mainlogo2.jpg (11011 bytes)


d'Vo ;dfrf/


12 October, 2001,  Ashwin 26th,  2058.

t];|f] jftf{df æhg;/sf/Æ e+u ug{ bjfj lbOg]
ca dfn] klg dfcf]jfbLk|lt s7f]/ M ;]gf kl/rfng a9\b}5

dfcf]jfbL g]tfx? ;/sf/n] jftf{ ljyf]Ng] / ;]gf kl/rfng u/]/ cfkm"x?nfO{ bdg ug]{ xf] ls eg]/ lrlGtt 5g\ . ;/sf/dfly dfcf]jfbLx?nfO{ Hofbf 5'6 glbg, gem'Sg / b[9tf;fy k|:t't x'g bjfj emg a9\b}5 . dfcf]jfbLx?sf] cTofrf/ / c/fhstf o;}u/L hf/L /x\of] tyf ;/sf/n] cfkm\gf] kf6L{ / k|ltkIf g]tfx?nfO{ hjfkm lbg g;Sg] cj:yf cfof] eg] ;/sf/n] cfkm\gf] d'2f kl/jt{g ug{ c;Dej 5}g . To;}n] t];|f] r/0fsf] jftf{df ;QfkIf cem ;zQm ?kdf k|:t't x'g] ePsf] 5 . of] jftF{df ;/sf/n] dfcf]jfbLx?nfO{ cfkm\gf] tyfslyt æhg;/sf/Æ e+u ug{ / ;+j}wflgs ;+/rgfleq a;]/ sfd ug{ ljz]if bjfjk"0f{ cfu|x ug]{ ;Defjgf 5 .

clxn] ;/sf/ x/]s b[li6n] cg's"n l:yltdf 5 . k|=d=z]/axfb'/ b]pjf dfcf]jfbLx?n] cfkm"nfO{ klxn] k'¥ofPsf] ;xof]u tyf of] ;d:of jftf{åf/f ;dfwfg ug]{ dxTjsf+Iffn] ubf{ dfcf]jfbLk|lt c? g]tfx?eGbf pbf/ x'g' ePsf] 5 . ;/sf/n] dfcf]jfbLsf ;a} dfu k"/f u/]sf] 5 . -dft[sf ofbjsf] d'2f lkmtf{ lnOof];\ eGg] dfu klg lxhf] k"/f ePsf] 5 . ;/sf/sf] tkm{af6 ;~rf/dGqL Pj+ dGqL kl/ifb\sf k|jQmf hok|sfz u'Ktfn] jftf{sf] jftfj/0f ljufg]{ jf cljZjfl;nf] agfpg] s'g} klg sfd ;/sf/af6 ePsf] 5}g eGb} a? dfcf]jfbLx?n] g} cfkm\gf] jrg / ;xdlt k"/f gu/]sf] atfpg' ePsf] 5 . pxf“n] jftf{nfO{ cem ;xh agfpg ;/sf/n]] yk cu|ufdL sbd rfn]sf] :ki6 ug'{eof] . ;/sf/n] k6s k6s cg'/f]w ubf{ cgk]lIft 5'6 lb+bf klg dfcf]jfbLx?n] ckxl/t k|x/L / lgbf]{if gful/sx?fnO{ d'Qm gu/]sf]df dfcf]jfbLk|ltsf] c;Gtf]if ca ;/sf/kl§ kmls{Psf] 5 . To:t}, dfcf]jfbLx?n] 7fp“–7fp“df æhg;/sf/Æ 3f]if0ff / To:tf æhg;/sf/Æ ePsf] 7fp“df gful/sx?sf] hLjg emg\ c;'/lIft ePsf] tyf hg;/sf/l;t ;DaGw JolQmx?n] lg/Lx hgtfnfO{ ljleGg k|sf/n] zf]if0f ul//x]sfn] pgLx?nfO{ /f]Sg ;/sf/dfly bjfj kl//x]sf] 5 .

æhg;/sf/Æ >L % sf] ;/sf/sf] ;dfgfGt/ ;/sf/ xf] . oBlk o;sf] e"ldsf k|rf/fTds dxTjdf dfq ;Lldt 5, t/ b]zsf] j}wflgs ;/sf/sf] gfd >L % ;+u ;d]t uf“l;Psf]n] o;nfO{ uDeL/ ?kdf lnOPsf] 5 . 5'§} ;]gf, 5'§} sfg"g, 5'§} ;/sf/– >L % sf] ;/sf/n] of] s;/L krfpg ;S5 < >L % sf] ;/sf/n] cfkm\gf] cl:tTjsf] af]w s;/L u/fpg] < To;}n] o:tf] 5'6 lbP/ ;/sf/n] cfkm\gf] cl:tTjsf] ;d]t dof{bf /fv]g eGg] Psyl/sf] wf/0ff 5 . o:tf] ;f]rfO{ /fVg]x?sf] k|efj ;fwf/0f 5}g . To;}n] olb ;/sf/n] rf“8} dfcf]jfbLx?sf] æhg;/sf/Ú e+u u/fpg] Pj+ pgLx?sf] k|efj ePsf] 7fp“sf gful/sn] k|hftflGqs xssf] pkef]u ug{ kfpg] tyf eo / cft+ssf] 5fof“af6 d'Qm eO lgeL{s / :jtGq 9+un] af“Rg ;Sg] k|Tofe"lt gePdf ;/sf/ g} ;+s6df kg{ ;S5 . dfcf]jfbLx?n] ca hg;/sf/ sfod} /fVg] lh2L u/]df jftf{ e+u x'g ;S5 .

w]/}nfO{ nfu]sf] 5– dfcf]jfbLx?n] k|=d=sf] ;bfzotfaf6 gfhfoh kmfObf p7fpg vf]H5g\ / cGttM wf]vf lbG5g\ . To;a]nf ;/sf/ c;xfo aGg ;S5 . ;/sf/sf] sdhf]/L / ;+efljt vt/fnfO{ Wofgdf /fv]/ PsLs[t cfGtl/s ;'/Iff ljsf; of]hgfnfO{ la:tfl/t ul/Psf] 5 . pQm sfo{qmdsf] cf8 lnP/ dfcf]jfbL k|efljt ljleGg lhNnfdf ;]gf klg kl/rfng ul/Psf] 5 . klxnf] r/0fdf uf]/vf, /f]Nkf, ?s'd, ;Nofg, hfh/sf]6, sflnsf]6 / Ko'7fgdf of] sfo{qmd nfu" ul/Psf] lyof] eg] xfn} b}n]v, bfª, ;'v]{t, bf]nvf, ndh'ª / /fd]5fk ylkPsf] 5 . dfcf]jfbLx?n] æhg;/sf/Æ u7g u/]sf ;a} lhNnfdf of] sfo{qmd nfu" ug]{ ;Gbe{df ca cf]vn9'+uf, l;Gw'nL, wflbª, g'jfsf]6, l;Gw'kfNrf]s / h'Dnf kg]{ ePsf 5g\ . of] va/ ;'g]/ tL lhNnfsf hgtf xlif{t ePsf] va/ 5 . ca dfcf]jfbLnfO{ bdg ug{ ;/sf/n] rfx]df ;]gf t'?Gt} bf}l8g ;S5 .

;]gfsf] klg cfu|x 5– ædfcf]jfbLnfO{ jftf{df Nofpg] xf] eg] pgLx?n] ;/sf/sf cl:tTjnfO{ dfGotf lbg'k5{ / cfkm\gf] ;/sf/ e+u u/]sf] 3f]if0ff x'g'k5{ . Pp6f b]zdf b'O6f ;/sf/ s;/L dfGo x'G5 < g]tfx?n] dfg] klg ;]gfn] dfGb}g . >L % sf] ;/sf/sf] ;dfgfGt/ ;/sf/sf] 3f]if0ff ug]{, 5'§} ;]gf / xltof/ /fVg], 5'§} cbfnt agfpg]] / ;hfo tf]Sg]–of] ljb|f]x xf], ltgLx? æljb|f]xLÆ x'g\ . t/ lsg To:tf tTjnfO{ ;/sf/ æljb|f]xLÆ jf æcft+sjfbLÆ eGb}g <

jfdkGyLx¿ emg\ s7f]/

dfcf]jfbLx?n] ;a}eGbf a9L g]kfnL sf+u|]; / cfd gful/snfO{ Iflt k'¥ofPsf] 5 . of] kL8f sf+u|];n] a8f] si6sf;fy ;xL /x]sf] 5 . sf+u|]; kf6L{ / sf+u|];sf] ;/sf/ jftf{s} dfWodaf6 of] ;d:of ;dfwfg ug{ / pgLx?nfO{ ;+j}wflgs bfo/fdf Nofpg k|oTgzLn 5 .

b]zsf k|d'v kf6L{x?n] dfcf]jfbLx?åf/f xfn k|:t't dfu af/] cf–cfkm\gf] b[li6sf]0f k|:t't u/]sf 5g\ . sf+u|];sf] b[li6sf]0f ;fj{hlgs eO;s]sf] 5 . jfd cfGbf]ngsf] d"n k|ltlglw Pdfn]sf] b[li6sf]0f sf+u|];eGbf s7f]/ 5 . dfcf]jfbLsf dfu cJojxfl/s, c;fGble{s Pj+ /fi6«sf] lxt / hgtfsf] efjgf ljk/Lt /x]sf] Pdfn]n] :ki6 ul/;s]sf] 5 . /fk|kfsf] wf/0ff klg k|i6 5 . To; kf6L{sf g]tf /jLGb|gfy zdf{n] lxhf] …ljdz{Ún] lh1f;f /fVbf klg eGg'eof]–xfdL u0ftGq :jLsf/ ub}{gf}+ . of] ;+ljwfg vf/]h ug{ tof/ 5}gf}+ . ckl/jt{gLo k|fjwfgsf s'/f x6fpg] afx]s cGo dfu 5g\ eg] tL ;+j}wflgs k|lqmofaf6} k"/f x'g ;S5g\ . pxf“n] yKg'eof]– jftf{sf] of] gf6s nDAofP/ cGof}n sfod /fVg' x'"b}g . /fi6«nfO{ clglZrttfsf] aGbL agfpg' x'"b}g . rf“8} 6'+uf] ug'{k5{ . hgtfsf] w}o{ 6'6\g nfu]sf] 5 .

g]kfn ;b\efjgf kf6L{ klg jt{dfg ;+ljwfgsf] cfwf/e"t tTjdf x]/km]/ gug]{ Pj+ ax'bnLo Joj:yf / ;+j}wflgs /fhtGq sfod} /fVg] kIfdf 5 . pQm kf6L{sf ;+;bLo bnsf g]tf ab|Lk|;fb d08nn] ;/sf/sf] b[li6sf]0fk|lt ;xdlt JoQm ug'{ePsf] 5 .

To:t}, ;}4flGts b[li6n] dfcf]jfbLs} lgs6 dflgg] /fli6«o hgdf]rf{n] klg cf}krfl/s ?kdf cfkm\gf] b[li6sf]0f k|:t't ub}{ eg]sf] 5– xfd|f] kf6L{ /fli6«o hgdf]rf{n] u0ftGq / ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] ljifonfO{ l;4fGttM ;dy{g ub{5 . hxf“;Dd jt{dfg /fhgLlts zlQm ;Gt'ngsf] cj:yf xf], clxn] u0ftGq / ;+ljwfg;efsf] gf/f s]jn k|rf/fTds gf/f dfq ;xL x'g]5 eGg] xfd|f] :ki6 b[li6sf]0f 5 . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngn] /fhfaf6 hgtfdf jf:tjdf ;Qf x:tfGt/0f gePsf] Pj+ ;]gf /fhfsf] xftdf /x]sf] kl/l:yltdf dfcf]jfbL ;d"xn] /fhgLlts ljifox? egL k|:t't u/]sf] u0ftGq / ;+ljwfg;efsf] r'gfjsf] s'/fnfO{ lqmofTds gf/f 7x/ ug'{n] @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngåf/f k|fKt clwsf/ u'Dg] / Ps jf csf]{ k|sf/sf] lg/+s'z k'g?TyfgjfbL zf;g Joj:yf x'g] vt/f ljBdfg /x]sf] xfd|f] lgisif{ 5 . t/ o; ;Gbe{df dfcf]jfbL ;d"x :jod\ ænrstfsfÆ gfp“df cfkm}+n] /fv]sf] u0ftGqsf] ;+:yfut ljsf; ug]{ k|Zg / ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rgsf k"j{ dfuaf6 qmdzM ljrlnt eP/ 3'dfp/f] 9+uaf6 kl5 x6\b} bf];|f] r/0fsf] jftf{sf qmddf k|:t't ePsf] l:yltdf dfcf]jfbLx? u0ftGq / ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rgsf] gf/fdf :jo+df cToGt} cl:y/ b]lvPsf] l:yltk|lt klg xfd|f] kf6L{n] d"Nof+sg u/]sf] 5 . xfd|f] kf6L{ g]=s=kf=-dfcf]jfbL_n] eg] h:tf] jt{dfg ;+;b / ;/sf/sf] lj36g u/]/ cGtl/d r'gfjL ;/sf/ agfpg] dfu;+u klg ;xdt 5}g .

pQm kf6L{sf] tkm{af6 dxf;lrj gj/fh ;'j]bLn] k|:t't ug'{ePsf] b[li6sf]0fdf dfcf]jfbLx?n] eg] h:t} æcfTdlg0f{osf] clwsf/ÆnfO{ cfkm\gf] kf6L{sf] ;dy{g g/x]sf] / To;n] cGttM ;fd|fHojfbLnfO{ b]z 6'qm\ofpg cj;/ ldN5 elgPsf] 5 .

k|d'v jfd kf6L{x?dWo] dfcf]jfbLx?k|lt ;a}eGbf a9L ;xfg'e"ltzLn dflgg] g]skf dfn]sf] d"Nof+sg emg s8f 5 . pQm kf6L{n] cl:t c;f]h @# ut] ;/sf/ ;dIf a'emfPsf] æb[li6sf]0fÆdf k|i6 eg]sf] 5– æjftf{sf] jftfj/0fnfO{ ;xh t'Nofpg dfcf]jfbLn] cufl8 ;f/]sf k"j{ zt{x?nfO{ ;/sf/n] k"/f ug{ lxlRsrfpg x'"b}g . t/ ;/sf/n] k"j{ zt{x? t'?Gt k"/f u/]g eg] klg jftf{ 5f]8]/ k5fl8 x6\g' dfcf]jfbLsf] lglDt a'l4dfgL x'"b}g .Æ

dfn]n] dfcf]jfbLsf dfux?nfO{ s];|f]] s];|f] s]nfp“b} eg]sf] 5– æjt{dfg ;+ljwfgsf] vf/]hL / cGtl/d ;/sf/sf] :yfkgfsf dfusf ;DaGwdf cGtl/d ;/sf/sf] :yfkgf ug]{ k|:tfjnfO{ ;dy{g ug{ ;lsG5 t/ jt{dfg ;+ljwfgsf] vf/]hLsf] dfunfO{ eg] ;dy{g ug{ ;lsGg . klxnf] s'/f dfcf]jfbLn] eg] h:tf] jt{dfg ;+ljwfg /fhfn] dfq} agfPsf] eGg] s'/f ztk|ltzt em'§f 5 . of] ;+ljwfg @)$^ ;fnsf] ;+o'Qm hgcfGbf]ngsf] pkh xf] . of] /fhfl;t hgtfn] u/]sf] ;+emf}tfsf] Oltxf;sf] klxnf] b:tfj]h xf] . ;+emf}tfsf] b:tfj]h ePsf] x'gfn] of] ;+ljwfgdf ;a} kIfsf lxtsf s'/fx? cGt/lgxLt 5g\ . o;df /fhfsf] clwsf/nfO{ ;Lldt ul/Psf] 5 . a'h'{jf ;'wf/jfbLsf] dfq xf]Og, ;j{xf/f >dhLjL hgtfsf] kIfkf]if0f ug]{ s'/fx?nfO{ ;d]t p2]Zod"ns 9+uaf6 ;dfj]z ul/Psf 5g\ . zlQm ;Gt'ngsf] cfwf/df of] ;+ljwfg lgdf{0f ug'{kbf{ o:tf] x'g uPsf] xf] . s'g} klg ;+ljwfg ;bfsfnsf nflu lglj{sNk x'g ;Sb}g eGg] s'/fdf xfd|f] kf6L{ :ki6 5 . t/ jt{dfg ;+ljwfgnfO{ cGTo u/]/ To;eGbf k|ultzLn / cu|ufdL ;+ljwfgsf] Uof/]G6L ug{ g;Sg] xf] eg] o:tf] vt/gfs v]n ;j{xf/f ju{sf nflu cfTd3ftL ;fljt x'g]5 . dfcf]jfbLn] g]kfndf /x]sf] zlQm ;Gt'ngsf cfwf/df of] eGbf a9L hgkIfLo ;+ljwfg lbg ;Sg] s'g} Uof/]G6L ug{ ;s]sf] 5}gg\ . bf];|f, /fhf /x]sf] ;/sf/l;t ;+ljwfg vf/]hLsf] s'/fn] Pp6f 7"nf] e|d ;[hgf ub{5 . of] ;+ljwfg s;n] vf/]h ug]{ < /fhfn] ug]{ xf] eg] /fhf ;+ljwfgeGbf dfly hfg]5g\ . ;+;b\n] vf/]h ug]{ xf] eg] p;nfO{ To:tf] clwsf/ g} 5}g . ;+ljwfgn] lbPsf] clwsf/af6 lgld{t ;+;bn] ;+ljwfg ;+zf]wg;Dd ug{ ;S5 t/ vf/]h ug{ ;Sb}g . hgtf cfkm}]+n] vf/]h ug]{ xf] eg] jftf{sf] ljifo agfpg} kb}{g zlQmsf cfwf/df vf/]h ug{ s;n] /f]Sg ;S5 / < t;y{ dfcf]jfbLn] cufl8 ;f/]sf] jt{dfg ;+ljwfgsf] vf/]hLsf] dfu unt 5 .

gof“ ;+ljwfgsf] lgdf{0f eGg] dfu klxnf] dfu k"/f ePkl5 cufl8 cfpg] kl/0ffdsf] kIfl;t ;DalGwt 5 . klxnf] dfu g} unt ePkl5 bf];|f] dfusf] cj:yf cfpg ;Sg] l:ylt g} /x]g . t/ klg o; ;DaGwdf dfcf]jfbLn] eGg rfx]sf] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg xf] eg] clxn]sf] cj:yfdf of] dfu klg ;xL 5}g . ;+ljwfg ;efsf] lgjf{rgsf] s'/f ubf{ of] s:tf] ;/sf/n] ;DkGg u/fpg] xf] eGg] k|Zg g} k|d'v ?kdf cufl8 cfpg]5 . olb cGtl/d ;/sf/ lgdf{0f u/]/ ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg u/fpg] xf] eg] klg o:tf] ;/sf/n] u0ftGqfTds ;+ljwfg agfpg] ;+ljwfg;efsf] lgjf{rg ug]{ Uof/]G6L ug{ ;Sb}g . o;/L aGg] ;+ljwfg ;efaf6 lgdf{0f ug{ ;+ljwfg jt{dfg ;+ljwfgeGbf k|ultzLn aGg ;Sg] s'/fnfO{ ;'lglZrt ug{ ;lsG5 eGg] s'g} cfwf/ b]lv+b}g . clxn] g]kfndf u0ftGqsf kIfdf sDo'lgi6x? dfq 5g\ / tL klg Pstfa4 5}gg\ . lognfO{ Pstfa4 ug{ dfcf]jfbLs} gLlt, ljrf/ / Jojxf/ g} ;a}eGbf 7"nf] afws ag]/ b]lvPsf 5g\ . o:tf] cj:yfdf ;+ljwfg;efsf] lgjf{rgsf] dfu cfTd3ftL ;fljt x'g] lglZrt 5 .

t];|f] dfu u0ftGqsf] ;+:yfut ljsf; eGg] /x]sf] 5 . u0ftGq sfod ePsf] eP To;sf] ;+:yfut ljsf;sf] cy{ /xg ;S5 . h'g lrhsf] hGd g} ePsf] 5}g To;sf] ;+:yfut ljsf; eGg' æaRrf hlGdg' sxf“ sxf“, sGbgL af“Wg xtf/f]Æ eGg] g]kfnL pvfgnfO{ rl/tfy{ ug'{ dfq xf] .Æ

dfn] cufl8 eG5– æclxn] dfcf]jfbLx?n] cufl8 ;f/]sf pk/f]Qm dfux?nfO{ ;dy{g gug]{x?nfO{ pgLx?n] lg/fwf/?kdf /fhfjfbLsf] cf/f]k klg nufpg] u/]sf 5g\ . xfdLn] clxn] ;+j}wflgs /fhtGqnfO{ @)$^ ;fnsf] /fhfl;t ePsf] ;+emf}tfsf] cfwf/df dfq dfg]sf xf}+ . To;a]nfsf] xfd|f] ;Demf}tfsf] b:tfj]h jt{dfg g]kfn clw/fHosf] ;+ljwfg @)$& xf] . of] ;+ljwfgnfO{ /fhfn] k"0f{?kdf kfng ubf{;Dd xfdLn] klg ;+ljwfgdf ePsf] Joj:yfnfO{ ;Ddfg ug]{5f}+ . hxf“;Dd dfcf]jfbLsf] s'/f 5 pgLx? @)$^ ;fndf klg ;Demf}tfdf cfPgg\ / clxn] klg pgLx?n] jt{dfg ;+ljwfgk|lt s'g} lsl;dsf] k|lta4tf JoQm u/]sf 5}gg\ . To;}sf/0f dfcf]jfbLx? lagf cf}lrTo jt{dfg ;+ljwfgsf] vf/]hLsf] s'/f ul//x]sf 5g\ . ts{xLg tl/sfn] zfxL ;]gfl;t sfo{ut Pstf u/]sf] s'/f cfkm}+n] :jLsf/]sf 5g\ . s] o;a]nf zfxL ;]gf dfkm{t\ jt{dfg /fhfl;t klg sfo{ut Pstf u/]gg\ xf]nf, k|Zg ug'{kg]{ cj:yf cfPsf] 5 .Æ

;j{bnLo a}7sdf k|foM ;a} bnn] dfcf]jfbLsf df+uk|lt ;/sf/n] k|:t't u/]sf] b[li6sf]0fsf] ;dy{g u/]sf 5g\ . o;n] ;/sf/L jftf{sf/x?sf] dgf]jn a9fPsf] 5 . To;}n] t];|f] r/0fsf] jftf{df ;Qf kIf emg\ ;zQm 9+un] k|:t't x'g] nIf0f 5 .

sf+u|];sf] b[li6sf]0f

p g]kfn clw/fHoel/ xltof/sf] k|of]u cf];f/–k;f/, k|bz{g, ;+sng tyf n'6kL6 tTsfn aGb x'g'kg]{ .

p lgjf{lrt k|ltlglwx?nfO{ hj/h:tL /fhLgfdf u/fpg], sfd ug{ glbg] tyf sfof{nodf tfnfjGbL ug]{ h:tf sfo{ tTsfn /f]Sg'kg]{ .

p hg;/sf/sf] 3f]if0ff / To;sf] cf8df ePsf hgcbfntsf gfddf ;Dk"0f{ sf/jfxL tTsfn aGb ug'{kg]{ .

p ha/h:tL rGbf c;'Ng], lghL / ;fj{hlgs ;DklQ–;fwgx?nfO{ s/sfk qf;df kf/L k|of]u ug]{ sfd tTsfn aGb ug'{kg]{ .

p cf}Bf]lus–Jofkfl/s, ko{6g, lzIfs ;+:yfx?nfO{ jnk"j{s aGb ug]{ / lgjf{w 9+un] ;+rfng x'g glbg] h:tf jn k|of]usf ;a} 36gf /f]Sg'kg]{ .

p dfcf]jfbL kIfåf/f ckx/0fsf ul/Psf, j]kQf kfl/Psf ;j{;fwf/0f gful/s, k|x/L–;'/IffsdL{ tyf ljleGg /fhgLlts kf6L{sf sfo{stf{nfO{ tTsfn d'Qm ug'{kg]{ .

p jftf{sf] cjlwel/ jftf{nfO{ k|lts"n k|efj kfg]{ u/L s'g} klg ;ef, h'n';–k|bz{g gug]{ .


of] ;ftf b'O{ bh{g dGqL ylkg]
;+;b clwj]zg @ ut] ;dfKt x'g]

dGqfnox? 36a9 ug]{ ax'rlr{t d'2f :ylut ePsf] 5 . t/ dlGqd08nsf] k'gu{7g oxL ;ftf x'g ;Qm5 . s]lx lbg leq} sl/a b'O{ bh{g ;f+;bx?n] dlGqsf] ku/L kfpg] ePsf 5g\ . lxhf]sf] dlGqkl/ifb\sf] a}7sdf klg dGqfnox? yk36 ;DaGwdf 6'+uf] nfu]g . o;af/] lg0f{o ug{ ul7t dlGqx?sf] ;ldltsf] k|ltj]bg af/] ;xdlt gePkl5 aLrsf] af6f] lgsfnL d'Vo;lrjnfO{ lhDdf lbOPsf] 5 . d'Vo;lrjn] l;kmfl/z u/]kl5 dfq dGqfnosf] yk36 / ljefux?sf] ;dfof]hg ul/g] 5 . d'Vo;lrjsf] g]t[Tjdf ul7t ;ldltn] dGqL lr/~hLjL jfUn]sf] g]t[Tjdf ul7t dGqLx?sf] ;ldltn] lbPsf] l;kml/z;d]tnfO{ cWoog u/L l;kmfl/z u/]kl5 ;/sf/n] lg0f{o ug]{ ePsf] 5 . pQm ;ldltdf cy{ / ;fdfGo k|zf;g ;lrjnfO{ klg /flvPsf] 5 . t/ cgf}7f] s'/f s] 5 eg] lxhf] g} d'Vo ;lrj tLy{dfg zfSosf] ljb]z hfg] la/fdL labf ;d]t :jLs[t ul/Psf] 5 .

;/sf/sf] of] lg0f{on] dGqL 7"nf] xf] ls ;lrj 7"nf] xf] eGg] k|Zg klg p7fPsf] 5 . lr/~hLjL jfUn] jt{dfg dlGqkl/ifb\df k|wfgdGqL kl5 nuQ}sf] :yfgdf x'g'x'G5 . To; ;ldltdf /x]sf dGqLx? 8f= /fdz/0f dxt, ljhos'df/ uR5bf/ / dx]z cfrfo{ klg jl/i7 / k|efjzfnL dGqL x'g\ . o:tf] ;ldltn] lbPsf] k|ltj]bg 5fglag ug]{ lhDdf ;lrjx?nfO{ lbOg' dGqLx?sf] dfgdb{g xf] ls xf]Og < k|fljlws ;ldltn] lbPsf] k|ltj]bgaf/] /fhgLlts g]t[Tjn] lg0f{o ug]{ xf] ls /fhgLlts g]t[Tjn] u/]sf] lg0f{osf] 5fgljg k|fljlws -;lrj_ x?n] ug]{ xf] < d=k=sf] of] lg0f{on] ;/sf/sf] / jl/i7 dGqLx?sf] dxTj 36fof] ls a9fof] < jl/i7 dGqLx?sf] ;ldltn] lbPsf] k|ltj]bgnfO{ ab/ ug]{ clwsf/ ;lrjx?nfO{ lbOg' s'g dfGotfsf] k|tLs xf] < To;n] ;/sf/sf] dof{bf 36fp“5 ls a9fp“5 < clxn] o:tf k|Zg klg p7]sf 5g\ .

clxn] dGqfnosf] ;+Vof a9fpg] lg0f{o k|wfgdGqLn] hj/h:tL u/fPsf] eP dGqL kl/ifb\af6} ;/sf/ lj?4 ljb|f]x x'g] ;Defjgf lyof] . z'?df cy{dGqL 8f=/fdz/0f dxt Pj+ k"j{ cy{dGqL / xfnsf s[lif dGqL dx]z cfrfo{n] dGqfnosf] ;+Vof a9fpg] s'/fsf] k|r08 lj/f]w ug'{ePsf] lyof] eg] cfkm"n] ;Dxfn]sf dGqfno ef}lts of]hgf tyf lgdf{0f Pj+ hn;|f]t dGqfno km'6\g] b]v]kl5 lr/~hLjL jfUn] / ljhos'df/ uR5bf/ klg xfn oyfjt} /fVg] kIfdf nfUg'eof] . d'Vo;lrj tLy{dfg zfSonfO{ tLg dlxgfleq ;'emfj lbP x'G5 elgPsf] 5 .

dGqfnosf] ;+Vof a[l4 ug'{ d'n'ssf] cfly{s ef/ a9fpg'sf ;fy} k|zf;lgs ;+oGqnfO{ cl:y/ kfg'{ / cfkm\gf] ljZj;gLotf lu/fpg' klg x'g] lyof] . s]xL ;do cufl8 dfq cfkm\g} kf6L{sf] ;/sf/n] k|zf;lgs ;'wf/ cfof]usf ;'emfjx?nfO{ ;d]t b[li6ut u/]/ Pj+ k|zf;lgs vr{ 36fpg] lbzfdf cu|;/ ePsf] jrg ;d]t lb+b} u/]sf] lg0f{osf] ljk/Lt clxn] g} To:tf] lg0f{o ug{ nfu]sf]] s;}nfO{ klg lrQ a'em]sf] lyPg . k|wfgdGqL b]pjf :jo+ klg o; kIfdf x'g'x'Gy]g . o;cl3 k|wfgdGqL x'"bf cfkm" ;Qfdf l6Sgsf nflu ljleGg ljs[lt leœofPsf] bf]ifaf6 pxf“ ce}m d'Qm x'g ;Sg'ePsf] 5}g . To;a]nfsf sltko lg0f{o ;j{bnLo ;xdlts} cfwf/df ePsf] ePtf klg k|f8f], kh]/f], kmf]6{'d, a}ss, ;f+;b ck/x0f, vl/b laqmL, z+s/ / j}zfnL xf]6]nh:tf sn+s pxf“sf] lgwf/af6 cem}+ k'l5Psf] 5}g . of] cj:yfdf s]xL ;f+;bx?nfO{ dGqL agfpg s} nflu cyjf v'daxfb'/ v8\sfx? h:tf ;xof]uLx?sf] dfu k"/f ug{sf nflu d'n'ssf] ef/ a9\g], ;/sf/sf] ljZj;gLotf lug]{, cfkm\g} kf6L{ cK7]/f]df kg]{ tyf k|zf;lgs If]qdf cGof}n pTkGg x'g] sbd rfNg /fhL x'g' k|=d= b]pjfsf] 7"nf] sdhf]/L b]lvof] . dxt / dx]zsf] tLj| lj/f]w / cGTodf jfUn]sf] ;d]t c;xdlt Pj+ ;f+;b g/x]sf ;xof]uLx?sf] bjfjk"0f{ ;Nnfx gePsf] eP b]pjfn] of] uNtL ug{ j]/ lyPg . t/ ca of] k|s/0f k5fl8 ;/]sf] 5 .

sltko dGqfnox?sf] :j?k clxn] klg pko'Qm 5}g . dGqfnosf] ;+Vof clxn]sf] eGbf s]xL 36fP klg x'G5 . t/ xfnsf PseGbf a9L ufl;Psf sltko dGqfnosf] k|s[lt ldNbf h'Nbf 5}gg\ . To;}n] jt{dfg ;+:yfdf ga9\g] u/L dGqfno / ljefux?nfO{ ;dfof]hg ug'{kg]{ cfjZostf dx;'; ul/Psf] 5 . ;+:s[lth:tf] dfldnf ko{6gl;t uf:g], oftfoftnfO{ >ddf xfNg', ;femf k|sfzg tyf ;femf :jf:Yo h:tf ;+:yf s[lif dGqfno dftxtdf /xg', k|1f k|lti7fg ko{6g dGqLsf] d'7Ldf cfpg' h:tf s'/f lj;+ult g} x'g\ . To;}n] xfnsf dGqfnox?sf :j?k, k|s[lt / lhDd]bf/L tyf ltgLx? dftxt /x]sf ljefux?af/] uDeL/ cWoog u/L ;+/rgfd} s]xL kl/jt{g ug'{ cfjZos 5 . t/ of] k|lqmof dGqL kl/ifb\sf] la:tf/l;t uf“l;Psf] x'gfn] ;/sf/sf] nIo dfly g} z+sf pTkGg eof] . dGqL kl/ifb\sf] k'gu{7g kl5 dGqfnox?sf] cjl:ylt ;DaGwL lg0f{o ug]{ xf] eg] clxn]sf] ;d:of, lj;+ult / ;fDo x'g ;Qm5 .

hgtfk|lt pQ/bfoL x'g' kg]{ tyf kf/blz{tfsf] k|tL1f ug]{ k|foM s'g} klg ;/sf/ cfkm\gf] k|lta4tfk|lt OdfGbf/ b]lvPgg\ . k|foM x/]s ;/sf/n] dxTjk"0f{ ljifonfO{ pk]Iff ug]{ tyf cfkm\g} :jfy{df clNemP/ ;do latfpg] u/] . oxf“;Ddls clxn];Dd ;/sf/sf] sfo{ ljefhg / sfo{ ;Dkfbg ;DaGwL lgodfjnL uf]Ko /flvPsf] 5 . dGqfnox?sf] ;~rfng oxL lgodfjnLsf] cfwf/df x'G5 . t/ o; ;DaGwL P]g clxn];Dd ag]sf] 5}g . sfo{ ;Dkfbg ;DaGwL lgodfjnL dGqL afx]s s;}n] x]g{ klg kfPsf] 5}g . dGqLn] klg kbaf6 d'Qm x'gf;fy ;/sf/nfO{ a'emfpg' k5{ . sltko sf/0fn] ubf{ sfo{ ljefhg / sfo{;Dkfbg ;DaGwL lgodfjnLdf ;dofg's"n kl/dfh{g klg x'g ;s]sf] 5}g . k|hftGq k'g:yf{kgfsf] olt nfdf] cjlw kZrft klg dlGqkl/ifb\sf] sfo{;Dkfbg lgodfjnLnfO{ o;/L clt uf]kgLo ljifo agfOg' hgtfk|ltsf] pQ/ bfloTjsf] efjgf Pj+ kf/blz{tfsf] dfGotf ljkl/t /x]sf] k|i6 5 . o;af/] w]/} 7fp“df s'/f p7\g] u/]sf 5g\ . kqsf/x?n] ;/sf/sf] of] k4lt hgtfnfO{ ;';"lrt u/fpg] ;+j}wflgs k|fjwfg ljkl/t /x]sf] wf/0ff JoQm ug]{ u/]sf 5g\ eg] :jod\ sf+u|];sf / ljrf/zLn g]tfx?n] k|wfgdGqLnfO{ o;af/] ;fj{hlgs ?kdf klg 3r3Rofpg] u/]sf 5g\ . t/ clxn] klg k|wfgdGqLn] o; ;DaGwdf Wofg lbP h:tf] 5}g . k|wfgdGqLx?sf] rf;f] / lrGtf gLltut ;'wf/ u/]/ k|hftflGqs dfGotfnfO{ ;'b[9 kfg]{ eGbf cfkm" ;lhnf];+u / a9L cjlw;Dd l6Sg ;Sg] pkfosf] vf]hLdf /x]sf] kfOG5 . of] ;/sf/ klg ToxL af6f]df cu|;/ 5 .

k|=d= b]pjfnfO{ ;xof]uLx?af6 gLltut s'/fdf eGbf dGqLx? agfpg] af/]df g} a9L bjfj kl//x]sf] a'lemG5 . of] dlGqd08nsf] 7"nf] cfwf/ u[xdGqL v'daxfb'/ v8\sf x'g\ . dGqL v8\sfn] ;fy lbPgg\ eg] dlGqd08n uNofdu'n'{d x'g ;Qm5 . lsgeg] pxf“;+u sl/a b'O{ bh{g o:tf ;f+;b 5g\ . hf] pxf“n] cufl8 /fv]sf] sfuhdf x]b}{ gx]/L cf}7f 5fk nufpg klg tof/ x'G5 . v8\sfsf] ;xof]u a]u/ b]pjf k|wfgdGqL x'g ;Dej lyPg . To;}n] v8\sf ljlRsPdf cfkm\gf] ;/sf/ g} vt/fdf kg]{ eon] pxf“ q:t x'g'x'G5 . pxf“ v8\sfnfO{ c;Gt'i6 kfg]{ rfxg' x'Gg . v8\sf z'?b]lv g} dlGqd08n la:tf/ u/]/ ;xof]uLx?nfO{ ;d]6\g bjfj lbO /xg' ePsf] lyof] . k|=d= b]pjfn] cfn6fn u/]kl5 pxf“n] klg bjfj a9fpg' ePsf] 5 . v8\sfs} bjfjn] ubf{ klg ;fyLx?nfO{ efu k'¥ofpgsf nflu klg k|=d= b]pjfn] dGqfnox?sf] ;+Vof a9fpg]lt/ ;f]Rg' k/]sf] k|=d=sf lgs6 ;"qx?sf] egfO 5 . v8\sf clxn] ljb]zdf x'g'x'G5 . pxf“ PsxKtfkl5 :jb]z kmls{g] sfo{qmd 5 . t/ ljb]z hfg' cl3 pxf“n] cfkm\gf] kIfn] cfkm" / kfNt]g u'?ªn] kfPsf] ->d tyf oftfoft_ ;lxt * j6f dGqfno kfpg'kg]{ bfjL ub}{ s]xL gfdx? klg lbg'ePsf] 5 . pxf“n] lbg'ePsf @! gfd dWo] km"n, /fHo / ;xfos u/]/ slDtdf !! hgfnfO{ dGqL agfpg} kg]{ bjfj 5 . v8\sfn] cfkm\gf] kIfsf / dlGqkl/ifb\df s'g} g s'g} lhDd]bf/L lbg pko'Qm x'g] egL lbg'ePsf gfdx? o;k|sf/ 5gM df]xDdb ckmtfj cfnd, ;'/]Gb| xdfn, jL/]Gb| sgf}l8of, b]j]Gb| s"8]n, b'of]{wg rf}w/L, bfdf]b/ j:tfsf]6L, 8L=jL=nfdf, gfu]Gb| /fo, v]d/fh dfofn', lzj/fh hf]zL -b}n]v_ gf/fo0f zdf{, k|sfz u'?ª, hgs lu/L, s]zj yfkf, e/t zfx, u]x]Gb| lu/L, 1fg' s];L, dx]Gb| dw's/, s]z/ dfg /f]sfo cflb .


jftf{ ljkmn eP eLif0f o'4 x'G5

kb\d/Tg t'nfw/, dfcf]jfbL kIfsf ;xhstf{

H ;/sf/ / dfcf]jfbLaLr ca slxn] / sxf“ jftf{ xf]nf <

– jftf{ l5§} x'"b}5 . ca jftf{af6 efUg] cj:yf ;/sf/ / dfcf]jfbL b'j}nfO{ 5}g . jftf{ sxf“ ug]{ eGg] s'/f k|wfgdGqL z]/axfb'/ b]pjfn] to ug'{ x'g]5 . ldlt klg b'j} kIfsf] ;xdltdf to x'G5 .

H jftf{ of] bz}+cl3 g} xf]nf <

– bz}+ cl3 g} jftf{ x'G5 . g]kfnL hgtfn] zflGtk"0f{ bz}+ dfGg kfpg\ eg]/ b'j} kIfn] To;cl3 g} jftf{ ug'{k5{ .

H dfcf]jfbLx?n] bf];|f] r/0fsf] jftf{sf qmddf cl3 ;f/]sf] u0ftGq, ;+ljwfgsf] vf/]hL / cGtl/d ;/sf/sf] dfunfO{ ;/sf/n] :ki6 ?kdf c:jLsf/ u/]sf] 5, ca jftf{ s;/L cufl8 a9\5 <

– alb{ofsf] jftf{df dfcf]jfbLx?n] lnlvt ?kdf dfu k|:t't u/]sf lyP, h;sf af/]df ;/sf/sf tkm{af6 klg lnlvt ?kd} k|f/lDes l6Kk0fL ul/Psf] lyof] . dfcf]jfbL jftf{ 6f]nLsf ;+of]hs s[i0faxfb'/ dx/fn] cfkm\gf dfu k|:t't u/]kl5 cfkm"x?n] o;af/]df ax; ug{ rfx]sf] atfpg' ePsf] lyof] . u0ftGq nufotsf ljifodf 5nkmn / jfbljjfb ePs} 5}g . t;y{ t];|f] r/0fsf] jftf{df g} k|:t't Ph]08f dfly 5nkmn x'g' kg{] xf] .

H t];|f] r/0fsf] jftf{df u0ftGq, ;+ljwfg vf/]hL / cGtl/d ;/sf/sf af/]df ax; x'G5 <

– cGo s'/fx? klg 5g\, ;/sf/n] dfcf]jfbL lqmofsnfksf af/]df cfklQ k|s6 ug{ ;S5, clg dfcf]jfbLx?n] klg cfkm\gf u'gf;fx? /fVnfg\ . hxf“;Dd u0ftGq / ;+ljwfgsf] vf/]hLsf] ;jfn 5, o;af/]df nfdf] ax; klg x'g ;S5 . …o; jf gf]Ú sf] lx;fan] hfg] xf] eg] jftf{ s]xL If0fd} 6'+lug ;S5, c;kmn klg x'g ;S5 . jftf{sf] dfWodaf6 ;d:ofsf] lgsf; vf]Hg] k|lta4tf b'j} kIfn] hfx]/ u/]sf 5g\ . t;y{ u0ftGq / /fhtGqdf s'/f ldn]/ jftf{af6 efUg ldNb}g . zflGtk"0f{ lgsf;sf] k|of; b'j} kIfaf6 x'g'k5{ . o;af6 efUg kfOb}g .

H ;/sf/n] u0ftGq / ;+ljwfgsf] vf/]hLnfO{ 7f8} c:jLsf/ u/]kl5 lgsf; s;/L lg:sG5 <

– ;xhstf{sf] ?kdf xfdLnfO{ oxL g} cK7\of/f] 5 . JolQmut ljrf/ /fVg] xf] eg], ljifosf] ufDeLotf{nfO{ ;a}n] a'em\g\'k5{ eGg] d]/f] wf/0ff 5 . jftf{ c;kmn x'g' eg]sf] b'j} kIf cf–cfkm\gf] 7fp“df kmls{g] xf] . cyf{t\, dfcf]jfb klg xltof/ p7fpg hfg] xf], ;/sf/n] klg ;]gf k|of]u ug]{ xf] . jftf{ c;kmn eof] eg] d'n'sdf u[xo'4 x'g ;S5 . t;y{ o;sf] ufDeLo{tfnfO{ a'em]/ lgsf; vf]Hg' k5{ .

H lgsf; vf]Hg'k5{, t/ s;/L <

– k|hftflGqs lgsf; x'g ;S5 . cyjf hgdt ;+u|x g} x'g ;S5 . ;+ljwfg;ef, ;+ljwfg cfof]u, /fli6«o ;Dd]ng, ;j{kIfLo ;Dd]ng h] klg x'g ;S5 . ;d:ofsf] ;dfwfg oxL g} xf], eg]/ ;/sf/ dfcf]jfbL b'j} bjfj lbg ;lsG5 . o:tf w]/} s'/fx? af“sL 5g\ .

H t/ ;Qf?9 bnleqs} s[i0fk|;fb e§/fO{h:tf g]tfx? sf+u|];s} ax'dt 5, cGtl/d ;/sf/ ;d]t aGg ;Sb}g elg/xg' ePsf] 5 lg <

– oxL sf/0fn] d}n] ljifosf] ufDeLo{tf a'em\g'k5{ eg]sf] x'" . oyfl:yltd} ;a} rN5 eGg] xf] eg] t jftf{ gu/] klg eof], t/ zflGtk"0f{ jftf{af6 ;d:of ;dfwfg x'g ;s]g eg] b]z tgfjk"0f{ x'g ;S5, u[xo'4 x'g ;S5 eGg] ufDeLo{tfnfO{ a'em\g] xf] eg], k|hftflGqs tl/sfn] hgtf / /fi6«sf] ;d:ofsf] ;dfwfg vf]Hg' k5{ .

H cGtl/d ;/sf/ aGg ;Sb}g <

– cGtl/d ;/sf/ s] sf nflu eg]/ dfcf]jfbLx?af6} :ki6 AofVof cfpg ;s]sf] 5}g . dfcf]jfbLsf] JofVof gcfp“b} ljleGg kf6L{n] cf–cfkm\gf] wf/0ff / c8fg ;fj{hlgs u/]sf 5g\ . t;y{ ;/sf/ / dfcf]jfbLdfq xf]Og ;a} kIfn] jftf{sf nflu kxn ug'{k5{ .

H t/ clxn] ;a} kIf dfcf]jfbLnfO{ PSNofpg g} nfu]sf 5g\ lg <

– o;n] g/fd|f] kl/0ffd lbg ;S5 . h'g kIfnfO{ /fli6«o /fhgLltsf] d"nwf/df kmsf{pg] s'/f eO/x]sf] 5, o;sf nflu t /fhgLlts d"nwf/sf ;a} kf6L{sf] k|d'v bfloTj /xG5 . dfcf]jfbLnfO{ ;DemfO{ a'emfO{, pgLx?sf hfoh dfu k"/f u/]/ cl3 a9\g' kg]{df pN6} PSnf] agfpg' vf]Hg'n] ;d:ofsf] ;dfwfg lg:sb}g .

H s'g ljGb'df uP/ of] ;d:of ;dfwfg xf]nf h:tf] nfU5 <

– jftf{df o; af/]df cflwsfl/s ?kdf 5nkmn ePs} 5}g, xfdLnfO{ s;/L yfxf x'G5 < jftf{df 5nkmn x'"bf cj/f]w v8f ePdf dfq} ljsNksf] af/]df ;f]Rg] s'/f cfp“5 . t/ dnfO{ nfU5 ;/sf/ / dfcf]jfbL jftf{n] Pp6f lgsf; lbg}k5{ / lgsf; klg cfp“5 .

H jftf{df ;/sf/–dfcf]jfbLaLr c;xdlt ePdf ldnfP/ n}hfg] kmd'{nf tkfO{+ ;xhstf{x?;+u s] 5 <

– xfdLn] To:tf] kmd'{nf ;f]r]sf 5f}+ . xfdLn] gful/s ;dfh / dfgj clwsf/ cfGbf]ng;+u klg ljrf/ a'em\g] 5f}+ . xfdL ca dfcf]jfbLx?nfO{ h+undf hfg glbg] k|of; ug]{5f}+ . dfcf]jfbLx? ca h+un gkmls{pg\ eGg] xfd|f] rfxgf xf] . o;df xfdL k|lta4 5f}+ . xfdL dfcf]jfbLx?nfO{ h+unaf6 kmsf{O{ ;+;bdf k7fpg] of]hgfdf 5f}+ .

H s;/L ;+;bdf k7fpg] <

– dfcf]jfbLx?n] l;4fGtnfO{ cfkm\gf] 7fp“df /fv]/ h] h] ljifodf ;Demf}tf x'g ;S5, ;Demf}tf u/]/ k|hftflGqs k|lqmofdf cfpg'k5{ . b]z / hgtfsf] :jfy{ 7"nf] eg]/ pgLx?n] u+eL/tfk"j{s lg0f{o ug'{k5{ . ca dfcf]jfbLx?n] h+undf xltof/ Tofu]/ ;+;bdf hgtfsf] cfjfh p7fpg'k5{ .

H jftf{ ;kmn xf]nf t <

– xfdL ;a} jftf{ ;kmn xf];\ eg]/ nflu/x]sf 5f}+, o:tf] a]nfdf cGoyf ;f]Rg' x'"b}g . jftf{ ;kmn x'G5 . dfcf]jfbLx? ca h+un k:b}gg\ . Tof] pgLx?sf] nflu lxts/ 5}g .

H cGtl/d ;/sf/ aGof] eg] jt{dfg k|wfgdGqLs} g]t[Tjdf aGnf <

– cGtl/d ;/sf/ aGg] eof] eg] ;/sf/sf] g]tf ;j{bnLo ;xdltdf r'lgG5 . To;a]nf hf] klg k|wfgdGqL aGg ;S5 .

H olb jftf{ ;kmn gxf]nf eg]/ ;]gf kl/rfng ug]{ tof/L ul//x]sf] 5 lg <

– jftf{ c;kmn ePkl5sf] l:yltsf nflu ;/sf/n] dfq xf]Og dfcf]jfbLx?n] klg tof/L ul//x]sf xf]nfg\ . jftf{ c;kmn eof] eg] dfcf]jfbLx?n] eLif0f o'4 5]8\g] 5g\ .

– Clif wdnf


hg;/sf/sf] ?k oxL xf] <

ptf ;j{;fwf/0fsf] xTof, ckx/0f / n'6nfO{ a9fpg] / otf jftf{sf nflu ;/sf/nfO{ jftfj/0f agfpg cfu|x ug]{ b'a} sfd dfcf]jfbLx?n] Ps;fy a9fPsf 5g\ . pgLx?n] u7g u/]sf] slyt hg;/sf/sf If]qx? ;j{;fwf/0fsf nflu olta]nf qm"/td\ cft+s / cTofrf/sf] s]Gb|df kl/0ft x'"b}5 . dfcf]jfbLn] u7g u/]sf] hg;/sf/sf k|d'vaf6 ePsf] anfTsf/ cfddfkmLdf / ;j{;fwf/0fnfO{ rflx+ x'"b} gePsf] s'/fdf bf]ifL b]vfP/ xTof, c+ue+u / Joxf]g}{ g;Sg] cfly{s b08 dfcf]jfbL hgcbfntsf] Gofosf] pbfx/0fsf 36gf lbgk|ltlbg al9/x]sf 5g\ . xTof, ckx/0f / n'6sf] >[+vnf /f]lsPsf] 5}g . s]xL ;dokl5 dfq ePsf] /f]Nkfsf lgdnfn /f]Ssfsf] lgd{dtfk"j{s xTof ;a}hgf dfcf]jfbLx?sf] qm"/td\ sfo{sf k|ToIfbzL{ ePsf sf/0f s]xLn] k|f0fg} u'dfpg k'u]sf / s]xL ckxl/t ePsf 5g\ . bf?0f j[QfGt ;]nfpg gkfp“b} dfcf]jfbL 5fkfdf/x?n] ;f]n'v'Da' lhNnfsf s'ndfgl;+x kl/of/sf] Tolts} qm"/tfk"j{s xTof u/]sf 5g\ . :yfgLo uf}nL uflj;sL nIdL yfkf / hoGb| a:g]taLr cg}lts ;DaGw ePsf] / To;n] ;dfhdf ljs[lt Nofpg] cf/f]k nufp“b} dfcf]jfbL 5fkfdf/x?n] hgsf/jfxL u/]sf lyP . t/ nIdL yfkfsL cfdf lji0f' yfkf pQm 36gfaf6 ddf{xt eP/ cfTdxTof ug{ k'lug . pgLx?n] …hgsf/jfxLsf]Ú pQm 36gf n'sfpg vf]h]sf] ePtf klg s]xL JolQmx?n] k|ToIf b]v]sf]n] 5fkfdf/x?n] kl/of/sf] 36gf:ynd} xTof u/] eg] cGo tLghgfsf] ckx/0f u/]sf 5g\ . oL ;a} hgf dfcf]jfbLx?sf] qm"/td\ sfo{sf k|ToIfbzL{ ePsf sf/0f s]xLn] k|f0f g} u'dfpg k'u]sf / s]xL ckxl/t ePsf 5g\ .

dfcf]jfbL cWoIf k|r08n] xfn} Ps lj1lKt dfkm{t\ ;/sf/nfO{ jftf{sf] nflu jftfj/0f agfpg klg cfu|x ug'{ ePsf] lyof] . ;fy} pxf“n] jftf{sf] jftfj/0f ljufg{ dfcf]jfbLsf gfp“af6 ePsf pBt sfo{x?k|lt dfkmL dfUg' ePsf] lyof] . t/ ToxL lbg kf]v/fdf dfcf]jfbL lgs6 6«]8 o'lgog / dhb'/ ;+3n] u08sL g'8N;sf] uf8L hnfOlbP . pgLx?n] u08sL g'8N;sf Joj:yfks OGb|k|;fb zdf{;+u df]jfOn kmf]g dfu]sf] / zdf{n] cfkm";+u gePsf] hfgsf/L lbbf klg $, % hgfsf] ;d"xn] zdf{ / 8«fOe/ dfly xdnf u/]sf lyP . csf]{tkm{ ;f]xL ;d"xsf JolQmx?n] uf8Ldf k]6«f]n 5s]{/ tTsfn cfuf] nufO{ uf8L Wj:t agfOlbPsf lyP . ut d+unaf/ dfq gjnk/f;L lhNnfsf] wjfbLdf /x]sf] Onfsf k|x/L sfof{no dfcf]jfbLx?n] ad k|xf/ u/L Wj:t agfOlbPsf 5g\ . o;sf] s]xL cl3 dfq dfcf]jfbLx?n] ;f]xL lhNnfsf] a'lnª6f/ k|x/L rf}sL Wj:t agfPsf lyP .

dfcf]jfbLx?n] cfkm"n] dfu u/] adf]hdsf] /sd k|fKt ug{ g;s]kl5 c3f{vf“rL lhNnf kf]v/yf]s uflj;sf b'O{ hgf JolQmnfO{ Ps dlxgf leq ltg'{ kg]{ u/L Ps÷Ps nfv ?k}of“sf] td;'s agfPsf 5g\ . dfcf]jfbLn] hj/h:tL td;'s agfPsf] va/ :yfgLo k|zf;gn] yfxf kfO;s]sf] ePtf klg kLl8t kIfsf] ph'/Lsf] cefjdf sf/jfxLsf] k|lqmof l9nf] ePsf] atfOPsf] 5 . dfcf]jfbLx?n] bz}+sf] nflu klg rGbf ;+sng ub}{ lx+8]sf va/x? cfpg yfn]sf] 5 . wflbª lhNnfsf] km'nvs{ uflj; nufot cGo s]xL :yfgdf pgLx?n] bz}+ vr{ p7fpg yfn]sf 5g\ . km'nvs{df cjl:yt Ps k|f=lj=sf lzIfsn] jflif{s @ xhf/ a'emfp“b} cfPsf lyP eg] glhs}sf] csf]{ k|f=lj=sf lzIfsn] Ps xhf/ a'emfPsf] atfPsf 5g\ . dfcf]jfbL lhNnf ;]qm]6/L l;+xsf] x:tfIf/ ;lxt cfPsf] kqdf bz}+ vr{ pNn]v u/L rGbf dfu]sf] lzIfsx?n] atfPsf 5g\ . To;}u/L, l;Gw'kfNrf]ssf Jofkf/Lx? klg dfcf]jfbLsf] rGbf ;+sng sfo{af6 cft+lst ePsf 5g\ . s/Lj #) hgfsf] ;d"xn] lhNnfsf] klZrdL If]qaf6 rGbf ;+sng sfo{ tLj| kf/]sf lyP . o;aLr ank"j{s rGbf c;'Ng] / c;'n]sf] rGbf /sd lnP/ dfcf]jfbL sfo{stf{ km/f/ x'g] qmd klg a9]sf] 5 . ;'v]{t lhNnf t/+uf uflj;l:yt …/fh]zÚ pkgfdn] lrlgg] dfcf]jfbL sfo{stf{ nfnaxfb'/ lj=s= hj/h:tL c;'n]sf] & nfv %) xhf/ rGbf /sd lnP/ km/f/ ePsf 5g\ . ;f]xL uflj; lgjf;L lj=s=n] kf6L{sf] lgb]{zg ljk/Lt rGbf c;'n]sf] atfOG5 . o;cl3 klg dfcf]jfbL 5fkfdf/n] ;f]xL lhNnfaf6 # nfv ?k}of“ rGbf p7fO{ km/f/ ePsf lyP .

o;}aLr, vf]6fª lhNnfsf] g]kf{ uflj;af6 sflnsf df=lj=sf k|c 8L=jL= l/hfn, lzIfs w|'j /fO{ tyf lgzfg /fO{sf] xfn} ckx/0fu/L j]kQf kfl/Psf] 5 . tgx'"sf Ps af]l8{ª :s"nsf lk|lG;kn 8f=rGb|axfb'/ yfkfnfO{ dfcf]jfbLx?n] ckx/0f u/]sf] @@ 306fkl5 l/xf u/]sf 5g\ . dfcfjfbL 5fkfdf/n] pbok'/ lhNnf hf]uLbx uflj;sf cWoIf u'Ktaxfb'/ l/hfnnfO{ d/0ff;Gg x'g] u/L lk6]sf 5g\ . ;z:q dfcf]jfbL ;d"xn] l/hfnnfO{ vf]nfsf] af“wdf af“w]/ lk6]kl5 ;f]xL :yfgdf km\of“s]/ lx+8]sf lyP . To;}u/L, ut @) ut] dx]Gb|gu/ /fdk'/ ljnf;Lk'/ uflj;sf xs{axfb'/ s];LnfO{ klg #% hgf hltsf] dfcf]jfbL 5fkfdf/ ;d"xn] ;f+3flts xdnf u/]sf lyP . ;fd"lxs cfqmd0faf6 3fOt] ePsf s];LnfO{ pkrf/fy{ c:ktfn nluPsf] lyof] . s]xL ;do cl3 :yfgLo txaf6 lgdf0f{ ul/Psf] dfcf]jfbL k|ltsf/ ;ldltdf a;]sf] cf/f]kdf s];LnfO{ lkl6Psf] atfOG5 .

bf]nvf lhNnf ;'gvfgL ufh; k|d'v ;'/]z kf08]n] ;f]xL ufp“sf dfgaxfb'/ tyf /Ltaxfb'/sL >LdtLnfO{ aGb's b]vfO{ cg'lrt ;DaGw /fVb} cfPsf lyP . /Ltaxfb'/ / dfgaxfb'/ sfdsf] l;nl;nfdf aflx/ uPsf]n] kf08]n] pgLx?nfO{ wDsL b]vfO{ cfkm\gf] kf]n gvf]Ng ;d]t eg]sf lyP . t/ tL dlxnf ue{jtL ePsf] yfxf kfPkl5 kf08]sf] st'{t v'Nof] . dfcf]jfbLx?n] olt h3Go ck/fwsf] ;hfo:j?k kf08]nfO{ Ps xhf/ ?k}of“ hl/jfgf / :yfgLo k|fljdf lnkkf]t ug{ cx|fPsf 5g\ . dfcf]jfbLsf] b08sf] of] :j?k b]v]/ :yfgLo afl;Gbfx? cfkm}+ rlst ePsf lyP . cGo ;j{;fwf/0fn] o:tf] sfd u/]sf eP ;DalGwt JolQmsf] xTof jf xft v'§f ef“r]/ b08 lbOGYof] . t/ dfcf]jfbL g]tf ePsf sf/0f kf08]n] Ps xhf/ ?k}of“ Tof] klg :s"nnfO{ rGbf lbP k'Ug] vfnsf] b08 ;'gfOof] .

clt ePkl5 vlt x'G5 eg]h:t} dfcf]jfbL HofbtLn] k/fsfi7f gf£g yfn]kl5 :yfgLo hgtf dfq xf]Og o;leqsf ;dlk{t sfo{stf{x? ;d]t kf6L{ kl/Tofu ug{ yfn]sf 5g\ . ;'g;/L # sf Pl/of sdf08/ sdnaxfb'/ s6'jfnn] dfcf]jfbL lqmofsnfkaf6 lbSs eP/ kf6L{ kl/Tofu u/]sf 5g\ . pgn] kf6L{leq x}sdjfbL / tfgfzfxL Jojxf/ a9\b} uPsf]n] kf6L kl/Tofu u/]sf] atfPsf 5g\ . To;}u/L, /fd]5fk lhNnfsf ks/jf; ufh; k|d'v /fdk|;fb 9'+u]n, pkk|d'v eQmaxfb'/ >]i7, dsfb'd ufh; pkk|d'v uf]kfn /fptn] /fhLgfdf lbPsf 5g\ . o;cl3 ;f]xL lhNnfsf rf/ hgf ufh; k|d'v / tLg hgf pkk|d'vx?n] /fhLgfdf lbPsf lyP . To;}u/L ;f]xL lhNnf ebf}/] uflj;df hgsf/jfxL ub}{ lx+8\g] hg;/sf/ ;b:o s[i0f 9'+u]nnfO{ :yfgLo hgtfn] lk6]sf 5g\ . bf]nvf lhNnf dfukf}jf uflj;df dfcf]jfbLn] nufPsf] tfnf klg :yfgLo hgtfsf] ;xeflutfdf vf]lnPsf] 5 .

dfcf]jfbL 5fkfdf/x?åf/f kf“ry/ lhNnf gjdL8f“8f uflj;sf $& jifL{o dfgaxfb'/ cfªbDj]nfO{ ckx/0f u/L n}hfg nfu]sf] a]nfdf $ hgf 5fkfdf/nfO{ k|x/Ln] kqmfp u/]sf] 5 . cfªbDa] 3/]n' xltof/ agfpg ;Sg] tyf lau|]sf] aGb'ssf] dd{t ;d]t ug{ ;Sg] ePsf]n] 5fkfdf/x?n] ckx/0f u/]sf lyP . ptf k|x/Lsf] g} ;xof]udf ut @$ ut] cgflws[t ?kdf dfcf]jfbLn] sf6\g nfu]sf] 6Lsfk'/sf] wfgjfnL /f]lsPsf] 5 . :yfgLo hldGbf/ uf]ljGbk|;fb >]i7sf] !@ lj3f hUuf sAhf u/L dfcf]jfbLn] wfgjfnL nufPsf lyP .


sd{rf/Ln] s:tf] sfd ubf{ /x]5g\ <

;/sf/L of]hgf lsg ;dodf ;DkGg x'"b}gg\ / k|To]s cfof]hgfsf] xljut k|To]s jif{ g} To:t} e}/xg] sf/0fdf pQm cfof]hgfsf] lhDdf lbOPsf cfof]hgf k|d'vsf] Tof] sfof{nodf pkl:ylt k|d'v sf/0f /x]5 . dxfn]vfn] % j6f cfof]hgf ltgsf k|d'vsf] pQm sfof{nodf pkl:ylt hf“Rbf To:tf] lrq b]lvPsf] xf] . dxfn]vf eG5– cfof]hgf k|d'vx?sf] Go"g pkl:yltsf sf/0f g} nfut cg'dfg, 7]Ssf Joj:yf Dofb yk, xhf{gf c;"nL h:tf cfly{s lgoddf pNn]lvt s'/fx?sf] lg0f{o x'gdf cToflws ;do nfUg] u/]sf 5g\ . hf“r ul/Psf % sfof{nodWo] ltgsf k|d'vsf] sfof{nodf pkl:ylt / cGoq ;do latfPsf] ;do o:tf] kfOof] M

a}t8L bfr'{nf ;8s cfof]hgfsf sfof{no k|d'vsf] pQm sfof{nodf sfo{cjlw ! jif{ /x]sf]df Tof] sfof{nodf pgsf] pkl:ylt hDdf $% lbgdfq /x]5 . af“sL lbg sf7df8f}+ ;fO6 clkm;, ;b/d'sfd sfh / 3/ labfdf lat]5g\ . ! jif{sf !*% lbgsf] sfof{no ;dodf oL of]hgf k|d'vn] cfkm\gf] bfloTjsf] sfof{nodf latfPsf] of] $% lbg s"n lbgsf] sltdfq xf] eg] lx;fa u/f}+ . To:t} l5~5' hfh/sf]6 ;8s cfof]hgfsf k|d'vn] lat]sf] jif{ Tof] cfof]hgfdf !)$ lbg dfq pkl:yt eP5g\ . af“sL lbg ljleGg 7fp“df sfh ldnfP/ lx+8]sf] kfOof] . To:t} IF]qLo lgb]{zgfno kf]v/fsf If]qLo lgb]{zs Ps jif{df Tof] sfof{nodf !)# lbgdfq latfP5g\ . af“sL !^( lbg cGoq sfhdf uPsf] b]lvof] . ;'v]{t h'Dnf ;8s cfof]hgfsf cfof]hgf k|d'vsf] pQm sfof{nodf Ps jif{sf] sfo{sfndf !#@ lbg / Tof] sfof{no aflx/ sfuhdf !&) lbg latfPsf e]l6of] . If]qLo ;8s lgb]{zgfno uf]bfj/Lsf IF]qLo lgb]{zsn] ! jif{df cfkm\gf] !$) lbg latfP5g\ af“sL @@% lbg sfuhdf cGoq latfPsf] / Tof] /fh cjlwdWo] !(( lbg sf7df8f}+df / @^ lbg sfo{If]qdf latfPsf] kfOof] . oL kf“r j6f sfof{no b]zsf % ;o sfof{nosf sd{rf/L pkl:yltsf gd"gf x'g\ . @@% lbgsf] sfhdWo] !(( lbg sf7df8f}+df latfpg' eg]sf] tL sd{rf/Ln] cfkm\gf] sfof{nodf slt sfd tbf?stfsf;fy lgjf{x u/]5g\ / of] pgnfO{ lbPsf] bfloTj cg's"n xf] xf]Og eGg] rflx+ cfkm} cg'dfg u/f}+ .

oxL dGqfno cGt/utsf] ;8s ljefu l8hfOg dxfzfvfn] cfkm}+n] dfl;s kfl/>lds lbg] u/L Ps} cjlwdf b'O{, b'O{ 7fp“df sfd nufO{ cnu–cnu 7fp“df sfd u/]jfkt Ps jif{df tna jfkt dfq # nfv ?k}of“ e'QmfgL u¥of] . of] lghfdtL P]g ljk/Ltsf] s'/f xf] . ljefudf klg xflh/ / k/fdz{bftfsf] kmd{df klg xflh/ u/fP/ csf{ Ps sd{rf/LnfO{ Ps jif{df b'O{ 7fp“df u/L Ps nfv ?k}of“ tna e'QmfgL lbPsf] csf]{ 36gf klg dxfn]vfn] b]vfPsf] 5 . Pp6} sd{rf/L Ps} lbg b'O{ 7fp“df xflh/ x'g ;Qm}g, Tof] klg Ps jif{;Dd . t/ ;/sf/L sfof{nodf o:tf] eO{ g} /x]sf] 5 .

lghfdtL ;]jf P]g @)$( sf] bkmf !*-@_ df Ps jif{ / b'O{ jif{ gk'uL ;?jf ug{ gkfOg] k|fjwfg 5 . Tof] k|fjwfgsf] kfngf rflx+ o;/L eP5 . lat]sf] Ps jif{df lhNnf lzIff sfof{no d'u'df % lh=lz=sf wg'iffdf $, lhNnf lzIff sfof{no ;Kt/Ldf $, lhNnf lzIff sfof{no ;'g;/Ldf #, lhNnf lzIff sfof{no ndh'ªdf #, lhNnf lzIff sfof{no s~rgk'/df # hgfsf b/n] lhNnf lzIff clwsf/Lx? ;?jf ul/P5g\ . of] @)%& ;fn cyf{t\ Ps jif{leqsf] ;?jf ljj/0f xf] .

:yfgLo ljsf; dGqfnosf sfg"gL clws[tn] lat]sf %, & jif{b]lv dftxtsf h:t} /fli6«o pBfg ;ldlt, b'u{d If]q ljsf; ;ldlt, /fli6«o hghflt ljsf; ;ldlth:tf & j6f ;ldltaf6 5'§f5'§} ?kaf6 jflif{s %) xhf/sf b/n] dfl;s kfl/>lds kfO/x]sf /x]5g\ . ;a}lt/sf] hf]8\bf tna hf]8\bf k|lt dlxgf $% xhf/ eGbf a9L tna kfO/x]sf /x]5g\ . Tof] a]nf Ps pk;lrj txsf] tna s/La % xhf/ lyof] .

g'jfsf]6 c:ktfndf d]l8sn ;'kl/6]08]G6 ;lxt # 8fS6/sf] b/jGbL /x]sf]df k"/} Ps jif{ Ps hgfdfq} 8fS6/ sfo{/t b]lvP . pgL klg Tof] 7fp“df !!) lbgdfq xflh/ e} !*$ lbg cGoq sfhdf uP5g\ . Ps jif{df !@ dlxgf x'G5g\ eGg] ;a}n] hfg]sf]] s'/f xf] . Tof] !@ dlxgfdWo] !@ dlxgf s'g} sd{rf/Ln] cltl/Qm ;do sfd u/]sf] egL e'QmfgL kfPsf] ljj/0f kTofpg ;lsb}g . t/ dWodf~rn If]qLo :jf:Yo ;]jf lgb]{zgfnon] dGqfnonfO{ hfgsf/L g} glbO{ Toxf“sf !@ hgf sd{rf/LnfO{ !@ dlxgf g} cf]e/6fOd eQf v'jfP5g\ .

vfg]kfgL sfof{nosf b'O{ hgf lgldQ If]qLo lgb]{zsn] lat]sf] ! jif{df dfq !# lhNnfdf u/L (! hgf sd{rf/L lgo'lQm u/]/ Ps jif{df !* nfv @ xhf/ tna eQf v'jfP5g\ .

h'g 7fp“df h'g ;fwg g} 5}g To;nfO{ rnfpg egL JolQm lgo'Qm u/]/ tna / eQf ;d]t v'jfOPsf] Tof] klg Ps nfv eGbf a9Lsf] /sd eGg] b]Vbf kTofpg ;lsGg . lhNnf vfg]kfgL sfof{no uf]/vf / :ofª\hfn] Tof] sfd klg u/]5g\ .


g]tfx¿sf] tfhf dfgl;stf

g]kfnL sf+u|];sf] ;/sf/ / kf6L{ 5'§f5'§} lx+8\g yfn]sf 5g\ . kf6L{ g]t[Tjn] cf}krfl/s sfo{qmddf klg k|wfgdGqLnfO{ lgDtf ug{ 5f8]sf] 5 . s]Gb|n] lxhf] w]/} ;dosf] cGt/fnkl5 jL/u~hdf cfof]hgf u/]sf] ljzfn, ljrf/f]Q]hs / hgkl/rfngd'vL cfd;efdf ;/sf/sf s'g} k|ltlglwsf] pkl:ylt /x]g . pQm sfo{qmdsf] p2]Zo hgtf / sfo{stf{nfO{ dfcf]jfbLx?sf] xTof, lx+;f / c/fhstf lj?4 hfu[t ug'{ lyof] . kf6L{sf ;efklt, dxfdGqL / ;x–dxfdGqLsf cltl/Qm s]xL s]Gb|Lo ;b:o / eft[ ;+:yfsf k|ltlglw ;d]tn] dGtJo k|s6 u/]sf] ;f] ;efdf dlGqd08ndf /x]sf s'g} s]Gb|Lo ;b:onfO{ ;d]t lgDtf ul/Psf] lyPg .

Ps hfgsf/ ;"qsf cg';f/, cfof]hsx?n] pQm ;efdf ;/sf/sf sfo{x?af/] hgtfnfO{ hfgsf/L lbg b'O{ hgf dGqL k7fO{ lbg k|wfgdGqL b]pjfnfO{ kq k7fOPsf] lyof] . t/ k|wfgdGqLn] s'g} klg dGqLnfO{ Toxf“ k7fpg' ePg . k|wfgdGqLnfO{ dGqLx? k7fO{ lbg cfu|x ul/P klg :jo+ k|wfgdGqLnfO{ eg] lgDtf ul/Psf] lyPg . cfd;efsf] cfof]hgf sf+u|]; s]Gb|Lo ;ldlt dftxtsf] If]qLo ;dGjo ;ldlt dfkm{t ul/Psf] lyof] . h;sf] ;+of]hs 8f=/fdj/0f ofbj x'g'x'GYof] .

;efklt sf]O/fnf jL/u~hdf cfof]lht cfd;efdf ;l/s x'g' cufl8 ef/t k|ltli7t af}l4s JolQm Pj+ cfkm\gf cgGo ldq b]j]Gb|k|;fb l;+x hf] xfn c:j:y x'g'x'G5, nfO{ e]6\g k6gf hfg' ePsf] lyof] . ;efklt sf]O/fnfnfO{ k6gfaf6 jL/u~h;Dd cfpg ef/tsf] ljxf/ /fHosf k"j{ d'VodGqL nfn'k|;fb ofbjn] ;f}hGo:j?k x]lnsK6/ pknAw u/fPsf lyP .

aL/u+hl:yt xfd|f ;Djfbbftf cg';f/, lxhf] cfof]lht cfd;efdf ;efklt lul/hfk|;fb sf]O/fnfn] ljZj cfh cft+sjfb lj?4 Psh"6 eO/x]sf] cj:yfdf ;/sf/–dfcf]jfbLx? ;dIf 3'"8f 6]s]/ xf]Og cfkm"dfly kg]{ lsl;dn] jftf{ ug{ ;Sg' k5{ eGg'eof] . ;efklt sf]O/fnfn] g]kfnL sf+u|]; clxn] u+eL/ kl/l:yltdf plePsf] sf/0fn] zxLbx?sf] /utn] l;+lrt jL/u~hsf] df6f] ;dfP/ cft+s lj?4 cfGbf]ng rnfpg] p2]Zon] cfkm" jL/u~h cfPsf] atfpg' eof] . g]kfnL sf+u|]; hgtf, /fhf / k|hftGqsf] kIfdf plePsf]n] g} 5fgL5fgL g]kfnL sf+u|];sf y'k|} sfo{stf{x?sf] xTof dfcf]jfbLx?n] ub}{ cfPsf] t/ g]kfnL sf+u|]; t;f{pg vf]Hb}df tl;{g] kf6L{ gePsf] b[9tf JoQm ug'{eof] . ;efklt sf]O/fnfn] k|hftGq / /fhtGqsf] ;'b[9Ls/0fsf nflu g]kfnL sf+u|]; ljutb]lv k|oTg/t /xL d'lQm cleofgdf nfu]sf] klg atfpg' eof] .

g]kfnL sf+u|];sf dxfdGqL ;'zLn sf]O/fnfn] k;f{ lhNnfsf hgtf dfcf]jfbL cft+s lj?4 ;+ul7t eP/ n8]s} sf/0f g]kfnL sf+u|];n] jL/u~hdf cfd;efsf] cfof]hgf u/L Toxf“sf hgtfsf] g}ltstf p“rf] /fVg] k|of; u/]sf] pNn]v ug'[eof] .

g]kfnL sf+u|]; k;f{ lhNNffsf ;efklt /fh]Gb|axfb'/ cdfTosf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] ;f] cfd;efdf ;x–dxfdGqL uf]ljGb/fh hf]zL, s]Gb|Lo ;b:o 8f=/fdj/0f ofbj, ;f+;b km/d'Nnfx d+;'/, ;f+;b ;'/]Gb|k|;fb rf}w/L, cfgGb 9'+ufgf, cho rf}/l;of, df]xDdb ckmtfkm cfnd, k"j{ ;f+;b /fw]rGb| ofbj, gjlgjf{rlt g]kfn dlxnf ;+3sL cWoIf pdf clwsf/L, g]lj ;+3sf cWoIf ljZjk|sfz zdf{, t?0f bnsf cWoIf afns[i0f vf“0fn] cf–cfkm\gf] dGtJo JoQm ug'{ePsf] lyof] .

;efklt sf]O/fnfåf/f dfcf]jfbL lj?4 lj?jfu'7Ldf k|ltsf/ ug]{ qmddf dfl/Psf g]kfnL sf+u|];sf ;lqmo sfo{stf{ j}Bgfy yf?nfO{ zxLb 3f]if0ff ug'{eof] .

g]sfn] @& ut] g]kfnu+hdf o:t} cfd;ef cfof]hgf ub}{5 .


aflx/L cft+ssf/L k;] <

g]kfn ljut cfwfbzs eGbf a9L ;dob]lv cft+sjfbaf6 kLl8t g]kfndf aflx/ cft+sjfbLx? 3':g yfn]sf] cfefif kfOPsf] 5 . ;a}sf] Wofg ckmuflg:tfg / cd]l/sflt/ nfu]sf] tyf cft+sjfb lj?4 cGt/f{li6«o jftfj/0f ag]sf]df ;/sf/ / k|zf;lgs ;+oGqx? xif{ a9fO{df cNdlnPsf] df}sf 5f]k]/ To:tf aflx/L cft+sjfbLn] oxf“ klg ;+s6 v8f ul/lbg] t x}gg\ eGg] z+sf pTkGg ePsf] 5 . ljz]ifu/L ef/tdf cft+ssf/L ultljlwdf ;+nUg /xL h;nfO{ cft+sjfb ;DaGwL ;+hfn tof/ ug{ k|Voflt dflgg] cf];fdf ljg nfb]g / kfls:tfgL u'Ktr/ ;+:yf cfO{=P;=cfO{=n] ;d]t cj}w d2t u/]sf] ;k|df0f e]§fP kl5 ef/t ;/sf/n] :6'8]G6 O{:nflds d"ed]G6 ckm Ol08of -l;dL_ dfly k"0f{ k|ltaGw nufPkZrft tL pu|jfbL ;+u7gsf y'k|} ;b:ox? ef/tsf] ljxf/ / pQ/k|b]z /fHosf] ;Ldfsf] gfsfaf6 g]kfn k;]sf] cg'dfg 5 . l;dL ;+u7gsf] laxf/ / pQ/k|b]z /fHosf ljBfyL{ hutdf /fd|f] ks8 /x]sf] 5 . ef/t ;/sf/n] pgLx?sf] ;+u7gnfO{ cft+sjfbL 3f]lift ub}{ k|ltjGw nufPsf] dfq 5}g, To;sf sfo{stf{x?nfO{ vf]hL vf]hL kqmfp ul//x]sf] 5 . To;}n] pgLx? v'nf ;Ldfgfsf] kmfO{bf p7fP/ g]kfn k:g' :jefljs 5 . /fhwfgLsf sltko d'Vo d'Vo zx/L If]qdf v'"vf/ cft+sjfbL cf];fdf ljg nfbg]sf] t:jL/ ;lxtsf] jN8{ O{:nflds :6'8]G6 c08/u|fp08 k|mG6sf] gfddf kf]i6/ 6f“;]/ g]kfnnfO{ æO{:nflds lxdfno:tfgÆ agfpg] tof/Ldf nfu]sf] rrf{ 5 . pgLx?n] 7fp“ 7fp“df of] kf]i6/ ;8ssf leQfdf 6f“:g yfln;s]sf 5g\ . To:t}, nfb]gsf] cfsif{s– t:jL/ c+lst 6L ;6{x? lemsfP/ ;:tf] d"Nodf laqmL ljt/0fsf] aGbf]a:t u/]sf 5g\ . To:tf 6L ;6{ v'n]cfd laqmL eO/x]sf] 5 < s'g} u'Kt zlQmsf] cf8 / s'g} lgot j]u/ s;}n] klg clxn] o:tf] cf“6 ub}{g eGg] :ki6 5 .

sltko kf]i6/df h;/L klxn] ef/tnfO{ ljefhg u/L kfls:tfg agfOof] . To;/L g} g]kfnnfO{ klg ljefhg u/L lxdfno:tfg agfpg] pNn]v ul/Psf] 5 . g]kfnsf t/fO{sf sltko d'l:nd ax'n If]qdf u}/– d';ndfg wdf{jnDaLx?n] cNnfxsf] cfb]z dfg]/ O:nfd wd{ u|x0f gu/] d'l:nd kf/+kl/s sfg"g cg';f/ æsf]/f{Æ xfg]/ oftgf lbOg] s'/f ;f] kf]i6/df 5flkPsf] 5 . ;of}+sf] ;+Vofdf 6f“l;Psf] ;f] kf]i6/sf] dflyNnf] efudf cf];fdf ljg nfb]gsf] t:jL/ 5fk]sf] 5 . ;fy} ;f]xL kf]i6/df d';ndfgnfO{ ;]gfdf k|j]z u/fO{ 5'§} d'l:nd /]lhd]G6 agfpg], ;+;bdf / sd{rf/L k|zf;gdf #) k|ltzt :yfg cf/If0f ug'{kg]{, cGo wd{jnDaLx?nfO{ d'l:nd wd{ u|x0f ug{ nufpg], ;f] sfo{ gug]{ / gu/fpg]nfO{ cNnfxsf] cfb]z d'tfljs ;hfo lbg] cflb klg pQ]hs s'/f pNn]v ul/Psf 5g\ . clxn] sf7df8f}+ afx]s cGo zx/df klg cf];fdf ljg nfb]gsf] t:jL/ c+lst 6L–;6{ x'08L dfkm{t a}+ssaf6 dufP/ ;:tf] b/df laqmL ljt/0f ug]{ tof/L eO/x]sf] a'lemG5 . o;sf nflu ljut s]xL jif{b]lv sf7df8f}+df a;]/ sfd ub}{ cfPsf ;+lbUw sZdL/L d';ndfgx?n] ;3fpm k'¥ofOPsf] atfOG5 . sf7df8f}+df sZdL/L d';ndfgx?n] ko{6sx?sf nflu ;fdfg a]Rg] sfo{ ub}{ cfPsf 5g\ . o;sf] ;+Vof ljutdf eGbf lgs} a9\g yfn]sf] 5 . o:tf] z+sf:kb l:ylt plAhPsfn] g]kfn e|d0f ug]{ sltko /fhg]tfx?sf] e|d0fdf s8f ;'/Iff Joj:yf ckgfOPsf] k|z:t pbfx/0fx? 5g\ . g]kfndf a+zfg'ut ?kdf a;f]af; ug]{ d';ndfgx?sf cnfjf clxn], ef/t, kfls:tfg / j+unfb]zaf6 ;d]t k|z:t cfP/ oxf“ a;f]af; ug]{ u/]sf 5g\ . cd]l/sfn] ckmuflg:tfdfly xjfO{ cfqmd0f ug'{ k"j{ / clxn] klg ;of}+sf] ;+Vofdf xjfO{ dfu{ / :yndfu{ b'j} 7fp“af6 3";k}7 ug]{x?sf] ;+Vofdf PsfPs a[l4 ePsf] ;'/Iff ;"qx? cfz+sf ub}{5g\ .


Tof] rfxgf ;kgfdf dfq ;Lldt x'g] xf] ls <

b]aLk|;fb cf]emf

jfd g]tf

dfn]–Pdfn] Pstfsf] z'?cft Pdfn]n] u/]sf] xf] . Pdfn]n] g]skf dfn]nfO{ /fhgLlts ;DaGwsf] nflu cfu|x u¥of] . To;kl5 kf6L{ut Pstfsf] nflu p;n] kxn u¥of] / jftf{ ;ldlt agfP/ a}7s cfof]hgf u¥of] . To;df xfdLn] :jfut u¥of}+ . t/ Tof] h'g lx;fadf l:yltnfO{ ljsf; u/]/ n}hfg' kYof]{ / b'a} kIfn] h'g ;x[botf k|s6 ug'{ kYof]{, Tof] l:ylt b]lvPg . To;df g]skf dfn]sf] tkm{af6 k|:tfj cufl8 ;fl/of], Tof] k|:tfjdf /fhgLlts d'2fx? klg p7] / ;+u7gfTds ljifox? klg p7] . / tL /fhgLlts d'2fx? eGbf klg To;sf] …kmf]s;Ú ;+u7glt/ a9L uof] . g]skf Pdfn]sf ;a} sld6Lx?nfO{ vf/]h ug]{, To;df k"0f{ ;xeflutfsf] s'/f ug]{, s]Gb|Lo sld6Lsf ;b:ox? ;+;bdf ghfg], dxf;lrj ;/sf/df ghfg] o:tf sltko ;+u7gfTds s'/fx? hf] jf:tjdf eGg] xf] eg] tfTsfnLs cj:yfdf lg0f{o ug]{ s'/fx? x'g\ . csf]{ kIfdf eGg] xf] eg] tL k|fljlws s'/f klg x'g\ . o:tf k|:tfjx? g]skf dfn]sf] tkm{af6 /flvof] . o;sf cnfjf /fhgLlts, ;}4flGts k|:tfjx? klg uP . of] k|:tfjn] Pdfn]leq jf:tjdf dfn] Pstfsf] kIfdf eGbf klg /fhgLlts ;DaGw sfod ug]{ s'/fdf s]lGb|t ePsf] cfz+sf k}bf eof] . dfn] kf6L{ xf]Og eg]/ Pdfn]n] elg/x]sf] ;Gbe{df Pdfn]af6 …of] klg hg cg'df]lbt kf6L{ xf]Ú eg]/ lg0f{o u/fpg] t/ Pstf ug]{ s'/fdf pbf/ gePsf] eGg] cfz+sf Pdfn]leq k}bf eof] . Tof] Ps k|sf/n] eGg'kbf{ cgf}7f] / c:jfefljs klg lyPg . To;kl5 l:yltn] km8\sf] df¥of], k|lts"ntflt/ . h'g sDo'lgi6 cfGbf]ngsf] lxtdf lyPg . o;sf sdLx? k|z:t} /x] . jftf{sf] z'?sf lbgx?df xfdLn] ;xh ?kdf ;DaGw agfpg] tkm{ nfUg' kYof]{ . /fhg}lts, ;}4flGts ;+u7gfTds k|:tfjnfO{ la:tf/} n}hfg' kYof]{, To;kl5 dfq cfkm\gf] d'2fx? k|:t't ug'{kYof]{ . l5§} Pstf ug]{ k|oTgn] ubf{ clnslt cK7\of/f] afwf k'Uof] h;n] ubf{ clxn] Pdfn]–dfn] jftf{ Ps k|sf/n] eË ePsf] 5 . Pstf k|lqmof cj?4 x'g k'u]sf]] 5 . of] dfn]–Pdfn]sf] nflu dfq xf]Og l;+u} d'n'ssf] nflu klg lxts/ 5}g .

g]kfnsf sDo'lgi6 kf6L{x?aLrsf] Pstf eg]sf] z'?df dfn] Pdfn]aLrsf] Pstf xf] . dfn] / Pdfn]sf] w]/} /fhgLlts / ;}4flGts s'/fx? ldNb5 . s]xL d'2fdf dfn] Pdfn]df dtleGgtf 5, t/ w]/} s'/fdf o;sf] ;fldKotf 5 . To;}n] Pstf log}aLr vf]lhg' k5{ . c? klg sDo'lgi6 ;d"xx? 5g\\, pgLx?;+u ;xsfo{ ug{ ;lsG5 t/ kf6L{ Pstf ug]{ s'/fdf w]/} hl6ntf 5 . g]skf dfcf]jfbL;+usf] Pstf klg a]nfavt p7\g] u5{ . t/ g]skf dfn] / dfcf]jfbLaLrdf sDo'lgi6 kf6L{sf] ?kdf Ps csf{k|lt x]g]{ b[li6sf]0f g} ag]sf] 5}g . g]skf dfcf]jfbLn] g]skf dfn]nfO{ sDo'lgi6 kf6L{sf ?kdf x]b}{g . sltko d'2fdf Tof] ;d"x;+u klg ;xsfo{ ug{ ;lsG5, /fi6« / hgtfsf] lxtdf d'n'snfO{ ultzLn / k|ultsf] lbzfdf n}hfg] ;jfndf . t/ kf6L{ Pstfsf] ;+efjgf d Toxf“ b]lVbg . kf6L{ Pstf ug]{ xf] eg] xfdLn] y'k|} s'/f kl/jt{g ug'{k5{ hf] xfdL ug{ ;Sg] l:yltdf 5}gf}+ . ls pgLx?n] y'k|} s'/f kl/jt{g ug'{k5{, To;df pgLx? klg tof/ 5}gg\\ . To;}n] klxnf] r/0fdf ;xh Pstf eg]sf] dfn] Pdfn]sf] aLrdf g} xf] . To;kl5 To;n] g]kfnsf] jfdkGyL cfGbf]ngdf gof“ w'|jLs/0fsf] l:ylt l;h{gf u5{ . of] d]/f] dfGotf kf6L{df klg /fv]+ . o; s'/fnfO{ kf6L{df OGsf/ klg ul/Pg, :jLsf/ klg ul/Pg . To;kl5 d}n] cfkm"nfO{ o:tf] l:yltdf kf6L{df /flv/xg pko'Qm 7flgg" / d}n] s]Gb|Lo sld6Laf6 /fhLgfdf lbp“ .

hxf“;Dd ;/sf/ dfcf]jfbLaLrsf] jftf{sf] s'/f 5, b'O{ r/0fsf] jftf{df l:ylt cg's"ntflt/ uPsf] b]lv+b}g . xfdLn] eGb} cfPsf 5f}+ / jf:tljstf klg ToxL xf] ls dfcf]jfbL ;d:ofsf] jftf{af6 ;dfwfg vf]Hg' k5{ . of] Pp6f kljq rfxgf xf], cfbz{ s'/f xf] . t/ oyfy{df of] gx'g ;S5 . jftf{af6 ;d:of ;dfwfg clxn] g} xf]nf eGg] dnfO{ nfUb}g . lsgeg] g]skf dfcf]jfbLn] h'g dfu clxn] cufl8 /fv]sf] 5 of] dfudf dfcf]jfbL kf6L{ afx]s c? kf6L{ ;xdt b]lvPsf 5}gg\ . c? jfdx? klg o;df ;xdt 5}gg\ . To;}n] o; dfun] /fli6«o /fhgLltsf ljleGg zlQmx?nfO{ ;d]6\g ;ls/x]sf] 5}g . lsgeg] s'g} klg s'/fdf ;xdt jf c;xdt x'gsf] nflu tTsfnLg /fli6«o kl/l:yltdf ljZn]if0f ul/g' h?/L 5 . sDo'lgi6x? ;}4flGts jf bfz{lgs lx;fan] eGbf u0ftGqjfbL g} x'g\ . t/ pgLx?n] kl/j]znfO{ cfkm\g} l:yltdf ljZn]if0f ul//x]sf x'G5g\ . d'n'ssf] cj:yf Pj+ ;fdflhs, /fhgLlts kl/j]zsf] cfwf/df s'g zlQmnfO{ s;/L lnP/ hfg] eGg] pgLx?sf] ljZn]if0f x'G5 . clxn] ;a} jfdkGyL kf6L{x? u0ftGqjfbL eP klg clxn]sf] cj:yfdf pgLx? u0ftGqsf] s'/f ;xh :jefljs b]lv/x]sf 5}gg\ . o;nfO{ sltn] /fhfjfbL lrGtg klg eg]sf 5g\, sltn] ;+zf]wgjfbL eg]sf 5g\ . o;nfO{ h] eg]/ cf/f]k nufP klg x/]s kf6L{n] cfkm\g} lx;fan] ljZn]if0f u/]sf x'G5g\ . ljZn]if0f ubf{ slxn]sflx+ unt jf ;xL jf slxn]sflx+ j:t'lgi7 9+un] ljZn]if0f ubf{ ;f]r]eGbf a]Un} kl/l:ylt klg cfp“5 . Tof] s'/f sltn] a'em\b}gg\ / cf/f]k nufp“5g\ . h] eP klg clxn]sf] l:yltdf w]/} jfd ;d"xn] u0ftGqsf] s'/fnfO{ :jLsf/]sf 5}gg\ . pgLx?n] ;+ljwfg;efsf] r'gfjnfO{ klg :jLsf/]sf 5}gg\ .

;/sf/ dfcf]jfbLaLrsf] jftf{ ;kmntfdf k'U5 eGg] cfwf/ e]l6+b}+g . t/ cfd g]kfnLsf] rfxgf jftf{af6 ;d:ofsf] ;dfwfg xf];\ eGg] 5 . g]kfnLsf] rfxgfnfO{ ;/sf/, ;Qf;Lg kf6L{n] a'em\g' kg]{ s'/f xf] / c? /fhgLlts kf6L{n] klg a'em\g'kg]{ s'/f xf] . dfcf]jfbLx?n] klg a'em\g' kg]{ s'/f xf] . dfcf]jfbL afx]s c? /fhgLlts kf6L{x? clxn]sf] ;+ljwfgnfO{ ;'wf/ ug]{ kIfdf 5g\ . of] ;+ljwfgsf] bfo/fleq}af6 ;+zf]wg / ;'wf/ ug]{ / ldlnh'nL ;/sf/ agfpg] . To;df dfcf]jfbL klg ;fd]n x'g]5 . clg r'gfjdf hfg] . clxn]sf /fhgLlts kf6L{x?sf] b[li6sf]0f oxL xf] . sf+u|]; klg of] tx;Dd cfp5 / cfpg' kb{5 . t/ dfcf]jfbL of] tx;Dd cfpg] pgLx?sf] cleJolQmaf6 b]lv+b}g . oBlk xfdL ;a}sf] ;fd"lxs kxnaf6 ;dfwfg xf];\ eGg] rfxgf / kxn x'g'k5{ .

dfcf]jfbLnfO{ s;/L ;xdltdf Nofpg] eGg] s'/f t /fli6«o kl/l:yltn] lgwf{/0f ug]{ s'/f xf] . dfcf]jfbLn] klg /fli6«o, cGt/f{li6«o kl/l:yltsf] ljZn]if0f u/]/ gof“ lgisif{ lgsfNg' kg]{ ;do cfPsf] 5 . ;+;f/df cft+sjfbL lqmofsnfksf] lgoGq0f ug]{ ;Gbe{df Pp6f 7"nf] o'4sf] tof/L ePsf] 5 / s]xL 36gf klg 36\g yfn]sf 5g\ . o:tf] cj:yfdf xfd|f] h:tf] u/Lj d'n's o;sf] df/af6 aRg' k5{ eGg] ;a}n] a'em\g' kg]{ s'/f xf] . of] k|efj g]kfndf klg k5{ / o;n] s:tf] c;/ u5{ eg]/ dfcf]jfbLx?n] ;f]Rg' k5{ . c?n] tfTsfnLs cj:yfdf ;Ddfghgs cjt/0ftkm{ ;f]Rg' k5{ . To;sf] nflu cGo kf6L{ / zlQmx? klg ;sf/fTds x'g'k5{ . oxf“ s'/f dL7f x'G5g t/ Jojxf/df To:tf] b]lv+b}g . ;/sf/sf] klg s'g} :ki6 b[li6sf]0f 5}g, c? k|d'v /fhgLlts kf6L{x?sf] klg To:tf] b[[li6sf]0f 5}g . To;}n] ubf{ g]kfnL hgtfsf] jftf{af6 ;d:of ;dfwfg xf];\ eGg] rfxgf ;kgfdf dfq ;Lldt /xg] xf] ls < eGg] cfz+sf a9\g yfn]sf] 5 .

k|:t'ltM k|sfz lu/L


pgLx?n] Pp6f rSs' klg af]Sg' x'"b}g M ;efd'v

dfcf]jfbLx?n] u0ftGqsf] dfu ul//x]sf] / /fhfjfbL eGg] s]xL JolQmn] …/fhf cfp b]z jrfpÚ eg]/ ljt[i0ff ug{ nflu/x]sf] a]nf d'n'ssf] ;fj{ef}d ;+;bsf ;efd'v tf/fgfy /fgfef6n] eGg'ePsf] 5– u0ftGqsf] dfu ug'{ / …/fhf cfp b]z jrfpÚ eGg' jf:tjdf /fhtGqnfO{ g} sdhf]/ kfg'{ xf] . u0ftGqsf] dfu ug]{n] Ps}rf]6L /fhtGq vtd ug{ rfxG5, /fhf cfp b]z jrfp eGg]n] /fhfnfO{ ljjfbdf tfg]/ sdhf]/ agfpg vf]Hb}5 . u0ftGq xf];\ jf ;lqmo /fhtGq, b'a} ;+j}wflgs /fhtGqsf lj/f]wL x'g\ .

l/kf]6{;{ Snj, g]kfnåf/f cfof]lht ;fIffTsf/ sfo{qmddf ;efd'v /fgfef6 lxhf] lgs} v'Nnf ?kdf k|i6 c8fgsf;fy k|:t't x'g'eof] . cfkm\gf x/]s egfOx?df …of] d]/f] JolQmut ljrf/ xf]Ú eGb} pxf“n] eGg'eof]– æ/fhf cfp b]z arfp eGg]x? /fhfnfO{ ;+j}wflgs /fhfsf] ;Ddflgt / dof{lbt 3]/faf6 tn emfg{ rfxG5g\ . pgLx? /fhfnfO{ klg …lhGbfjfb / d'bf{jfbÚsf] kfq agfpg rfxG5g\ . x/]s k|hftGqjfbLn] of] s'/fnfO{ a'em\g k5{ .Æ

pxf“n] olb dfcf]jfbLx? zflGtk"0f{ ?kdf jt{dfg /fhgLlts k4lts} d"n k|jfxdf cfp“5g\ eg] ;/sf/n] lgikIf, zflGtk"0f{ / wf“wnL/lxt lgjf{rgsf] k|Tofe"lt lbg'kg]{ atfp“b} eGg'eof]– lgikIf lgjf{rg x'G5 eg] dfcf]jfbLx?sf nflu cfkm\gf 3f]if0ff nfu" ug{ of] eGbf 7"nf] 9f]sf csf]{ x'g] 5}g . hg;/sf/ 3f]if0ff ug]{ gfddf jGb'swf/L sfo{stf{sf] 3]/fpdf 7fp“7fp“df e]nf ePsf hgtf olb dfcf]jfbLsf] kIfdf 5g\ eg] pgLx? r'gfjdf efu lng lsg 8/fpg] < b]vfpg g cfkm\gf] zlQm . hgtfsf] dt lnP/ dfcf]jfbLx?n] u?g g ;fdflhs / cfly{s qmflGt . pxf“n] dfcf]jfbLx? olb /fhgLlts zlQm x'g\ / pgLx? oxL ;+ljwfgsf] kl/lwleq cfpg rfxG5g\ eg] ;j{k|yd pgLx?sf] xfdLx? /fhgLlt zlQm xf}+ eg]/ lgjf{rg cfof]udf cfkm\gf kf6L{ btf{ ug'{ kg]{ ;'emfj lb+b} eGg'eof]– ;+ljwfgsf] kl/lwleq cfp“bf pgLx?n] Pp6f rSs' klg uf]hLdf /fVg' x'"b}g . xltof/sf] andf /fhgLlts lqmofsnfk ug'{ x'"b}g .


| :yfgLo ;dfrf/ | | ;DkfbsLo | | ljrf/ | | :tDe | | Past |

Send your comments and letters to the editor at bimarsha@ecomail.com.np
2001 © Mercantile Communications Pvt. Ltd. P.O. Box 876, Durbar Marg, Kathmandu, NEPAL. Tel : 977 1 220 773, 243566, Fax: 977 1 225 407. Reproduction in any form is prohibited without prior permission. No part of the articles which appear in the internet version on BIMARSA may be reproduced without the permission of Mercantile Communications Pvt. Ltd. For reprinting rights, please write to US. Send us your feedback:
CONTACT US  ABOUT US  HOME  ADVERTISE WITH US

BACK TO THE TOP