLx?sf] cy{tGqdf vf;} ;'wf/ gx'g] lglZrt 5 . x'g t bf]xf a}7sn] eG;f//lxt / sf]6f/lxt ;'ljwf cNkljsl;t /fi6«sf nflu pknAw u/fpg kxn ug]{ s'/f pNn]v u/]sf] 5 . t/ klg To;df 9'Ss x'g] l:ylt 5}g .

To;}u/L, s[lif If]q;+u ;DalGwt s[lifhGo j:t'x?df ljsl;t b]zx?n] lb+b} cfPsf] cg'bfg x6fpg' kg]{ dfu cNkljsl;t d'n'sx?n] /fv]sf] eP klg Tof] ljifodf s'g} pknlAw xfl;n x'g ;s]g .

8An'=6L=cf]=sf] ;b:o eP jfkt k|fKt x'g] ;'ljwf xfd|f] h:tf] u/Lj b]zn] c? b]zsf] pTkfbg;+u k|lt:kwf{ ug{ ;Sg] l:ylt gePsfn] cNkljsl;t d'n'sn] eGbf ljsl;t d'n'snfO{ g} To;af6 jf:tljs cy{df nfe x'g ;S5 . To;}n] u/La d'n'sx?nfO{ klg ljz]if ;'ljwf / cj;/ k|fKt x'g] k|fjwfg /flvof];\ eGg] s'/fdf o:tf d'n'sx?sf] ljz]if ;hstf /xg] u/]sf] 5 / bf]xf a}7sdf klg cNkljsl;t d'n'sx?n] d"n d'2fsf] ?kdf ToxL ljifo p7fPsf lyP .

j}b]lzs ;xfotfdf pNn]vgLo al4

ljsf; ah]6sf] ^) k|ltzt /sd j}b]lzs ;xfotfd} lge{/ x'g' kg]{ xfd|f] d'n's g]kfnnfO{ rfn" cfly{s jif{sf] k|yd rf}dfl;sdf ut cf=jf=sf] rfn" cjlwsf] cg'kftdf pNn]vgLo ;kmntf k|fKt ePsf] 5 . ljZjdf b]vf k/]sf] cfly{s dGbLsf jfjh'b g]kfnnfO{ ut cf=j=sf] cg'kftdf rf/ u'gf a9L cyf{t\ !% ca{ #& s/f]8 ?k}of“ cg'bfg:j?k k|fKt ePsf] 5 . ut jif{sf] ;f]xL cjlwdf $ ca{ #) s/f]8 j}b]lzs ;xfotf k|fKt ePsf] lyof] . cy{ dGqfnosf cg';f/ of] cjlwdf j}b]lzs ;xfotf:j?k k|fKt /sddWo] !@ ca{ ^( s/f]8 ;xof]u:j?k / ! ca{ &) s/f]8 ?k}of“ C0f:j?k pknAw u/fOPsf] xf] .

d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf ;a}eGbf a9L cg'bfg kfpg] of]hgf x'g k'u]sf] 5 . ;f] of]hgfsf nflu % ca{ %) s/f]8 ?k}of“ ;xfotf:j?k k|fKt ePsf] 5 . gj]{ ;/sf/n] ut cfly{s jif{df ;f] cfof]hgfsf nflu * s/f]8 (# nfv ?k}of“ ;xof]u k|bfg u/]sf] lyof] .

j}b]lzs ;xfotf ug]{ of]hgfx?df kl/jf/ lgof]hg / :jf:Yo bf];|f] :yfgdf /x]sf] 5 . pQm of]hgf ;+rfng ug{sf nflu cd]l/sL ;/sf/n] $ ca{ $* s/f]8 ?k}of“ cg'bfg ;xfotf pknAw u/fPsf] 5 eg] t];|f] :yfgdf /x]sf] ag]kf l;Gw'nL ;8ssf nflu hfkfg ;/sf/n] @ ca{ % s/f]8 ?k}of“ cg'bfg ;xof]u pknAw u/fPsf] 5 .

To;}u/L, jftfj/0f / c;n zf;g ;'b[9Ls/0f kl/of]hgfsf nflu qmdzM &% s/f]8 *% nfv / ^% s/f]8 (( nfv ?k}of“ k|fKt ePsf] 5 . rfn" cf=j=sf] k|yd rf}dfl;sdf g]kfnnfO{ ;a}eGbf a9L cfly{s ;xfotf pknAw u/fpg] d'n'sdf cd]l/sf -% ca{ () s/f]8_ /x]sf] 5 eg] ut cf=j=sf] ;f]xL cjlwdf ;aeGbf a9L ;xof]u ug]{ /fi6« a]nfotn] @ ca{ & s/f]8 ;xfotf pknAw u/fPsf] lyof] . ljutdf em}+ g]kfnnfO{ a9L ;xfotf ug]{ bf];|f] /fi6« hfkfgn] o; k6s # cj{ @) s/f]8 ;xof]u u/]sf] 5 eg] ut jif{sf] ;f]xL cjlwdf ! ca{ %% s/f]8 ;xof]u k'¥ofPsf] lyof] .

rfn" cf=j=sf] k|yd rf}dfl;sdf :jL8]gn] ! ca{ (& s/f]8, gj]{n] ! ca{ *^ s/f]8 / cf]k]sn] ! ca{ @ s/f]8 ?k}of“ ;xfotf pknAw u/fPsf 5g\ . ldq /fi6«x?n] pknAw u/fPsf] j}b]lzs ;xfotfsf] ;xL ?kdf kl/rfng x'g ;Sof] eg] klg ljsf;sf k"jf{wf/x? lgdf{0f x'g]5g\ t/ ljutdf em} j}b]lzs ;xfotf …jfn'jfdf kfgLÚ xfn] h:t} eof] eg] ;xfotf a9\g'sf] s'g} cy{ /xg] 5}g .

klxnf] rf}dfl;sdf k|fKt j}b]lzs ;xfotf

d]nDrL vfg]kfgL cfof]hgf % ca{ %) s/f]8

kl/jf/ lgof]hg / :jf:Yo kl/of]hgf $ ca{ $* s/f]8

ag]kf l;Gw'nL ;8s @ ca{ % s/f]8

jftfj/0f kl/of]hgf &% s/f]8 *% nfv

c;n zf;g ;'b[9Ls/0f of]hgf ^% s/f]8 (( nfv

j}b]lzs ;xfotf lbg] d'n'sx¿

cd]l/sf % ca{ () s/f]8

hfkfg # ca{ @) s/f]8

:jL8]g ! ca{ (& s/f]8

gj]{ ! ca{ *^ s/f]8

cf]k]s ! ca{ @ s/f]8


of] ;ftf

@)%* sflt{s #) ljxLjf/

p g]kfnsf nflu hfkfgsf gjlgo'Qm /fhb"t h]GhL sfldgfufsf] g]kfn cfudg .

d+;L/ ! ut] z'qmjf/

p lxGb" wdf{jnDaLx?åf/f efO6Lsf u|x0f .

zlgjf/

p gjLg snf dlGb/åf/f o; jif{sf] gjLg k'/:sf/ xf:o snfsf/ uf]kfn/fh d}gfnLnfO{ k|bfg ug]{ lg0f{o .

p dxfslj nIdLk|;fb b]jsf]6fsf] sfs/le§fdf k|1f k|lti7fgsf ;b:o j}/fuL sfO{nfåf/f gjlgld{t k|ltdf cgfj/0f .

p ;"rgf ;~rf/ dGqL hok|sfzk|;fb u'Ktf ;ftfJofkL e|d0fsf] qmddf rLg k|:yfg .

cfOtjf/

p 6fpsf] hf]l8Psf b'O{ hgf aflnsfsf] l;+ufk'/df zNolqmof ;DkGg ePkl5 u+uf–hd'gf g]kfn lkmtf{ .

p ;ft dlxgf cl3 eQmk'/af6 rf]l/Psf] rf/ ;o jif{ k'/fgf] do'/ d"lt{ cleo'Qm;lxt j/fdb .

p g]kfnL efiff ;flxTodf ;dlk{t 3gZofd /fhsl0f{sf/ / s[i0fk|;fb k/fh'nL ;okqL /fli6«o ;Ddfgåf/f ;Ddflgt .

;f]djf/

p k|ltlglw;ef sfg"g Gofo tyf ;+;bLo Joj:yf ;ldltsf ;b:o u]x]Gb| lu/Lsf] g]t[Tjdf /fdgfy clwsf/L, g/axfb'/ xdfn, z]/wg /fO{sf] k|ltlglwd08n Oh/fon tyf ?;sf] ;+;bLo Joj:yf;DaGwL cWoog cjnf]sgsf nflu To;tkm{ k|:yfg .

p g]kfnL sf+u|];sf kf6L{ ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfåf/f sf]zL c~rn:t/Lo cu'jf sfo{stf{nfO{ ;Daf]wg .

d+unaf/

p k|d z]/axfb'/ b]pjf ;dIf !@ cf}+ cGt/f{li6«o jfnclwsf/ lbj;sf ;Gbe{df jfn ljsf; ;+hfnåf/f 1fkgkq k]z .

a'wjf/

p g]skf dfcf]jfbLsf cWoIf k|r08åf/f o'4lj/fd;DagwL kf6L{sf] lg0f{osf] cf}lrTo ;dfKt ePsf] 3f]if0ff .

p %) jif{ k|j]zsf] cj;/df Dof/fy'g wfjs a}s'07 dfgGw/ ;lxt rf/ ;b:oLo 6f]nL sf7df8f}+b]lv d'lQmgfy;Ddsf] wfjgdf k|:yfg .

p gj]{n] g]kfnnfO{ lb+b} cfPsf] ;xof]unfO{ lg/Gt/tf lbg] hgfp"b} k|fyldstf k|fKt /fi6«x?dWo] ;"rLs[t .

p d/0ff]k/fGt hgsnfn zdf{nfO{ @)%& ;fnsf] ;j{>]i7 kf08'lnkL k'/:sf/ k|bfg .


| d'Vo ;dfrf/ | | :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP